Wikibooks tewikibooks https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ Wikibooks Wikibooks చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 3019 38962 38939 2026-04-13T14:16:00Z Vemurione 1689 /* Part 2: ప - pa */ 38962 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. * ఈ నిఘంటువు, ఏషియన్ ఎడ్యుకేషనల్ సర్వీసెస్, న్యూఢిల్లీ వారు 2002 లో ప్రచురించిన ముద్రిత ప్రతి కంటే మెరుగైనది (విస్తరించాం, లోపాలను సవరించాం, కొత్త అంశాలను చేరుస్తూ ఉన్నాం) * మీరూ దీన్ని విస్తరించవచ్చు. కానీ తొలగింపులేమీ చెయ్యకండి - లోపం దొర్లిందని మీకు కచ్చితంగా, నిర్ద్వంద్వంగా, నిరాక్షేపణీయంగా తెలిస్తే తప్ప. * ఇక్కడ ఇచ్చిన పదాలు, వాటి అర్థాలూ వ్యక్తిగతంగా మీకు అంగీకారం కాదు కాబట్టి వాటిని తొలగించకండి. * ఇంగ్లీషు భాష యొక్క అమెరికను స్పెల్లింగును వాడాం. * ఇక్కడి తెలుగు పదాల అమరిక గురించిన వివరణ సుదీర్ఘమైనది కాబట్టి ఇక్కడ చర్చించలేం. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- | width="895" |<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: పం - pratima== <poem> పంకం, paMkaM -n. --mire; mud; పంకజం, paMkajaM -n. --lotus; పంకా, paMkA -n. --fan; air circulator; any device that circulates air; పంకించు, paMkiMcu -v. i. --nod; move the head up and down (in agreement); పంకిలం, paMkilaM -n. --mire; muddy place; పంక్తి, paMkti -n. --row; line; పంగ, paMga -n. -- (1) fork; (2) branching structure of a tree; పంగువు, paMguvu -n. --lame person; పంచ, paMca -adj. --five; ---పంచ తన్మాత్రలు = the five senses, namely the sense of taste, touch, smell, hearing, and sight. పంచ, paMca -n. --awning; front part of a house's hanging roof; పంచకం, paMcakaM - n. -- a set of five; five; పంచకల్యాణి, paMchakalyANi - n. -- a superior breed of a horse with five desirable traits: (1) white feet, (2) a white spot on the upper forehead, (3) a bushy white tail, (4) white hair on the neck (జూలు), and (5) white back; -- పంచేంద్రియ జ్ఞానం అపారంగా కల ఉత్తమాశ్వం; పంచకోల కషాయం, paMcakOlఅ kashAyaM - n. -- the decoction made from పంచకోలాలు, the "five peppers"; పంచకోలాలు, paMcakOlAlu - n. pl. -- the five pungents; (lit) the five peppers; పిప్పలి, పిప్పలి మూలం; పిప్పలి తీగ; శొంఠి, చిత్రక (ఎర్ర చిత్రమూలం); పంచదళ, paMcadaLa -adj. --pentafoliolate; also పంచదళ హస్తాకార; పంచదార, paMcadAra -n. --sugar; పంచనఖ, paMcanakha -adj. --five-toed; five-fingered; పంచనఖి, paMcanakhi -n. --a five-toed animal; పంచనామా, paMcanAmA -n. --arbitration in a dispute; పంచపాత్ర, paMcapAtra -n. --(1) a tumbler - a short wide-mouthed metal cup, normally made of copper, silver or gold - used in Hindu religious rituals, shortened form for పంచామృత పాత్ర; each cup is meant for one of the "five sacred nectars", namely ఆవుపాలు, పెరుగు, నేయి, చక్కెర, తేనె; --(2) five vessels or cups (for the distinct purposes of offering water to a diety: అర్ఘ్యము, పాద్యము, ఆచమనీయము, స్నానీయము and పానీయము); పంచప్రాణాలు, paMcaprANAlu -n. --according to Hindu belief, there are five life forces: prANa, apAna, vyAna, udAna, and samAna; the union of these five is the subtle body or సూక్ష్మదేహం; పంచభుజి, paMcabhuji -n. --pentagon; a geometrical figures with five sides; literally, pentagon means " five angles"; పంచమి, paMcami -n. --fifth day of lunar half-month; పంచాంగం, paMcAMgaM -n. --ephemeres; పంచామృతాలు, panchamRtaalu - n. pl. -- a mixture of milk, curds, ghee, honey, crystal sugar - పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె, ఖండ చెక్కెర లను కలిపి పంచామృతాలు అంటారు. పంచాయతి, paMcAyati -n. --villag - n e council comprised of five people; a village 'tribunal'; ---శవపంచాయతి = postmortem. పంచారించు, paMcAriMcu -v. i. --spread; పంచితం, paMcitaM -n. --urine; cow's urine; పంచు, paMcu -v. t. --distribute; పంచె, paMce -n. --a cloth worn by men to cover the lower part of the body; the counterpart of the sari worn by women; also పంచ; దోవతి; దోతీ; పంజరం, paMjaraM -n. -- (1) cage; especially a cage used to keep birds; (rel.) బోను; -- (2) seer fish; పంజా, paMjA -n. --paw; especially of wild cats; పంజాగోళ్లు, paMjAgOLLu -n. --claws; especially of wild cats; పంట, paMTa -n. --crop; -- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, వానాకాలం, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట. మంచి కత్తెర వడ్లు అనే మాట అవ్వా తాతల నోట వినే ఉంటారు. -- అటుపై రెండో పంటగా నీటి పారుదల ఆధారంగా పండే పంటలు దాళ్వా, రబీ, యాసంగి అనే పేర్లతో వ్యవహరిస్తారు. వైశాఖ మాసంలో పంట చేతికి వచ్చేది యాసంగి అయ్యింది. పంట్లాం, paMTlaM -n. --pants; pantaloon; a lower garment of men; పంటించు, paMTiMcu -v. i. --delay; పంటిగ, paMTiga -n. --[bot.] Briedelia montuna; పండబారు, paMDabAru -v. i. --ripen; పండా, కాయా? paMDa, kAyA? -[idiom.] --was it a success or a failure; good news or bad? (lit.) is it a ripe fruit or green fruit? పండితమ్మన్యుడు, paMDitammanyuDu -n. m. --[idiom] charlatan; bogus scholar; పండితపుత్రుడు, paMDitaputruDu -n. m. --[idiom] idiot; (lit.) son of a scholar; పండితుడు, paMDituDu -n. m. --scholar; (ant.) పామరుడు; పండు, paMDu -v. i. --to ripen; పండు, paMDu -n. --ripe fruit; (rel.) కాయ is unripe fruit; పండుగ, paMDuga -n. --festive day; festival; treat; పండ్లు, paMDlu -n. pl. --fruits; పంతం, paMtaM -n. --(1) resolve; determination; --(2) stubbornness; obstinacy; --(3) bet; పంతులమ్మ, paM-tu-la-mma -n. f. --(1) teacher; --(2) wife of teacher; పంతులు, paMtulu -n. --(1) school teacher; --(2) a term of respect used while addressing Brahmins; పంథా, paMthA - n. -- way; path; manner; style; పంద, paMda -n. --(1) coward; --(2) sheaf of corn; పంది, paMdi -n. --pig; hog; swine; ---పంది మాంసం = pork; ham; bacon. పందికొక్కు, paM-di-ko-kku -n. --(1) any of several very large rats (genera Bandicota and Nesokia) of southern Asia destructive to crops; --(2) any of a family (Peramelidae) of small insectivorous and herbivorous marsupial mammals of Australia, Tasmania, and New Guinea పందిరి, paMdiri -n. --a temporary outdoor patio usually built out of thatch or palm leaves; పందెం, paMdeM -n. --(1) bet; wager; --(2) contest; race; ---పందెం గెలిచాడు = he won the bet. ---పరుగు పందెం = running race; dash. పందొమ్మిది, paMdommidi -n. --nineteen; పంథా, paMtha -n. --(1) style; trend; --(2) manner; method; system; పంపకం, paMpakaM -n. --distribution; పంపరనారింజ, paMparanAriMja -n. -- grapefruit; a hybrid between orange and pomelo; got this name because it grows in clusters like grapes; పంపరపనస, paMparapanasa -n. -- pomelo; pompelmos; pumello; Shaddock fruit; [bot.] ''Citrus maxima''; of the Rutaceae family; ''Citrus grandis; Citrus decumana''; (ety.) from Dutch pompelmoes; -- [note] grapefruit is a hybrid of pomelo and sweet orange; పంపిణీ, paMpiNI -n. --distribution; పంపు, paMpu -n. --(1) pump; --(2) a native weight measure equal to 1/8th of a వీశ; used until the metric system was introduced; 8 పంపులు = 4 ఏబులములు = 2 పదలములు =1 వీశ; also అర్ధశేరు నవటాకు; -v. t. --send; transmit; పంపుకొట్టు, paMpukoTTu -v. t. --pump; </poem> ==Part 2: ప - pa== <poem> పకపక, pakapaka -adj. --onomatopoeia for laughter; పక్క, pakka -n. --(1) side; --(2) bed; --(3) direction; ---ఎటు పక్క? = which side? which direction? పక్కపక్కన, pakkapakkana -n. --adj. side by side; abreast; పక్కపుండు, pakkapuMDu -n. --bed sore; sores caused by staying in bed too long without movement; పక్కగొలుసు, pakkagolusu -n. --[chem.] side chain; పక్షం, pakshaM -n. --(1) side; part; --(2) party in a dispute; --(3) fifteen days; --(4) wing; a political party; ---అధిక సంఖ్యాక పక్షం = majority party. ---మీరెవరి పక్షం? = on whose side are you? ---శుక్ల పక్షం = waxing half of a month. ---కృష్ణ పక్షం = waning half of a month. ---ఇరు పక్షాలు = both sides. పక్షపాతం, pakshapAtaM -n. --(1) partiality; preference; --(2) bias; partisanship; పక్షవాతం, pakshavAtaM -n. --paralysis; పక్షాంతరం, pakshAMtaraM -n. --alternative; పక్షి, pakshi -n. --bird; పక్కా, pakkA -adj. --(1) mature; complete; permanent; --(2) fit; good; proper; --(3) real; not fake; పక్కారంగు, pakkAraMgu -n. --fast color; a color that does not fade away; permanent color; పక్కు, pakku -n. --[med.] scab; the hardened cover of a wound; hardened part of any bodily fluid that was once soft or liquidy; పగ, paga -n. --grudge; desire to take revenge; (ant.) ప్రేమ; పగటాట, pagaTAta -n. --day-time show; matinee; పగటివేషం, pagaTivEshaM -n. --theatrical makeup;. an act involving people wearing excessive makeup and clowning around during intermissions of street-corner plays in villages; పగటివేషగాళ్లు, pagaTivEshagALlu -n. --roving street-actors with heavy theatrical makeup; these actors give performances on the streets in return for donations at the end of a show; పగడం, pagaDaM -n. --coral; coral head; one of the gems; పగడపు చెట్టు, pagaDapu ceTTu -n. --[bot.] ''Melanthesa rhamnoides''; పగడపు జీవి, pagaDapu jIvi -n. --coral polyp; పగడపు దిబ్బ, pagaDapu dibba -n. --coral atoll; atoll; పగడపు దీవి, pagaDapu dIvi -n. --coral island; పగడపు రిక్క, pagaDapu rikka -n. --the constellation containing Betelgeuse and Alhena; ఆర్ద్రా నక్షత్రం; పగపత్తి, pagapatti -n. --[bot.] ''Cyrilla aquatick''; పగలు, pagalu -n. --daytime; lighted part of a day; (ant.) రాత్రి; రేయి; పగ్గం, paggaM -n. --(1) tether; --(2) rein; halter; the rope used to control a horse or an ox; ఎద్దుల ముగుదాళ్లకుగాని, కొమ్మల మొదళ్లకుగాని కట్టి బండితోలే మనిషి పట్టుకొనే తాడు; ఇది బండిని మలుపుకోటానికి, కావలసినప్పుడు ఆపటానికి అవసరం; --(3) rope used by a weaver; --(4) churning rope; పగిది, pagidi -n. --mode; manner; పగులగొట్టు, pagulagoTTu -v. t. --break; పగులు, pagulu -n. --crack; split; a break in an otherwise smooth surface; పగులు, pagulu -v. i. --crack; break; పచ్చ, pacca -n. --(1) emerald; aquamarine; jade; one of the gems; --(2) green; --(3) raw; పచ్చ మల్లి, pacca malli -n. --yellow jasmine; [bot.] ''Gelsemium sempervirens''; పచ్చ అడవిమొల్ల, pacca aDivimolla -n. --[bot.] ''Jasminum chrysanthemum''; పచ్చ కర్పూరం, pacca karpUraM -n. --green camphor; raw camphor; crude camphor; [bot.] ''Cinnamomum camphora''; పచ్చ కామెర్లు, pacca kAmerlu -n. --jaundice; (rel.) కుంభకామెర్లు; పచ్చ గన్నేరు, pacca gannEru -n. --yellow oleander; [bot.] ''Thevetia peruviana; Thevetia neriifolia''; పచ్చ చేమంతి, pacca cEmaMti -n. --[bot.] ''Chrysanthemum roxburi''; mum; పచ్చ జొన్న, pacca jonna -n. --[bot.] ''Sorghum vulgare''; పచ్చడి, paccaDi -n. --chutney; sauce; పచ్చ నీరుల్లి, pacca nIrulli -n. --[bot.] ''Allium tuberosum''; పచ్చ పావురం, pacca pAvuraM, - n. -- green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera''; పచ్చ పెదగోరంట, pacca pedagOraMTa -n. --[bot.] ''Lawsonia alba;'' పచ్చ ములుగోరంట, pacca mulugOraMta -n. --[bot.] ''Barleria prionitis''; పచ్చ ముల్లంగి, pacca mullaMgi -n. --[bot.] ''Daucus carota''; కేరట్; పచ్చ వాడాంబరం, pacca vADAMbraM -n. --[bot.] ''Justicia dentata;'' ''Ecbolium ligustrinum;'' -- నక్కతోక; చీకటికూరతుప్ప; నీలాంబరం; [Sans.] నీల సహచర; -- ఈ తుప్పను తొక్కిన వాళ్ళకు మంచి జరుగుతుందనీ, అదృష్టవంతుడవుతాడనీ ఒక విశ్వాసం ఉండబట్టి "నక్కతోక తొక్కడం" అనే జాతీయం పుట్టిఉండవచ్చు; పచ్చ సముద్రం, pacca samudraM -n. --Yellow Sea; the body of water east of China and west of the Korean peninsula; పచ్చబొటుకు, pacca boTuku -n. --[bot.] ''Cordia polygama;'' పచ్చబొట్టు, paccaboTTu -n. --tattoo; పచారు, pacAru -n. --stroll; walk; పచ్చాకు చెట్టు, paccAku ceTTu -n. --[bot.] ''Cinnamomum iners''; పచ్చారె చెట్టు, paccAre ceTTu -n. --[bot.] ''Bauhinia spicata''; పచ్చి, pacci -adj. --(1) green; unripe; --(2) raw; fresh; new; uncooked; unboiled; --(3) not dry; undried; unburnt; tender; --(4) not healed; sore; (ant.) పండు; --- పచ్చి ఇటిక = sun-dried brick; adobe. --- పచ్చి మామిడికాయ = unripe mango. --- పచ్చి పాలు = raw milk, unheated milk; un-Pasteurized milk; --- పచ్చి పులుసు = soup made from uncooked ingredients; --- పచ్చి మంచినీళ్లు, పచ్చి మోసం, పచ్చి పుండు; --- "పచ్చి బాలెంతరాలు" అని వాడాడు శ్రీ నాథుడు హరవిలాసంలో. --- పసి, పచ్చి ఒకే మూలం కలిగినవి. పచ్చిక, paccika -n. --grass; green grass; greenery; పచ్చిక బయలు, paccika bayalu -n. --grassy meadow; green open space; పటం, paTaM -n. --(1) figure; diagram; picture; drawing; exhibit; map; (2) cloth; (3) hood of a snake; పటకా, paTakA -n. --(1) belt; waist belt; --(2) length of cloth sufficient to go around the waist once; --(3) width of a roll of cloth; పటకారు, paTakAru -n. -- (1) pincers; pliers; (2) tongs; crucible tongs; పటపట, paTapaTa -adj. --onomatopoeia for grinding teeth; పటలం, paTalaM -n. --(1) roof; cover; --(2) a film over the eye; పట్టం, paTTaM -n. --a gold band tied around the head as a mark of coronation; పట్ట, paTTa -n. --the bark of a tree; పట్టకం, paTTakaM -n. --prism; పట్టణం, paTTanaM -n. --city; a big town; a metropolitan area; --- అగడ్తలు చుట్టూ ఉండే నగరం అనే నిర్వచనం ఒకటి ఉంది; ముఖ్య నగరం పట్ట్ణణం అని మరొక నిర్వచనం ఉంది; పట్టతీగ, paTTatIga -n. --[bot.] Capparis heteroclita; పట్టపగ్గాలు, paTTapaggAlu -n. --restraints; పటాకీ, paTAkI -n. --firecracker; పటాటోపం, paTATopaM - n. -- పటము + ఆటోపము; ఆటోపం అంటే హడావిడి, సంభ్రమము , గర్వం , ఆడంబరము అని నిఘంటువు చూపిన అర్థాలు. -- మనిషిలో పస ఏమీ లేకపోయినా పైకి డాబుసరిగా పెద్ద హోదాలో ఉన్నట్టు నటించడం పటాటోపం; పటాపంచలగు, paTaapaMchalagu -v. i. --disperse; scatter; flay apart; పటారం, paTAraM -n. --a mansion with silk drapes; ---పైన పటారం, లోన లొటారం = glitter on the outside, nothing inside. పటాలం, paTAlaM -n. --brigade; battalion; a regiment of soldiers; పటాసు, paTAsu -n. --potassium; the chemical element whose symbol is K; పట్టా, paTTA -n. --(1) rail; --(2) diploma; --(3) inner bark; --(4) a deed or title document; పటిక, paTika -n. --alum; a name given to a group of hydrated double salts. The most common among these, called common alum, is potassium aluminum sulfate. Because of its astringent property, i.e. it helps shrink broken skin, it is frequently used in aftershave lotions, tanning, and many cosmetics. పటికబెల్లం, paTikabellaM -n. --sugar candy; rock candy; large crystals of sugar made by evaporating concentrated sugar solution; -- same as పటిక పంచదార; పటిష్ఠం, paTishThaM - n. -- robust; పటిష్ఠపరచు, paTishThaparacu -v. t. --strengthen; పట్టి, paTTi -n. --child; infant; -past. part. of పట్టు; --post position. on account of; because of; పట్టిక, paTTika -n. --table; tabulation; an arrangement of information in an orderly fashion; పట్టీ, paTTI -n. --(1) a catalog or list; --(2) a plaster or medicated bandage as in పలాపట్టీ; --(3) a silver chain, worn around the anklet as jewelry; పటుత్వం, paTutvaM -n. --grip; strength; పట్టు, paTTu -n. --(1) silk; --(2) hive; --(3) cobweb; --(4) trick in a cord game; --(5) hold; ---పట్టు చీర = silk sari. ---తేనెపట్టు = beehive. ---సాలెపట్టు = cobweb. -v. t. --(1) the act of feeding a child a liquid such as milk; --(2) to knead; to rub; ---పిల్లకి పాలు పట్టు = feed milk to the child. ---నా కాళ్లు పట్టు = rub my legs; knead my legs. పట్టుకొను, paTTukonu -v. t. --(1) catch; --(2) apprehend (a lawbreaker); --(3) to hold an object; ---బాలుడు బంతిని పట్టుకున్నాడు = the boy caught the ball. ---పోలీసు దొంగని పట్టుకున్నాడు = the police apprehended the thief. ---బాలుడు సంచీ పట్టుకున్నాడు = the boy held the bag. పట్టుకొమ్మ, paTTukomma -n. --(1) crux; --(2) refuge; primary support; -- తీగె ప్రాకడానికి ఆధారమైన చెట్టు కొమ్మను పట్టుగొమ్మ అంటారు. అదే విధంగా ఒక కార్యానికి ముఖ్యంగా సహకరించే వ్యక్తిని పట్టు గొమ్మ అనవచ్చు . --- అదే అతని వాదానికి పట్టుకొమ్మ = that is the crux of his argument. పట్టుకొమ్ము, paTTukommu -n. --claw; specifically; the claw end of a hammer; పట్టుకో, paTTukO -inter. --hold!; catch!; పట్టుతీగ, paTTutIga -n. --[bot.] ''Niebuhria oblongifolia;'' పట్టుదల, paTTudala -n. --doggedness; perseverance; single-mindedness; పట్టుపట్టు, paTTu paTTu -v. t. --insist; press on; పట్టుపరిశ్రమ, paTTupariSrama -n. --sericulture; పట్టుపురుగు, paTTupurugu -n. --silkworm; పట్టుబట్ట, paTTubaTTa -n. --silk cloth; పట్టుబట్టు, paTTubaTTu -v. t. --insist; press; పట్టుమని, paTTumani -adv. --barely; పట్లకర్ర, paTlakarra -n. --a long broomstick used to clear cobwebs; పట్టెడ, paTTeDa -n. --(1) strap; tape; strip; bandage; a coarse and wide tape; braided band, usually made of cotton, and used to weave across the jambs of a cot to get a springy effect; used in lieu of box springs in Indian beds; --(2) a strap-shaped necklace; --(3) [bot.] ''Spathodea campanulata;'' పట్టెడు, paTTeDu -adj. --handful పటోలం, paTOlaM -n. -- parval; [bot.] ''Trichosanthes cucumerina;'' ''Trichosonthis Disica;'' -- పొట్టి పొట్లకాయ; పఠన, paThana -v. i. --recitation; పఠనం, paThanaM - n. -- reading; పఠనీయం, paThanIyaM - n. -- readable; పడక కుర్చీ, paDaka kurcI -n. --easy-chair; reclining chair; పడగ, paDaga -n. --(1) hood; hood of a cobra; slough; --(2) hood of a car; పడగొట్టు, paDagoTTu -v. t. --raze; tear down; పడతి, paDati -n. --woman; పడమర, paDamara -n. --West; (lit.) the side on which the sun falls; పడవ, paDava -n. --boat; (rel.) తెప్ప, నావ; బల్లకట్టు; పుట్టి; లాంచీ; పడికట్టు రాయి, paDikaTTu rAyi -n. --weight used in scales; పడిగె, paDige -n. --banner; % into e2t పడిశం, paDiSaM -n. --cold; head cold; catarrh; పడు, paDu -v. i. --(1) fall; --(2) suffer; endure; sustain; --(3) suit; ---నాకు నీళ్లు పడలేదు = the water did not suit me. -suff. can be used to convert a noun to a verb; --do; -- అంకిలిబడు = అంకిలి + పడు = అడ్డుపడు = to block; ---అలవాటుపడు = fall in the habit of. ---ఇబ్బందిపడు = fall in difficulties. -- చొప్పడు = చొప్పు+పడు = సరిపడు, అమరిఉండు = to suit; ---బాగుపడు = improve. ---బాధపడు = suffer. ---కనపడు = become visible; పడుకొను, paDukOnu -v. i. --lie down!; recline!; go to sleep! పడుకో, paDukO -inter. --(1) lie down! recline; --(2) go to sleep! పడిగాపు, paDigApu -n. --an expectant and long wait; పడుగు, paDugu -n. --(1) woof; the longitudinal stretch of fabric in weaving; see also పేక; --(2) heap of unthreshed grain; పడుచు, paDucu -adj. --young; youthful; -n. --(1) a youthful girl; a youthful lady; --(2) prostitute; పడుచుతనం, paDucutanaM -n. --youth; పడుపువృత్తి, paDupu vRtti -n. --prostitution; పణం, paNaM -n. --ante; bet; the up-front money placed on the table before gambling; పతంగ, pataMga -n. --[bot.] ''Caesalpinia sappan''; పతకం, patakaM -n. -- (1) medal; trophy; plaque; (2) an ornament like the locket; ---సువర్ణ పతకం = gold medal. ---రజిత పతకం = silver medal. ---కాంస్య పతకం = bronze medal. పతనం, patanaM -n. --(1) fall; fall from glory; decline; --(2) incident; ---నైతిక పతనం = moral decline. ---పతన కోణం = angle of incidence. పత్త, patta -n. --vagina; పత్రం, patraM -n. --(1) leaf; --(2) sheet; two pages; --(3) memorandum; పత్రతలం, patratalaM -n. --[bot.] phylloplane; పత్రశ్వేదనం, patraSvEdanaM -n. --[bot.] transpiration; sweating through the leaves; పత్రహరితం, patraharitaM -n. --[bot.] chlorophyll; the green stuff of leaves; పతాకం, patAkaM -n. --flag; banner; పతాక శీర్షిక, patAka SIrshika -n. --banner headline; పతాక సన్నివేశం, patAka sannivESaM -n. --climax; పత్తా, pattA -n. --(1) trace; sign; --(2) address; పత్తాదార్, pattAdAr -n. --tracer;detective; one who traces; పత్రావరణం, patrAvaraNaM -n. --[bot.] phyllosphere; % to e2t పతిత, patita -adj. --fallen; destitute; పతిత, patita -n. --a woman who lost her honor; పతివ్రత, pativrata - n. -- a chaste woman, chaste by thought, word and deed; -- same as పతిత్తు; see also పత్నీవ్రతుడు పత్తి, patti -n. --(1) raw cotton; --(2) cotton plant; [bot.] ''Gossypium spp;'' see also దూది; -- (3) nib of a pen; -- (4) blade; పత్రింపు, patriMpu -n. --pruning; % to e2t పత్రి, patri -n. --leaves; leaves offered to god; పత్రిక, patrika -n. --(1) periodical; journal; magazine; newspaper; (lit.) leaflet; --(2) invitation card; --(3) pruner; trimmer; ---పక్ష పత్రిక = fortnightly magazine. ---మాస పత్రిక = monthly. ---వార్తా పత్రిక = newspaper. ---సచిత్ర వార పత్రిక = illustrated weekly. పత్రికా రచయిత, patrikA racayita -n. --journalist; -- (note) పాత్రికేయులు is incorrect usage; పత్నీవ్రతుడు, patnIvratuDu - n. -- a chaste man, chaste by thought, word and deed; a man devoted to only one wife; పథం, pathaM -n. --path; way; road; పథకం, pathakaM -n. --plan; scheme; పథ్యం, pathyaM -n. --special diet; diet prescribed after a fever or sickness; పథికుడు, pathikuDu -n. --traveler; pedestrian; పదం, padaM -n. --(1) word; term; --(2) ode; ballad; పద, pada -inter. --(1) let's go! --(2) go!; పదకోశం, padakOSaM -n. --thesaurus; పదార్థ భాండాగారం; (def.) నిఘంటువు పదాలకి అర్థాలు చెబితే, పదకోశం అర్థాలకి పదాలేమిటో చెబుతుంది; పదక్రమానువాదం, padakramAnuvAdaM -n. --transliteration; పదజాలం, padajAlam -n. --terminology; పదనిధి, padanidhi -n. --vocabulary; పదప్రవరులు, padapravarulu -n. --etymologists; పదలం, padalaM -n. --a measure of weight in pre-independence India; 2 పదలంలు = 1 వీశ;; పదవి, padavi -n. --position; rank; official position; పదసూచి, padacUci -n. --index; పదస్తలి, padastali -n. --pedestrian; పదహారు, padahAru -n. --sixteen; పద్ధతి, paddhati -n. --method; scheme; పద్మం, padmaM -n. --lotus; పద్మపత్రం, padmapatraM -n. --(1) lotus leaf; --(2) wax paper; పద్మరాగం, padmarAgaM -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; -- see కెంపు; మాణిక్యం; పద్యం, padyaM -n. --verse; stanza; poem; పదాంశం, padaaMSaM - n. -- Syllable; a combination of elementary sounds containing only one vowel sound; -- ఒక అచ్చుగల (పలుకదగిన) అక్షరసముదాయము, గుణితాక్షరము; పదార్థం, padArthaM -n. --(1) substance; matter; --(2) thing; item; article; --(3) meaning of a word; పదార్థకోశం, padArthakOSaM -n. --glossary; పదావళి, padAvaLi -n. --vocabulary; పది, padi -n. --ten; పదిలం, padilaM -n. --care; caution; security;; పదివేలు, padivElu -n. --ten thousand; myriad; పదిహేడు, padihEDu -n. --seventeen; పదును, padunu -n. --(1) sharpness; --(2) testing cooked rice by pressing the grains between fingers; --(3) moisture; dampness; పదును పట్టు, padunu paTTu -v. t. --(1) to sharpen; --(2) to hone; పద్దు, paddu -n. --entry in an account book; entry in a log book; పద్దెనిమిది, paddenimidi -n. --eighteen; పదేపదే, padEpadE -adv. --again and again; repeatedly; పనస, panasa -n. --(1) verse in a chapter of the Vedas; --(2) Jackfruit; [bot.] ''Artocarpus scortechinii; Artocarpus integrifolia; Artocarpus heterophyllus'' of the Moraceae family; In Greek "arto" means bread and "carpos" means fruit; The breadfruit tree was named thus because the insides of roasted breadfruits resembled baked bread; The English name "Jack fruit" came from "cakkA", the Malayalam name for this fruit; --- అడవి పనస = wild Jack fruit; [bot.] ''Artocarpus hirsutus''; --- సీమ పనస = breadfruit; --- క్షుద్ర పనస = breadfruit; పన్నా, pannA -n. --(1) the frame used in weaving; --(2) the width of a cloth; పన్నాగం, pannAgaM -n. --plot; trick; పని, pani -n. --work; job; avocation; పనికిమాలిన, panikimAlina; - adj. --useless; otiose; పనితనం, panitanaM -n. --craftmanship; workmanship; పనిమనిషి, panimanishi -n. f. --worker; domestic maidservant; maid; పనిలోపనిగా, panilOpanigA -adv. --in the course of one's work; పనిముట్లు, panimuTlu -n. --tools; పనివాడు, panivADu -n. m. --worker; servant; పనివాళ్లు, panivALlu -n. pl. --workers; crew; పనులు, panulu -n. --errands; chores; tasks; పన్ని, panni -n. --comb; పన్నీరు, panniru -n. --scented water; traditionally made by boiling flower petals in water and let it settle overnight in a cool place. The frozen oils are churned out and a butter-like concentrate, called "attar" is extracted. About 200,000 roses yield 10 grams of attar; Eau de Cologne; also ఉడుకులోను; పన్ను, pannu -n. s. --(1) tooth; --(2) tax; see also పన్నులు; పళ్లు; పండ్లు; పన్నులు, pannulu -n. --taxes; పప్పాయ, pappAya -n. --papaya; [bot.] ''Temenuchus pgodarum''; also బొప్పాయి; బొపాసి కాయ; పప్పు, pappu - n. -- dal; split pulses; cooked split pulses; పప్పుకూర, pappukUra - n. -- [bot.] ''Chenopodium album Linn.''; పప్పుధాన్యం, pappudhAnyaM - n. -- pulses; grains that produce "dal"s like toor, urid, etc.; పప్పులో కాలు వేయు, pappulO kAlu vEyu - ph. -- make a mistake; పమిడి తంగేడు, pamiDi taMgEDu -n. --[bot.] ''Poinciana pulcherrima''; పమిడిపత్తి, pamiDipatti -n. --[bot.] Gossypium acuminatum; పయనం, payanaM -n. --journey; పయాలు, payAlu -n. --porch; verandah; % to e2t పరంగా, paraMgA - advl. suffix. from the viewpoint of; ---వృత్తిపరంగా = from a professional viewpoint. ---దేశపరంగా = from a country viewpoint. పరంగి, paraMgi -adj. --foreign; పరంగి చెక్క, paraMgicekka -n. --China root; (lit.) foreign bark; పరంజా, paraMjA -n. --scaffolding; పరంపర, paraMpara -n. --series; succession; lineage; పర, para -adj. --pref. --(1) the other; alien; foreign; (ety.) from Latin, para; --(2) [gram.] later; new; (ant.) పూర్వ; పరక, paraka -n. --(1) blade of grass; --(2) trifle; --(3) the fraction one-eighth; --(4) one-eighth of a hundred when 112 represents "hundred"; పరకాయ ప్రవేశం, parakAya pravESaM -n. --(1) a method of making the soul leave its physical body and enter another body; the legend has it that Sankara, the great Indian thinker of the early 8th century practiced this; --(2) metempsychosis; పరకాయించి చూడు, parakAyiMci cUDu -v. t. --carefully examine; see with deliberate care; పరగడుపు, paragaDupu -n. --empty stomach; fasting belly; esp. stomach after fasting overnight; పరడబ్బా, paraDabbA -ph. --[idiom] praising the other one; పరచు, parachu -v. t. --(1) spread; unroll; --(2) do; take action; పరతంత్ర, parataMtra -adj. --dependent; restrained; subjugated; పరతంత్రత, parataMtrata -n. --dependence; పరదేశి, paradESi -n. --alien; foreigner; outsider; a person who is not a citizen of a land in which he or she is living; పరధ్యానం, paradhyAnaM -n. --absentmindedness; mind concentrated on another thing; పరపతి, parapati -n. --credit; trust; reputation; పరపర, parapara -adj. --onomatopoeia for the sound of cutting or chewing; పరభుక్కులు, parabhukkulu -n. --parasites; also పరాన్నజీవులు; పరాన్నభుక్కులు; పరమగు, paramagu -v. i. --[gram.] come later; పరమాత్మ, paramAtma -n. --the Universal life force; The Supreme Being; పరమావధి, paramAvadhi -n. --ultimate goal; lofty aim; పరవశం, paravaSaM -n. --ecstasy; wild joy; పరవా, paravA -n. --concern; care; anxiety; పరవా లేదు, paravA lEdu -ph. --do not worry; it is all right; పరశువు, paraSuvu -n. --tomahawk; an ax-like weapon; పరస్పర, paraspara -adj. --mutual; reciprocal; పరస్పర డబ్బా, paraspara DabbA -ph. --[idiom] mutual aggrandizement; పరస్పరపరిపూరక, parasparaparipUraka -adj. --complimentary; mutually complementing; పరస్పర సేవ, paraspara sEva -n. --(1) symbiosis; --(2) a phrase to describe "you scratch my back and I will scratch yours" attitude; పర్ర, parra -n. --barren land; infertile land; ఇసక, రాయి కలిసిన నేల; పంటకు అసలు పనికిరాని నేల; --- ఇసక పర్ర = sandy wasteland. --- ఉప్పు పర్ర = salty marsh. పర్వం, parvaM -n. --(1) step; --(2) knot; joint; --(3) subdivision of a book; పర్వతం, parvataM -n. --(1) mountain; --(2) one followed by 26 zeros in the traditional Indian method of counting; పర్వత శ్రేణి, parvata SrENi -n. --mountain range; పర్యంతం, paryaMtaM -suff. --until; as far as; the entire range; up to; ---ఆసేతు హిమాచల పర్యంతం = from the Bridge to the Himalayas; the entire country of India; here the Bridge refers to the now-submerged land bridge between India and Sri Lanka. ---నఖ శిఖ పర్యంతం = from toenail to hair; the entire body. ---పృష్ఠోష్ఠ పర్యంతం = from the anus to the lips. ---పిపీలికాది బ్రహ్మ పర్యంతం = from the ant to the Almighty. పర్యటన, paryaTana - n. -- tour; -- (note) పర్యాటన is not correct; పర్యటకులు, paryaTakulu - n. -- tourists; -- (note) పర్యాటకులు is not correct; పర్యవసానం, paryavasAnaM -n. --(1) end; conclusion; termination; completion; --(2) upshot; consequence; పర్యవేక్షణ, paryavEkshaNa -n. --supervision; పర్ర, parra - n. -- పోరంబోకు భూమి; బంజరు భూమి [రాయలసీమ మాండలికం]; పనికిరాని భూమి [కళింగ మాండలికం]; పర్వము, parvamu - n. --1. A knot, a joint in a cane or body; 2. An annual festival at a certain season of the year; పండుగ; 3. A name given to certain days in the lunar month, as the full and change of the moon, and the 8th and 14th of each half month; 4. A sub-division of a book. పరా, parA - pref. -- back; opposite; extreme; going; పరాంకం, parAMkaM -n. --[math.] parameter; (rel.) స్తిరాంకం; పరాంత, parAMta -adj. pref. --posterior; (ant.) పూర్వాంత; పరాక్రమం, parAkramaM -n. --fearlessness; valor; prowess; పరాకరణం, parAkaraNaM - n. -- refusal; పరాకాష్ఠ, parAkAshTha -n. --climax; extreme limit; -- పతాకస్థాయి; పరాకు, parAku -n. --absentmindedness; forgetfulness; oversight; పరాగం, parAgaM -n. --pollen; పుప్పొడి; పరాగతం, parAgataM - n. -- death; పరాగమం, parAgamaM - n. -- (1) death; (2) raid by enemies; invasion; పరాగ సంపర్కం, parAga saMparkaM -n. --pollination; ---స్వ పరాగ సంపర్కం = self-pollination. ---పర పరాగ సంప్కరం = cross-pollination. పరాజయం, parAjayaM -n. --defeat; పరాజితుడు, parAjituDu -n. --vanquished; పరాన్నజీవి, parAnnajIvi - n. -- parasite; a life form that derives its sustenance from a host; ---అర్ధపరాన్నజీవి = hemiparasite = a plant that derives its sustenance from a host and manufactures part from photosynthesis; ---పూర్ణపరాన్నజీవి = holoparasite = a plant that derives all its sustenance from a host; ---కాండపు పరాన్నజీవి = stem parasite = ---మూలపు పరాన్నజీవి = root parasite = పరాన్నభుక్కులు, parAnna-bhukkulu -n. --[biol.] parasites; saprophytes; same as పరాన్నజీవులు; పరాభవం, parAbhavaM -n. --public humiliation; insult; disgrace; పరామర్శ, parAmarSa - n. -- (1) consolation; condolence; enquiring welfare; (2) remembrance; (3) reference; attention; care; examination; investigation; inquiry; logical deduction; -- వివేచనము; చక్కగా విచారించుట; అవమర్శము; అవలోకనము; అవలోడనము; చర్చ; విచారణ; విమర్శనము; సమీక్ష; -- తెలుగులో దుఃఖ సందర్భాల్లో వాడే అర్థం ప్రాచుర్యంలో వుంది; దుఃఖ సందర్భాలలో చేసే పరామర్శలో కూడ ఆ దుఃఖ కారణం ఏ విధంగా సంభవించినది? ఆ పరిస్థితి రాకుండా ఉండడానికి ఏమి చేసారు, అది ఏ విధంగా ఫలించకుండా పోయింది, ఇంకా ఏమి చేసి ఉండవలసింది, అలాంటి పరిస్తితులలో ఇతరులు ఇంతకూ ముందు ఏమేమి చేసారు, వాటి ఫలితాలు ఏవిధంగా వున్నాయి - ఇలాంటివన్నీ చర్చకు వస్తుంటాయి. పరామర్శ గ్రంథాలు parAmarSa graMthAlu - n. -- reference books; పరామరిక, parAmarika -n. --care; attention; పరార్థం, parArthaM -n. --one followed by 27 zeros in the traditional Indian method of counting; పరార్ధ, parArdha -adj. --pref. later half; పరావర్తనం, parAvartanaM -n. --reflection; పరావర్తన కోణం, parAvartana kONaM -n. --angle of reflection; పరాయి, parAyi -adj. --strange; foreign; alien; outside; పరాసువు, parAsuvu - n. -- dead; the dead person; పర్యటన, paryaTana -n. --tour; -- (note) పర్యాటన is not correct usage; % to e2t పర్యాటకులు, paryATakulu -n. --tourists; -- (note) పర్యటకులు is not correct usage; పర్యాయం, paryAyaM -n. --an opportunity; a turn; -- మారు; పాలి; సారి; తూరి; విడత; పర్యాయ పదం, paryAya padaM -n. --synonym; పర్యాయోక్తి, paryAyOkti -n. --repetition; a figure of speech; పర్యాలోచనం, paryAlOcanaM -n. --deep thought; pondering; పర్యావరణం, paryAvaraNaM -n. --environment; పర్యావలోకనం, paryAvalOkanaM -n. --overview; review; % to e2t పరి, pari -adj. pref. --around; completely; extreme; big; --- పరిఘోషం = big sound; thunder; ---పరిశుద్ధం = completely clean. ---పరిచరుడు = body guard; a guard who surrounds you. -- పరిచ్చేదం = section; chapter; ---పరితపించు = to grieve. ---పరిత్యాగం = abandonment. ---పరిపూర్ణం = complete. ---పరిభ్రమించు = to move around; revolve. ---పరిమితి = limit. ---పరిశీలన = thorough examination thorough inspection. పరిక, parika -n. --fiction; a fictional story; పరిక పళ్ళు, parika paLLu - n. -- [bot.] ''Ziziphus oenoplia'' of the Rhamnaceae family; -- రేగు పళ్ళ కుటుంబంకి చెందిన మొక్క. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తుప్పల్లో పెరుగుతుంది; పరికరం, parikaraM -n. --tool; device; instrument; appliance; పరికి, pariki -adj. --dishevelled; పరికిణి, parikiNi -n. --frock worn by young girls; a long, loose outer garment with pleats, worn below the waist; పరిగణన, parigaNana - n. -- complete accounting; complete counting; description; పరికించు, parikiMcu -v. i. --search; examine; investigate; take a closer look; same as పరకాయించు; పరిఖ, parikha -n. --moat; % to e2t పరిగొను, parigonu -v. i. --line up; form a line; పరిచయం, paricayaM -n. --introduction; ---ఆమెని పరిచయం చేయ్యనీ = let me introduce her. పరిచయస్థుడు, paricayastuDu -n. --acquaintance; ---అతను పరిచయస్తుడు మాత్రమే, స్నేహితుడు కాదు = he is only an acquaintance, not a friend. పరిచ్ఛేదము, paricchEdamu -n. --chapter; section; part; పరిజనం, parijanaM - n. -- retinue; attendants; staff; పరిజ్ఞానం, paroj~nAnaM - n. -- knowledge; పరిఢవిల్లు, paridhavillu -v. i. --shine; give light; పరిణతి, pariNati -n. --evolution; transformation; maturity; bending; పరిణామం, pariNAmaM -n. --metamorphosis; transformation; evolution; పరిణామ దశలు, pariNAma daSalu -n. pl. --evolutionary stages; పరిత్యజించు, parityajiMchu - v. t. -- abandon; give up; పరితాపం, paritApaM -n. --(1) anguish; grief; fear; (2) extreme heat; పరిధి, paridhi -n. --(1) circumference; limit; --(2) domain; jurisdiction; --(3) halo of sun or moon; -- (4) loin cloth; పరిపంధి, paripaMdhi -n. --enemy; పరిపక్వ, paripakva -adj. --mature; fully developed; పరిపరి, paripari -adj. --various; diverse; sundry; many faceted; పరిపాటి, paripATi -n. --usual; common occurrence; పరిపాలక, paripAlaka -adj. --administrative; పరిపాలన, paripAlana - n. -- good administration; పరిపీడన, paripIDana -n. --oppression; పరిపూరకం, paripUrakaM - n. -- complement; one that completes; పరిపూర్ణ సంఖ్య, paripUrNa saMkhya -n. --perfect number; according to number theory, the number 6 is a perfect number because it can be expressed as the sum of its factors, namely 1, 2 and 3. Similarly, the number 28 is also a perfect number, because 28 = 1+2+4+7+14; పరిపూర్తి, paripUrti - n. -- completion; end; పరిపోషణ, paripOshaNa -n. --maintenance; nourishment; పరిభ్రమణం, paribhramaNaM - n. -- revolution; (note) "Rotation" refers to an object's spinning motion about its own axis. "Revolution" refers an object's orbital motion around another object. For example, Earth rotates on its own axis, producing a 24-hour day. పరిభాష, paribhasha -n. --jargon; nomenclature; parlance; terminology; conventional terms and words of any special branch of knowledge; పరిమళం, parimaLaM -n. --(1) smell; strong smell; good smell; గంధం; --(2) perfume; పరిమాణం, parimANaM -n. --measure; magnitude; capacity; size; volume ---కాల పరిమాణం = a measure of time. ---ఘన పరిమాణం = a measure of volume. పరిమాణాత్మక, parimANAtmaka -adj. --quantitative; volumetric; పరిమార్చు, parimArcu -v. t. --kill; slay; పరిమితం, parimitaM - n. -- extremely limited; పరిమితి, parimiti -n. --(1) limit; boundary; --(2) amplitude; పరిరక్షణ, parirakshaNa -n. --conservation; protection; పరివర్తకి, parivartaki -n. --[engr.] transformer; converter; పరివర్తనం, parivartanaM -n. --transformation; conversion; పరివర్తిత, parivarthita -adj. --extended; పరివారం, parivAraM - n. -- retinue; family; పరివాహం, parivAhaM - n. -- one that overflows the banks; flood-plain; పరివ్రాజకుడు, parivrAjakuDu - n. -- wondering monk; పరివేషం, parivEshaM - n. -- a corona-like formation seen sometimes around the moon or the sun; -- గాలిగుడి; పరివేష్టించు, parivEshTiMchu - v. i. -- to surround; పరిశ్రమ, pariSrama -n. --(1) industry; --(2) hard work; పరిశిష్టం, pariSishTaM -n. --annexure; attachment; items at the end of a list; epilogue; పరిశీలన, pariSIlana -n. --examination; inspection; observation; పరిశీలకుడు, pariSIlakuDu -n. --examiner; inspector; observer; పరిశీలనీయం, pariSIlanIyaM -n. --observable; పరిశుద్ధ, pariSuddha -adj. --clean; pure; పరిశుభ్ర, pariSubhra -adj. --very clean; పరిశోధకుడు, pariSOdhakuDu -n. m. --researcher; investigator; పరిశోధన, pariSOdhana -n. --research; investigation; పరిషత్తు, parishattu -n. --assembly; congregation; council; పరిష్కర్త, parishkarta -n. --a person who prepares the critical edition; scrutinizer; పరిష్కరించు, parishkariMcu -v. t. --resolve; settle; పరిష్వంగం, parishvaMgaM -n. --embrace; పరిష్కారం, parishkAraM -n. --solution; resolution; పరిసరం, parisaraM -n. --neighborhood; surrounding area; proximity; పరిహారం, parihAraM -n. --compensation; పరిహాసం, parihAsAsaM -n. --ridicule; derision; పరిహాసాస్పదం, parihAsAspadaM -n. --ridiculous; పరివర్తకం, parivartakaM -n. --barter; exchange of one good for another without currency transaction; పరిసమాప్తం, parisamAptaM - n. -- come to a conclusion; పరీక్ష, parIksha -n. --test, examination; quiz; పరీక్షనాళిక, parIkshanALika -n. --testtube; పరీక్షించు, parikshiMcu -v. t. --test, examine; quiz; inspect; survey; పరుగు, parugu -n. --running; rush; hurry; పరుగు పందెం, parugu paMdeM -n. --running race; పరుపు, parupu -n. --bedding; bed-roll; mattress; (lit.) one that can be unrolled; పరుచు, parucu -v. t. --spread; unroll; పరువం, paruvaM -n. --(1) ripeness; maturity; --(2) youth; youthful age; పరువ, paruva -n. --anchovy; [bio.] ''Thryssa vitirostis''; a fish of the Engraulidae family; పరువు, paruvu -n. --(1) reputation; --(2) a stage of maturity before ripeness, esp. while referring to fruits; (ant.) లేత; పరుషము, parushamu -adj. --harsh; rough; పరుషములు, parushamulu -n. --[gram.] hard consonants; unvoiced unaspirated plosives; ‘క, చ, ట, త, ప’ లు; పరుసు, parusu -adj. --manner; style; పర్రు, parru - suff. -- a suffix to a village name if the village is slightly above the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river; పర్యూషితం, paryUshitaM -n. --decomposed; పరోక్షంగా, parOkshaMgA -adv. --in the absence of; behind one's back; (ant.) ప్రత్యక్షంగా; పలంకష, palaMkasha - n. -- Bdellium; -- also known as గుగ్గులు similar to సాంబ్రాణి; పలక, palaka -n. --(1) tile; tablet; --(2) slate; --(3) plate; --(4) pane; face; -- (5) skin; పలకమారు, palakamAru -n. --accidental entry of food into the windpipe; (lit.) exchange of the plate; పలకచెక్క, palakacekka -n. --floorboard; flooring tile; పలకపెంకు, palakapeMku -n. --flooring tile; పలకరాయి, palakarAyi -n. --slate; when referring to the type of flooring tile; పలకసరులు, palakasarulu -n. -- a gold ornamental chain of yesteryear made out of small disk-shaped links; పలచబార్చు, palacabArcu - v. t. -- dilute; make less thick; పలవ, palava - n. -- forked branch of a tree; పలవరించు, palavariMcu - v. t. -- to talk in one's sleep; పలహారం, palahAraM - n. -- snack; tiffin; -- యజ్ఞాలలో ఆర్యులు జంతుబలి ఇచ్చిన తరువాత బలి పశువు మాంస ఖండాలను మంటలపై కాల్చి తినే పలలములు "కబాబ్" ల వంటివే; పలలాహారం నుంచే పలహారం అనే శబ్దం ఏర్పడింది. పల్లకి, pallaki -n. --a ceremonial decorated carriage carried on a pole by two people on each end; పల్లవం, pallavaM -n. --sprout; shoot; పల్లవి, pallavi -n. --refrain; first line of a song; the line of a song that is often repeated; a part of a Carnatic music recital; this portion is like an Aalapana with a rhythm; పలాయనం, palAyanaM -n. --flight; fleeing; escape; running away; పలాయన మంత్రం, palAyana maMtraM -n. [idiom] --flight; పలాయన వేగం, palAyana vEgaM -n. --escape velocity, the velocity an object has to attain in order to escape from the gravitational field where it is located; పల్లి, పల్లె, palli, palle - suff. -- a suffix to a village name; పల్టీ, palTI -n. --(1) somersault; (2) [comp.] flip-flop; a binary switching element; a device to store a binary digit; పల్టీపేరు, palTIpEru -n. --[comp.] register; a string (or necklace) of flip-flops; a device to store a (binary) number; పల్లీ, pallI - n. -- groundnut; peanut; పలుకరించు, palukariMcu -v. t. --greet; say "helo"; పలుకరింపు, palukariMpu -n. --greeting; the style of saying hello; పలుకు, paluku -n. --(1) word; utterance; --(2) fragment, (esp.) seed fragment as in జీడి పలుకు; - v. i. -- utter; respond; say something; పలుకుబడి, palukubaDi -n. --(1) influence; --(2) pronunciation; --(3) a popular expression to convey a message; "అవ్వా కావాలి, బువ్వా కావాలి అంటే కుదరదు. ఏదో ఒకటి చెప్పు" అన్నప్పుడు "అడిగిన వాటిల్లో ఏదో ఒకటే ఇస్తా, అన్నీ కాదు" అనే అర్థంలో వాడేది పలుకుబడి; ఇందులో రెండో వాక్యం చేరబనిలేదు. పలుగు, palugu -n. --(1) crowbar; an iron rod used for digging; (2) a hard, white, crystalline rock; (3) a wretch; bad person; పలువ, paluva -n. --wicked wretch; పల్లె, palle -n. --village; -- పల్లె అంటే వంద కుటుంబాలు లేదా అంతా కన్నా తక్కువ కుటుంబాలు జీవనం సాగిస్తూ వుంటాయి, ఇక్కడ ప్రభుత్వానికి సంబందించిన ప్రాధమిక పాఠశాల (ఒకటవ తరగతి నుంచి ఐదవ తరగతి ) వరకు మాత్రమే, అంగన్వాడీ స్కూల్ మాత్రమే వుంటాయి. -- (see also) గ్రామం; పట్టణం; పల్లెపట్టు, pallepaTTu -n. --countryside; పల్లేరు, pallEru -n. --caltrop; a creeper that produces small thorny fruits; [bot.] Pedalium longifolia; Tribulus terrestris Linn.; పళ్లు, paLlu -n. pl. --(1) teeth; --(2) fruits; పళ్లు కొరకడం, paLlu korakaDaM -n. --bruxism; పళ్లెం, paLleM -n. --plate; కంచం; [comp.] disk; పళ్లెరం, paLLeraM -n. --[comp.] disc; disk; diskette; పవనం, pavanaM -n. --wind; gale; ---రుతుపవనం = trade wind. పవిత్ర, pavitra -adj. --holy; pure; పవిత్ర స్థలం, pavitra sthalaM -n. --holy place; shrine; పశ్చాత్తాపం, paScAttApaM -n. --repentance; పశ్చిమం, paScimaM -n. --west; పశ్చిమార్థ, paScimArtha -adj. --pref. western half; పశుత్వం, paSutvaM -adj. --animal-like behavior; rude; పశువు, paSuvu -n. --animal; domestic animal; cattle; beast; పశువుల శాల, paSuvula SAla -n. --barn; byre; animal shed; పశువులు, paSuvulu -n. pl. --(1) animals; --(2) cattle; పస, pasa -n. --(1) essence; juice; --(2) strength; ability; పసదనం, pasadanaM -n. --gift; adornment; embellishment; పసరు, pasaru -n. --juice extracted from leaves and stems of plants; పసరుతిత్తి, pasarutitti -n. --gall bladder; పసి, pasi -adj. --young; childish; infant; ---పసితనము = childhood; infancy. -n. --cattle; పసిడి, paciDi -n. --yellow; yellow metal; gold; పసిమి, pasimi - n. -- yellow; పసిరిక, pasirika -adj. --arboreal; gtassy; ---పసిరిక పాము = a green snake that dwells in trees. పసుపు, pasupu -n. --turmeric; turmeric powder; Indian saffron; [bot.] ''Curcuma longa; Curcuma aromatica'' of the Zingiberaceae faily; --[Sans.] హరిద్రా; నిశా; నిశాహా; పసుపుకడిమి, pasupukaDimi -n. --[bot.] ''Nauclea cordifolia''; పసుపుకొమ్ము, pasupukommu -n. --tuber of turmeric; పసుపు చామంతి, pasupu cAmaMti -n. -- Chinese Wedelia; [bot.] ''Wedelia chinensis'' of the Asteraceae family; -- ''Wedelia trilobata'' and ''Wedelia chinensis,'' are now named ''Sphagneticola trilobata'' and ''Sphagneticola calendulacea,'' respectively, the former commonly known as Singapore Daisy, the latter Chinese Wedelia; the former is commonly used as ornamental groundcover and the latter as a medicinal herb used in the treatment of inflammations, including abscesses and sore throat; it is also used to treat coughs. The fresh plant, combined with sesame oil, is used to treat elephantiasis; పసుపుపచ్చ వెన్నముద్ద, pasupupaccha vennamudda - n. -- Chinese ixora; [bot.] ''Ixora chinensis''; పస్తు, pastu -n. --fasting; పహరా, paharA -n. --watch; police beat; %ప్ర - pra, ప్ల - pla ప్ర, pra -adj. --pref. excessive; much; very; ---ప్రకంపన = reverberation; much vibration. ---ప్రకల్పన = organization; arrangement. ---ప్రకర్షము = excellence; hard work. ---ప్రక్రియ = process; desirable work. ---ప్రక్షాళనము = cleaning thoroughly. ---ప్రఖ్యాతి = lot of fame. ప్ర, pra-, -pref. ప్రమోదం = extreme happiness. ప్రయత్నం = much effort. ప్రలోభం = extreme miserliness. ప్రవాదం = word that has spread far and wide. ప్రకటన, prakaTana -n. --(1) announcement; revelation; --(2) advertisement; ---వ్యాపార ప్రకటన = advertisement. ---ప్రదర్శక ప్రకటన = display advertisement. ప్రకరణం, prakaraNaM -n. --chapter; ప్రకల్పితం, prakalpitaM -adj. --fabricated; made; created; %to e2t ప్రకాండం, prakAMDaM -n. --stem of a plant; the part between the roots and the branches; ప్రకారం, prakAraM -adj. --way; manner; mode; ప్రకాశం, prakASaM -n. --luminosity; brightness; glow; splendor; ప్రకీర్ణ, prakIrNa -adj. --scattered; spread; published; % to e2t ప్రక్రియ, prakriya -n. --process; ప్రక్రియాపకి, prakriyApaki -n. --processor; a machine that processes; ప్రకృతి, prakRti -n. --nature; ---మానవ ప్రకృతి = human nature. ---ప్రకృతి ధర్మం = law of nature. ---ప్రకృతి సౌందర్యం = beauty of nature. ప్రకృతి వరణం, prakRti varaNaM -n. --naturally selection; ప్రకృతి సిద్ధం, prakRti siddhaM -n. --naturally available; ప్రకోపం, prakOpaM -n. --aggravation; ప్రకోష్ఠం, prakOshThaM -n. --fore-arm; the part between the elbow and the wrist; ప్రక్షేపణ, prakshEpaNa - n. -- interpolation; ప్రక్షేపించు, prakshEpiMcu - v. t. -- interpolate; ప్రఖ్యాతి, prakhyAti -n. --fame; ప్రగండం, pragaMDaM -n. --upper arm; the part between the elbow and the arm-pit; ప్రగతి, pragati -n. --progress; ప్రగతి పథం, pragati pathaM -n. --progressive path; ప్రగతిశీల, pragatisIla -n. --progressive; ప్రగల్భం, pragalbhaM -n. --boasting; ప్రగాఢ, pragADha -adj. --strong; ప్రచండ, pracaMDa -adj. --fierce; ప్రచ్ఛన్న, pracchanna -adj. --secret; covert; covered; ప్రచారం, pracAraM -n. --publicity; ప్రచ్ఛాదనం, pracchAdanaM -n. --covering; outer garment; ప్రచోదనం, pracOdanaM %e2t -n. --incentive; stimulus; motivation; ప్రజ, praja -n. -- one's own people; folk; ప్రజలు, prajalu -n. pl. -- one's own children; people; (rel.) జనాభా; ప్రజ్ఞ, praj~na -n. --ability; skill; intelligence; enlightening wisdom; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge; ప్రజ్ఞానం, praj~nAnaM -n. --(1) intellect; enlightening wisdom; super consciousness; knowledge a priori; (ety.) related to Greek prognosis, implying knowledge not derived from the object, as distinguished from సంజ్ఞ, empirical knowledge; (2) sign; mnemonic; ప్రజ్వలించు, prajvaliMcu -v. i. --burn; shine; ప్రజానీకం, prajAnIkaM -n. --populace; the masses; common people; the public; ప్రజామోదం, prajAmOdaM -n. --parsley; [bot.] ''Petroselinum crispum'' of the Apiaceae family; -- a species of flowering plant that is native to the central and eastern Mediterranean region; ప్రజావాక్యం, prajAvAkyaM -n. --people's say; people's word; ప్రజాభిప్రాయం, prajAbhiprAyaM -n. --people's opinion; public opinion; ప్రజాస్వామ్యం, prajAsvAmyaM -n. --democracy; government of the people, by the people, for the people; (lit.) ownership by people; ప్రజాస్వామిక, prajAsvAmika -adj. --democratic; ప్రజాహితం, prajAhitaM -n. --public welfare; public good; ప్రణతి, praNati -n. --bow; salutation; obeisance; ప్రణయం, praNayaM -n. -- (1) love; affection; fondness; (2) friendship' intimacy; familiarity; (3) confidence; ప్రణవనాదం, praNavanAdaM -n. --aum; the "aural symbol" of the Supreme power behind this universe; ప్రణామం, praNAmaM -n. --act of folding hands together to show respect; bow; salutation; ప్రణాళి, praNALi -n. --channel; canal; water course; ప్రణాళిక, praNALika -n. --(1) irrigation project; water works; --(2) plan; any planned project; ప్రణీతం, praNItaM -adj. --dressed; cooked; made; created; ప్రత్యర్థి, pratyarthi - n. -- opponent; defendant; enemy; ప్రత్యక్షంగా, pratyakshamga -adv. --in the presence of; right in front of; (ant.) పరోక్షంగా; ప్రత్యగాత్మ, pratyagAtma - n. -- finite monad; -- monad = సూక్ష్మాత్మ; -- (1) ప్రత్యగాత్మ అంటే "అసలు సిసలు నేను" అని అర్థం. ప్రత్యగాత్మా = ప్రతి+అక్+ఆత్మా. ప్రతి అంటే వెనుకకు అని. అక్ అంటే వెళ్ళుట. అక్ అనేది అఞ్చ్ అనే ఒక ధాతువు నుండి వచ్చింది. అఞ్చ్ గతౌ అని ధాతుపాఠం. వెనుకకు వెళ్ళటం అంటే ఏ వెనుకకు వెళ్ళాలి? ఏదైతే దేహము కాదో, దేహానికి సాక్షియో, ఏది కర్మేంద్రియములు కాదో, కర్మేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది జ్ఞానేంద్రియములు కాదో, జ్ఞానేంద్రియములకు సాక్షియో, ఏది మనస్సు కాదో, మనస్సుకు సాక్షియో, ఏది బుద్ధికాదో, బుద్ధికి సాక్షియో, ఏది అహంకారము కాదో, అహంకారమునకు సాక్షిగా నిలచియున్న ఏ చైతన్యము కలదో, ఆ ఎరుక, అదియే ప్రత్యగాత్మ. ఆ ప్రత్యగాత్మయే అసలు సిసలైన నేను. అటువంటి ప్రత్యగాత్మగా, అసలు సిసలు నేనుగా విరాజిల్లుతున్నదే ఆ పరమాత్మ; (2) భగవదనుగ్రహమో, గురూపదేశమో శాస్త్రజన్య జ్ఞానమో, సాధనయో, సంకల్పమో ఏదైతేనేమి జీవాత్మ సరియైన స్వస్వరూప జ్ఞానమును పొంది సంసారమునుండి ముక్తిని పొందుతుంది. ఇలా సంసార గంధము, శరీర సంబంధం తొలిగిపోయిన జీవాత్మ తన యాదార్థస్థితిని పొందుతుంది. పరిమితి లేని జ్ఞానస్వరూపాన్ని తిరిగి పొందుతుంది. ఇలాంటి యదార్థ స్థితిని తిరిగి పొందిన జీవాత్మను "ప్రత్యగాత్మ" అని అంటారు. దీనినే "ముక్తాత్మ" అని కూడా కొందరు వ్యవహరిస్తారు. అయితే ఈ ప్రత్యగాత్మ స్వరూప, స్వభావాలపైన అద్వైత, విశిష్టాద్వైత, ద్వైతాది మతబేధాలున్నాయి. అది అర్థంచేసుకోవడానికి కొంచెం క్లిష్టమైన విషయం. ప్రత్యయం, pratyayaM - n. --[gram.] a suffix that converts a verb into a noun; ---ఉపసర్గ = prefix. (పూర్వ ప్రత్యయం) ---ప్రత్యయం = suffix. (పర ప్రత్యయం) --ఉదా. ఒక క్రియా పదం మీద ప్రత్యయాన్ని చేర్చి నామవాచకంగా మార్చినప్పుడు ఆ ప్రత్యయాన్ని కృత్ప్రత్యయం అనిన్నీ అలా వచ్చిన నామవాచకాన్ని కృదంతం అనిన్నీ అంటారు; అలుగు > అలక; ఎన్ను > ఎన్నిక; ---తద్ధిత ప్రత్యయం = a suffix that creates another noun from a given noun. ప్రతాపం, pratApaM -n. --brilliance; splendor; ప్రత్యామ్నాయం, pratyAmnAyaM -n. --alternative; substitute ప్రత్యుత్థానం, pratyutthAnaM -n --reception; welcoming someone by rising and going forward to greet; ప్రత్యుత్థాన పత్రం, pratyutthAna patraM %e2t -n. --greeting card; ప్రతి, prati -adj. pref. --(1) re; --(2) anti-; un-; --(3) instead of; in lieu of; --(4) every; all; each; ---ప్రతిఫలం = reward. ---ప్రతివాడూ = every man. ---ప్రతివాది = opposing party in court. -n. --copy; number; issue; a single item of a periodical; ప్రతికాయం, pratikAyaM -n. --[bio.] antibody; proteins produced by the immune system to defened against an invading species; ప్రతికూల, pratikUla -adj. --unfavorable; adverse; contrary; inconvenient; ప్రతికృతి, pratikRti -n. --sculptured image; effigy; ప్రతిక్రియ, pratikriya -n. --opposite action; reaction; ప్రతిఘటన, pratighaTana -n. --opposition; resistance; ప్రతిఘటించు, pratighaTiMcu -v. t. --oppose; resist; ప్రతిచర్య, praticarya -n. --reaction; countermeasure; reprisal; ప్రతిచ్ఛాయ, praticchAya -n. --image, as in a photograph; a virtual image as the one produced by a concave lens; ప్రతిజ్ఞ, pratij~na -n. --solemn vow; resolute vow; ప్రతిద్వంది, pratidvaMdi -n. --antagonist; opponent; ప్రతిదానం, pratidAnaM -n. --exchange; barter; ప్రతిధ్వని, pratidhvani -n. --echo; reflected sound; resound; ప్రతినామం, pratinAmaM -n. --alias; another name; ప్రతినిధి, pratinidhi -n. --representative; agent; substitute; ప్రతిపక్షం, pratipakshaM -n. --opposition party; ప్రతిపత్తి, pratipatti -n. --status; position; respect; ---ప్రత్యేక ప్రతిపత్తి = special status. ---స్వతంత్ర ప్రతిపత్తి = independent status. ప్రతిపదం, pratipadaM %e2t -n. --synonym; ప్రతిపాదన, pratipAdana -n. --(1) proposal; --(2) premise; ప్రతిపాదించు, pratipAdiMcu -v. t. --nominate; propose; ప్రతిఫలం, pratiphalaM -n. --reward; compensation; ప్రతిబంధకం, pratibaMdhakaM -n. --obstacle; impediment; hindrance; ప్రతిబింబం, pratibiMbaM -n. --reflection; reflected image; when you see your face in a mirror, you are seeing a reflected image; ప్రతిభ, pratibha -n. --splendor; ప్రతిమ, pratima -n. --statue; idol; image; ప్రతిరూపం, pratirUpaM - n. -- a virtual image; ప్రతిరోజు, pratirOju -adj. --every day. ప్రతిరోధి, pratirOdhi -n. --opponent; ప్రతిలోమ, pratilOma -adj. --inverse; inverted; contrary to natural course; ప్రతివర్తితలు, prativartitalu -n. --[med.] reflexes; motor reflexes; muscular reflex; voluntary reflex; ప్రతీకార చర్యలు; ప్రతివాది, prativAdi -n. --[law] defendant; respondent; ప్రతిశృతి, pratiSRti -n. --reverberation; echo; % to e2t ప్రతిసృష్టి, pratisRshTi -n. --re-creation; ప్రతిస్పందన, pratispaMdana -n. --response; ప్రతిష్టంభం, pratishTaMbhaM -n. --obstacle; impediment; ప్రతిష్టంభన, pratishTaMbhana -n. --deadlock; stalemate; ప్రతిష్ఠ, pratishTha -n. -- (1) reputation; fame; prestige; status; (2) establishment; erection; founding; ప్రతిష్ఠించు, pratishThiMcu -v. t. --establish; erect; found; ప్రతిహాతం, pratihAtaM n. --repulsion; beaten back; avertion; impediment; -- ఏదన్నా వినకూడని మాట, అశుభం అనిపించే మాట విన్నప్పుడు "అమంగళం ప్రతిహాతం అవుగాక!" అంటే అది మాటతోనే ఆగాలి, జరగకూడదు అని చెప్పటం. --"అప్రతిహతంగా సాగింది," అంటే "ఆటంకం లేకుండా జరిగింది" అని అర్థం; ప్రతీక, pratIka -n. --symbol; symbolic representation; token; ప్రతీకారం, pratIkAraM -n. --revenge; retaliation; ప్రతీక, prateeka - n. -- symbol; image; ప్రతీకాత్మకం, prateekaatmakaM - n. -- symbolism; imagery; ప్రతీక్షించు, pratIkshiMcu -v. i. --wait; expect; look forward to; ప్రతీక్షేపణం, pratIkshEpaNaM -n. --substitution; ప్రతీతి, pratIti -n. --common knowledge; traditional belief; ప్రతీహారి, pratIhAri -n. --gate keeper; ప్రత్యుత్తరం, pratyuttaraM -n. --reply; answer; rejoinder; ప్రత్యుత్పత్తి, pratyutpatti -n. --reproduction; ప్రత్యేకము, pratyEkamu -adj. --special; distinct; separate; ప్రథ, pratha -n. --fame; eminence; reputation; ప్రథమ, prathama -adj. --first; initial; ప్రథమ కోపం, prathama kOpaM -ph. --quick temper; anger that flares quickly and subsides as fast; ప్రథమ చికిత్స, prathama cikitsa -n. --first aid; immediate help to take care of medical emergency; ప్రథమపురుష, prathamapurusha -n. --[gram.] third person; -- [gram.] సర్వజ్ఞ ప్రధమ పురుష = Omniscient Third Person; ప్రథమ శ్రేణి, prathama SrENi -n. --first rank; first class; ప్రథమాంకం, prathamAMkaM -n. --Act 1; ప్రదం, pradaM -suff. --bestowing; conferring; giving; ---జయప్రదం= successful. ---శుభప్రదం = auspicious. ప్రదక్షిణ, pradakshiNa -n. --circumambulation; paying homage by walking around god's idol; ప్రదర్శక ప్రకటన, pradarSaka prakaTana -n. --display advertisement; ప్రదర్శన, pradarSana -n. --display; exhibition; show; ప్రదక్షిణం, pradakshiNaM - n. -- circumambulation; paying homage by going around (a temple, a holy fire, or holy people) in a clockwise direction; ప్రదోషం, pradOshaM -n. -- (1) evening; twilight; (2) fault; transgression; error; (3) bug in software; corrupt condition; ప్రదోషకాలం, pradOshakaalaM -n. -- evening; twilight; the time just before sunset to just after sunset; -- సూర్యుడు అస్తమించడానికి ముందు, వెనుక మూడేసి ఘడియలు, అంటే మొత్తం ఆరు ఘడియల కాలం; మునిమాపు వేళ; నక్తముఖము; నిశాముఖము; రజనీముఖము; ప్రధానం, pradhAnaM -n. --(1) important; --(2) wedding engagement; ప్రధాన, pradhAna -adj. --principal; chief; main; prime; pre-eminent; --ప్రధాన మంత్రి = prime minister; -- ప్రధాన సంఖ్య = prime number; ప్రధానాంకం, pradhAnAMkaM -n. --prime number; (def.) according to number theory, a number is a prime number if it cannot be divided except by itself or by the number 1. The numbers 1, 2, 3, 5, 7, 11, 13, etc. are all prime numbers. ప్రధాని, pradhAni -n. --prime minister; ప్రపంచం, prapaMcaM -n. --world; ప్రపంచ వ్యాప్తం, prapaMca vyAptaM -n. --world-wide; ప్రపంచీకరణ, prapaMcIkaraNa -n. -- globalization; ప్రప్రథమ, praprathama - adj. -- primordial; at the very beginning; ప్రపాదాస్థికలు, prapAdAsthikalu -n. --meta tarsals; (lit.) foot bones; పాదశలాకలు; ప్రప్రపితామహుడు, praprapitAmahuDu - n. m. -- great-great paternal grandfather; ప్రపితామహుడు, prapitAmahuDu - n. m. -- great paternal grandfather; ప్రబంధం, prabandhaM -n. --a comprehensive poetic work with eighteen types of descriptions typically dealing with romance or adventure of kings; -- కల్పించిన కథ గల వర్ణనాత్మక గ్రంథము; ప్రబంధంలో సాధారణంగా ఒక ఏక సూత్రమైన కథ ఉంటుంది. ఒక నాయకుడు, నాయిక వారి ప్రణయం, వివాహం, విరహం, కలహం, పునః సమాగమం వంటి సాధారణమైన కథను కేవలం, వర్ణనలతో అందగించి, పెంచి, ఐదారు ఆశ్వాసాలుగా వ్రాయబడిన కావ్యాన్ని ప్రబంధమనవచ్చు. ప్రబంధాలు కూడా కావ్యాలే గానీ, కావ్యాలన్నీ ప్రబంధాలు కావు; ఉదాహరణ: మనుచరిత్ర, పారిజాతాపహరణం, శృంగార నైషధం; -- ఇంగ్లీషు నాటకాలకు చెప్పే కాలైక్యము, కథైక్యము, స్థలైక్యము (unity of time, unity of plot, unity of place) తెలుగు కావ్యాలకు గూడా అన్వయించి, ఇవి ఉండేది "ప్రబంధం" అనీ, ఇవి లేకపోయినవి ప్రబంధాలు కాదు కేవలం కావ్యాలు అనీ చెప్పారు ఆధునిక విమర్శకులు. -- ప్రకృష్టమైన బంధం కలది ప్రబంధం. ప్రబలం, prabalaM -adj. --mighty; powerful; strong; ప్రబోధాత్మకం, prabOdhAtmakaM - n. -- awakening activity; inspirational teaching; ప్రబోధించు, prabodhiMcu -v. t. --exhort; awaken; inspire; teach; ప్రభంజనం, prabhaMjanaM -n. --hurricane; strong wind; ప్రభ, prabha -n. --radiance; glory; splendor; ప్రభావం, prabhAvaM -n. --influence; impact; ప్రభావితం, prabhAvitaM -n. --influenced; impacted; ప్రభువు, prabhuvu -n. --lord; master; ruler; ప్రభృతులు, prabhRtulu -n. --and others; et al; ప్రమథ గణాలు, pramatha gaNAlu - ph. -- Lord Shiva's army of goblins; -- ప్రమథ అంటే భూతపతి శివుడి గణాలలోని ఒక రకం భూతం. ప్రమద, pramada -n. --woman; (lit.) accelerator of man's passions, the one with a lot of ‘‘మద’’; a beautiful woman; -- see also ప్రమథ; ప్రమాణం, pramANaM -n. --(1) vow; oath; promise; --(2) standard; exemplar; --(3) measure; scale; --(4) length; linear measure; ప్రమాణీకరించు, pramANIkariMcu -v.t. --standardize; ప్రమాదం, pramAdaM -n. --(1) accident; --(2) danger; peril; ప్రమాదవశాత్తు, pramAdavaSAttu -adv. --accidentally; ప్రమిద, pramida -n. --saucer for holding oil in a oil-lamp; ప్రముఖ, pramukha -adj. --(1) chief; principal; --(2) prominent; important; ప్రమేయం, pramEyaM -n. --connection; involvement; [math.] function; relation; ప్రమేయాత్మక, pramEyatmaka -adj. --functional; ప్రమోదం, pramOdaM -n. --joy; delight; happiness; ప్రయత్నం, prayatnaM -n. --effort; attempt; trial; ప్రయాణం, prayANaM - n. -- journey; trip; travel; sojourn; ప్రయాణికులు, prayANikulu - n. pl. -- travellers; -- (note) ప్రయాణీకులు, is incorrect usage; ప్రయరీ, prayarI -n. --prairie; level or rolling grasslands esp. of the Americas; ప్రయాణం, prayANaM -n. --trip; journey; travel; ప్రయాణికుడు, prayANikuDu -n. m. --traveler; (usage note) ప్రయాణీకుడు is not correct usage ప్రయాస, prayAsa -n. --strain; labor; toil; ప్రయుక్తం, prayuktaM -adj. --(1) endowed with; connected with; --(2) used; employed; ప్రయోక్త, prayOkta - n. -- experimenter; the person who performs an experiment; ప్రయోగం, prayOgaM %add this as an additional meaning - n. --(1) experiment; trial; attempt; -- (2) witchcraft; black magic; --- see also చేతబడి; కట్టుమోను; బాణామతి; గండభేరుండం; ప్రయోగశాల, prayOgaSAla -n. --laboratory; ప్రయోగశీల, prayOgaSIla -adj. --experimentable; practical; ప్రయోజకత్వం, prayOjakatvaM -adj. --ability to accomplish things; ప్రయోజకుడు, prayOjakuDu -n. m. --doer; accomplished individual; ప్రయోజకురాలు, prayOjakurAlu -n. f. --doer; accomplished individual; ప్రయోజనం, prayOjanaM -n. --purpose; utility; use; ప్రలాపం, pralApaM -n. --incoherent and delirious speech; ప్రలోభం, pralObhaM -n. --(1) nostalgia; attachment; --(2) allurement; enticement; --(3) greed; avarice; ప్రళయం, praLayaM -n. --(1) great destruction; great flood; --(2) great mythological flood that occurs at the end of an eon; Armageddon; ప్రవర, pravara - n. -- a self-introductory sentence uttered in a structured, stipulated manner; The modern equivalent is the answer one gives for "Know Your Customer" query; -- భరద్వాజ గోత్రంకి చెందిన రాముడు అనే పేరు గల వ్యక్తి, ఒక గురువు గారి దగ్గర తనను తాను ఇలా పరిచయం చేసుకుంటాడు: "అభివాదయే, త్రయాఋషయః, భారద్వాజ గోత్రః, ఆపస్థంబ సూత్రః, యజుశ్శేఖాధ్యాయు రామశర్మః అస్మిభో" ఈ వాక్యాన్ని ప్రవర అంటారు. -- సరళంగా చెప్పాలంటే, గోత్రం అనేది ఒక ఇంటి పేరు వంటిదైతే, ప్రవర అనేది ఆ వంశం యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటిచెప్పే "పూర్వీకుల జాబితా". ప్రవర్తన, pravartana -n. --behavior; ప్రవక్త, pravakta -n. --(1) eloquent person; --(2) preacher; prophet; ప్రవచనం, pravacanaM -n. --statement; eloquent speech; discourse; ప్రవర, pravara -n. --lineage; ప్రవక్తకుడు, pravartakuDu -n. --manager; ప్రవర్తన, pravartana -n. --behavior; ప్రవర్తించు, pravartiMcu -v. i. --behave; ప్రవర్తిల్లు, pravartillu -v. i. --happen; ప్రవాహం, pravAhaM -n. --current; flow; ప్రవాహ మార్గం, pravAha mArgaM -n. --spillway; ప్రవృత్తి, pravRtti -n. --(1) behavior; manner; attitude; pattern; appearance; demeanor; the costume, dress and manners of a character in a play that indicates the regional identity of the character; --(2) hobby; ---వృత్తి, ప్రవృత్తి = profession and hobby. ప్రవేశం, pravESaM -n. --(1) entrance; entry; --(2) access; inlet; ప్రవేశాంశం, pravESAMSaM %e2t -n. --input; (ant.) నిర్గమాంశం; ప్రశ్న, praSna -n. --(1) question; query; --(2) problem; ప్రశాంతం, praSAMtaM -n. --calm; ప్రశాంత, praSAMta -adj. --calm; ప్రశాంతత, praSAMtata -n. --calmness; ప్రశ్నార్థకం, praSnArthakaM -n. --[gram.] question mark; interrogative; ప్రశ్నోత్తరాలు, praSnOttarAlu -n. --questions and answers; ప్రసంగం, prasaMgaM -n. --discussion; discourse; talk; lecture; ప్రసంగవశాన, prasaMgavaSAna -adv. --by the by; as an aside to a discourse; ప్రసక్తి, prasakti -n. --topic; subject; ప్రసరణ, prasaraNa -n. --flow; transmission; ---రక్తప్రసరణ = flow of blood. ప్రసవం, prasavaM -n. --(1) delivery; childbirth; --(2) bringing forth; production; ---పాదదర్శన ప్రసవం = breech delivery. ---శిరోదర్శన ప్రసవం = normal (head-first) delivery. ప్రస్తర, prastara -n. --stone; [Lat.] petra; [Hin.] పత్తర్; ---పత్తరాయిల్ = petrol. ప్రసాదం, prasAdaM -n. --anything accepted back after first being offered to God; (lit.) ప్ర + సాదం = శ్రేష్ఠమైన సాదం = భగవన్నివేదితమైన అన్నం = ప్రసాదం = gift of God; ప్రసారం, prasAraM -n. --(1) transmission; --(2) flow; --(3) radiation; spreading; ---రేడియో ప్రసార కేంద్రం = radio transmission center. ప్రస్తావన, prastaavana - n. -- a brief introduction about play given by someone; -- నాటకాలలో నాంది తర్వాత ప్రస్తావన ఉంటుంది. అందులో నాటక కర్త గురించి, ప్రదర్శన గురించి లఘు పరిచయం చేయబడుతుంది; ప్రస్థానం, prasthAnaM -n. --journey; setting out on a journey; ప్రస్థానత్రయం, prasthAnatrayaM -n. --the three canonical texts of the Vedanta school of Hindu philosophy; It consists of the Upanishads, Brahma Sutras and Bhagavad Gita; (lit.) the three points of departure; ప్రస్థారం, prasthAraM -n. --bed; matrix; array; ప్రసిద్ధి, prasiddhi -n. --celebrity; fame; notoriety; ప్రసూతి, prasUti -adj. --obstetrical; related to the delivery of a child; ప్రహరాంక్షలు, praharAMkshalu -n. --[math.] boundary conditions; ప్రహరీగోడ, prahArIgODa -n. --compound wall; a wall built around a property; (ety.) బరి + అరి = బరిహరి = బ్రహరి = ప్రహరి; ప్రహసనం, prahasanaM -n. --skit; short play; a comedy; ప్రహేళిక, prahELika -n. --puzzle; riddle; conundrum; enigma; ప్లవనము, plavanamu -n. --fluorine; one of the elements of nature; %పాం - pAM, పా - pA, ప్రా - prA పాంకోళ్లు, pAMkOLLu -n. --wooden shoes; clogs; పాంచక్కెర, pAMcakkera -n. --pentose; a sugar with a five-membered ring; పాంజియా, pAMjiyA -n. --[geol.] Pangea, one of the two pieces of landmass from which the seven continents broke and drifted apart, according to the theory of plate tectonics. The other piece is called గొంద్వానా; పాండవ బత్తి, paanDava batti - n. -- Pandava’s torch; [bot.] ''Callicarpa tomentosa,'' an evergreen shrub native to the Western Ghats of India and Sri Lanka, is renowned in folklore for being used by the Pandavas as a 5-meter-tall torch during their 13-year exile. పాండిత్యం, pAMDityaM -n. --erudition; scholarship; పాండు, pAMDu -adj. --off-white; a mixture of yellow and white; పాండురోగం, pAMDurOgaM -n. --leukodermia; vitiligo; see also బొల్లి; పాంథుడు, pAMthuDu -n. --traveller; పాంశువు, pAMSuvu -n. --dust; ---విశ్వపాంశువు, = cosmic dust. పాకం, pAkaM -n. --(1) syrup; any syrupy liquid; sugar or jaggery dissolved in water and boiled to a syrupy consistency; --(2) cooking and dressing of food; --(3) an author's style of writing; ---జీళ్ల పాకం = caramel. ---ముదర పాకం = caramel. ---దేహపాకం = constitution of the body. ---ద్రాక్షాపాకం = smooth and easy style; a style as easy to appreciate as eating a grape. ---కదళీపాకం = intermediate in difficulty in understanding; a style as easy as peeling and eating a banana. ---నారికేళపాకం = very difficult style; a style as hard as cracking a coconut. పాక, pAka -n. --hut; thatched-roof hut; shed; పాకశాస్త్రం, pAkaSAstraM -n. --culinary science; పాకీ, pAkI -adj. --pure; clean; sacred; పాకీదొడ్డి, pAkIdoDDi -n. --latrine; పాకీమనిషి, pAkImanishi -n. --scavenger; a person who cleans latrines; పాకీవాడు, pAkIvADu -n. m. --scavenger; the person who cleans and purifies; పాకు, pAku - v. i. -- (1) crawl on all all four, that is on hands and knees; creep; (2) climb, as a vine; -- (rel.) డేకు పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu -n. [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; -- కలిగొట్టు చెట్టు;[Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; The flower is described as dearest to Mother Lalitha Devi; పారద్రోలు, pAradrOlu -v. t. --drive out; chase away; eject; పాకుడు, pAkuDu -n. --moss; పాక్షికం, pAkshikaM -n. --alternative; పాగా, pAgA -n. --turban; పాచకుడు, pAcakuDu -n. --cook; chef; పాచి, pAci -n. --scum; moss; green moss; పాచికలు, pAcikalu -n. pl. --dice; cubes with dots on their faces, used in gambling; పాచిపళ్లు, pAcipaLLu -n. --teeth that have not yet been brushed after a night's sleep; పాచిబద్ద, pAcibadda -n. --a plastic, metal or palm-leaf strip to scrape the tongue along with brushing the teeth; పాచిమాను, pAcimAnu -n. --[bot.] ''Anogeissus acuminatus''; పాట, pATa -n. --(1) song; --(2) auction; --(3) bid in an auction; పాటకపుజనం, pATakapujanaM -n. --proletariat; పాటరి, pATari -n. --hardworking person; పాటలగంధి, pATalagaMdhi -n. --[bot.] ''Ophixylon serpentinum;'' the poisonous plant Rauwolfia serpentina of Apocynaceae family, from the roots of which the alkaloid reserpine is extracted; పాటలం, pATalaM -n. -a mixture of red and white; పాటవం, pATavaM -n. --(1) strength; vigor; health; --(2) talent; cleverness; పాటించు, pATiMcu -v. i. --comply; follow; adopt; obey; పాటి, pATi -n. -- (1) degree; extent; size; (2) బూడిదరంగు మన్ను గల నేల; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్నిరకాల పంటలకు మంచిది; పాటికంద, pATikaMda -n. --a type of yam; [bot.] Jarum campanulatum; పాటిమట్టి, pATiMaTTi -n. --alluvial soil; rich soil; -- బూడిదరంగు మన్ను గల నేల. ఊళ్ళు పాడుబడ్డచోట ఇటువంటి నేలలు ఏర్పడుతాయట; సారవంతమైనది ఈ మన్ను ఎరువుగా గూడా ఉపయోగిస్తుంది; అన్ని రకాల పంటలకు మంచిది; పాటు, pATu -n. --(1) ebb tide; recession; --(2) rest; పాటు పోట్లు, pATu pOTlu -ph. --ebb and flow; the rise and fall of ocean due to the gravitational pull of the Moon and the Sun; పాట్లు, pATlu -n. --difficulties; పాఠం, pAThaM -n. --(1) lesson; --(2) text; meaning; --(3) version; recension; పాఠ్యగ్రంథం, pAThyagraMthaM -n. --text book; పాఠ్యపుస్తకం, pAThyapustakaM -n. --textbook; పాఠభేదం, pAThabhEdaM -n. --variation in text from one version to another; పాఠశాల, pAThaSAla -n. --school; school-house; పాఠాంతరం, pAThAMtaraM -n. --a variation of text found in another source; పాడ్యమి, pADyami -n. --first day of lunar half-month; పాడి, pADi -n. --(1) justice; appropriateness; --(2) dairy farming; animal husbandry; ---పాడి ఆవు = milch cow. ---పాడి పంటలు = dairy farming and cultivation. ---పాడి పరిశ్రమ = dairy industry. పాడు, pADu -adj. --waste; desolate; neglected; dilapidated; - v. i. --to sing; - suff. -- a suffix to a village name; గుల్లిపాడు; కంకిపాదడు; పాడు చివర వచ్చే గ్రామనామాలు జైనమత సంబంధాన్ని సూచిస్తాయి. ఆంధ్రదేశంలో 12వ శతాబ్ది వరకు జైనం బాగా వర్ధిల్లింది; పాడుచేయు, pADucEyu -v. t. --ruin; spoil; mar; పాడుపడ్డ, pADupaDDa -adj. --ruined; dilapidated; spoiled; పాడె, pADe -n. --bier; a contraption for carrying a dead body; పాడేను, pADEnu -n. --[chem.] methane; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the -ane ending is required for alkanes; CH₄; పాడోయిక్ ఆమ్లం, pADOyik AmlaM -n. --[chem.] methanoic acid; chemical name of vitamin D; పాడోల్, pADOl -n. --[chem.] methanol; methyl alcohol; (ety.) the పాడ్ sound reminds of పాడ్యమి which is indicative of one carbon atom and the ఓల్ ending is required for alcohols; CH₃OH; పాణి, pANi -n. --hand; that part of the hand from the wrist to the finger tips; పాణిక, pANika -n. --spoon; % to e2t పాణిగ్రహణం, pANigrahaNaM -n. --wedding; (lit.) taking the hand; పాణిశలాకలు, pANiSalAkalu -n. --meta carpals; (lit.) hand bones; కరభాస్థికలు; పాతం, pAtaM -n. --fall; descent; ---జలపాతం = waterfall. ---హిమపాతం = snowfall. పాత, pAta -adj. --old; decayed; worn out; పాతకం, pAtakaM -n. --sin; big sin; పాతర, pATara -n. --(1) a grain storage hole dug into the ground and subsequently covered with hay and dirt; --(2) any hidden object; --(3) buried wealth; anything buried; often used to refer to a pot of gold coins found unexpectedly; also called లంకెల బిందెలు; పాతు; ---మందు పాతర = buried land mine; a buried explosive that explodes when stepped on; ---ఉప్పు పాతర = a salt crypt to bury dead bodies; పాత్ర, pAtra -n. --(1) role; --(2) vessel; dish; పాత్రసామాను, pAtrasAmAnu -n. --utensils; పాతాళం, pAtALaM -n. --nether world; a world below the terrestrial plane or beneath the terrestrial sphere; పాతాళ గంగ, pAtALa gaMga -n. --water from underground; groundwater; పాతిక, pAtika -n. --(1) one-in-four; one fourth; a quarter; --(2) twenty-five; one-fourth of hundred; పాతిపెట్టు, pAtipeTTu -v. t. --bury; పత్రికా రచయిత, patrikA racayita -n. --journalist; (usage note) పాత్రికేయుడు is not correct usage; పాతు, pAtu -v. t. --to plant; to erect; ---మొక్క పాతేవా = did you plant the plant? ---రాట పాతేవా = did you erect the pole? పాదం, pAdaM -n. --(1) foot; --(2) iamb; metrical foot of a poem; line of a poem; --(3) one-fourth; పాదచారి, pAdacAri -n. --pedestrian; see also బాటసారి; పాదముద్ర, pAdamudra -n. --foot-print; పాదయాత్ర, pAdayAtra -n. --journey by foot; పాదరసం, pAdarasaM -n. -- mercury; the chemical element with the symbol Hg; quicksilver; రసము; పాదరక్ష, pAdaraksha -n. --shoe; (lit.) foot protector; పాదశలాకలు, pAdaSalAkalu -n. pl. --meta tarsals; (lit.) foot bones; ప్రపాదాస్థికలు; పాద్యం, pAdyaM -n. -- water offered to wash feet in a riual worship; పాదాభివందనం, pAdAbhivaMdanaM -n. --obeisance; respectful homage by bending and touching feet; పాదిరి చెట్టు, pAdiri ceTTu -n. --[bot.] ''Stereospermum suaveolens''; పాదు, pAdu -n. --creeper; (rel.) మొక్క; చెట్టు; పాదుక, pAduka -n. --(1) shoe; wooden shoe; clog; -- (2) pedal; -- (3) quadrant; పానకం, pAnakaM -n. --solution; (esp.) a solution of jaggery dissolved in water; ---పంచదార పానకం = a solution of sugar dissolved in water. పానవట్టము, pAnapaTTamu - n. A plate-like receptacle under the Shiva idol to capture the liquids offered to Shiva; -- (Note) శివలింగానికి కింద ఉండే పళ్ళెం పేరు పానపట్టం; అభిషేకం చేసిన ద్రవ్యాలు బయటకి వచ్చే మార్గం సోమసూత్రం; శివాలయాలు తూర్పు ముఖం గానూ, పశ్చిమ ముఖం గానూ ఉంటాయి; అవి ఏ ముఖంగా ఉన్నా సోమసూతం మాత్రం ఎల్లప్పుడూ ఉత్తరం వైపునే ఉంటుంది; -- see also సోమసూత్రం; పానభాజనం, pAnabhAjanaM %e2t -n. --goblet, a glass for drinking wine, గిన్నె; పానా, pAnA -n. --wrench; spanner; పాపం, pApaM -inter. --alas!; -- పాపం, pApaM -n. --sin; - inter. -- alas! --- అయ్యో! పాపం పసివాడు! పాప, pApa -n. --(1) baby; child; (esp.) female child; --(2) daughter; --(3) pupil; పాపడు, pApaDu -n. --male child; పాపట, pApaTa -n. --(1) part in the hair; the line that parts the hair; --(2) [bot.] ''Pavetta indica;'' ---నువ్వు పాపట తీస్తావా? = do you part your hair? పాపరబుడమ, pAparabuDama -n. --bitter apple; [bot.] ''Citrullus colocynthis;'' పాపాత్ముడు, pApAtmuDu -n. m. --sinner; (ant.) పుణ్యాత్ముడు; పాపిడి, pApiDi - n. -- White paveta; [bot.] ''Pavetta indica'' L. Rubiaceae; పాపిష్టి, pApishTi -n. --sinful; wicked; ---పాపిష్టి పని = sinful deed; wicked act. పాపిరి, paapiri -n. -- Indian podophyllum; [bot.] ''Podophyllum hexandrum;'' -- An erect succulent herb with a creeping rootstalk; -- వన్యకర్కటి; పామరుడు, pAmaruDu -n. m. --un-learned; ordinary person; common man; (ant.) పండితుడు; పాము, pAmu -n. -- snake; serpent; asp; (rel.) constrictor; -- భారతదేశంలో విషపూరితమైన 50 జాతుల పాములున్నాయి. అయితే వీటిలో ఎక్కువభాగం జాతులవల్ల మనిషికి ఎలాంటి ప్రమాదం లేదు. --- కట్ల పాము = asp; krait; (bio.) ''Bungarus caeruleus''; a venomous snake; --- బంగారు కట్ల పురుగు = Banded Krait; [bio.] ''Bungarus fasciatus''; నల్లని లేక ముదురు గోధుమ వర్ణం శరీరం మీద బంగారు పసుపు రంగు పట్టీలు కలిగి ఉండే ఈ పాములు మనిషితో తలపడే సందర్భాలు చాలా అరుదు. ---బొక్క బెరడు = Pit Viper; hump-nosed pit viper; [bio.] ''Hypnale hypnale;'' The hump-nosed pit viper is a venomous snake, with heat-sensitive pits that detect temperature changes and help it locate prey. Recent studies by various toxicologists and researchers indicate that the venom it produces can cause fatalities in humans. It has already been added to the list of medically important snakes by the WHO. Bites inflicted are known to cause fever, swelling, and pain; a few reports of renal failure and death also exist; --- జెర్రి గొడ్డు లేక జెర్రి పోతు = Common Indian Rat Snake; [bio.] ''Ptyas mucosus''; విషరహితమైన పాము; --- కొండ చిలువ = Rock Python; [bio.) ''Python molurus''; విషరహితమైన పాము; --- గిలక పాము = rattle snake. --- తాచు పాము = నాగు పాము = cobra; (bio.) Naja naja; a venomous snake; --- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; (bio.) ''Vipera russelli'' of the Viperidae family; a venomous snake; ఇది కరచినప్పుడు దీని విషం కారణంగా రక్తం విరిగి పల్చబడి పోతుంది.రక్తపోటు తగ్గిపోయి, గుండె బలహీనపడుతుంది. ఎర్ర రక్త కణాలు ధ్వంసమౌతాయి.రక్తంయొక్క గడ్డకట్టే స్వభావం తగ్గిపోయి శరీరంలో అంతర్గత స్రావాలు పెరిగిపోతాయి. ఒళ్ళంతా పోట్లు, వాంతులు మొదలౌతాయి. ఇది కరచిన చోట త్వరత్వరగా వాచుకొచ్చి, గాయం నుంచి పల్చబడిన రక్తం స్రవిస్తుంది. శరీరం చల్లబడి ఒళ్ళంతా చెమటలు పట్టుకొస్తాయి. గుండె, శ్వాసకోశ సమస్యలు, సెప్టిసీమియా (Septicaemia) మొదలైనవాటి కారణంగా ఆ వ్యక్తి 1 నుంచి 14 రోజులలోపు మరణించడం జరుగుతుంది. ముంబాయిలోని హాఫ్^కిన్ ఇన్స్టిట్యూట్ తయారుచేసే పాలీవాలెంట్ సీరం (Polyvalent Serum) రక్త పెంజెరి విషానికి ప్రభావవంతమైన విరుగుడు. సకాలంలో చికిత్స చేస్తే ప్రాణాపాయం తప్పుతుంది. ఇది మిగిలిన చాలా పాములలాగా అండజము (Oviparous) కాదు. వాటిలా ఇది గుడ్లు పెట్టక, నేరుగా పిల్లల్ని కనే జరాయుజము (Viviparous). దీని గర్భంలోనే గుడ్లు పగిలి పిల్లలు బయటికొస్తాయి; కొన్నిటికి కంటికి సమీపంలో అటూఇటూ రెండు రంధ్రాలు ఉంటవి కనుక పిట్ వైపర్లంటారు; --- చిన్న పెంజెరి = Indian Saw-scaled Viper; [bio.] ''Echis carinatus;'' --- రాచనాగు = King Cobra; [bio.] ''Ophiophagus hannah''; బాగా దట్టమైన, ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే సతతహరితారణ్యాలలోనే ఉంటుంది; --- నలికండ్ల పాము = black dotted lizard; newt. --- పసిరిక పాము = vine snake; Sri Lankan green vine snake; [bio.] ''Ahaetulla nasuta''; --- వానపాము = earthworm. --- (note) పాము కరచిన వ్యక్తి బతకాలంటే కేవలం పెద్ద పెద్ద వైద్యశాలలలో మాత్రమే లభించే పాముకాటు సీరం (Antivenom Serum) వాడటం మినహా మార్గం లేదు; మంత్రాలకి విషం దిగదు; -v. t. -- rub; smear; scour; పాము, paamu - v. t. -- rub; massage; పామువేరు మొక్క, paamuvEru mokka - n. -- Indian Snakeroot; Rauvolfia/Rauwolfia; [bot.] ''Rauvolfia serpentina;'' -- సర్పగంధ; పాటలగరుడ; పాయ, pAya -n. --(1) branch of a river; a distributary of a river; --(2) a strand of braided hair; --(3) a clove or division in an onion or garlic bulb; --(4) way; path; పాయకారీ, pAyakArI -n. --commuter; a person who lives in one town and goes to work in another town; ---పాయకారీ రైతు = commuting farmer. ---పాయకారీ రైలు = commuting train. పాయసం, pAyasaM -n. --rice and sugar boiled in milk; rice pudding; పాయఖానా, pAyakhAnA -n. --latrine; మరుగుదొడ్డి; పాయువు, pAyuvu -n. --anus; పారం, paaraM - n. -- the other side of a river bank or sea shore; -- అపారం = పారము లేనిది అపారము. అంటే, అవతలి గట్టు లేనిది. చివర కనబడనిది. అంతులేనిది. పారంగతుడు, paaeaMgatuDu - n. -- expert; the one who reached the other shore -- అవతలి గట్టు చేరిన వాడు. పారంపర్యం, pAraMparyaM -n. --succession; order; series; పార, pAra -n. --hand-hoe; small hand-shovel; a shovel whose handle is about as long as the length of the blade; a small spade used for digging and shoveling; పారదర్శక, pAradarSaka -adj. --transparent; a transparent glass is clear; పారభాసక, pArabhAsaka -adj. --translucent; (note) a translucent glass is cloudy; పారము, pAramu -n. --opposite bank of a river; పారవశ్యం, pAravaSyaM -n. --ecstasy; rapture; పారశీక, pAraSIka -adj. --Persian; Iranian; పార్శ్వ, pArSva -adj. --lateral; పార్శ్వ సౌష్ఠత, pArSva saushTata -n. --lateral symmetry; పారాణి, pAraNi -n. --a red paste produced by mixing turmeric and quick lime; this paste is applied to the feet of women as a mark of her husband's well-being; పారా, pArA -adj. --pref. the other one; పరా; -n. --watching; guarding; పారావాడు, pArAvADu -n. --watcher; guard; sentry; పారాయణ, pArAyaNa -n. --regular study; devoted study; recital; ---గీతా పారాయణ = studying Bhagavad Gita. పారా రబ్బరు, pArA rabbaru -n. --(lit.) the other rubber; a different kind of rubber; పారాలంతం, pArAlaMtaM -n. --paraldehyde; (lit.) the other aldehyde; పారాహుషార్, paraahushaar - న. -- పారశీకంలో హోష్ (هوش) అంటే తెలివి, సృహ. హోషియార్ (هوشيار) అంటే తెలివి కలిగి ఉండడం. అప్రమత్తంగా ఉండే స్థితి. హోషియార్ అన్న పదమే తెలుగులో హుషార్ గా మారిపోయింది. తెలుగులో ఉషారు అన్న పదం కూడా హోషియార్‌కు రూపాంతరమే. --ప్రహర అన్న సంస్కృత పదానికి దినములో ఎనమిదోవంతు భాగం లేదా ౙాము అన్న అర్థం ఉంది. నిజానికి ప్రహార అంటే దెబ్బ. రోజులో ఒక ౙాము గడిచిందని సూచించడానికి ఢక్కా నాదం చేసేవారు. ఆ దెబ్బ పేరుమీదే ప్రహర అంటే రోజులో ౙాముకు సమానార్థకంగా మారిపోయింది. ఆ ప్రహర అన్న పదమే ప్రాకృతాల్లో పహరగా మారిపోయి, తెలుగులో -హ-కారం లేదు గాబట్టి పార-గా రూపాంతరం చెందింది. (సురేశ్ కొలిచాల); పారిక, pArika -n. f. --maid servant; పారికాపు, pArikApu -n. --attendant; servant; పారిజాతం, pArijAtaM -n. --Indian coral tree; night jasmine; coral jasmine; [bot.] Nyctanthes arbortristis; same as పగడ మల్లె; పారితోషికం, pAritOshikaM -n. --gift; award; royalty; remuneration; పారిపోవు, pAripOvu -v. i. --run away; పారిశ్రామిక, pAriSrAmika -n. --industrial; ---పారిశ్రామిక రసాయనం = industrial chemistry. ---పారిశ్రామిక విప్లవం = industrial revolution. పారిశ్రామికుడు, pAriSrAmikuDu -n. --industrialist; పార్థివ, pArthiva -adj. --belonging to the earth; ---పార్థివ దేహం = dead body; corpse; పారీణుడు, pArINuDu -n. --expert; (note) పారంగతుడు is not correct పార్టీ, pArTI -n. --party; a group of people with a common cause; ---రాజకీయ పార్టీ = political party. ---మీ పార్టీలో ఎంతమంది? = how many in your party? పారు, pAru -v. t. --flow; ---నీటి పారుదల = irrigation; water flow. పార్సెల్, pArsel -n. --parcel; పాల, pAla -adj. --milk; lactic; -n. --Ivory tree; [bot.] ''Mimusops hexandra; Holarrhena pubescens'' (Roxb. ex Fleming) Wall. Apocynaceae; పాలకాయలు, pAlakAyalu - n. -- (1) a snack food prepared by deep frying small cylindrical shaped hard batter made by mixing rice flour, salt, pepper powder and cumin seeds; (2) ఉలిపిరి కాయలు; పాలకూర, pAlakUra -n. --spinach; standard spinch; [bot.] ''Oxystelma esculentum; Spinacia oleracea'' Linn; -- The term "saag" is often used for a mix of greens, including mustard greens, amaranth, and fenugreek, which are also used interchangeably with spinach in Indian cooking; -- [Hindi] పాలక్; పాలగరుడ, pAlagaruDa -n. --arrowroot plant; Arrowroot is a starch obtained from the rhizomes of several tropical plants, traditionally ''Maranta arundinacea,'' but also ''Florida arrowroot'' from ''Zamia integrifolia,'' and tapioca from cassava, which is often labeled as arrowroot; [bot.] ''Alstonia scholaris;'' -- Arrowroot powder is twice the thickening power of wheat flour, and because it contains no protein, arrowroot is gluten-free. -- యారోరూట్; పాలగుండ, pAlaguMDa -n. -- arrowroot powder; the starch made from the rhizomes of the arrowroot plant; [bot.] ''Marantha ramosissima'' or [bot.] ''Maranta arundinacea;'' this arrowroot looks similar to other underground tubers such as cassava, yucca, or kudzu, which are oblong. పాలగురుగు, pAlagurugu -n. --[bot.] ''Holostemma rhwwdianum''; పాలతీగ, pAlatIga -n. --[bot.] ''Leptadenia reticulata''; పాలతిత్తి, pAlatitti -n. --nipple; nipple of a milk bottle; pacifier; పాలనేలగుముడు, pAlanElagumuDu -n. --[bot.] ''Batatas pentaphylla''; పాలపండు చెట్టు, pAlapaMDu ceTTu -n. --[bot.] ''Manilkara hexandra''; పాలసుగంధి, pAlasugaMdhi -n. --[bot.] ''Hemidesmus indicus;'' పాలపళ్లు, pAlapaLLu -n. --milk teeth; [anat.] deciduous teeth; urdiea; పాలపిట్ట, pAlapiTTa, - n. -- Indian roller; bluebird; blue Jay; [bio.] ''Coracias benghalensis''; --- కికి, కిదివి, చాషము, చిత్రవాజము, చిత్రవాలము, పాలగుమ్మ, పూర్ణకూటము, సుపర్ణము; నీలకంఠ; [[File:Indian_roller_%28Coracias_benghalensis%29_Photograph_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|Indian_roller|thumb|right]] పాలపొడి, pAlapoDi -n. --(1) milk powder; dried milk; --(2) milk powder used in baby formula; పాలపుంత, pAlapuMta -n. --Milkyway; the name of our galaxy in Telugu; పాలబొంత, pAlaboMta -n. --milkfish; a fish of the Channidae family; [bio.] ''Chanos chanos''; పాలమీగడ, pAlamIgaDa -n. --the skin formed on the surface of milk as it is heated; పాలముల్లెతివ్వ, pAlamulletivva -n. --[bot.] ''Vallaris dichotoma''; పాలన, pAlana -n. --rule; reign; same as పరిపాలన; పాలపిట్ట, pAlapiTTa -n. --blue jay; Indian roller; [bio.] ''Coracias benghalensis''; పాలరాయి, pAlarAyi -n. --marble; (lit.) milk stone; పాలవెల్లి, pAlavelli - n. -- A decorative frame, suspended above the idol of Vinayaka (Ganapathi), from which several round objects are hung; this is symbolic of the planets of the solar system; పాలసముద్రం, pAlasamudraM -n. --The Ocean of Milk of Hindu mythology where God Vishnu lies in repose on a serpent bed; the Milky Way galaxy; పాలసీ, pAIasI -n. --an insurance policy; బీమా; పాల సీసా, pAla sIsA -n. --feeding bottle; milk bottle; పాలి, pAli -n. --turn; chance; time; ---ఈ పాలికి ఇది తీసుకోండి = For this time, take this. పాలించు, pAliMcu -v. t. --protect; govern; పాలికాపు, pAlikApu -n. --sharecropper; a farmer willing to work on a farm for a share of the crop as his compensation; పాలేరు; పాలిత, pAlita -adj. --(1) ruled; governed; administered; --(2) brown; brown color; పాలిపగ, pAlipaga -n. --blood feud; పాలివాడు, pAlivADu - n. -- shareholder; partner; పాలు, pAlu -n. --(1) milk; --(2) any milky substance such as latex exuded by some plants; --(3) portion; proportion; share; ---ఆవుపాలు = cow's milk. ---డబ్బాపాలు = canned milk. ---తల్లిపాలు = breast milk. ---గన్నేరుపాలు = latex of oleander plant. -- పాలు పంచుకొను = భాగము తీసికొను; పాలేరు, paalEru - n. -- sharecropper; భూమి కౌలుకి పుచ్చుకుని, సేద్యం చేసి, శిస్తు (rent) చెల్లించేవాడు; పాల్గొను, pAlgonu -v. t. --participate; పాళ్లు, pALlu -n. --proportions; పాళీ, pALI -n. --(1) nib; the writing tip of a pen; --(2) a board game; ---పచ్చీస్ పాళీ = The board game, Pacchisi. ---వైకుంఠ పాళీ = a board game similar to Chutes and Ladders. పావంచాలు, pAavaMcAlu -n. --steps; సోపానాలు ; పావడా, pAvaDA - n. -- frock; garment that covers the lower part of a girl's body' -- (ety.) పాప కి అడ్డంగా ఉన్నది; పావిలకూర, pAvilakUra -n. --[bot.] ''Portulaca meridiana''; పావిలాకు, pAvilAku - n. -- purslane, pigweed; verdolaga, [bot.] ''Portulaca oleracea''; --a commonly occurring weed used as a medicinal herd and a vegetable; one of Gandhi's favorite leafy vegetables; contains more Omega-3 fatty acids than any other vegetable; --a medicinal plant; a herb called thick-leaved sorrel; -- పెద్ద పావిలాకు; బొడ్డు పావిలాకు; గంగ పావిలాకు; పావు, pAvu -n. --(1) one-fourth; quarter; --(2) pawn in any board game; ---పావు తక్కువ నాలుగు = quarter before four O'clock. ---నాలుగుంపావు = quarter past four O'clock. ---నీ పావుని నడిపేవా = did you move your piece. పావురం, pAvuraM -n. --pigeon; ---పచ్చ పావురం = green pigeon; [bio.] ''Treron phoenicoptera''; ---గుడి పావురం = blue rock pigeon; [bio.] ''Columba livia''; పాశ్చాత్య, pASchAtya -adj. --western; occidental; ---పాశ్చాత్య వ్యామోహం = craze for everything western. పాషాణం, pAshANaM -n. --(1) arsenic; poison; --(2) stone; ---ఉల్లి పాషాణం = corrosive sublimate. పాషాణభేది, pAshANabhEdi -n. --the rhizome of this plant is used to cure stones in urinary bladder; [bot.] ''Averva lanata''; -- కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి కూర మొక్క; -- related [bot.] ''Bergenia lingulata''; అశ్మభేది, శిలాభేది; పాషాణ ఔషధాలు, pAshANa aushadhAlu -n. --arsenical drugs; ప్రాంకుర, prAMkura - adj. -- primordial; ప్రాంకురము, prAMkuramu - n. -- [bot.] Plumule; the end of the plant that shoots up from a seed; -- గింజలో నుండు ప్రాథమికాక్షము మొక్క భూమి పైకి పెరుగు కొన; ప్రాంకుర స్పృహ, prAMkura spRha - ph. -- the spiritual concept of primordial awarenss without primitivism; ప్రాంగణం, prAMgaNaM -n. --courtyard; campus; ప్రాంతం, prAMtaM -n. --region; ప్రాంతీయ, prAMtIya -adj. --regional; ప్రాక్కల్పన, prAkkalpana %e2t -n. --hypothesis; ప్రాకారం, prAkAraM -n. --rampart; compound wall; surrounding wall; ప్రాకృతిక, prAkRtika -adj. --natural; ప్రాగ్, prAg -pref. --original; primary; ప్రాగ్రూపం, prAgrUpaM -n. --original form; primary form; ప్రాగ్‌వానరం, prAgvAnaraM %e2t -n. --primate; ప్రాచ్య, prAcya -n. --Eastern; oriental; ప్రాచీనం, prAcInaM -n. --(1) Eastern; oriental; --(2) Early hours; first hours; beginning time; starting time; old; ancient; (ant.) నవీనం; ప్రాణం, prANaM -n. --the vital energy; vital sign; life; breath; pneuma; ప్రాణం పోయు, prANaM pOyu -v. t. --breath in new life; revitalize; renew; ప్రాణపదం, prANapadaM -n. --vital; precious; equivalent to life; -- ప్రాణ ప్రద ఔషధములు అనవచ్చు (ప్రాణాలు నిలిపే మందులు.) ప్రాణవాయువు, prANavAyuvu -n. --oxygen; life-giving gas; ప్రాణ్యములు, prANyamulu -n. pl. --(1) vowels; vital parts of an alphabet; --(2) proteins; vital parts of life; same as మాంసకృత్తులు; ప్రాణాంతక, prANAMtaka -adj. --lethal; deadly; ప్రాణాధార వాదం, prANAdhAra vAdaM - n. -- vital force theory; ప్రాణాయామం, prANAyAmaM -n. --control of vital energy through breathing exercises as prescribed in the rules of yoga; ప్రాణి, prANi -n. --living creature; life; ప్రాతస్సంధ్య, prAtassaMdhya, -n. --morning twilight; ప్రాతిపదిక, prAtipadika -n. -- (1) hypothesis; (2) basis; base; support; (3) root for noun and verb forms; -- ఒక పద రూపం ఏర్పడడానికి మూలమైన శబ్దం ప్రాతిపదిక; క్రియా ప్రాతిపదిక = verbal root; -- "అర్థవత్ అధాతుః అప్రత్యయః ప్రాతిపదికమ్" అని దీని నిర్వచనం (a noun in its uninflected state) ప్రాథమిక, prAthamika -adj. --elementary; primary; ---ప్రాథమిక పాఠశాల = elementary school. ---ప్రాథమిక రేణువులు = elementary particles. ప్రాథాన్యం, prAthAnyaM -n. --importance; primacy; priority; ---(usage note) ప్రాథాన్యత, ప్రాముఖ్యత are not correct usage; ప్రాదుర్భావం, prAdurbhAvaM -n. --birth; emergence; coming into existence; ప్రాపంచిక, prApaMcika -adj. --worldly; mundane; ప్రాభవము, praabhavamu - n. -- (1) pre-eminence; excellence; (2) government; ప్రామాణిక, prAmANika -adj. --authoritative; standard; ప్రామాణిక నమూనా, prAmANika నమూనా - n. --The Standard Model of Particle Physics; ప్రామాదికము, praamaadikamu - adj. -- faulty; carelessness; ప్రాముఖ్యం, prAmukhyaM -n. --importance; ---(note) ప్రాముఖ్యత is not correct usage ప్రాయం, prAyaM -suff. --equivalent; like; resembling; ---త్రుణప్రాయం = equivalent to blade of grass. ---పశుప్రాయుడు = equivalent to an animal; brute. ప్రాయశ్చిత్తం, prAyaScittaM -n. --atonement; penance; expiation; propitiation; recompense; (ety.) ప్రాయ = commitment of an error and చిత్తం = correction of the error; ప్రాయికం, prAyikaM -adj. --general; usual; ordinary; common; frequent; ప్రారంభం, prAraMbhaM -n. --beginning; starting point; onset; ప్రారంభోత్సవం, prAraMbhOtsavaM -n. --inauguration; ప్రారబ్దం, prArabdhaM -n. --fate; karma; -- ప్రారబ్దకర్మ = ప్రారబ్ధం అంటే ఎప్పుడో చేసుకుని, ఇప్పుడు అనుభవానికి సిద్ధమైన కర్మ అని అర్థం. ఇది అనుభవిస్తే తప్ప పోదు. దీనిని భగవంతుడు కూడా తీసివేయలేడు. భగవన్నామస్మరణ వలన దీని తీవ్రత తగ్గవచ్చు. ప్రార్థన, prArthana -n. --prayer; service; mass; (rel.) జపం; ప్రార్థనార్థకం, prArthanArthakaM -n. --imperative; imperative mood; ప్రావీణ్యత, prAvINyata -n. --expertise; talent; ప్రాస, prAsa - n. -- [prosody] using similar sounding words to get the effect of alliteration; -- ఉచ్చారణలో ఒకే విధంగా వుండే పదాలను వాడడం. తెలుగు, హిందీలలోో అంత్య ప్రాసకు (तुकान्त) చాలా ప్రాముఖ్యాన్ని ఇస్తారు; %పిం - piM, పి - pi, పీ - pI పింగళ, piMgaLa -adj. --reddish; brownish; పింగాణి, piMgANi -n. --(1) porcelain; china; ceramic; enamel; --(2) butterfly; పింగాణి చిప్ప, piMgANi cippa -n. --porcelain boat; పింఛం, piMChaM -n. --plumage; పింజారీ, piMjaaree - n. a nomadic tribe found in Andhra Pradesh,Telangana, and Maharashtra; -- also known as లంబాడి, బంజారా పిండం, piMDaM -n. --(1) embryo; --(2) ball of rice left for the departed ancestors at a religious ceremony; --(3) any ball obtained by squeezing matter; --(4) a tough character as in ఉద్దండ పిండం; -- (note) మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. పిండి, piMDi -n. --(1) flour; powder as in వరిపిండి; --(2) batter, as in దోసెల పిండి; --(3) starch, as in పిండి పెట్టిన కూర; పిండారీలు, pinDaareelu - n. pl. -- Bandits in Central India; -- 19వ శతాబ్దంలో ప్రజలను పీడించిన రెండు ముఠాలు పిండారీ, థగ్గులు. వీరిని అణచి ప్రజలకు మేలు చేశారు బ్రిటీష్ పాలకులు. పిండారీలు మరాఠా సైన్యానికి కిరాయి సైనికులు. బీదర్ ప్రాంతంలో వీరు ఉత్పన్నమయి మాల్వలో స్థిరపడి స్థావరాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారట.ఎక్కువ మంది ముస్లిములు కానీ ఇతరులు కూడా ఉండేవారట; పిండికట్టు, piMDikaTTu -n. --poultice; a bandage made out of cooked flour to relieve pain from a boil; a type of bandage used to help break a boil; పిండికూర, piMDikUra - n. -- [bot.] ''Aerva lanata Juss;'' -- పిండికొండ మొక్క; కొండపిండి మొక్క; తెలగపిండి మొక్క; పాషాణభేది; కిడ్నీలలో రాళ్లను కరిగించే గుణం పిండికూరలో ఉందంటున్నారు. పిండిచెట్టు, piMDiceTTu -n. --[bot.] ''Ficus ampelos;'' పిండిపదార్థం, piMDipadArthaM -n. --starch; starchy substance; see also కర్బనోదకం; కర్బనోదజం; పిండిమంచు, piMDimaMcu %e2t -n. --snow; పిండు, piMDu -v. t. --squeeze; పిందె, piMde -n. --a tender, green fruit just formed; an early stage of evolution toward a fruit; పిక్క, pikka -n. --(1) nut; a seed that contains some possibly edible meat inside; --(2) seed; pit; --(3) calf muscle in the leg; ---జీడిపిక్క = cashew nut. ---పిక్క బలం = ability to run; ability to flee. పిక్కతీసిన, pikkatIsina -adj. --pitted; ---పిక్క పండు = fruit with pits; tamarind with pits. ---పిక్కతీసిన పండు = pitted fruit; pitted tamarind. పిగిలిపిట్ట, pigilipiTTa -n. --(1) flycatcher; a bird; --(2) a bird by the name bulbul; [bio.] ''Molpastes haemorrhons''; పిగులు, pigulu -v. i. --tearing of clothing due to an extremely tight fit; పిచ్చాపాటీ, piccApATI -n. --banter; chit-chat; small talk; పిచికారీ, picikArI -n. --syringe; పిచికారీ చెట్టు, picikArI ceTTu -n. -- African Tulip Tree; [bot.] ''Spathodea campanulata'' of the Bignoniaceae family; -- దీని లేత మొగ్గలలో నీరు ఉంటుంది. వాటి చివళ్ళు గిల్లి ఆ మొగ్గల్ని నొక్కితే పిచికారీ లాగా నీళ్లు చిమ్ముతాయి; -- [Sans.] పాటలవృక్షం is [bot.] ''Stereospermum suaveolens''; కలిగొట్టు లేదా పాదిరి చెట్టు అంటారు; పిచ్చి, picci -n. --(1) insanity; madness; craziness; see also వెర్రి; --(2) naiveté, as in ఓరి పిచ్చి వెధవా; --(3) idiosyncrasy, as in ఎవరి పిచ్చి వారికి ఆనందం; పిచ్చి కుసుమ, picchi kusuma - n. -- [bot.] ''Archimona mexicana;'' -- భారతదేశంలో ఉష్ణప్రాంతాల్లో రస్తాల పక్కన, బీడు భూముల్లొ కనిపిస్తుంది. చెట్టు 3 అడుగులదాకా పెరుగుతుంది. ఆకులు బూడిదరంగులో, ఆకుల చివర ముళ్ళతో పచ్చని పూతతో కనిపిస్తాయి. ఆకులు తుంచితే బంగారు రంగు రసం స్రవిస్తుంది. వర్షాకాలం తర్వాత పుష్పించి, కాస్తుంది. కాయలు ఎండిన తరవాత చిట్లి, నల్లగా ఆవాలంత సైజులో విత్తనాలు చెట్టు చుట్టూ వెదజల్లబడి మళ్ళీ మొలకలెత్తి పెరుగుతాయి. ఇది విషపు మొక్క అని భావిస్తారు కానీ ఇందులో చాలా ఔషధ గుణాలు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేద వైద్యులు ఈ చెట్టునుంచి రకరకాల జబ్బులకు మందులు తయారుచేస్తారు. జ్వరం, నొప్పులు తగ్గడానికి, చర్మరోగాలకు ఇతర జబ్బులకు ఈ మొక్క నుంచి మందులు తయారుచేస్తారు. గింజలనుంచి నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనె ఆహారంలోకి వాడరాదు. సబ్బుల పరిశ్రమలోనూ, ఇతర పరిశ్రమలలోను కుసుమనూనె వాడుకచేస్తారు. అవినీతిపరులయిన కొందరు వ్యాపారులు ఈ నూనెను వంటనూనెలతో కల్తీచేస్తారు. -- వెర్రి కుసుమ; హేమపుష్టి; నులిపుచ్చ; స్వర్ణపుష్పం; వర్ణక్షీణి; పిచ్చుక, piccuka -n. --sparrow; house sparrow; there are many types of sparrows, each with a distinct biological name; --ఊర పిచ్చుక = కలవింక = house sparrow; [biol.] ''Passer domesticus indicus''; --కష్మీరీ పిచ్చుక = Kashmir House Sparrow; [biol.] ''Passer domesticus parkini''; -- ఊర పిచ్చుకలు సాధారణంగా 15 సెంటీమీటర్ల పొడవు ఉండి గుండ్రని శరీరం, గుండ్రని తల కలిగి ఉంటాయి. మగ ఊరపిచ్చుక వీపు భాగం చెస్ట్ నట్ రంగులో అక్కడక్కడా నల్లని చారలు కలిగి ఉంటుంది. గొంతు, ఎగువ రొమ్ము భాగం నల్లగా ఉంటుంది. పొట్ట, దిగువ భాగం ముదురు బూడిద రంగులో ఉంటుంది. తోక ఈకలు ముదురు గోధుమ రంగులో ఉంటాయి. ఆడ పిచ్చుకల వీపు భాగంలోని ఈకలు మట్టి రంగులోనూ, లేత గోధుమ రంగులోనూ ఉంటాయి. పొట్ట భాగం లేత బూడిద వన్నెలో ఉంటుంది. పిచ్చుక దృఢమైన ముక్కు ఎంత గట్టి గింజలనైనా చీల్చి పొట్టు తీయడానికి అనువుగా ఉంటుంది. పిటపిట, piTapiTa -adj. --onomatopoeia for describing a tightly packed bag or a woman bursting in the prime of age; పిట్ట, piTTA -adj.pref. --mini; small; short; an adjective to convey a smaller version; ---పిట్టకథ = story within a story; small story. ---పిట్టగోడ = parapet wall; a short, as opposed to a tall, wall. ---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small, the call is shrill. ---పిట్టతిండి = nibble; food eaten in small quantities; used while referring to a light eater. ---పిట్టపిడుగు = brat; active youngster; (lit.) mini thunderbolt. -n. --small bird; పిట్టకూత, piTTakUta -n. --bird call; పిడక, piDaka -n. --dried cake; ---పేడపిడక = dried cake of dung; these are used as cooking fuel in many parts of India. పిడచ, piDaca -n. --a rice small ball of cooked rice (or any food) made by a closed first; a morsel of cooked food small enough to be eaten at one bite; పిడత, piData -n. --small earthenware pot or wooden pot; ---మట్టి పిడత = small earthenware pot. ---లక్కపిడత = small lacquered wooden vessel used as a toy. పిడి, piDi -n. --handle; haft; the handle of a knife or sword; పిడికిలి, piDikili -n. --first; tightly closed hand; పిడికెడు, piDikeDu -n. --fistful; handful; the amount of a solid substance that can be scooped in the fist of a hand; పిడివాదం, piDivAdaM -n. --illogical and obstinate argument; పిడుగు, piDugu -n. --thunderbolt; (rel.) ఉరుము; పిణ్యాకం, piNyAkaM -n. --oil cake; cake left behind after oil is extracted from sesame seed; పిత, pita -n. --father; పితరులు, pitarulu -n. pl. --parents; ---జనకపితరులు = birth parents. ---పాలకపితరులు = guardians. ---దత్తుపితరులు = adoptive parents. పితలాటకం, pitalaaTakaM - n. -- (1) trickery; cheating; deceit; fraud; (2) miserliness; -- పిత్తల అంటే ఇత్తడి. హాటకము అంటే బంగారం. ఇత్తడిని చూపించి బంగారం అని నమ్మించే ప్రయత్నం చేయటం పితలాటకం. ప్రస్తుతం ఈ మాటని ఇబ్బంది, సమస్య, సందేహం అనే అర్థాలలో వాడుతున్నాము. పిసినారితనం, pisinaaritanaM - n. -- scrimping; parsimony; economy; miserliness; పిత్తం, pittaM -n. --[med.] bile; the secretion of the gallbladder; same as పైత్యరసం; -- In Ayurveda, a body condition; -- ఇది అగ్నితో తయారు చేయబడింది. పిత్త ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు సాధారణంగా ధృడ శరీర నిర్మాణం కలిగి ఉంటారు, వారు పోటీతత్వం కలిగి ఉంటారు. అయినప్పటికీ, వారి దూకుడు, దృఢమైన స్వభావం కొంత మందికి దూరంగా ఉంచుతుంది, ఇది సంఘర్షణకు దారితీస్తుంది; పిత్తఘృతోల్ pittagRtOl -n. --[chem.] cholesterol; పిత్తపుబెడ్డలు, pittapubeDDalu -n. --[med.] gallstones; పిత్తనాళం, pittanALaM -n. --[med.] bile duct; పితామహి, pitAmahi -n. f. --grandmother; father's mother; పితామహుడు, pitAmahuDu -n. m. --grandfather; father's father; పిత్తాశయం, pittASayaM -n. --[med.] gallbladder; పిత్రార్జితం, pitrArjitaM -n. --patrimony; property inherited from father's side; ancestral property; పితూరీ, pitUrI -n. --(1) rebellion; --(2) conspiracy; plot; -- పితూరీ శబ్దం అరబ్బీ ఫితూర్ శబ్దం నుండి వచ్చింది; ఫితూర్ అనగా అశాంతి, అలజడి, అరాచకం అని అరబ్బీ లో అర్థాలు. ఇది మానసికమైన అలజడి కావచ్చు, బాహ్య పరిస్థితులు బాగుగా లేక చెలరేగే అశాంతి కావచ్చు. కాలక్రమేణా ఇది ఉర్దూ ద్వారా తెలుగులోకి దిగుమతి అయి తిరుగుబాటు, దోపిడీ, రాజ ద్రోహం, కుట్ర, అరాచక శబ్దాలకు సమానార్థకంగా మారింది; గొడవ, ఇబ్బంది పిదప, pidapa -adv. --afterwards; later; పిదపకాలం, pidapakAlaM -n. --bad times; modern times; ---పిదపకాలం పిల్లలు, పిదపకాలం బుద్ధులు = modern children and modern attitudes! పిదపబుద్ధులు, pidapabuddhulu -n. --mean thoughts; bad attitudes; పినతండ్రి, pinataMDri -n. --uncle; father's younger brother; పినతల్లి, pinatalli -n. --aunt; mother's younger sister; పిన్న, pinna -adj. --young; small; little; (ant.) పెద్ద; పిన్ని, pinni -n. --aunt; mother's younger sister; పిన్ను, pinnu -n. --pin; safety pin; clip; పిప్పలి, pippali -n. s. --(1) long pepper; dried catkins; [bot.] ''Chavica roxburghii''; ''Piper longum; Piper retrofractum;'' pl. పిప్పళ్లు; -- పిప్పలమోడి, ఆయుర్వేద వైద్యంలో విరివిగా ఉపయోగించే ఒక రకమైన వేరు. ఆంధ్రప్రదేశ్ గిరిజన ప్రాంతాలలో ఏడాదికి పది కోట్ల రూపాయలకు పైగా అమ్ముడౌతున్న వేరు ఇది. గిరిజనులు చట్టబద్దంగా చేస్తున్న సాగు; --(2) pippali n. [bot.] ''Ficus religiosa''; same as ఆవి; -- [Sans.] pippala; [Hindi] asvaththa; -- గజపిప్పలి = [bot.] ''Pothos officinalis''; -- [ety.] the English word pepper came from the Sanskrit root పిప్పలీ; --[Sans.] పిప్పలీ; మాగధీ; వైదేహీ; పిపాస, pipAsa -n. --thirst; పిప్పి, pippi -n. --stuff leftover after all the juice is extracted; పిప్పిక, pippika -n. --plaque; the yellow accumulation on teeth; పిపీలిక, pipIlika -n. --ant; (ety.) Lat. formica; పిపీలికామ్లం, pipIlikAmlaM -n. --[chem.] formic acid; CH₂O₂; పిపీలికారి, pipIlikAri -n. --aardvark; anteater; (lit.) the enemy of ants; పిపీలికాలంతం, pipIlikAlaMtaM -n. --[chem.] formaldehyde; CH₂O; పిపీలికాహారి, pipIlikAhAri -n. --aardvark; (lit.) ant-eater; పిపెట్, pipeT -n. --[chem.] pipette; a glass tube with which a measured amount of liquid can be taken; పిమ్మట, pimmaTa -adv. --afterwards; పియానో, piyAnO -n. --piano; పియ్యి, piyyi -n. --feces; human excreta; పిరల్రు, pirralu -n. --buttocks; derriere; fanny; ass; same as పిరుదులు; పిరికితనం, pirikitanaM -n. --cowardice; పిరుదు, pirudu -n. --rump; gluteus maximus; పిలక, pilaka -n. --(1) tuft of hair; --(2) offshoot of a plant such as a banana plant; sucker; పిలవని పేరంటం, pilavani pEraMTaM -ph. --[idiom] uninvited guest at a party; పిల్ల, pilla -n. f. --(1) daughter; --(2) girl; --(3) baby animal or bird when used as a suffix after the animal's name; పిల్లకణం, pillakaNaM -n. --[biol.] daughter cell; పిల్లనగ్రోవి, pillanagrOvi -n. --flute; పిల్లలతల్లి, pillalatalli - n. -- Pink Mother of Thousands; Pink Butterflies; [bot.] ''Kalanchoe Pink Butterflies'' of the Crassulaceae family; --దీని ప్రతి ఆకు అంచు (leaf margin) మీద ప్రతి నక్కునుంచి వచ్చే వేలాది లేత గులాబి రంగు చిట్టి ఆకులు తడినేలమీద పడి కొత్తమొక్కగా రూపొందుతాయి. అందుకే ఈ మొక్కని 'పింక్ మదర్ ఆఫ్ థౌజండ్స్' అనడం. సీతాకోక చిలుకలలగా ఉండే ఈ చిట్టి పింక్ ఆకుల్నిబట్టి ఈ మొక్క ను పింక్ బటర్ ఫ్లైస్ (Pink Butterflies) అని కూడా అంటారు; పిల్లవేరు, pillavEru -n. --[bio.] secondary root; పిల్లి, pilli -n. --cat; ---ఆడపిల్లి = pussy cat. ---పిల్లిపిల్ల = kitten. ---మగపిల్లి = tomcat; ---బావురుపిల్లి = tomcat; -- [Sans.] పిల్లిని సంస్కృతంలో మార్జాలము అంటారు. 'మార్జనమ్' అంటే శుభ్రం చేసుకోవడము. కాబట్టి పిల్లి పేరులోనే ఉంది అది 'పరిశుభ్రమయినది ' అని. పిల్లికళ్లు, pilikaLlu -n. --light or amber-colored eyes, rather unusual among Indians and generally considered to be a sign of ugliness; పిల్లితేగ, pillitEga -n. --Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus recemosus''; ''Phaseolus trilobus''; -- a medicinal root; సన్న ముళ్ళు కలిగిన దీని ఆకు పచ్చని కాండాన్ని పుష్పాలంకరణలో వాడతారు. దుంపలలాగా ఊరే దీని వేళ్ళను పురుషుల శక్తి పెంపొందించే చికిత్సలలో వాడతారు; -- పిల్లిపీచరగడ్డ; [Sans.] శతావరీ; పిల్లిపీచర, pillipIcara - n. --Climbing asparagus; [bot.] ''Asparagus racemosus'' Willd. Liliaceae; పిల్లిపెసర, pillipesara - n. -- a type of pulses; [bot.] ''Vigna trilobata; Phaseolus trilobus''; -- కాకముద్గ; పిల్లిమొగ్గ, pillimogga -n. --somersault; flip-flop; forward roll; పిలుచు, pilucu -v. t. --call; invite; పిలుపు, pilupu -n. --(1) greeting; --(2) invitation; --(3) call; పిశాచం, piSAcaM -n. --ghost; -- పిశాచం అంటే తీరని కోరిక ఉండి ఆయువు పూర్తి కానివి. వీటినే కామపిశాచి లేదా కామినీ అంటారు; కామం అంటే కోరిక. ఏదైనా కావొచ్చు. ఇవన్నీ శివుడిని (రుద్రుడిని)ఆశ్రయించి ఉంటాయి. దిక్కు లేని వాటికి దేవుడే దిక్కు కదా; పిశితం, piSitaM -n. --meat; flesh; పిశితాశి, piSitASi -n. --carnivore; meat eater; % ti e2t పిష్టం, pishTaM -n. --cake; hardened substance; పిష్టపేషణం, pishTa pEshaNaM -ph. --repetition; wasted effort; (lit.) grinding the flour; పిసరు, pisaru -n. --smidgen; పిస్తా, pistA -n. --pistachio nut; పిసినారి, pisinAri -n. --miser; also పిసినిగొట్టు; పిసుకు, pisuku -v. t. --squeeze; knead; పిస్తోలు, pistOlu -n. --pistol; a firearm designed to shoot with one hand; పిష్టం, pishTaM -n. --(1) flour; powder; --(2) cake; hardened substance; పిష్ట పేషణం, - n. -- (lit.) పిండిని పిసకడం; చెప్పిందే చెప్పడం; బోర్ కొట్టించడం; ప్రియమైన, priyamaina -adj. --(1) costly; dear; expensive; --(2) dear; lovable; adorable; (note) one of the words in English whose two meanings match the two meanings of the corresponding Telugu word, namely ప్రియమైన; ప్రియతమా, priyatamA -inter. --Oh, dearest!; ప్రియా, priyA -inter. --Oh, dear!; ప్రియుడు, priyuDu -n. m. --lover; boy friend; ప్రియురాలు, priyurAlu -n. f. --lover; girlfriend; పీక, pIka -n. --(1) neck; front part of the neck; --(2) butt of cigar or cigarette; --(3) nipple of a baby's feeding bottle; పీకు, pIku -n. --ache; pain with a pulling sensation; -v. t. --uproot; pull; పీచు, pIcu -n. --fiber; (Br.) fibre; పీచు మిఠాయి, pIcu miThAyi -n. --cotton candy; fibrous candy; పీట, pITa -n. --a short wooden platform on which to sit; a seat; పీటముడి, pITamuDi - n. -- knot that is hard to untie; Gordian knot; పీఠం, pIThaM -n. --(1) seat; chair; base; --(2) a religious center; --(3) elevated place; exalted place; పీఠభూమి, pIThabhUmi -n. --plateau; tableland;mesa; పీఠాధిపతి, pITAdhipati -n. --(1) chairman; chairperson; --(2) head of a religious center such as the Shankaracharya of Sringeri Peetham; పీఠిక, pIThika -n. --(1) preface; preamble; foreword; introduction; --(2) throne; -- గ్రంథరచనకు 'ఆధారము' అనే అర్థంలో ఈ పీఠిక అనే పదాన్ని వాడతారు; రచవల్లో ఆ రచన ఆకృతి దాల్చడానికి ప్రధాన కారణాలూ, రచనా సందర్భం మొదలైన వివరాలున్న భాగాన్ని పీఠిక అంటారు. గ్రంథరచనకు చేసిన ప్రయత్నాలు, పడిన కష్టాలు, సాఫల్యం మొదలైనవన్నీ ఇందులో చోటు చేసుకొంటాయి; కృతికర్త, కృతిభర్త, ప్రోత్సాహకులూ వాళ్ల వివరాలుంటాయి. అవన్నీ రచయితే స్వయంగా చెప్పేవి కావచ్చు, ఇతరులెవరైనా రచయిత కోరిక మీద వ్రాసినవీ కావచ్చు; -- గ్రంథ ప్రారంభంలో కనిపించే తొలిపలుకు, ముందుమాట, భూమిక, ఉపోద్ఘాతం, పస్పశము, ప్రస్తావన, ఉపక్రమము, అవతారిక, నాంది introduction, preface, prelude, prologue, Preamble నే పీఠిక అని కూడ అంటారు; -- గ్రంథం చివరిలో ఉపసంహారము, మలిపలుకు, చివరిమాట, భరతవాక్యం, epilogue, colophon, వీటిని ఉత్తర పీఠిక అంటారు; పీడ, pIDa -n. --annoyance; suffering; పీడకల, pIDakala -n. --nightmare; bad dream; పీడనం, pIDanaM -n. --pressure; పీడించు, pIDiMcu -v. t. --harass; bother; persecute; పీతం, pItaM -n. --yellow; పీత, pIta -adj. --yellow; -n. --crab; green crab; [bot.] Scylla serrata; blue crab; [bot.] Portunus pelagicus. పీతి, pIti -adj. --polluted by stool; coprophagic; ---పీతి కుక్క = coprophagic dog; stool-eating dog. పీతిరి గద్ద, pItiri gadda, - n. the scavenger vulture; -- [bio.] ''Neophron percnopterus''; పీన, pIna -adj. --fat; large; big; పీనాహం, pInAhaM -n. --parapet wall around a well; పీనుగు, pInugu -n. --corpse; dead body; పీపా, pIpA -n. --barrel; a large cylindrical-shaped vessel to store liquids; (rel.) సీసా, బాన, తొట్టి; పీల, pIla -adj. --lean; thin; slender; పీలదత్తూర, pIladattUra - n. -- [bot.] Argemone mexicana; a medicinal plant used for treating "red spotting" among women; పిచ్చికుసుమ; పీలి, pIli -n. --rudder; a device that shows the way to a ship; పీలిక, pIlika -n. --rag; piece of cloth; thin strip of cloth; పీల్చు, pIlcu -v. t. --suck; absorb; breathe; aspirate; ---పొగ పీల్చరాదు = no smoking. ---రసం పీల్చు = suck the juice. ---నీరు బాగా పీల్చుకుంటున్నాది = it is absorbing water a lot. ప్రీతి, prIti -n. --love; affection; fondness; ప్రీతిపాత్రుడు, prItipAtruDu -n. m. --favorite person; %పుం - puM, పు - pu, ప్రా - prA, పు - plU పుంఖం, puMkhaM -n. --base of an arrow; the feather-end of an arrow; ---పుంఖానుపుంఖంగా = one after another, as a stream of arrows. పుంజము, piMjamu - n. -- a heap; a collection; పుంజనేలలు, puMjanElalu -n. --lands cultivable under irrigation; పుంజీ, puMjI -n. --a set of four items; especially four tamarind seeds in a children's game; పుంజు, puMju -n. --he fowl; cock; ---కోడిపుంజు = rooster. పుంజుకొను, puMjukonu -v. i. --gather strength; revive; improve; accumulate; పుంత, puMta -n. --path; path used by cattle; పుండాకోర్, puMDAkOr - n. -- thief; rowdy; -- (ety.) పుండా అంటే మరాఠీలో దొంగ; -కోరు అన్న ప్రత్యయం పారశీకంలోని ఖువర్ నుండి వచ్చింది; అబద్ధాల కోరు, ఖూనీకోరు, దగాకోరు, దివాళాకోరు మొదలైన పదాల్లో కనిపించే కోరు ఇటువంటిదే; పుండు, puMDu -n. --sore; boil; abscess; ulcer; పుంభావ, puMbhAva -adj. --mature; masculine; ---పుంభావ సరస్వతి = a title given to male scholars; (note) Saraswati being a female goddess of knowledge, a male scholar cannot be compared to her without the qualifying adjective in front. పుకారు, pukAru -n. --rumor; పుక్కిటి పురాణం, pukkiTi purANaM -n. --folklore; lore; unsubstantiated knowledge handed down by word of mouth; పుక్కిలి, pukkili -n. --interior of the mouth; పుక్కిలించు, pukkiliMcu -v. i. --gargle; పుచ్చపండు, puccapaMDu -n. --watermelon; [bot.] ''Cucumis melo'' Linn.; (rel.) కరబూజా; పుచ్చు, puccu -adj. --(1) infested with worms or parasites; --(2) dry rot; పుట, puTa -n. --page; page in a book; one side of a sheet in a book; పుటము, puTamu -n. --fold; cup or hollow formed by a fold; ---నాసికాపుటము = the calix of the nose. పుట్ట, puTTa -n. --anthill; anthill in which a snake lives; a pack; ---అబద్ధాల పుట్ట = a pack of lies. ---చీమల పుట్ట = anthill. ---పాముల పుట్ట = anthill in which a snake lives. పుట్టకురుపు, puTTakurupu -n. -- cancer; కర్కటవ్రణము; -- see also రాచకురుపు; పుట్టగతులు, puTTagatulu -n. pl. -- hope for the future; పుట్టగొడుగు, puTTagoDugu -n. --mushroom; see also కుక్కగొడుగు; పుట్టముంగి, puTTamuMgi -n. --demure person; coy person; (lit.) a mongoose on an anthill; పుటాకార, puTAkAra -adj. --concave in shape; ---పుటాకార కటకం = concave lens. పుట్నాలపప్పు, puTnAlapappu - n. -- dry-roasted (roasted in a sand-oven) garbanzo dal; -- వేయించిన శనగపప్పు; మూకుడులో ఇసక వేసి, ఆ వేడి ఇసకలో శనగలు వేయిస్తారు; పుట్టి, puTTi -n. -- (1) raft; a basket-like device to cross a river or stream; this is a basket built out of bamboo-like reeds and covered with animal skin; ఆరిగోలు; హరిగోలు; -- (2) a volumetric measure used in pre-independent India; 1 పుట్టి = 20 తూములు = 80 కుంచములు; పుట్టిన తేదీ, puTTina tEdI -ph. --date of birth; పుట్టిన రోజు, puTTina rOju -ph. --birth day. -- భారతీయ పద్ధతిలో పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు చెప్పే పధ్ధతి: జన్మదినమిదం అయి ప్రియసఖే | శం తనోతు తే సర్వదా ముదమ్ || ప్రార్థయామహే భవ శతాయుషి | ఈశ్వరస్సదా త్వాం చ రక్షతు || పుణ్యకర్మణా కీర్తిమార్జయ| జీవితం తవ భవతు సార్థకం || భావం: ఓ ప్రియమైన మిత్రమా, ఈ పుట్టినరోజు నీకు ఎప్పటికీ ఐశ్వర్యాన్ని మరియు ఆనందాన్ని తెచ్చుగాక! నీ దీర్ఘాయువు కోసం మేమంతా ప్రార్థిస్తున్నాము; దేవుడు నిన్ను ఎల్లప్పుడు రక్షించుగాక! పుణ్యకర్మల ద్వారా నేవు కీర్తిని పొందుము; నీ జీవితం సార్థం అగుగాక! పుట్టు, puTTu -adj.pref. --by birth; పుట్టు, puTTu -v. i. --birth; (ant.) గిట్టు; పుట్టుక, puTTuka -n. --birth; పుట్టుమచ్చ, puTTumacca -n. --mole; birthmark; పుట్టుకతో, puTTukatO -adj. --from birth; congenital; పుడక, puDaka -n. --pin; rod; twig; stirrer; పుడమి, puDami - n. -- earth; పుణ్యం, puNyaM -n. -- (1) goodness; result of a good meritorious act; credit accumulated (in heaven) due to good deeds; (ant.) పాపం; (2) a water basin meant for birds; పక్షులకేర్పరచిన నీళ్ళతొట్టె; పుత్రుడు, putruDu -n. m. --son; male child; పుత్రిక, putrika -n. f. --daughter; female child; పుద్గాలం, pudgAlaM -n. --mass; భారం; ద్రవ్యరాసి; పుదీనా, pudInA -n. -- mint plant; mint leaves; mint; spearmint; mentha; [bot.] ''Mentha arvensis'' of the Lamiaceae family; -- పుదీనా మొక్కలలో Field Mint, Pepper Mint, Spear Mint వంటి 20 కి పైగా జాతులున్నాయి. పుదీనా కర్పూరం, pudInA karpUraM -n. --menthol; mint camphor; పునర్, punar -pref. --again; పునర్ వ్యవస్థీకరణ, punar vyavasthIkaraNa -n. --reorganization; పునర్ణవ, punarNava -n. --hogwood; [bot.] ''Boerhaavia diffusa;'' -- Indigenous to India, this creeping weed contains boerhavic acid, potassium nitrate, and some tannins; the active ingredient is the alkaloid Punernavine; Ayurvedic medicine produced from this is supposed to help alleviate symptoms from prostate enlargement; Indian doctors say that this Ayurvedic medicine can be used while taking Western medicines; -- see also అటుకమామిడి; గలిజేరు; తెల్ల గలిజేరు; పునర్భవం, punarbhavaM -n. --regeneration; rebirth; పునర్వసు, punarvasu %updated -n. --(1) Beta Geminorum; Pollux; Yoga tara of the seventh lunar mansion; Brighter than Alpha Geminorum (Castor), representing a cluster of six stars; --(2) The seventh of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) పొదరిండ్ల చుక్క; పునరావృత్తం, punarAvRttaM -n. --repetition; all over again; -- (note) పునరావృతం is not correct; పునర్జాతం, punarjAtaM -n. --[bio.] regeneration; in biology this refers to the asexual process of growth or birth, such as a lizard growing its tail after it was cut; పునరుక్తి, punarukti -n. --(1) repetition; --(2) a figure of speech involving repetition; ---పునరుక్తి దోషం = futility of repetition. పునరుద్ధరణ, punaruddharaNa -n. --reclamation; refurbishment; పునర్ముద్రణ, punarmudraNa -n. --reprint; పునరోత్పత్తి, punarOtpatti -n. --[bio.] reproduction; in biology, the word reproduction implies sexual reproduction; పునశ్చరణ, punaScaraNa -n. --review; recall; పునస్కారం, punaskAraM -n. -- (1) offering a "NamaskAraM;" నమస్కారాది అర్పణము; పునః కారము అంటే మరల చేయడం; (2) a component of worship; echo word used with పూజ; పున్నమి, punnami -n. --full moon day; పునాది, punAdi -n. --foundation; పునాస పంట, punAsa paMTa -n. --third paddy crop; the crop that was sown when the Sun was in Pollux (పునర్వసు); (rel.) దాళువా; -- పునాస, కత్తెర అనే మాటలు ఒక కాలంలో పండేవి ఇంకో కాలంలో పండించే పంటలకు వాడతారు. చలికాలంలో వచ్చే మామిడి, ఎండాకాలంలో సీతాఫలం లాగా. పునిస్త్రీ, punistrI -n. -a woman whose husband is living; పునుగు, punugu -n. --civetone, musk-like substance secreted by civet cats; --see also జవ్వాది; పునుగు పిల్లి, punugu pilli -n. --civet cat; toddy cat; [bio.] ''Paradoxurus hermaphroditus''; -- [note 1] పునుగు - పునుగు పిల్లి లేక మార్జారిక (Civet Cat) అనే జంతువు నుంచి సేకరించే సుగంధద్రవ్యం. దీనినే జవాది, జవాజి, జవ్వాజి, జవ్వాది, సంకు మదము అనే పలు పేర్లతో పిలుస్తారు. వేంకటేశ్వరునికి నిత్యం చేసే అలంకరణలలో సంకుమదం అలదడం కోసం తిరుమల కొండలమీద పునుగు పిల్లుల్ని ప్రత్యేకంగా పెంచుతారు. -- [note 2] చట్టము అన్నా పునుగు చట్టము అన్నా పునుగు పిల్లి శరీరంలో ఉండే ఒక గ్రంథి లేక సంచి. దీనిని పిండి, పునుగు అనే సుగంధ ద్రవ్యాన్ని సేకరిస్తారు. [[File:Luwak.jpg|right|thumb|An Asian Palm Civet]] --ఇవి రాత్రివేళల్లో తిరిగే Viverridae కుటుంబానికి చెందిన పిల్లి తరహా జంతువులు. వీటిలో మొత్తం పన్నెండు ఉపజాతులున్నాయి. సుగంధభరితంగా ఉండే వీటి మదాన్ని సేకరించి సుగంధద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దీనినే సంకు మదము, జవ్వాజి, పునుగు వగైరా పేర్లతో పిలుస్తారు. ప్రపంచంలోనే అతి పరిమళభరితమైన, అత్యంత ఖరీదైన కాఫీ (Civet Coffee) ఈ పునుగుపిల్లుల నుంచి తయారు చేస్తారు. కాఫీ పళ్ళని (Coffee Berries) పునుగు పిల్లుల చేత తినిపించి, అవి విసర్జించిన కాఫీ గింజల (Coffee Beans) ను సేకరించి, శుభ్రపరచి, వేయించి, పొడిచేస్తారు. పరిమళభరితమైన ఈ కాఫీ ప్రపంచంలో అతి ఖరీదైన కాఫీ. చైనా, ఫిలిప్పీన్స్, వియత్‌నామ్ వంటి ఆసియా దేశాలలోని ధనికులు ఈ కాఫీ తాగుతారు. పుప్పిపన్ను, puppipannu -n. --dental caries; rotten tooth; పుప్పొడి, puppoDi -n. --pollen; పుప్పొడి తిత్తి, puppoDi titti -n. --pollen sac; పుప్పొడి రేణువు, puppoDi rENuvu -n. --pollen grain; పుబ్బ, pubba -n. --Denebola; the eleventh of the 27 star-clusters (lunar mansions) of the Hindu calendar; same as పూర్వఫల్గుణి; పురం, puraM - n. -- town; city; పురమానా, puramAnA -n. --written order; written hand-out; పురమాయించు, puramAyiMcu -v. t. --command; order; assign; పురమాయింపు, puramAyiMpu -n. --command; order; assignment; పురస్కరించు, puraskariMcu -v. t. --keep in front; worship; give praise; honor; పురస్కరించుకొని, puraskariMcukoni -adv. --in view of; in the light of; in the context of; పురస్కారం, puraskAraM -n. --felicitation; expressing regard; honoring a person; (lit.) to place in front; to give importance; పురః అంటే ఎదుట; పురస్కారం అంటే ఎదుట ఉంచుట అని వాచ్యార్థం; (ant.) తిరస్కారం = తిరః కారం అంటే వెనకకు తిప్పి కొట్టడం; పురాకృతం, purAkRtaM -n. --a deed done in an earlier life; పురాణం, purANaM -n. --(lit.) one that is old; --(1) epic story; large tale; --(2) lore; knowledge handed down; --(3) ancient books containing the legends and stories of Hindu gods; there are eighteen books in this category; -- వేదవ్యాసుడు ఆనాడు సూతులనుండీ, మాగధులనుండీ సేకరించిన ‘పాత’ విషయాలని క్రోడీకరించి, ఆ ‘ఆదిపురాణం’ గురించి లోమహర్షణుడికి ఈ విధంగా చెప్పాడు: ఆఖ్యానైశ్చపి ఉపాఖ్యానైర్ గాథాభిః కల్ప జోక్తిభిః పురాణ సంహితాం చక్రే పురాణార్థ విశారదః అంటే, జరిగిపోయిన ఆఖ్యానాలూ, ఉపాఖ్యానాలు, కథలూ ఒక వరుసలో కాలక్రమాన్ని అనుసరించి చెప్పడమే పురాణం. ప్రాధమికంగా పురాణాలంటే రాజుల చరిత్రలు. రాజవంశాల చరిత్రలూ, వీరగాథలూ; వీటిని సేకరించి, ముఖ్యమైన సందర్భాల్లో వాటిని గానంచేసే రాజోద్యోగులని సూతులూ, మాగధులూ అంటారని కౌటిల్యుడి అర్థశాస్త్రం వల్ల తెలుస్తుంది. --- బ్రహ్మ పురాణం; పద్మ; విష్ణు; శివ; భాగవత; నారదీయ; మార్కండేయ; భవిష్యత్తోత్తర; ఆగ్నేయ; బ్రహ్మవైవర్త; లింగ; వరాహ; స్కాంద; వామన; మత్స్య; కూర్మ; గరుడ; బ్రహ్మాండ పురాణములు; పురాతన, purAtana -adj. --old; ancient; The one at the beginning; పురాతనజీవ యుగం, purAtanajIva yugaM -n. --Paleozoic era; a period of time in the early history of the planet Earth; పురి, puri -n. --(1) twist; torsion; plait; --(2) plume; fanned feathers of a bird; especially the train of a peacock; --(3) silo to store grain; --(4) town; పురిశ, puriSa -n. --torque; short for పురిశక్తి; పురిసెడు, puriseDu - n. -- the amount of liquid that can be scooped in the cup of a hand; పురీషం, purIshaM -n. --feces; stool; పురుగు, purugu -n. --(1) worm; --(2) snake; --(3) any insect or reptile; పురుడు, puruDu -n. --delivery; child-birth; పురుష, purusha -adj. --male; - suff. -- verbal suffix as in ప్రధమ పురుష, ఉత్తమ పురుష; పురుషుడు, purushuDu -n. m. --male; male human; పురుషార్థాలు, purushArthAlu -n. --the four designated responsibilities of a man; the four-fold desires of a human, namely, ధర్మం, అర్ధం, కామం, మోక్షం; పుర్రె, purre -n. --skull; పురోగమనం, purOgamanaM -n. --progreess; (ant.) తిరోగమనం; పురోణి, purONi -n. --a note; a letter; deed; పురోభివృద్ధి, purObhivRddhi -n. --future growth; progress; advancement; see also అభివృద్ధి; పురోహితం, purOhitaM -n. --priestly duty; (lit.) one that causes good in the future; పురోహితుడు, purOhituDu -n. m. --priest officiating at religious ceremonies; (lit.) a person officiating at a religious ceremony (to cause good in the future); పులకరింత, pulakariMta -n. --goose bump; horripilation; పులస చేప, pulasa cEpa - n. --Hilsa; [bio.] ''Tenualosa ilisha'' of the Clupeidae family; -- పులస అనేది సహజంగా సముద్రంలో ఉండే చేప. ఇది గుడ్లు పెట్టడం కోసం మాత్రమే గోదావరి నదిలోకి వలస వస్తుంది. పులస అనేది అనడ్రోమస్ (Anadromous) జాతికి చెందిన చేప. అంటే, ఇది తన జీవితంలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఉప్పునీటిలో (సముద్రంలో) గడుపుతుంది, కానీ గుడ్లు పెట్టడానికి (Spawning) మాత్రం తప్పనిసరిగా మంచినీటిలోకి (నదిలోకి) వలస వస్తుంది. -- సముద్రంలో దొరికే పులసను "ఇలస" లేదా "పల్లా" అని పిలుస్తారు. రుతుపవనాల సమయంలో నదిలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, ప్రవాహానికి ఎదురొచ్చి ఈదడం వలన దాని శరీరంలోని కొవ్వు, రుచి, మరియు గట్టిదనం మారుతాయి. వరద నీటికి ఎదురుగా ఈదడం వల్లనే దానికి ప్రత్యేకమైన, అధిక రుచి వస్తుందని, అందుకే అది నదిలో దొరికినప్పుడే దానిని అత్యంత రుచికరమైనదిగా భావిస్తారని నమ్మకం. పుల్ల, pulla -adj. -- sour; పుల్ల, pulla -n. --thin stick; twig; --నిప్పు పుల్ల = match stick. --పుల్ల పెట్టు = [idiom] sow seeds of discord. పుల్ల బచ్చలి, pulla bacchali -n. -- Bladder dok; [bot.] ''Rumex vesicarius'' of the Polygonaceae family; -- పప్పు లో వేసుకుంటే ఈ ఆకుకూర చాలా రుచిగా ఉంటుంది. కొందరు పాలకూర, తోటకూర వంటి పులుపులేని ఇతర ఆకుకూరలతో దీనిని పులుపుకోసం కలిపి కలగూరగా వండుకుంటారు; -- చుక్క కూర; పుల్లలు, pullalu -n. pl. --firewood; పులి, puli -n. -- wild cat; panther; --- కొండ పులి = cougar; mountain lion; puma; a wildcat of North America. No matter what you call it, it's still the same cat, the largest of the "small cats." --- చిరుత పులి = leopard; [bio.] ''Panthera pardus;'' --- చీతా = cheetah; [bio.] ''Acinonyx jubatus;'' the spotted wildcat of Africa; the fastest land animal; --- జాగ్వారు = jaguar; a wildcat native to South America. [bio.] ''Panthera onca''; --- నల్లపులి = panther; --- పెద్దపులి = tiger; [bio.] ''Panthera tigris;'' --- బెబ్బులి = tiger; Bengal tiger; [bio.] ''Panthera tigris tigris;'' ---మంచు పులి = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;'' ---మంచు కిరుబా; హిమ కిరుబా = snow leopard. [bio.] ''Uncia uncia;'' -- ఒక తెఱఁగు చిఱుతకు తెలుఁగులో పొన్నాడ అని పేరు. ఈ విషయము మన నిఘంటువులలో వ్రాసినారు. కాని వర్ణన ఇవ్వలేదు; పులిచంద్రాయులు, pulicaMdrAyilu, - n. -- [bio.] a bird seen in Andhra Pradesh; పులిచింత, puliciMta - n. -- Indian sorrel; creeping wood sorrel; Yellow wood sorrel; [bot.] ''Oxalis corniculata'' Linn. of the Oxalidaceae family; -- a medicinal herb. This small herb is known for its yellow flowers and heart-shaped edible leaves with a sour, lemony taste. -- [Sans.] ఆమ్లపత్రికా; ఆమ్లికా; చుక్రికా; పులిపిరి కాయలు, pulipiri kaayalu - n. pl. -- warts; -- సూరీడు కాయలు; పులిపిరి కాయలను తొలగించుకోవాలంటే Apple Cider Vinegar లో ముంచిన దూదితో ఆ కాయలను (పెద్దవైతే ఆ కాయల మూలాల్లోను) రుద్డుతూ వుంటే త్వరలోనే అవి రాలిపోతాయి. పులిపిల్ల, pulipilla -n. --tiger kitten; tiger cub; పులిపెంజర, pulipeMjara - n. -- A certain venomous snake; -- రక్త పెంజెరి = కాటుక రేకుల పొడ = Russell’s Viper; [bio.] ''Vipera russelli'' of the Viperidae family; పులియబెట్టుట, puliyabeTTuTa -n. --fermentation; acidulation; పులిహోర, pulihOra, pulipiri -n. --tamarind rice; (ety.) పులి + ఓగిరము = పులిహోరిగము = పుకిహోర = పులిసిన ఓగిరం; పులియబెట్టిన అన్నం; -- ఓగిరము అన్నది సంస్కృత "ఉపాహార" అన్నదానికి వైకృతరూపం. ఉపాహారము = ఉప + ఆహారము అంటే ప్రధాన భోజనం కాకుండా తినే చిఱుతిండ; పులుపు, pulupu -adj. --sour; tart; పులుసు, pulusu -n. --(1) soup; soup made with a tamarind base; --(2) acid; పులుము, pulumu -v. t. --smear; rub; mop; slather; పుల్లుడి నేల, pulluDi nEla %e2t -n. --grassland; పుల్లురివి, pullurivi -n. --[bot.] ''Viscum monicum''; పుల్లెలు, pullelu - n. -- dinner plates made by sewing leaves together with tiny bamboo splinters; -- పుల్లలతో కుట్టిన విస్తరాకులు; పుల్లాకులు; అడ్డాకులు; పుల్లేరు, pullEru -n. --[bot.] ''Croton claviferum''; పువ్వు, puvvu -n. --flower; పుష్కరం, pushkaraM -n. -- (1) 12 years; (2) In India a feast held once every twelve years at certain holy rivers such as the గోదావరి పుష్కరము, కృష్ణపు ష్కరము, etc.; (3) body of water; పుష్కరిణి, pushkariNi -n. --lotus pond; a water tank on a temple premises; పుష్కలం, pushkalaM -n. --plenty; పుష్పం, pushpaM -n. --flower; పుష్యమి, puShyami %updated -n. --(1) Delta Cancri; Asellus Australis; M44 in Cancer; Yoga tara of the eighth lunar mansion; located in the constellation Cancer; --(2) The Beehive cluster; The eigth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) పొట్లపు రిక్క; తొండరూపు రిక్క; పుష్యరాగం, pushyarAgaM -n. --topaz; a silicate of Aluminum and Fluorine; Al₂SiO₄(F,OH)₂; పుష్టి, pushTi -adj. --well nourished; strong; పుష్పిక, pushpika - n. -- colophon; -- తాళపత్ర, ఇతర చేతివ్రాత గ్రంధాలలో చివరిలో కనిపించే గ్రంథరచయిత వివరాలు, గ్రంథరచనకు కారకులైనవారి వివరాలు, గ్రంథ రచనా కాలం, మొదలయిన వివరాలు కలిగిన పుష్పిక (colophon)లు ఆ గ్రంథానికి ఉత్తర పీఠికలు అవుతాయి; పుస్తకం, pustakaM -n. --book; -- (ety.) పుస్తె + కమ్మ = తాడుతో కట్టిన తాటి ఆకులు; పుసి, pusi -n. --rheum of the eyes; the granular grime that accumulates in the eye; పుసుక్కున, pusukkuna -adv. --suddenly; unexpectedly; abruptly; పుస్తెలు, pustelu -n. --(1) a rope; a string; a thread; (2) a sacred thread, with two gold disks, tied around a bride's neck by the groom at a wedding ceremony; -- మంగళసూత్రం; తాళి; తాళిబొట్టు; పసుపుకొమ్ము కలిగిన తాడు పసుపుతాడు. -- పుస్తె + కమ్మ = పుస్తకం = తాడుతో కట్టిన తాటాకుల కట్ట; కమ్మ అంటే తాటాకు; ప్లూటోనియం, plUTOniyaM -n. --[phy.] Plutonium, a radioactive element; ప్లుతం, plutaM -n. --[prosody] a very long vowel taking three times the time taken by a short vowel to pronounce; although its occurrence is felt to be rare, indeed this occurs often at the end of words when emphasizing quantity or stressing inclusion as చాలా, కూడా, మీరూ, etc. పూగీఫలం, pUgIphalaM -n. --betel nut; పూచిక, pUcika -n. --a species of tall grass; [bot.] Aristida setacea; పూచీ, pUcI -n. --responsibility; పూజ, pUja -n. --a ritual worship with water, flowers, leaves, etc.; పూజ్యం, pUjyaM -n. --(1) reverential; --(2) nothing; none; zero; పూజారి, pUjAri -n. --priest officiating at a temple; పూట, pUta -n. --a portion of a day; a time of a day; ---పొద్దుటిపూట = during morning. ---మూడు పూటలు = three times a day, specifically morning, noon and evening. ---రాత్రిపూట = during night. పూటుగా, pUTugA - adv. -- fully; completely; excessively; -- (example) పూటుగా తాగి = drink excessively; పూడి, pUDi - suff. -- a suffix to a village name if the village is adjacent to the flood plains of a river or stream; (note) the suffixes పూడి, పర్రు, తుర్రు, కుర్రు as suffixes to village names imply their location on progressively elevated grounds from a nearby river; పూడిక, pUDika -n. --silt; fill; accumulation; పూడు, pUDu -v. i. --silt-up; fill-up; close-up; accumulate; పూడ్చు, pUDcu -v. t. --fill in; cover; పూత, pUta -n. --(1) blooming; flowering --(2) thrush; rash; tiny eruptions on the skin or tongue indicative of some disease; --(3) coating; smearing; పూతిగంధం, pUtigaMdhaM %e2t -n. --malodor; bad smell; foul smell; పూనకం, pUnakaM -n. --possession by a spirit or goddess; పూనిక, pUnika -n. --perseverance; determination; willingness to do something with determination; % to e2t పూరకం, pUrakaM -n. --(1) filling in; --(2) inhalation; filling in the lungs; పూరణం, pUraNaM -n. --that which fills in; stuffing; పూర్ణ, pUrNa -adj. --whole; full; complete; పూర్ణచంద్రుడు, pUrNacaMdruDu -n. --full moon; పూర్తము, pUrtamu -adj. --filled; full; complete; covered; -n. -- An act of beneficence, as digging a well or tank, planting a grove, building a temple, feeding the poor, పూర్వం, pUrvaM -n. --earlier time; old times; formerly; పూర్వ, pUrva -adj. --earlier; old; former; (ant.) పర; ---పూర్వవిద్యార్థి = old student; alumna. పూర్వపక్షం, pUrvapakshaM -n. --the former half; the first side of an argument or dispute; The first part of an argument, the prima facie argument or view of a question అని ఆప్టే నిఘంటువు.) -- see also ఉత్తరపక్షం; పూర్వపక్షం చేయు, pUrvapakshaM cEyu -v. t. --[logic] the act of refuting the first side of an argument with a counter argument; -- మీమాంస శాస్త్రంలో ఒక విషయాన్ని నిర్ధారించడానికి, ముందుగా ఒక విషయాన్ని తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత ఆ వాక్యానికి ఇదే అర్థమంటూ ఒక సమస్యని లేవనెత్తుతారు. ఆ తరువాత, ఆ అర్థానికి వ్యతిరేకంగా వాదిస్తారు. దీనిని పూర్వపక్షం అంటారు. తరువాత పూర్వపక్షంలో చెప్పిన దానిని ఖండిస్తూ మాట్లాడతారు. దీనిని ఉత్తరపక్షమంటారు. ---అతని వాదాన్ని పూర్వపక్షం చేసేను = I refuted his argument. పూర్వ ఫల్గుణి, pUrva phalguNi %updated -n. --(1) Delta Leonis; Zosma; Yoga tara of the 11th lunar mansion; located in the constellation Leo; --(2) The 11th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) పుబ్బ; పూర్వమీమాంశ, pUrvamImAMSa - n. -- పూర్వ మీమాంస, ఉత్తర మీమాంస తత్వాలు, సనాతన హిందూ భావనలలో, ఆచరణల్లో పరిణామాన్ని (evolution) ని సూచిస్తాయి. పూర్వ మీమాంస, భగవంతుడికి వ్యక్తిత్వం (రాగద్వేషాలున్న పర్సనాలిటీ) ఉందని, మనం ఆయన్ని సంతోష పెట్టవలసిన అవసరం వుందని చెప్తుంది. అందుకు మనం చేయ వలసిన పనులు (కర్మ కాండలు), వాటిని చేసేటప్పుడు పాటించాల్సిన నియమాలు తెలుపుతుంది. వీటిని పాటించడం ద్వారానే ఆయనను చేరుకోగలమన్న భావన వ్యాప్తి చెందింది. అంటే నియమాలతో చేసే కర్మ కాండలే ముక్తికి మార్గమని చెప్పబడింది. పూర్వరంగం, pUrvaraMgaM -n. --prologue; an overture; పూర్ణాంకం, pUrNAMkaM -n. --whole number; 0, 1, ,2 ,3, ... పూర్వాంగం, pUrvAMgaM -n. --[music] bottom tetrachord; if an octave is divided into 12 keys (corresponding to a musical keyboard), the four keys designated by "ri" and "ga" constitute the bottom tetrachord in Indian music; పూర్వాంత, pUrvAMta -adj.pref. -- anterior; (ant.) పరాంత = posterior; పూర్వాపేక్షితాలు, poorvaapEkshitaalu, - n. pl. -- pre-requisites; పూర్వాభాద్ర, pUrvAbhAdra %updated -n. --(1) Alpha Pegasi; Markab; Yoga tara of the 25th lunar mansion; located in the constellation Pegasus; --(2) The 25th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) ఎనిమిది కాళ్ల చుక్క; పూర్వార్ధ, pUrvArdha -adj. --pref. earlier half; eastern half; (ant.) పరార్ధ; పశ్చిమార్ధ; ---పూర్వార్ధ గోళం = Eastern hemisphere. పూర్వాషాడ, pUrvAShADa %updated -n. --(1) Delta Sagittarii; the stars Delta and Epsilon of Sagittarius; Kaus Media; Yoga tara of the 20th lunar mansion; located in the constellation Sagittarius; --(2) The 20th of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) నీటి రిక్క; పూరించు, pUriMcu -v. t. --(1) complete; --(2) fill out; పూరి, poori -n. -- dry grass; hay; పూరిల్లు, poorillu - n. -- a thatched-roof house with mud walls; పూర్తిచేయు, pUrticEyu -v. t. --finish; conclude; పూర్వులు, pUrvulu, -n. pl. --forebears; ancestors; --(note) పూర్వీకులు is not correct usage; పూలకుండీ, pUlakuMDI -n. --flower-pot; పూలగుచ్ఛం, pUlaguccaM -n. --bouquet; [bot.] inflorescence; పూలతుమ్మి, pUlatummi -n. --[bot.] Leucas linifolia; పూలతోట, pUlatOTa -n. --flower garden; పూలదండ, pUladaMDa -n. --garland; lei; పూలపాల, pUlapAla -n. --[bot.] Pentatropis microphylla; పూలబాలిక, pUlabAlika -n. --flower-girl; పూలమడి, pUlamaDi -n. --flower-bed; పూస, pUsa -n. --(1) bead; --(2) vertebrae; ---ముడ్డి పూస = coccyx, the bottom-most part of the spine formed by the fusion of four vertebrae. ---నల్ల పూస = a small black bead. ---నల్ల పూసల దండ = necklace of black beads traditionally worn by Hindu married women whose husbands are still alive. ---వెన్న పూస = a bead of butter. ---వెన్ను పూసలు = spinal vertebra. %పృ - pR, పె - pe, పే - pE, పై - pai పృక్వకం, pRkvakaM -n. --[anat.] pancreas; క్లోమం; పృచ్ఛకం, pRcchakaM -n. --query; question; పృచ్ఛకుడు, pRcchakuDu -n. --questioner; this word is often used to refer to a person who asks questions in a literary gymnastic, called అష్టావధానం, that is very peculiar to Telugu language only. పృధివి, pRdhivi -n. --the Earth; పెంకి, peMki -adj. --rambunctious; mischievous; పెంకు, peMku -n. --(1) tile; --(2) roof-tile; --(3) a broken fragment of a pot; ---గాజుపెంకు = broken piece of glass. ---చిల్లపెంకు = broken piece of pottery. ---బంగాళాపెంకు = Bengal roof-tile. ---బిళ్లపెంకు = flat roof-tile. ---నాటుపెంకు = native roof-tile. పెంచు, peMcu -v. t. --raise; rear; grow; enhance; (ant.) త్రుంచు; పెంజెర, peMjera -n. --a species of snake; పెంట, peMTa -n. --garbage; compost; పెంటపోగు, peMTapOgu -n. --compost pile; పెంటమ్మ,peMTamma - n. -- name of a village goddess; -- (ety.) పెంటి + అమ్మ = young + mother; పెంటి, peMTi -adj. --(1) female of a species; (2) young; (ant.) పోతు; ---పెంటి ఏనుగు = she elephant. పెంటిక, peMTika -n. --(1) hard stool in the shape of small marbles; --(2) goat's stool; పెంటివెదురు, peMTiveduru -n. --[bot.] Bumbusa arundinacea; పెండలం, peMDalaM -n. -- Greater yam; Lesser yam; a type of yam, a root vegetable with over 600 sub-varieties with only about ten that are edible; the above-ground part of this plant is a creeper; [bot.] ''Dioscorea alata''; In Greek, "alata" means "winged" or "ribbed"; -- పెద్ద పెండలం = Greater yam; [bot.] ''Dioscorea alata''; this creeper twists in a right-handed helical pattern; -- చిన్న పెండలం = Lesser yam; [bot.] ''Dioscorea esculentum''; In Latin esculentum means suitable for food; this creeper twists in a left-handed helical pattern; -- విష పెండలం = poisionous yam; [bot.] ''Dioscorea daemona''; (note) Kautilya referred to this in his ArthaSastra; -- అడవి పెండలం = wild yam; [bot.] ''Dioscorea persimilis''; --[Sans.] అలూకం; పిండాల్‍ (పిండ + ఆలు) > పెండలం; పెండ్లి, peMDli -n. --wedding; the marriage celebration; wedding is the ritual and marriage is the institution of a man and woman agreeing to live together as man and wife; wedding takes place on one day, marriage lasts much longer. పెండ్లి పిలుపు, peMDli pilupu -n. --wedding invitation; పెళ్లి పిలుపు; పెండె, peMDe -n. --cross-beam; transverse rafter from tthe (main) beam of a house; see also వాసం; పెండెకట్టు, peMDekaTTu -n. --(1) lath; a narrow thin strip of palm leaf stem used for tying scaffoldings and other building parts; --(2) a knot binding two poles or rafters (usually of bamboo) using long strips of bark obtained from bamboo or a palm tree; పెండెము, peMDemu -n. --wooden gate; పెంపకం, peMpakaM -n. --upbringing; raising; cultivation; culture; enhancement; ---కోళ్ల పెంపకం = poultry; raising chicken. ---పశువుల పెంపకం = animal husbandry; raising animals. ---పిల్లల పెంపకం = raising children. పెంపుడు, peMpuDu -adj. --pet; domesticated; adopted; ---పెంపుడు కుక్క = pet dog. ---పెంపుడు కొడుకు = adoped son. పెక్కు, pekku -adj. --many; several; పెచ్చు, peccu -n. --crust; పెట్ట, peTTa -n. --she fowl; hen; (ant.) పుంజు; ---కోడి పెట్ట = hen. ---నెమలి పెట్ట = peahen. పెట్టు, peTTu -v. t. --(1) give; --(2) place; position; insert; put; -n. --output; as in output from a computer; పెట్టుపోతలు, peTTupOtalu -ph. --(1) feeding with food and drink; --(2) protection and patronizing; పెట్టుబడి, peTTubaDi -n. --investment; పెట్టుబడిదారీ, peTTubaDidArI -adj. --capitalistic; పెట్టుబడిదారు, peTTubaDidAru -n. --investor; capitalist; పెట్లుప్పు, peTTluppu -n. --saltpeter; nitre; sodium nitrate; potassium nitrate; (lit.) explosive salt; same as సురేకారం; పెట్టె, peTTe -n. --(1) box; pack; container; carton; crate; --(2) compartment in a train; bogie; ---అగ్గిపెట్టె = match box. ---సిగరెట్టు పెట్టె = pack of cigarettes. ---రైలు పెట్టె = compartment in a train. పెట్టెబండి, peTTebaMDi -n. --covered wagon; పెట్టే బేడా, peTTE bEDA -n. --baggage; luggage; పెట్రోలియం, peTrOliyaM -n. --petroleum; crude; crude oil; (ety.) petro=rock, ole=oil; రాతినూనె; శిలతైలం; పెట్రోలు, peTrOlu -n. --petrol; gasoline; refined crude oil; (sl.) gas; పెడ, peDa -adj. --rear; backward; posterior; --(2) sideways; --(3) strange; wrong; -n. --(1) bunch or cluster of fruits; (esp.) bananas; --(2) side; note that పెడ is really a side of a గెల; see also ఎడ, పెడ; పెడగాలు, peDagAlu -adj. --a leg which is folded sideways; పెడచెవి, peDacevi -adj. --back part of the ear; పెడచెవినిపెట్టు, peDacevinipeTTu -v. i. --decline to listen; ignore; show indifference; పెడదారి, peDadAri -n. --wrong path; misguided path; పెడముఖం, peDamukhaM -n. --askance; looking sideways; not showing interest; not agreeing; పెడసరం, peDasaraM -n. --stubbornness; arrogance; పెణక, peNaka -n. --the bottom edge of a sloping roof; పెత్తందారు, pettaMdAru -n. --manager; పెత్తనం, pettanaM -n. --authority; power to act; power to manage; (ety.) పెద్ద + తనం; పెత్తనాలు, pettanAlu -n. pl. --wanderings; paying visits; పెత్తల్లి, pettalli -n. f. --elder sister of one's mother; (lit.) elder mother; పెదవి, peDavi -n. --lip; edge; border; పెద్ద, pedda -adj. --big; large; elder; older; adult; (rel.) చిన్న; బుల్లి; బుచ్చి; చిట్టి; -n. --adult; senior; leader; judge; ---ఊరి పెద్ద = village elder. ---పెద్ద వెంకట్రావు = Venkatrao, Sr. ---పెద్దమనిషి = gentleman; lady; an elderly person; respectable person. ---పెద్దపీట = a seat of honor. పెద్ద అత్తిపత్తి, peda attipatti -n. -- Black Mimosa; Giant Sensitive Plant; Bashful Plant [Bot.] ''Mimosa pigra'' of the Fabaceae family; -- ఇది తడి నేలలలో పెరిగే బెడద మొక్క (Invasive Plant). పదునైన ముళ్ళు కలిగి త్వరత్వరగా వ్యాపించి, పొదలా పెరిగే ఈ చెట్టు ఆకులు అత్తపత్తి (Touch - me- not or Mimosa pudica) ఆకులలాగే స్పర్శ తగలగానే సిగ్గుతో ముడుచుకుపోతాయి. అయితే అత్తపత్తి కంటే ఈ మొక్క పెద్ద పొదలాగా అనుకూల పరిస్థితులలో వృక్షంలాగా కూడా పెరుగుతుంది. ప్రపంచంలో వ్యవసాయదారుల పాలిట శాపంగా మారిన చకచకా పెరిగే 100 బెడద మొక్కలలో ఇది ఒకటిగా పేరొందింది. నల్ల తుమ్మ బెరడు లాగే ఈ మొక్క బెరడులోనూ టానిన్లు (Tannins) ఉన్న కారణంగా తోళ్ళు ఊనడం కోసం వినియోగించడం, వేరు కంతులలో నత్రజని స్థిరీకరించే కారణంగా భూసారాన్ని పెంచేందుకు తోడ్పడటం మినహా ఈ మొక్కలకు ప్రత్యేకించి ప్రయోజనాలు ఏవీ లేవు. ఈ మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థలం మధ్య అమెరికాలోని మెక్సికో ప్రాంతం. తూర్పు ఆసియా దేశాల్లో ఈ మొక్కని వియత్నమీస్ థార్న్ (Vietnamese Thorn) అంటారు. అత్తపత్తి లాగే లేత పింక్ రంగు పూలు, ముడుచుకుపోయే స్వభావం కలిగిన ఆకులు కలిగి ఉండటాన్నిబట్టి జనం దీనిని 'పెద్ద అత్తపత్తి' అంటున్నారు. పెద్దఏలకి, peddఅElaki -n. --Big cardamom; Bengal cardamom; [bot.] ''Amomum aromaticum; Amomum subulatum''; పెద్దకొమ్ము, peddakommu -n. --long ray gizzard shad; a fish; [bio.] ''Nematalesa come''; పెద్ద జీలకర్ర, pedda jIlakarra -n. --fennel seed; [bot.] ''Foeniculum vulgare''; పెద్ద జువ్వి, pedda juvvi -n. --[bot.] ''Ficus tsiela''; [Sans.] kaninka; పెద్దతనం, peddatanaM - n. -- (1) aged; elderly; -- (2) maturity; responsibility; being in command; పెద్ద తురాయి, pedda turAyi -n. --gold mohar; peacock flower tree; [bot.] ''Poinciana regia''; పెద్దదిక్కు, peddadikku -n. --guardian; godfather; godmother; supporter; పెద్దనిద్ర, peddanidra -n. --death; (lit.) the big sleep; పెద్దనెల్లికూర, peddanellikUra -n. -- [bot.] ''Premna latifolia'' Roxb.; పెద్దపరువ, peddaparuva -n. --anchovy; a fish; [bio.] ''Thryssa purava;'' పెద్దపాయలకూర, peddapAyalakUra -n. -- [bot.] ''Portulaca oleracea'' Linn.; పెద్దపావిలాకు, peddapAvilAku -n. --see పావిలి; పెద్దపులి, peddapuli -n. --tiger; Bengal tiger; పెద్దపేగు, peddapEgu -n. --colon; large intestine; పెద్దబడి, peddabaDi -n. --upper case in an alphabet; పెద్దమనిషి, peddamanishi -n. --(1) gentleman; (2) adult; పెద్దరికం, peddarikaM -n. --guardianship; leadership; statesmanship; acting responsibly as an elder; పెద్దలు, peddalu -n. pl. --elders; wise men; పెనం, penaM -n. -- skillet; frying pan; a shallow pan with slanted sides. Skillets are commonly used to stir-fry or sauté, which refers to a method of cooking in which ingredients are cooked quickly in a small amount of oil or fat, often over relatively high heat. -- griddle; gridiron; flat frying pan typically used for making pancakes; పెన, pena -n. --(1) twist; intertwine; embrace; --(2) helix; ---జంటపెన = double helix. పెనిమిటి, penimiTi -n. --husband; పెన్నిధి, pennidhi -n. --big cache; big fortune; large treasure; పెన్సిలు, pensilu -n. --pencil; lead pencil; పెను, penu -adj. --big; huge; large; giant; పెనుగాలి, penugAli -n. --gale; giant wind; tornado; పెనుగులాట, penugulATa -n. --big struggle; (ety.) పెను + గలాట; పెనుబాము, penubAmu %e2t -n. --python; (lit.) huge snake; constrictor; కొండచిలువ; పెనునిద్దర, penuniddara -n. --death; (lit.) the big sleep; పెనులోయ, penulOya -n. --canyon; పెన్నేరు గడ్డ, pennEru gaDDa -n. --root of Winter cherry; [bot.] ''Withania somnifera''; పెన్నేరు చెట్టు, pennEru ceTTu -n. --Winter cherry; [bot.] ''Physalis flexuosa; Withania somnifera''; అశ్వగంధ; -- ఉసిరి గింజల పొడిని, అశ్వగంధ వేళ్ళ పొడిని సమ పాళ్ళల్లో కలిపి, తేనెతో తింటే వీర్య పుష్ఠి కలుగుతుందని ఆయుర్వేదం చెబుతోంది; పెయ్య, peyya -n. --she calf; (ant.) దూడ; పెరడు, peraDu -n. --backyard; పెరిజీ, perijI -n. --perigee; the point closest to the focus of an ellipse; సమీపబిందువు; పెర్మిట్, permiT -n. --permit; license; authorization; పెరుగు, perugu -n. --curds; (rel.) yogurt; sour cream; -- పెరుగుని లాక్టోబాసిలస్ అనే లాక్టిక్ యాసిడ్ బ్యాక్టీరియాతో పాలను పులియబెట్టడం ద్వారా తయారు చేస్తారు; [Sans.] దధి; -v. i. --(1) grow; develop; --(2) elongate; euphemism for a broken thread, because saying "the sacred thread of a woman is broken" is the same thing as saying that the woman is widowed; ---మంగళసూత్రాలు పెరిగిపోయాయి = the scared necklace-string is broken. పెరుగుతోటకూర, perugutOTakUra -n. --a leafy vegetable; [bot.] ''Amaranthus gangeticus''; పెళ్లగించు, pellagiMcu -v. t. --uproot; pull out; పెళపెళ, peLapeLa -adj. --onomatopoeia for breaking sound; పెళ్ల, peLla -n. --a clod of dry earth, plaster, concrete, etc.; పెళుసు, peLusu -adj. --brittle; పెళుసుతనం, peLusutanaM -n. --brittleness; పెసరపప్పు, pesarapappu -n. --green gram dal; split mung beans; పెసలు, pesalu -n. --green gram; mung beans; [bot.] ''Phaseolus radiatus'' of Leguminosae (pea) family; ''Phaseolus mungo'' (old); or ''Vigna radiata'' (new); ప్రెగడ, pregaDa -n. --minister; counselor; one close to the inner circles of power; పేంటు, pEMTu -n. --pair of pants; trousers; పేక, pEka -n. --(1) playing cards; a deck of cards; --(2) warp; the longitudinal strands on a loom in weaving; (ant.) పడుగు; పేకదస్తా, pEkadastA -n. --deck of playing cards; పేకముక్క, pEkamukka -n. s. --playing card; పేకాట, pEkATa -n. --game of cards; పేకేజి, pEkEji -n. --package; parcel; పేగు, pEgu -n. --intestine; gut; entrails; ---పెద్దపేగు = large intestine. ---చిన్నపేగు = small intestine. పేచీ, pEcI -n. --dispute; పేచీకోరు, pEcIkOru -n. --pugnacious person; trouble monger; పేజీ, pEjI -n. --page; one side of a sheet in a book; పేట, pETa -n. --(1) part of a city; sector; --(2) strand of a necklace; --(3) strand of hair used for braiding; పేటిక, pETika -n. --small box; suitcase; attache; briefcase; chest; పేటు, pETu -n. --flake; పేడ, pEDa -n. --dung; (esp.) cow or buffalo stool; పేడపురుగు, pEDapurugu -n. --dung beetle; scarab beetle; పేడపెంట, pEDapeMTa -n. --manure; cow manure; పేడి, pEDi -adj. --without a moustache; పేడు, pEDu -n. --piece of firewood; splinter; wood chip; పేత, pEta -n. --prickly heat; extremely fine-textured and harmless skin rash caused by excessive heat and humidity; పేద, pEda -adj. --poor; పేదరాలు, pEdarAlu -n. --poor woman; పేదరికం, pEdarikaM -n. --poverty; [ety.] పేద + రికం; పేదవాడు, pEdavADu -n. m. --poor man; పేనా, pEnA -n. --pen; fountain pen, as opposed to a quill pen that comes with an ink bottle; పేను, pEnu -n. s. --louse; head louse; పేను, pEnu -v. t. --entwine; twist; the act of twisting threads together to get a heavier thread; పేము, pEmu -n. --cane; rattan cane; a bushy vine with thick woody growth; this grew all over India and its wood was used to make prized furniture; now rarely seen and is probably near extinction, due to overexploitation and habitat destruction; [bot.] ''Calamus rotang;'' పేముకుర్చీ, pEmukurcI -n. --cane chair; బెత్తుకుర్చీ; పేయం, pEyaM -suff. --acceptable; enjoyable; ---కర్ణపేయం = pleasant to hear. పేరడవి, pEraDavi -n. --big forest; పేరా, pErA -adj. pref. --para; the other; పేరా, pErA -n. --paragraph; పేరాలంతం, pErAlaMtaM -n. --[chem.] paraldehyde; (lit.) the other aldehyde; పేరాస, pErAsa -n. --greed; avarice; పేరాస పద్ధతి, pErAsa paddhati -n. --[comp.] greedy method; పేరాచూట్, pErAchUT -n. --parachute; పేరిమి, pErimi -n. --(1) renown; eminence; greatness; --(2) affection; friendship; పేరు, pEru -n. --(1) name; a string of alphabetical characters; --(2) reputation; status in a society; --(3) a string of beads or coins; an item with a number of similar things strung together as in కాసుల పేరు; మాల; దండ; ---ఇంటి పేరు = family name; surname; last name. ---పెట్టిన పేరు = given name. ---పుట్టింటి పేరు = maiden name. పేరుకొను, pErukonu -v. i. --(1) accumulate; --(2) freeze; solidify; harden; --(3) clot; gel; పేర్చు, pErcu -v. t. --(1) arrange; --(2) pile up; stack; పేరోలగం, pErOlagaM -n. --meeting; gathering; పేలవం, pElavaM -n. --trifle; thin; light; not deeply thought; పేలాపన, pElApana -n. --(1) talking excessively without respect; --(2) delirium; పేలాలు, pElAlu -n. --popped rice; popcorn; any popped grain; (rel.) మురమురాలు = puffed rice; పేలిక, pElika -n. --rag; small piece of cloth; పేలు, pElu -n. pl. --lice; head lice; పేలు, pElu -v. i. --explode; ---అది పేలుతుంది జాగ్రత్త = it will explode, be careful. పేలుడు, pEluDu -n. --explosion; పేల్చు, pElcu -v. t. --detonate; fire; explode; ---టపాకాయలు పేల్చు = detonate the firecrackers. పేషీ, pEshee - n. -- office; place of work; -- కార్యాలయం; కచేరీ; ఒకరి ముందు హాజరు కావడం; కోర్టులో, అధికారిముందు, పోలీసు స్టేషన్లో; -- రాజుగారి పేషీలో ప్రజల సమస్యల అర్జీలను స్వీకరిస్తారు; ప్రేమ, prEma -n. --love; passion; (ant.) పగ; ప్రేరణ, prEraNa -n. --inspiration; motivation; -- ప్రేరణ అనేది బాహ్యంగా ఏర్పడిన పరిస్థితుల ప్రభావం. ఉదా: మందర ప్రేరణ వల్ల కైక బుద్ధి చెడింది. ప్రేరణ కారణం, prERaNa kAraNaM -ph. --motivating reason; ప్రేరణార్థకం, prEraNArthakaM - n. -- a transitive verb form to describe an action prompting another person to it; see also ఆత్మార్థకం; -- మరొకరిచేత చేయించేది; ఉదా: చదివించు; ప్రేక్షకుడు, prEkshakuDu -n. --observer; onlooker; spectator; ప్రేక్షణ, prEkshaNa -n. --observation; పై, pai -adj. --(1) upper; higher; --(2) outer; external; --(3) subsequent; next; --(4) alien; --(5) additional; above and beyond; పైకం, paikaM -n. --money; (lit.) gold coins; పైఖర్చులు, paikharculu -n. --other expenses; overhead; పైగా, paigA -adv. --besides; moreover; పైజమాలు, paijamAlu -n. pl. --pajamas; in modern usage pajamas refers to both the top and bottom half of a nightdress; (ety.) Persian, పై = foot or leg; జమా = garment; పైట, paiTa -n. --a woman's mantle; loose hanging end of a sari formed by throwing the end of the cloth over the breasts and shoulder; పైటపిన్ను, paiTapinnu -n. --brooch; పైడి, paiDi -n. --gold; పైడిగంట, paiDigaMTa -n. --an owl-like bird; this bird's cry or hoot is considered a good omen; పైత్యపుబెడ్డలు, paiTyapubeDDalu -n. --gall stones; stones formed in the gallbladder; పైత్యరసం, paityarasaM -n. --[med.] bile; the secretion of the gallbladder; పైన, paina - adj. -- (1) outside; (2) upstairs; పైత్యం, paityaM - n. -- (1) a medical condition of discomfort produced by excessive production of bile; one of the three balancing conditions for health, according to Ayurveda; (2) madness; delirium; imbecility; పైత్యోద్రేకం, paityOdrEkaM -n. --biliousness; A term used in the 18th and 19th centuries pertaining to bad digestion, stomach pains, constipation, and excessive flatulence (passing gas); పైన, paina -p.p. --above; on; over; (ant.) కింద; పైను, painu -n. --pine; fir; [bot.] ''Pinus longifolia''; ''Pinus roxburghii'', this pine grows in the Himalayas; this is the source of turpentine and the charcoal used in fireworks; పైపెచ్చు, paipeccu -adv. --on the top of; besides; in addition to; పైపెచ్చు, paipeccu -n. --upper crust; పైపై, paipai -adj. --superficial; cursory; పైరవీ, pairavee - n. -- the practice of resorting to pressurizing people in important positions to get decisions made in one’s favor without any regard for the procedures or ethics; -- పలుకుబడిని ఉపయోగించి వెంటపడి పని సాధించుకొనుట. పైరు, pairu -n. --crop; పైలుమాను, pailumAnu -n. --strong man; wrestler; వస్తాదు; %పొ- po, ప్రొ- pro, పో- pO, ప్రో- prO, పౌ- pou, పొంకణం, poMkaNaM -n. --(1) purse; --(2) pouch; పొంగలి, poMgali -n. --rice cooked in milk; rice cooked in milk and green gram; --- చక్కెర పొంగలి = rice cooked in milk and green gram with added sugar; పొంగు, poMgu -v. i. --(1) rise in level; surge; (ant.) కుంగు; --(2) rise with effervescence; boil; --(3) chicken pox; పొంగు, poM-gu -n. --measles; an contagious disease; పొంత, poMta -adj. --near; పొంత, poMta -n. --neighborhood; పొంతనం, poMtanaM -n. --conjunction; the conjunction of planets; % to e2t పొందు, poMdu -v. i. --get; obtain; పొక్కించడం, pokkinchaDaM - n. -- the art of making a (citrus fruit) pickle by cooking (instead of, say, sun-drying or other methods); పొక్కు, pokku -n. --blister; eruption; (note) పక్కు is scab; పొగ, poga -n. --smoke; పొగచుట్ట, pogacuTTa -n. --cigar; (lit.) a smoking roll; పొగడ, pogaDa -n. --coral tree; Bulletwood Tree; [bot.] ''Mimusops elengi'' of the Sapotaceae family; -- ‘ఎలెంజి’ అనేది దీని మలయాళీ పేరు యొక్క లాటిన్ రూపం; మలయాళంలో ‘ఇలాంజి’ లేక ‘ఎలాంజి’ అంటారు; -- పొగడ చెట్టు పెద్ద సతతహరిత (ఎప్పుడూ ఆకుపచ్చగా ఉండే) వృక్షం. ఇది అరుదుగా 120 అడుగుల ఎత్తువరకూ కూడా పెరుగుతుంది. మొదలు చుట్టుకొలత 9 అడుగులుండే వృక్షాలు కూడా అక్కడక్కడా కనుపిస్తాయి. దీని కాండం ముదురు చాక్లెట్ రంగులో నెర్రెలు విచ్చి ఉంటుంది. చెట్టంతా ఎప్పుడూ ఆకులు ఒత్తుగా ఉంటాయి. అందుకే నీడనిచ్చే వృక్షాలలో పొగడది ఓ ప్రత్యేకమైన స్థానం. పొగడ్త, pogaDta -n. --praise; (ant.) తెగడ్త; పొగడ్తలు, తెగడ్తలు, pogaDtalu tegaDtalu -ph. --[idiom] praise and criticism; bouquets and brickbats; పొగతాగు, pogatAgu -v. i. --smoke; as in smoking a cigarette; పొగపట్టు, pogapaTTu -v. t. --smoking; as in smoking a fish or meat; as in smoke escaping into the living quarters; పొగమంచు, pogamaMcu -n. --fog; (lit.) smoky snow; పొగమాను, pogamAnu -n. --smoke stalk; chimney; పొగమొక్క, pogamokka -n. --tobacco plant; పొగరు, pogaru -n. --arrogance; pride; presumption; insolence; పొగాకు, pogAku -n. --tobacco leaf; tobacco plant; పొగుడు, poguDu -v. t. --praise; పొట్ట, poTTa -n. --belly; abdomen; పొట్లం, poTlaM -n. --(1) packet; --(2) parcel; package; పొట్ల, poTla -n. -- గుజ్జు పొట్ల, పొడుగు పొట్ల, లింగ పొట్ల = snake gourd; [bot.] ''Trichosanthes anguina'' of the Cucurbitaceae family; -- అడవి పొట్ల, చేదు పొట్ల = [bot.] ''T. cucumerina''; -- పిచ్చుక పొట్ల = pointed gourd; [bot.] ''T. dioica''; dioica అంటే ఆడ పూలు, మగ పూలు వేర్వేరు మొక్కలకి పూసేవి అని అర్థం; -- [Sans.] చిచిణ్డా; పటోలికా; పొట్టి, poTTi -adj. --short; not tall; పొట్టు, poTTu -n. --chaff; skin from cereal grains; పొట్టుతీసిన, poTTutIsina -adj. --decorticated; without the outer skin (of cereal grains); పొట్టేలు, poTTElu -n. --ram; Aries; male sheep; పొడ, poDa -n. --(1) proximity; --(2) glance; ---ఎండ పొడ = within the glancing reach of sun; in the proximity of sunshine. ---వాడి పొడ వీడికి కిట్టదు = he does not like the other's proximity. పొడచూపు, poDachUpu - v. i. -- to appear; to arise; to become visible; పొడపత్రి, poDapatri -n. -- Gymnema; [bot.] ''Gymnema sylvestre Racemosa;'' -- This is supposed to be an effective diabetic medicine; Is available in Ayurvedic and Homeopathic stores in India; --[Sans.] మేషశృంగి; మధునాశని; [Hindi] గుర్మార్; పొడి, poDi -adj. --dry; (ant.) తడి; పొడి, poDi -n. --(1) powder; --(2) a value-less card in a card game; --(3) a generic name for a precious or a semi-precious stone, particularly when used in jewelry; pl. పొళ్లు; పొడుం, poDuM -n. --powder; పొడుగు, poDugu -n. --height; tall; ---ఒడ్డు, పొడుగు = personality; (lit.) size and height. పొడుచు, poDucu -v. t. --pierce; stab; పొడుపుకథ, poDupukatha -n. --riddle; conundrum; a conundrum is a riddle whose answer is a pun; పొణుకు, poNuku -n. --a light timber wood like fir; పొత్తం, pottaM -n. --book; పొత్రం, potraM -n. --pestle; roller used in a mortar for grinding; పొత్తి, potti -n. --(1) soft part; --(2) soft cloth; పొత్తిక, pottika - n. -- (1) piece of cloth; -- బొమ్మ పొత్తికలు = pieces of cloth for a doll's clothing; -- (2) పొత్తు + ఇక = పొత్తిక = congeniality; పొత్తికడుపు, pottikaDupu -n. --abdomen; belly below the navel; the part of the stomach below the navel; క్రీగడుపు; వస్తి; పొత్తిదుంప, pottiduMpa -n. --[bot.] ''Gloriosa superba;'' [Sans.] లాంగలీ; పొత్తిపంచ, pottipaMca -n. --traditional Indian garment of men, made out of a soft cloth, used usually during dining or prayer; పొత్తిళ్లు, pottiLlu -n. --baby linen; పొత్తు, pottu -n. --amity; friendship; partnership; పొద, poda -n. --bush; shrub; పొదరిల్లు, podarillu %e2t -n. --bower; పొదీనా, podInA - n. -- mint; [bot.] ''Mentha spicata'' Linn.; పొదుగు, podugu -n. --udder; -v. t. --(1) hatch; incubate; --(2) to inlay a precious stone in a metal base; --(3) to surround or embrace; పొదుగుపెట్టె, podugupeTTe -n. --incubator; పొదుపరి, podupari -n. --thrifty person; (rel.) పిసినారి = miser; పొదుపు, podupu -adj. --thrift; economy; పొద్దు, poddu -n. --day; time; the sun; ---పొద్దు పొడిచింది = the Sun has come up. ---పొద్దు క్రుంగింది = the Sun has gone down. -- ఎండపొద్దు = మధ్యాహ్నం = noon; -- అలపొద్దు = నూర్యాస్తమయానికి ముందు వేళ; -- ఏలపొద్దుగా = చీకటి పడకుండానే; -- ఎసళ్లుపొద్దు = సాయంసమయము; వంటకు ఎసురు పెట్టువేళ అనుట; -- అంగుడుపొద్దు = అస్తమయ సమయం -- ఎడ పొద్దు = సంధ్యాసమయం -- నిద్రపొద్దు = అర్ధరాత్రి -- ఓరంతపొద్దు = రోజంతా all day long. పొది, podi -n. --tool box; ---అమ్ముల పొది = quiver for storing arrows. ---మంగలి పొది = barber's tool box. ---వైద్యుడి పొది = doctor's handbag. పొన్నగంటికూర, ponnagaMTikUra -n. -- 1. Sessile Joyweed; [bot.] ''Alternanthera sessilis;'' an edible green that grows wild in the Indian countryside; -- 2. A certain pot-herb called ''Achyranthes triandra;'' 3. A medicinal plant called ''Illecebrum sessile;'' ముత్స్యాక్షి. -- ఆకు కూరల్లో పొన్నగంటి కూర కూడా ఒకటి. దీన్నే చెన్నగంటి కూర అని కూడా అంటారు. ఈ ఆకు కూర భారతదేశంలోనే ఎక్కువగా లభిస్తుంది. ఇందులో శరీరానికి కావాల్సిన పోషకాలు అన్నీ లభిస్తాయి. పొన్నచెట్టు, ponnaceTTu -n. --Alexandrian laurel; Beauty Leaf; Indian Laurel; Laurel Wood; Ball Tree; Beach Calophyllum; a tree with scented yellow flowers; [bot.] ''Calophyllum inophyllum''; -- ఈ ఆకర్షణీయమైన పూలు పూజకు, కాయలనుండి వచ్చే నూనె ఔషదాలకు, ఈ పూలచెట్టు కలప వ్యవసాయ పనిముట్లకు వాడతారు; -- ఈ లాటిన్ పేరుకు మూలం ‘కాలోస్’ (అందమైన), ‘ఫిల్లం’ (ఆకు) అనే గ్రీకు పదాలు. పొన్న చెట్టు అందమైన ఆకులనుబట్టి దానికి ‘కాలో ఫిల్లం’ అనే పేరు వచ్చింది. గ్రీకు భాషలో ‘ఐనోస్’ (inos) అంటే ‘బలమైన’ అని అర్థం. దీని బలమైన, పెద్ద ఆకుల్నిబట్టి దీనికి ‘ఐనో ఫిల్లం’అనే పేరు వచ్చింది; పొన్నారి, ponnAri -adj. --golden; beautiful; ---చిన్నారి, పొన్నారి = young and beautiful. పొన్ను, ponnu -n. --(1) metal collar; metal tip; -- (2) gold; పొన్నుకర్ర, ponnukarra -n. --metal tipped cane; పొయ్యి, poyyi -n. --hearth; a wood-burning fireplace for cooking food; traditionally built with three stones; -- see also కుంపటి; దాలి; అధిశ్రయిణి; అంతిక; పొర, pora -n. --(1) membrane; --(2) layer; stratum; పొరక, poraka - n. -- (1) broom; broomstick; -- (2) a blade of grass; -- (3) the rib of a leaf; పొరటు, poraTu -n. --(1) omelet; scrambled eggs; గుడ్డట్టు; --(2) any fried substance; పొరపడు, porapaDu -v. i. --be mistaken; be wrong; err; పొరపాటు, porapAtu -n. --mistake; error; oversight; పొర్లించు, porliMcu -v. t. --to bring a bull and a cow together for impregnation; పొరుగు, porugu -n. --neighborhood; people and houses on your right, left, and across the street; -- see also ఇరుగు; పొర్లు, porlu -v. i. --(1) overflow; --(2) cross; impregnate (an animal); పొర్లుమదుం, porlumaduM -n. --spillway; wier; పొలం, polaM -n. --field; an agricultural field; a field with or without crop plants in it; పాలకూర, pAlakUra - n. -- [bot.] ''Beta vulgaris'' Linn.; see also దుంప బచ్చలి; పొలకువ, polakuva - n. -- trace; track; clue; పొలదిండి, poladiMDi -n. --demon; meat-eating monster; % to e2t పొలప, polapa -n. --(1) Indian river shad; a fish; [biol.] Hilsa ilisha; --(2) white bait; Stolephorus bataviensis; --(3) Commerson's anchovy; Stolephorus Commersonii; --(4) Indian anchovy; Stolephorus haterolobus; --(5) Indian anchovy; Stolephorus indicus; --(6) anchovy; Stolephorus macrops; Stolephorus tri; పొలి అన్నం, poli annaM -n. --cooked rice wetted with the blood of a sacrificial animal; పొలికేక, polikEka -n. --a loud yell; the yelling and shouting accompanying the scattering of పొలిఅన్నం; పొలిమేర, polimEra -n. --boundary; frontier; the region over which పొలిఅన్నం is scattered; పొలుసులు, polusulu -n. --scales; scales of fish; పొల్లు, pollu -n. --(1) a consonant sound without being combined with a vowel sound; --(2) skin of grain; pithless grain; --(3) useless thing; పొల్లుపోకుండా, pollu pOkuMDA -ph. --verbal equivalent of dotting the i's and crossing the t's; పొలిమేర, polimEra - n. -- boundary; the boundary of a village or town; ప్రొపనోలు, propanOlu -n. --propanol; isopropyl alcohol; C₃H₈O; పో, pO -v. i. --go; proceed; పోక, pOka -n. --(1) going; departure; (2) Betel-nut Palm; [bot.] ''Areca catechu;'' పోకచెక్క, pOkacekka -n. --areca nut; betel nut; -- వక్క; పీటీచెక్క; (rel.) ఉప్పుచెక్క; బంగారు వక్క; పోకచెట్టు, pOkaceTTu -n. --betel-nut palm; [bot.] ''Areca catechu''; -- Areca palm, which is different is also known as Golden cane palm, Yellow palm, Butterfly palm with the scientific names [bot.] ''Dypsis lutescens, Chrysalidocarpus lutescens''; పోకడ, pOkaDa -n. --(1) going; departure;(2) attitude; పోకిరీ, pOkirI -adj. --rowdyish; mischievous; పోగు, pOgu -n. --(1) pile; heap; --(2) fiber; as in నూలుపోగు; yarn; --(3) earring, as in చెవిపోగు; పోగుచేయు, pOgucEyu -v. i. --amass; stockpile; పోచ, pOca -suff. --strand; ---గడ్డిపోచ = blade of grass. ---జంధ్యంపోచ = sacred thread. ---దారుపోచలు = wood fibers. పోటీ, pOTI -n. --competition; tournament; పోటు, pOTu -n. --(1) pressure; pain; ache; --(2) tide; high tide; ---రక్తపు పోటు = blood pressure. ---తలపోటు = headache. ---పాటుపోటులు = ebb and tide. పోడు వ్యవసాయం, pODu vyavasaayaM - n. -- shift cultivation; -- ప్రతిఏటా కొత్త చోట అడవి నరికి వ్యవసాయం చేయటం; ఆనాటి 1882 మద్రాసు ఫారెస్ట్ యాక్ట్ గిరిజనులు పోడు వ్యవసాయం చేసుకోకుండా నిషేధించింది. దానికి వ్యతిరేకంగానే అల్లూరి సీతారామరాజు ఉద్యమించాడు; పోత, pOta -n. --(1) take; --(2) input; --(3) casting of metal; --(4) pouring; పోత ఇనుము, pOta inumu -n. --cast iron; పోతు, pOtu -n. --male animal; male bird; ---దున్నపోతు = he buffalo. ---పోతుటీగ = male fly. ---పోతుపిల్లి = tom cat. పోతు పేరంటం, pOtu pEraMTaM -ph. --(coll.) a male in an otherwise female company; పోపు, pOpu -n. --temper; a characteristically special step of spicy seasoning in Indian cooking; this step, usually the last, involves boiling a spoonful of oil with mustard seed, dried red chilies, curry leaves, etc. dumping the hot stuff in already cooked vegetables, or soups; -- పోపు ఎందుకు వేస్తారు? నూనె ఎమోలియంట్, అంటే ఒక్క చుక్క వేగముగా పరుచుకోగలదు! మంచి సాల్వెంట్, అంటే ఆర్గానిక్ పదార్ధాలని సులువుగా తనలో విలీనము చేసుకోని ఆ పదార్ధము మూలలలోకీ తీసుకెళ్ళగలదు! అంటే పోపులోని కరివేపాకు లేదా ఇంగువ తమతమ సువాసనలను మంచి గుణాలనూ కూరలోని అన్ని చోటలకు మోసుకెళ్ళ అశక్తులు, ఇక్కడ నూనె ఆపని చేయించిపెడుతుంది! -- తిరుగబోత; పోణీ; తాలింపు; తడకా; పోపు పెట్టడం, pOpu peTTaDaM -v. t. --tempering; the act of adding temper to a cooked dish; the process involves boiling about two tablespoons of oil in a saucepan, adding mustard seeds, halved red chilies, and possibly cumin and fenugreek seeds, and curry leaves; when mustard seeds begin to splutter, the whole boiling mixture is added to previously cooked vegetables or soups which produces a characteristic sound and pungent odor that lingers on for a while; పోబడి, pObaDi -v. i. --expense; పోరంబోకు భూములు, pOraMbOku bhUmulu -n. --uncultivable waste lands; -- ఏ ప్రయోజనం లేకుండా , నిరుపయోగంగా ఊరి బయట పడియున్న ఖాళీ స్థలాలకు ద్రవిడ భాషల్లో "పోరంబొక్కు" అన్న పదం ఉన్నది; పోరా, పో!, -inter. --beat it!; scram!; go away!; get lost!; పోరామి, pOrAmi -n. --friendship; పోరు, pOru -n. --(1) fight; struggle; dispute; quarrel; --(2) nagging; teasing; troubling; pestering; పోలిక, pOlika -adj. --resemblance; similarity; likeness; taking after in physical resemblance; పోలేరమ్మ,pOlEramma - n. -- the name of a village goddess; the goddess that guards the boundary; -- (ety.) పొలిమేర + అమ్మ = పొలిమేరమ్మ = పోలేరమ్మ; village boundary + mother; పోలీసు, pOlIsu -n. --police; పోలు, pOlu -v. i. --resemble; పోల్చు, pOlcu -v. t. --compare; liken; పోవు, pOvu -v. i. --go; proceed; పోషక, pOshaka -adj. --nutritious; పోషకాలు, pOshakAlu -n. --nutrients; nourishments; పోషకుడు, pOshakuDu - n. - patron; supporter; పోషించు, pOshiMcu -v. t. --(1) nourish; (2) patronize; పోహ, pOha -n. --concept; (ant.) అపోహ; పోహన, pOhaNa -n. --fact; occurrence; ప్రోచు, prOchu - v. t. -- protect; ---బ్రోచేవారెవరురా is incorrect usage; it should be ప్రోచేవారెవరురా. "ప్రోచేవారెవరురా నిను వినా రఘువరా నను బ్రోచేవారెవరురా" అన్నప్పుడు నను లేక నన్ తఱువాత వచ్చే ప్రోచేవారు నను బ్రోచేవారు అవుతుంది. మొట్టమొదటనే బ్రోచేవారు అని ఆరంభించుట తప్పు. ప్రోత్సాహం, prOtsAhaM -n. --encouragement; ప్రోద్బలం, prOdbalaM -n. --active support; ---మీ ప్రోద్బలం వల్లే ఎన్నికలలో నిలబడ్డాను = I ran for the office only because of your active support. ప్రోది, prOdi - n. -- patronage; cherishing; support; పౌడరు, pauDaru -n. --powder; talcum powder; face powder; పౌనఃపున్యం, pauna@mpunyaM -n. --frequency; repetition; పౌర్ణమి, paurNami -n. --full-moon day, fifteenth day of lunar half-month; పౌరాణిక, paurANika -adj. --mythological; legendary; పౌరుష, paurusha -adj. --pref. one created by man; artificial; ---వేదములు అపౌరుషేయములు = the Vedas are not created by man; Vedas are supra-mental. ---పౌరుష రసాయనం = synthetic chemistry. ---పౌరుష ఉత్తేజకాలు = amphitamines; synthetic stimulants. పౌరుష, paurusha -adj. --synthetic; artificial; పౌరుషం, paurushaM -n. --(1) courage; manliness; --(2) artificially created by man; పౌరోహిత్యం, paurOhityaM -n. --priesthood; office of the family priest; </poem> ==Part 3: ఫ = pha== <poem> ఫంగస్, phaMgas -n. --[bot.] fungus; శిలీంధ్రం; ఫక్తు, phaktu -adv. --merely; only; ఫకీరు, phakIru -n. --(1) muslim religious mendicant; --(2) destitute person; poor person; ఫక్కీ, phakkI -n. --manner; style; fashion; ఫణిజాకం, phaNijAkaM -n. --marjorum; తెల్ల మరువం; ఫణితి, phaNiti -n. --manner; style; fashion; ఫర్మానా, pharmAnA -n. --written order; royal mandate; ఫలం, phalaM -n. --(1) fruit; --(2) reward; result; --(3) benefit; ఫలకం, phalakaM -n. --plate; plaque; slab; ఫలదీకరణం, phaladIkaraNaM -n. --fertilization; (Br.) fertilisation; ఫలసంపెంగ, phalasaMpeMga -n. --[bot.] Artabotrys odoratissima; ఫలసాయం, phalasAyaM - n. -- yield; yield of a crop; produce; crop; ఫలహారం, phalahAraM -n. --snack; refreshment; light meal; lunch; (lit.) a food comprised of fruits; ఫలహారశాల, phalahAraSAla -n. --restaurant; snack house; canteen; ఫలానా, phalAnA -adj. --such and such; so and so; ఫలితం, phalitaM -n. --result; fruit of a labor; ఫలోజు, phalOju -n. --fructose; a type of sugar commonly found in fruits; ఫలోత్పాదన, phalOtpAdana -n. --efficiency; ఫసలీ, phasalI -adj. -- In India, it is the period from July 1 to June 30; the official revenue year; ఫాంటు, phaMTu -n. --font, the artistic style in which the script of a language is set for printing or typing. The Sans Serif is a popular font in English printing. The Elite font is quite popular with typewriters. The type of Telugu lettering popularized by Bapu can be called, for example, the Bapu font. ఫాయిదా, phAyidA -n. --profit; gain; ఫారం, phAraM -n. --a form; a pre-formatted document that needs to be filled in by an applicant; ఫాలం, phAlaM -n. --forehead; ఫికరు, phikaru -n. --trace; clue; ఫిడేలు, phiDElu -n. --fiddle; violin; any stringed instrument of the violin class; ఫిదా, phidaa - n. -- yield; submission; I am at your service; I give up; -- ఫిదా అంటే లొంగిపోవు, అభిమాని ఐపోవు; ఫిదా అనగా దాసోహం/ దాసి/ దాసుడు; ఒకరిమీద అత్యంత మోజు పడటం. తనివితీర ఇష్టపడటం (Diehard fan); -- అతని పాటకి అంతా ఫిదా అయారు; ఫిరంగి, phiraMgi -adj. --foreign; alien; ఫిరంగి, phiraMgi -n. --cannon; ఫిరాయింపు, phirAyiMpu -n. --exchange; turning away; ఫిర్యాది, phiryAdi -n. --plaintiff; complainant; ఫిర్యాదు, phiryAdu -n. --complaint; (ety.) ఫిర్ యాద్; means "to remind again" as complainants often do; ఫేనం, phEnaM -n. --(1) foam; froth; --(2) scum; ఫేనీకరణం, phEnIkaraNaM -n. --[chem.] fermentation; ఫైలు, phailu -n. --file; a folder containing a number of records or papers; ఫోకస్, phOkas -n. --focus; నాభి బిందువు; ఫోటాను, phOTAnu -n. --photon; a "particle" of light; </poem> | width="65" | <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |-<!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 2uc59fbahgou9i6o1fn04mhpjnwjyw1 0 3023 38963 38954 2026-04-13T15:02:19Z Vemurione 1689 /* Part 1: వం - vaM, వ - va */ 38963 wikitext text/x-wiki * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: వం - vaM, వ - va== <poem> '''వం - vaM''' వంక, vaMka -n. --(1) side; direction; --(2) excuse; pretext; --(3) fault; --(4) curve; bend; ---నెలవంక = crescent moon. వంకర, vaMkara -adj. --curved; crooked; వంకరతనం, vaMkaratanaM -n. --curvature; curvedness; crookedness; -- వక్రత; వంకాయ, vaMkAya -n. --brinjal; eggplant; aubergine; a vegetable; [bot.] ''Solanum melongena'' of the Solanaceae family; -- ''Solanum serpentinum''; ''Solanum depresum''; ''Solanum incanum'' is reportedly poisionous; -- [Sans.] వార్తాకమ్; పీతఫలమ్; వంకీ, vaMkI -n. --(1) curvature; (2) a curvey ornament worn on the upper arm by women; వంగం, vaMgaM -n. --tin; the chemical element tin; వంగ, vaMga -adj. --(1) related to eggplant; see వంకాయ; (2) related to Bengal; వంగదేశం, aMgadESaM -n. --ancient name for the region now called Bengal; వంగమామిడి, vangamaamiDi - n. -- Mangosteen; [bot.] ''Garcinia mangostana'' of the Clusiaceae family; is a tropical evergreen tree with edible fruit native to Southeast Asia; Its round, purple fruit is about the size of a tangerine, with smooth, firm skin that appears impenetrable; -- దివ్యద్రాక్ష; వంగడం, vaMgaDaM - n. -- family; lineage; strain; a family of seeds; -- వంగసం; పశుజాతినుండిగాని వృక్షజాతినుండిగాని యెంచబడిన ప్రత్యేక లక్షణములుగల తరగతి (వంశము); ప్రత్యేక లక్షణములను కలిసియున్న ఉపజాతిలోని రకము. వంగరెడ్డికూర, vaMgareddikUra -n. --[bot.] ''Sesuvium repens;'' వంగు, vaMgu -v. i. --bend; stoop; వంచన, vaMcana -n. --fraud; deceit; వంచు, vaMcu -v. t. --bend; deform; వంజులం, vaMjulaM -n. --[bot.] ''Hibiscuc mutabilis''; వంట, vaMTa -n. -- the act of cooking; వంటకం, vaMTakaM -n. --food; food dish; an item on the menu; the product of cooking; వంటకత్తె, vaMTakatte -n. f. --cook; chef; a female professional cook; వంటచూర్ణం, vaMTacUrnaM -n. --baking powder; a 1:2:1; mixture of sodium bicarbonate; tartaric acid and a leavening like starch; వంటచెరకు, vaMTaceraku -n. --firewood; వంటయిల్లు, vaMTayillu -n. --kitchen; వంటరి, vaMTari -n. --cook; chef; వంటరితనం, vaMTaritanaM -n. --cooking talent; వంటవాడు, vaMTavADu -n. m. --cook; chef; a professional cook; వంటసాల, vaMTasAla -n. --kitchen; వంటసోడా, vaMTasODA -n. --baking soda; sodium bicarbonate; see also చాకలి సోడా and వంటచూర్ణం; వండడం, vaMDaDaM -v. t. --cooking; వండలి, vaMDali -n. --river silt; alluvium; alluvial soil; వండు, vaMDu -v. t. --cook; వంతగాడు, vaMtagADu -n. --sidekick; వంతు, vaMtu -n. --share; part; portion; వంతుడు, vaMtuDu - suff. -- having the property of; -- -మంతం అనాలా?, -వంతం అనాలా? -వంతుడు, -వతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి, -మంతుడు,-మతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి అనే విచికిత్స తరచు కలుగుతుంది. -- అ-కారాంత, ఆ-కారాంత పదాలకు – వంతుడు, వంతము, వానుడు, వతి - ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి. -- ఉదా: సౌభాగ్య -> సౌభాగ్యవతి; గుణ -> గుణవంతుడు; బల -> బలవంతం; విద్యా -> విద్యావంతుడు; అమరా -> అమరావతి వంతెన, vaMtena -n. --bridge; --అట్టెడ; పాలి; వారధి; సేతకము; సేతువు; వంద, vaMda -n. --hundred; -- [Sans.] బృంద > వృంద > వంద వందనం, vaMdanaM -n. --salutation; వంద్యము, vaMdyamu -n. --praiseworthy; laudable; వందిమాగధులు, vaMdimaagadhulu - n. pl. -- వంది and మాగధుడు are the titles of "praisers" in a king's court; their job is to constantly praise the king for all his good deeds; వందిమాగధులు ఎవరివద్ద కొలువు చేస్తున్నారో వారిని మాత్రమే స్తుతిస్తుంటారు. శృంగేరీ మఠంలో వారు గురువులను, దేవుళ్ళను స్తుతిస్తుంటారు; క్షత్త్రియ స్త్రీకిని వైశ్యునకును బుట్టినవాఁడు; వంశావళిఁ జదువువాఁడు; వంపు, vaMpu -n. --curvature; -v. t. --spill; empty; decant; వంశము, vaMSamu -n. --race; family; lineage; dynasty; వక్క, vakka -n. --betel nut; [bot.] ''Areca catechu''; (note) the phenolics in this nut cause desensitization of the oral issue, especially the tongue, and makes it difficult to pronounce words correctly; excessive use of this nut could cause leukoplakia; -- వక్కలో arecoline, arecaidine అనే alkaloid పదార్ధాలు ఉన్నాయి. -- same as పోకచెక్క; చెక్క; (rel.) కాచు; వక్కాణించు, vakkANiMcu -v. i. --state; utter; say; ---నొక్కి వక్కాణించు = emphasize వక్కాణము, vakkANamu -n. --information; news; వక్ర, vakra -adj. --curved; వక్రరేఖ, vakrarEkha -n. --curve; curved line; వక్తవ్యం, vaktavyaM, - n. -- what that is fit or proper to be said, spoken, or uttered; వకీలు, vakIlu -n. --lawyer; వక్రీభవనం, vakrIbhavanaM -n. --refraction (of light;) వక్రోక్తి, vakrOkti - n. -- irony; a figure of speech; Irony is a mode of speech in which the real meaning is exactly the opposite of that which is literally conveyed; In Julius Ceaser Mark Antony says several times "'Brutus is an honorable man" is an example of irony; -- మమ్మటుడు వక్రోక్తిని ఇలా నిర్వచించాడు: 'యదుక్తమన్యథా వాక్యమన్యథాన్యేన యోజ్యతే. శ్లేషేణ కాకా వా జ్ఞేయా సా వక్రోక్తిస్తథా ద్విధా' (కావ్య ప్రకాశ -9). --'అందరూ పెద్దమనుషులే! మరి గల్లా పెట్టెలో చిల్లర ఏమైంది?' వంటి ప్రయోగాలలోని 'వక్రోక్తి' ని గమనించండి. వగ, vaga -n. --grief; sorrow; వగచు, vagacu -v. i. --grieve; lament; feel sorry; వగరు, vagaru - n. --astringent taste; (Note: ఒగరు is not correct usage) వగర్చు, vagarcu -v. i. --gasp; pant; breathe hard; వగలాడి, vagalADi - n. -- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; వగైరా, vagairA -n. --et cetera; and other things; వచనం, vacanaM -n. --(1) word; speech; affirmation; promise; --(2) prose; వచస్సు, vacassu - n. -- (1) speech, word, utterance; (2) advice, counsel; (3) order, command; వచ్చీరాని, vaccIrAni vbl. -adj. --scarcely coming; scarcely understandable; ---వచ్చీరాని తెలుగు = scarcely understandable Telugu. ---వచ్చీరాని నవ్వు = scarcely discernable smile. వచ్చు, vaccu -v. i. --come; వచ్చుబడి, vaccubaDi -v. i. --income; వజ్రం, vajraM -n. --diamond; వజ్ర, vajra -adj. --hard; harsh; fierce; steely; వజ్రకంద, vajrakaMda - n. -- a wild variety of corm tubers; [bot.] ''Amorphophallus sylvaticus''; [Sans.] వజ్రమూల; వనసూరణ; వజ్రగుణకారం, vajraguNakAraM -n. --[math.] cross-multiplication; వజ్రదంతి, vajradaMti -n. --[bot.] ''Barleria prionitis''; -- a decorative perennial with many medicinal uses with potential in cancer treatment; the bark has been traditionally used in preparing Ayurvedic tooth powder; వజ్రమల్లి, vajramalli -n. --Adamant creeper; [bot.] ''Cissus quadrangularis;'' -- Cissus quadrangularis is commonly used for bone health and weight loss. It is also used for conditions such as diabetes, high cholesterol, hemorrhoids, and many others, but there is no good scientific evidence to support these uses. వజ్రలేపనం, vajralEpanaM -n. --adamantine glue; a material used before cement was invented; వక్రశుంఠుడు, vakraSuMThuDu -n. --steely stupid; big blockhead; వజ్రసంకల్పం, vajrasaMkalpaM -n. --fierce determination; వట్ట, vaTTa -n. --(1) testicle; --(2) turnstile; a device typically consisting of 3 or 4 horizontal arms supported by and radially projecting from a vertical post, that is used for controlling passage from one public area to another and perhaps facilitating a count of the number of people passing through; వట్టి, vaTTi -adj. --empty; vacant; వట్టివేరు, vaTTivEru -n. -- cuss-cuss; [bot.] straw of ''Andropogon muriaticum''; -- కురువేరు; అవురుగంట వేరు; ఉసీరం; లఘులయము; అవదాహం; వట్టివేళ్ల తడకలు, vaTTivELla taDakalu -n. pl. --screens made out of the straw of ''Andropogon muriaticum''; వట్రుతలం, vaTrutalaM -n. --curved surface; వట్రువ, vaTruva -adj. --globular; వణిజుడు, vaNijuDu -n. --merchant; trader; వడ, vaDa -n. -- a toroidal-shaped (doughnut-shaped), palm-sized, deep-fried savory dish popular in South India; this item is typically made from black gram ("Urid dal") although variations exist; If it has a hole in the center, then it is called "గారె;" వడగట్టు, vaDagaTTu -v. t. --strain; filter through a cloth or paper; same as వడబోయు; వడగళ్ల వాన, vaDagaLla vAna -ph. --hailstorm; వడగళ్లు, vaDagaLlu -n. --hailstones; hail; (lit.) cool stones; వడగాడ్పు, vaDagADpu -n. --a blast of hot summer air; this is an anomalous use of వడ; వడగాలి, vaDagAli -n. --hot summer air; this is an anomalous use of వడ; వడగిన్నె, vaDaginne -n. --filter; a pot used in a filter; -- వడపోత గిన్నె; వడజ, vaDaja -n. --[bot.] ''Acorus calamus''; వడపప్పు, vaDapappu -n. --split mung dal (a type of pulses) soaked in water, and lightly salted or sugared; (lit.) cool dal; వడపోత, vaDapOta -n. --filtration; వడబోయు, vaDabOyu -v. t. --filter; వడదెబ్బ, vaDadebba -n. --sunstroke; heatstroke; వడలు, vaDalu -n. pl. --spiced deep-fried cakes made of black gram; -v. i. --wilt; dry up; fade; వడ్డన, vaDDana -n. --serving of food; food service; వడ్రంగి, vaDraMgi -n. --carpenter; వడ్రంగి పిట్ట, vaDraMgi piTTa -n. --woodpecker; వడేలురాలు, vaDElurAlu -n. --[bot.] ''Hiptage madablota''; వడి, vaDi -n. --speed; quickness; వడియాలు, vaDiyAlu - n. pl. -- fryams; a dried vegetable (often mixed with batter before drying) used as a deep-fried dish; వడిశ చెట్టు, vaDiSa ceTTu -n. --[bot.] ''Christanthus colinus''; extract from the bark of this tree is used by Chenchu tribes to stun fish in spearfishing; వడ్డించు, vaDDiMcu -v. t. --serve; వడ్డీ, vaDDI -n. --interest; interest collected on a loan or a bank deposit; వడ్డీ వ్యాపారం, vaDDI vyApAraM -n. --money lending business; వడ్లు, vaDlu - n. pl. -- paddy; whole, unhusked grains of rice; -- వడ్ల చిలక = [bio.] Sitoroga cereallela; వరి, గోదుమ, ఇతర ధాన్యాలను ఆశ్రయిస్తూ బ్రతికే ఒకరకమైన చిన్న రెక్కల పురుగును 'వడ్లచిలుక' అంటారు. వడ్లు అంటే ధాన్యం కాబట్టి ఈ కీటకాలకు ఆ పేరు వచ్చింది.ఇవి బూడిద రంగులో, మాడు ఎరుపు, లేత నలుపు రంగుల్లో కనబడుతుంటాయి. వీటి లార్వాలు (క్రిమి దశ) కూడా ధాన్యాలలోనే సాగుతుంది. ఇవి ధాన్యాలలో సారాన్ని పూర్తిగా పీల్చేసి నిస్సారం చేస్తాయి; వడ్డెరవాడు, vaDDeravADu -n. --stonesmith; వత్సము, vatsamu -n. -- young child; calf; -- గోవత్సము = calf; వత్సలం, vatsalaM -n. --vaccine; (ety.) In Sanskrit, "vatsa" is cow; in Latin vacca is cow; the word vaccination is derived from vacca. % to e2t వత్తాసు, vattAsu -n. --support; backing; వత్సా, vatsA -inter. --you lad!; hello young man!; (lit.) you, young bull! ( a highly respectful way of addressing in classical times); వత్తి, vatti -n. --wick; వదనం, vadanaM -n. --face; వదలు, vadalu -n. --loose; slack; not tight; -v. t. --(1) omit; leave; --(2) depart; వదలిపెట్టు; వదలిపెట్టు; వదలుకొను, vadalipeTTu, vadalukonu -v. t. --give up; abandon; relinquish; వదాన్యత, vadAnyata - n. -- generosity; the quality of giving; వద్దు, vaddu --aux. verb. used as a suffix --do not; must not; no; ---వినవద్దు = do not listen. వధ, vadha -n. --slaughter; killing; వధించు, vadhiMcu -v. t. --kill; slay; వధువు, vadhuvu -n. --bride; వనచంద్ర, vanacaMdra -n. --[bot.] ''Flagellaria indica''; వనతులసి, vanatulasi - n. -- sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum''; -- రుద్రజెడ; దీని గింజలనే సబ్జా గింజలు అంటారు; వనపాలి, vanapAli -n. --forest ranger; వనమల్లిక, vanamallika - n. -- Chinese box tree; [bot.] ''Murraya exotica''; used in making wooden grips and geometrical instruments like scales; -- పూల వెలగ; వనమాలి, vanamAli -n. --epithet for Krishna; వనరులు, vanarulu -n. --resources; వనశృంగాటం, vanaSRuMgATaM -n. --[bot.] ''Reuellia longifolia''; వనస్పతి, vanaspati -n. --(1) tree; plant; (2) hydrogenated vegetable oil with no admixture of animal-based fats like tallow; (3) margarine; వనస్పతీకరణం, vanaspatIkaranaM -n. --[chem.] hydrogenation; వనిత, vanita -n. --woman, (lit.) one who caters to the taste of men; వన్నెలాడి, vannelADi - n. -- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; వయలిన్, vayalin -n. --violin; a stringed instrument played with a bow, and characterized by four strings and frets. Although originating in the West, it has become an indispensable part of classical music concerts of south India; violin is different from a fiddle; also వాయులీనం; వయస్సు, vayassu -n. --age; వయ్యారిభామ, vayyaaribhaama - n. -- Congress grass; [bot.] ''Parthenium hysterophorus;'' a weed native to N. America; -- అమెరికా నుంచి దిగుమతైన పి.ఎల్.480 గోధుమలతో పాటు ఈ కలుపు మొక్క విత్తులు దిగుమతయ్యాయి. అక్కడ ఈ కలుపు మొక్కను తినే పురుగులు ఉన్నాయి. ఇక్కడ లేవు. ఏటికేడు విస్తరిస్తోంది. దీని పుప్పొడి ఉబ్బసం వ్యాధిని కలిగిస్తుంది. పూత సమయంలో దీన్ని పెరికి తగలబెట్టడమే పరిష్కారం. -- This is notorious for causing severe health issues, including dermatitis, asthma, and allergies, as well as ecological damage by inhibiting native plant growth. -- నక్షత్ర గడ్డి మొక్క, క్యారెట్ గడ్డి మొక్క, కాంగ్రెస్ గడ్డి మొక్క, ముక్కు పుల్ల మొక్క, మాచర్ల కలుపు మొక్క, గొల్లభామ మొక్క; వయినము, vayinamu -n. --details; method; system; వరం, varaM -n. --boon; gift from God; వరండా, varaMDA -n. --verandah; hallway; corridor; వరకట్నం, varakaTnaM -n. --dowry; award; the dowry paid by a girl's parents to a boy at the time of wedding; వరకు, varaku -adv. --till; until; up to; వరగ, varaga -n. --[bot.] ''Panicum miliaceum''; వరగోగు, varagOgu -n. -- (1) Pride of India; Giant Crape-myrtle; Queen's crepe-myrtle; this is a large tree; [bot.] ''Lagerstroemia speciosa'' of the Lithraceae family; ''Lagerstroemia reginae''; (2) Common Crepe-myrtle; this is a small bush; [bot.] ''Lagerstroemia indica''; (3) [bot.] ''Salvodora indica''; -- రోడ్లకిరువైపులా విరగబూసిన వరగోగు వృక్షాలు గువాహాటి నగరానికి ఎంతో శోభను తెచ్చాయి; ఆ వృక్షం గువాహాటిలో సర్వ సాధారణం; -- ఫిలిప్పీన్స్, వియత్నాం దేశాలలో స్థానికులు ఈ వృక్షం లేత ఆకుల్ని ఆకుకూరగా వండుకుంటారు. ఈ ఆకులు వైద్యపరంగా విరేచనకారిగా, మూత్రకారిగా పేరొందాయి. వీటి ముదురు ఆకులలో చేదుగా ఉండే ఇన్సులిన్ వంటి పదార్ధం ఎక్కువగా ఉంటుందని పరిశోధనలు రుజువుచేశాయి. పండుటాకుల్నీ, ముదురు కాయల్నీ అక్కడి స్థానికులు వైద్య చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. వీటి ముదురు ఆకులు చక్కెర వ్యాధిగ్రస్థులలో రక్తంలో గ్లూకోజ్ పరిమాణాన్ని తగ్గించడానికి పనిచేస్తాయట. బౌద్ధంలో ఈ వృక్షాలకు పవిత్రమైన స్థానముంది. వరణం, varaNaM -n. --covering; ---వాతావరణం = atmosphere; (lit.) air-covering. వరద, varada -n. --flood; వరదగుడి, varadaguDi - n. -- an atmospheric phenomenon in which one sees a circular, cloud-like formation around the moon or sun; folk wisdom says that a larger ring indicates a high probability of rainfall in the near future and a smaller ring indicates probable rainfall in the far future; This is not a rainbow; -- సింగిడి; వరస, varasa -n. --(1) row; array; --(2) attitude; --(3) styling a relationship according to kinship structure; ---నీ వరస ఏమీ బాగులేదు = your attitude is no good at all. ---ఆమె నీకు అత్త వరస అవుతుంది = she will be an aunt for you, according to kinship rules. ---వరస కలుపడం = assuming a non-existent relationship and addressing people with that assumed relationship, such as addressing un-related people as uncles and aunts, a common practice in India. ---వరసా, వావి = order and coordination. వరహా, varahA -n. --gold coin; typically 33.7 grams of 22 karat gold coin; (ety.) a coin possibly with the imprint of a boar or pig; in 17th century Andhra, these coins carried the imprint of a temple; వర్గం, vargaM -n. --(1) square; a quantity raised to the power of two; a quantity multiplied by itself; --(2) group; class; వర్గత్రయం, vargatrayaM - n. -- three ancestors; father, grandfather, and great grandfather; వర్గపోరాటం, vargapOrATaM -n. --class struggle; class conflict; వర్గమూలం, vargamUlaM -n. --[math.] square root; వర్గసమీకరణం, vargasamIkaraNaM -n. --[math.] quadratic equation; వర్చస్సు, varcassu -n. --luster; glow; వర్జ్యం, varjyaM - న. -- an inauspicious time; a time to be avoided; -- వర్జ్యం అంటే వర్జించ(విడిచిపెట్టవలసిన) ఘడియలు. ఒక రోజుకు 60ఘడియలు. ఈ అరవై ఘడియల కొక నక్షత్రం అనుకొంటే, ఆ నక్షత్రానికి అమృత ఘడియలు, విషఘడియలూ కూడా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు అశ్వనీ నక్షత్రానికి అది మొదలైన తర్వాత 50 ఘడియలకు ఈ విషఘటికలు మొదలై సుమారో మూడు, మూడున్నర ఘడియల వరకూ ఉండవచ్చు. ఈ విషఘటికల్నే "వర్జ్యం"అని పిలుస్తారు. ఇవి నక్షత్ర, నక్షత్రానికీ మారుతూ ఉంటాయి కనుక పంచాంగం చూసి తెలుసుకోవాలి; వర్ణం, varNaM -n. --(1) language character that can be uttered in one unit; అచ్చులు, అచ్చు కలవని హల్లులు 'వర్ణములు' అనబడతాయి. వర్ణముల సంఖ్య చాలా పరిమితంగా వుంటుంది.తెలుగులో 36. సంస్కృతం నుండి అప్పు తెచ్చుకున్నవాటితో కలిపి 56. --(2) color; --(3) characteristic; inherent property; [Note] caste and social class are not వర్ణం; the word also has no religious connotation; this word does not mean కులం; the words వర్ణం (characteristic), జాతి and కులం (group, caste) are not synonyms; -- (4) హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. శూద్ర వర్ణంలో అనేక జాతులు (కులాలు) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఆంధ్రదేశంలో ఉన్న శూద్రులలో ఉన్న కొన్ని కులాల పేర్లు: కమ్మ, రెడ్డి, కాపు, వెలమ, తెలగ, గవర, సాలె, మొదలైనవి; బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలలో విడివిడిగా కులాలు ఉన్నాయో లేదో తెలియదు. వర్ణక్రమం, -n. --(1) alphabetical order; --(2) spelling; వర్ణపటం, varNapaTaM -n. --spectrum; ---శోషణ వర్ణపటం = absorption spectrum. వర్ణమాపకం, varNamApakaM -n. --[phy.] spectrometer; an instrument to study the properties of the various colors of light వర్ణమాల, varNamAla -n. --(1) alphabet; (lit.) a string of characters; --(2) spectrum; a band of colors; వర్ణన, varNana -n. --description; వర్ణనాత్మక, varNanAtmaka -adj. --descriptive; వర్ణపాతలేఖనం, varNapAtalEkhanaM -n. --chromatography; (lit.) color writing; వర్ణపాతలేఖిని, varNapAtalEkhini -n. --[chem.] chromatograph; an instrument to study the properties of chemical mixtures; వర్ణలేఖిని, varNalEkhini -n. --(1) spectrograph; --(2) chromatograph; (comment.) Perhaps we need distinct words for chromatograph and spectrograph; వర్ణసంధానం, varNasaMdhAnaM -n. --staining; a process used in microscopy to make parts of an object stand out against a background; వర్తకం, vartakaM -n. --trade; business; వర్తకుడు, vartakuDu -n. m. --trader; businessman; వర్తన, -n. --behavior; వర్తమానం, vartamAnaM -n. --(1) news; tidings; message; --(2) communication; --(3) present tense; contemporary time; వర్తమానకాలం, vartamAnakAlaM -n. --[gram.] present tense; (ant.) భూతకాలం; వర్ధంతి, vardhaMti - n. -- (1) birth anniversary; (2) death anniversary; -- (note) In all other Indian languages, including Sanskrit, the correct meaning is "birth anniversary." For some unknown reason the meaning morphed into "death anniversary" and this meaning is currently in widespread usage; -- వర్ధంతి అను శబ్దము వృధు, వృద్ధా అను ధాతువులనుండి నిష్పన్నమైనది. అది వృద్ధి అను అర్థమును చెప్పును. ఆయుర్వృద్ధికి హోమాదులు ఒనరింతురుగావున వర్ధంతి అను పదము "పుట్టినరోజు" కి వాడుట యోగ్యము; వర్ధకం, vardhakaM [suff.] one that promotes; promoter; ---బలవర్ధకం = tonic; promoter of strength. ---క్షీరవర్ధకం = promoter of milk production. ---కాంతివర్ధకం = promoter of a healthy glow. వర్ధమాన, vardhamAna -adj. --one that is growing; one that is progressing; (lit.) one that is capable of growing beyond belief; ---వర్ధమాన దేశం = developing country. వర్ర, varra -n. --(1) pungent taste; --(2) chili powder; వర్జ్యం, varjyaM -n. --eschewed time of a day because it is not auspicious; వర్షం, varshaM -n. --(1) rain; shower; వాన; (2) cloud; మేఘం; --(3) year; సంవత్సరం; --(4) country; దేశం; వర్షపాతం, varshapAtaM -n. --rainfall; (rel.) హిమపాతం; వరాహం, varAhaM -n. --pig; wild boar; వరాహమిహిరుడు, varAhamihuruDu -n. --Varahamihira; the great Indian scientist, of the 4th - 5th century A.D., who made lasting contributions to astronomy and atmospheric sciences; వర్ణాంధత్వం, varNAMdhatvaM -n. --color blindness; వర్ణావరణం, varNAvaraNaM -n. --chromosphere; the bright region around the sun; can be applied to any other bright region surrounding an object; వర్షాకాలం, varshAkAlaM -n. --monsoon; rainy season; వరి, vari -n. --rice paddy; [bot.] ''Oryza sativa''; --ప్రాసంగులు (రాజనాలు), కర్పూర భోగులు, వంక సన్నాలు, కుంకుమ పూలు, గుండ్ర సాంబవలు, మొలకొలుకులు, కుసుమలు, సన్న కొనామణులు, చిన్న పిషాణీలు, పెద కాకిరెక్కలు, పిన్న కుసుమలు, పాలాట్రగడ్డలు, బంగారు తీగలు, సన్న ముత్యాలు, జున్నుబాలు, వంకెలు, పగడాలు, ఢిల్లీ భోగాలు, రామసాగరాలు వంటి పలు ఇతర జాతులు కూడా ఉన్నాయి; ఇవికాక సాంబవ (సాంబ) మషూరీ, జీలకర్ర సన్నాలు, కృష్ణ కాటుకలు, సన్న కృష్ణ కాటుకలు, అక్కుళ్ళు, నెంబర్లు, ముదుగులు, బుడమలు, కోడి బుడమలు, జిలమలు, ఎరడాములు, కిచిడీలు, ఆట్రగడ్డలు, సన్నాట్రగడ్డలు, జయపూరు సన్నాలు, వంక సన్నాలు, కర్నూలు సోనా మషూరీ, చిట్టిముత్యాలు, కాకి రెక్కలు, ఈత గొల్లలు,గొర్తివడ్లు, స్వర్ణ, హంస, జయ, కేసరి, చెన్నంగి, రాజభోగాలు, బాస్మతి వంటి వరి వంగడాలు ఇంకా ఎన్నో; వరి ధాన్యంలో కొన్ని వేల రకాలు ఉన్నాయి; వరిగడ్డి, varigaDDi -n. --hay; straw; వర్తించు, vartiMcu -v. i. --apply; to be in force; be applicable; వర్తిల్లు, vartillu -v. i. --exist; వర్ధిల్లు, vardhillu -v. i. --grow; flourish; increase; develop; వరుగు, varugu -n. --sun-dried food item; sun-dried vegetables; వరుగు చేప, varugu cEpa -n. --sun-dried fish; వరుమానం, varumAnaM -n. --income; --(2) allowance; money given for maintenance; --(3) income from an allowance; వర్గు, vargu -n. --(1) list; categorized list; (2) [math.] squared value; వర్గు రూపం, vargu rUpaM -n. --[math.] quadratic form; వరేణ్యుడు, varENyuDu -n. --great person; వలంబిరికాయ, valaMbirikAya -n. --[bot.] I''sora corylifloia''; వల, vala -n. --net; వలచు, valacu -v. t. --to fall in love; వలపక్షం, valapakshaM -n. --partiality; వలపలి, valapali -adj. --on the right side (of a vehicle, while facing forward); starboard side; (ant.) దాపల; వలయం, valayaM -n. --ring; circle; వలయాకార, valayAkAra -adj. --circular; round; వలవల, valavala -adj. --onomatopoeia for the sound of --(1) crying, possibly out of sorrow; --(2) landing sound of a flock of birds; వలస, valasa -n. --migration; emigration; going from one part of the world to another; వలస వీధులు, valasa vIdhulu -n. --migratory routes; వలస మార్గాలు; వల్ల, valla -n. --possibility; feasibility; వల్లకాడు, vallakADu -n. --burial or cremation ground; cemetery; -- వల్ల + కాడు > ఒలికి + కాడు = సొద (చితి) పేర్చెడి చోటు -- ఒలికికాడు → ఒలిక్కాడు → వలిక్కాడు → వలక్కాడు → వల్లకాడు. -- 'ఒలికికాడు' లేదా 'ఒలుకులమిట్ట' అనే పదానికి 'చితిపేర్చెడు చోటు' / 'సొదపేర్చెడు చోటు' అని అర్థం. వల్లమాలిన, vallamAlina -adj. --excessive; impossible; వల్లరసి, vallarasi -n. --[bot.] ''Walsura piscidia''; వల్లవ, vallava -n. --cook; chef; the head of a kitchen; వలిసె, valise -n. --[bot.] ''Verbisina sativa''; వల్మీకం, valmIkaM -n. --ant-hill; వలువు, valuvu -n. --(1) fine garment; --(2) skin of a nut or vegetable; వలె, vale -prep. adv. --(1)like; similar to; in imitation of; resembling; -- (2) as though; as if; -- కరణి; మాడ్కి; వల్లె, valle -inter. --yes; affirmation; ---వల్లెయని అతడు బయలుదేరెను = he said, 'yes' and started. -n. --rote; repetition; వల్లెవేయు, vallevEyu -v. t. --repeat with the intention of memorizing; వశం, vaSaM -n. --(1) possession; custody; --(2) control; supremacy; వశిష్ఠ, vaSishTha --[astron.] Mizar and Alcor are two stars forming a naked-eye double in the handle of the Big Dipper (or Plough) asterism in the constellation of Ursa Major. Mizar is the second star from the end of the Big Dipper's handle, and Alcor its fainter companion. Mizar is really four stars, and Alcor is really two stars. So what we see as two stars are really six in one! వసంతం, vasaMtaM -n. --spring; వసంతదూత, vasaMtadUta -n. --messenger of spring; [bot.] ''Gaetnera racemosa''; వసంత విషువత్, vasaMta vishuvat -n. --spring equinox; vernal equinox; approximately March 21; equinox = the day on which nights and days are of equal length at the Equator; the equality doesn't happen everywhere on Earth; some astrological traditions consider this point as the "starting point" of the zodiacal chart; such a chart is called "Sayana zodiacal chart" (Tropical Zodiac); this point slowly moves backwards, (about one degree in every 72 years), due to the precession of the spinning globe, and makes a full circle in approximately 26,000 years; this phenomenon is called the Precession of the Equinoxes"; Indian astrological tradition does not take into account this shifting tropical zodic; instead it uses an absolute reference frame, defined by a fixed point in the sky. A chart made with this fixed reference is called "nirayaNa zodiacal chart." The difference between these two charts now stands at about 23 degrees and this difference is called "ayanAMSa"; వస, vasa -n. --calamus; root of calamus; Sweet Flag; a medicinal root; [bot.] ''Acorus calamus'' of the Acoraceae family; ---వస పోసిన పిట్ట వలె మాట్లాడుతున్నాడు = he is talking like a bird overdosed with vasa; the belief is that "vasa" has the ability to assist in the latent powers of speech, both in people and birds like parrots and mynas. -- [Sans.] చవచా; ఉగ్రగంధా; వసనాభి, vasanAbhi -n. --[bot.] ''Aconitum ferox; Aconitum chasmanthum''; వసపిట్ట, vasapiTTa -n. --[idiom.] a talkative person; వసారా, vasArA -n. --verandah; corridor; వస్తాదు, vastAdu -n. --(1) master; --(2) strong person; --(3) wrestler; వస్తుగుణదీపిక, vastuguNadIpika -n. --Materia Medica; % to e2t వస్తు ప్రపంచం, vastu prapaMcaM -n. --material universe; వస్తువినిమయ పద్ధతి, vastu vinimaya paddhati -n. --barter system; వస్తువు, vastuvu -n. --thing; item; substance; topic; వషత్కారాలు, vashatkArAlu -n. --fireballs; sparks; చివాట్లు; వ్యక్తం, vyaktaM -n. --revealed; expressed; manifested; వ్యక్తి, vyakti -n. --person; character; individual; వ్యక్తిత్వం, vyaktitvaM -n. --personality; characteristic; individuality; వ్యంగ్యం, vyaMgyaM -n. --sarcasm; వ్యంగ్య చిత్రం, vyaMgya citraM -n. --cartoon; వ్యగ్రత, vyagrata -n. --bewilderment; వ్యత్యాసం, vyatyAsaM -n. --difference; gap; discrepancy; వ్యతిక్రమం, vyatikramaM -n. --transgression; deviation from tradition; వ్యతిరేకం, vyatirEkaM -n. --contradiction; opposite position; వ్యథ, vyatha -n. --pain; suffering; agitation; వ్యభిచారం, vyabhicAraM -n. --adultery; transgression; వ్యయం, vyayaM -n. --(1) destruction; --(2) expenditure; ---అనుత్పాదక వ్యయం = non-productive expenditure. వ్యర్ధ, vyardha -adj. --useless; wasted; unproductive; unprofitable; vain; వ్యవకలనం, vyavakalanaM -n. --subtraction; వ్యవధానం, vyavadhAnaM -n. --duration; interval; time; వ్యవధి, vyavadhi -n. --duration; interval; time; వ్యవస్థ, vyavastha -n. --system; organization; a set of rules; వ్యవసాయం, vyavasAyaM -n. --agriculture; cultivation; వ్యవహర్త, vyavaharta -n. --manager; organizer; one who controls a business or transaction; వ్యవహారం, vyavahAraM -n. --(1) business; transaction; --(2) dispute; --(3) use; usage; custom; practice; వ్యసనం, vyasanaM -n. --bad habit; addiction; వ్యస్తాక్షరి, vyastAkshari - n. -- one of the eight items in a literary gymnastic event called "ashTAvadhAnaM;" the person conducting the event is required to compose a poem that contains a specified set of words; వ్యష్టిగా, vyashTigA -adv. -- separately; in an isolated fashion; వ్రణం, vraNaM -n. --(1) ulcer; carbuncle; boil; వ్రతం, vrataM -n. --a religious ritual worshp with a single-minded devotion, usually officiated by a priest; వ్రతశీలి, vrataSIli -n. --(1) duty bound person; --(2) a person devoted to a cause; '''వా - vA, వ్యా - vyA''' వాంగ్మయం, vAMgmayaM -n. --literature; literary heritage; వాఙ్మయం is the only place I have seen the use of ఙ. For simplification, I have decided to use this spelling although it is frowned upon by purists. వాంఛ, vAMcha -n. --desire; వాంఛనీయం, vAMchanIyaM -n. --desirable; వాంతి, vAMti -n. --vomit; వాక్, vAk -adj. --vocal; speech; వాక, vAka -n. --a tropical thorny bush; Karaunda; Jasmine-flowered carissa; Bengal currants; [bot.] ''Carissa carandas'' of Apocynaceae family; --[Sans.] సుషేణ; కరమర్దకః; అవిగ్నః; కృష్ణపాక ఫలమ్‍; వాకట్టు, vAkaTTu -n. --gag; a long piece of cloth stuffed in the mouth and tied around the head to prevent a person from talking; వాక్యం, vAkyaM -n. --sentence; వాక్కాయ, వాకల్వి కాయ, vAkkAya, vAkalvikAya - n. -- [bot.] ''Caris carandas; Carissa spinarum;(Apocynaceae or Milkwort Family.) -- (Apocynum cannabinum)అపోసైనం కన్నబియం అనే హోమియో మందు ఉంది; వాకిలి, vAkili -n. --front yard; (ant.) పెరడు; ---నాలుగిళ్ల వాకిలి = courtyard. వాకుడు, vAkuDu -n. --a type of prickly nightshade; [bio.] ''Solanum jacquinii'' of the Solanaceae family; the root of this medicinal plant is used in Ayurveda; == ముళ్ల వంగ; వాకుడుకాయ; వాక్కు, vAkku -n. --word; utterance; speech; voice; వాకేతం, vAkEtaM -n. --signal; a coded signal; (def.) వార్తలని మోసే సంకేతం; వాగ్వ్యవహారం, vAgvyavahAraM - n. -- conversational transaction; oral transaction; వాగ్దానం, vAgdAnaM -n. --promise; (lit.) giving a word; వాగ్వాదం, vAgvAdaM -n. --argument; oral dispute; వాగ్మి, vAgmi -n. --orator; eloquent speaker; వాగ్విలాసం, vAgvilAsaM -n. --gracefulness of speech; వాగ్వివాదం, vAgvivAdaM -n. --debate; argument; వాగు, vAgu -n. --mountain stream; -v. i. --(1) babble; prattle; talk without much forethought; talk with no regard to the rank and status of the other person; --(2) make sounds; వాగుడు, vAgUDu -n. --garrulousness; talkativeness; వాగ్రూపం, vAgrUpaM -adj. --oral; (ety.) వాక్ + రూపం = in the form of words uttered; (rel.) లిఖితపూర్వకం; వాగ్గేయం, vAggEyaM -n. --lyric and its composition; (ety.) వాక్ + గేయం; వాగ్గేయకారుడు, vAggEyakAruDu -n. m. --one who writes the lyrics as well as composes the music; వాఙ్మయము, vaa~mmayamu - n. -- (1) consisting of speech, depending on speech, whose essence is speech, relating to speech; (2) literature; rhetoric; -- వాక్ + మయం = వాఙ్మయం; వాక్కులతో నిండినది; సాహిత్యం, సారస్వతం, వాఙ్మయం అనేవి మూడు; ఇవి ఒక దానికంటే మరొక దాని పరిధిని బట్టి విస్తృతమైనవి. హితబోధ లక్ష్యంగా కలది సాహిత్యం; ఉదా. కావ్య నాటకాదులు. సరస్వతీ సంబంధమైనది సారస్వతం. ఉదా. సినిమాల భాష సినీ సారస్వతం అనవచ్చు. సంగీత సారస్వతం అంటే కృతులూ, పదాలూ, ఆలాపనలూ. వైదీక సారస్వతం అంటే వేదాలూ, మంత్రాలూ, వాటి వ్యాఖ్యానాలూ. ఉపన్యాసాలూ మొదలైనవన్నీ. వాఙ్మయం అంటే పైవన్నీ. వినోదం కోసం ఆనందం కోసం ఉన్న రచనలే కాక, నిత్య జీవితానికి ఉపకరించే అనేక విషయాల సమాహారం వాఙ్మయం ఔతుంది. వివిధ శాస్త్ర గ్రంథాలూ, జీవిత చరిత్రలూ, పత్రికలూ, వార్తలూ, చర్చలూ, అన్నీ. తెలుగు భాషలో కనబడేవీ, వినబడేవీ సమస్తమూ - వాగ్రూపం లో ఉండేవన్నీ — తెలుగు వాఙ్మయమే. వాచకం, vAcakaM -n. --reader; a collection of important works for reading; వాచవి, vAcavi -n. --flavor; వాచాలత, vAcAlata -n. --talkativeness; వాచ్యార్థం, vAcyArthaM -n. --literal meaning; వాచు, vAcu -v. i. --(1) swell; --(2) crave; (ety.) by associating pregnant women's craving for foods and the swelling of their face and feet; వాజపేయం, vAjapEyaM -n. --a ceremony during the inauguration of an emperor; see also రాజసూయం; వాజమ్మ, vAjamma - n. --incompetent person; fool; simpleton; useless fellow; వాజిగంధ, vAjigaMdha -n. --[bot.] ''Physalis flexuosa''; వాజీకరి, vAjIkari -n. --aphrodesiac; వాటం, vATaM -adj. --attitude; direction; tenor; trend; ---వాడి వాటం బాగా లేదు = his attitude is no good. ---గాలి వాటం = direction of wind; the trend in the air. వాడ, vADa -n. --a row of houses; a street; a colony; వాడకట్టు, vADakaTTu -n. --neighborhood; a street; a row of houses; an apartment complex; % to e2t వాడగన్నేరు, vADagannEru -n. --[bot.] ''Plumiera acuminta;'' వాడాంబ్రం, vADAMbraM -n. --[bot.] ''Eranthemum nervosum;'' వాడు, vADu -pron. --he; -v. t. --use; avail; - v. i. --fade; wither; whittle; వాడుక, vADuka -n. --usage; custom; habit; a habitual practice; వాడుకరి, vADukari -n. --user; వాడి, vADi -adj. --sharp; keen; pointed; వాపు, vApu -n. --swelling; inflammation; edema; వాణిజ్యం, vANijyaM -n. --trade; వాతం, vAtaM -n. --(1) air; --(2) One of the three balancing body conditions in Ayurveda, the ancient Indian medical science; -- "వాత" అనేది గాలి మూలకంతో తయారు చేయబడుతుంది; వాత ఆధిపత్యం ఉన్న వారు సన్నగా, శక్తివంతంగా, సృజనాత్మకంగా ఉంటారు, కానీ సులభంగా పరధ్యానం చెందుతారు. వారి మానసిక స్థితి వాతావరణం, వారి చుట్టూ ఉన్న వ్యక్తులు, తినే ఆహారాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది; వాత, vAta -n. --brand; cautery; a mark left by a burning iron rod; వాతపోధం, vAtapOdhaM -n. --[bot.] ''Butea frondosa;'' వాతహరి, vAtahari -n. --carminative; a medicine that subdues any gas in the stomach; వాత్సల్యం, vAtsalyaM -n. --affection; love; the affection shown by an adult toward a youngster; వాతావరణం, vAtAvaraNaM -n. --(1) atmosphere, a region of space surrounding the Earth, నభోవరణం; --(2) weather; short- term behavior of the atmosphere in terms of temperature, wind, cloudiness, rainfall, etc. A better Telugu word needs to be coined for this. (see వాలిమండ); --(3) climate; long-term behavior of the atmosphere in terms of general trends in heating, cooling, greenhouse effects, glaciation, etc. A better Telugu word needs to be coined for this; వాదం, vAdaM -n. -- theory; supposition; -- గౌతమ మహర్షి తన న్యాయ సూత్రాలలో ఈ మాటని నిర్వచించాడు. భారతీయ తర్క శాస్త్రానికి కూడా గౌతముని న్యాయ సూత్రాలే ప్రాతిపదిక. తనకు తెలియని దానిని తెలుసుకొనటానికి లేదా ఒక విషయంలోని అన్ని పార్శ్వాలు స్పష్టంగా గ్రహించటానికి చేసే చర్చకు 'వాదం' అని పేరు. -- తనకు తెలిసినదే నిజం. ఇతరులంటున్నది యథార్థం కాదు అని ముందే ఒక నిర్ణయానికొచ్చేసి, నిశ్చయంతో చేసే సంవాదాన్ని 'జల్పం' అంటారు. -- మూడవది 'వితండం'. తనకంటూ ఒక స్వంత అభిప్రాయం, విషయజ్ఞానం ఏదీ లేకపోయినా, ఎదుటి వాడు చెప్పేది అంతా తప్పు అని మొండిగా వాదించడం వితండ వాదం. వాదన, vAdana -n. --argument; pleading; వాద్యం, vAdyaM -n. --musical instrument; (rel.) జంత్రవాద్యం; వాద్యబృందం, vAdyabRMdaM -n. --orchestra; వాది, vAdi -n. --plaintiff; the person who filed a suit in court; (ant.) ప్రతివాది; వాదించు, vAdiMcu -v. t. --argue; plead; వాదోడు, vAdODu -n. --verbal assistance; support using words; see also చేదోడు; వాదోస్పదం, vAdOspadaM -n. --arguable; వాన, vAna -n. --rain; shower; వానకోయిల, vAnakOyila -n. --swallow; a type of bird; వానపాము, vAnapAmu -n. --earthworm; dew-worm; segmented worm; angleworm; [bio.] ''Megascolex mauritii'' of the Megascolecidae family; మన దేశం లో ప్రధానంగా రెండు రకాలు ఉన్నాయి 1. ఫెరేటిమ పోస్తుమ ''Pheretima posthuma;'' 2. లుంబ్రికాస్ టేర్రెస్త్రిస్ ''Lumbricus Terrestris;'' --130 కుటుంబాలకు పైగా ఉన్న వానపాములలో 12 వేలకు పైగా జాతులున్నాయి. మెగాస్కోలెసిడే కుటుంబానికి చెందిన మెగాస్కోలెక్స్ మారిటీ అనే శాస్త్రీయ నామం కలిగిన వానపాములు మన ప్రాంతంలో సర్వసాధారణంగా కనిపిస్తాయి. ఎర్రలకు రెండువైపులా తలలుంటాయి; మూడు గుండెకాయలుంటాయి. అంచేత మధ్యలో ఎక్కడ తెగకోసినా, రెండు ముక్కలు విడివిడిగా బతికి, కావలసిన అవయవాలను మళ్ళీ అభివృద్ధి పరచుకొంటాయి; నేలలో వానపాములు ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే రైతుకు అంత మేలు జరుగుతుంది. -- ఎర్ర; ఎర్రటి రంగులో ఉంటాయి కనుక "ఎర్రలు" అంటారో, చేపలు పట్టడానికి వేటిని ఎరలు (baits) గా వాడతారు కనుక ఎర్రలంటారో తెలియదు; వానమట్ట, vaanamaTTa - n. -- Bombay Duck; [bio.] ''Harpadon nehereus;'' is a species of lizardfish popular in Mumbai, India; వానరం, vAnaraM -n. --monkey; ape; any animal of the simian family; -- [వా + నర, వా వికల్పితః నరః] నరునివలె తోచునది, కనబడునది = వానరము; a creature that looks like a human; వానర, vAnara -adj. --simian; వాపు, vApu -n. --swelling; వాపోవు, vApOvu -v. i. --lament; deplore; bewail; వామ, vAma -pref. --levo; sinistral; left-handed; ---వామ నవామ్లం = L-amino acid. ---వామోజు = levulose; levose. వామపక్షం, vAmapakshaM -n. --left wing; వామింట, vAmiMTa - n. -- [bot.] ''Cleome gynandra'' Linn.; see also వాయింట; కుక్క వాయింట; -- ఇది వర్షాకాలంలో ఎక్కడ చూసినా తెల్ల పువ్వులు, పసుపు పూవులతో కనిపిస్తుంది. ఇది ఆవాల మొక్కని పోలి ఉంటుంది. ఈ ఆకు ఇంగువ వాసనను కలిగి ఉంటుంది. దీనిని సాధారణంగా సాంప్రదాయ వైద్యంలో వివిధ రకాల శరీర నొప్పులని తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు. వాము, vAmu -n. --(1) seed of Bishop's weed; Ajwa seeds; [bot.] ''Carum copticum''; Trachispermumm ammi; -- అజామోద వాము = [bot.] Trachispermumm roxburghianum; --కురాసాని వాము = henbane; [bot.] Hyoscyamus niger of the Solanaeceae family; -- [Sans.] యువానీ; దీపక; దీప్య; ఓమము; శూల హంత్రీ; --(2) stack; ---గడ్డివాము, = haystack. వాము ఆకుల మొక్క, vAmu Akula mokka - n. -- [bot.] Coleus aromanticus; వాముపువ్వు, vAmupuvvu -n. --thymol; an aromatic colorless crystalline, camphor-like, compound extracted from the volatile oils of thyme; [bot.] ''Thymus vulgaris'' or ''Carum copticum''; probably a misonomer; C₁₀H₁₄O; crystals of thymol resemble camphor tablets; వాయ, vAya -n. --batch; వాయింట, vAyiMTa -n. --a shrub whose leaves have medicinal value; [bot.] ''Cleome pentaphylla''; see also వామింట; వాయిదా, vAyidA -n. --(1) installment; --(2) postponement; ---వాయిదాల పద్ధతి = installment plan. ---కోర్టువారు కేసు వాయిదా వేసేరు = the case is postponed by the court. వాయుదండం, vAyudaMDaM -n. --loom; నేతకు వాడే తాకుపలక; వాయులీనం, vAyulInaM -n. --violin; వాయవ్యం, vAyavyaM -n. --North-West; వాయువిడంగం, vAyuviDaMgaM -n. --a medicinal root; a paste made from this root is believed to assist the development of speech in children; [bot.] ''Embetia ribes;'' వాయువు, vAyuvu -n. --(1) gas; --(2) wind; వాయిదా, vAyidA - n. -- (1) postponement; (2) installment; -- (ety.) in Arabic, వా-ఇదా = agreement; contract; వారం, vAraM -n. --(1) week; --(2) day of the week; వాసరం; --(3) collection; set; ---వారం వారం రా = come every week. ---ఈవేళ ఏమి వారం = what day of the week is today? ---కిరణవారం = beam of light. వార, vAra -n. --side; corner; వారధి, vaaradhi - n. -- causeway; a raised road or track across a low or wet ground; ex. "an island reached at low tide by a causeway;" -- సేతువు; అడ్డకట్ట; వంతెన; వారవనిత, vAravanita -n. --prostitute; courtesan; వారకాంత; -- వార వనిత అంటే ఒక రోజు వరకు గడపఁదగ్గ మగువ (వెలయాలు); వారడి, vAraDi -n. --(1) interval; difference; --(2) lacuna; defect; deficiency; వారధి, vAradhi -n. --bridge; వారసత్వం, vArasatvaM -n. --heredity; వారసవాహిక, vArasavAhika -n. --[bio.] chromosome; (lit.) chromo = color; soma = body; the word chromosome is a misnomer because chromosomes have no inherent color; వారసవాహిక means carrier of hereditary information; these are string-like substances found in the nuclei of cells; వార్త, vArta -n. --news; tidings; intelligence; వార్ధక్యం, vArdhakyaM -n. --old age; వారాహి, vaaraahi - n. -- (1) one of the seven deities; (2) a female wild boar; -- (1.) సప్తమాతలలో ఒకరైన దేవత; (2.) ఆడ అడవి పంది; -- బ్రాహ్మి, మహేశ్వరి, కౌమారి, వైష్ణవి, వారాహి, ఇంద్రాణి, చాముండ - వీరు సప్తమాతలు. దుర్గా సప్తశతిలో వీరు దుర్గాదేవి ప్రతిరూపాలుగా వచ్చి రాక్షస సంహారం కావిస్తారు; వార్తాపత్రిక, vArtApatrika -n. --newspaper; వారించు, vAriMcu -v. t. --stop; prevent; hinder; obstruct; వార్షికం, vAtshikaM - n. -- (1) a yearly payment; an annuity; (2) annual; yearly; (3) belonging to or produced in the rainy season; వార్చు, vArcu -v. t. --decant; drain; to pour off liquid from the top of a vessel without disturbing the contents at the bottom; వార్డు, vArDu -n. -- (1) ward; (2) a wing of a hospital or prison; (3) an administrative unit in a city; (4) The smallest administrative unit of Gram Panchayats in India; వాలం, vAlaM -n. --tail; suffix; extension; ---కరవాలం = sword. (lit.) an extension of the hand. ---సౌధవాలం = annex. (lit.) an extension of a building. వాలకం, vAlakaM -n. --attitude; demeanor; sly behavior; వాలా, vAlA -suff. --a suffix added to the end of a name to indicate the place of origin, profession or activity; ---జట్కావాలా = the driver of a horse-drawn cart. ---ఢిల్లీవాలా = the person from Delhi. -- సైకిలు వాలా = the person on the bicycle. వాలిమండ, vAlimaMDa -n. --weather; (ety.) వాన, గాలి, మబ్బు, ఎండల సముదాయం; వాలు, vAlu -adj. --slanting; inclined; వాలు, vAlu -n. --slope; incline; వాలు, vAlu -v. i. --(1) tilt; lean; --(2) land; perch; వాలు చూపులు, vAlu cUpulu -n. --slanting glances; వాలుక, vAluka -n. --sand; వాలుకాయంత్రం, vAlukAyaMtraM - n. -- (1) any contraption that uses sand in its operation -- (2) sand-clock వాలుకుర్చీ, vAlukurcI -n. --easy chair; relaxing chair; lounging chair; వాలుగ, vAluga -n. --catfish; వాలుబల్ల, vAluballa -n. --inclined plane; inclined plank; వాల్చు, vAlchu -v. t. --turn an object from an upright to a flat position as in మంచం వాల్చు; see also చేరబెట్టు; వావి, vAvi -n. --blood relationship; consanguinity; వావిడికం, vAviDikaM -n. --incest; relationship prohibited for a wedded life; వావివరుస, vAvivarusa -n. --relationship suitable for a wedded life; consanguinity; వావిలి చెట్టు, vAvili ceTTu -n. --[bot.] ''Vitex negundo'' of the teak (Verbenaceae) family; -- వావిలి మొక్కలో అనేక ఔషధ ప్రయోజనాలున్నాయి; చవితి పూజకు ఉపయోగించే పత్రిలో వావిలి ఆకు (సింధురవార పత్రి) ఉంది; -- నల్ల వావిలి; సింధువారం; నిర్గుండీ; వాసం, vAsaM -n. --beam; a longitudinal (main) beam of a house; see also పెండె; వాసంతి, vAsaMti -n. --[bot.] ''Jasmimum auriculatum;'' వాసన, vAsana -n. --(1) odor; smell; fragrance; aroma; --(2) memory; subconscious memory from a previous birth (aacording to Abhinava Gupta's philosophy); పూర్వజన్మలోని కర్మలు మరుజన్మలో వాసనా రూపంలో ఉంటాయని, ఎవరి కర్మకి వారే కర్తలు అనీ సిద్ధాంతం; వాస్తవం, vAstavaM -n. --fact; reality; truth; వాస్తవ్యం, vAstavyaM -n. --habitat; house; వాస్తవవాది, vAstavavAdi -n. --realist; వాస్తవ్యుడు, vAstavyuDu -n. --inhabitant; resident; dweller; వాసి, vAsi -n. --(1) quality; (rel.) రాసి = quantity; --(2) extent; ---రాసి కంటే వాసి ఎక్కువ = quality surpassed quantity. ---వెంట్రుక వాసిలో తప్పిపోయింది = missed by a hair's breadth. వాసుకి, vAsuki -n. --(1) Hydra, the Water Snake; a cluster of stars; --(2) name of a legendary snake in Hindu lore; వాస్తు, vAstu -n. --architecture; science of building construction; వాస్తుకం, vAstukaM -n. --[bot.] ''Chenopodium album;'' వాస్తుశిల్పి, vAstuSilpi -n. --architect; వాహనం, vAhanaM -n. --vehicle; mount; a device to ride on; వాహ్యాళి, aahyaaLi - n. -- (1) a road for horses; (2) a pleasure ride on horseback; (3) leisurely walking; strolling; -- Reduplication అనే morphological change ప్రక్రియ వలన రెండవ అక్షరానికి వున్న 'య-ఒత్తు' మొదటి అక్షరానికి కూడ చేర్చి వ్రాయడం ద్వారా 'వ్యాహ్యాళి'ని కొంతమంది వాడడం జరిగింది. కాని అది సరియైన ప్రయోగం కాదు. వాహిని, vAhini -n. --(1) river; --(2) army; --(3) conductor of heat, electricity, etc.; వ్యాకరణం, vyAkaraNaM -n. --grammar; analysis; వ్యాకర్త, vyAkarta -n. --(1) grammarian; --(2) parser; వ్యాకరించు, vyAkariMcu -v. t. --analyze; parse; decompose; వ్యాకీర్ణం, vyAkIRNaM -n. --scatter; disorder; ---వ్యాకీర్ణ పటం = [stat.] scatter diagram. వ్యాకులత, vyAkulata -n. --anxiety; వ్యాకోచం, vyAkOcaM -n. --expansion; (ant.) సంకోచం,; వ్యాఖ్య, vyAkhya -n. --comment; (ant.) నిర్వాఖ్య = no comment; వ్యాఖ్యానం, vyAkhyAnaM -n. --commentary; -- ప్రామాణిక వ్యాఖ్యానం = standard (regular) commentary; ప్రామాణిక వ్యాఖ్యానంలో గ్రంథంలో కవి ఉపయోగించిన కష్టమైన ప్రయోగాలను, సూత్రాలను (అనగా కుదించి వ్రాసిన విషయాలను) విడమరచి విపులంగా వివరించడం జరుగుతుంది -- సర్వంకష వ్యాఖ్యానం = interpretation with word-for-word translation and purport; శిశుపాలవధ అనే మాఘకావ్యానికి (మాఘుడు వ్రాసినది) మల్లినాథుడు వ్రాసిన వ్యాఖ్యానమును సర్వంకషము అంటారు. అనగా పదచ్ఛేము, పదార్థోక్తి (అందులో వాడిన పదాల యొక్క వివిధ అర్థాలు, విగ్రహం (విడి విడి పదాలను కలిపినపుడు వచ్చే సమాస పదానికి ఏర్పడే ప్రత్యెక అర్థపు వివరణ), వాక్యయోజన (వాక్యాలు విడి విడిగా ఉన్నపుడు వేర్వేరు అర్థాలను సూచించినప్పటికీ వాటిని ప్రక్క ప్రక్కన వ్రాయడం వలన వాటి సమూహానికి కొత్త అర్థం ఏర్పడవచ్చు), ఆపేక్ష - సమాధానం (వ్యాఖ్యాకారుడే స్వయంగా ప్రశ్నలు వేసి, వాటికి తనే సమాధానం ఇవ్వడం ద్వారా వివరణను ఇవ్వడం), ఇలా వివిధ రకాలుగా గ్రంథం యొక్క విషయాన్ని కూలంకషంగా చర్చించి వివరించేదే 'సర్వంకష' వ్యాఖ్యానము. -- సంజీవినీ వ్యాఖ్యానం = continuous commentary; టీకా అనగా నిరంతర వ్యాఖ్యానం. గ్రంథంలోని ఏ ఒక్క పదాన్ని విడిచిపెట్టకుండా కఠినమైన పదాలకూ, తేలికైన పదాలకూ కూడా అర్థాన్ని వివరించేదానిని టీకా అంటారు. మల్లినాథుడు కాళిదాసు యొక్క వివిధ కావ్యాలకు వ్రాసిన టీకాలకు 'సంజీవనీ' టీకా అని పేరుపెట్టాడు. వ్యాఘాతం, vyAghAtaM -n. --contradiction; ---పరస్పర వ్యాఘాతాలు = mutual contradictions; వ్యాధి, vyAdhi -n. --disease; illness; sickness; malady; ailment; వ్యాధుడు, vyAdhuDu -n. --hunter; ---మృగవ్యాధుడు = Orion, the constellation. వ్యాపకం, vyApakaM -n. --avocation; వ్యాపారం, vyApAraM -n. --(1) trade; business; occupation; vocation; --(2) activity; ---సృజన వ్యాపారం = creative activity. వ్యాపార దక్షత, vyApAra dakshata -n. --business skill; వ్యాపార పవనాలు, vyApAra pavanAlu -n. --trade winds; వ్యాపారస్తుడు, vyApArastuDu -n. m. --trader; business person; వ్యాపారి, vyApAri -n. --trader; business person; వ్యాపారులు, vyApArulu -n. --people belonging to a subsect of Telugu Brahmins; వ్యాపించు, vyApiMcu -v. t. --extend; expand; pervade; వ్యాప్తి, vyApti -n. --range; extent; spread; widespread distribution; universality; omnipresence; వ్యామోహం, vyAmOhaM -n. --(1) lust; carnal desire; --(2) excessive desire; వ్యాయామం, vyAyAmaM -n. --physical exercise; calisthenics; వ్యాళములు, vyALamulu - n. pl. --ovoviviparous; born of an egg inside the body; some reptiles lay their eggs but the eggs are hatched inside their bodies and baby reptiles come out; -- also called అండయోనిజములు; Boa constrictor and Green Anaconda are examples; వ్యాళి, vyaaLi - n. -- a non-existing imaginary animal, like the dragon or Sphinx, mentioned in Hindu puranas and found in Indian temple sculptures; -- ఒక మిశ్రమ జంతువు. ఇందులో కొమ్ములు, కోరలు, ఏనుగు తొండం, సింహపు జూలు, పాము తోక, ఇలా అనేక జంతువుల లక్షణాలు కలిసి ఉన్న ప్రత్యెక జంతువు. ఒకవేళ ఏనుగు తొండం ఉంటే గజ వ్యాళి అని, సింహం ముఖం తో ఉంటే సింహ వ్యాళి అనీ, మనిషి ముఖం ఉంటే నర వ్యాళి అనీ ఇలా విభిన్న రూపాల్లో శిల్పాలు చెక్కటం మనం గమనించ వచ్చు. కొందరి సిద్ధాంతం ప్రకారం మొహెంజుదారో M-౩౦౦ ముద్రలో ఉన్నది వ్యాళి జంతువు. ఎందుకంటే కొమ్ములు, కోరలు, ఏనుగు తొండం, సింహపు జూలు, జింక శరీరం, పులి కాళ్ళు ,పాము తోక అందులో కనిపిస్తాయట . గుప్తులకాలంలో,ఇంకా గుజరాత్ ,మధ్య దేశం అంతటా ఈ జంతువు గుడులలో కనిపిస్తుంది. అయితే దేవాలయ శిల్ప కళలో మాత్రం పల్లవ రాజుల కాలం నుండి ఇవి ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి. మామల్లపురం లో వ్యాళ/యాళి మండపం ఉంది. నాయక రాజుల కాలంలో ఇవి ముంగాళ్ళ మీద నించుని నోరు తెరచిన రూపంలో ఉంటాయి. విజయనగర రాజులు, కన్నడ నాట, ఇలాంటి జంతువు దేవాలయ శిల్పాలలో చెక్కడం సాధారణమే. బౌద్ధంలో కూడా వ్యాళ జంతువు ఉంది. వ్యావహారికం, vyAvahArikaM -n. --colloquial; in common use; వ్యావృత్తి, vyAvRutti -n. --hobby; వ్యాసం, vyasaM -n. --(1) diameter; divider; --(2) essay; analysis; --(3) compilation; వ్యాసంగం, vyasaMgaM -n. --pursuit; pursuit of of literature, art, science, etc. -- రచనా వ్యాసంగం; పరిశోధనా వ్యాసంగం; వ్యాసఘట్టం, vyAsaghaTTaM -n. --a tough to untangle passage; a difficult to understand passage in a long narrative; It is believed that Vyasa, while composing the epic Bharatha, used difficult passages now and then to slow down Vinayaka, his amanuensis; -- గ్రంథగ్రంథి; వ్యాసపీఠం, vyasapIThaM -n. --lectern; a short stand that helps support a book with opened pages - often used by speakers giving a lecture while sitting; వ్యాసుడు, vyasuDu -n. --sage Vyasa; the divider of the Vedas; the editor of Vedas; వ్యాసార్ధం, vyAsArdhaM -n. --radius; వ్రాయసకాడు, vrAyasakADu -n. --scribe; amanuensis; one who takes dictation; వ్రాయి, vrAyi - n. -- a syllable; ఒక అక్షరం; వ్రాలు, vrAlu - n. pl. -- a chain of syllables; అక్షర సముదాయం; -- చేవ్రాలు = hand-written letters; signature; '''వి - vi, వీ - vI, వు - vu, వూ - vU''' వింశాంశ, viMSAMSa %e2t -adj. --vegesimal; related to the method of counting using base twenty; వింగడించు, viMgaDiMcu -v. t. --separate; divide; వింత, viMta -adj. --curios; odd; strange; unusual; -n. --curiosity; oddity; marvel; something unusual; విందు, viMdu -n. --feast; వింశతి, viMSati -n. --twenty; వి, vi -adj. --pref. one that tends to expand into everything; సర్వత్ర వ్యాపించునది; (def.) వ్యాపక స్వభావం కలవాడు విష్ణువు; వికర్బన రసాయనం, vikarbana rsAyanaM -n. --inorganic chemistry; వికర్మ, vikarma -n. --illegal act; unacceptable act; వికలాంగుడు, vikalAMguDu -n. --cripple; a man with maimed limbs; వికసించు, vikasiMcu -v. t. --bloom; open up; విక్రమం, vikramaM -n. --valor; courage; విక్రమ, vikrama -adj. --high-speed; one that moves fast; can be used for the prefix “turbo” in computer software; విక్రయం, vikrayaM -n. --sale; విక్రయ పత్రం, vikraya patraM -n. --sale deed; వికారం, vikAraM -n. --(1) nausea; --(2) changed form; secondary form derived from a primary form; ---వికారపు చేష్టలు = nauseating deeds. ---నిర్వికారం = unchnageable వికాసం, vikAsaM -n. --(1) blooming; blossoming; brightness; --(2) exposition; --(3) development; -- (4) evolution; వికృతి, vikRti -n. --alteration; deformed shape; [gram.] corrupted form; విక్రేత, vikrEta -n. --vendor; the person who sells; (ant.) క్రాయిక = buyer; విఖ్యాతి, vikhyati -n. --fame; విఖ్యాపన, vikhyApana -n. --ekphrasis; in poetry, the use of detailed description of a work of visual art as a literary device; విగ్రహం, vigrahaM -n. --(1) statue; idol; icon; image; --(2) physical stature; personality; figure; shape; form; body; ---విగ్రహ పుష్టి, నైవేద్య నష్టి = physical stature is impressive, but it is only good for making the plate empty. -- (3) వి + గ్రహం = diffusing; distributing; radiating; repulsion; -- (4) quarrel; fight; opposite of సంధి; విగ్రహవాక్యం, vighrahavaakyaM - n. -- సమసనం (summing) అంటే కలపడం. వివిధ నియమాలను అనుసరించి నామవాచక పదాలను కలపడం ద్వారా 'సమాసములు' ఏర్పడతాయి. ఆ సమాసపదాలను విస్తరించినపుడు 'విగ్రహవాక్యము' ఏర్పడుతుంది; విగ్రహారాధన, vigrahArAdhana - n. -- idolatory; idol worship; విఘాతం, vighAtaM -n. --heavy blow; hindrance; setback; impediment; విచక్షణ, vicakshaNa -n. --discrimination; ability to tell right from wrong; విచక్షణ జ్ఞానం, vicakshaNa j~nAnaM -n. --the power of discrimination; the ability to tell the difference between good and bad; విచ్చలవిడిగా, viccalaviDigaa -adv. --irresponsibly; irresponsibly; liberally; unconstrained movement; -- "విచ్చల విడిగా తిరుగుతున్నారు" అనే వాడుక పొగరుబోతుతనంతో/ బాధ్యత లేకుండా అనే అర్థంలో ఉంది; విడి విడిగా అనేటప్పుడు వచ్చే అర్థం విచ్చలవిడి అన్నపుడు రాదు; విచారం, vicAraM -n. --sadness; విచారణ, vicAraNa -n. --investigation; inquiry; విచారణ చేయు, vicAraNa cEyu -v. t. --inquire; investigate; విచారించు, vicAriMcu -v. i. --feel sad; lament; bemoan; విచారించు, vicAriMcu -v. t. --investigate; inquire; find out; విచికిత్స, vicikitsa -n. --doubt; uncertainity; విచిత్రం, vicitraM -n. --strange event; strange happening; విచిలకం, vicilakaM -n. --[bot.] Vangueria spinosa; విచ్ఛిత్తి, vicchitti -n. --disintegration; breaking up; splitting; విచ్ఛిన్నం, vicchinnaM -n. --disintegration; breaking up; splitting; విజయం, vijayaM -n. --victory; success; విజయసారం, vijayasAraM -n. --an Ayurvedic medicinal plant advocated for diabetes mellitus; in the form of water decoction has been reported to have a protective and a restorative effect in alloxan-induced diabetic rats; [bot.] Pterocarpus marsupiu; విజాత, vijAta -adj. --heterogeneous; విజ్ఞానం, vij~nAnaM -n. --knowledge; scientific knowledge; విజ్ఞాపన, vij~nApana -n. --petition; request; memorandum; విజేత, vijEta -n. --victor; విజ్జోడు, vijjODu -n. --discordanrt pair; unmatched pair; విజిగీష, vijigeesha -n. -- desire to win; extreme desire win; --- గెలుపు సాధించాలనే బలమైన కోర్కె; విటమిను, viTaminu -n. --vitamin; nutrients, necessary in minute quantities, for the maintenance of good health; About 13 vitamins have been recognized. The body can manufacture some of these, but the others must be supplied through the diet; (ety.) vital + amine = vitamine, from which the last letter 'e' is dropped; this is a misnomer because amines are not a part of all vitamins; విటమిన్లకూర, viTaminlakUra -n. -- [bot.] ''Sauropus androgynus'' Merrill; విడత, viData -n. --release; installment; విడదీయు, viDadIyu -v. t. --separate; విడాకులు, viDAkulu -n. --divorce; -- పూర్వం భార్యాభర్తలు ఒకే విస్తరాకు లో భోజనం చేసేవారు; వారు విడిపోయినప్పుడు మాత్రమే వేర్వేరు విస్తరాకుల్లో భోజనం చేసేవారు. అందుచేత జీవితంలో శాశ్వతముగా విడిపోయినప్పుడు "విడాకులు" తీసుకున్నారు అనే మాట ప్రచారం లోకి వచ్చింది; విడిగా, viDigA -adv. --separately; విడిది, viDidi -n. --camp. halt; lodge; విడుదల, viDudala -n. --release; liberation; విడ్డూరం, viDDUraM -n. --curiosity; oddity; marvel; strange event; unusual event; వితండవాదం, vitaMDavAdaM -n. --illogical argument; circular argument; -- చదువుకొనే శ్రద్ధ లేకుండా విజ్ఞులతో మొండిగా వాదం చేయడం; వితంతువు, vitaMtuvu -n. --widow; వితంతువు, vitaMtuvu -n. --widow; (lit.) one without the (sacred) thread; వితథుడు, vitathuDu - n. -- liar; useless fellow; -- "వితథం తు అనృతం వచః" అని అమరం; వితరణ, vitaraNa -n. --(1) distribution; --(2) charity; వితరణి, vitaraNi -n. --distributor; విత్తం, vittaM -n. --money; విత్తనం, vittanaM -n. --seed; వితాకు, vitAku -n. --absentmindedness; విత్తు, vittu -n. --seed; -v. t. --seed; sow the seed; విద్య, vidya -n. --education; learning; విదారక, vidAraka -adj. --splitting; rending; ---హృదయ విదారక = heart-rending. విదారి, vidAri - n. -- an Ayurvedic herb; [bot.] ''Ipomoea digitata''; విదారి తో కలిసిన అశ్వగంధాది చూర్ణం శరీరానికి రోగ నిరోధక శక్తి తో పాటు ధాతుపుష్టినీ, సత్తువనూ ఇస్తుంది. సుఖనిద్రను కలిగిస్తుంది; విదాహం, vidAhaM - n. --మంట; భగభగ మండుతూన్నట్లు అనుభూతి; burning sensation; విద్యార్థి, vidyArthi -n. --student; pupil; (lit.) a person begging for an education; విద్యార్థి వేతనం, vidyArthi vEtanaM -n. --student stipend; scholarship; విద్యాలయం, vidyAlayaM -n. --school; college; విద్వాంసుడు, vidvAMsuDu -n. --scholar; ---నిలయ విద్వాంసుడు = resident scholar. విద్వాన్, vidvAn -n. --a degree conferred on a Sanskrit scholar after achieving a certain level of education; విదియ, vidiya -n. --the second day of the lunar half-month; విదీను, vidInu -n. --[chem.] ethene; a hydrocarbon with two carbon atoms and one double bond; C₂H₄; విదుషీమణి, vidusheemaNi - n. f. -- బహు శాస్త్ర జ్ఞానం కలిగినది; మణి, రత్నం, తిలకం, మొదలైన పదాలు శ్రేష్ఠతా వాచకాలు. ఈ రెండవ పదానికి వాచ్యార్థం చెప్పకూడదు. "విద్వాంసురాండ్రలో శ్రేష్ఠురాలు" అని మాత్రమే చెప్పాలి; విధ్యుక్తధర్మం, vidhyuktadharmaM - n. -- devine responsibility; duty prescribed by scriptures; -- విధి + ఉక్త + ధర్మము = విధ్యుక్త ధర్మం. -- విధి = బ్రహ్మ, ఉక్త = చెప్పబడిన, బ్రహ్మ చేత చెప్పబడిన ధర్మము; ఎవరు ఏ స్థితిలో ఏ పని చేయవలెనని వేదం నిర్దేశించిందో ఆ పని వాడికి బ్రహ్మ నిర్దేశించిన పని; విద్యుత్, vidyut -n. --electricity; విద్యుత్తు; విద్యుత్ ఘాతం, vidyut ghAtaM -n. --electrical shock; విద్యుత్ పీడనం, vidyut pIdanaM -n. --electrical potential; విద్యుత్ పీడన తారతమ్యం, vidyut pIdana tAratamyaM -n. --electrical potential difference; విద్యుదయస్కాంతం, vidyudayaskAMtaM -n. --electromagnet; విద్యుదావేశం, vidyudAvESaM -n. --electrical charge; విద్యుల్లత, vidyullata -n. --lightning; మెరుపు; విదేను, vidEnu -n. --[chem.] ethane; a hydrocarbon with two carbon atoms and all single bonds; C₂H₆; విదేశం, vidESaM -n. --foreign country; foreign land; విదేశ, vidESa -adj. --foreign; alien; విదేశీ మారకం, vidESI mArakaM -n. --foreign exchange; విదైను, vidainu -n. --ethyne; a hydrocarbon with two carbon atoms and one triple bond; C₂H₂; విధం, vidhaM -n. --(1) way; manner; method; --(2) kind; sort; category; విధ్వంసక, vidhvaMsaka -adj. --destructive; విధ్వంసకాండ, vidhvaMsakAMDa -n. --(1) carnage; --(2) wholesale destruction; విధవ, vidhava -n. f. --widow; see also వెధవ; (ety.) విగత + ధవ = one who does not have a husband; విధాత, vidhAta -n. --Lord Brahma of the Hindu Trinity; (lit.) fate giver; విధానం, vidhanaM -n. --procedure; విధాన సభ, vidhAna sabha -n. --Legislative Assembly; (lit) an ssembly where procedures are followed; విధాయకం, vidhAyakaM -n. --obligatory; duty; obligatory duty; విధి, vidhi -n. --(1) fate; --(2) duty; --(3) rule; --(4) order; command; విధిగా, vidhigA -adv. --without fail; perforce; in a duty-bound manner; విధిలేక, vidhilEka -adv. --having no alternative; విధివాచకం, vidhivAcakaM -n. --[gram.] imperative; imperative mood; విధురుడు, vidhuruDu -n. --widower; a man whose wife died; విధ్యుక్త, vidhyukta -adj. -- obligatory; duty-bound; with a civic sense; విధ్యుక్త ధర్మం, vidhyukta dharmam - n. -- ఎవరు ఏ స్థితిలో ఏ పని చేయవలెనని (శాస్త్రం) నిర్దేశించిందో - ఆ పని; కొడుకుగా, తండ్రిగా, భర్తగా, గృహస్ధుగా పౌరుడుగా …..ఈ విధంగా. వివిధ పరిస్థితులలో, దశలలో ఒక వ్యక్తి ఏ విధంగా ప్రవర్తించాలో అది; విధేయత, vidhEyata -n. --obedience; obedience out of respect; విధేయుడు, vidhEyuDu -n. --obedient person; వినడం, vinaDaM -v. i. --listening; also వినటం; వినబడు, vinabaDu -v. i. --audible; వినతి, vinati -n. --salutation; వినతిపత్రం, vinatipatraM -n. --memorandum; application; petition; వినయం, vinayaM -n. --modesty; humility; obedience; విన్నపం, vinnapaM -n. --plea; petition; వినాళగ్రంధి, vinALagraMdhi -n. --endocrine gland; ductless gland; వినా, vinA -adv. --without taking into account; except; sans; విన్యాసం, vinyAsaM -n. --display (of a talent); configuration; arrangement; వినికిడి, vinikiDi -n. --rumor; hearsay; one that was heard; వినిపించు, vinipiMcu -v. i. --audible; -v. t. --make one hear; read out; narrate aloud; వినిమయం, vinimayaM - n. --(1) consumption; use; --(2) exchange; interchange; barter; --- భావ వినిమయం = exchange of ideas --- రేణు వినిమయం = exchange of particles వినిమయదారుడు, vinimayadAruDu - n. -- consumer; user; వినియుక్త, viniyukta - adj. -- used; utilized; employed; వినియోగం, viniyOgaM -n. --use; utility; వినియోగదారుడు, viniyOgadAruDu -n. --user; consumer; వినియోగించు, viniyOgiMcu - v. t. -- make use; utilize; విను, vinu -v. t. --(1) listen; obey; follow an advice; --(2) hear; recognize a sound being made; వినూతన, vinUtana -adj. --modern; ultra modern; వినిమయం, vinimayaM - n. -- transaction; exchange; give-and-take; వినోదం, vinOdaM -n. --pleasing pastime; amusement; విపక్షం, vipakshaM - n. -- opposition party; విపణి వీధి, vipaNi vIdhi -n. --market street; bazaar; విపర్యం, viparyaM -n. --contradictory theorem; converse; విపర్యోక్తి, viparyOkti -n. --paradox; contradiction; an epigram that presents seemingly contradictory ideas; విపక్షం, vipakShaM - n. -- opposition party; opposing political group; విప్ప చెట్టు, vippa cheTTu - n. -- honey tree, butter tree; [bot.] ''Madhuca longifolia'' of the Sapotaceae family; -- The flowers, also known as ఇప్ప పువ్వు, are highly nutritious and are used extensively by tribal communities for food, medicinal, and cultural purposes. They are often dried and used to make sweets (laddus), medicinal drinks, or tea. విప్రకృష్ట, viprakRshTa - adj. -- not near; late; recent; bygone; erstwhile; foregone; former; old; onetime; other; past; sometimes; -- (ant.) సన్నికృష్ట; విప్రలంభం, vipralaMbhaM -n. -- (1) deceit; misleading statement; -- (2) separation of lovers; -- (3) the sentiment of love in separation; విప్రుడు, vipruDu - n. -- a person who studied the Vedas; --శ్లో. జన్మనా జాయతే శూద్రః |కర్మణా జాయతే ద్విజః |వేదపాఠం తు విప్రాణాం |బ్రహ్మజ్ఞానం తు బ్రాహ్మణః విప్లవం, viplavaM -n. --revolution; ---పారిశ్రామిక విప్లవం = industrial revolution. విపీతం, vipItaM -n. --voltage; potential difference; (ety.) విద్యుత్‍ పీడనతారతమ్యం; విపులంగా, vipulaMgA -adj. --thoroughly; in detail; విపులీకరణ, vipulIkaraNa -n. --explanation; విప్పు, vippu -v. t. --open; untie; loosen; undo; unroll; unwind; విభక్తం, vibhaktaM -n. --divided; partitioned; separated; విభక్తి, vibhakti -n. --[gram.] --(1) case; --(2) preposition; --(3) declension; విభక్తి ప్రత్యయం, vibhakti pratyayaM -n. --[gram.] preposition; విభజన, vibhajana -n. --(1) separation; discrimination; --(2) [math.] division; (ant.) గుణకారం; విభ్రమం, vibhramaM -n. --confusion; wandering mind; విభాగం, vibhAgaM -n. --division; sub-division; portion; విభావరి, vibhAvari -n. --night; విభాష, vibhAsha -n. --option; alternative; విభీతికం, vibhItikaM -n. --[bot.] Terminalia belerica; విభూతి, vibhUti -n. --sacred ashes; విభూతిపత్రి, vibhUtipatri -n. --[bot.] ''Ocimum basilicum''; విభేదాలు, vibhEdAlu -n. pl. --differences; disagreements; విమర్శ, vimarSa -n. --(1) critique; review; --(2) criticism; విమానం, vimAnaM -n. --(1) plane; aircraft; --(2) the tower of the innermost part of a temple; the dome of any tall structure; --(3) celestial flying car described in ancient Hindu lore; --(4) disrespect; insulting one's self-respect; --(5) size; --(6) horse; విముక్తి, vimukti -n. --(1) release; --(2) release from sins; ---దాస్య విముక్తి = emancipation. విమోచనం, vimOcanaM -n. --redemption; liberation; వియ్యం, viyyaM -n. --marriage alliance; వియ్యంకుడు, viyyaMkuDu -n. m. --father of a son-in-law or daughter-in-law; (ety.) వియ్యము (వివాహ శబ్దం భవము) ద్వారా ఏర్పడిన సంబంధీకుడు; వియ్యపరాలు, viyyaparAlu -n. f. --mother of a son-in-law or daughter-in-law; వియోగం, viyOgaM -n. --separation; (ant.) సంయోగం; విరంజన చూర్ణం, viraMjana cUrnaM -n. --bleaching powder; విరక్తి, virakti -n. --absence of love or attachment; disinterest; disgust toward worldly pleasures; విరగ్గొట్టు, viraggoTTu -v. t. --break; విరజిమ్ము, virajimmu -v. t. --scatter; also చెదరగొట్టు; విరమించు, viramiMcu -v. i. --(1) cease; stop; desist; --(2) withdraw; retire; give up; put an end to; --(3) discontinue; abandon; విరసం, virasaM -n. --discordance; ill-will; విరహం, virahaM -n. --(1) separation; separation of lovers; -- (2) the sentiment of love in separation; విరహవేదన, virahavEdana -n. --pangs of separation between lovers; విరామం, virAmaM -n. --rest; intermission; విరామ బిందువు, virAma biMduvu -n. --resting point; విరాళం, virALaM -n. --donation; విరిగి, virigi -n. --aloeswood; [bot.] ''Cordia sebestena''; విరివి, virivi -adj. --widespread; plenty; విరుగడ, virugaDa -n. --riddance; ---పీడ విరుగడ అయింది = got rid of the pest. విరుగు, virugu -v. i. --break; --curdle (as milk); విరుగుడు, viruguDu -n. --(1) antidote; --(2) black wood; [bot.] Dalbergia sissoo; విరుచు, virucu -v. t. --break; విరుద్ధ, viruddha -adj. --contradictory; contrary; at variance; విరేచనం, virEcanaM -n. --motion; bowel movement; stool; often misspelled as విరోచనం; విరోచనం, virOcanaM -n. --one that shines brightly; విరోచనుడు, virOcanuDu -n. --the father of Emperor Bali of Indian legends; విరోధం, virOdhaM -n. --enmity; hostility; విరోధవికాసం, virOdhavikAsaM -n. --dialecticism; a type of philosophy propounded by Hegel; Believed to be the basis for communism; విరోధాభాసం, virOdhAbhAsaM -n. --paradox; a figure of speech containing opposing views in verbal expression but not in substance; % to e2t విరోధి, virOdhi -n. --enemy; విలక్షణం, vilakshaNaM -adj. --different; not in the main stream; విలపించు, vilapiMcu -v. i. --lament; speak with sorrow; విల్లంగం, villaMgaM -n. --claim; reservation; dispute; విల్లంగశుద్ధిగా, villaMgaSuddhigA -adv. --without any claim; without any reservation; without any dispute; విలాపం, vilApaM -n. --lamentation; విలాసం, vilAsaM -n. --(1) address; --(2) luxury; --(3) grace; ---విలాస పురుషుడు = luxury loving man. ---విలాసవతి = luxury loving woman. విలాసభరిత, vilAsabharita -adj. -- epicurean; విలీనం, vilInaM -n. --merge; merger; amalgamation; absorption; విలీన, vilIna -adj. --merged; amalgamated; absorbed; విలుప్తం, viluptaM -n. --obsolete; విలువ, viluva -n. --value; విలువిద్య, viluvidya -n. --archery; విలువైనది, viluvainadi -n. --valuable; dear; precious; ---ఇది చాలా విలువైనది = this is much too dear. విల్లు, villu -n. --(1) bow; --(2) will; the document that spells out the inheritance rights; వీలునామా; విలేకరి, vilEkari -n. --journalist; news reporter; correspondent; విలేపనం, vilEpanaM -n. --ointment; balm; a paste suitable for rubbing on the skin, used esp. to relieve pain; విలోమ, vilOma -adj. --pref. inverse; against the grain; ---విలోమ అనుపాతం = inversely proportional. విలోమ వర్గం, vilOma vargaM -n. --inverse square; వివక్ష, vivaksha -n. -- వివక్ష అంటే ఒక స్పష్టమైన ఉద్దేశ్యంతో వ్యాకరణ నియమాన్ని ఉపయోగించడం అని అర్థం. ఉదాహరణకు, లింగవివక్ష అంటే పురుష లింగం లేదా స్త్రీలింగాన్ని సూచించాలనే ఉద్దేశ్యంతో చేసిన వ్యాకరణ మార్పు. -- స్త్రీత్వవివక్ష అంటే స్త్రీలింగాన్ని వ్యక్తపరిచే ఉద్దేశంతో నామవాచక పదానికి లేదా తత్సమ శబ్దానికి స్త్రీలింగ రూపాన్ని కలిగించడం. -- గార్గ్య → గార్గీ; గార్గ్య = ఒక బ్రాహ్మణుని పేరు (పురుషలింగం); గార్గీ = ఆ బ్రాహ్మణుని కుమార్తె పేరు (స్త్రీలింగం) ఇక్కడ "య" కారాన్ని తీసేసి "ఈ" ని కలిపారు: గార్గ్య → గార్గీ; వివక్షత, vivakshata -n. --discrimination; ability to distinguish good from bad; వివరం, vivaraM -n. --(1) hole; window; --(2) detail; వివరణ, vivaraNa -n. --explanation; description; detailed account; వివర్ణం, vivarNaM -n. --pale; pallid; colorless; వివాదం, vivAdaM -n. --dispute; వివాహం, vivAhaM -n. --marriage; ---అనులోమ వివాహం = hypergamus marriage. ---ప్రతిలోమ వివాహం = hypogamus marriage. ---వివాహ ఉత్సవం = wedding ceremony. వివాహిత, vivAhita -n. --married woman; వివిక్త, vivikta -adj. --(1) solitary, lonely; --(2) retired; వివిధ, vividha -adj. -- varied; diverse; వివేకం, vivEkaM -n. --intelligence; power of discrimination; wisdom; విశ్, viS -pref. --(1) enter; --(2) create; ---విశ్వకర్త = (lit) creator of the universe; సృష్టించువాడు; విశల్యకరణి, viSalyakaraNi - n. -- a herb used in treating broken bones; [bot.] ''Echites dichotoma''; [see also] సంధానకరణి, సౌవర్ణకరణి, సంజీవకరణి; విశ్రమస్థానం, viSrama sthAnaM -n. --resting place; point of equilibrium; విశాంక, viSaMka -n. --suspicion; doubt; విశదీకరించు, viSadIkariMcu -v. t. --explain; elucidate; expound; విశ్వ, viSva -adj. --universal; విశ్వ కిరణాలు, viSva kiraNAlu -n. --cosmic rays; the radiation that bombards the Earth from outer space; విశ్వతోముఖ, viSvatOmukha -adj. --omnidirectional; in all directions; spreading everywhere; విశ్వశాస్త్రం, viSva SAstraM -n. --cosmology; Cosmology (from the Greek κόσμος, kosmos "world" and -λογία, -logia "study of"), is the study of the origin, evolution, and eventual fate of the universe; విశ్వసనీయ, viSvasanIya -adj. --trustworthy; believable; విశ్రమించు, viSramiMcu -v.i. --rest; relax; విశాఖ, viSAkha -n. --(1) Beta Libre; Yoga tara of the 16th lunar mansion; located in the constellation Libra; --(2) The 16th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) చేటిరిక్క; విశాల, viSAla -adj. --spacious; roomy; broad; విశాల హృదయుడు, viSAla hRdayuDu -n. --broad-minded person; liberal person; విశ్వాసం, viSvAsaM -n. --(1) trust; faith; belief; --(2) gratitude; విశ్రాంతి, viSrAMti -n. --(1) rest; --(2) intermission; break; విశేష, viSEsha -adj. --special; not general; not normal; విశేష్యం, viSEshyaM -n. --noun; విశిష్ట, viSishTa -adj. --special; specific; qualified ---విశిష్ట అద్వైతం = qualified dualism; విశిష్ట గురుత్వం, viSishTa gurutvaM -n. --specific gravity; విశిష్ట సాపేక్ష సిద్ధాంతం, viSishTa sApEksha siddhAMtaM -n. --special theory of relativity; విశిష్టాద్వైతము, viSishTaadvaitamu - n. -- special non-dualistic philosophy expounded by Ramanauja; -- వీరు జీవాత్మ, పరమాత్మ, ప్రకృతి వేరు వేరుఅంటారు - మూడు దండాలు కలిపి పట్టుకుంటారు కనుక త్రిదండులు. విశృంఖలం, viSRMkhalaM -adj. --unrestrained; unfettered; విశేషం, viSEshaM -n. --(1) feature; featured item; --(2) news of special interest; particulars; details; విశేష, viSEsha -adj. --special; not general; not normal; విశేషణం, viSEshaNaM -n. --[gram.] adjective; ---సంబంధ విశేషణం = possessive adjective; attribute; quality; విశ్లేషక, viSlEshaka -adj. --analytical; విశ్లేషణ, viSIEshaNa -n. --analysis; breaking down; (ant.) సంశ్లేషణ; విశ్లేషణాత్మక, viSIEshaNAtmaka -adj. --analytical; విషం, vishaM -n. --poison; toxin; venom; విషకన్య, vishakanya - n. -- (1) poisonous woman; young women reportedly used as assassins, often against powerful enemies, in Ancient India. Their blood and bodily fluids were purportedly poisonous to other humans, as was mentioned in the ancient Indian treatise on statecraft, Arthashastra, written by Chanakya, an adviser, and a prime minister to the first Maurya Emperor Chandragupta (c. 340–293 BCE); (2) a decorative foliage plant; [bot.] ''Dieffenbachia seguine'' of the Araceae family; విషఘ్నము, vishaghnamu - n. -- a poison-killing substance; an antidote for poison. విషపూరిత, vishapUrita -adj. --poisonous; venomous; విషమ, vishama -adj. --(1) uneven; irregular; --(2) critical; విషమించు, vishamiMcu -v. i. --become critical; dangerous; get worse; విషముష్టి, vishamushTi -n. --[bot.] ''Strychnos nux vomica''; ముషిణి; విషయం vishayaM -n. --(1) subject; issue; topic; matter; --(2) sensual object; విషయాసక్తి, vishayAsakti -n. --interest in sensual objects and activities; విషణ్ణము, vishaNNamu -adj. --dejected; grieved; sorrowful; విషాణం, vishANaM -n. --horn; tusk; విషాదం, vishAdaM -n. --grief; sorrow; sadness; విషాద, vishAda -adj. --sad; piteous; deplorable; విషువత్, vishuvat -n. --equinox; విషువం; These are the times of the year when the Sun arrives at the intersection of its path (the Ecliptic) with the Great Circle formed by extending the Equator. On these days, the lengths of day and night are approximately equal; (ety.) equi = equal, nox = nights; ---వసంత విషువత్ = spring equinox; March 21. ---శరద్ విషువత్ = autumnal equinox; September 23. విషువత్ చలనం, vishuvat calanaM -n. --precession of the equinoxes. The axis on which the Earth spins does not always point in the same direction relative to the stars; once every 25,800 years it completes a small circular motion; As a result of this, the Earth does not always point toward the Pole Star. Several hundred years from now, the axis would be pointing toward the star Vega; This motion is called the precession of the equinoxes. Because of this, the equinoxes appear to move backward among the constellations at the rate of one constellation in every 2150 years. విషువచ్ఛాయ, vishuvacchAya -n. --the shadow cast by a gnomon when the sun is at one of the two equinoxes; విషూచి, vishoochi - n. -- amebiasis; infection with amoebas, especially as causing dysentery; --వాంతిభేది; విషూచిక; మరిడి వ్యాధి; విష్ణుకాంతం, viShNukAMtaM - n. -- [bot.] ''Evolvulus alsinoides, Evolvulus hirsutus''; విష్ణువు, vishNuvu -n. --Lord Vishnu of the Hindu trinity; (ety.) the one who expands and fills the universe; విషూచి, vishUci -n. --cholera; విసనకర్ర, visanakarra -n. --hand-held fan typically made of a palm leaf; see also చామరం; విసరణ, visaraNa -n. --diffusion; the inherent property of spreading; విసర్గ, visarga -n. --the two small circles found in words such as, అః; అంతఃపురం; ప్రాతఃకాలం; విసర్జించు, visarjiMcu -v. t. --give up; abandon; shun; విస్తరణ, vistaraNa -n. --expansion; విస్తరించు, vistariMcu -v. i. --spread out; extend; విస్తరి, vistari -n. --leaf-plate; విస్పష్టం, vispashTaM -n. --very clear; quite obvious; విస్పష్ట సత్యం, vispashTa satyaM -n. --axiom; obvious fact; విస్మయం, vismayaM -n. --surprise; amazement; విస్తారం, vistAramu -n. --abundance; విస్తీర్ణం, vistIrNamu -n. --area; విసుగు, visugu -n. --(1) boredom; --(2) impatience; annoyance; --(3) weariness; tiredness; విసురు, visuru -n. --(1) rashness in behavior; lack of respect; --(2) repartee; -v. t. --(1) grind; dry grind; --(2) fling; toss; throw; --(3) fan; flip a fan to blow air; విసురురాయి, visururAyi -n. --grindstone; తిరుగలి; విస్తు, vistu -n. --surprise; విస్ఫులింగం, visphuliMgaM -n. --spark; విహంగం, vihaMgaM -n. --bird; (lit.) one that moves on air; విహంగావలోకనం, vihaMgAvalOkanaM -n. --bird’s eye view; overview; విహారం, vihAraM -n. --(1) stroll; a walk in fresh air; --(2) a Buddhist monastery; విహిత, vihita -adj. --directed; showing a direction; prescribed; stipulated; విహితరేఖ, vihitarEkha -n. --directed line; phasor, vector; విహీన, vihIna -suff. --devoid of; ---కళా విహీన = devoid of brightness. వీడు, vIDu -pron. --sing. he; this person; వీడ్కోలు, vIDkOlu -n. --send-off; వీథి, vIthi -n. --street; way; వీను, vInu -n. --ear; -- వీనుల విందు = a feast to the ears; a festival of sounds; వీపు, vIpu -n. --back; upper back; (rel.) నడుము = lower back; వీరంగం, vIraMgaM - n. -- naughty and mischievous behavior by chidren; వీరపూజ, vIrapUja -n. --hero worship; వీర్యం, vIryaM -n. --(1) sperm; semen; శుక్ర కణం; --(2) prowess; heroism; valor; (ant.) నిర్వీర్యం; వీర్యపటుత్వం, vIryapaTutvaM -n. --virility; వీర్యకణం, vIryakaNaM -n. --sperm cell; spermatozoa; వీరు, vIru -pron. pl. --(1) this person; this plural version is used to show respect; --(2) these people; వీలు, vIlu -n. --convenience; ---వీలు చూసుకొని రాండి = come at your convenience. వీలునామా, vIlunAmA -n. --will; the document that spells out the final wishes of a person that must be fulfilled; విల్లు; వీసం, vIsaM -n. --one-in-sixteenth; the fraction 1/16; -- వందలో నాలుగో వంతు పాతిక; పాతికలో సగం పరక; పరకలో సగం వీసం; వీసం అనగా 100లో 16 వ వంతు; వీశ, vI-Sa -n. --a measure of weight in pre-independence India; 1 వీశ = 5 శేర్లు = 40 పలములు = 120 తులములు; వూడూ లిలీ, vooDU lilI - n. -- Voodoo lily; snake plant; [bot.] ''Amorphophallus bulbifer'' of the Araceae family; -- కంద, చేమ కుటుంబానికి చెందిన ఈ ఆకర్షణీయమైన మొక్కలు మీటర్ ఎత్తు వరకూ పెరుగుతాయి. కొన్నేళ్ళు పెరిగిన తరువాత ఈ మొక్కలు పుష్పిస్తాయి. అస్సాం, ఇండోనేషియాలలోని చిత్తడి అడవులలో ఇవి కనిపిస్తాయి; వ్యుత్పత్తి, vyutpatti -n. --production; derivation; వ్యుత్పన్న, vyutpanna -adj. --derived; produced; వ్యుత్పన్నం, vyutpannaM -n. --derivative; వ్యూహము, vyUhamu -n. --(1) plan; strategy; --(2) array; arrangement; structure, the formation of soldiers in a battlefield into defensive and offensive postures; '''వృ - vR, వె - ve, వే - vE, వై - vai''' వృంతం, vRMtaM -n. --pedicel; the structure at the base of a leaf or flower; తొడిమ; వృకం, vRkaM -n. --wolf; వృక్వకం, vRkvakaM -n. --pancreas; వృక్షం, vRkshaM -n. --tree; వృక్షవాటిక, vRkshavATika -n. --grove; arboretum; వృత్తం, vRttaM -n. --(1) circle; --(2) a style of writing a poem in Sanskrit and Telugu; If there are n alphabetical characters, then one can create 2^n వృత్తములు; -- తెలుగులో కొన్ని వృత్తాల పేర్లు: చంపకమాల, ఉత్పలమాల, శార్దూల విక్రీడితము, మత్తేభ విక్రీడితము, తరళం, తరలము, తరలి, మాలిని, మత్తకోకిల, ఇంద్రవజ్రము, ఉపేంద్రవజ్రము, కవిరాజవిరాజితము, తోటకము, పంచచామరము, భుజంగప్రయాతము, మంగళమహశ్రీ, మానిని, మహాస్రగ్ధర, లయగ్రాహి, లయవిభాతి, వనమయూరము, స్రగ్ధర; వృత్తలేఖిని, vRttalEkhini -n. --compass; a V-shaped drafting instrument to draw circles; వృత్తాంతం, vRttAMtaM -n. --episode; story; news; (lit.) end of a circle; వృత్తి, vRtti -n. --(1) nature; స్వభావం; --(2) profession; line of work; occupation; --(3) figure of speech; --(4) modification; mode of expression; In Indian theory of dance, there are several types of expression such as the examples shown next. ---భారతి వృత్తి = expression where speech predominates. ---సాత్వతి వృత్తి = expression where mental response and delicate action predominates; ---ఆరభి వృత్తి = expression where violent action predominates. వృథా, vRthA -n. --waste; vain effort; వృద్ధులు, vRddhulu -n. pl. --(1) seniors; old people; --(2) [gram.] the vowels ఐ and ఔ; వృద్ధి, vRddhi -n. --growth; వృద్ధి సంధి, vRddhi saMdhi -n. --[gram.] the union of two words at which the original vowels are replaced by vowels ఐ and ఔ; వృశ్చికం, vRscikaM -n. --(1) scorpion; --(2) Scorpio; one of the twelve signs of the Zodiac; వృషభం, vrshabhaM -n. --(1) Taurus; one of the twelve signs of the Zodiac; వృషభరాసి; --(2) bull; వృషణం, vrshaNaM -n. --testicle; scrotum; వృషణాయాసం, vRshaNAyAsaM -n. --wasted effort; వృష్టి, vRshTi -n. --rain; ---అతివృష్టి = excessive rain. ---అనావృష్టి = drought. వెంట, veMTa - adj. -- behind; వెంటనే, veMTanE -adv. --immediately; at once; soon after; వెంటాడు, veMTADu -v. t. --follow; tail; stalk; chase; pursue; hunt; వెంటి, veMTi -n. --rope made by twisting hay; వెంట్రుక, veMTruka - n. -- hair; a single strand of hair; వెంట్రుక వాసి, veMTruka vAsi - ph. -- hair's breadth; వెండి, veMDi -n. --silver; వెండితెర, veMDitera - n. -- silver screen; -- వెండితెర అనే ప్రయోగం ఆంగ్లం లోని Silver Screen నుండి వచ్చించి. 1910 లో బొమ్మను సిల్క్ గుడ్డపై ప్రదర్శించేవారు. బొమ్మ స్ఫుటంగా కనిపించడానికి తెరపై సిల్వర్ మెటాలిక్ పెయింట్ వేసేవారు. ఈ పద్ధతిలో తెరపై పడిన బొమ్మ తెరకు దగ్గరగా, ఎదురుగా కూరుచున్న వారికి మాత్రమే కాకుండా రెండు ప్రక్కల ఉన్నవారికి, దూరంగా బాల్కనీలో ఉన్నవారికీ కూడ ఒకేలా కనిపిస్తుంది. వెంపలి, veMpali -n. -- Purple Galega; Wild indigo; [bot.] ''Tephrosia purpurea'' of the Papilionaceae family; -- గ్రీకు భాషలో టెఫ్రోస్ ( Tephros) అంటే 'బూడిద వర్ణపు' అని అర్థం. ఈ ప్రజాతిలోని కొన్ని మొక్కలలో ఆకుపచ్చని ఆకులపై ఉండే బూడిదవర్ణపు పూత కారణంగా ఆ పేరు. పూల Purple colour ని బట్టి purpurea అనే పేరు ఏర్పడింది. -- ఇది ఖాళీ స్థలాలలో, బాటల వెంబడి పిచ్చి మొక్కగా పెరిగే ఒక బహువార్షిక మొక్క; వెంపలి మొక్కలలో నూగు వెంపలి, ములు వెంపలి, జిడ్డు వెంపలి, వెలి వెంపలి, పెద్ద వెంపలి వంటి పలు రకాలున్నాయి; వెంపలికి వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలు చాలా ఉన్నాయి; -- కుందేటి కొమ్ము (శశవిషాణం), గాడిద గుడ్డు సాధించటంలాగే "వెంపలి చెట్టుకు నిచ్చెనలు వేయటం" కూడా అసాధ్యం; -- [Sans.] శరపుంఖా; బాణపుంఖా; మణికాచము; వెంబడించు, veMbaDiMcu -v. t. --follow; track; shadow; వెంబడి, veMbaDi -prep. --with; along with; behind; after; వెంబడించు, veMbaDiMchu - v. t. -- follow; chase; వెకిలినవ్వు, vekilinavvu - n. -- smirk; వెక్కిరించు, vekkiriMcu -v. t. --mock; ridicule; వెక్కుడుతీగ, vekkuDutIga -n. --[bot.] ''Cardiospermum halicacabum''; వెచ్చం, veccaM -n. --expense; expenditure; allowance; ---దిన వెచ్చం = daily expense allowance. వెచ్చదనం, veccadanaM -n. --warmth; వెచ్చబెట్టు, veccabeTTu -v. t. --warm up; heat; వెచ్చించు, vecciMcu -v. t. --expend; వెజ్జు, vejju - n. -- physician; doctor; వెట్టిపని, veTTipani -n. --unpaid work; drudgery; thankless job; వెడల్పు, veDalpu -n. --width; breadth; వెణుతురు, veNuturu -n. --[bot.] Dichrostachys cinerea; వెతుకు, vetuku -v. t. --search; వెదురు, veduru -n. --bamboo; [bot.] ''Bambusa bambos; Bambusa vulgaris; Bambua spinosa; Gigantochola albociliata''; --కోల్ కాతా వెదురు = [bot.] ''Bambusa tulda''; --మగ వెదురు = male bamboo; solid bamboo; [bot.] ''Dendrocalamus strictus''; సాధనపు వెదురు; --బొంగు వెదురు = Hollow bamboo; [bot.] ''Bambusa arundinacea''; ముళ్ల వెదురు; పెంటి వెదురు; -- పులి వెదురు = tiger bamboo; [bot.] ''Bambusa vulgaris''; -- లక్కీ వెదురు = lucky bamboo; Chinese water bamboo; [bot.] Dracaena braunii of the Asperagacae family; -- (Note) లేత వెదురు చిగుళ్ళు ఆకుకూరగా వాడతారు. ఈ చిగుళ్ళు అజీర్తిని తొలగించి, ఆకలిని పెంచుతాయి. కొందరు ఈ చిగుళ్ళతో ఊరగాయ పచ్చళ్ళు కూడా పడతారు. ఏనుగులు, అడవి దున్నలు ఈ వెదురు చిగుళ్ళను ఆసక్తిగా తింటాయి. -- (Note) వైద్యంలో ఈ చిగుళ్ళను స్త్రీలకు ఋతురక్త స్రావం సక్రమంగా అయ్యేందుకు, క్రిమిదోష నివారణకు, జ్వర నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. అతిసార వ్యాధిని నయం చేసేందుకు ఈ వెదురు చిగుళ్ళను మిరియాలు, ఉప్పుతో కలిపి నూరి పశువులచే తినిపిస్తారు. ఈ వెదురు చిగుళ్ళను ఆయుర్వేద వైద్యంలో రక్తశుద్ధికి, శ్వేత కుష్ఠు (ల్యూకో డెర్మా) నివారణకూ వినియోగిస్తారు. ఈ ఆకుల పసరును బ్రాంకైటిస్, గనేరియా, జ్వరం నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. ఈ వేళ్ళను కాల్చి, తామరకు పైపూత మందుగా ఉపయోగిస్తారు. వెధవ, vedhava -n. m. --rascal; a somewhat amicable rebuke; see also విధవ; వెనక, venaka -n. --back side; వెనకపడు, venakapaDu -v. i. --fall behind; lag; వెనకాడు, venakADu -v. i. --hesitate; వెనువెంటనే, venuveMTanE -adv. --immediately; వెన్న, venna -n. --butter; వెన్నదేవికూర, vennadEvikUra -n. --[bot.] ''Commelina communis; Commelina benghalensis'' Linn.; వెన్నాడు, vennADu -v. t. --follow; shadow; వెనుక, వెనుక - adj. -- back; వెన్ను, vennu -n. --(1) spine; backbone; back; --(2) seedhead; ear of corn; the cob on which corn-like grains grow; --(3) Lord Vishnu; one of the trinity of Hindu gods; వెన్నుపాము, vennupAmu -n. --(1) spine; spinal cord; --(2) the serpent Sesha on which Lord Vishnu lies; వెన్నుపూస, vennupUsa -n. --vertebra; వెన్నుపూసలు, vennupUsalu -n. pl. --vertebrae; వెన్నెముక, vennemuka -n. --backbone; spine; వెన్నెల, vennela -n. --moonlight; (def.) నెల (చంద్రుడు) యొక్క వెలుగే వెన్నెల; వెయ్యి, veyyi -n. --thousand; వెయ్యి వరహాలు, veyyi varahAlu -n. --[bot.] ''Plumeria acuminata''; -- (see also) నూరు వరహాలు; వెరగుపాటు, veragupATu -n. --astonishment; surprise; వెరవు, veravu -n. --method; way; means; technique; వెరసి, verasi -n. --total amount; grand total; sum; వెర్రి, verri -n. --(1) insanity; madness; --(2) naiveté, see also పిచ్చి; ---ఓరి వెర్రి వెధవా! = you naïve fellow! వెర్రిచెరకు, verriceraku -n. --[bot.] Sacharum spontaneum; వెర్రితుమ్మ, verritumma -n. --[bot.] Phlomis zeylanica; వెర్రిపుచ్చ, verripucca -n. --[bot.] Citrullus colosynthis; వెర్రిమేడి, verrimEDi -n. --[bot.] Ficus appositifolia; వెర్రి వెధవ, verri vedhava -n. --naïve person; (not a mad person); వెల, vela -n. --price; cost; value; వెలకిల, velakila -adj. --on the back; వెలగ, velaga -n. --wood apple; elephant apple; bael fruit; Bengal quince; [bot.] ''Aegle marmelos; Feronia elephantum''; ''Limonia acidissima''; -- కపిత్థ; వెలనాడు, velanADu - n. -- a geographical region in the Telugu speaking parts of coastal Andhra Pradesh; -- కృష్ణకు దక్షిణంగా, పెన్నకు ఉత్తరంగా ఉన్న ప్రాంతానికి వెలనాడు అని పేరు. నేటి రేపల్లె తెనాలి చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతం. కాకతీయ సామ్రాజ్యం పడిపోయిన తర్వాత తిరిగి తెలుగు వారి రాజ్యం ఏర్పరచే ప్రయత్నం చేసిన ప్రోలయ నాయకుడు, కాపయ నాయకుడు ఈ ప్రాంతం వారే. వెలపల, velapala -n. --the right side; a word used to refer to the right side of a bullock cart; the starboard side as opposed to the port (left) side; far side; outside; see also వలపటి; వెలపల తోక, velapala tOka -n. --suffix; వెలలేని, velalEni -adj. --priceless; invaluable; వెలసిన, ve-la-si-na -adj. --one that came into being; వెలయు, velayu -v. i. --come into existence; come into being; వెల్ల, vella -n. --whitewash; వెల్లడియగు, vellaDiyagu - v. i. --reveal; వెల్లడి చేయు, vellaDi cEyu -v. t. --reveal; expose; వెల్వరించు, velvariMcu -v.i. --emit; force out; send out; publish; వెలార్చు, velArcu -v. t. --make public; expose; వెల్లాటకం, vellATakaM -n. --(1) publicity; --(2) publication % to e2t వెలికి, veliki -n. --[bot.] Vangueria spinosa; వెలిగారం, veligAraM -n. --borax; sodium borate; % to e2t వెలిగించు, veligiMcu -v. t. --light up a lamp; kindle; వెలితి, veliti -n. --deficiency; insufficiency; lacuna; (ant.) నిండు; వెలిబుచ్చు, velibuccu -v. i. --reveal; make known; వెలిబూడిద, velibUDida -n. --ashes of dried cow-dung cakes; కచిక; వెలివేయు, velivEyu -v. t. --ostracize; socially excommunicate; వెలిసిన, velisina -adj. --faded; వెలిసిపోవు, velisipOvu -v. i. --fade; fadeout; washout; వెల్లివిరియు, velliviriyu -v. i. --flourish; spread; become known; వెలుగు, velugu -n. --glow; illumination; light; వెలుతురు, veluturu -n. --illumination; light; వెలుపల, velupala -adv. --outside; వెలుపలి, velupali -adj. --outer; వెలువడు, veluvaDu -v. i. --come out; exit; release; publish; వెలువరించు, veluvariMcu -v. t. --bring out; publish; వెల్లువ, velluva -n. --flood; inundation; వెల్లుల్లి, vellulli -n. --garlic; [bot.] ''Allium sativum'' of Liliaceae family; (rel.) అడవి వెల్లుల్లి; -- తెల్ల గడ్డ; వెల్లిపాయ; చిన్న ఉల్లి; -- నల్ల వెల్లుల్లి = తెల్ల వెల్లుల్లిని పులియబెట్టగా వస్తుంది; --[Sans.] రసోన; లశున; మత్స్యగంధా; మహౌషధ; వెళ్లగొట్టు, veLlagoTTu -v. t. --drive out; chase away; వెళ్లు, veLlu -v. i. --go; proceed; వేంచేయు, vEMcEyu -v. i. --come; visit; వేకువ, vEkuva -n. --dawn; వేకువజాము, vEkuvajAmu -n. --the early hours of the morning; వేగం, vEgaM -n. --speed; velocity; వేగపడు, vEgapaDu -v. i. --hurry; hasten; వేగాలు, vEgAlu -n. pl. --uncontrollable bodily reflexes like sneezes, coughs and yawns; వేగిస, vEgisa -n. --Indian Kino; [bot.] Pterocarpus marsupium; వేగిరం, vEgiraM -n. --speed; quickness; velocity; వేగు, vEgu -v. i. --(1) fry; (2) grieve; (3) endure; వేగుచుక్క, vEgucukka -n. --morning star; the planet Venus when seen in the morning sky; వేగులవాడు, vEgulavADu -n. --spy; scout; వేచు, vEcu -v. t. --(1) fry; --(2) roast; వేట, vETa -n. --hunt; వేటకత్తె, vETakatte -n. f. --huntress; వేటగాడు, vETagAdu -n. m. --hunter; వేటాడు, vETADu -v. t. --hunt; fish; వేడి, vEDi -n. --heat; warmth; వేడుక, vEDuka -n. -- (1) curiosity; --(2) a festivity celebrating a specific occasion; --(3) fun; celebration; --(4) desire; వేడుకొను, vEDukonu -v. i. --pray; request; entreat; beseech; వేతనం, vETanaM -n. --wage; stipend; ---కనీస వేతనం = minimum wage. ---విద్యార్థి వేతనం = scholarship; stipend to a student. వేత్త, vEtta -n. --scholar; ---శాస్త్రవేత్త = scientist; scientific scholar. వేదం, vEdaM -n. --(1) knowledge; --(2) one of the four Vedas; the books expounding the essence of early Hindu philosophy and thought; --(3) truth; -- నిగమము; వేదాంతం, vEdAMtraM - n. -- (lit.) the last part of the Vedas; Upanishads; the books expounding the essence of Hindu philosophy and thought; -- నిగమాంతములు; ఉపనిషత్తులు; వేదన, vEdana -n. --agitation; anxiety; agony; suffering; distress; వేదవాసరం, vEdavAsaraM -n. --a powdery concoction made from a mixture of equal parts by weight of the following substances; turmeric, salt; dried ginger; black peppers, long peppers, coriander, cumin seed, pomegranate seed, and asafetida; a teaspoon of this powder with hot rice and a spoon of clarified butter is considered a good way to start a meal; వేదాంతం, vEdAMtaM -n. -- (1) that part of Hindu philosophy based on the Upanishads; (lit.) the end of the Vedas; (2) philosophizing talk with no practical basis; -- మెట్ట వేదాంతం = కార్యరంగంలోకి ఉరకనీయకుండా నిరాశగా మాట్లాడి, పని చేసేవాళ్ళ ఉత్సాహం తగ్గించడం; పనిలోకి దిగే చొరవ లేకుండా గట్టున కూర్చొని అన్నిటికీ అడ్డుపుల్లలు వేయడం; వేదిక, vEdika -n. --platform; podium; dais; stage; వేధించు, vEdhiMcu -v. t. --penetrate; tease; torment; వేప, vEpa -n. --neem; margosa; mwarubaine; Indian lilac; [bot.] Azadirachta indica A. Juss. Meliaceae; [Persian] Fever bark of India; a tree widely found in all parts of India; it has bitter leaves and small bitter fruits and all parts of this tree are known to have many medicinal properties; --[Sans.] there are 32 names in Sanskrit; some of them are, నింబ; వేము; శుకప్రియ; జ్వరత్వచ; సూతిక; పిచుమర్దని; హింగునిర్యాన; వేపపవ్వు, vEpapuvvu -n. --(1) flower of neem tree; --(2) chicken pox; వేపి, vEpi -n. --dog; hunting dog; % to e2t వేపుడు, vEpuDu -n. --stir-fried food item as opposed to deep-fried; (rel.) sauteed means lightly fried or దోర వేపుడు; వేమదొండ, vEmadoMDa -n. --[bot.] Echinops echinatus; వేయించు, vEyiMcu -v. t. --(1) fry; --(2) roast; వేర్పడు, vErpaDu -v. i. --separate; వేర్పాటు, vErpATu -n. --separation; dissociation; -- వేర్పాటువాదం = ప్రత్యేకమైన పాలనా ప్రాంతం (దేశం లేదా రాష్ట్రం) గా విడిపోవాలని చేసే ఆందోళన = secessionism; వేరు, vEru -n. --(1) root; --(2) separate; another; వేరుపనస, vErupanasa -n. --[bot.] ''Artocarpus intigrifolia;'' వేరుమల్లె, vErumalle -n. --[bot.] ''Ipomoca cymosa;'' వేరుసంపెంగ, vErusaMpeMga -n. --[bot.] ''Polyanthes tuberosa;'' వేరుశనగ, vEruSanaga -n. --peanut; groundnut; monkey nut; earthnut; pignut; Manila gram; [bot.] ''Arachis hypogea'' of the Leguminosae family; (note.) Peanut is originally from S. America; it is not a pea, and it is not a nut; so, the word "peanut" is a misnomer; it is related to the fava bean; Some of the proteins in peanuts can cause allergies; Out of the 13 allergens Ara h1, h2, h3, h6, h8 are the more important ones; -- [alt.] శనగ పిక్కలు; పల్లీలు; వేలంపాట, vElaMpATa -n. --auction; వేలాడడం, vElADaDaM -v. i. --hanging; వేలాడతీయడం, vElADatIyaDaM -n. --suspending; వేలాడు, vElADu -v. t. --hang; suspend; వేలు, vElu -n. --(1) finger; --(2) toe; --(3) plural form of వెయ్యి; వేలుపు, vElupu -n. --god; goddess; oracle; celestial being; వేలువిడచిన, -adj. --once-removed; a kinship term describing distance in a relationship; వేలువిడచిన మేనమామ -n. --consanguineous uncle, once-removed; your mother's cousin brother; వేళ, vELa -n. --time; time of the day; వేళాకోళం, vELAkOLaM -n. --teasing behavior; practical joke; jest; derision; వేళావిశేషం, vELAviSEshaM -n. --significance of a specific time; వేళ్లు, vELlu -n. pl. --(1) roots; --(2) fingers; వేవిళ్లు, vEviLlu -n. --morning sickness; nausea that a woman feels in the early stages of pregnancy; వేశ్య, vESya -n. --prostitute; వేషం, vEshaM -n. --(1) costume; disguise; pretence; --(2) role in a play or cinema; వేషధారి, vEshadhAri -n. --imposter; వేసంగి, vEsaMgi -n. --summer; వేసడం, vEsaDaM -n. --mule; % to e2t వేసవి, vEsavi -n. --summer; వేసవికాలం; వేసారు, vEsAru -v. i. --get tired; get frustrated; ---విసిగి వేశారు = get tired due to frustration. వైకల్యం, vaikalyaM - n. -- mutilation; defect; impairment; state of incompleteness; -- వికలత్వం; వికలత; వైకల్పికం, vaikalpikaM -adj. --optional; having one or more alternatives; వైఖరి, vaikhari -n. --attitude; వైచిత్రి, vaicitri -n. -- manifoldness; strangeness; wonder; peculiarity; వైజయంతం, vaijayaMtaM -n. --banner; flag; వైడూర్యం, vaiDUryaM -n. --lapis-lazuli; cat's-eye; (lit.) lapis = stone; lazuli = blue; beryl; a semi-precious stone; -- రాజావర్తం; పిల్లికన్నుల రాయి; వైతాళికుడు, vaitALikuDu -n. m. --heralder; harbinger; trend setter; trail blazer; avantgarde; -- వివిధ తాళాలతో, మంగళ వాయిద్యాలతో మేలుకొలుపు వాడు; ఒక జాతి మొత్తం నిద్రావస్థలో ఉన్నప్పుడు వారిని మేల్కొలిపి కొత్త దా వైదగ్ధ్యం, vaidagdhyaM - n. -- skill; expertise; subtlety; వైద్యం, vaidyaM -n. --treatment; medical treatment; వైద్య, vaidya -adj. --medical; వైద్యశాల, vaidyaSAla -n. --clinic; hospital; dispensary; వైద్య సౌకర్యాలు, vaidya saukaryAlu -n. --medical services, medical facilities; వైదికులు, vaidikulu - n. pl. -- a sub-sect among Brahmins; -- కేవలం వైదికవృత్తి వ్యవసాయం మాత్రమే చేసేవారు వైదికులు; -- ఇక వైదీకులలో వెలనాట్లు అనగా కోనసీమ ఇంకా పైకి వున్నవారు, ములికినాట్లు అనగా రాయలసీమ వైపు వారు; తెలగాణ్యులనగా తెలంగణా ప్రాంతం వారు. ఈవిధంగా వృత్తిపరంగా, ప్రాంతీయతాపరంగా వచ్చినవి ఈ భేదాలు. వైదుష్యం, vaidushyaM -n. --scholarship; వైద్యుడు, vaidyuDu -n. --doctor; physician; surgeon; వైద్యుత, vaidyuta -adj. --electronic; % to e2t వైపరీత్యం, vaiparItyaM -n. --(1) abnormality --(2) calamity; వైఫల్యం, vaiphalyaM -n. --failure; వైభవం, vaibhavaM -n. --glory; grandeur; wealth; వైభాషికం, vaibhAshikaM -adj. --optional; వైమనస్యం, vaimanasyaM -n. --strife; discord; estrangement; dislike; ill-will; discord; aversion; వైమానికుడు, vaimAnikuDu -n. --pilot; a person who flies a plane; వైముఖ్యం, vaimukhyaM -n. --reluctance; వైయక్తిక, vaiyaktika -adj. --individual; వైరం, vairaM -n. --enmity; వైరాగ్యం, vairAgyaM -n. --asceticism; (note) ప్రాపంచిక సుఖాలపై విరక్తి; పురాణ వైరాగ్యం, ప్రసూతి వైరాగ్యం, స్మశాన వైరాగ్యం అని మూడు రకాల వైరాగ్యాలు ఉన్నాయి; వైరి, vairi -n. --enemy; వైవస్వత నౌక, vaivasvata nauka -n. --Argo Navis; a constellation of stars visible in the southern skies; % to e2t వైవాహికం, vaivAhikaM -adj. --related to marriage; matrimonial; nuptial; వైవాహిక, vaivAhika -adj. --married; marital; conjugal; వైవిధ్యత, vaividhyata -n. --variety; diversity; వైశ్వదేవం, vaiSvadEvaM - n. -- విశ్వేదేవతలను ఉద్దేశించి చేసే హోమం వైశ్వ దేవం. ఈ దేవతలకు అన్నం హోమంలో బలి ఇస్తారు. (బలి అంటే బలకరమైనది.) దీనితోబాటు ఇతర దేవతలకు గూడా భోజనానికి ముందు బలి ఇస్తారు. దీనివల్ల అన్నం పవిత్రమై భోజన యోగ్యం అవుతుంది. ప్రతి దినమూ గృహస్థులు కొన్ని దోషాలు చేస్తూనే ఉంటారు. ఉదాహరణ: వంట చేయడంలో కట్టెలను ఆశ్రయించి క్రిమి కీటకాలు ఉండవచ్చు. ఈ హింస లు జరగనిదే వంట సాగదు. ఈ దోషాలు అన్నాన్ని చేరుతాయి గాబట్టి పరిహారంగా పంచ మహాయజ్ఞాలు, వైశ్వదేవమూ చేసి భోజనం చేయాలి. వైశేషికం, vaisEshikaM -n. --one of the six systems of Hindu philosophical thought, founded by కాణాద; వైశాల్యం, vaiSAlyaM -n. --area; వైషమ్యత, vaishamyata %e2t -n. --(1) inequality; --(2) dissimilarity; </poem> ==Part 2: శం - SaM, శ - Sa== <poem> శంక, SaMka -n. --doubt; hesitation; scruple; శంకుమల్లె, SaMkumalle - n. -- Butterfly Pea; Asian Pigeon Wings; [bot.] ''Clitoria ternatea'' of the Fabaceae family; శంకువు, SaMkuvu -n. --peg; stake; stump; pole; శంకుస్థాపన, SaMkusthApana -n. --groundbreaking ceremony; (lit.) driving a peg into the ground to commemorate the commencement of construction work; శంఖం, SaMkhaM -n. --conch shell; conch; seashell with a spiral three-dimensional structure to it; see also ఆలిచిప్ప; శంఖం పువ్వు, saMkhaM puvvu -n. -- [bot.] ''Clitoria ternatea;'' -- అద్భుతమైన ఔషధ మొక్క. దీన్ని మనం సాధారణంగా "అపరాజిత పువ్వు", ", "శంఖ పుష్పి" అని కూడా పిలుస్తాం. శంఖపుష్పి, SaMkhapushpi -n. -- speedwheel; [bot.] ''Chrysopogon acicularis''; ''Convolvulus pluricaulis'' Choisy; a perennial herb that resembles morning glory. All parts of the herb are known to possess therapeutic benefits. The plant is used locally in Indian and Chinese medicine to cure various diseases. It is used in Ayurvedic formulations for chronic cough, sleeplessness, epilepsy, hallucinations, anxiety etc.; -- భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా బీహార్‌లో కనిపించే అందమైన, శాశ్వతమైన, అడవి మొక్క. పువ్వులు సాధారణంగా తెలుపు, లేత గులాబీ లేదా నీలం రంగులో ఉంటాయి. శంఖపుష్పి వేద కాలం నుండి వైద్యంలో ఉపయోగించబడింది. ఇది ఆయుర్వేదంలో కూడా తరచుగా ప్రస్తావించబడింది. ఆయుర్వేదంలో ఈ మొక్కను రసాయనం అని పిలుస్తారు, -- విష్ణుగంధీ అని కూడా పిలుస్తారు. శంఖాకార, SaMkhAkAra -adj. --conical; శంఖావర్తం, SaMkhAvartaM -n. --spiral; శంఖావర్తుల, SaMkhAvartula -adj. --spiral; శంపాకం, SaMpAkaM -n. --[bot.] ''Cassia fistula''; శంబరవల్లి, SaMbaravalli -n. --[bot.] ''Vitis indica''; శకం, SakaM -n. --era; age; epoch; eon; శకటం, SakaTaM -n. --cart; carriage; శకటు, SakaTu -n. --bishop in chess; శకము, Sakamu - n -- an historical era; --- క్రీస్తు శకము = the Christian era; --- శాలివాహన శకము = the era named after శాలివాహనుడు; this era starts from 78 AD of the Western calendar; Some southern states in India use this for their official calendar; శకలం, SakalaM -n. --fragment; ---గ్రహ శకలం = asteroid. ---అణు శకలం = ion; particle. ---విద్యుదావేశ శకలం = electrically charged particle. ---కాంతి శకలం = light particle. ---ధనావేశ శకలం = positively charged particle. శకలార్భకం, SakalArbhakaM -n. --yearling; baby fish; young fish; శక్త్యనుసారం, SaktyanusaaraM - adv. -- as per one's capability; -- శక్తికి అనుగుణంగా శకునం, SakunaM -n. -- (1) omen; augury; -- (2) presage; portent; foretelling; prognostication; శకులి, Sakuli -n. --fish; శక్తి, Sakti -n. --(1) energy; effort; power; ability; faculty; capacity; strength; prowess; --(2) the active power of a deity; ---స్థితిజశక్తి = potential energy. ---గతిజశక్తి = kinetic energy. ---ప్రేషశక్తి = pressure energy. ---శక్తి వంచన లేకుండా = [idiom.] without sparing any effort. ---శక్తి నిత్యత్వ నియమం = law of conservation of energy. శక్తిమంత, SaktimaMta -adj. --strong; energetic; శఠగోపం, SaThagOpaM - n. -- శఠము + అరి = శఠారి = మాయకు శత్రువు; గుడికి వెళ్లినప్పుడు తీర్థం అయ్యాక ఈ శఠారి పెట్టేటప్పుడు "స్వామీ! నా శఠాన్ని తొలగించి నీ నిజ రూపం చూపించు. నాకు ఈ మాయ నుంచి విముక్తి కలిగించి జ్ఞానం కలిగించు" అని మనస్ఫూర్తిగా వేడుకోవాలి. శఠగోపం విష్ణుని ఆలయాలలో మాత్రమే ఉంటుంది; శత, Sata -pref. --hundred; శతకం, SatakaM -n. --a collection of hundred verses on the same theme; almost all these collections have 108 verses; శతకోటి, SatakOTi -n. --hundred crores; billion; one followed by nine zeros; This is the American billion; The English billion is one followed by twelve zeros; శతఘ్ని, Sataghni -n. --cannon; (lit.) a weapon that can kill hundreds at once; శతపాది, SatapAdi -n. --centipede; one with hundred feet; శతపుష్పం, SatapushpaM -n. --dill; a herb used widely in European cusine and in pickling; [bot.] ''Aniethum graveolens'' of the Apiaceae family; -- సోయికూర; శతభిషం, SatabhiShaM %updated -n. --(1) Lambda Aquarii; Hydor; Yoga tara of the 24th lunar mansion; located in the constellation Aquarius; --(2) The 24th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) నీటిరేని రిక్క; శత్రర్థకం, SatrarthakaM -n. --[gram.] verbs in present continuous tense, such as వచ్చుచు, తాగుచు; శతాంశం, SatAmSaM -n. --a hundredth part; one percent; percentage; శతావరి, SatAvari %e2t -n. --asparagus; [bot.] ''Asparagus racemosus;'' పిల్లిపీచర; పిల్లితేగ; పిల్లిపీచరగడ్డ; -- శతావరి కి ఆయుర్వేదంలో చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ మొక్క ను తవ్వి, లాగితే తేగల్లాగా సన్నంగా వేళ్ళు వస్తాయి. ఈ వేళ్ళని చిన్న ముక్కలుగా తరుగుతారు. తరిగిన ముక్కల్ని తొక్క నుండి వేరు చేస్తారు. ఈ ముక్కల్ని ఎండలో ఎండబెడతారు. ఎండిన ముక్కలు మార్కెట్ లో అమ్ముతారు. ఇందులో "శతావరిన్" అనే పదార్ధం ఉంటుంది. ఇది పాలు పెరగటానికి ఉపయోగ పడుతుంది. దీంతో తయారు చేసిన మందు కొన్ని హర్మోన్లను ప్రేరేపించి పాలను పెంచుతుంది. శత్రుత్వం, SatrutvaM -n. --enmity; antagonism; శత్రువు, Satruvu -n. --enemy; foe; adversary; శనగపప్పు, Sanagapappu -n. --Bengal gram dal; split chickpeas; chana dal; శనగపిండి, SanagapiMDi -n. --Bengal gram flour; chickpea flour; besan; శనగలు, Sanagalu -n. --Bengal gram; chick pea; [bot.] Cicer arietinum of Leguminosae (pea) family; హరిమంధజం; శనగ; శనిగ్రహం, SanigrahaM -n. --Saturn; శని మహాదశ, SanimahAdaSa -n. --the long period of Saturn’s influence on a horoscope; శపించు, SapiMcu -v. t. --imprecate; curse; శపథం, SapathaM -n. --vow; oath; solemn pledge; శబ్దం, SabdaM -n. --sound; (ant.) నిశ్శబ్దం; శబ్దపల్లవం, - n. -- సందర్భాన్ని బట్టి, వ్యక్తి స్వభావమూ, మాట్లాడే వైఖరిని బట్టి పదాల అర్థాలు మారిపోతుంటాయి. ఇలాంటి పదబంధాలను తెలుగులో శబ్దపల్లవములు అంటారు. -- వ్యక్తిని బట్టి, సందర్భాన్ని బట్టి "దయచేయండి" అనే దాని అర్థం చెప్పవలసి ఉంటుంది. లోపలికి రండి, మా ఆతిథ్యం స్వీకరించండి అని మర్యాదగా ఆహ్వానించేటప్పుడూ ఇంక పోయిరండి, చేసింది చాలు అని అమర్యాద చేసేటప్పుడు గూడా ఈ పదబంధం వాడుకలో వినిపిస్తూ ఉంటుంది. శబ్దశాస్త్రం, SabdaSAstraM -n. --philology; శమనం, SamanaM -n. --relief; tranquility; శని, Sani - n. -- (1) the planet Saturn; (2) euphemism for anyone who bothers; శనైశ్చరుడు, SanaiScharuDu - n. -- Saturn, viewed as a god; (lit.) slow moving object; -- శనైః + చోరుడు = శనైశ్చరుడు; శనైః అంటే నెమ్మదిగా, చరః అంటే చరించే (అంటే కదిలే); శయ్య, Sayya -n. --couch; bed; శయ్యాళువు, SayyALuvu -n. --[idiom] couch potato; slothful, sluggish person; a person who spends a lot of time in front a TV set, rather than being active; శరత్, Sarat -adj. --autumnal; Fall; related to autumn; శరత్కాలం, SaratkAlaM -n. --Autumn; Fall; the season in which the moon shines the brightest, the days are cool and in the northern latitudes, the trees shed their leaves; శరద్ విషువత్, SaraD vishuvat -n. --autumnal equinox; శరం, SaraM -n. --arrow; శరణం, SaraNaM -n. --protection; shelter; శరభము, Sarabhamu - n. -- (1) a young elephant;(2) a camel; (3) a grasshopper; (4) a locust. -- (5) a fabulous animal - described in Hindu Puranas - said to have eight legs and to be stronger than a lion or tiger; "వేయి చేతులతో, జడధారియై, చంద్రరేఖాజూటుడై, సువిశాలమైన రెండు రెక్కలతో, పొడవైన ముక్కుతో, పెద్ద పెద్ద కోరలతో, వజ్రభాలైన గోళ్ళతో, నీలకంఠంతో, నాలుగు కాళ్లతో, మూడు కళ్ళతో, హుంకారాలు చేస్తూ విజృంభించాడు. అటువంటి శరభ రూపాన్ని కనబడగానే తన బల సామర్థ్యాలను కోల్పోయాడు నరసింహుడు. అతని శక్తులన్నీ లాగేసాడు. శరభవతారుడైన ఆ వీరభద్రుడు ఆ నరసింహుని చేతులు పట్టుకున్నాడు. రెక్కలతో అతని నాభిని, పాదాలను తాడిస్తూ, పుచ్ఛంతో అతనిని బంధించాడు." శరవేగం, SaravEgaM -adj. --very fast; as fast as an arrow; శర్మ, Sharma - adj. -- "శర్మ" అనేది సంస్కృత పదం. ఈ పదం యొక్క అర్థం "దేవునిచే రక్షించబడినవాడు." నిజానికి "శర్మ" అనే పదం గుణవాచకం, ఇంటిపేరు కాదు. ఇది బ్రాహ్మణుని ఏ పేరునైనా సూచించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. శరీరం, SarIraM -n. --body; -- స్థూల శరీరం = కంటికి కనబడేది; సూక్ష్మ శరీరం = మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం; కారణ శరీరం = శరీరి, SarIri -n. --the soul dwelling inside the physical body; శలభం, SalabhaM -n. --cricket; locust; moth; మిడుత; శలవు, Salavu -n. --leave; ---శలవు తీసికొంటాను = I’ll take leave. ---శలవు పెడతాను = I’ll apply for leave. శల్యం, SalyaM -n. --bone; శల్యపరీక్ష, SalyaparIksha -n. idiom --thorough examination; thorough inspection; this idiom used to refer to thorough investigation to locate a fault, knowing such fault doesn't exist; -- శల్యపరీక్ష అనే జాతీయం పూర్తిరూపం స్తనశల్యపరీక్ష. స్తనంలో శల్యం (ఎముక) ఉండదు. లేదు అని తెలిసి కూడా అతిజాగ్రత్తపరులు కొందరు సోదా చేస్తూ ఉంటారు. ఫలితం తెలిసి కూడా చేసే వృథా పరీక్ష అనే అర్థంలో పై జాతీయాన్ని ఉపయోగిస్తారు. శల్యసారధ్యం, SalyasAradhyaM -n. --[idiom] discouragement by planting a doubt; శలాకం, SalAkaM -n. --thin rod; ramrod; rib of an umbrella; probe; used to refer to an investigation for deeper understanding; శలాక పరీక్ష, SalAka parIksha %e2t -n. --deep probing; in-depth examination; శవం, SavaM -n. --corpse; the dead body of a human; శవపరీక్ష, SavaparIksha -n. --autopsy; శవసంరక్షకుడు, SavasaMrakshakuDu -n. --mortician; the person who prepares a body for rites such as viewing by friends and relatives and for eventual burial or cremation; శశము, SaSamu -n. --rabbit; శషబిషలు, Sashabishalu - n. -- acts; put-ons; -- వేషాలు; శశవిషాణము, SaSavishANamu -n. --absurdity; (lit.) the horn of a rabbit, which is an impossibility; శశాంకం, SaSAMkaM -n. --crude camphor; పచ్చకర్పూరం; శశాంకుడు, SaSAMkuDu -n. m. --moon; శశి, SaSi -n. --moon; camphor; శషబిషలు, Sashabishalu -n. pl. -- (1) purposeless and impeding discussions; (2) warnings, threats and bullying; -- (1) ప్రయోజనం లేని తిరకాసులతో కూడిన చర్చలు; (2) హెచ్చరికలు; బెదిరింపులు; శస్త్రం, SaStraM -n. --weapon; an ordinary weapon like a bow and arrow or a gun; -- [rel] అస్త్రం = a weapon that only works with the assistance of a "mamtram" - sacred phrase; శస్త్రచికిత్స, SaStracikitsa -n. --surgical treatment; surgery; శస్త్రజీవి, SastrajIvi -n. --surgeon; (ety.) a person whose implements are surgical tools; శ్రద్ధ, Sraddha -n. --faith; attention; శ్రద్ధాంజలి, SraddhAMjali -n. --tribute; శ్రద్ధాళువు, SraddhALuvu -n. --diligent person; శ్రమ, Srama -n. --(1) labor; toil; --(2) trouble; --(3) fatigue; శ్రమజీవి, SramajIvi -n. --a person who works hard for a living; శ్రవణం, SravaNaM %updated -n. --(1) Altair; Aquila; these stars are about 16.5 light years from us; --(2) Beta Capricorni; Dabih; Yoga tara of the 22nd lunar mansion; located in the constellation Capricorn; --(3) The 22nd of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(4) కరివేలుపు రిక్క; శ్రవణనాడి, SravaNanAdi -n. --auditory nerve; శ్రవణపేయ, SravaNapEya -adj. --pleasing to the ear; melodious; charming to hear; శ్రవ్య, Sravya -adj. --audible; %శా - SA, శ్రా - SrA శాంతి, SAMti -n. --(1) peace; tranquility; --(2) propitiation; a rite to pacify unfriendly planets in a horoscope; శాంతించు, SAMtiMcu -v.i. --quiet down; settle down; శాంతింపచేయు, SAMtiMpacEyu -v. t. --quiet one down; శాంతియుతంగా, SAMtiyutaMgA -adj. --peacefully; శాకం, SAkaM -n. --vegetable; శాకాహారం, SAkAhAraM -n. --vegetarian food; శాకాహారి, SAkAhAri -n. --(1) vegetarian; --(2) herbivore; శాకిని, SAkini %e2t -n. f. --fiend; శాకినీ డాకినీలు, SakinI DakinIlu -n. pl. --fairies and elves; spirits and goblins; శాఖ, SAkha -n. --(1) branch; bow; --(2) arm; sub-division; -- (3) sect; a subdivision in the Hindu caste system; శాఖానగరం, SAkhAnagaraM -n. --suburb; % to e2t శాఖాచంక్రమణం, SakhAcaMkramaNaM -n. --shifting from place to place without settling down; (lit.) moving from branch to branch; శాఖోపశాఖలుగా, SAkhOpaSAkhalugA -adv. --dendritic; abundantly; శాతం, SAtaM -n. --percentage; percent; శాతవాహనుడు, ShaatavaahanuDu - n. -- శాతవాహనులు దక్షిణ భారతదేశాన్ని, ముఖ్యంగా దక్కన్ ప్రాంతాన్ని (ఆధునిక ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర) పాలించిన ఒక ప్రాచీన రాజవంశం (క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం - క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం). వీరి పాలన గురించి శాసనాలు (ఉదాహరణకు, నానాఘాట్ శాసనం), నాణేలు మరియు పురాణాలు (మత్స్య పురాణం, వాయు పురాణం) వంటి చారిత్రక ఆధారాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. శాతకర్ణి I, గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, వశిష్టీపుత్ర పుళుమావి వంటి రాజులు ఈ వంశంలో ముఖ్యులు. వీరు తెలుగు ప్రాంతంలో తొలి సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించి, భారతీయ చరిత్రలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు శాపం, SApaM -n. --imprecation; curse; శాబకం, SAbakaM -n. --yearling; fledgeling; the young one of an animal; శాబరం, SAbaRaM -n. --[bot.] Symplocos racemosus; శారది, Saradi -n. --[bot.] Jussiena repens; శాల, SAla -n. --house; place; hall; shed; ---అశ్వశాల = stable. ---చెర శాల = jail house. ---టంకశాల = mint. ---పశువుల శాల = cattle shed. ---పాకశాల = kitchen. ---పాఠశాల = school; school house. ---పానశాల = bar; a place where people gather to drink. ---పురిటి శాల = delivery room; delivery ward. ---ముద్రాక్షర శాల = printing house. ---వైద్త్యశాల = hospital; clinic. శాలి, SAli -suff. --a person possessing the trait of the preceding adjective; ---బలశాలి = strong person. ---బుద్ధిశాలి = wise person శాలివాహనుడు, ShaalivaahanuDu - n. -- ఒక పౌరాణిక/జానపద వ్యక్తిత్వానికి సంబంధించిన పేరు; ఇతను ఉజ్జయిని పాలకుడైన విక్రమాదిత్యుని ఓడించి, శక యుగాన్ని ప్రారంభించినట్లు కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. కాని శాలివాహనుడు అనే వ్యక్తి ఈ శకాన్ని ప్రారంభించాడని చెప్పడానికి ప్రత్యక్ష చారిత్రక ఆధారాలు లేవు. శక యుగాన్ని కుషాణు రాజు కనిష్కుడు ప్రారంభించి ఉంటాడని కొందరు చరిత్రకారులు భావిస్తారు. ఆయన పేరుతోనే క్రీ.శ. 78 నుండి ప్రారంభమయ్యే శాలివాహన శకము (శక యుగం) ముడిపడి ఉంది; శాలిహోత్రశాస్త్రం, SAlihOtra SAstraM -n. --science dealing with the diseases of horses and elephants; శాలిహోత్రుడు, SalihOtruDu -n. --Salihotra; a great Indian veterinary physician of ancient India; శాల్తీ, SAItI -n. --character; item; ---అక్షర శాల్తీ = alphabetical character. ---అక్షర మూర్తి = alphabetical character. ---అక్షరాంకిక శాల్తీ = alphanumeric character. ---దశాంశ శాల్తీ = decimal character. ---మూడు శాల్తీలు = three items. శాలువా, SaluvA -n. --shawl; a piece of cloth, usually of wool, of oblong shape and used as a covering for the head or shoulders; శాలేయం, SAlEyaM -n. --[bot.] Anethum panmorium; శాశ్వతం, SASvataM -n. --permanent; శాసనం, SASanaM -n. --(1) inscription; --(2) edict; legislation; ---తామ్ర శాసనం = inscription in copper. శాసన మండలి, SASana maMDali -n. --Legislative Council; the upper house of parliament in Indian states; --ఎగువసభ, శాసననిర్మాణమునకు అనుభవజ్ఞులతో కూడిన సభ; (రాష్ట్రానికి పరిమితమైన) విధానసభ; శాసనసభ, SASanasabha -n. --Legislative Assembly; the lower house of parliament in Indian states; --ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులు చట్టాలు చేసి, ప్రభుత్వ విధానాలను రూపొందించి నిర్ణయించే (రాష్ట్రానికి పరిమితమైన) విధానసభ; శాస్త్రం, SAStraM -n. --science; theory; rule; శాస్త్రోక్తంగా, SAStrOktaMgA -adv. --(1) lawfully; --(2) by the rule book; శాస్తి, Sasti -n. --lesson of punishment; lesson in chastisement; గుణపాఠం, శాస్త్రి, Saastri - n. -- శాస్త్రి అంటే శాస్త్రాలను అధ్యయనం చేసినవాడు అని అర్థం. మొదట "శర్మ," "శాస్త్రి" గుణ వాచకాలు కానీ కాలక్రమేణా నామ వాచకాలు అయ్యాయి. శాస్త్రీయ దృక్పథం, SastrIya dRkpathaM -n. --scientific perspective; శాస్త్రీయ విధానం, SastrIya vidhAnaM -n. --scientific method; శాస్త్రీయ వైఖరి, SastrIya vaikhari -n. --scientific attitude; శ్యామసీమలు, SyAmaSImalu -n. --[astron.] Coal Sacks; dark regions of our Milky Way galaxy; శ్రాద్ధం, SraaddhaM - n. religious rites performed on the death annivesary of a parent; -- పితృ కార్యాలకు దైవ కార్యాలకంటే నియమాలు ఎక్కువ. అందుచేత శ్రాద్ధం (శ్రద్ధతో చేసేది) అంటాం. శ్రామిక, SrAmika -adj. --laboring; working; toiling; ---శ్రామిక వర్గం = working people; labor force; blue collar workers. శ్రామికుడు, SrAmikuDu -n. --laborer; worker; శ్రావ్య, SrAvya -adj. --melodious; శ్లాఘనీయ, SIAghanIya -adj. --praiseworthy; (ant.) గర్హనీయ; శ్వాస, SvAsa -n. --breath; respiration; శ్వాసక్రియ, SvAsakriya -n. --respiration; శ్వాసనాళం, SvAsanALaM -n. --trachea; windpipe; శ్వాసమండలం, SvAsamaMDalaM -n. --respiratory system; శ్వాస వ్యవస్థ, SvAsa vyavastha -n. --respiratory system; %శిం –-SiM, శి - Si, శీ - SI, శ్రీ - SrI శింశుపా వృక్షం, SiMsupaa vRkshaM -n. --see ఇరుగుడు చెట్టు; శింశుమారం, SiMsumAraM -n. --porpoise, dolphin; శిక్ష, Siksha -n. --punishment; శిక్షణ, SikshaNa -n. --training; శిక్షించు, SikshiMcu -v. t. --punish; శిఖరం, SikharaM -n. --peak; pinnacle; crest; summit; శిఖరాగ్రం, SikharAgraM -n. --summit; peak; pinnacle; crest; ---శిఖరాగ్ర సమావేశం = summit conference. శిగ్రువు, Sigruvu -n. --[bot.] Hyyperanthera morunga; శిథిలం, SithilaM -n. --ruined object; ruined structure; dilapidated building; శిరస్త్రాణం, SirastrANaM -n. --helmet; శిరస్సు, Sirassu -n. --head; శిరీషం, SirIshaM -n. --[bot.] ''Albezia lebbeck''; ''Mimosa lebbeck''; ''Acacia sirisa''; -- దిరిసెన; దిరిసెన పువ్వు; శృ + ఈషన్ అని వ్యుత్పత్తి. తొందరగా వాడిపోయేది అని దాని అర్థం; ఈ చెట్టుకు, దాని ఆకులు, కాయలు, పూవులకు ఆయుర్వేదంలో విశేషమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. ఎన్నో రోగాలకు దివ్యౌషధంగా ఈ చెట్టు తాలూకు భాగాలు పనిచేస్తాయి. శిరోబిందువు, SirObiMduvu -n. --[astron.] zenith; the point on the celestial sphere that is directly above the observer; ఊర్ధ్వబిందువు; శిరోబిందు కోణం, SirObiMdu kONam -n. --[astron.] the angle subtended at the observer’s eye by the lines drawn between the observer and the zenith and the line between the observer and a celestial object. శిరోమణి, SirOmaNi -n. --a degree conferred on a Sanskrit scholar after achieving a certain level of educatin; శిరోవారం, SirOvAraM -n. --[math.] overbar; viniculum; a small line drawn over a letter to indicate the nature of the variable it represents; శిల, Sila -n. --stone; lithos; శిలతైలం, SilatailaM -n. --petroleum; crude oil; శిలతైల ఖమీరం, Silataila khamIraM -n. --petroleum jelly; శిల్పం, SilpaM -n. --(1) sculpture; statue; artistic work; --(2) technique; శిలాజం, SilAjaM -n. --fossil; శిలాజ, SilAja -adj. --petrified; fossilized; శిలాజిత్, SilAjit -n. --(1) red chalk; bitumen; It is the gummy substance that exudes from the mountain rocks; -- ఇది నల్లగా, మెరుస్తూ, మైనంలా ఉంటుంది. శిలాజిత్ నీటిలో వేయగానే ఆ నీళ్ళు ఎర్రగా మారతాయి. శిలాజిత్ గాయాలు మాన్పుతుంది. విరిగిన ఎముకలను బాగుచేస్తుంది. ఎముకలు విరిగిన వారికి త్వరగా కట్టుకొనడానికి, నొప్పులు తగ్గడానికి గురిగింజ ఎత్తు శిలాజిత్ ని నేతిలో కలిపి కొన్ని రోజులపాటు తీసుకోవాలి. దానినే కాస్త విరిగిన ఎముకలమీద రాస్తే మరింత ప్రయోజనం; అలసట, నిస్సత్తువ వంటివి మధుమేహం ఉన్నవారిలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంటాయి. వాటిని తగ్గించడానికి సిలాజిత్తును వాడుతుంటారు; -- సిలాజిత్తు; రాతిమదము; మొమ్మాయి; మోమియా; --(2) a medicinal herb; [bot.] ''Oppdlia elegans; Opquelia multiflora''; శిలాద్రవం, SilAdravaM -adj. --lava; శిలాపుష్పం, SilApushpaM -n. --storax; the balsam of liquid amber tree used in medicines and perfumes; % to e2t శిలావరణం, SilAvaraNaM -n. --[geol.] lithosphere; శిలాస్థి, SilAsthi -n. --[geol.] fossil; % e2t శిల్పి, Silpi -n. --sculptor; the artisan who creates sculptures; designer; architect; శిలీంధ్రం, SilIMdhraM -n. s. --fungus; mushroom; శిలీంధ్ర శాస్త్రం, SilIMdhra SastraM -n. --micology; % to e2t శిలువ, Siluva -n. --Cross; a sacred symbol of Christianity; శివవేము, SivavEmu -n. --[bot.] ''Indigofera aspalathoides'' of the Fabacaeae family; శివరాత్రి, శివరాత్రి - n. -- ప్రతినెలా అమావాస్య ముందు చతుర్దశిని శివరాత్రిగా పరిగణిస్తారు. కాని, మాఘమాసంలో అమావాస్యకు ముందు రాత్రిని మహాశివరాత్రి అంటారు. మాసశివరాత్రి: ప్రతినెలా కృష్ణపక్షంలో వచ్చే చతుర్దశి (అనగా అమావాస్యకు ముందురోజు). మహాశివరాత్రి: మాఘబహుళ చతుర్దశి. శివార్లు, SivArlu -n. pl. --outskirts; suburbs; శిశ్నము, SiSnamu -n. --penis; the external male genital organ; శిశువు, SiSuvu -n. --infant; baby; child; శిశుత్వం, SiSutvaM -n. --infancy; childhood; శిశుసంకల్పన, SiSusaMkalpana - n. -- conception; fertilization of egg with sperm; శిష్టం, SishTaM -n. --remainder; remnant; leftover item; శిష్ట, SishTa -adj. --trained; disciplined; learned; wise; -- శిష్టజనులు అంటే విద్యావంతులు, రచయితలు, అధ్యాపకులు వంటివాళ్ళు; శిష్ట వ్యావహారికం, SishTa vyAvahArikaM -n. --the vernacular of the learned; -- విద్యావంతులు, రచయితలు, అధ్యాపకులు వంటివాళ్ళు వాడేభాష. శిష్యుడు, SishyuDu -n. m. --disciple; student; pupil; శిష్యురాలు, SishyurAlu -n. f. --disciple; student; pupil; శిష్టోక్తి, SishTOkti -n. --euphemism; % to e2t శిశువు, SiSuvu - n. --infant; a child from the time of delivery until the child speaks; -- (note).మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. శిశుమేధం, SiSumEdhaM -n. --infanticide; mass killing of infants; శిస్తు, Sistu -n. --rent on land given to farming; శీఘ్రం, SigraM -adj. --quick; swift; rapid; fast; శీతలం, SitalaM -n. --cold; శీతకన్ను, SItakannu -n. --cold-eye; act of ignoring; benign neglect; ---మామీద శీతకన్ను వేశావేమిరా? = why did you ignore us? శీతశ్వాసం, SItaSvAsaM -n. --hibernation; % to e2t శీతాకాలం, SItAkAlaM -n. --winter; శీతువు, SIthuvu -n. --a potent potable made from sugarcane juice; rum; శీర్షం, SIrshaM -n. --head; end; terminal; vertex; ---ఆమ్ల శీర్షం = acid end; acid terminal. ---నవ శీర్షం = amine end. శీర్ష, Sirsha -pref. --head; prefix; శీర్షబిందువు, SIrshabiMduvu -n. --[math.] dot placed over a variable; శీర్షరేఖ, SIrsharEkha -n. --[math.] line placed over a variable; శీర్షిక, SIrshika -n. --title; heading; headline; శీర్షోన్నతి, SIrshOnnati -n. --altitude; శీలం, SIlaM -n. --(1) nature; character; inherent quality; --(2) chastity; శీలవంతుడు, SilavaMtuDu -n. m. --a man of good character; శీలవతి, SIlavati -n. f. --a chaste woman; శీలి, SIli -suff. --a person possessing the character described by the preceding adjective; ---వ్రతశీలి = a person with impeccable character. ---వితరణశీలి = charitable person. ---పఠనశీలి = voracious reader. ---రచనాశీలి = prolific writer. శీధు, SIdhu -n. --rum; a fermented liquor made from sugarcane juice; శ్రీరంగనీతులు, SrIraMganItulu - ph. -- (lit.) the moral precepts taught by the temple at Srirangam; a proverbial expression for precpts the precher himself does not follow; hypocricy; శ్రీవేష్టం, SrIvEshTaM -n. --turpentine; దేవదారు మొక్కలనుండి కారే రసం; %శుం - SuM, శు - Su, శూ - SU శుంఠ, SuMTha -n. --dullwit; stupid; blockhead; (rel.) వజ్రశుంఠుడు; శుకం, SukaM -n. --parrot; శుకనాశం, SukanASaM -n. --[bot.] Biguonia indica; శుక్రం, SukraM -n. --sperm; see also శుక్లం; శుక్రలోపం, SukralOpaM -ph. --defective sperm. శుక్రవాహకి, SukravAhaki -n. --[anat.] vas deferens; శుక్రుడు, SukruDu -n. --the planet Venus; the second planet from the Sun in the solar system. శుక్ల, Sukla -adj. pref. --white; (ant.) కృష్ణ; ---శుక్లపదార్ధం = [astron.] white matter. ---శుక్లపక్షం = the waxing half of a lunar month. శుక్లాలు, SuklAlu -n. --cataract; an eye disease; శుచి, Suci -n. -- godliness; tidiness; -- శుచి అంటే అగ్ని. అది అన్నిటినీ పవిత్రం చేస్తుంది. ప్రదేశమూ, వస్తువూ, ఆర్జన ఇవన్నీ పవిత్రం అయినపుడే ఆ వస్తువు శుచి ఔతుంది. పుణ్య కార్యానికీ వాడదగినది శుచి యైన వస్తువే.. మంత్రం చేత అభిమంత్రితమైనది శుచి. చక్కగా చేసిన వంట శుభ్రం.. అది భగవన్నివేదితమై శుచి ఔతుంది. -- Neatness is next to Godliness అంటారు గదా! Godliness అనేది శుచి, Neatness అనేది శుభ్రత. శుచి, శుభ్రం, Suci, SubhraM -ph. --[idiom] tidy, clean అండ్ godly; శుద్ధ, Suddha -adj. --white; pure; clean; stainless; spotless; శుద్ధిచేయు, SuddhicEyu -v. t. --clean and purify; శునకం, SunakaM -n. --dog; శుని, Suni -n. f. --bitch; female dog; శుభం, SubhaM -n. --auspicious thing; good thing; (rel.) అభం, శుభం = good or bad; శుభముహూర్తం, SubhamuhUrtaM -n. --auspicious moment; శుభశ్య శీఘ్రం, SubhaSya SIghraM - ph. -- a Sanskrit phrase meaning, "the sooner the better"; శుభసూచకం, SubhasUcakaM -n. --good omen; శుభ్రం, SubhraM -adj. --clean; tidy; bright; white; neat; శుభ్రం చేయు, SubhraM cEyu -v. t. --make something white, bright and shiny; by implication, to clean; శుభ్రత, Subhrata -n. --cleanliness; శుభాకాంక్షలు, SubhAkAMkshalu -n. --greetings; ---నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు = new year greetings. శురూ, shuroo (pronounced as షురూ from Urdu) - n. - beginning; the start; శుల్కం, SulkaM -n. --(1) tax; duty; toll; fee; --(2) dowry; 'శుల్కం' అన్నది ఒక వెల, డిపాజిట్, టాక్స్. వేశ్యకు ఆమె సేవలకు గాను ఇచ్చే డబ్బును కూడా శుల్కం అంటారని నిఘంటువులు చెబుతున్నాయి. 'కన్యా శుల్కం' అంటే ఒక కన్యను తెచ్చుకోవడానికి ఆమెను కన్నవారికి ఇచ్చే ధర, లేక డిపాజిట్; కన్యాశుల్కం ఇచ్చి కొన్నాడు కనుక ఆ కన్యపై సర్వాధికారాలు ఆ పురుషుడికి జమ అయిపోయాయి. అదే వరకట్నం విషయంలో అది వెల యిచ్చి పురుషుని కొనడం కాదు. అతనికి భక్తితో సమర్పించుకొన్న కానుక. కనుక వరకట్నం ఎంత ఇచ్చినా అది ఆ మగవాడి 'ఎంటైటిల్మెంట్' అవుతుంది కానీ అతడు అమ్ముడు పోయినట్లు కాదు. శుల్భం, SulbhaM -n. --a string without any twist; a wire; copper wire; శుశ్రుతుడు, SuSrutuDu -n. --Susruta; the great Indian surgeon of the 6th century B.C. whose book, SuSruta SalyataMtra, was an authoritative treatise on surgery; శుష్కించు, SushkiMcu -v. i. --emaciate; become dry; శుష్క వచనం, Sushka vacanaM -n. --empty words; useless promise; శ్రుతం, SrutaM -n. --(1) the Vedas; (lit.) one that was heard; --(2) hearsay; శ్రుత, Sruta -adj. --heard; శ్రుతపాండిత్యం, SrutapAMDityaM -n. --superficial knowledge; knowledge acquired through the grapevine; knowledge acquired by listening to others; శ్రుతి, Sruti %replacement for old entry -n. --(1) one that was heard; --(2) [music] a singer's signature pitch; starting frequency of a singer's octave; --(3) frequency; pitch; tone; -- శ్రుతి అంటే వినబడేది. స్మృతి అంటే జ్ఞాపకం పెట్టుకునేది; శ్రుతిదండం, SrutidaMDaM -n. --[phys.] tuning fork; శూన్యం, SUnyaM -n. --(1) vacuum; --(2) zero; nothing; నివర్తం; (rel.) ఖాళీ; శూన్యనాళిక, SUnyanALika -n. --vacuum tube; శూన్యవాదం, SUnyavAdaM -n. --nihilism; relativity; (exp.) this word is especially used while referring to Nagarjuna's మాధ్యమిక వాదం. The central premise of this theory is that everything is interdependent. There is nothing absolute. Here శూన్య should be translated as ‘relative’; శూరత్వం, SUratvaM -n. --heroism; bravery; valor; శూరుడు, SUruDu -n. m. --hero; champion; warrior; శూలం, SUlaM -n. --(1) a weapon comprised of a long stick with a sharp tip; ఈటె; బల్లెం; ---త్రిశూలం = trident; Shiva’s weapon. శూల, SUla -n. --(1) a stabbing type of pain; --(2) sharp peg; కొర్రు; --(3) evil eye of a planet on a horoscope; గ్రహశూల; %శృ - SR, శె - Se, శే - SE, శై - Sai, శొ - So, శో - SO, శౌ - Sau శృంఖలం, SRMkhalaM -n. --chain; fetter; cuff; శృంగం, SRMgaM -n. --(1) peak; tip; apex; --(2) horn; ---ఏకశృంగం = one-horned one; rhinoceros. శృంగభంగం, SRMgabhaMgaM -n. --humiliation; to cut one down to size; (lit) de-horning; శృంగాటకం, SRMgATakaM -n. --crossroads; a meeting place of four roads; శృంగారం, SRMgAraM -n. --(1) eroticism; --(2) romance; --(3) grace; elegance; beauty; శృంగారోద్దీపకం, SRMgArOddIpakM - n. -- aphrodisiac; శృంగారోద్దీపకి, SRMgArOddIpaki - n. -- aphrodisiac; శృంగి, SRMgi -n. --horned animal; శృతి, sRti - n. -- musical drone sound; a drone is essential in a practice session or concert of Indian classical music; --సుతి; శృతి పెట్టి, sRti peTTi - n. -- musical drone box; It is similar to a harmonium and is used to provide a drone in a practice session or concert of Indian classical music. శేఫాలిక, SephAlika -n. --[bot.] Nyctanthes arbortristis; శేముషి, SEmushi -n. --intellect; intellectual eminence; శేషం, SEshaM -n. --[math.] remainder; what is left after a division; ---సశేషం = with a remainder; something left over after division. ---నిశ్శేషం = without a remainder; nothing left over after division. శేషతోలన పట్టి, SEshatOlana paTTI -n. --(econ.) trial balance sheet; శ్వేత, SvEta -adj. --white; శ్వేతకం, SvEtakaM -n. --[biol.] albumin; a white protein found in blood, milk, eggs, and so on. శ్వేతకుబ్జ తార, SvEtakubja tAra -n. --[astron.] white dwarf; a type of star; శ్వేతకుష్టు, SvEtakushTu -n. --leucoderma; vitiligo; this is a misnomer as there is no connection between leucoderma and leprosy; శ్వేతపత్రం, SvEtapatraM -n. -- a white paper; a statement containing proposals for action; -- A white paper is an informational document issued by a company or not-for-profit organization to promote or highlight the features of a solution, product, or service that it offers or plans to offer. White papers are also used as a method of presenting government policies and legislation and gauging public opinion; శ్రేఢి, SrEDhi -n. --[math.] progression; sequence; శ్రేణి, SrENi -n. --(1) [math.] series; --(2) line; row; range; ---పర్వతశ్రేణి = mountain range. శ్రేణీకరణం, SrENIkaraNaM -n. --ranking; putting in a specified order; శ్రేయస్సు, SrEyassu -n. --welfare; శ్రేయోరాజ్యం, SrEyOrAjyaM -n. --welfare state; శ్రేయోభిలాషి, SrEyObhilAshi -n. --wellwisher; శ్రేష్టం, SrEshThaM -n. --excellent; best of all; శ్లేష, SlEsha -n. --language with a double meaning; (rel.) double entendre is where the second meaning has sexual or obscene overtones; శైత్యం, SaityaM - n. -- (1) cold; coldness; chilliness; (2) common cold; upper respiratory tract infection consisting of rhinorrhea, nasal congestion, and sore or scratchy throat is familiar to all adults; శైలి, Saili -n. --style; manner of expression; శైలూషం, SailUshaM -n. --[bot.] Argle mormelos; బిల్వవృక్షం; మారేడు; శైవలం, saivalaM -n. --an aquatic plant; శొంఠి, SoMThi -n. --dried ginger; -- [Sans.] విశ్వభేషజం; మహౌషధం; కటుభద్ర; ఆర్ద్రక; శృంగిబేర; -- [ety.] శృంగిబేర > {Gr.] జింజిబెరి > [ Lat. ] జింజిబర్ > [Eng. ] జింజిర్ శోచనీయం, SOcanIyaM -n. --lamentable; sorrowful; శోణం, SONaM -n. --(1) crimson; a shade of red; --(2) blood; శోణితం, SONitaM -n. --covered with blood; శోధకుడు, SOdhakuDu -n. --investigator; detective; శోధన, SOdhana -n. --(1) search; investigation; --(2) resolution; see also పరిశోధన; ---శోధన నాళిక = test tube; పరీక్ష నాళిక. శోఫ, Sopha -n. --inflammation; swelling; -suff. ---itis; ---ఆంత్రశోఫ = inflammation of the intestines; enteritis. ---క్రిమికశోఫ = inflammation of the appendix; appendicitis. శోభ, SObha -n. --glory; luster; radiance; శోభనం, SObhanaM - n. -- nuptials; శోభ కలిగించేది /ఆనంద దాయకము అని శబ్దార్థం; శోభించు, SObhiMcu -v. i. --shine; శోభి, shObhi - n. -- Tinea versicolor; A rash of small red and sometimes scaly spots. People often confuse it with ''guttate psoriasis.'' Tinea versicolor can also cause patches of light or dark skin, which some people might confuse with vitiligo; This is an overgrowth of a type of yeast (fungus) naturally found on your skin. Hot weather, humidity, and sun exposure can make tinea versicolor worse. It's not harmful or contagious but can be mildly itchy. Tinea versicolor is commonly found on your shoulders, back, and upper chest. శోష, SOsha -n. --fainting spell; tiredness; శోషణం, SOshaNaM -n. --absorption; drying; the act of making something dry either by absorption or evaporation; శ్రోత, SrOta -n. --listener; hearer; శ్రోతలు, SrOtalu -n. pl. --listeners; audience; శ్లోకం, SlOkaM - n. -- a Sanskrit poem with a specified prosody rule; -- శ్లోకం అనుష్టుప్ అనే 8 మాత్రల ఛందోవర్గానికి చెందిన ఒక రూపం. ఉత్పలమాల, శార్దూల విక్రీడితం లాగా అది కూడా ఒక కావ్య రచనకు ఉపయోగపడే పద్యం. శ్లోకంలో నాలుగు పాదాలు. ప్రతీ పాదంలోనూ ఐదవ అక్షరం లఘువు అయి ఉండాలి. రెండు, నాల్గవ పాదాలలో ఏడవ అక్షరం లఘువు అయి ఉండాలి. ప్రతీ పాదంలోనూ ఆరవ అక్షరం గురువు అయి ఉండాలి. మిగిలిన చోటులలో నియమమేమీ లేదు. అంటే, నియమం 5,6,7 అక్షరాలలోనే కనపడుతుంది. దీనిని ఈ విధంగా గుర్తు పెట్టుకోవచ్చు - బేసిపాదాలలో 5,6,7 అక్షరాలు యగణం (లఘువు-గురువు-గురువు) కావాలి. సరిపాదాలలో జగణం(లఘువు-గురువు-లఘువు) కావాలి. పాదం చివరి అక్షరం (ఎనిమిదవది) కూడా గురువే కావాలి. ఇలాంటి లక్షణాలున్న పద్యాన్ని 'శ్లోకం' అంటారు. రామాయణం శ్లోకాలతోనే వ్రాయబడింది. కాలిదాసు రఘువంశం ఎక్కువ భాగం శ్లోకాలలోనే వ్రాయబడింది. -- మంత్రం శ్లోకం రూపంలో కూడా ఒక్కోసారి ఉండవచ్చు. ఐతే అన్ని మంత్రాలూ శ్లోక ఛందస్సులోనే ఉండనవసరం లేదు. అలాగే శ్లోకాలన్నీ మంత్రాలు కావు. మంత్రానికి గురూపదేశం అవసరం; -- స్తోత్రం అనేది దేవత లేదా ఆధ్యాత్మిక వ్యక్తికి అంకితం చేయబడిన శ్లోకం. శ్లోకాల కంటే పొడవుగా ఉంటాయి మరియు బహుళ శ్లోకాలు లేదా చరణాలను కలిగి ఉండవచ్చు. శౌరి, Sauri -n. --[astron.] Hercules; a star constellation; M13, a magnificent globular cluster, can be seen in this constellation; శ్రౌత, Srauta -adj. --audible; </poem> ==Part 3: ష - sha, షా - shA, షి - shi, షో - shO== <poem> షట్, shaT -adj. --six; షట్కం, ShatkaM - n. -- a set of six; sextet; six; షట్కర్మలు, shaTkarmalu - n. -- the six functions suitable for a Brahmin; -- అధ్యయనము, అధ్యాపనము, యజనము, యాజనము. దానము, ప్రతిగ్రహము అనేవి ఆరూ బ్రాహ్మణ విధులు. -- 1. వేద శాస్త్రాలను గురుముఖంగా నేర్చుకోవడం, 2. నేర్చుకొన్న విద్యలను విద్య నేర్పమని ఆశ్రయించిన విద్యార్థులకు వాళ్ల యోగ్యతననుసరించి బోధించడం, 3. యజ్ఞాలు చేయడం, వైశ్వదేవము, అగ్ని ష్టోమము, సోమయాగము వంటివి. 4. తనను యజ్ఞం చేయించమని అడిగినపుడు యాజకత్వం వహించడం. యజ్ఞ దక్షిణలు ప్రతిఫలంగా గ్రహించడం. 5. దానములు చేయడం, గో భూ హిరణ్యాది దానాలు కాలోచితంగా చేయడం. 6. ఇతరులు ఇచ్చే దానాలు స్వీకరించి, వాళ్లను దోష విముక్తులను చేసి, జప తపాదులతో తనలో ఆ దోషం లేకుండా చేసుకోవడం — ఇవన్నీ బ్రాహ్మణుడు తప్పక చేయవలసినవి; షట్‌కోణి, shaT^kONi -n. --[math.] hexagon; (lit.) the six-angled one; షడ్‌చక్కెర, shaD^cakkera -n. --[chem.] hexose sugar; షడ్దర్శనాలు, shaD^darSanAlu - n. pl. -- the six schools of orthodox Indian philosophy; షడ్‌భుజి, shaD^bhuji -n. --[math.] hexagon; (lit.) the six-sided one; షడోజు, shaDOju -n. --[chem.] hexose; a type of chemical substance that goes under the generic name of sugar, but not related to table sugar or sucrose; షర్బత్, sharbath -n. --syrup; షరా, sharA -n. --(1) note below; post script; --(2) status; situation; షరాబు, sharAbu -n. --merchant; షరాయి, shrAyi -n. s. --trousers; షవన దినం, Shavana dinaM %e2t -n. -- civil day; షష్టి, shashTi -n. --sixty; షష్టిపూర్తి, shashTipUrti -n. --completion of sixty years of life; celebration of the sixtieth birthday; -- షష్టిపూర్తి రోజున మనం పుట్టినప్పటి తిథి + పక్షం + మాసం + సంవత్సరం అన్నీ మళ్ళీ కలసి వస్తాయి. ప్రభవ, విభవ, … నుండి మొదలై లెక్కించగలిగిన సంవత్సరాలు మనకు మొత్తం 60 ఉన్నాయి. ఆ 60 సంవత్సరాలు పూర్తయి మళ్ళీ మనం పుట్టినప్పటి తిథి + పక్షం + మాసం + సంవత్సరాల కలయిక వచ్చే సందర్భమే షష్టిపూర్తి. -- ఈ విధంగా ఆనందంతో అత్యంత వైభవంగా జరుపుకొనే పుట్టినరోజున ఆనందంతో పాటు జీవితంలో సగానికి పైగా గడచిపోయింది, ఇక అంతిమ ప్రయాణానికి రోజులు దగ్గర పడుతున్నాయి అనే ఆలోచన కూడా రాక మానదు. ఈ ఆలోచనవల్ల కలిగే భీతిని సమాధాన పరచడానికి కొన్ని కార్యాలు చేయడం పరిపాటి. అవి ఉగ్రరథ శాంతి, మహా మృత్యుంజయ హోమం, నవగ్రహ, చండి, సుదర్శన, లక్షినారసింహ మొదలగు హోమ క్రతువులు చేయడం, పెద్దల ఆశీర్వాదాలు తీసుకుని దానధర్మాలు చేయడం. ఇక్కడ గమనించవలసిన ముఖ్య విషయం: మనిషి పూర్తి జీవితంలో జరుపవలసినవిగా నిర్ధారించిన 16 సంస్కారాలలో 'షష్టిపూర్తి' అనేది లేదు! దానిని మరో వివాహ దినోత్సవంలా జరుపుకోవడం అనేది అసలే లేదు!! షష్ఠి, shashThi -n. --six; the sixth day of the lunar half-month; షష్ఠేంద్రియం, shashThEMdriyaM -n. --the sixth sense organ; షష్ఠేంద్రియజ్ఞానం, shashThEMdriya j~nAnaM -n. --sixth sense; extra sensory perception; షామియానా, shAmiyAnA -n. --awning; tent; a temporary structure made of canvas; షావుకారు, shAvukAru -n. --merchant; money lender; షికారు, shikAru -n. --stroll; pleasure walk; pleasure boat ride; pleasure trip; షురూ, shuroo - n. -- beginning; start; -- ప్రారంభం; సినిమా మొదటి ఆట షురూ అయింది; షోకు, shOku -n. --fashion; షోకులాడి, shOkulADi -n. f. --fashionable woman; షోడశం, shODaSaM -adj. --sixteen; sixteenth; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] p5tv0uqrlkx266qqqmmr4ko6nm9wvac