Wikibooks tewikibooks https://te.wikibooks.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ Wikibooks Wikibooks చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 3005 38976 38947 2026-04-19T20:57:56Z Vemurione 1689 /* Part 2: O */ 38976 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= *This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * This dictionary uses American spelling for the primary entry. Equivalent British spellings are also shown as n added feature. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks 19 Aug 2015. ==Part 1: N== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> * N, n. గణితంలో సహజ సంఖ్యలు (1, 2, 3, వగైరా) యొక్క సమితి; the set of natural numbers; * '''nadir, n. నీచ; అధోబిందువు; * nag, v. t. సాధించు; నసపెట్టు; సణుగు; వేధించు; * nail, n. (1) గోరు; నఖం; కరజం; (2) మేకు; ** nail clipper, ph. నఖోత్పాటని; గోళ్ల కత్తెర; కరజ కత్తెర; * naive, adj. (నయీవ్) అమాయకపు; కుటిలం కాని; వెర్రిబాగుల; పిచ్చి; కపటరహిత; బోళా; పున్నపూస; ** naive man, ph. వెర్రిబాగుల వాడు; అమాయకుడు; ** naive woman, ph. వెర్రిబాగులది; అమాయకురాలు; * naivetè, n. (నయీవెట్టే) అమాయకత్వం; ముగ్ధత్వం; బోళాతనం; సరళత; * naked, adj. (1) నగ్న; దిగంబర; దిసమొల; అంగమొల; దడ్డు; అనావృత; బిత్తలి; (2) అలంకారంలేని; ** naked beauty, ph. నగ్న సౌందర్యం; ** naked eye, ph. నగ్న నయనం; ** naked man, ph. దిగంబరుడు; నగ్నుడు; అవధూత; బిత్తలి; ** naked truth, ph. నగ్న సత్యం; పచ్చి నిజం; * name, n. (1) పేరు; నామధేయం; నామం; (2) కీర్తి; ** christian name, ph. పెట్టిన పేరు; (ఇంటి పేరు కాదని తాత్పర్యం); ** descriptive name, ph. అన్‌వర్థ నామం; సార్థక నామం; ** family name, ph. ఇంటి పేరు; ** fanciful name, ph. యౌగిక పదం; ** first name, ph. పెట్టిన పేరు; సంప్రదాయికంగా మొదట రాసుకునే పేరు; ** given name, ph. పెట్టిన పేరు; ** last name, ph. ఇంటి పేరు; సంప్రదాయికంగా చివర రాసుకునే పేరు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: names * ---Use ''first names'' when you know the person well. Use someone's ''title and last name'' in formal situations : Professor Mitra, could I make an appointment to see you? You can use title alone without using their last name: What is wrong with me, Doctor? However, the titles Mr., Mrs., Ms. Can only be used if you are also saying someone's last name : Hello! Mrs. Gupta, how are you? Last names are rarely used alone, unless you know each other very well. When someone has the ''title Sir,'' use the title with their first name : Say, Sir Winston, not Sir Churchill.''' |} * * name, v. t. పేరుపెట్టు; నామకరణం చేయు; * nameless, adj. పేరులేని; అనామక; * namesake, n. పేరింటిగాడు; పేరింటిగత్తె; * nano, adj. pref. నేనో; అత్యాతి సూక్ష్మ; బిలియనులో ఒక పాలు మోతాదులో ఉన్న భాగాలని సూచించే ప్రత్యయం; * nanometer, n. నేనో మీటరు; మీటరులో బిలియనో వంతు; 10⁻⁹ మీటరు; * nanosecond, n. నేనో సెకండు; సెకండులో బిలియనో వంతు; * nameplate, n. నామఫలకం; * nap, n. కునుకుబాటు; అల్పనిద్ర; * napalm, n. భగ్గుమని మండే రసాయనం; naphthalene + palmitic acid * nape, n. మెడ; కంధరం; గ్రీవం; గొంతుక యొక్క వెనుక భాగం; * napkin, n. చిరుతుండు; చిన్న తువ్వాలు; * naphtha, n. A generic term applied to refined, partly refined, or an unrefined low-to-medium boiling petroleum distillate fraction. Naphtha resembles gasoline in terms of its boiling range and carbon number, serving as a precursor to gasoline. A volatile liquid hydrocarbon mixture used as a solvent or fuel, whereas naphthalene is a crystalline solid compound used as a moth repellent and in the production of dyes and resins. * naphthalene, n. నేఫ్తలీను; ఘాటుగా వాసన వేసే ఒక రసాయనం; ** naphthalene balls, ph. pl. కల్రా ఉండలు; చిమ్మెటలని రాకుండా ఈ ఉండలని బట్టలలోనూ, పుస్తకాల బీరువాలలోనూ వేసేవారు; * narcissism, n. ఆత్మవ్యామోహం; ఆత్మధీమతాభావం; తానే గొప్ప అని అతిగా అనుకునే ఒక మానసిక రుగ్మత. ఈ జబ్బు ఏ కారణం లేకుండా శరీర తత్త్వం వలన కూడా రావచ్చును; * narcissist, n. స్వయంమోహితుడు; మోతాదు మించిన ఆత్మాభిమానం కలిగి ఉండే వ్యక్తి; సహానుభూతి లేకపోవడం, గర్వంతోటీ, అహంభావంతోటీ ఉండడం, తానే మొనగాడినని అనుకోవడం, ఇతరుల ప్రశంశలకొరకు ఎదురు చూడడం, వంటి లక్షణాలు ప్రదర్శించే ఒక మానసిక రోగి; ఈ వ్యక్తి ఏదైనా చెడ్డ పని చేసినప్పుడు నలుగురిలోనూ తలెత్తుకు తిరగడానికి ఆత్మాభిమానం అడ్డు వస్తుంది. (rel.) psychopath కూడా స్వయం మోహితుడే కాని ఈ వ్యక్తి చెడ్డ పని చేసినప్పుడు నలుగురు ఏమనుకుంటాఋఓ అనే భయం ఉండదు;(see also sociopath and psychopath); * narcissistic, adj. స్వయంమోహిత; ఆత్మమోహిత; * narcosis, n. మత్తు; * narcotic, n. మాదకం; బుద్ధిని మందగింప చేసే పదార్థం; (ety.) [Gr. narcos = stupor]; the English adjective stupid is also derived from this; opium and its derivatives like morphine, codeine, and heroin are examples of narcotics; * nares, n. ముక్కురంధ్రములు; చెరమలు; ముక్కుపచ్చలు; * narrate, v. t. చెప్పు; వివరించు; * narration, n. (1) కథ; (2) కథనం; కథాగమనం; కథితం; ఆఖ్యానం; చెప్పడం; * narrative, n. కథనం; కథని చెప్పే విధం; కథితం; విశదీకరణ; వర్ణన; కథనం ఒక క్రమబద్ద వ్యక్తీకరణ; ** narrative therapy, ph. కథన చికిత్స; అటు మానసిక వైద్యం లోను,ఇటు వ్యక్తిత్వ వికాస విద్యలోనూ,బహుళ ప్రాచుర్యంలోకి ,ప్రాబల్యంలోకి వస్తోన్న ఒక వైద్యవిధానం; * narratology, n. కథన శాస్త్రం; కథనాలలోని సాధారణ, తార్కిక, నిర్మాణ ధర్మాలని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; కథని ఎలా చెబుతారు అనే అంశాన్ని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం; * narrator, n. ఆఖ్యాత; m. కథకుడు; కథావాచకుడు; ఆఖ్యాయికుడు; f. కథావాచకి; * narrow, adj. సన్నని; ఇరుకైన; సంకుచితమైన; వెడల్పు కాని; ** narrow mindedness, ph. సంకుచిత మనస్తత్వం; సంకుచిత స్వభావం; * nasal, adj. అనునాసిక; నాసికా; ముక్కుకి సంబంధించిన; ** nasal cavities, ph. చెరమలు; * nasals, n. అనునాసికములు; ముక్కుతో పలికే అక్షరాలు; ణ, న, మ, ం; * nascent, adj. నవజాత; సద్యోజాత; ఉద్భవ; ప్రారంభ దశలో ఉన్న; అప్పుడే పుట్టిన; ** nascent state, ph. నవజాత స్థితి; ఆరంభ దశ; సద్యోజాత స్థితి; * nasopharynx, n. నాసికా సప్తపథ; * nasty, adj. ఏభ్య; రోతైన; అసహ్యమైన; ** nasty fellow, ph. ఏభ్రాసి = ఏభ్య + రాసి; * natal, adj. పుట్టుకకి సంబంధించిన; జన్మకి సంబంధించిన; * natation, n. ఈత కొట్టడం; నీళ్ళల్లో తేలడం; * nates, n. pl. పిరుదులు; * nation, n. జాతి; దేశం; రాజ్యం; ** father of the nation, ph. జాతిపిత; * national, adj. జాతీయ; దేశ; దేశీయ; ** national anthem, ph. జాతీయ గీతం; ** national consciousness, ph జాతీయ చైతన్యం; ** national debt, ph. జాతీయ రుణం; ** national monument, ph. జాతీయ స్థూపం; ** national wealth, ph. జాతీయ సంపద; * national, n. m. దేశస్థుడు; పౌరుడు; * nationalism, n. జాతీయవాదం: * nationalist, n. జాతీయవాది; * nationality, n. దేశీయత; * nationalization, n. జాతీయీకరణం; * nationwide, adj. దేశవ్యాప్తంగా; * native, adj. సహజ; స్వంత; సొంత; ప్రాకృత; దేశీ; దేశవాళీ; స్వదేశీ; మాతృ; నాటు; నిసర్గ; ** native crop, ph. దేశవాళీ పంట; ** native land, ph. మాతృభూమి; అభిజనం; ** native stuff, ph. నాటు సరుకు; దేశవాళీ సరుకు; ** native tongue, ph. మాతృభాష; ** native place, ph. సొంత ఊరు; స్వంత ఊరు; స్వస్థలం; ** native vocabulary, ph. దేశీ పదజాలం; * native, n. s. (1) ఒక ప్రదేశానికి చెందినది; (2) జాతకుడు; * natives, n.pl. నిసర్గములు; నిసర్గులు; * natural, adj. ప్రకృతి సిద్ధమైన; ప్రాకృతిక; స్వతసిద్ధమైన; స్వభావ సిద్ధమైన; స్వభావికమైన; సిద్ధ; సహజమైన; నైజ; నైసర్గిక; ఆధిభౌతిక; ** natural forces, ph. ప్రకృతి శక్తులు; సహజ శక్తులు; ** natural gas, ph. వంట వాయువు; సహజ వాయువు; Natural gas is primarily comprised of methane (CH4), which typically accounts for 70% to 90% of its volume in its raw form and at least 90% to 98% once processed for consumer use. Beyond methane, natural gas contains other gases such as Ethane (0-20%), and smaller amounts of Propane, Butane, and Pentane. ** natural luminosity, ph. నైసర్గిక తేజం; ** natural numbers, ph. సహజ సంఖ్యలు; ధన పూర్ణాంకాలు; 1, 2, 3, ... వగైరా: ** natural oil, ph. సిద్ధ తైలం; ** natural period, ph. [gram.] సిద్ధ బిందువు; వాక్యం చివర వచ్చే విరామ సంకేతం; ** natural philosophy, ph. ఆధిభౌతిక శాస్త్రం; ** natural property, ph. నైసర్గిక గుణం; నైసర్గిక లక్షణం; నైజం; ** natural selection, ph. నైసర్గిక నిర్ణయం; ప్రాకృతిక వరణం; ప్రకృతి వరణం; సహజ సంవరణ; * naturality, n. స్వాభావికత; * nature, n. (1) ప్రకృతి; నిసర్గము; (2) స్వభావం; స్వయంభు; నైజం; స్వతహా; సహజం; లక్షణం; ప్రవృత్తి; ** by nature, ph. స్వతహాగా; ** nature or nurture?, ph. ప్రకృతా, పెంపకమా? * naturopathy, n. ప్రకృతి వైద్యం; కూరగాయ వైద్యం; * naught, n. సూన్యం; సున్న; * naughty, adj. ఆకతాయ; కొంటె; ఉలిపి; * nausea, (నాసియా) n. కడుపులో తిప్పు; వికారం; వమనేచ్ఛ; * nauseating, adj. కడుపులో తిప్పు కలిగించే; వికారం కలిగించే; అసహ్యకరమైన; * nauseous, (నాషస్) adj. కడుపులో తిప్పుపెట్టు; అసహ్యం కలిగించు; * nautical, adj. నావిక; సముద్రానికి సంబంధించిన; ** nautical almanac, ph. నావిక పంచాంగం; ** nautical mile, ph. 6080 అడుగులు; 1.508 statute mile; (note) 1 nautical mile/sec = 1 knot; భూమి ఒక గోళంలా ఉందనుకున్నప్పుడు ఆ గోళం కేంద్రం దగ్గర ఒక “నిమిషం” కోణం చెయ్యగలిగే ఒక మహావృత్తం మీద ఉన్న రెండు బిందువుల మధ్య దూరం; the distance measured along the Great Circle joining two points that subtend an angle of 1 minute at the center; దూరాన్ని కొలవడానికి భూమి చుట్టుకొలత ఆధారంగా నిర్ణయించిన కొలమానం; ఒక డిగ్రీలో 60 వ వంతు దూరంలో ఉన్న అక్షాంశం యొక్క దూరం; * naval, adj. నావిక; నౌకాదళానికి సంబంధించిన; ** naval base, ph. నావికా పీఠం; నావికా స్థావరం; * navel, n. బొడ్డు; నాభి; ** navel orange, ph. బొడ్డు నారింజ; నాభి నారింజ; * navigable, n. నావ్యం; పడవలు వెళ్లడానికి వీలైనది; * navigation, n. మాలిమి; మార్గనిర్దేశకం; నౌకాగమనశాస్త్రం; * navigator, n. నియామకుడు; మార్గదర్శక్; మాలిమి; మాలిమికాడు; నావని నడపడానికి దారి చూపే వ్యక్తి; * navy, n. నౌకాదళం; నౌకాబలం; * near, adj. దగ్గర; సమీప; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: near, close * ---Use ''near'' and ''close'' to talk about short distances. ''Close'' is usually followed by ''to'', but ''near'' is not: We live close to the temple; There is a market near our house.''' |} * * nearby, adj. దగ్గరలో; సమీపంలో; * nearsightedness, n. హ్రస్వదృష్టి, దగ్గర వస్తువులని మాత్రమే చూడగలగటం; myopia; * nebula, n. నీహారిక; తేజోమేఘం; జ్యోతిర్మేఘం; వెలిమబ్బు; శుక్లపటలం; ఆకాశంలో, కొద్ది కాంతితో, తెల్లని మబ్బులా కనిపించే నభోమండలాలకి ఇది సామాన్య నామం; ** planetary nebula, ph. గ్రహరూప నీహారిక; ** ring nebula, ph. అంగుళ్యాకార నీహారిక; * necessity, n. ఆవశ్యకత; తప్పనిసరి అవసరం; జరూరు; * neck, n. మెడ; గొంతు; పీక; కంఠం; కుత్తుక; అర్రు; * neck deep, adj. కుత్తుకబంటి; * necklace, n. నేవళం; తావళం; కంఠహారం; గొలుసు; ప్రాలంబం; నెక్లేసు; త్రిసరం; * necromancy, n. భవిష్యత్తుని చెప్పించడానికి ప్రేతాత్మని పిలవడం; * necropolis, n. శ్మశానవాటిక; శ్మశానం; * necrosis, n. అనియంత్రిత కణ మరణం; అకస్మాత్తుగా జరిగే కణ మరణం; కణ మరణం (Cell Death) అనేది జీవకణంలో ఒక సహజ ప్రక్రియ; ఇది రెండు రకాలుగా జరుగుతుంది; see also apoptosis; * nectar, n. మకరందం; మరందం; పూదేనె; శీధువు; ** agave nectar, ph. సీమ కలబంద మకరందం; * nectary, n. మకరంద కోశం; * need, n. అవసరం; అక్కర; జరూరు; గర్జు; ప్రయోజనం; ** future need, ph. ఊర్జస్సు; ** immediate need, ph. ఇష; * needful, adj. కావలసిన; * needle, n. సూది; సూచి; కంటకం; ముల్లు; ** point of a needle, ph. సూది మొన; సూచీముఖం; * needlessly, adv. అనవసరంగా; * needy, n. అవసరం ఉన్నవారు; బీదవారు; లేనివారు; * neem, n. వేప; నింబ; see also margosa; * nefarious, adj. ఘోర; అధమ; క్రూర; దుర్మార్గ; * negate, v. t. ఖండించు; తిరస్కరించు; రద్దు చేయు; * negative, adj. (1) రుణ; రుణాత్మక; ప్రతీప; (2) నకారాత్మక; ** negative electricity, ph. రుణ విద్యుత్తు; ** negative feeling, ph. నకారాత్మక అనుభూతి; నకారాత్మక స్పందన; ** negative item, ph. ప్రతీప అంశం; నకారాత్మక అంశం; ** negative pole, ph. రుణ ధ్రువం; ** negative quantity, ph. రుణ రాశి; ** negative sign, ph. రుణ సన్న; * negative, n. వ్యతిరేకం; వ్యతిరేకార్థం; * neglect, v. i. అశ్రద్ధ చేయు; ఉపేక్షించు; తాత్సరం చేయు; * negligence, n. అశ్రద్ధ; ఉపేక్ష; తాత్సారం; యాలం; * negligible, n. అశ్రద్ధచేయదగినంత; ఉపేక్షణీయమైన; ఉపేక్షించదగినంత; స్వల్పమైన; * negotiate, v. t. సంప్రదించు; చర్చించు; * negotiations, n. సంప్రదింపులు; * neighborhood, n. ఇరుగు; పొరుగు; నికటం; వాడకట్టు; చేరువు; చేరుబడి; పరిసరం; పేట; సామంతి; ఆజుబాజు; * neighboring, adj. సామంత; పరిసర; * neighbors, n. పొరుగువాళ్లు; ఇరుగువాళ్ళు; ఇరుగు పొరుగులు; సామంతులు; * nematode, n. నులిపురుగు జాతి పురుగు; * neo, adj. నూతన; కొత్త; నవ; నవ్య; అధునాతన; * neoclassical, adj. నవ్యసంప్రదాయిక; * Neodymium, n. [[నియొడీమియం]] (Nd), అణుసంఖ్య = 60, విరళ మృత్తిక మూలకం, ఇది నిజానికి అంత అరుదైన (విరళ) మూలకం కాదు కాని ఆ పేరు అలా స్థిరపడిపోయింది; (note) [[నియోబియం]] (Niobium) అనేది 41వ మూలకం, దీని హ్రస్వనామం Nb) * neolithic age, n. కొత్తరాతి యుగం; నవశిలా యుగం; * nephew, n. (1) అన్నదమ్ముల మగ బిడ్డలు; (2) అప్పచెల్లెళ్ళ మగ బిడ్డలు; * nephron, n. [[మూత్రపిండం]]లోని సూక్ష్మ కణం; * nephritis, n. మూత్రపిండముల వాపు; వృక్కశోఫ; * nepotism, n. బంధు పక్షపాతం; ఆశ్రీత పక్షపాతం; * Neptune, n. సగరుడు; యముడు; (1) సౌర కుటుంబంలో ఒక గ్రహం; (2) రోమను పురాణాలలో సముద్రాలకి అధిపతి; * Neptunium, n. సగరము; ఒక రసాయన మూలకం; Neptunium is a chemical element with symbol Np and atomic number 93. Classified as an actinide, Neptunium is a solid at room temperature; * nerve, n. నరం; నాడీతంతువు; మజ్జాతంతువు; నాడి; ** afferent nerve, ph. అంతర్ముఖ నాడి; ** auditory nerve, ph. శ్రవణ నాడి; ** efferent nerve, ph. బహిర్ముఖ నాడి; ** motor nerve, ph. చలన నాడి; చాలక నాడి; ** nerve center, ph. నాడీ కేంద్రం; ** nerve fiber, ph. నాడీ తంతువు; * nervous, adj. (1) నాడీ మండలానికి సంబంధించిన; (2) ఆత్రుతతో చిరచిరలాడు; ** nervous system, ph. నాడీ మండలం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: nervous, concerned, anxious * ---Use ''nervous'' when you feel worried or frightened about something that is going to happen soon : Bhaskar was nervous about talking in front of the class. ''Concerned'' also means "worried'' but it is used when you are worried about a specific problem. Padma is concerned about the impact of pollution on public health. Use ''anxious'' when you are worried that something bad has happened to someone you know : Her husband became anxious when her flight was delayed.''' |} * * nescience, n. అవిద్య; * ness, suff. తనం; * nest, n. గూడు; పక్షుల నివాసం; * nestling, n. గూటిపిట్ట; * net, adj. నికర; ** net income, ph. నికరాదాయం; * net, n. వల; * nether world, n. పాతాళం; * netizen, n. లీవలాటి; (inter = నడి, లీ, కౌ; net = వల; internet = లీవల); * nettle, n. దురదగొండి మొక్క; దూలగొండి మొక్క; * network, n. జాలం; పరివాహం; వలయం; ** electrical network, ph. విద్యుత్ వలయం; ** neural network, ph. నాడీ వలయం; * neuralgia, n. నాడీ తంతులు పాడవడం వల్ల వచ్చే పోటు, మంటతో కూడిన నొప్పి; నాడీ తంతులు పాడవడానికి అనేక కారణాలు ఉండొచ్చు; ** trigeminal neuralgia, ph. వాచిన రక్తనాళం మెదడు నుండి ముఖం మీదకి వచ్చే నాడీ తంతిని తాకి ఒత్తిడి పెడితే ఈ రకం నొప్పి వస్తుంది; * neurology, n. నాడీ మండల శాస్త్రం; * neuron, n. నాడీ కణం; * neurosis, n. భౌతిక లక్షణాలు బయటకి పొడచూపని మానసిక రోగం; * neurotmesis, n. శరీరంలో ఉపరితలానికి చేరువలో ఉన్న నాడీతంతువు తెగిపోవడం; ఇలా జరిగినప్పుడు శరీరం పూర్తిగా కోలుకోలేదు; * neuter, adj. నపుంసక; * neutral, adj. తటస్థ; ఉదాసీన; ఉపేక్ష; నిష్పాక్షిక; మధ్యస్థ; ** neutral equilibrium, ph. తటస్థ నిశ్చలత; ఉదాసీన సంతుల్యం; * neutrality, n. తాటస్థ్యం; ఉదాసీనత; * neutralization, n. తటస్థీకరణ; ఉదాసీనకరణ; నిర్బలీకరణ; నిరాకరణ; * neutralize, v. t. తటస్థీకరించు; ఉదాసీనపరచు; నిర్బలీకరించు; * nevertheless, adv. అయినప్పటికీ; ఎటొచ్చీ; ** never mind, ph. పరవాలేదు; * new, adj. కొత్త; నూతన; వినూత్న; నవ్య; నవ; అభినవ; నవీన; (rel.) modern; ** brand new, ph. సరికొత్త; క్రొంగొత్త; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: new, recent, modern, current, contemporary, up-to-date, latest * ---Use ''new'' to talk about something that has existed for a short time: Have you seen Taroor's new book? Is this a new car? Use ''recent'' to talk about something, especially an event, that happened a short while ago: He won first prize in the recent national debates. Use ''modern'' to describe things that exist now and are different from the previous versions: modern machinery, modern English. Use ''current'' to describe something that exists now but that may change: the current stock market crisis. Use contemporary to describe things or people that existed at the same tie: Nehru and Patel were contemporaries. Use ''up-to-date'' to describe the newest: up-to-date technology. Use latest to describe the newest thing in a series of similar things: the latest issue of India Today.''' |} * * newfangled, adj. పిదపకాలపు; ** newfangled ideas, ph. పిదపకాపలు బుద్ధులు; * new moon, n. కొత్త చంద్రుడు; బాల చంద్రుడు; నెలవంక; ** new moon day, ph. అమావాస్య; * news, n. వార్త; వార్తలు; సమాచారం; ఉదంతం; వృత్తాంతం; కబురు; కబుర్లు; విశేషాలు; సుద్ది; వర్తమానం; వక్కాణము, వాచికం; జనశ్రుతి; మతలబు;(note) news అనేది ఇంగ్లీషులో ఏక వచనమే అయినా దీనిని తెలుగులో వార్త అని ఏక వచనంలో అనవచ్చు లేదా వార్తలు అని బహు వచనంలో అనవచ్చు; ** orally conveyed news, కబురు; కబుర్లు; వాచికం; * newsletter, n. వార్తాపత్రం; చిన్న వార్తాపత్రిక; * newspaper, n. వార్తాపత్రిక; * newt, n. నల్లికండ్లపాము; * next, adj. మరుసటి; తర్వాత; వచ్చే; రాబోయే; ** next day, ph. మరునాడు; తర్వాత రోజు; మరుసటి రోజు; ** next of kin, ph. ఆప్తులు; సన్నిహితులు; తర్వాత వారు; ** next week, ph. వచ్చే వారం; * nib, n. పాళీ; * nibble, v. t. కొంచెం కొంచెం తిను; * nice, adj. మంచి; బాగున్న; ఉల్లాసకరమైన; * nicely, adv. బాగా; * niche, (నీష్) n. ఉనికిపట్టు; స్థావరం; గూడు; అరగూడు; గోడలో దొలిచిన బెజ్జం; * Nickel, n. నికెల్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 28, సంక్షిప్త నామం, Ni); * nickname, n. ముద్దుపేరు; వేడుక పేరు; మరోపేరు; * niece, n. (1) అన్నదమ్ముల ఆడ బిడ్డలు; (2) అప్పచెల్లెళ్ళ ఆడ బిడ్డలు; * Nietzhche, Friedrich, n. వివాదాత్మకము, విప్లవాత్మకము అయిన జెర్మనీ దేశపు తత్త్వవేత్త; "దేవుడు చచ్చిపోయేడు" అనే నినాదంతో మతవిశ్వాసాలని కూల్చివేయండి అని బోధించినవాడు; సంప్రదాయ సిద్ధమైన విలువలు వేటినీ ఒప్పుకోకపోవడం. నైతికసంబంధం గానూ, మతసంబంధం గానూ బహు కాలంగా ఉన్న విశ్వాసాలను వ్యతిరేకించడం ఇతని బోధనలో సారాంశం; * niggard, n. లోభి; పిసినిగొట్టు; * night, n. రాత్రి; రేయి; నిసి; నిశీధి; మాపు; నక్తము; తమి; రాతిరి; నిశ; విభావరి; రజని; యామిని; ** at night, ph. రాత్రికి; మాపటికి; ** dead of night, ph. అపరాత్రి; ** night blindness, ph. రేచీకటి; ** night stalker, ph. నక్తంచరుడు; * nightmare, n. పీడకల; * nightshade vegetables, n. pl. Solanaceae కుటుంబానికి చెందిన మొక్కలని nightshades అని కూడా అంటారు. ఈ కుటుంబంలోని మనం తినే కొన్ని కురగాయలకి nightshade vegetables అని పేరు; బంగాళా దుంపలు, టొమేటోలు, వంకాయలు, మిరపకాయలు, వగైరా ఈ కుటుంబానివే; * night-vision goggles, n. నిశాదర్శిని; * nihilism, n. శూన్యవాదం; వర్తమాన వ్యవస్థని సమూలంగా ధ్వంసం చేస్తేనే గానీ భవిష్యత్తులో మంచి జరగడానికి అవకాశం లేదనే వాదం నిహిలిజం; the rejection of all religious and moral principles, in the belief that life is meaningless; extreme skepticism maintaining that nothing in the world has a real existence; * nil, n. పూజ్యం; ఏమీ లేదు; సున్న; * Nilgai, n. మానుపోతు; నీలి ఎద్దు; Blue bull; [bio.] ''Boselaphus tragocamelus,'' is Asia's largest antelope and the state animal of Delhi; * nimbus, n. (1) దీప్తి మండలం; దేవతామూర్తుల చుట్టూ ప్రకాశించే దీప్తి మండలం; (2) వర్షాకాలపు మేఘం; ** nimbus cloud, n. వృష్టిక మేఘం; కారుమబ్బు; * nip, v. t. తుంచు; * nipple, n. (1) తిత్తి; పీక; చూచుకం; (2) చనుమొన; కుచాగ్రం; స్తనాగ్రం; * nirvana, n. నిర్వాణం; అపవర్గం; మోక్షం; మహదానందం; * nit, n. పేను గుడ్లు; ఈపి కట్టు; * nitration, n. నత్రీకరణ; * nitre, n. సురేకారం; పెట్లుప్పు; * nitric acid, n. నత్రికామ్లం; * Nitrogen, n. నత్రజని; రంగు, రుచి, వాసన లేని ఒక రసాయన మూలక వాయువు; (అణుసంఖ్య 14, సంక్షిప్త నామం, N); * nitwit, n. తమందం; * no, adv. కాదు; * no, it is not so. ph. అలా కాదు; * nobility, adj. గౌరవ సూచక; ** nobility particle, ph. పేరులో ఎక్కడో ఒక చోట గౌరవ సూచకంగా తగిలించే ప్రత్యయం; ఉదా. టంగుటూరి ప్రకాశం ''పంతులు''; ''మహర్షి'' బులుసు సాంబమూర్తి; వాస్కో ''డి'' గామా; పియర్ ''డి'' ఫెర్మా; మొదలైనవి; ఇవి దేశ, కాల, పరిస్థితులని బట్టి మారుతూ ఉంటాయి. కొన్ని దేశాలలో వీటిని కేవలం మర్యాదకి మాత్రమే వాడి, చట్టపరమైన దస్తావేజుల వంటి కాగితాలలో వాడరు; * nobility, n. (1) ప్రభువులు; గొప్పవారు; ఆర్యులు; గౌరవనీయులు; (2) ఉదారత; * noble, adj. గొప్ప; ఉత్కృష్ట; ఉదాత్త; * nobleman, n. ప్రభువు; ఘనుడు; ధనికుడు; గొప్పవాడు; అమీరు; * nocturnal, adj. నిశాచర; రాత్రించర; స్వప్న; ** nocturnal bird, ph. నిశాచర పక్షి; ** nocturnal emission, ph. స్వప్నస్కలనం; * nod, v. t. తల పంకించు; తల ఆడించు; తల ఊపు; సమ్మతి తెలుపుతూ తలని పైకీ కిందికీ ఆడించడం; see also shake; * node, n. (1) ముడి; కణుపు; గ్రంధి; స్కంధాంతం; స్కంధశిఖరం; గంటు; పర్వం; కన్ను; (2) [astron.] గ్రహపాతం; కక్ష్యాపాతం; * nodes, n. pl. [astron.] రాహు,కేతువులు; సూర్య, చంద్రుల కక్ష్యా ఖండన బిందువులు; * nodule, n. కుదుపం; ప్రావరం; కంతి; ** olfactory nodule, ph. గంధ కుదుపం; గంధ ప్రావరం; ** polar nodule, ph. ధ్రువ కంతి; * noir, n. (French, న్వా అని కానీ న్వార్ అని పలకాలి) చీకటి; నలుపు; ** films noir, ph. న్వార్ సాహిత్యమూ, hardboiled సాహిత్యమూ ఆధారంగా తయారైన కథలను, అప్పటి black and white చిత్రాల్లో expressionism cinematography పద్ధతులలో చూపించిన చిత్రాలే న్వార్ చిత్రాలు. ** noir fiction, ph. చీకటిని ఆలంబనంగా చేసుకున్న ఒక సాహిత్య శైలి; ఇందులో సంప్రదాయ రీతిలో లాగా మంచివాళ్ళూ, చెడ్డవాళ్ళూ ఉండరు. మంచికీ-చెడుకూ మధ్యన ఉండే సన్నని గీత మీద పాత్రల చేష్టలు నడుస్తాయి. కథానాయకులు మానసిక నిస్పృహ లో ఉండి, అంతర్గత సంఘర్షణలూ, ఒంటరితనమూ వంటివాటితో ఇబ్బంది పడుతుంటారు. ఈ సమాజము వారికి అన్యాయము చేయడముతో వారు ఆ దారి ఎంచుకుంటారు. నెమ్మదిగా పూర్తిగా పతనమైపోతారు. ఇదీ న్వారు సాహిత్యమంటే. * noise, n. రొద; గోల; శబ్దం; సద్దు; సవ్వడి; చడి; సడి; చప్పుడు; ధ్వని; అలికిడి; అలబలం; కలకలం; గొల్లు; Noise contains all possible frequency components, and the amplitude of the noise varies randomly over time; ** radio noise, ph. రేడియో రొద; ** thermal noise, ph. తాపపు రొద; ** white noise, ph. తెల్ల రొద; A noise is said to be “white noise” if it contains all frequency components each at the same average sound level; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: noise, sound * ---''Sound'' is something you hear. ''Noise'' is loud unpleasant sounds.''' |} * * noma, n. నోటిపూత; * nomad, n. దిమ్మరి; దేశ దిమ్మరి; సంచారి; * nomenclature, n. పరిభాష; నామీకరణ; see also jargon; notation; ** binomial nomenclature, ph. ద్వి నామీకరణ; * nominal, adj. నామకః; నామకార్థం; నామమాత్రం; పేరుకి మాత్రం; నామ్‌కే వాస్తే; * nominate, v. i. ప్రతిపాదించు; నియమించు; నియోగించు; పేర్కొను; నామినేటు చేయు; ** nominative case, n. [gram.] కర్తృకారకం; * nomination, n. ప్రతిపాదన; నియామకం; నామనిర్దేశం; నామినేషన్; * nominator, n. ప్రతిపాదకుడు; ప్రతిపాదకి; * nominee, n. ప్రతిపాదితుడు; నియుక్తుడు; నియోజితుడు; * non, pref. ఇతర; * non-aligned, adj. అలీన; తటస్థ; ** non-aligned countries, ph. అలీన దేశాలు; తటస్థ దేశాలు; * non-Andhras, n. ఆంధ్రేతరులు; * non-committal, adj. ఉదాసీన; * non-empty, adj. అక్షయ; * non-conventional, adj. సంప్రదాయేతర; * non-entity, n. అపదార్థం; * non-existence, adj. నకించనత్వం; * non-formal, adj. నియతేతర; * non-ideal, adj. ఆదర్శేతర; * non-stop, adj. ఎకాయకీ; ఎడతెరపి లేకుండా; ఆగకుండా; ఏకబిగిన; ఏకధాటిగా; * nonagon, n. నవభుజి; * nonane, n. నవేను; తొమ్మిది కర్బనపుటణువులు ఉన్న ఉదకర్బనం; ** non-detailed text, ph. ఉపపాఠ్యం; * non-dual, adj. అద్వైత; * none, adj. ఎవరూ కాదు; ఏదీకాదు; (ety.) no one; a rare example of sandhi in English; * non-edible, adj. అఖాదీ; ** non-edible oil, ph. అఖాదీ తైలం; * non-existent, adj. అభూత; * nonlinear, adj. విరళ; వక్ర; నరాళ; వంకర అయిన; ** nonlinear equation, ph. విరళ సమీకరణం; నరాళ సమీకరణం; ** nonlinear differential equation, ph. విరళ అవకలన సమీకరణం; ** nonlinear partial differential equation, ph. విరళ పాక్షిక అవకలన సమీకరణం; * non-metal, n. అలోహం; లోహం కానిది; ఉ: ఉదజని, కర్బనం, మొదలైనవి 20+ ఉన్నాయి; * non-productive, adj. అనుత్పాదక; * non-profit organization, ph. లాభాపేక్షలేని సంస్థ; * nonsense, n. కొక్కిరాయి మాటలు; * non-stop, adj. ఏకధాటిగా; ఏకబిగిన; నిరంతరం; అవిరతం; అశ్రాంతం; * non-uniform, adj. చాపు; * nonviolence, n. అహింస; * noon, n. మధ్యందినం; మిట్టమధ్యాహ్నం; మధ్యాహ్నం; * noose, n. ఉచ్చు; * nori, n. ఎండబెట్టిన కడలికలుపు; dried edible seaweed used in Japanese cuisine, made from species of the red algae genus Pyropia including ''P. yezoensis'' and ''P. tenera''. It has a strong and distinctive flavor, and is often used to wrap rolls of sushi or onigiri (rice balls); Seaweed can be a good source of omega-3 fats and vitamin B12. It appears that dried green and purple seaweed contain substantial amounts of vitamin B12. One study found 2.4 mcg or 100% of the RDI (Recommended Dietary Intake) of vitamin B12 in only 4 grams of nori seaweed; * normal, adj. (1) సాధారణమైన; ప్రమాణాంకిత; ప్రమాణయుక్త; (2) అభిలంబ; నిట్ర; * normal, n. (1) సామాన్యం; ప్రాయికం; (2) లంబం; నిట్రం; * normalization, n. ప్రమాణాంకితం; ప్రమాణాంకీకరణ; * normally, adv. సామాన్యంగా; సాధారణంగా; * normative, adv. నిర్ణాయక; * North, n. ఉత్తరం; ఉత్తరపు దిక్కు; ఎడమర; ఎడమట; దాపల; డాపల; వడచక్కెలిక; * northeast, n. ఈశాన్యం; ఈశాన్య దిశ; ఈశాన్య మూల; * northwest, n. వాయవ్యం; వాయవ్య దిశ; వాయవ్య మూల; * northern, adj. ఉత్తర; ఔత్తరాహ; ఉదీచీన; ** northern direction, ph. ఉత్తర దిశ; ** northern lights, ph. ఉత్తర జ్యోతులు; ఉదీచీన ఉద్యోతాలు; ఉదీచీన జ్యోతిర్వస్త్రాలు; ఉత్తర ధ్రువ జ్యోతులు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: north, south, east, west * ---Use ''north'' / ''south'' / ''east'' /''west'' as an adjective phrase to tell where a place is located: Goa is south of Mumbai: Vindhya mountains are to the north of Mumbai. However you must use northern, southern, eastern, or western with the name of a place: He has a job somewhere in northern India.''' |} * * Northern cross, [astron.] ph. రాజహంస మండలం; * northerner, n. ఉత్తరాదివాడు; ఔత్తరాహ్యుడు; * northeast, n. ఈశాన్యం; * nose, n. ముక్కు; నాసిక; ఘ్రాణం; ** saddle nose, ph. తప్పట ముక్కు; ** stout nose, ph. బుర్రముక్కు; * nostalgia, n. జ్ఞాపకాలు; భావోద్రేకంతో కూడిన జ్ఞాపకాలు; * nostril, n. ముక్కు చెరమ; ముక్కు రంధ్రం; నాసాపుటం; మంజెరం; * not, n. కాదు; లేదు; * notable, n. గమనార్హం; గణనీయం; గుర్తింపదగ్గది; * notation, n. సంజ్ఞామానం; * notch, n. గంటు; గాటు; కచ్చు; పరిఖ; * notch, v. t. గంటుపెట్టు; నరుకు; * note, v. i. గమనించు; * note, n. (1) చీటీ; పత్రం; కాగితం; యాదాస్తు; పురోణి; నోటు; (2) గమనిక; షరా; (3) స్వరం; (4) షడ్జమం (స), రిషభం (రి), గాంధారం (గ), మధ్యమం (మ), పంచమం (ప), దైవతం (ద), నిషాదం (ని), స; (5) భారతీయ సంగీతంలో 7 స్వరాలు (స, రి, గ, మ, ప, ద, ని) ఉంటాయి. అయితే, రాగాన్ని బట్టి వివిధ స్వరాంతరాలు లభిస్తాయి. పాశ్చాత్య సంగీతంలో 12 "నోట్లు" (C, C#, D, D#, E, F, F#, G, G#, A, A#, B) ఉంటాయి. ఇవి స్థిరంగా ఉంటాయి; a sound with a specific pitch (frequency) and duration; ** false note, ph. అపస్వరం; ** flat note, ph. కోమల స్వరం; ** non-movable note, ph. అచల స్వరం; ఉదాహరణకి స, ప లు అచల స్వరాలు; స, ప ల తరచుదనం (frequency) ఎప్పుడూ స్థిరంగానే ఉంటుంది; ** pure note, ph. శుద్ధ స్వరం; శుద్ధ స్వరం కంటే తక్కువ తరచుదనం ఉన్నదానిని కోమల స్వరం అంటారు; ** sharp note, ph. తీవ్ర స్వరం; మ కి తీవ్ర స్వరం ఒక్కటే ఉంది; మ కి కోమల స్వరం లేదు; ** high note, ph. తార స్వరం; ** one rupee note, ph. రూపాయి కాగితం; * notebook, n. పుస్తకం; యాదాస్తు పుస్తకం; నోటు పుస్తకం; * noted, adj. పేరున్న; ప్రసిద్ధికెక్కిన; * noteworthy, adj. గమనార్హమైన; చెప్పుకోతగిన; * noteworthy, n. గమనార్హం; * nothing, n. పూజ్యం; ఏమీ లేదు; * notice, n. ప్రకటన; గమనిక; తాఖీదు; నోటీసు; * notice, v. i. గమనించు; చూడు; * noticeable, adj. గమనార్హం; గమనార్హమైన; * noticeability, n. గమనార్హత; * notification, n. తెలియపరచుట; చాటింపు; ప్రకటన; విజ్ఞాపన; అధిసూచన; * notify, v. t. తెలియపరచు; ప్రకటించు; * notion, n. తలంపు; భావం; ఊహ; కల్పన; అభిప్రాయం; * notwithstanding, conj. అయినప్పటికి; * noun, n. [gram.] నామవాచకం; విశేష్యం; వాచకం; ** abstract noun, ph. గుణ వాచకం; ** collective noun, ph. సామూహిక వాచకం; ** common noun, ph. జాతి వాచకం; ** compound noun, ph. సంయుక్త వాచకం; ** concrete noun, ph. ఇంద్రియ వాచకం; ** proper noun, ph. సంజ్ఞా వాచకం; ** verbal noun, ph. క్రియా వాచకం; కృదంతం; ** noun phrase, ph. వాచక పదబంధం; ** noun with post-positive adjective, ph. విశేషణోత్తర కర్మధారయము; ఉ. కపోతవృద్ధము; president elect; * nourishing, adj. పోషకమైన; బలవర్ధకమైన; * nourishment, n. పుష్టి; పరిపోషణ; * nova, n. నవ్యతార; * nove, n. pl. (నోవీ) నవ్యతారలు; కొత్తగా పుడుతూన్న నక్షత్రాలు; * novel, adj. కొత్తదైన; కొత్త; వింత అయిన; * novel, n. నవల; * novelette, n. నవలిక; చిన్న నవల; * novella, n. నవలిక; చిన్న నవల; * novelty, n. (1) కొత్తదనం; నవ్యత; అభినవత్వం; (2) తాయం; తాయిలం; * novice, n. (1) శిశువు; (2) కొత్తగా నేర్చుకున్న వ్యక్తి; ప్రావీణ్యత లేని వ్యక్తి; (3) m. అర్భకుడు; * now, adv. ఇప్పుడు; ** now and then, ph. అప్పుడప్పుడు; * nowadays, adv. ఈ రోజుల్లో; ఈ కాలంలో; * nozzle, n. నాసిక; * nuance, n. మెళుకువ; * nucleic acid, n. కణికామ్లం; కణామ్లం; కదష్ఠికామ్లం; * nucleolus, n. గర్భకణిక; గర్భాష్ఠి; కేంద్రకాంశం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''...USAGE NOTE: atomic, nuclear *... The words "atomic" and "nuclear" are used carelessly and interchangeably in both English and Telugu. The nucleus is the central core of an atom as well as the central core of a living cell. An "atomic bomb" uses either uranium or plutonium and relies on fission, a nuclear reaction in which a nucleus of an atom breaks apart into two pieces. ... The "hydrogen bomb" relies on fusion, the process of taking nuclei of two separate atoms and fusing them together to form the nucleus of a third atom.''' |} * * nuclear, adj. [biol.] జీవకణ కేంద్రానికి (కదష్ఠికి) సంబంధించిన; [phys.] అణు కేంద్రకానికి సంబంధించిన; అణుకేంద్ర; అణుకేంద్రక; ** nuclear device, ph. కేంద్రక విస్పోటన పరికరం; అణు బాంబు; ** nuclear energy, ph. అణు శక్తి; కేంద్రక శక్తి; ** nuclear fission, ph. అణుకేంద్ర విచ్ఛిన్నం; ** nuclear fusion, ph. అణుకేంద్ర సంయోగం; ** nuclear propulsion, ph. అణు చాలనం; కేంద్రక చాలనం; ** nuclear reaction, ph. అణుకేంద్రక ప్రక్రియ; ** nuclear reactor, ph. అణువిద్యుత్ కేంద్రం; ** nuclear reactor vessel, ph. కేంద్రక క్రియాకలశం; * nucleus, n. (1) [biol.] కణిక; బీజం; అష్ఠి; కదష్ఠి; (2)[phys.] కేంద్రకం; అణుకేంద్రకం; * nudity, n. నగ్నత్వం; * nudge, v. i. తొయ్యడం; తట్టి లేపడం; ఉసి కొల్పడం; మోచేత్తో తోసి ప్రేరేపణ చెయ్యడం; * nugget, n. కణిక; తునక; ** gold nugget, ph. బంగారు కణిక; * nuisance, n. నస; గొడవ; చీడ; కంటకం; ** public nuisance, ph. లోకకంటకం; * null, n. శూన్యం; పూజ్యం; * numb, n. అచేతనం; * numbness, n. తిమ్మిరి; * number, adj.. [నమ్మర్] ఎక్కువ తిక్కిరిగా ఉండు; ఎక్కువ అచేతనంగా ఉండు; * number, n. [నంబర్] (1) సంఖ్య; నెంబరు; అంకె; అంకము; (2) వచనం; ** binary number, ph. ద్వియాంశ అంకము; ద్వింకము; ** cardinal number, ph. ముఖ్య సంఖ్య; ఉ. ఒకటి; రెండు, మూడు, మొదలగునవి. ** complex number, ph. సమ్మిశ్ర సంఖ్య; సంకీర్ణ సంఖ్య; జంట సంఖ్య; ** consecutive number, ph. క్రమానుగత సంఖ్య; ** even number, ph. సరి సంఖ్య; ** finite number, ph. పరిమితాంకం; మితాంకం; మితసంఖ్య; ** fractional number, ph. భిన్నాంకం; భిన్నం; ** imaginary number, ph. కల్పన సంఖ్య; ** irrational number, ph. అనిష్ప సంఖ్య; కరణీయ సంఖ్య; ** natural number, ph. సహజ సంఖ్య; ఏకోత్తర సంఖ్య; ** negative number, ph. రుణ సంఖ్య; ** odd number, ph. బేసి సంఖ్య; ** ordinal number, ph. క్రమ సంఖ్య; ఒకటవ, రెండవ, మూడవ, మొదలగునవి; ** perfect number, ph. పరిపూర్ణ సంఖ్య; ** plural number, ph. బహువచనం; ** prime number, ph. ప్రధాన సంఖ్య; అభేద్య సంఖ్య; అభేధ్యాంకం; ప్రధానాంకం; అవిభాజ్యం; అభాజ్య సంఖ్య; ** positive number, ph. ధన సంఖ్య; ** rational number, ph. నిష్ప సంఖ్య; అకరణీయ సంఖ్య; ** real number, ph. నిజ సంఖ్య; వాస్తవ సంఖ్య; ** roll number, ph. వరుసవారీ సంఖ్య; ** serial number, ph. క్రమానుగత సంఖ్య; క్రమ సంఖ్య; ** singular number, ph. ఏక వచనం; ** whole number, ph. పూర్ణాంకం; పూర్ణ సంఖ్య; ** number theory, ph. సంఖ్యా శాస్త్రం; అంకెలలో కాని, సంఖ్యలలో కాని కనిపించే బాణీలని అధ్యయనం చేసి గణితశాస్త్ర సూత్రాలని వెలికి లాగే శాస్త్రం; * numbers, n. pl. సంఖ్యలు; ** amicable numbers, ph. కలుపుగోలు సంఖ్యలు; ** consecutive numbers, ph. క్రమానుగత సంఖ్యలు; * numeral, n. అంకె; అంకం; సంఖ్యావాచకం; అంకెల రాత గుర్తు; అంకెల లేఖా సంకేతం; ** Arabic numeral, ph. అరబ్బు అంకె; అరబ్బాంకం; ** Roman numeral, ph. రోమక అంకె; రోమకాంకం; * numerator, n. లవం; * numerical, adj. సంఖ్యావాచక; సంఖ్యాత్మక; ** numerical analysis, ph. సంఖ్యావాచక విశ్లేషణ; * numerology, n. సంఖ్యల వరుసలలో ఏదో మార్మికత ఉందని నమ్మి సంఖ్యలలో కనిపించే బాణీని బట్టి జోశ్యం చెప్పడం; ఇది ఒక నమ్మకమే కాని శాస్త్రం అనిపించుకోదు; * numerous, adj. చాలా; బహు; మెండు; ఎక్కువ; అసంఖ్యాక; * numismatics, n. రూప్యశాస్త్రం; నాణెముల గురించిన శాస్త్రం; * nurse, n. ఉపమాత; నర్సు; f. దాది; పరిచారిక; నరసమ్మ; m. పరిచారకుడు; నరసయ్య; * nurse, v. t. శుశ్రూష చేయు; పరిచర్య చేయు; * nursery, n. (1) వృక్ష సంవర్ధని; మొక్కలను పెంచి అమ్ము స్థలం; (2) బాలవిహార్; క్రీడాగృహం; పసి పిల్లలకి నర్సు పర్యవేక్షణలో ఆటలు, పాటలు నేర్పే స్థలం; ** nursing mother, ph. బాలెంతరాలు; * nurture, n. పెంపకం; [[File:Nut-hardware.jpg|thumb|right|/220px-Nut-hardware.jpg]] * nut, n. (1) పిక్క; గింజ చుట్టూ పెంకు లాంటి కవచం ఉన్న విత్తు; ఉ. చింత పిక్క; బాదం పిక్క; జీడి పిక్క; (2) మరచుట్టు; మర ఉంగరం; (rel.) bolt; screw; (3) పిచ్చి మనిషి; * nutcracker, n. అడకత్తెర; వక్కలని, పిక్కలని విరగ్గొట్టడానికి వాడే కత్తెర వంటి ఉపకరణం; * nutmeg, n. జాజికాయ; ఈ జాజికాయ తొక్కనే జాపత్రి అంటారు; * nutrient, n. పోషకం; పోషక పదార్థం; పోషకాహారం; ** antinutrient, n. ప్రతిపోషకం; These are plant compounds that reduce the absorption of nutrients from the digestive system. Most of the antinutrients in foods are found in the skin. Since many antinutrients are water-soluble, they simply dissolve when foods are soaked; * nutrition, n. పోషణ; ప్రోది; పరిపోషణ; * nutritional, adj. పోషక; పౌష్టిక; ** nutritional value, ph. పౌష్టిక విలువ; పోషక విలువ; * nutritious, adj. పోషకమైన; పుష్టికరమైన; పౌషిక; * nux vomica, n. ముషిణి; ముసిడి; ముసిని; Loganiaceae జాతి చెట్టు; * nymph, n. ఎలనాగ; యువతి; * nymphomania, n. కామాతురత; * nymphomaniac, n. f. రిరంసువు; కాముకి; విపరీతమైన కామేచ్ఛ గల స్త్రీ; వివిధమైన పురుషులతో రతిని కోరే స్త్రీ;''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: O== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> * O, inter. ఒహో; అలాగునా; * oak tree, n. సిందూర వృక్షం; * oar, n. తెడ్డు; అల్లీసకర్ర; క్షేపణి; * oasis, n. విరామారామం; ఇసువాద = ఇసుము + వాద = sand + pond; ఎడారిలో నీళ్లు, నీడ దొరికే ప్రదేశం; ** like an oasis, ph. [idiom] కుంపట్లో తామర వలె; * oats, n. ఓట్లు; ఓటు ధాన్యము; ఒక ధాన్యపు దినుసు; తైదులు; [bot.] ''Avena sativa'' of the Poaceae family; * oatmeal, n. (1) అటుకులులా దంచబడ్డ ఓటు బియ్యం; (2) ఓటు బియ్యాన్ని బాగా చిమడబెట్టి అంబలిలా కాచిన భోజన పదార్థం; * oath, n. ఒట్టు; ప్రమాణం; శపథం; ఆన, Ana * obdurate, adj. మూర్ఖమైన; * obedience, n. విధేయత; వినయం; నమ్రత; ప్రణతి; * obediently, adv. సవినయంగా; విధేయతతో; ** obedient person, ph. విధేయుడు; ప్రణతుడు; విధేయురాలు; * obese, adj. లావైన; స్థూలమైన; వలంగా; బడ్డుగా; * obesity, n. స్థూలకాయత్వం; స్థౌల్యం; * obey, v. i. కట్టుబడియుండు; పాటించు; చెప్పినట్లు నడుచుకొను; * obituary, n. వార్తాపత్రికలో ప్రచురించబడ్డ మరణ వార్త; సంస్మరణ; స్మృతి; * object, n. (ఆబ్‌జెక్ట్) (1) భౌతిక పదార్థం; వస్తువు; (2) కర్మ, వ్యాకరణంలో; (ant.) subject; * object, v. t. (అబ్‌జెక్ట్) వారించు; అభ్యంతరపెట్టు; ఆక్షేపించు; * objection, n. అభ్యంతరం; ఆక్షేపణ; ప్రతిబంధకం; ** groundless objection, ph. దురాక్షేపణ; * objectionable, adj. ఆక్షేపణీయ; కూడని; * objective, adj. వస్తుగత; (ant.) subjective; * objective, n. వస్తుగత గమ్యం; లక్ష్యం; ఆశయం; ప్రయోజనం; గమ్యం ఎంతవరకు చేరుకున్నామో కొలిచి చెప్పడానికి వీలయిన చలరాసి; (rel.) goal; * objectively, adv. నిష్పక్షపాతంగా; * objectivity, n. విషయనిష్టత; వస్తునిష్టత; * objectivism, n. నిష్పాక్షికత; "నీ స్వార్ధం కోసం బతుకు; నీ అభిమతం ధైర్యంగా వెల్లడించు కానీ అది ఇతరుల మీద రుద్దకు" అని బోధించే అయాన్ రేండ్ తత్త్వ ధోరణి; త్యాగం మీద స్వార్ధానిదే పైచేయి అని బోధించే తత్త్వం; Human knowledge and values are objective: they exist and are determined by the nature of reality, to be discovered by one's mind, and are not created by the thoughts one has; * oblation, n. నైవేద్యం; నైవేద్యాది ఉపచారం; * obligation, n. (1) అనివార్యకార్యం; తప్పనిసరి అయిన పని; (2) మొహమాటం; నిర్బంధం; విద్యుక్తం; విధాయకం; ** obliging person, ph. ఉపకారబుద్ధిగల వ్యక్తి; * oblique, adj. తిర్యక్; వాలివున్న; వాలుగా ఉన్న; ఒరిగిన; transverse; ** oblique line, ph. తిర్యక్ రేఖ; వాలు గీత; transversal; * obliquely, adv. వాలుగా; ఐమూలగా; * obliterate, v. t. సర్వనాశనం చేయు; తుడిచిపెట్టు; * oblong, adj. కోల; కోలగా ఉన్న; * obnoxious, adj. అసహ్యకరమైన; హేయమైన; * obscene, adj. అసభ్యమైన; అసహ్యకర మైన; అశ్లీలమైన; అవాచ్యమైన; సాధుసమ్మతంకాని; బూతు; * obscure, adj. స్పష్టతలేని; ఎక్కడో మారుమూలని ఉన్న; * obsequies, n. అపరకర్మలు; ఉత్తర క్రియలు; మరణానంతరం చేసే కర్మ; * observable, adj. గమనార్హమైన; అవలోకనార్హమైన; * observation, n. (1) పరిశీలనం; అవలోకనం; వీక్షణ; విలోకనం; ప్రేక్షణం; దృశ్యం; (2) పరిశీలన; * observatory, n. వేధశాల; * observe, v. i. పరిశీలించు; గమనించు; అవలోకించు; వీక్షించు; పాటించు; పారజూచు; * observer, n. పరిశీలకుడు; ప్రేక్షకుడు; ద్రష్ట; పారజూడరి; * obsession, n. రంధి; యావ; పరమ చాదస్తం; స్వీయభావ అవరోధం; దూరంగా ఉన్న, అర్ధం లేని, చొరబడే (intrusive), పదేపదే వచ్చే ఆలోచనలను ఆబ్సెషన్ లేదా స్వీయ భావ అవరోధం అంటారు. అనుచితమైనవి, ప్రేరేపించేవి, అసమంజస మైనవి, పునరావృతం అయ్యేవి, నిషిద్ధమైనవి అయిన ఆలోచనలు; ** obsessive compulsive disorder, ph. స్వీయభావ అవరోధ రుగ్మత; ఉదా: (1) మెట్లు ఎక్కేటప్పుడు లెక్క పెట్టడం, పెట్టకపోతే ఎదో జరుగుతుంది అనుకోవడం, ఫోన్ ఒక కోణంలో పెట్టక పొతే ఎదో దుర్వార్త వస్తుందని నమ్మటం. అలా పెట్టక పొతే ఆందోళన చెందటం. (2) అశుభ్రత, క్రిమి సంకులత, దుమ్ము, ధూళి, అంటువ్యాధుల పై మితిమీరిన భయం, (3) తమకి, తమవారికి, ఇతరులకి హాని జరుగ బోతుందనే అకారణ భయం * obsolete, n. విలుప్తం; వ్యవహారబ్రష్టం; వ్యవహారచ్యుతం; అప్రచలితం; వాడుకలో లేనిది; * obsolescence, n. అప్రచలనం; * obstacle, n. అడ్డంకి; అవరోధం; అవాంతరం; ప్రతిబంధకం; విఘ్నం; విష్కంభం; ** without obstacle, ph. నిర్విఘ్నంగా; * obstetrics, n. సూతిక శాస్త్రం; ప్రసూతి శాస్త్రం; ప్రసవ శాస్త్రం; పురిటి వైద్యం; * obstinacy, n. మొండితనం; పిడివాదం; మూర్ఖపు పట్టు; * obstinate, adj. మొండి; మూర్ఖపు పట్టుగల; హఠం చేసే; refractory; * obstruct, v. t. అడ్డు; ఆటంకపరచు; అటకాయించు; అవరోధించు; నిరోధించు; అభ్యంతరపెట్టు; వారించు; * obstructed, n. ప్రతిహతం; ** one that was obstructed, ph. ప్రతిక్షిప్తం; * obstruction, n. అడ్డంకి; ఆటంకం; రోధం; రుద్ధం; అవరోధం; నిరోధం; ఆక; ప్రతిఘాతం; ప్రతిబాధకం; ప్రతిబాధి; ప్రతిబంధం; ప్రతిబంధకం; ప్రతిరోధకం; * obtain, v. i. పొందు; సాధించు; సంపాదించు; * obtrude, v. i. ముందుకు చొచ్చుకొని వచ్చు; * obtuse, adj. [geom.] గురు; బహిర్లంబ; సూదిగాలేని; ** obtuse angle, ph. గురు కోణం; బహిర్లంబ కోణం; * obverse, adj. బొమ్మవైపు; ప్రతిలోమ; * obverse, n. బొమ్మ; బొరుసు కానిది; సీదా; (ant.) reverse; * obvious, n. స్వయంవిదితం; విదితం; విస్పష్టం; వివరణ లేకపోయినా అర్థం అయేది; * occasion, n. సందర్భం; సమయం; అవకాశం; కారణం; * occasional, adj. అప్పుడప్పుడు; కాదాచిత్క; నైమిత్తిక; * occasionally, adv. అప్పుడప్పుడు; అడపాదడపా; కదాచిత్తుగా; * occident, n. పాశ్చాత్య దేశాలు; పశ్చిమ దేశాలు; * occidental, adj. పాశ్చాత్య; పశ్చిమ దేశాలకి సంబంధించిన; * occipital, adj. కపాలాస్థి; కపాలాస్థిక; తల వెనక భాగాన్ని ఉన్న ఎముకకి సంబంధించిన; ** occipital lobe, ph. కపాలాస్థిక తమ్మె; మెదడులో ఒక భాగం; * occlusion, n. అంతర్ధారణ; ఆటంకం; అడ్డు; * occult, adj. నిక్షిప్త; రహస్య; మానవుడి అవగాహనకి అందని; * occultation, n. గ్రహ గమనం; ఒక్కొక్కసారి చంద్రుడు బుధ, శుక్ర, కుజ, గురు, శని గ్రహాలను కప్పివేయడం కూడా జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు శుక్రునికి, భూమికి మధ్యలో చంద్రుడు వచ్చినపుడు దానిని శుక్రుని గ్రహణం (eclipse) అని అనరు; Lunar occultation of Venus లేదా శుక్ర గమనం అంటారు; అదే విధంగా బుధ గమనం; * occupation, n. (1) వృత్తి; ఉద్యోగం; (2) వ్యాపకం; (3) ఆక్రమణ; * occupant, n. ఆక్రమించినవాడు; ఆక్రమితుడు; * occupy, v. t. ఆక్రమించు; ఆవరించు; * occur, v. i. సంభవించు; తట్టు; స్ఫురించు; తటస్థించు; * occurrence, n. సంఘటన; స్ఫూర్తి; * ocean, n. మహాసముద్రం; మహార్ణవం; అబ్రాసి; కడలి; విషధి; ఉదధి; అంబుధి; జలధి; సాగరం; * oceanography, n. సాగరశాస్త్రం; * ocellus, n. కృష్ణపాదం; the characteristic marking on the hood of a cobra; * ochre, n. గోపీచందనం; ఒక రంగు పదార్థం; * octadecane, n. అష్టాదశేను; ఒక ఉదకర్బనం; C₁₈H₃₈; ** octadecanoic acid, ph. అష్టాదశాయిక్ ఆమ్లం; C₁₈H₃₈O₂; * octagon, n. అష్టభుజి; అష్టకోణి; ** regular octagon, ph. క్రమ అష్టభుజి; * octahedron, n. అష్టముఖి; ఎనిమిది సమత్రిభుజములు ముఖములుగా గల ఒక ఘనరూపము; * octal, adj. అష్టాంశ; ** octal number system, ph. అష్టాంశ పద్ధతి; * octane, n. అష్టేను; ఒక ఉదకర్బనం పేరు; CH₃(CH₂)₆CH₃; ** octane number, ph. అష్టేను సంఖ్య; పెట్రోలు నాణ్యతని కొలిచే సూచికాంకం; * octave, n. (1) సప్తకం; సంగీతంలో f అనే పౌనఃపున్యం నుండి 2f పౌనఃపున్యం వరకు ఉన్న మధ్య దూరం; ఈ దూరంలోనే సప్త స్వరాలు ఇమిడి ఉంటాయి; భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలో ఈ దూరాన్ని సరిగమపదని వరకే లెక్కపెడతారు, పాశ్చాత్య సంగీతంలో సరిగమపదనిస అని లెక్క పెడతారు; (2) అష్టపది; అష్టకం; * octet, n. అష్టకం; అష్టకి; ఎనిమిది అంశాలు కలది; * octanoic acid, n. అష్టనోయిక్‍ ఆమ్లం; కేప్రిలిక్‍ ఆమ్లం; ఎనిమిది కర్బనపు అణువుల దండ ఉన్న గోరోజనామ్లం; * odd, adj. (1) బేసి; బేసరి; ఓజ; విషమ; సరి కాని; (2) వింతైన; ఎబ్బెట్టు; విజ్జోడు; (3) విషమ; చికై్కన; ** odd behavior, ph. వింత ప్రవర్తన; ** odd looking, ph. వింతగా కనిపించే; ** odd number, ph. బేసి సంఖ్య; ** odds and ends, ph. చిల్లర మల్లర వస్తువులు, పనులు; * ode, n. కీర్తన; స్తుతి; పదం; భావగీతం; * odious, adj. హేయమైన; * odor, n. వాసన; గంధము; (Br.) odour; (rel.) malodor; * oeuvre, n. (ఓవ్ర), ఒక కళాకారుని (కవి) సంపూర్ణ రచనా సంపుటి; * of, prep. యొక్క; గురించి; * offend, v. t. నేరం చేయు; కోపం పుట్టించు; నొప్పించు; * offense, n. నేరం; తప్పు; తప్పు పని; ** cognizable offense, ph. వారంటు లేకుండా అరెస్టు చెయ్యడానికి పోలీసులకి హక్కు ఉన్న నేరం; ఇండియాలో ఇటువంటి నేరం జరిగిందని అనిపించగానే పోలీసులు తప్పనిసరిగా FIR (first information report) నమోదు చేసి తీరాలని చట్టం చెబుతోంది; ** punishable offense, ph. శిక్షార్హమైన నేరం; * offer, v. t. అర్పించు; సమర్పించు; భక్తితో ఇచ్చు; కానుకగా ఇచ్చు; * offering, n. ముడుపు; కానుక; నైవేద్యం; బలి; * off-guardedly, adv. ఏమరుపాటుగా; * office, n. కచేరీ; కార్యాలయం; పనిపట్టు; కృత్యాగారం; దప్తరు; ఆఫీసు; ** office bearer, ph. కార్యకర్త; * officer, n. అధికారి; ఉద్యోగి; సచివుడు; ఆఫీసరు; ** executive officer, ph. కర్మాధికారి; కర్మసచివుడు; ** investigative officer, ph. విచారణాధికారి; * official, adj. అధికార; అఫీషియల్; * official, n. అధికారి; * officinalis, n. ఉపయోగం ఉండి దుకాణాలలో కొనుగోలుకి దొరికేది; * offshore, adj. తీరస్థ; ** offshore islands, ph. తీరస్థ దీవులు; * offspring, n. s. బిడ్డ; సంతానం; తోకం; కేపు, kEpu * offspring, n. pl. తనుజులు; సంతానం; సంతతి; బిడ్డలు; * often, adv. తరచుగా; * ogre, n. మనుష్యులను తినే రాక్షసుడు; * oil, n. నూనె; చమురు; తైలం; ఆయిలు; ** animal oil, ph. జాంతవ తైలం; ** Canola oil, ph. సీమావ నూనె; **. cold-pressed, ph. గానుగ నూనె; ** cooking oil, ph. వంట నూనె; ** Corn oil, ph. మొక్కజొన్న నూనె; ** crude oil, ph. ముడి చమురు; ముడి నూనె; క్రూడాయిలు; **. extra-virgin oil, ph. గానుగ నూనె; గానుగ ఆడినప్పుడు మొదటి తడవ తీసిన నూనె; ** fuel oil, ph. మంట చమురు; ఇంధనపు చమురు; ** kerosine oil, ph. కిరసనాయిలు; ** mineral oil, ph. ఖనిజపు చమురు; ఖనిజ తైలం; **. Olive oil, ph. జిత తైలం; ** refined oil, ph. రిఫండాయిలు; crude vegetable oil (such as soybean, sunflower, or rice bran) that has undergone intensive physical and chemical processing to remove impurities, odors, free fatty acids, and colors, resulting in a clear, neutral-tasting product suitable for high-heat cooking and deep frying; ** Eucalyptus oil, ph. నీలగిరి తైలం; ** sesame oil, ph. నువ్వుల నూనె; ** Sunflower oil, ph. సూర్యకాంతపు నూనె; ** til oil, ph. నువ్వుల నూనె; ** vegetable oil, ph. శాకీయ తైలం; ** wintergreen oil, ph. గంధపుర తైలం; ** oil cake, ph. తెలక పిండి; పిణ్యాకం; నూనె చెక్క; * oily, adj. నూనెలా ఉండే; జిడ్డుగా ఉండే; జిడ్డయిన; * ointment, n. అంజనం; లేపనం; విలేపనం; మలాము; పైన పూసే మందు; * o.k., n. సరే; * okra, n. బెండ; ఎద్దునాలుక చెట్టు; గంబో; * ol, suff. ఆల్కహాలు జాతికి చెందిన రసాయనాల పేరు చివర విధాయకంగా వచ్చే ప్రత్యయం; ఉదా. alcohol; menthol; phenol; * old, adj. పాత; ముసలి; ముదుసలి; ** old age, ph. ముసలితనం; వృద్ధాప్యం; వార్థక్యం; ముదిమి; ** old people, ph. ముసలివారు; వృద్ధులు; వయోవృద్ధులు; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: old, elderly * ---Use ''old'' to talk about the age of things or people: This is an old car; How old are your children? Use ''elderly'' to be more polite when talking about people who are very old.''' |} * * oleander, n. గన్నేరు; కరవేరం; [bot.] ''Nerium oleander'' of the Apocynaceae family; * olfactory, adj. ఘ్రాణ; వాసనకి సంబంధించిన; ** olfactory nerves, ph. ఘ్రాణ నాడులు; ** olfactory nodes, ph. [bio.] గంధప్రవరాలు, * oligarchy, n. స్వల్పజన పరిపాలనం; స్వల్పజనాధిపత్యం; * oligosaccharide, n. స్వల్పచక్కెర; తక్కువ ఏకచక్కెరలు ఉన్న కర్బనోదక కట్టడం; a carbohydrate whose molecules are composed of a relatively small number of monosaccharide units. * olive, n. జిత చెట్టు; జిత వృక్షం; మానుగాయ; కుదురు జువ్వి; ఆలివ్; మధ్యధరా వాతావరణాలలో కాసే ఒక చిన్న కాయ; ** olive branch, ph. [idiom[ మైత్రీ సందేశం; ** olive oil, ph. జిత తైలం; మానుగాయ నూనె; ** olive green, ph. మానుగాయ రంగు; * -ology, suff. శాస్త్ర విభాగాన్ని సూచించే అంత్య ప్రత్యయము; ఉ: శాస్త్రం; ఎరిమి; ఎర్మి; ** biology, n. జీవశాస్త్రం; మనీకెరిమి; ** botany, n. వృక్షశాస్త్రం; మానెరిమి; * oma, suff. [med] వైద్య రంగంలో వచ్చే ఈ ఉత్తర ప్రత్యయానికి అర్థం "కంతి"; అనగా, శరీరంలోని జీవకణాలు మితిమీరి పెరిగి కాయలా తయారవడం; ఈ కంతి కేంసరు కావచ్చు, కాకపోవచ్చు; ** carcinoma, ph. అంగాలని చుట్టి ఉండే పొరలలో కాని, చర్మపు పొరలలో కాని వచ్చే కేంసరు; ** cytoma, ph. కణాలకి సంబంధించిన కంతి; ** melanoma, ph. మెలనిన్‌ అనే రంగు పదార్థం ఉన్న చోట (సాధారణంగా చర్మం) పెరిగే కంతి; ** sarcoma, ph. శరీరపు కట్టడానికి ఉపయోగపడే భాగాలకి (అనగా, ఉ. ఎముకలు, కండరాలు, వగైరాలకి) వచ్చే కేంసరు; * ombrophobia, n. వానపిరికి; వర్షం అంటే భయం; * ombudsman, n. లోకపాల్; * omelet, n. గుడ్డట్టు; గుడ్డు పొరటు; (rel.) scrambled eggs; * omen, n. శకునం; ** bad omen, ph. అపశకునం; దుర్నిమిత్తం; దుశ్శకునం; ** fatal omen, ph. మారకం; * ominous, adj. దుశ్శకునమైన; అశుభసూచకమైన; * omit, v. t. మినహాయించు; పరిహరించు; వదలివేయు; విడచిపెట్టు; * omission, n. పరిహార్యం; మినహాయింపు; పరిహరింపు; చేయమి; * omni, adj. సర్వ; అన్ని; సమస్థ; * omnidirectional, n. సర్వదిశాత్మకం; * omniscience, n. సర్వజ్ఞత; * omniscient, n. సర్వజ్ఞుడు; అన్నీ తెలిసినవాడు; * omnipotent, adj. సర్వశక్తిసంపన్నత; సర్వసమర్ధత; సర్వశక్తిత్వం; * omnipotent, n. సర్వశక్తిసంపన్నుడు; సర్వసమర్ధుడు; * omnipresence, n. సర్వవ్యాప్తి; సర్వవ్యాపకత్వం; * omnipresent, n. సర్వోపగతుడు; సర్వవ్యాపకుడు; * omnivorous, adj. సర్వభక్షక; * omnivore, n. సర్వభక్షిణి; సర్వాహారి; సర్వభక్షకి; * on, prep. మీద; పైన; గురించి; ** on behalf, ph. తరఫున; పక్షమున; ** on demand, ph. అడగ్గానే; అడిగిన వెంటనే; * once, adv. (1) ఒకప్పుడు; ఒకానొకప్పుడు; (2) ఒకసారి; ఒకమారు; ఒకతడవ; ఒక పర్యాయం; ఒక తూరి; ** once upon a time, ph. అనగా అనగా; తొలి; తొల్లి; * one, adj. ఏక; ఒంటి; * one, n. ఒకటి; ** increment by one, ph. ఏకోత్తరించు; ఏకోత్తరవృద్ధి; ఒకటొకటిగా పెంచు; ** one-by-one, ph. ఒకదాని తరువాత మరొకటి చొప్పున; ఐకాఇకంగా; ** one-to-one correspondence, ph. ఏకైక సంబంధం; ** one and only, ph. ఏకైక; * one's, adj. స్వ; స్వకీయ; తన; తనదైన; * one's own duty, ph. స్వధర్మం; * one-dimensional, adj. ఏకమాత్రక; ఏకప్రమాణ; ఏక దిశమాన; ఒకే కొలత గల; * onion, n. (1) ఉల్లి; ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ; అల్లియం; (2) నీరుల్లి; పెద్ద ఉల్లి; ఎర్రగడ్డ; సుకంద; ** green onion, ph. ఉల్లికాడలు; ** yellow onion, ph. లతార్కం; దుద్రుమం; ** onion bulb, ph. ఉల్లిపాయ; ఉల్లిగడ్డ; అల్లియం; ఎర్రగడ్డ; * onionskin, n. ఉల్లిపొర; ఉలిపిరి; ** onion skin paper, ph. ఉల్లిపొర కాగితం; * onlooker, n. చూపరి; దారిన పోయే దానయ్య; కలుగజేసుకోకుండా పక్కనుండి చూసే వ్యక్తి; ప్రేక్షకులు; * only, adj. ఏక; ఒకే ఒక; * only, adv. మాత్రం; * onomastics, n. సంజ్ఞానామ పరిశీలన; పేర్ల పూర్వాపరాలని పరిశీలించే శాస్త్రం; * onomatopoeia, n. ధ్వన్యనుకరణం; భావమును వ్యక్తపరచు శబ్దం; ఒక రకమైన శబ్దాలంకారం; అన్నం కుతకుత ఉడుకుతున్నది అన్నప్పుడు ‘కుతకుత’ అన్నం ఉడికే శబ్దాన్ని అనుకరించడమే ఈ అలంకారం లక్షణం; అటజనికాంచె భూమిసురు డంబరచుంబి శిర స్సరజ్ఝరీ పటల ముహుర్ముహు ర్లుఠ దభంగ తరంగ మృదంగ నిస్వన లో "అభంగ తరంగ మృదంగ నిస్స్వన" మరొక ఉదాహరణ; * onset, n. మొదలు; ఆరంభం; * onslaught, n. ఆక్రమణ; పైబడడం; ఆఘాతం; * ontology, n. లక్షణ శాస్త్రం; సత్త్వమీమాంశ; దృశ్యమాన ప్రపంచంలో వస్తువుల మూల స్వభావాన్ని తెలుసుకొనడానికి ప్రయత్నించే ఆధిభౌతిక విజ్ఞాన శాస్త్రం; a set of concepts and categories in a subject area or domain that shows their properties and the relations between them; Ontology లో సత్తా (అంటే ఉనికి) గల పదార్థాల తత్త్వము ముఖ్యం; * ontological, adj. లక్షణ శాస్త్ర సంబంధమైన; * onus, n. బాధ్యత; పూచీ; భారం; * onyx, n. గోమేధికం; క్వార్‍ట్జ్ (quartz) జాతికి చెందిన రాయి; SiO₂; * oodles, n. pl. కొల్లలు; * oogamy, n. అండ సంయోగం; * oogenesis, n. అండజననం; అండోత్పత్తి; * oogonium, n. స్త్రీ బీజాశయం; * oology, n. అండాధ్యయనం; గుడ్లని అధ్యయనం చేసే శాస్త్రం: * ooze, v. i. ఒలుకు; కారు; చెమర్చు; ఊరు; శ్రవించు; * opal, n. క్షీరోపలం; ఒక విలువైన రాయి; * opaque, n. కాంతి కిరణాలని చొరనీయని లక్షణం గల; * open, adj. తెరచిన; తీసిన; విడిన; వికసించిన; విప్పిన; వివృత; విరళ; ఉపరితల; ** near-open, ph. ఉప వివృత; జారుగా తెరచిన; ** wide open, ph. బార్లా తెరచిన; బారుగా తెరచిన; బార్లా తీసిన; ** open set, ph. వివృత సమితి; ** open society, ph. వివృత సమాజం; ** open circuit, ph. వివృత వలయం; వివృత పరివాహం; ** open door, ph. విరళారళం; విరళ అరళం; ** open drainage system, ph. ఉపరితల నీటిపారుదల వ్యవస్థ; ** open forcibly, ph. పెగుల్చు; పెగలదీయు; ** open gently, ph. విడదీయు; జాగ్రతగా తెరచు; * open, v. i. వికసించు; * open, v. t. తెరుచు; విప్పు; విడదీయు; పెగుల్చు; పెగలదీయు; * opening, n. (1) వివారం; వివరం; కన్నం; బెజ్జం; (2) ఖాళీ; ఖాళీ స్థలం; సందు; బీటిక; (3) ఎత్తుబడి; మొదలు; * openly, adv. బాహాటంగా; బహిరంగంగా; వెల్లడిగా; దాపరికం లేకుండా; నిష్కపటంగా; * opera, n. గేయ రూపకం; గేయ నాటకం; Originally understood as an entirely sung piece, in contrast to a play with songs, opera has come to include numerous genres, including some that include spoken dialogue; * operate, v. t. (1) తోలు; నడుపు; చోదించు; (2) శ చికిత్స చేయు; * operating system, n. నిరవాకి; ఉపద్రష్ఠ; కలనాత్మ; ఆత్మ లేని శరీరం ఎలాంటిదో అలాగే కలనాత్మ లేని కలనయంత్రం ప్రాణం లేని బొందె వంటిది; ఒక కలనయంత్రంలో పనిచేసే క్రమణికల (ప్రోగ్రాముల) మీద అజమాయిషీ, లేదా నిరవాకం, చేసే మరొక పెద్ద క్రమణిక; the software that supports a computer's basic functions, such as scheduling tasks, executing applications, and controlling peripherals; * operation, n. (1) [math.] సంక్రియ; పరిక్రియ; పరికర్మ; సముచ్చయం; (2) శస్త్ర చికిత్స; కోత; (3) చర్య; కార్యము; ** algebraic operation, ph. బీజీయ పరిక్రియ; బీజీయ సముచ్చయం; ** mathematical operation, ph. గణిత పరిక్రియ; ** surgical operation, ph. శస్త్ర పరిక్రియ; శస్త్ర సముచ్చయం; * operator, n. [math.] పరికర్త; కర్మచారి; నిర్వాహకుడు; ** difference operator, ph. భేద పరికర్త; ** differential operator, ph. అవకలన పరికర్త; * operative, n. కర్మచారి; * ophidiophobia, n. అహిభయం; పాము జడుపు; పాము అంటే భయం; * opinion, n. అభిప్రాయం; మతం; ప్రవాదం; అనుకోలు; ** difference of opinion, ph. అభిప్రాయ భేదం; ** good opinion, ph. సదభిప్రాయం; ** in my opinion, ph. నా అభిప్రాయం ప్రకారం; ** of the same opinion, ph. సమత; ** popular opinion, ph. లోక ప్రవాదం; * opinionated, adj. దిట్టమైన అభిప్రాయాలు గల; * opium, n. నల్లమందు; అభిని; అహిఫేనం; ** opium poppy seeds, ph. గసగసాలు; అభిని; * opponent, n. ప్రత్యర్థి; ప్రతిద్వంది; ప్రతిస్పర్ధి; ప్రతిపక్ష; ప్రతికక్షి; ఎదిరి; వ్యతిరేకి; ప్రతికూలుడు; విరోధి; ప్రతిరోధి; ప్రతిరోధి, pratirOdhi * opportune, adj. సానుకూల; సమయానుకూల; ** opportune idea, ph. తరుణోపాయం; ** opportune moment, ph. సానుకూల పరిస్థితి; * opportunist, n. అవకాశవాది; * opportunity, n. అవకాశం; తరుణం; వీలు; సమయం; ఎసలిక; ** good opportunity, ph. సదవకాశం; మంచి తరుణం; * oppose, v. t. ప్రతిఘటించు; ఎదిరించు; * opposite, adj. విరుద్ధ; విపరీత; అభిముఖ; వ్యతరిక్త; వ్యతిరేక; ప్రాభిముఖ; ఎదురెదురుగా; ఎదుటి; * opposites, n. పరస్పర విరుద్ధములు; * opposition, n. (1) ప్రతిపక్షం; విపక్షం; (2) వ్యతిరిక్తం; (3) (astro.) సూర్యుడిని, మరొక బాహ్య గ్రహాన్ని కలిపే ఊహాత్మక రేఖ మీదకి భూమి వచ్చినప్పుడు ఉన్న స్థితి; Opposition is when a planet is opposite the Earth from the Sun. This is when we can observe it best, as it is normally nearest Earth at this point. Opposition is typically used to describe a superior planet’s position; (ant.) conjunction; conjunction occurs when any two astronomical objects (such as asteroids, moons, planets, and stars) appear to be close together in the sky, as observed from Earth; ** opposition party, ph. ప్రతిపక్షం; విపక్షం; * oppression, n. జులుం; * optic, adj. దృష్టి; దృక్; చక్షు; నేత్ర; ** optic nerve, ph. నేత్ర నాడి; * optical, adj. చక్షుష; ** optical axis, ph. చక్షుష అక్షం; చక్షుషాక్షం; ** optical fiber, ph. చక్షుష తంతువు; దృక్ తంతువు; ** optical illusion, ph. చక్షుష భ్రమ; ** optical instruments, ph. చక్షుష పరికరాలు; ** optical microscope, ph. చక్షుష సూక్ష్మదర్శిని; * optician, n. కళ్లద్దాలని తయారు చేసే వ్యక్తి; * optics, n. (1) కాంతిశాస్త్రం; నేత్రజ్ఞానశాస్త్రం; దృశాశాస్త్రం; తేజశ్శాస్త్రము; (2) ప్రచారం కొరకు ఛాయాచిత్రాలలో కనబడే తీరు; * optimism, n. ఆశావాదం; * optimistic, adj. ఆశాజనక;; * optimization, n. ఉన్న ప్రత్యామ్నాయాలలో సర్వోత్తమమైన ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఎంచుకునే పద్ధతి; * optimum, n. సర్వోత్తమం; * option, n. వైకల్పికం; వికల్పం; వైభాషికం; ఐచ్ఛికం; ఐచ్చికాంశం; * optional, n. వైకల్పికం; వికల్పం; వైభాషికం; ఐచ్ఛికం; ఐచ్చికాంశం; * ophthalmologist, n. కంటివైద్యుడు; కంటి జబ్బులని నయం చేసే వైద్యుడు; * ophthalmology, n. నేత్రవైద్యం; కంటివైద్యం; * option, n. వికల్పం; విభాష: అభిరుచి; కోరి ఎన్నుకున్నది; * optional, adj. ఐచ్ఛిక; * optometrist, n. దృష్టిదోషాన్ని కొలచి కళ్లజోడుని అమర్చే వ్యక్తి; * opulence, n. ఐశ్వర్యం; అయిస్వర్యం; * opulent, adj. విలువైన వస్తువులతో అలంకరించబడ్డ; * or, conj., కాని; లేక; కానిపక్షంలో; లేకపోతే; లేనియెడల; * oracle, n. సర్వజ్ఞుడు; ద్రష్ట; ప్రవక్త; గ్రీకు గాథలలో వచ్చే అన్నీ తెలిసిన వ్యక్తి; * oral, adj. (1) నోటిద్వారా; వాక్; వాగ్రూపంగా; వాచా; వాచ్య; వాచారంభ; మౌఖిక; మూజువాణీ; (2) నోటికి సంబంధించిన; నోటితో; ఆశ్య; ** oral cavity, అంగిలిగుంట; ఆశ్య కుహరం; ** oral commitment, ph. వాగ్దానం; ** oral examination, ph. వాచ పరీక్ష; ** oral exegesis, ph. కథాకాలక్షేపం; ** oral medicine, ph. నోటిద్వారా వేసికొనే మందు; మూజువాణీ మందు; ** oral testimony, ph. వాగ్మూలం; ** oral thrush, ph. తెల్ల పూత; ** oral tradition, ph. మౌఖిక సంప్రదాయం; * orally, adv. వాచ్యంగా; నోటి; * orange, n. (1) నారింజ; నాగరంగం; కిచ్చిలి; (2) నారింజ రంగు; ** Batavian orange, ph. బత్తాయి; మోసంబి; ** citron (orange), ph. మాదీఫలం; [bot.] ''Citrus medica;'' ** navel orange, ph. బొడ్డు నారింజ; నాభి నారింజ; ** sweet orange, ph. బత్తాయి; చీనీకాయ; మోసంబి; తియ్య నారింజ; [bot.] ''Citrus sinensis;'' ** Pomelo (orange), ph. [bot.] ''Citrus maxima;'' ** Mandarin orange, ph. కమలాఫలం; [bot.] ''Citrus reticulata;'' ** International orange, ph. ముదురు నారింజ రంగు; * orator, n. వక్త; వాంగ్మి; ప్రవక్త; * oratory, n. వక్తృత్వం; * orb, n. (1) బింబం; (2) గోళం; * orbicular, adj. మండలాకార; * orbit, n. కక్ష్య; చారగతి; వివర్తకం; భచక్రం; ** inner orbit, ph. అల్ప వృత్తం; అల్ప కక్ష్య; ** outer orbit, ph. అధిక వృత్తం; అధిక కక్ష్య; * orbital, adj. కక్షీయ; కక్ష్యకి సంబంధించిన; గ్రహగతికి సంబంధించిన; ** orbital mechanics, ph. కక్షీయ యంత్రశాస్త్రం; (note) mechanics is that area of science concerned with the behavior of physical bodies when subjected to forces or displacements; * orbital, n. విగతి; విస్తృతమైన గతి; ఒక ఎలక్ట్రాను ఎక్కడ ఉందో సూచించడానికి వాడే తరంగ ప్రమేయపు లక్షణం; గుళిక వాదంలో వచ్చే ఒక సంక్లిష్ట భావన; * orchard, n. పండ్లతోట; తోట; తోపు; ** palm orchard, ph. తాటి తోపు; * orchestra, n. వాద్యబృందం; భజంత్రీలు; పక్కవాద్యాలు; * ordeal, n. అగ్ని పరీక్ష; * order, n. (1) ఆనతి; ఆన; ఆజ్ఞ; ఆజ్ఞాపన; అనుశాశనం; ఉత్తర్వు; తాకీదు; (2) ఆజ్ఞా పత్రిక; ఫర్మానా; (3) క్రమం; వరుస; (4) క్రమం; శాస్త్రవేత్తలు జీవకోటిని ఏడు వర్గాలుగా విడగొట్టినప్పుడు నాలుగవ వర్గానికి పెట్టిన పేరు; [see also] genus, family, order, class, phylum and kingdom; ** alphabetical order, ph. అక్షర క్రమం; ** infra order, ph. అధోక్రమం; జీవశాస్త్రంలో క్రమం, ఉపక్రమం, అధోక్రమం అనేది అవరోహణ క్రమం; ** money order, ph. మనియార్డరు; పైకపు బరాతం; ** out of order, ph. క్రమం తప్పడం; తారుమారు అవడం; ** primate order, ph. వానరాలు; వానర క్రమం; ** written order, ph. బరాతం; పరవానా; ** ordered pair, ph. [math.] క్రమ యుగ్మం; (x, y) అనేది క్రమ యుగ్మం; ** suborder, ph. ఉపక్రమం; జీవశాస్త్రంలో క్రమం, ఉపక్రమం, అధోక్రమం అనేది అవరోహణ క్రమం; * orderly, n. ఆసుపత్రిలో పనివాడు; * ordinal, adj. వరసవారీ; వరసలోని; వరసలోనుండి ఎంచిన; క్రమ; ** ordinal number, ph. వరసవారీ సంఖ్య; క్రమ సంఖ్య; * ordinance, n. ఆజ్ఞ; అధికార శాసనం; * ordinarily, adv. సామాన్యంగా; సాధారణంగా; * ordinary, adj. సామాన్య; సాధారణ; సాదా; లౌకిక; మామూలు; తందురుసు; ** ordinary person, ph. సామాన్యుడు; సామాన్యురాలు; తందురుసు రెంచ; తందురుసువాడు; * ordnance, n. యుద్ధసామగ్రి; తోపులు; * ore, n. ఖనిజం; * oregano, n. మృదుమరువం; పాశ్చాత్య దేశాల వంటకాలలో వాడే ఒక సుగంధ పత్రి; [bot.] ''Origanum vulgare;'' While this is a Mediterranean herb, its similar-tasting, fleshy-leaved cousin often found in Indian households is known as Vamu Aku (వాము ఆకు) or Karpooravalli (కర్పూరవల్లి); frequently called Cubans Oregano in English. ** Greek oregano, ph. [bot.] ''Origanum vulgare hirtum''; ** Italian oregano, ph. [bot.] ''Origanum majoricum''; * organ, n. (1) అంగం; అవయవం; (2) ఒక రకం పియానో; * organism, n. జీవి; * organic, adj. ఆంగిక; సేంద్రియ; చేతన; అవయవజనిత; * organic, n. ఆంగికం; సేంద్రియం; చేతనం; అవయవజనితం; * organization, n. (1) సంస్థ; వ్యవస్థ; (2) సంవిధానం; * organized, adj. వ్యవస్థిత; సంఘటిత; ** organized labor, ph. సంఘటిత శ్రామిక వర్గం; * organizers, n. pl. కార్యకర్తలు; నిర్వాహకులు; వ్యవహర్తలు; సంధాతలు; * orgasm, n. రతిక్రీడలో పరాకాష్ఠని అందుకున్న సన్నివేశం; * orgon, n. నిమ్మ గడ్డి; * oriel, n. వీధి అరుగు; వీధి వసారా; చీడీ; * oriental, adj. పూర్వ; ప్రాక్; ప్రాచ్యదేశ; * orientation, n. దృగ్విన్యాసం; దిక్సాధన; * orifice, n. బెజ్జం; * origin, n. మూలం; ప్రభవం; ప్రభూతి; సంభవం; పుట్టుక; హేతువు; మూల బిందువు; ఉద్గమం; * original, adj. అసలు; మొదటి; మూల; ** original copy, ph. అసలు ప్రతి; * original, n. (1) అసలు; మొదటిది; మాతృక; మూలం; (2) అసలు ప్రతి; ** Telugu original, ph. తెలుగు మాతృక; తెలుగు మూలం; * originality, n. అపూర్వత; నూతనత్వం; ఉపజ్ఞ; * originator, n. m. కారణభూతుడు; * oriole, n. కల్ల పిట్ట; * Orion, n. మృగవ్యాధుడు; వృత్రాసురుడు; మృగశిర; మృగశీర్షం; అగ్రహాయిణి; ఇది క్రమంగా అగ్రాయిని, తరువాత ఒరాయన్ అయేయని అంటారు; నిజానికి మృగశిర అనే కూటమి మృగవ్యాధ రాశిలో ఒక భాగమే; ** Orion's Belt, ph. త్రిపురములు; ఇన్వకములు; గొల్లకావడి చుక్కలు; * ornate, adj. అలంకృతమైన; సాలంకృత; * ornament, n. నగ; భూషణం; ఆభరణం; తొడవు; రవణం; అలంకారం; * ornamentation, n. అలంకారం; సంగీతంలో అలంకారం అంటే సాదా, సీదాగా పాడకుండా స్వరాలకి చిన్న ఊపో, గమకమో, కంపిత గమకమో, వగైరాలు చేర్చి పాడడం; భాషలో అలంకారం అంటే ఉపమ, రూపక, మొదలైన అలంకారాలు వాడడం; * ornithology, n. పక్షిశాస్త్రం; * orphans, n. అనాథలు; తల్లిదండ్రులు లేని పిల్లలు; * orphanage, n. అనాథ శరణాలయం; * ortho, pref. తిన్ననైన; ఉదగ్ర; * orthodontist, n. ఎత్తుపల్లాలు ఉన్న పంటి వరసని తిన్నగా చేసే వైద్యుడు; * orthodox, adj. పూర్వాచార; సదాచార; శ్రోత్రియ; ఆస్తిక; * orthodoxy, n. పూర్వాచార పద్ధతి; శ్రోత్రియ సంప్రదాయం; ఆస్తికత్వం; ఛాందసం; వేదాలని ప్రమాణంగా నమ్మడం; * orthogonal, adj. లంబీయ; లంబకోణీయ; ఉదగ్రకోణీయ; * orthonormal, adj. లంబనిట్రీయ; * orthography, n. వర్ణక్రమం; వర్ణక్రమదోషం లేకుండా రాయడం; * orthotropous, adj. [bot.] ఉదగ్రముఖ; having the nucleus of a plant ovule straight; * oscillating, adj. డోలాయమాన; స్పందన; నివర్తన; ** oscillating universe theory, ph. విశ్వస్పందన వాదం; * oscillation, n. స్పందనం; డోలనం; నివర్తనం; ఊగడం; ఆందోళనం; * oscillator, n. [phys.] ఆందోళిక; ** harmonic oscillator, ph. [phys.] హరాత్మక ఆందోళిక; స్వరాత్మక ఆందోళిక; In classical mechanics, a harmonic oscillator is a system that, when displaced from its equilibrium position, experiences a restoring force F proportional to the displacement x; * oscillatory, adj. స్పందించే; డోలాయమానమైన; ఊగే; ** oscillatory universe, ph. స్పందించే విశ్వం; ** theory of the oscillatory universe, ph. విశ్వ స్పందన వాదం; see also big bang theory; * oscilloscope, n. డోలన దర్శిని; * osculation, n. వేష్టనం; చుంబనం; * osmosis, n. అభిసరణం; ఉత్సరణం; ద్రవాభిసరణ; ** osmotic pressure, ph. అభిసరణ ప్రేషం; ** reverse osmosis, ph. వ్యతిరేక ద్రవాభిసరణం; * ostentation, n. ఆడంబరం; డంబరం; ** verbal ostentation, ph. వాగాడంబరం; * osteomalacia, n. అస్తిమాల్యం; ఎముకల బలహీనతకు చెందిన వ్యాధి; * ostrich, n. నిప్పుకోడి; ఉష్ట్రపక్షి; ఆఫ్రికాలో ఉండే ఎగరలేని పెద్ద పక్షి; [bio.] ''Struthio camelus''; * other, adj. మరొక; వేరే; లాతి; అన్య; పరాయి; (rel.) another; ** other countries, ph. అన్య దేశాలు; పరాయి దేశాలు; ** other people, ph. లాతి వాళ్లు; ** other side, ph. అవతల; అవతల పక్క; * otiose, adj. పనికిమాలిన; * otter, n. ఆటర్; నీళ్ళల్లో ఉండే కుక్కని పోలిన ఒక క్షీరదం; * otherwise, adv. అలాకాని పక్షంలో; అట్లుకాకున్న; కానిచో; అన్యథా; అథవా; పక్షాంతరమున; * ounce, n. అవున్సు; (1) ద్రవ పదార్థాలని కొలవడానికి వాడే ఒక మానం; (2) బరువుని కొలిచేటప్పుడు పౌనులో పదహారో వంతు; * our, poss. pron. (1) inclusive, మన; (2) exclusive; మా; మాయొక్క; * out, adv. బైట; బైటకి; * outbreak, n. అకస్మాత్తుగా చెలరేగడం; విప్లవ సంఘటన; విఘటన; the sudden or violent start of something unwelcome, such as war, disease, etc. * outbreak, v. i. వ్యాపించు; వ్యాప్తిచెందు; చెలరేగు; * outcast, n. అప్రాశ్యుడు; వెలి వేయబడ్డవాడు; * outcome, n. ఫలితార్థం; ఫలం; పరిణామం; * outcropping, n. గుట్ట; శిలాసంస్తరం; మట్టిలోంచి బయటికి పొడుచుకు వచ్చిన శిలాసంస్తరం; * outcry, n. పెద్ద గోల; గొడవ; ఉద్ఘోషం; * outdoor, adj. బయటి; లోపలి కాని; * outer, adj. బహిర్గత; బాహ్య; * outfit, n. (1) దుస్తులు; (2) సరంజామా; సాధన సంపత్తి; * outlaw, v. t. నిషేధించు; * outlay, n. పెట్టుబడి; మొత్తపు ఖర్చు; వ్యయం; * outlet, n. నిర్గమ ద్వారం; నిర్గమం; నిష్క్రమణిక; బహిర్ద్వారం; బయటకు వెళ్ళే మార్గం; * outline, n. రూపురేఖ; * output, adj. వెలపట; బహిర్గత; అంతర్యాన; అంతర్యాగ; నిర్గమిత; ** output data, ph. బహిర్గత దత్తాంశం; బహిర్యానాంశం; బహిర్యాగాంశం; ** output device, ph. నిర్గమిటా సాధనం; ** output pressure, ph. బహిర్గత పీడనం; * output, n. వెలపలం; వెలపటంశం; నిర్గమాంశం; నిర్గతం; బహిర్గతం; బహిర్హితం; బహిర్యానం; బహిర్యాగం; బరవానా; పోత; ఫలితం; పరిణామం; ఉత్పన్నం; ఉత్పాదన; ఫలోత్పత్తి; నిర్గళితం; ఆయాతం; ప్రదానం; బైపెట్టు; * outrage, n. దౌర్జన్యం; దురంతం; దురాగతం; * outside, n. బయట; * outsiders, n. pl. బయటివారు; తస్మదీయులు; * outskirts, n. పొలిమేరలు; శివార్లు; * outstanding, adj. (1) విశిష్టమైన; (2) బాకీ ఉన్న; మిగిలిన; ** outstanding exhibition, ph. విశిష్టమైన ప్రదర్శన; ** outstanding debt, ph. మిగిలిన అప్పు; * outstretched, adj. బారజాపిన; చాపిన; * outward, adj. బహిర్; బాహరమైన; * ova, n. గుడ్లు; అండములు; * ovary, n. స్త్రీబీజకోశం; అండకోశం; గర్భాగారం; * oven, n. (అవెన్) ఆవం; ఆశ్మంతం; హసంతి; కమటం; పొక్కలి; పొయ్యి; ** goldsmith's oven, ph. కమటం; ** oven bird, ph. పొయ్యిపిట్ట; ఆవపిట్ట; ** oven to fire bricks, ph. ఇటుకలావం; * over, prep.కంటె; మీద; పైన; * over-bar, n. [math.] శిరోవారం; గణితంలో బీజాక్షరాల తల మీద గీసే అడ్డు గీత; * overbearing, adj. దాష్టీకమైన; * overcast, adj. మబ్బు కమ్మిన; మందారముగానున్న; * overcoat, n. అంగరఖా; * overcome, v. i. అధిగమించు; నిస్తరించు; గెలుచు; జయించు; * overdose, n. మితిమీరిన మోతాదు; * overdue, n. నిల్వ బాకీ; బకాయ; * overflow, v. i. పొంగు; ఉప్పొంగు; * overhang, v.i. వేలాడు; * overhead, n. అమాంబాపతులు; పై ఖర్చులు; * overlook, v. t. (1) చూడకపోవు; గమనించకపోవు; (2) ఒకరు చేసిన తప్పుని పట్టించుకోకుండా వదలిపెట్టు; (3) పైనుండి కిందకి చూచు; * overripe, adj. ఆరముగ్గిన; * oversee, v. i. అజమాయిషీ చేయు; * overseer, n. తలవరి; ఓర్సీలు; * oversight, n. (1) ఏమరుపాటు; ఏమరుపాటుతో చేసిన పొరపాటు; (2) ఏమరుపాటుతో పొరపాట్లు జరగకుండా అజమాయిషీ చేయు; (note) a word with opposing meanings; * overtake, v. t. అధిగమించు; అతిక్రమించు; పట్టుకొను; * overtly, adv. బాహాటంగా; బహిరంగంగా; * overtone, n. అతిస్వరం; ప్రాధమిక ధ్వని తరంగం కంటె ఎక్కువ తరచుదనం (పౌనఃపున్యం) తో కంపించే తరంగం; * overture, n. (1) పూర్వరంగం; (2) ఆరంభవాద్యం; సంగీత సభలలో ఉపోద్ఘాతంగా వాడే సంగీతం; (3) స్నేహభావాన్ని ప్రదర్శించడం; * overturn, v. t. (1) తలకిందులు చేయు; బోల్తా కొట్టించు; (2) దిగువ కోర్టులో చేసిన తీర్మానాన్ని ఎగువ కోర్టువారు కొట్టివేయు; * overview, n. పర్యావలోకనం; విహంగావలోకనం; * overwhelming, adj. అతిశయించిన; ** overwhelming response, ph. అతిశయించిన స్పందన; * oviduct, n. అండవాహిక; * oviform, adj. అండాకార; * Ovoviviparous, adj. అండజ సజీవ సంతానోత్పత్తి; తల్లి కడుపులో ముందు అండం ఏర్పడి, ఆపైన అక్కడే బాగా అభివృద్ధి చెంది లార్వా, లేదా ఆపై దశల్లో తల్లి కడుపులోంచి బయటకు రావటం ఇందులో కనపడుతుంది. * ovoparous, adj. అండజమైన; గుడ్డులోంచి పుట్టిన; ovum అనేది అండం. గుడ్లుగా తల్లి కడుపులోంచి బయటకు తెచ్చి వదిలేస్తే, వాటిని మరలా పొదిగితేనే పిల్లలు అవుతాయి. అంటే సగం అభివృద్ధి మాత్రమె తల్లి కడుపులో జరుగుతుంది. * ovulation, n. అండోత్సర్గం; * ovum, n. స్త్రీబీజం; అండం; శోణితం; * owing to, prep. వల్ల; నుంచి; * owl, n. గుడ్లగూబ; పులుగుపిట్ట; ఘూకం; ఉలూకం; దివాంధం; వాయసారాతి; వాయసారి; ధ్వాంక్షారాతి; పేచకం; * owlet, n. గుడ్లగూబ పిల్ల; * own, adj. స్వంత; ఖాసా; కాసా; * owner, n. స్వామి; కామందు; యజమాని; స్వంతదారు; సొంతదారు; పట్టాదారు; ** owner of a house, ph. ఇంటిదారు; ఇంటి యజమాని; * ownership, n. స్వంతం; హక్కు; స్వామ్యం; స్వామిత్వం; * ox, n. s. ఎద్దు; గిత్త; వృషభం; * oxen, n. pl. ఎడ్లు; గిత్తలు; * ox gall, n. గోరోచనం; * oxidation, n. భస్మీకరణం; ఉపచయం; ** exothermic oxidation, ph. ఉష్ణమోచక భస్మీకరణ; * oxidant, n. భస్మీకరి; భస్మం చేసేది; ** antioxidant, n. ప్రతిభస్మీకరి; * oxidation, n. (1) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం); (2) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం); * oxide, n. భస్మం; ఆమ్లజనితో సంయోగం చెందగా వచ్చిన పదార్థం; ** copper oxide, ph. తామ్ర భస్మం; ** iron oxide, ph. తుప్పు; అయో భస్మం; * oxy-acetylene, n. ఆమ్లవిదీను; ** oxy-acetylene torch, ph. ఆమ్లవిదీను దివ్వె; ఈ రకం దివ్వెతో ఉక్కుని సునాయాసంగా కోయవచ్చు; * Oxygen, n. ఆమ్లజని; ప్రాణవాయువు; రంగు, రుచి, వాసన లేని ఒక రసాయన మూలక వాయువు; (అణుసంఖ్య 8, సంక్షిప్త నామం O) * oxymoron, n. విరుద్ధోక్తి; విరోధాభాసాలంకారం; నిందాస్తుతి; సంసృష్టి; రెండు విరుద్ధమైన అర్థాలు వచ్చే మాటలని ఒకే సందర్భంలో వాడడం; ఉ. మా చెడ్డ మంచోడు; * oxidation, n. (1) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం); (2) రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం); * oxide, n. భస్మం; ** iron oxide, ph. తుప్పు; అయో భస్మం; * oyster, n. సీపి; గుల్లచేప; ఆల్చిప్ప; * ozone, n. ఓజోన్. మూడు ఆమ్లజని అణువులతో కూడిన బణువు; Ozone is an odorless, colorless gas made up of three oxygen molecules (O3) and is a natural part of the environment; ** ozone layer, n. ఓజోను పొర; అంతరిక్షం నుండి హాని చేసే కిరణాలు భూమిని సోకకుండా ఆపు చేసే వాయువుల పొర; * ''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] qfoaxwdapb2u7402fqmbygkvwypx2cb 0 3014 38979 38974 2026-04-19T21:23:17Z Vemurione 1689 /* Part 2: క - ka */ 38979 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: కం - kaM== <poem> కంకణం, kaMkaNaM -n. --(1) bracelet; --(2) bangle; --(3) a bracelet worn on the wrist or ankle as a mark of taking a vow; కంకణం కట్టుకొను, kaMkaNaM kaTTukonu -ph. -- take a vow; commit oneself to a task; కంకర, kaMkara -n. --gravel; road metal; (esp.) the stones used in road building; Gravel often has the meaning a mixture of different size pieces of stone mixed with sand and possibly some clay; కంకాళం, kaMkALaM -n. --skeleton; కంకి, kaMki -n. --ear of grain; seedhead; కంఖాణి, kaMkhANi -n. --a horse of good pedigree; an Arabian horse; కంగారు, kaMgAru -n. --(1) agitation; anxiety; confusion; --(2) kangaroo; a marsupial native to Australia; కంగుతిను, kaMgutinu -v. i. --lose; take a loss; get defeated; get humiliated; get embarrased; కంగుమను, kaMgumanu -v. i. --produce a clangy metallic sound; కంచం, kaMcaM -n. --dinner plate; (lit.) plate made out of bronze; కంచుతో చేసినది కనుక కంచం; కంచరం, kaMcaraM -n. --carriage; cart; కంచర, kaMcara -adj. --hybrid; కంచర గాడిద, kaMcara gADida -n. --mule; (lit.) hybrid donkey; the offspring of a mare and a jackass; (ety.) this word probably came about because mules are mostly used to carry goods or pull carts; కంచరి, kaMcari -n. --bronzesmith; coppersmith; brazier; కంచు, kaMcu -n. --bronze; bell metal; an alloy of copper and tin; కంచుకం, kanchukaM - n. -- (1) jacket; (2) slough; the outer skin left by a snake; కంచు కాగడా, kaMcu kAgaDA -n. --bronze torch; bright torch; కంచుకోత్సవం, kanchukOtsavaM - n. -- పూర్వం కంచుకోత్సవం అనేది వైష్ణవాలయాలలో జరిగేది. ముక్తి పొందవలెనని కోరిక ఉన్న స్త్రీలు తమ రవికెలని ఒక గదిలో ఉంచేవారు. వైష్ణవ స్వాములు ఆ గదిలోకి వెళ్లి ఎవరికీ చేజిక్కిన రవికెని వారు తీసుకునేవారు. ఆ రవికె ఎవరిదైతే ఆ స్త్రీ ఆ సవాలుతో పవళింపు సేవ చెయ్యాలి. అది సాక్షాతూ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మతో పవళింపు సేవ చేసినంత పుణ్యమని భావిచేవారుట. బ్రిటిష్ వారి ఏలుబడిలో ఈ ఉత్సవం నిషేధించబడిందిట. ఈ ఉదంతం ఆంద్ర సచిత్ర వారపత్రిక 31-12-52 సంచికలో ప్రశ్నలు-సమాధానాలు శీర్షికలో ఉంది. పండగనాడు కూడా మొగుడేనా అన్న నానుడికి ఇది మూలం అని అంటారు. కంచు యుగం, kaMcu yugaM -n. --bronze age; the period of time between stone age and iron age; circa 4000 B. C. E; కంచి, kaMci -n. --short for కాంచీపురం, a holy place in South India; కంచి గరుడ సేవ, kaMci garuDa sEva -ph. --[idiom] futile effort; unrecognized effort; -- కంచి గరుడ సేవ అంటే వృథా నిరీక్షణ; పెద్దగా ఉపయోగం లేని పని, బండ చాకిరి లాంటిది చేసి దాని నుండి ఏమాత్రం లాభం, ఫలితం లేకపోతే అలాంటిదాన్ని "కంచి గరుడ సేవ" అని అనడం జనవ్యవహారం లోకి వచ్చింది. దీని వెనుక కథ: కంచిలో వరదరాజస్వామికి విపరీతంగా అలంకారం చేస్తారు. దీనికి బాగా సమయం పడుతుంది. అంతకు చాలాసేపటికి ముందే గరుడ వాహనాన్ని తీసుకువచ్చి రాజగోపురం ముందు నిలుపుతారు. ఆ తరవాత రెండు మూడు గంటలకు అలంకారంతో ఉన్న ఉత్సవమూర్తిని తెచ్చి వాహనం ఎక్కిస్తారు. అంతసేపూ గరుత్మంతులవారు అలా నిరీక్షిస్తూ ఉంటారు. అలా ఎందుకు చాలాముందే గరుడుని తెచ్చి, వీధిలో పెట్టటం అంటే, ప్రసార సాధనాలు లేని ఆ రోజుల్లో ఉత్సవం మొదలు కాబోతుందని జనానికి తెలిసి, ఆ వార్త ఊరంతటా పాకి, ఉత్సవంలో విశేష ప్రజానీకం చేరటానికి. కంచె, kaMce -n. --fence; hedge; a fence made out of thorny material; a living fence; కంటకం, kaMTakaM -n. --(1) thorn; barb; --(2) crow; --(3) plague; evil; కంటకుడు, kaMTakuDu -n. --tormentor; కంటి, kaMTi -adj. --related to the eye; possessive form of కన్ను; కంటికంత, kaMTikaMta -n. --eye-hole; eyelet; a small hole in a front door that permits people inside to see who is outside; కంటికటకం, kaMTikaTakaM -n. --lens in the eye; కంటిపాప, kaMTipApa -n. --pupil in the eye; కంటిరెప్ప, kaMTireppa -n. --eyelid; కంటె, కన్న, kaMTe, kanna -p.p. --than; rather than; other than; -n. --(1) collar; --(2) an ornament in the shape of a ring worn by women around their neck; కంటె ఎముక, kaMTe emuka -n. --collar bone; clavicle; కంఠం, kaMThaM -n. --(1) throat; --(2) voice; --(3) neck; --(4) [phonet.] glottis; కంఠమాల, kaMThamAla - n. -- necklace; కంఠబిలం, kaMThabilaM -n. --glottis; కంఠతాపట్టు, kaMThatApaTTu -v. t. --to learn by heart; to commit to memory; కంఠమణి, kaMThamaNi -n. --Adam's apple; కంఠశోష, kaMTha SOsha -n. --strain to the throat; used to refer to strain caused by talking with no useful result; unproductive talk; కంఠసర్పి, kaMThasarpi -n. --diphtheria; Diphtheria is a serious infection caused by strains of bacteria called Corynebacterium diphtheriae that make toxin (poison). It can lead to difficulty breathing, heart failure, paralysis, and even death; కంఠ్య, kaMThya -adj. --back; glottal; కంఠ్యములు, kaMThyamulu -n. --velars; gutturals; క, ఖ, గ, ఘ, ఙ; కంఠాణి, kaMThANi -n. --awl; a sharp stout needle useful to make holes through leather or stacks of paper; కంఠ్యాచ్చులు, kaMThyAcculu -n. --[phonet.] back vowels; vowels uttered from the back of the throat; కంఠోష్ట్యములు, kaMThOshTyamulu -n. --[phonet.] glotto-labials; a type of vowel sound used in some spoken languages; కండ, kaMDa -n. --(1) muscle; biceps; --(2) meat of a fruit; --(3) hardened sugar; కండకావరం, kaMDakAvaraM -n. --arrogance; కండపుష్టి, kaMDapushTi -n. --muscle strength; కండబలం, kaMDabalaM -n. --strength of the biceps; ability to fight; కండరం, kaMDaraM -n. --muscle; కండ్లకలక, kaMDlakalaka -n. --conjunctivitis; a contagious infection of the eye; కండువా, kaMDuvA -n. --shoulder cloth; a towel-like upper garment typically worn by men on their shoulder; కండ్లు, kaMDlu -n. pl. --eyes; కంత, kaMta -n. --slit; small hole; eyelet; aperture; కంతి, kaMti -n. --(1) bump; swelling caused by a bruise; --(2) tumor; కందం, kaMdaM -n. --a type of poetic meter; కంద, kaMda - n. -- corm; elephant-foot yam; [bot.] ''Amorphophallus campanulatus'' of the Araceae family; ''Typhonium orixenese''; -- గ్రీకు భాషలో ‘ఎమార్ఫోస్' అంటే ‘ ఒక నియమిత ఆకారం లేని' అని అర్థం. ‘గంట ఆకారంలో ఉన్న’ దీని పుష్ప గుచ్ఛాన్ని బట్టి దీనికి ‘కాంపాన్యులేటస్’ అనే పేరు వచ్చింది; -- కందలో తీట కంద, తియ్య కంద అని రెండు రకాలున్నాయి. తీట కంద గడ్డ (Corm) అర్ధ గోళాకారంలో, ముదురు గోధుమ వన్నెలో నున్నగా ఉంటుంది. దాన్ని చిన్నచిన్న ముక్కలుగా కోసి నేలలో పాతిపెడితే ప్రతి ముక్క నుంచి మొక్క మొలుస్తుంది. తీట కందలోని దురద దాన్ని ముక్కలు కోసి నీళ్ళతో వండి పారవంచితే పోతుంది. అప్పుడే తవ్వి తీసిన తీట కంద గడ్డలు మరింత దురదగా ఉంటాయి. వాటిని కొంతకాలం నిల్వ ఉంచితే వాటిలోని దురద కొంతమేరకు తగ్గుతుంది.ఇక తియ్య కంద గడ్డకు మొత్తం ఒళ్లంతా కాయల్లా చిన్న గడ్డలుంటాయి. ఈ చిన్న గడ్డల్ని పిల్ల గడ్డలు (Cormels ) అంటారు. పాతిపెట్టిన ఇలాంటి ప్రతి చిన్న గడ్డ నుంచీ ఒక తియ్య కంద మొక్క మొలుస్తుంది. -- కంద దుంపలో ఉండే కాల్షియం ఆగ్జలేట్ (Calcium Oxalate) అనే రసాయనిక పదార్ధం కారణంగా పచ్చి కంద తింటే, నోటిలోనూ గొంతులోనూ విపరీతమైన వికారంతో కూడిన దురద వస్తుంది. తియ్య కందలో ఈ దురద కలిగించే స్వభావం తక్కువగా ఉంటుంది. తీట కందలో దురద ఎక్కువ. ఇక అడవి కందలోనైతే దురద విపరీతం; -- వజ్ర కంద = వన కంద = అడవి కంద = [bot.] ''Amorphophallus sylvaticus'' is poisonous but has medicinal uses; -- [Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; -- తీటకంద; తియ్యకంద; వజ్రకంద; వనకంద; --[Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; కన్‌ద; కందకం, kaMdakaM -n. --moat; a wide; water-filled trench around fortifications; కందమూలములు, kaMdamUlamulu -n. pl. --roots and tubers; typically, edible stuff found under the soil; కందరం, kaMdaraM -n. --cave; కందలి, kaMdali - n. -- [bot.] ''Musa superba''; the tree bears red flowers only after the ground has been moistened by monsoon rains; కందాయం, kaMdAyaM -n. --trimester; a duration of four months, a term widely used in astrology; కంది, kaMdi -adj. --red gram; pigeon pea; Congo pea; toor dal; a kind of lentil used in soups; [bot.] Cajanus cajan; Cajanus indicus; -- [Sans.] అఢకీ; తువరీ; కందిగుండ, kaMdiguMDa -n. --a spicy powder made from lightly fried red gram; this powder is mixed with rice and eaten; కందిచేను, kaMdicEnu -n. --field of red gram crop; కందిపప్పు, kaMdipappu -n. --split red gram; toor dal; కందిరీగ, kaMdirIga -n. --hornet; wasp; yellow jacket; [biol.] Vespa crabro; కందు, kaMdu -n. -- (1) child; infant; (2) blemish; black spot; (3) defect; (4) distress: -v. i. --redden; develop a reddish spot; కందుకం, kaMdukaM -n. --ball; కందువ, kaMduva -n. --(1) token; mark; --(2) place; locality; --(3) device; contraption; కందులు, kaMdulu -n. --red gram; pigeon pea; Cadjan pea; dal; [bot.] Cajanus indicus of Leguminosae (pea) family; కందెన, kaMdena -n. --(1) lubricant; grease; --(2) lubrication; కందెనబిళ్ల, kaMdenabiLla -n. --washer; leather or metal washer placed on an axle before a wheel is mounted; కంపం, kaMpaM -n. --quake; trembler; vibration; ---చంద్రకంపం = moonquake. ---భూకంపం = earthquake. ---శుక్రకంపం = venusquake. కంప, kaMpa -n. --thorny plant; కంపగోడ, kaMpagODa -n. --hedge of thorny plants; కంపచెట్టు, kaMpacheTTu -n. -- [bot.] ''Prosopis juliflora'' of the Fabaceae family; a kind of mesquite; -- The seeds were received from Jamaica and sown in South India during 1877. While various species of Prosopis were introduced at the time, ''P. juliflora'' has spread over large areas in most of the arid and semi-arid regions of India; This has become an invasive weed in several countries where it was introduced. It is considered a noxious invader in Ethiopia, Hawaii, Sri Lanka, Jamaica, Kenya, the Middle East, India, Nigeria, Sudan, Somalia, Senegal, South Africa, Namibia, and Botswana. It is also a major weed in the southwestern United States. It is hard and expensive to remove as the plant can regenerate from the roots; -- ఫారం చెట్టు; కంపనం, kaMpanaM -n. --[phy.] vibration; (rel.) డోలనం = oscillation; కంపన తలం, kaMpana talaM -n. --[phy.] plane of vibration; కంపరం, kaMparaM -n. --shiver; as in shivering with fever shivering with anger; కంపు, kaMpu -n. --(1) malodor; foul smell; --(2) scent; smell; odor; కంపుకొట్టే, kaMpukoTTE - adj. -- malodorous; mephitic; కంబం, kaMbaM -n. --pillar; post; mast; ---ఉరి కంబం = gallows. కంబళి, kaMbaLi -n. --(1) rug; carpet; --(2) a thick blanket; ---నేల కంబళి = rug; carpet, floor rug. ---కంబళి పురుగు = hairy caterpillar. కంసాలి, kaMsAli -n. --goldsmith; (lit.) bronzesmith; కంసాలి పిట్ట, kaMsAli piTTa -n. coppersmith; --[bio.] ''Megalaima haemacephala;'' </poem> ==Part 2: క - ka== <poem> కకపిక, kakapika -n. --tumult; confusion; కక్క, kakka -n. --uncle; father’s younger brother; కక్కసము, kakkasamu -n. --hardship; rigidity; కక్కసు, kakkasu -n. --latrine; [Dutch] kak = stool, huis = house; కక్కి, kakki -n. --aunt; mother’s younger sister; -- (note) పిన్ని is wife of father's younger brother; కకుభ, kakubha - n. -- [bot.] ''Termilania arjuna''of the Combretaceae family; --this tree produces clusters of flowers at the end of hot season; The arjuna is one of the species whose leaves are fed on by the Antheraea paphia moth which produces the tassar silk, a wild silk of commercial importance; -- తెల్ల మద్ది; కకుర్తి, kakkUrti -n. --miserliness; cheap taste; want; కక్కు, kakku -n. --(1) vomit; --(2) sawtooth; -v. i. --vomit; spew; కక్ష, kaksha -n. --grudge; revenge; vengeance; కక్ష్య, kakshya -n. --(1) thread worn around the waist; --(2) orbit; trajectory; కచ్చ, kacca -n. --(1) crotch, the junction whence the legs separate from the torso; --(2) the end of the traditional lower garment of Indian men or women that goes between the legs; కచ్చడం, kaccaDaM -n. --(1) garter belt; a belt with elastic suspenders used by women as underwear; --(2) loin-cloth; -- (ety.) కచ్చ + అడ్డం = కచ్చకి అడ్డంగా ఉన్నది; ---ఇనప కచ్చడం = chastity belt. కచ్చా, kaccA -adj. --(1) raw; unripe; green; crude; --(2) unfinished; current; not closed; --(3) inferior; కచిక, kacika -n. --ash of burned cow-dung; this ash is often used as a tooth powder; కచికపదం, kacikapadaM -n. --palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. "Able was I ere I saw Elba" is a well known palindromic sentence. "Malayalam" is the longest known palindromic word (though a proper noun) in English. There are palindromic poems in Telugu; -- same as భ్రమకం; కచ్చితం, kaccitaM -adj. --exact; strict; కచ్చూరం, kaccUraM -n. --round zedoary; an aromatic root from the turmeric family; [bot.] ''Curucuma zedoaria;'' -- same as కచోరము కచేరీ, kacErI -n. --(1) office; --(2) court; --(3) concert; musical concert; కచోరము, kachOramu - n. -- zedoary; [bot.] ''Curcuma zedoaria'' of the Zingiberaceae family; -- కచ్ఛూరకము, గందకచోరము, తెల్ల పసుపు; [[File:Curcuma_zedoaria_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-048.jpg|thumb|right|కచోరము]] కజ్జా, kajjA -n. --minor quarrel; other progressively violent quarrels are తగవులాట, దెబ్బలాట; కొట్లాట; పోట్లాట; కజ్జూరం, kajjUraM -n. --date fruit; [bot.] ''Phoenix dactylifera''; -- same as కర్జూరం; కటకం, kaTakaM -n. --(1) lens; --(2) name of a town in the state of Orissa; ---కంటి కటకం = eye lens. ---కుంభ కటకం = convex lens. ---కుంభాకార కటకం = convex lens. ---పుట కటకం = concave lens. ---పుటాకార కటకం = concave lens. ---సన్నికర్ష కటకం = contact lens. ---స్పర్శ కటకం = contact lens. కటకటాలు, kaTakaTAlu -n. --(1) banisters; rails; railings; --(2) jail; prison; కట్ట, kaTTa -n. --(1) bundle; stack; roll; pile; wad; --(2) bank; levee; embankment; --(3) dais; elevated platform; కట్టకడలు, kaTTakaDalu -n. pl. --the dots and dashes of telegrahic Morse Code; కట్టడం, kaTTaDaM -n. --(1) structure; --(2) building; ---అయిఫిల్ టవరు పేరిస్‌లో ముఖ్యమైన కట్టడం = the Eiffel Tower is an important structure in Paris. కట్టడి, kaTTaDi -n. --(1) structure; construction; --(2) discipline; rule; restriction; ---రక్తచందురపు బణువు యొక్క కట్టడి చాలా క్లిష్టమైనది = the structure of the hemoglobin molecule is very complex. కట్టలాణి, kaTTalANi -n. --Khatlan horse; a black horse with a white mane and tail; కట్నం, kaTnaM -n. --(1) a cash gift; 'కట్నం' అన్నది ఒక కానుక లేక బహుమతి. సాధారణంగా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారు ఎక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారికి సమర్పించుకొనేది కట్నం. సామంత రాజులు చక్రవర్తికి, ఉద్యోగులు అధికారికి ఇచ్చే బహుమతిని కట్నం అనొచ్చు. అలాగే పెళ్లికూతురి తండ్రి వరునికి ఇచ్చుకొనే సొమ్ము, కానుకలు 'వరకట్నం' అయింది; కనుక వరకట్నం ఎంత ఇచ్చినా అది ఆ మగవాడి 'ఎంటైటిల్మెంట్' అవుతుంది కానీ అతడు అమ్ముడు పోయినట్లు కాదు; see also శుల్కం; --(2) dowry; often, the dowry paid by a girl's parents to a boy at the time of the wedding; can also mean the fee paid by a boy to get a girl, but this practice is no longer in vogue; --(3) award; typically a cash award given for display of talent or scholarship; కట్లపాము, kaTlapAmu -n. --Russell's viper; banded krait; a venomous snake with black stripes; కట్లసొర్ర, kaTlasorra -n. --a fish; [bio.] ''Galeocerdo rayneri;'' కట్ఫల వృక్షం, kaTphala vRkshaM - n. -- [bot.] ''Myrica nagi''; కటాక్షం, kaTAkshaM -n. --grace; favorable look; కట్రాయి, kaTrAyi -n. --(1) a flagged floor; a floor paved with stones; --(2) any natural geological formation that looks like a flagged floor; కట్టిటిక, kaTTiTika -n. --cobbled floor; cobbled pavement; a floor paved with bricks; కట్టిపెట్టు, kaTTipeTTu -v. t. --(1) bring under control; close; --(2) build; construct something on behalf of someone; కటిక, kaTika -adj. --(1) raw; green; unripe; unaltered; unadorned; --(2) total; complete; ---కటిక కాయ = raw, green fruit. ---కటిక చీకటి = pitch darkness. ---కటిక దరిద్రుడు = downright pauper. ---కటిక పచ్చడి = chutney made from raw, unsoaked pulses. ---కటిక నేల = bare floor; bare ground. కటుక రోహిణి, kaTuka rOhiNi -n. --black hellebore; Piccorriza; [bot.] ''Picrorriza kurroa;'' -- a small, hairy, perennial medicinal herb with woody rhizomes; -- కుటికి; కటువు, kaTuvu -adj. --harsh; pungent; కటుకరోహిణి, kaTukarOhiNi - n. -- black hellebore; [bot.] ''Helleborus niger''; ''Helleborus argutifolius; Helleborus foetidus'' – stinking hellebore or setterwort; -- కటురోహిణి; అశోకరోహిణి; కరికసరు; కట్టు, kaTTu -n. --(1) puree; broth; thin soup; soup made by cooking one part dry cereal with eight parts water and boiled until water is reduced by half; --(2) clannishness; unity; --(3) bandage; -- (4) construction; -- (5) style of wearing clothes; ---పెసరకట్టు = a soupy preparation made out of green gram and offered as a first course of a meal. The difference between plain పప్పు and కట్టు is that the latter is thinner and receives పోపు as a final step in its preparation. ---కందికట్టు = a soupy preparation made out of red gram and offered as a first course of a meal. -v. t. --(1) build; --(2) tie; bind; --(3) wear; --(4) remit; -- (5) compose; ---కట్టు కట్టుట = tying a bandage. ---కట్టు బట్టలు = the clothes one is wearing. ---జీతం కట్టుట = paying the tuition. కట్టుక, kaTTuka -n. --miscarriage; కట్టుకథ, kaTTukatha - n. -- believable fiction; -- కట్టు కథలులో పకడ్బందీగా నమ్మించేట్టు సంఘటన కథా నిర్మాణం చేయడం ఉంటుంది. కట్టు కథలు నిజమే అని నమ్మేసేటట్టు ఉంటాయి. నిజంగా జరగక పోయినా జరిగాయి అని నమ్మించేవి ఇవి. కట్టుగొయ్య, kaTTugoyya -n. --a stake planted in the ground and used for tieing cattle; కట్టుడు, kaTTuDu -adj. --built; artificial; not natural; కట్టుడుపళ్లు, kaTTuDupaLlu -n. --dentures; artificial teeth; కట్టుతీగ, kaTTutIga - n. -- bind weed; కట్టుదిట్టం, kaTTudiTTaM -adj. --well made; tightly woven; well-planned; leak-proof; strict; కట్టుబడి, kaTTubaDi -n. --compliance; కట్టుమాను, kaTTumAnu -n. --catamaran; a kind of boat that originated in Kerala; కట్టుబాటు, kaTTubATu - n. -- regulation; restriction; కట్టె, kaTTe -n. --(1) piece of wood; stick; --(2) the physical body; కట్టెదుట, kaTTeduTa -adv. --right in front;right in front of the physical body; కట్టెపెట్టి, kaTTepeTTi -n. --crate; wooden box; కట్టెబొగ్గులు, kaTTeboggulu -n. pl. --charcoal; wood charcoal; కట్టెలు, kaTTelu -n. pl. --firewood; కట్లపాము, kaTlapaamu - n. -- krait; -- కట్లపాము వంటిమీద కట్లు లేదా అడ్డగీతలు తెలుపు, నలుపు రంగుల్లో ఉంటాయి; కట్లపాము విషం మనిషి నాడీమండలం మీద పని చేస్తుంది; కఠిన, kaThina -adj. --hard; severe; harsh; ---కఠిన జలం = hard water; water containing certain dissolved salts. ---కఠిన శిక్ష = rigorous imprisonment. కఠినత్వం, kaThinatvaM -n. --hardness; కఠోర, kaThOra -adj. --harsh; dreadful; ---కర్ణకఠోరం = harsh to the ear. ---కఠోర శిక్ష = dreadful punishment. కడ, kaDa -n. --end; కడగండ్లు, kaDagaMDlu -n. pl. --difficulties; calamities; troubles;afflictions; కడగొట్టు, kaDagoTTu -n. --the youngest; the last in line; కడపటి, kaDapaTi -adj. --the later; the later part of a sequence; కడమ, kaDama -adj. --remaining; rest; కడముట్టు, kaDamuTTu -v. i. --reach the end; get to be finished; reach a conclusion; కడలి, kaDali -n. --sea; ocean; కడి, kaDi -n. --bolus; lump; morsel; ---పేడకడి = a bolus of dung. ---అన్నపుకడి = a bolus of cooked rice. కడితేరా, kaDitEra -adv. --completely until done; కడియం, kaDiyaM -n. --anklet; (rel.) మురుగు; కడ్డీ, kaDDI -n. --bar; ingot; కడుగు, kaDugu -n. --wash-water; spent wash; esp. rice-wash; -v. t. --wash; clean; కడుగునీళ్లు, kaDugunILLu -n. --wash-water; కడుపు, kuDupu -n. --(1) stomach; --(2) abdomen; tummy; --(3) pregnancy; ---కడుపు నొప్పి = stomach ache. ---ఆమె కడుపుతో ఉంది = she is pregnant. కడుపు ఉబ్బరం, kaDupu ubbaraM - n. -- flatulence; కడుపే కైలాసం, kaDupE kailAsaM - ph. -- materialistic; solely driven by the desire to make more money; కణం, kaNaM -n. --(1) [biol.] corpuscle, a term used specifically to indicate blood cells; --(2) particle; ---ఎర్ర కణం = red corpuscle; red blood cell. ---ఘర్మ కణం = drop of sweat. ---నిప్పు కణం = spark; particle of fire. కణ కవచం, kaNa kavacaM -n. --[biol.] cell wall; కణ విభజన, kaNavibhajana -n. --[biol.] mitosis; cell division; కణజాలం, kaNajAlaM -n. --[biol.] tissue; a group of cells; కణతలు, kaNatalu -n. --[biol.] temples; temples of the forehead; కణత్వచం, kaNatvacaM -n. --[biol.] cell membrane; కణద్రవం, kaNadravaM -n. --[biol.] cytoplasm; cell sap; కణపత్రం, kaNapatraM -n. --cellophane; కణపటలం, kaNapaTalaM -n. --[bio.] cell membrane; కణపొర, kaNapora -n. --[bio.] cell membrane; [[కణసారం]], kaNasAraM -n. --[bio.] cytoplasm; cell sap; కణసిద్ధాంతం, kaNasiddhAMtaM -n. --[bio.] cell theory; కణ్వస్త్రం, kaNvastraM -n. -- nuclear weapon; Hydrogen bomb; (rel.) అణ్వస్త్రం; కణిక, kaNika -n. --(1) [bio.] nucleus of a cell; --(2) granule; --(3) stick; ---సుద్దకణిక = a whole chalk stick; ---సుద్దముక్క = a piece of chalk stick; కణికరహితాలు, kaNikarahitAlu -n. --కణిక లేని కణాలు; --[biol.] prokaryotic cells; కణికసంహితాలు, kaNikasaMhitAlu -n. --కణిక ఉన్న కణాలు; --[bio.] eucaryotic cells; కణికామ్లం, kaNikAmlaM -n. --[bio.] nucleic acid; the DNA is comprised of these nucleic acids; కణుపు kaNupu -n. --node; the bulges along the length of a stalk of a plant; కణుసు, kaNusu -n. --antler; buck; any animal of the deer family that grows antlers; he deer called sambur; [bio.] ''Cervus hippelaphus''; కణోజు, kaNOju -n. --cellulose; the matter out of which plant cells are built; కత్తలాని, kattalAni - n. -- a horse imported from Khatlan; a black horse with a white tail and hooves; కత్తి, katti -n. --(1) knife; --(2) barber's razor; కత్తిమందు మొక్క, kattimaMdu mokka - n. -- ఒక ముండ్ల మొక్క; [bot.] ''Euphorbia lactea'' of Euphorbiacea family; కత్తిరించు, kattiriMcu -v. t. --cut; sever; snip; trim; కత్తె, katte -suff. --denotes female sex; ---అందకత్తె = pretty woman. ---ఒంటరి కత్తె = lonely woman. కత్తెర, kattera -n. --scissors; shears; (rel.) అడకత్తెర; ---పెద్ద కత్తెర = shears. కత్తెరకార్తె, kattera kArte -n. --the period between 10-24 May, traditionally the hottest part of Summer in India; (ety.) this name owes its origin to the fact that the six stars of Pleides, that rise in the East with the Sun during this period, are in the shape of a barber’s razor; another possible explanation is that the Sanskrit name for Pleides is కృత్తిక and perhaps కత్తెర is a Telugu version of that name; -- కత్తెర్లు; కథ, katha -n. --narration; story; tale; fable; parable; allegory; కథ కమామీషు, katha kamAmIshu -ph. --business affairs; management of affairs; status of affairs; -- పారశీకంలో కమాయిష్- అంటే వ్యవహారము. వ్యవహారము నిర్వహించుట. అదే తెలుగులో కమాయిష్షు, కమామిషు అయ్యింది. (کمایش kamāyish, Affairs, business; the management of affairs); -- కథ సంస్కృతంలోని కథం-/కథా- అంటే 'ఎందుకు?' 'ఎట్లా?' అన్న ప్రశ్నార్థక శబ్దం నుండి వచ్చింది. సంస్కృతంలోనూ, ప్రాకృతంలోనూ మాట్లాడడానికి (conversation), చర్చకు, కథకు (story) ఈ పదాన్ని వాడినా, తెలుగులో ఇది స్టోరీ అన్న అర్థంలోనే స్థిరపడిపోయింది. -- కథా కమామీషు అంటే, కథ, వ్యవహారం ఎంతదాకా వచ్చింది అని వాకబు చేయడం. (సురేశ్ కొలిచాల); కథకుడు, kathakuDu -n. --storyteller; narrator; కథనం, kathanaM -n. --narrative; narration; description; account; కథనాత్మక, kathanAtmaka -adj. --narrative; కథాక్రమం, kathAkramaM -n. --sequence of events in a story; కథానిక, kathAnika -n. --short story; కథావస్తువు, kathAvastuvu -n. --theme; topic of story; (rel.) ఇతివృత్తం; కదంబం, kadaMbaM -n. --potpourri; variety; mixture; collection; ---(1) a garland made with a variety of flowers; ---(2) mixture, medley; variety; Salmagundi; smorgasbord; potpourri; --- హాస్యకదంబం = వ్యంగ్య, హాస్య ప్రధానమైన రచనల కలగూరగంప - నాటకం, పద్యనాటకం, నవలు, ప్రహసనములు, గీతములు, చణుకులు, చతుర సంభాషణలు ఇలాంటివి అన్నీ కలసి వున్నది హాస్యకదంబం. --- కదంబము = వివిధ రకముల కూరగాయలు వేసి వండిన దప్పళమును కదంబము అంటారు. --- కదంబశతకం = ఒకే విషయంపై కాకుండ ఒకదానికి ఒకటి సంబంధం లేకుండ వ్రాసిన పద్య సమాహారం. ---(3) [bot.] ''Anthocephalus cadamba;'' ''Anthocephalus indicus;'' గోళాకారంలో ఉన్న కదంబపు గుత్తిలో అనేక పువ్వులు వుంటాయి; ---(4) [astron.] pole of the ecliptic; the imaginary point where the axis of the Sun's orbit intersects with the celestial sphere; కదలించు, kadaliMcu -v. t. --move; flex; కదలిక, kadalika -n. --movement; కదలు, kadalu -v. i. --move; కదాచిత్తుగా, kadAcittugA -adv. --once in a while; occasionally; rarely; కదుము, kadumu -n. --(1) lump; swelling; blood clot; కదుము కట్టు, kadumu kaTTu -v. i. -- (1) clot; harden due to clotting of blood caused by a hard blow; - v. t. -- (1) occupy; (2) oppress; (3) suppress; keep under control; కదురు, kaduru -n. --(1) [engr.] rotor; --(2) spindle; spool; spinner; కద్దు, kaddu -v. i. --it is so; it happens thus; కనకం, kanakaM -n. --gold; కనకాంబరం, kanakAMbaraM -n. --goldenfabric; a flowering shrub with golden yellow flowers; [bot.] ''Crossandra infudibuliformis'' of the Acanthaceae family; -- గొబ్బి పూలు; కనపడు, kanapaDu -v. i. --appear; seem; కనరు, kanaru -n. --bitterness; astringency; a disagreeable bitter taste exhibited by some vegetables కన్నం, kannaM -n. --hole; orifice; (rel.) కంత; కన్నంగి, kannaMgi -n. --Indian tarpon; ox-eye herring of the Megalopidae family; [bio.] ''Megalops cyprinoides''; కన్నతండ్రి, kannataMDri -n. --one's own father; one's birth father; కన్నమ్మ, kannamma - n. -- a village goddess who looks after (కను) the welfare of the village; కన్య, kanya -n. --(1) Virgo; one of the 12 signs of the Zodiac; --(2) maiden; virgin; spinster; unmarried girl; కనాకత్తుగా, kanAkattugA -adv. --approximately; కనాతి, kanAti -n. --curtain; wall made of cloth; screen; కన్యాశుల్కం, kanyAsulkaM -n. --(1) money paid by a boy to get the right to marry a girl, a practice no longer in vogue; --(2) the first social play in Telugu by Gurajada Apparao; కనికరం, kanikaraM -n --compassion; pity; కనిపించు, kanipiMcu -v. i. --seem; appear; కనిపెట్టు, kanipeTTu -v. t. --discover; invent; find out; కనిపెట్టుకొని ఉండు, kanipeTTukoni uNDu -v. t. --look after; keep an eye on; కని విని ఎరగని, kani vini eragani -ph. --unseen, unheard and unknown; outside one's experience; కనిష్ఠ, kanishTha -adj. --(1) the least; minimum; (ant.) గరిష్ఠ; (2) the youngest; (ant.) జ్యేష్ఠ; కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం, kanishTha sAmAnya guNijaM -n. --[math.] least common multiple; LCM; కసాగు; కనీనిక, kanInika -n. --pupil of the eye; కనీసం, kanIsaM -adj. --(1) at the worst; --(2) at the least; ---కనీసపు విలువ = the least value. కన్నీళ్లు, kannILlu -n. --tears; కను, kanu -v. t. --(1) give birth to; sire; --(2) see; observe; ---ఆమె కవలలని కన్నది = she gave birth to twins. ---అతను ముగ్గురు పిల్లలని కన్నాడు = he sired three children. ---కని, విని ఎరగం = we never saw and never heard. కనుక, kanuka -conj. --therefore; thereby; కనుగవ, kanugava -n. --a pair of eyes; కనుగుడ్డు, kanuguDDu -n. --eye-ball; కనుగీటు, kanugITu -n. --wink; కనుగొను, kanugonu -v. t. --find; locate; discover; invent; కనుచూపు, kanucUpu -n. --vision; sight; ---కనుచూపు మేరలో = within sight; as far as one can see; కనుపాప, kanupApa -n. --pupil of the eye; కనుమలు, kanumalu -n. pl. --hilly ranges; ghats; hills along the east and west coast of India; కనురెప్ప, kanureppa -n. --eye-lid; కన్ను, kannu -n. --eye; కన్నులార, kannulAra -adv. --with one's own eyes; an eyeful; కనోలా, kanOlA -n. --Canola, [bot.] ''Brassica napus''; B. campestris; a hybrid variety of rape plant, related to mustard, bred to produce oil low in saturated fatty acids; Canola is the trade name used in Canada for the oil drawn from the "rape" plant; (ety.) "Can" is derived from Canada, "o" from oil, and "la" is for low acid; కపటము, kapaTamu -adj. --insincerity; deceitfulness; hypocrisy; కపటి, kapaTi -n. --insincere person; deceitful fellow; hypocrite; cheater; కప్పం, kappaM -n. --tax; tribute; కప్ప, kappa -n. --(1) lock; (2) frog; ---కప్ప = rough-backed puffer; [biol.] ''Tetrodon'' spp. (note.) The abbreviation sap. tells that the frog belongs to the Tetrodon family. ---బోదురు కప్ప = Indian bull frog; [biol.] ''Rana tigrina Daudin''; ---పచ్చ కప్ప = green frog; [biol.] ''Rana hexadactyla Lesson''; చెరువు కప్ప. ---తాళం కప్ప = padlock; కప్ప, తాళం, kappa, tALaM -ph. --padlock and key; కప్పదాటు వేయు, kappadATu vEyu - ph. -- not doing the work as promised; making false promises;\ కప్పల తక్కెడ, kappala takkeDa - ph. -- unsteady situation; confusing situation; hilarious confusion; కప్పలి, kappali -n. --ship; cargo ship; కపాలం, kapAlaM -n. --(1) skull, cranium; (2) fontanels; the two soft spots at the crown of the skull in infants; -- కపాల మోక్షం = శిరస్సు పై భాగం లో చిన్న బిడ్డపుడు మెత్తగా ఉండి క్రమంగా గట్టిబడి పోయె భాగం కపాలం; దాన్ని భేదించుకొని ప్రాణోత్క్రమణం ఐతే మోక్షం పొందాడు అంటాము; కపాలాస్థిక తమ్మె, kapAlAsthika tamme -n. --[anat.] occipital lobe; కపి, kapi -n. --monkey; ape; కపిలా, kapilA - n. -- [bot.] Mallotus philippensis; కపిలె, kapile -n. --water lift; a large bucket which is raised and lowered by a rope passing over a large pulley and powered by bullocks; కప్పీ, kappI -n. --pulley; కప్పు, kappu -n. --(1) roof; --(2) cover; coat; --(3) cup; -v. t. --cover; hide; కప్పుడు, kappuDu -adj. --a cup full of; a cup of; కపోతాంజనం, kapOtAMjanaM -n. --antimony; a silvery white, brittle metallic element whose chemical symbol is Sb and atomic number 51. కపోలం, kapOlaM -n. --cheek; ---స్వకపోల కల్పితం = something created in one's own cheek; an original. కఫం, kaphaM -n. --(1) phlegm; --(2) foam; froth; --(3) one of the three governing principles of Ayurveda, India's traditional medical system; -- కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు దృఢంగా, బలమైన ఎముకలు కలిగి ఉంటారు; శ్రద్ధచూపుతూ ఉంటారు. కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వాళ్ళు సులభంగా బాధపడరు. ఆలోచించి నెమ్మదిగా, ఉద్దేశపూర్వకంగా జీవితాన్ని గడుపుతారు. కబళించు, kabaLiMcu -v. t. -- devour; eat; swallow; కబ్బలి, kabbali -n. -bartender; కబ్బా, kabbA -n. --vest; a short jacket with no sleevs; కబ్జా, kabjA -n. --(1) encroachment; possession by force; స్థిరమైన ఆస్తి సంబంధంగానే దీనికి ప్రయోగం; ఈ భూమి పదేళ్లనుండీ నా కబ్జాలో ఉంది. --(2) land illegally possessed by an occupier; కబురు, kaburu -n. --word; message; news; information; report; కమటం, kamaTam -n. --furnace; furnace of a goldsmith; కమతం, kamataM -n. --land holding; lessee's land holding; -- కమతం అంటే వ్యవసాయం చేసే మాగాణి పొలం; -- same as కయ్య; కమలం, kamalaM -n. --a floating herb with large leaves; [bot.] ''Nelumbo nucifera''; కమలాఫలం, kamalAphalaM -n. --Mandarin orange; bergamot; [bot.] ''Citrus nobilis'' of the Rutaceae family; కమ్మ, kamma -adj. --pleasant flavor or taste (esp.) of food; -n. --(1) ornamental stud used in earlobes; --(2) sheet of paper or letter; --(3) palm leaf; --(4) one of the castes in Andhra Pradesh, India; (ety.) this meaning probably came from కమ్మతం, suggesting that Kamma caste people were collective farmers; కమ్మకసింద, kammakasiMda -n. --Sweet Negro Coffee; కమ్మతం, kammataM -n. --collective farming; కమ్మదనం, kammadanaM -n. --pleasing aroma; used especially when referring to food; కమ్మనాడు, kammanADu -n. --the region between the rivers గుండ్లకమ్మ and పేరకమ్మ (కృష్ణ) rivers in Guntur and Prakasam districts of Andhra Pradesh; (ety.) this may be the origin for the Kamma caste name; కమ్మపిల్లి, kammapilli -n. --civet cat; కమ్మరి, kammari -n. --blacksmith; ironsmith; కమ్మరి కొలిమి, kammari kolimi -n. --forge; కమాను, kamAnu -n. --bow; (esp.) bow of a violin or a fiddle; కమిటీ, kamiTI -n. --committee; a group of people assigned to work on a specific task; కమిలా, kamilA - n. -- [bot.] ''Mallotus philippensis''; -- కుంకుమ చెట్టు; కమ్మి, kammi -n. --rod; rod used as a window railing; కమీజు, kamIju -n. --undershirt; sleeveless shirt; కమీషన్, kamIshan -n. --commission; --(1) a committee appointed by a government body to resolve an issue; --(2) fee charged by a middle man in a business transaction; --(3) a percentage charged by business for its services; కమ్చీ, kamcI -n. --whip; కమ్ము, kammu -v. i. --(1) cover up, spread; surround; -- (2) draw into a wire; కయ్యం, kayyaM -n. --dispute; fight; altercaction; quarrel; కయ్య, kayya -n. --(1) branch; spur; section; అ small land holding; కమతం, --(2) branch of a backwaters; a small segment of a crop field; ---ఉప్పుకయ్య = salt creek; backwaters; estuary. కరం, karaM -n. --(1) hand; --(2) ray; --(3) trunk of an elephant; -suff. ---ఉపయోగకరం = useful. ---భయంకరం = dreadful. ---హానికరం = harmful. కరండం, karaMDaM -n. --(1) casket; --(2) cassette; కరంబోలా, karaMbOlA - n. -- star fruit; [bot.] ''Averrhoa carambola'' of the Oxalidaceae family; -- మూత్రపిండాల పనితీరులో లోపాలున్నవారు, కిడ్నీలో రాళ్లు ఉన్నవారు స్టార్ ఫ్రూట్స్ తినకూడదు. తింటే వాటిలోని కరంబాక్సిన్ (Caramboxin), ఆగ్జాలిక్ యాసిడ్ (Oxalic Acid) కారణంగా వారి ఆరోగ్యానికి మరింత చెడు జరుగుతుంది; కరంభం, karaMbhaM -n. -- (1)pudding; a sweet made by mixing various flavors; కరకట్ట, karakaTTa -n. --breakwater; levee; embankment; కరకర, karakara -adj. --onomatopoeia for crunchy sound; used to describe crispy foods; కరక్కాయ, karakkAya -n. --Indian gall nut; ink nut; myrobalan; the fruit of Chebulic myrobalan; [bot.] ''Terminalia chebula'' of the Combretaceae family; ''Terminelia indica; Terminelia arjuna;'' --(note) This is used as a cough medicine in the traditional Indian system of medicine; --[Sans.] హరితకీ; పథ్యా; అభయా; అమృతా; కరగు, karagu -v. i. --(1) melt; liquefaction by melting; --(2) dissolve; see also కరుగు; కరగించు, karagiMcu -v. t. --(1) melt; liquefaction by melting; --(2) dissolve; కరచాలనం, karacAlanaM -n. --handshake; కరడు, karaDu -n. --(1) lump; chunk, as in a chunk of cooked rice; --(2) solidified liquid; కరడుగట్టు, karaDugaTTu -v. i. --lumping; formation of a lump, esp. during solidification; కరణం, karaNaM -n. --(1) tool; --(2) keeper of village land records; --(3) one-half of “tithi” in a Hindu calendar; కరణం, karaNaM -suff. ---కుండలీకరణం = parenthesization. ---జాతీకరణం = nationalization. ---నవీకరణం = modernization. ---నగరీకరణం = urbanization. కరణార్థకం, karaNArthakaM -n. --[gram.] instrumental case; కరణి, karaNi -n. --mode; manner; కరతలం, karatalaM -n. --palm of a hand; కరతాళం, karatALaM -n. --clapping; applauding; కరత్వం, karatvaM -n. --handedness; chirality; the property of being right-handed or left-handed; కరతిత్తి, karatitti -n. --hand bag; కరదివ్వె, karadivve -n. --hand-held flaming torch; కరదీపిక, karadIpika -n. --hand-held light; flashlight; torch light; కరపత్రం, karapatraM -n. --pamphlet; handout; కరబూజా, karabUjA -n. --cantaloup-like melon; [bot.] ''Citrullus vulgaris'' of the Cucurbitaceae family; కరభం, karabhaM -n. --(1) metacarpus; part of the hand from the wrist to the base of the metacarpal bones; (lit.) hand bones; -- (2) a young camel; a young elephant; కరవాక, karavAka -n. --salt marsh; కరవాలం, karavAlaM -n. --sword; (lit.) extension of hand; కరవేరు, karavEru -n. --[bot.] root of ''Lavendula carnosa''; కర్కటకం, karkaTakaM - n. -- (1) a crab; -- (2) the sign cancer of the zodiac. -- (note) కర్కాటకం is not the correct usage; కర్కట శృంగి, karkaTa SRMgi - n. -- [bot.] Rhus succedonea; కర్కరి, karkari -n. --colander, strainer; a vessel with holes to facilitate draining of liquids from food; కర్ణం, karNaM -n. --(1) ear; --(2) hypotenuse of a right triangle; --(3) diagonal (of a quadrilateral); --(4) hole; --(5) rudder; కర్ణగోచర, karNagOcara -adj. --audible; (lit.) one that can be sensed by the ears; (rel.) దృగ్గోచరం; స్పర్శగోచరం; కర్ణధారి, karNadhAri -n. --ship's pilot; the person who drives a ship; (rel.) నియామకుడు = navigator. కర్ణభేరి, karNabhEri -n. --eardrum; tympanum; కర్త, karta -n. --(1) doer; actor; --(2) [gram.] subject; the causative agent; కర్తరి, kartari -n. --(1) the specific period of time when the Sun spends in the third and fourth quarters of the asterism భరణి, all four quarters of the asterism కృత్తిక, and the first quarter of the asterism రోహిణి; this period is especially hot in India; a colloquial name for this is కత్తెర; --(2) [gram.] active voice; కర్తవ్యం, kartavyaM -n. --responsibility; duty; thing to do; కర్బనం, karbanaM -n. --carbon; this word can be used for all three allotropic forms of carbon, namely graphite, diamond and carbon-60 (or fullerene, a short form of Buckminsterfullerene); -- కర్బన ఉద్గారం = carbon emission; కర్బన చతుర్ హరితం, karbana catur haritaM -n. --[chem.] carbontetrafluoride; Freon; CF₄; కర్బన రసాయనం, karbana rasAyanaM -n. --carbon chemistry; organic chemistry; కర్బనపు గొలుసు, karbanapu golusu -n. --carbon chain; కర్బనోదకం, karbanOdakaM -n. --[chem.] carbohydrate; starches (పిండి పదాథాలు) and sugars (చక్కెరలు) are examples of carbohydrates; కర్త, karta - n. -- (1) doer; maker; author; (2) [gram.] the nominative case; -- see also కారయిత, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు; కర్మ, karma -n. --(1) fate; karma; lot; destiny; --(2) law of causation and action; --(3) deed; work; effect of a deed; --(4) [gram.] object; -- According to Hindu thought, there are three types of "karma:" (1) సంచిత కర్మ = the karma accumulated from the previous birth(s). This is analogous to inherited wealth; (2) ప్రారబ్ధ కర్మ = the karma "earned" during the current birth; (3) ఆగామి = the "karma" forwarded to the next birth; కర్మకాండ, karmakAMDa -n. --(1) ritual; ceremony; --(2) funeral rites; obsequies; కర్మణి, karmaNi -n. --[gram.] passive voice; కర్మధారయం, karmadhArayaM -n. --[gram.] name of a compound word where the first half is an adjective and the second half a noun; ex. నల్లపిల్లి; ఉక్కుపాదము; కర్ర, karra -n. --wood; కర్రపెండలం, karrapeMDalaM -n. --cassava root; yucca; [bot.] ''Manihot utilissima''; ''Manihot esculenta''; -- the starch from this root is used to make tapioca or sago కర్రసారా, karrasArA -n. --wood alcohol; methyl alcohol; methanol; CH₄; కర్షణం, karshaNaM -n. --traction; కరాటం, karATaM -n. --pill box; భరిణె; కరాటీ, karATi -n. --karate; a martial art involving use of hand power; కరాఖండిగా, karaakhaMDIgaa - adv. -- precisely; exactly, కరారునామా, karArunAmA -n. --written agreement; warranty; కర్కాటకం, karkATakaM -n. --Cancer; one of the 12 signs of the Zodiac; కర్కాటక రేఖ, karkATaka rEkha -n. --Tropic of Cancer; the 23.5 degrees north latitude; కర్ణాకర్ణిగా, karnAkarNigA -adv. --from ear to ear; by the grapevine; by word of mouth; orally; కర్ణాటక, karnATaka - adj. -- melodious; pleasant to the ears; (note) కర్ణ = ear; ఆటతి = pleasant; కర్ణాస్థి వ్యూహం, karnAsthi vyUhaM -n. --[anat.] bony labyrinth of the ear; కర్తార్థకం, KartArthakaM -n. --[gram.] active voice; కర్మాగారం, karmAgAraM -n. --workshop; factory; (lit.) place where work is done; కర్మార్థకం, karmArthakaM -n. --[gram.] passive voice; కరి, kari -n. -- (1) elephant; (2) mold; a kind of fungal infection; (3) blackness; (4) an illustration; a proof; (5) witness; -- కర్రి; కరివేప, karivEpa -n. -- curry leaf; sweet neem; [bot.] ''Murraya koenigii'' of Rutaceae family; విఖ్యాత వృక్షశాస్త్రజ్ఞుడు జొహాన్ యాండ్రియాస్ మర్రే (Johann Andreas Murray 1740- 1791) పేరిట దీనిని మర్రయా (Murraya) అంటున్నారు; --(note) curry powder is not powdered curry leaves; curry powder is a mixture of several spices; -- (ety.) కరి = కర్రి = black; వేప = neem; the leaves of are indeed darker than neem leaves; "sweet neem" does not imply that the leaves are sweet, rather they are not as bitter as neeem leaves; --[Sans.] కైడర్య; కృష్ణ నింబ; -- కరివేప ఆకులలో కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్, పీచు పదార్ధం, విటమిన్- ఎ, విటమిన్- సి పుష్కలంగా ఉన్నందున అవి ఆహారపరంగా విలువైనవి. కరివేప ఆకులను డిస్టిలేషన్ చేసి కర్రీ లీఫ్ ఆయిల్ అనే నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనెను సబ్బుల తయారీలో వినియోగిస్తారు. కరివేప చెట్టు వేళ్ళు, కాండం బెరడు, ఆకులు వైద్యపరంగా విలువైనవి. ఇవి శరీరపు కాకను తగ్గించి చల్లబరుస్తాయి. జ్వరాలనూ, కడుపులోని క్రిములను పోగొట్టి, పొట్టలోని గాస్ ను వెడలించి, ఆకలి పుట్టిస్తాయి. నొప్పులు, వాపులు పోగొడతాయి. కుష్ఠు, ప్రూరిటస్, ల్యూకోడెర్మా వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు కరివేప దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. భోజనంలో ముందుగా కొద్ది అన్నంతో కరివేప కారం నెయ్యి వేసుకు తింటే కడుపు ఉబ్బరం, అగ్నిమాంద్యం, నోటి అరుచి తగ్గిపోయి ఆకలి పెరుగుతుంది. కరివేప పచ్చడి నీళ్ల విరేచనాలు, రక్త విరేచనాలను అరికడుతుంది. కరివేపాకు పచ్చడి వాంతులను, వాపులను పోగొడుతుంది. మూత్రపిండాల వాపులు, నొప్పులను కరివేప వేళ్ళ రసం పోగొడుతుంది. కరివేప మాను చెక్క అరగదీసి రాస్తే ఒంటిమీది పొక్కులు తగ్గుతాయి. కరివేప పళ్ళు నల్లగా, రుచిగా ఉంటాయి. దాహాన్నీ, రక్తపైత్యాన్నీ అవి పోగొడతాయి. కర్ణిక, karNika -n. --(1) auricle; one of the upper chambers of the heart; (rel.) జఠరిక; --(2) middle finger; --(3) ear stud; external ear; --(4) tip of an elephant's trunk; కర్రి, karri -adj. --black, dark; కర్రి కాయ, karrikAya -n. --[phys.] black body; a hypothetical object that absorbs radiation of all frequencies; కర్రి పెట్టె, karri peTTe - n. -- [engr.] black box; a hypothetical object that takes an input and produces an output, but whose internals are unknown to the analyst; కర్రి బిలం, karri bilaM - n. [phys.] black hole; an astronomical object of intense mass and intense gravitational pull such that even light cannot escape from it, thus making it appear black; కర్పూరం, karpooraM - n. -- Camphor; [bot.] ''Cinnamomum Camphora;'' -- కర్పూరంలో రెండు రకాలు ఉన్నాయి: పచ్చ కర్పూరం, హారతి కర్పూరం; -- ప్రాకృతిక మయిన కర్పూరం మన దేశంలో చాలా తక్కువ. ఇక అలాంటి దాని ఖరీదు చాలా ఎక్కువ. బహుశా నిర్ధారణగా దాన్ని అమ్మే వారు ఉన్నారా అనేది సందేహమే. కర్పూరం చెట్టు యొక్క ఎత్తు 50-60 అడుగులకు చేరుకుంటుంది మరియు దాని గుండ్రని ఆకులు 4 అంగుళాల వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. ఈ చెట్టు బెరడు నుండి కర్పూరం తయారుచేస్తారు. చెట్టు యొక్క బెరడు ఎండబెట్టడం లేదా బూడిద రంగులో కనిపించడం ప్రారంభించినప్పుడు, అది చెట్టు నుండి తీసివేయబడుతుంది. దీని తరువాత అది వేడి చేయడం ద్వారా శుద్ధి చేయబడుతుంది మరియు పొడిగా మార్చబడుతుంది. ఇది అవసరానికి అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. కర్పూరం చెట్టును నల్ల బంగారం అని కూడా అంటారు. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత విలువైన చెట్లలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. పూజలో ఉపయోగించే కర్పూరం మాత్రమే కాదు, ఈ చెట్టు నుండి అనేక ఇతర వస్తువులను తయారు చేస్తారు. -- కృత్రిమ తయారీలో టర్పెంటైన్ అనే ముడిపదార్ధం నుంచే కర్పూరం వస్తుంది. ఇది పైన్ జాతి, ఇతరత్రా వృక్షాల నుంచి, లభించేదే. కాబట్టి దీన్ని అందరూ నేచురల్ అని గప్పాలు కొట్టుకుని లేబిల్స్ మీద ముద్ర వేసుకుంటున్నారు. అయితే టర్పెంటైన్ ని, కర్పూరం గా మార్చేది ప్రయోగశాలలలోనే. -- ఫార్మా గ్రేడ్ 98% శుద్ధమైనది, మందుల్లోనూ వాడతారు. టెక్నికల్ గ్రేడ్ 93–94% శుద్ధమైనది - పూజల్లో వాడతారు. కలబంద, kalabanda - n. -- Aloe vera; [bot.] ''Aloe Vulgaris; Aloe Indica;'' -- ఆయుర్వేదం లో "కుమారీ ఆసవం" చాలా పేరున్న మందు. "ముసాంబరం" ని వాడేవారు కలబంద ను కాలిచి చేస్తారు. -- [Sans.] కుమారి; కలిగొట్టు చెట్టు, kaligoTTu cheTTu - n . -- Yellow snake tree; Trumpet Flower Tree; [bot.] ''Stereospermum tetragonum; Stereospermum colais;'' Often used in Ayurvedic medicine, particularly as part of the Dashmula formulation. -- [Sans.] పతల; కలివికోడి, kalivikODi - n. -- Jerdon's courser; [bio.] ''Rhinoptilus bitorquatus;'' a nocturnal bird belonging to the pratincole and courser family Glareolidae; The bird was discovered by the naturalist Thomas C. Jerdon in 1848 but not seen again until its rediscovery in 1986; This courser is a restricted-range endemic found locally in India in the Eastern Ghats of Andhra Pradesh. It is currently known only from the Sri Lankamalleswara Wildlife Sanctuary, and Sri Penusila Narasimha Wildlife Sanctuary where it inhabits sparse scrub forest with patches of bare ground; కలివిడి, kaliviDi -adj. -- gregarious; sociable; social; company-loving; కలువ, kaluva - n. -- prickley water lily; Gorgon plant; Foxnut plant; [bot.] ''Euryale ferox'' of the Nymphaeaceae family; The flowers are usually white, red, or blue; -- the seeds of this plant, called foxnuts, are nutritious and are getting widely popular; -- see also తామర; కళ్ళాపి, kaLLaapi - n. -- వాకిలి చిమ్మి పేడనీళ్ళు చల్లడాన్ని కళ్ళాపి అంటారు. కళ్ళేం, kaLLEM - n. -- చక్కగా అలికి శుభ్రం చేసి, తడి లేని మిట్టనేల కళ్ళాం. పైరుకోతలు అయిన తర్వాత ఆ కంకులను నురిచే ప్రదేశాన్ని కళ్ళాం అంటారు. -- కోసిన పైరు పనాలు (చిన్న మోపులు)గా కట్టి పెట్టి, రెండు మూడు రోజులకు చెమ్మ ఆరిపోగా ఆ కట్టలను ఈ నేలలో నురిచి, ధాన్యమూ గడ్డీ వేరుచేస్తారు. ఆ ధాన్యంలోని తరకలన్నీ ఎగిరిపోయి గట్టి గింజలు చేతికి రావడానికి తూర్పారబడ్తారు. ఎడ్లబండి మీదనో/ ఎత్తైనా ప్రదేశంలోనో నిలబడి పై నుంచి కిందికి ధాన్యం జారవిడుస్తూ ఉండగా, తాలు తరకలు దూరంగా పడిపోతాయి. ఆ శుభ్రమైన ధాన్యాన్ని బస్తాలకు ఎత్తుతారు. ఈ ప్రక్రియ అంతా జరిగేది కళ్ళాంలోనే. కస్తూరి,kastoori - n. -- musk; -- కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి; మృగనాభి అంటే కస్తూరి; కాకమంచి, kaakamanchi - n. -- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' The leaves and berries are edible when cooked and used to treat mouth ulcers, fever, and liver issues. -- కామంచి చెట్టు; కాచు, kaachu - n. -- తుమ్మ జాతికి చెందిన చెట్టు బెరడు; తాంబూలంలో వేస్తారు; [bot.] ''Acacia catech;'' కామంచి, kaamanchi - n. -- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' is a medicinal plant used for stomach issues, fever, and skin disorders, and its leaves are often eaten in soups or dal. Unripe berries are often considered poisonous due to high solanine content. కానుగ, kaanuga - n. -- [bot.] ''Millettia pinnata, Pongamia pinnata''of the FABACEAE family; -- Pongamia tree, an ancient tree from India, could help provide the world with renewable energy as a petroleum alternative. Its beans yield oil 30% by weight. The 70% that is left is high-quality protein. Further research is needed to convert this protein into edible consumer products; This tree can yield both food and fuel; కాపు, kaapu - n. -- (1) a social subdivision in Southern India; a cultivator; ryot; తూర్పు కాపు (ఉత్తరాంధ్ర); కాపు (కోస్తా ఆంధ్ర); తెలగ (కోస్తా ఆంధ్ర); ఒంటరి (కోస్తా ఆంధ్ర); బలిజ (రాయలసీమ); మున్నూరు కాపు -పటేల్ (తెలంగాణా); (2) a householder; (3) protection; guard; (4) productiveness of plants and trees; కామందు, kaamandu - n. -- landlord; కాయ, kaaya - n. -- green fruit; unripe fruit; కాయధాన్యాలు, kaayadhaanyaalu - n. pl. -- legumes; pulses; -- అపరాలు; చిక్కుళ్ళు; కారణం, kAraNaM -n. --cause; reason; కారణకార్యములు, kAraNakAryamulu -ph. --cause and effect; కారణకార్య సంబంధం, kAraNakArya saMbaMdhaM -ph. --relation between cause and effect; కారణజన్ములు, kaaraNajanmulu - ph. -- ఒక లోకోపకారం జరగడానికి పుట్టిన వాళ్ళు. స్వాతంత్ర్యం రావడానికి గాంధీజీ, సంఘ సంస్కరణ లక్ష్యంగా, వీరేశలింగం గారు ఉదాహరణలు. శాస్త్ర పరిశోధనలో అనేక నూతన ఆవిష్కరణలు చేసిన వాళ్లూ కారణ జన్ములే. వాళ్ల అన్వేషణలు భవిష్యత్ తరాల జీవితాలనే మార్చివేసేవిగా ఉంటాయి; కారణభూతం, kAraNabhUtaM -n. --cause; reason; కారణభూతుడు, kAraNabhUtuDu -n. --originator; కారణాంకం, kAraNaMkaM -n. --[math.] factor; కారణాంశం, kAraNaMSaM -n. --[med.] factor; an agent responsible for an event; కారయిత, kArayita - n. -- the person or agent who causes; -- see also కర్త, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు; కార్యం, kArayaM m. --(1) effect; --(2) the deed; --(3) nuptials; the first night together for the bride and groom; ---కాగల కార్యం గంధర్వులే తీరుస్తారు = the Gandharvas will do the deed. This popular quotation refers to a small skirmish in the epic Mahabharata; This phrase is used to covey the meaning, "why do we bother, there are others who can render punishment in more appropriate ways." కార్యకలాపాలు, kAryakalApAlu -n. --activities; కార్యకర్త, kAryakarta -n. --office-bearer; staff; a member of a political party who takes active responsibility; కార్యక్రమం, kAryakramaM -n. --program; itinerary; agenda; order of doing things; కార్యదర్శి, kAryadarSi -n. --secretary; కార్యదీక్ష, kAryadIksha -n. --dedication; devotion; commitment; కార్యభారం, kAryabhAraM -n. --(1) workload; --(2) responsibility; కార్యవర్గం, kAryavargaM -n. --working committee; కార్యవాది, kAryavAdi -n. --pragmatist; practical person; కార్యశూరుడు, kAryasUruDu -n. --persistent person; a person who gets the job done; కారాకూరం, kArAkUraM -adj. --jumbled; confounded; కార్ఖానా, karkhAnA -n. --workshop; factory; కారింజా, kAriMjA -n. --artificial fountain; కారాగారం, kArAgAraM -n. --jail; prison; penitentiary; కారాలు మిరియాలు నూరడం, kArAlu miriyAlu nUraDaM - ph. -- the act of showing extreme anger; కార్యాలయం, kAryAlayaM -n. --office; కారింగువ, kAriMguva -n. --[bot.] ''Gardenia resinifera'' of the Rubiaceae family; --Gardenia plants are prized for the strong sweet scent of their flowers, which can be very large in size in some species; -- కొండమంగ; కార్డిగన్, kArDigan -n. --cardigan; an open-front sweater; named after the Earl of Cardigan (1797 - 1868), British general; కార్తికేయుడు, kArtikEyuDu -n. --the six-headed son of Lord Shiva; according to one legend, the six mothers are believed to be six women representing the six stars of the Pleides group of stars, a group of stars often referred to in the Vedas; కారు, kAru -adj. --extreme; ---కారు నలుపు = extremely dark. ---కారు చవుక = very cheap. ---కారు మేఘం = thick cloud. -n. --(1) car; wagon; automobile; --(2) short for పటకారు; --(3) strong malodor; offensive odor; కారు కూతలు = వినడానికి కఠినమైన మాటలు; -v. i. --drip; leak; trickle; కారుప్పు, kAruppu -n. --bittern; brine; the thick solution left over after the crystallization of salt from seawater; కారుశిల్పి, kAruSilpi -n. --artisan; కార్డు, kArDu -n. --postcard; card; cardboard; కార్తె, kArte -n. --the heliacal rising of a star; the period of time during which the Sun rises along with one of the 27 asterisms of the Hindu calendar; duration of about 13.5 days spent by the Sun in each one of the star groups; -- భరణి కార్తెలో బండలు పగుళ్ళిచ్చేంత ఎండ కాస్తుంది. కృత్తిక కార్తెలో కుతికలు బిగుస్తాయి (గాలి వీచటం తగ్గి, ఎండ తీవ్రత పెరగటం వలన). రోహిణి కార్తెలో రోళ్ళు పగిలేలా ఎండలు కాస్తాయి. మృగశిర కార్తెలో ముసలి ఎద్దు కూడా రంకె వేస్తుంది (తొలకరి మొదలౌతుంది). ఆరుద్ర కార్తెలో ఆడవారు కూడా మగవారికి సమానంగా వ్యవసాయ పనులు చేయవలసి ఉంటుంది. కాలం, kAlaM -n. --(1) time; --(2) season; --(3) life-span; --(4) [music] speed; ---ఆయన కాలం చేసేరు = he finished his time; he is dead. ---చలి కాలం = cold season. ---వాడి కాలం తీరింది = he is dead; (lit.) his time was up. ---కాలము, దూరము = time and distance. కాల, kAla -adj. --(1) black; dark; --(2) pertaining to time; కాల రంధ్రం, kAla raMdharaM -n. --[astron.] black hole; collapsed star whose gravitational force is so strong even light cannot escape from it; కాలకృత్యం, kAlakRtyaM -n. --morning routine such as brushing, bathing etc; కాలక్షేపం, kAlakshEpaM -n. --passing time; spending time; ---గ్రంధ కాలక్షేపం = passing time reading books. ---పురాణ కాలక్షేపం = passing time listening to epic readings. కాలగర్భం, kAlagarbhaM -n. --the march of time; (lit.) the womb of time; కాలచక్రం, kAlacakraM -n. --the march of time; (lit.) the wheel of time; కాలజ్ఞానం, kAlaj~nAnaM -n. --ability to prophecy; కాలదన్ను, kAladannu -v. t. --refuse to avail an opportunity; reject; kick away; కాలదోషం, kAladOshaM -n. --(lit.) expiration of time to take action; expiration of the statute of limitations; ---కాలదోషం పట్టేసింది = the statute of limitations has expired; it is too late to take any action. కాలధర్మం, kAladharmaM -n. --death; ---ఆయన కాలధర్మం చెందేరు = a respectful way of saying “he is dead”. కాలమానం, kAlamAnaM -n. --(1) climate; --(2) standard time; ---కాలమాన పరిస్థితులు = climatic conditions. ---భారతీయ కాలమానం = Indian Standard Time. కాలయాపనం, kAlayApanaM -n. --delay; wastage of time; procrastination; కాలరు, kAlaru -n. --collar; కాలవ్యతిక్రమం, kAlavyatikramaM - n. -- anachronism; కాలసర్పం, kAlasarpaM -n. --(1) black snake; --(2) metaphorical snake representing time; ---కాలసర్పం కాటు వేసింది = the "time snake" bit, which means "met with death." కాలసర్పదోషం, kaalasarpadOshaM - n. -- an euphimism for wasting time by indulging in sleep and banter; -- నిద్రతో, వ్యర్దపు మాటలతో కాలాన్ని దుర్వినియోగం చేసేవారికి కాలసర్పదోషం తగులుతుందని జ్యోతిషులు అంటారు; కాలహరణం, kAlaharaNaM -n. --delay; loss of time; wastage of time; కాల్బలం, kAlbalaM -n. --infantry; soldiers on foot; కాల్పనిక, kAlpanika -adj. --artificial; invented; fictional; కాలాతీతం, kAlAtItaM -n. --(1) delay; out of time; సమయం ఇప్పటికే చాలా అయింది. ఇక తర్వాత పని మొదలు పెట్టాలి అనే సందర్భం లో వాడతాము. --(2) out of step with the times; కాలంతో సంబంధం లేకండా ఎవర్ గ్రీనుగా ఉండటాన్ని కాలాతీతమయినదిగా చెప్తారు. అది మనిషి యొక్క కీర్తిప్రతిష్ఠలు కావచ్చు,పుస్తకం కావచ్చు, సినిమా కావచ్చు, నవల కావచ్చు, నాయకులు చేపట్టే మంచి పథకాలు కావచ్చు. -- (3) Beyond time; దేవుడు కాలాతీతమయినవాడు. భూత వర్తమాన భవిష్యత్ కాలాలలో ఆయన ప్రభ శాశ్వతంగా ఓకే లాగ ఉంటుంది. కాలిదారి, kAlidAri -n. --foot path; కాలిపిక్క, kAlipikka -n. --calf; calf muscle; కాలిబంటు, kAlibaMTu -n. --foot soldier; కాలిబాట, kAlibATa -n. --footpath; కాలిబోను, kAlibOnu -n. --snare; కాలీఫ్లవర్, kAlIphlavar -n. --cauliflower; కాలు, kAlu -n. --(1) leg; --(2) foot; -- (3) the fraction 1/4; -v. i. --burn; bake; scald; ---ఇల్లు కాలిపోతోంది = the house is burning. కాలువ, kAluva -n. --canal; an artificially created waterway as opposed to a channel which is a natural waterway; (lit.) కాల్ = to flow; కాలుష్యం, kAlushyaM -n. --pollution; కాల్చు, kAlcu -v. t. --burn; roast; ---చెయ్యి కాల్చుకోకు = do not burn your hand; as an idiom this also means “do not cook.” ---జీడిపిక్కలు కాల్చు = roast the cashews. కాలేజి, kAlEji -n. --college; an institution for learning beyond high school; కాలేయం, kAlEyaM -n. --[biol.] liver; the organ that produces bile; కాలోచిత, kAlOcita -adj. --seasonal; appropriate for a time; timely; opportune; కావరం, kAvaraM -n. --fat; కావ్యం, kAvyaM -n. --any literary work (prose, verse, or a mixture) that places emphasis on the quality of the concept being treated; -- "వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం" అని పెద్దల మాట. అంటే రసాత్మకంగా ఉండి మనసును స్పందింపజేసే ఒక వాక్యమైనా కావ్య గౌరవాన్ని అందుకొంటుంది. కావ్యం అందమైన ఊహలతో, వర్ణనలతో, అర్థ గాంభీర్యంతో, ఔచిత్యంతో చదవగానే మనసులో రసాలు ఊరేలా ఉండాలి. కవి భావనలతో మన హృదయం కూడా స్పందించేలా చేయగలిగిన ఏ రచనైనా కావ్యమే; కావిడిబద్ద, kAviDibadda -n. -- shoulder pole; a pole carried on the shoulder with two loads suspended from both ends of the pole; కావి రంగు, kAvi raMgu -n. --tan color; కావిరి, kAviri -n. --vapor; black vapor; కావున, kAvuna -adv. --therefore; కాశీగన్నేరు, kASIgannEru -n. -- Yellow Oleander plant; [bot.] ''Cascabela thevetia;'' A shrub with bright yellow, funnel-shaped flowers; -- It is not to be confused with ''Nerium oleander'', which is commonly referred to simply as గన్నేరు or కరవీరం; కాశీరత్నాలు, kASIratnAlu - n. -- Red Cypress Vine; red tubular flowering vine, also called Scarlet Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' of the Convolvulaceae family; This is native to the Americas but is now widely seen all over the world, including Andhra Pradesh; A related plant with similar flowers is called Red Cypress Vine, [bot.] ''Ipomoea quamoclit;'' కాసం, kAsaM -n. --(1) cough; --(2) (abbr.) light-year; short for కాంతి సంవత్సరం; జ్యోతిర్‌వర్షం; కాసారం, kAsAraM -n. --lake; కాస్తా, kAsiMta -n. --a little, a small amount; a little bit; కాసింత, kAsiMta -adj. --little bit; -n. --a little, a small amount; a little bit; -- (ety.) కాసు + అంత = కాసింత; రూపాయి - అర్ధరూపాయి - పావలా - బేడ - అణా - అర్ధణా - కాణీ - దమ్మిడీ - కాసు - అరకాసు: ఈ క్రమంలో కాసు అనేది ఒకప్పటి దమ్మిడీలో సగము. కాస్మిక్ కిరణాలు, kAsmik kiraNAlu -n. -- Cosmic rays; A continuous flow of particles that reach the surface of the Earth from space, particles produced by black holes of enormous mass and by the remains of supernovae; Cosmic rays are primarily composed of high-energy particles, mainly protons (90%), followed by helium nuclei (alpha particles, 9%), and heavier atomic nuclei (1%). A small fraction are electrons, positrons, and antimatter particles. The ionosphere protects us all from the damaging influence of these rays. -- విశ్వకిరణాలు; కాసీరత్నం, kAsIratnaM - n. -- a climber or bushy plant with scarlet red flowers; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' Linn.; కాసు, kAsu -n. --(1) sovereign; a gold coin weighing 10 grams; --(2) cash; copper coin; any coin; కాసేపు, kAsEpu -adj. --little while; కాష్ఠం, kAshThaM -n. --wood; wood used on the funeral pyre; కాష్ఠ, kAshTha -n. --(1) quadrant; a fourth of the region created by two rectangular coordinate axes; --(2) duration of time equal to 18 winks; 1 / 450th of a Muhoortham; కాష్ఠోల్, kAshThOl -n. --wood alcohol; methyl alcohol; methanol; కరస్రారా; క్త్వార్థం, ktvArthaM -n. --[gram.] any infinite verb ending in ఇ, such as వచ్చి, తెచ్చి; -- భూతకాలిక అసమాపక క్రియ; ఉదా. వచ్చియిచ్చెను. ఇందులో 'వచ్చి' క్త్వార్థకము. %క్రా - krA, క్షా - kshA, కిం - kiM, కి - ki, క్రి - kri, క్షి - kshi క్రాంతి, krAMti -n. --(1) turning; --(2) revolution; --(3) [astro.] declination; the angular distance of a celestial object north or south of the celestial equator, analogous to latitude on Earth; this is always measured in degrees, minutes, and seconds; క్రాంతిచక్రం, krAMticakraM -n. --ecliptic; the apparent path of the sun in the sky; క్రాంతివృత్తం, krAMtivRttaM % replacement for old entry -n. --(1) ecliptic; the great circle on the celestial sphere that lies in the plane of the Earth's orbit; the apparent circular path of the Sun as it travels in its annual journey, as seen from Earth; the plane of the ecliptic is tilted at an angle of 23.5 degrees from the plane fo the celestial equator; the two points at which the ecliptic crosses the celestial equator are the equinoxes; the constellations through which the ecliptic passes are the constellations of the Zodiac; --(2) the Zodiac; క్లాసు పీకడం, klaasu peekaDaM - adj. -- preachy; having or revealing a tendency to give moral advice in a tedious or self-righteous way; క్షామం, kshAmaM -n. --famine; క్షారం, kshAraM -n. --alkali; (ety.) భూతిర్బసిత భస్మనీక్షారో రక్షా (అమరకోశము); క్షారార్థం; kshArArthaM -n. --alkaloid; (ety.) an alkali-like substance; క్షారం వంటి పదార్థం కనుక క్షారార్థం; కి, ki - suff. -- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; ఇకారాంత పదాలకి కి అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; పిల్లి > పిల్లికి కింక, kiMka -n. --anger; same as కినుక; కించిత్తు, kiMcittu -n. --very little; iota; "teency, weency" bit; కింపురుష, kiMpurusha -n. -- (1) centaur; a legendary creature with a horse’s body and a human head; (2) మనుష్యముఖమున్ను పక్షిశరీరమున్ను గలిగిన దేవతావిశేషపు జాతి; -- see also కిన్నెర; కింశుకం, kiMSukaM -n. --[bot.] Butea frondosa; కిక్కురుమనకుండా, kikkurumanakuMDA -adv. --without making any noise; silently; కిచకిచ, kicakica -adj. --onomatopoeia for the chirping sound of birds or the squealing sound of monkeys; కిచిడీ, kiciDI -n. --rice cooked with a variety of vegetables, spices and dal; కిచ్చిలి, kiccili -n. --orange; కిటికి, kiTiki -n. --window; కిటకిట, kiTakiTa -adj. --onomatopoeia for tightly packed people at a place; కిటుకు, kiTuku -n. --trick; device; కిణ్వప్రక్రియ, kiNvaprakriya -n. --[chem.] fermentation; కిత్తనార, kittanAra -n. --a fiber made from agave; కిత్తలి, kittali -n. --agave; [bot.] ''Agave americana;'' bast sagopalm; -- పల్లెలలో పొలం గట్లపైన, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మొలిచే కలబంద మొక్కలా కనిపించే పలుచని ఆకుల మొక్క కిత్తలనార. పాత రోజుల్లో పొలాల సరిహద్దులలో ఈ మొక్కలను నాటి సహజమైన కంచెను తయారుచేసుకునే వారు. వీటి ఆకులు పలచగా, పొడవుగా వుండి అంచుల్లో ముళ్లను కలిగి ఉంటాయి. అందుకే పశువులు, మనుషులు వీటి జోలికి పోలేరు. మట్టి కోతకు గురికాకుండా వుండటానికి వీటిని రక్షణ కవచాల్లా ఉపయోగిస్తారు. ఆయుర్వేద ఔషధాలలో ప్రతి భాగాన్ని వాడతారు. ఆకుల నుండి వచ్చిన నారను వస్త్రాలు, తాళ్లు తయారీకి వినియోగిస్తారు. ఇప్పుడు చాలా గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఈ మొక్కలను వాణిజ్య పంటగా పండిస్తున్నారు. కితాబు, kitAbu -n. --(1) kudos; praise; appreciation; --(2) book; కిన్నర, kinnara -n. -- see కిన్నెర; కినుక, kinuka -n. --anger; కినోవా, quinoa - n. - the goosefoot plant; [bot.] ''Chenopodium quinoa''; -- the protein-rich, gluten-free seeds of this plant, native to South America, are being used as a cereal grain and as an alternative to rice and wheat; కిన్నెరులు, kinnerulu - n. pl. -- legendary creatures with a human head and a horse’s body; వీరు అశ్వ శరీరం, నరముఖం కలవారు; -- see also కింపురుషులు; కిఫాయతు, kiphAyatu -n. --benefit; advantage; కిమ్మనకుండా, kimmanakuMDA -adv. --without making any protest; quietly; without hesitation; కిరణం, kiraNaM -n. --ray (of light); కిరణజన్య సంయోగక్రియ, kiraNajanya saMyOgakriya -n. --photosynthesis; కిరణవారం, kiraNavAraM -n. --a beam of (light) rays; (Chinnaya Suri uses the phrase తరణి కిరణవారం); కిరసనాయిలు, kirasanAyilu -n. --kerosene; a combustible hydrocarbon liquid which is derived from petroleum. It is widely used as a fuel in aviation as well as in household Kerosene lamps; -- కిరసనాయిలు సహజంగా రంగు లేని ద్రవం. కేవలం మన దేశంలోనే, ప్రజాపంపిణీకి ఉద్దేశించిన కిరసనాయిలు నల్ల బజారు పాలు కాకుండా రక్షించడానికి అందులో నీలి రంగు 'డై' ని, ఇంకా 'పర్ఫ్యూరాల్''అనే మరో రసాయనాన్ని కలుపుతారు. ఆ రంగును సులభంగా పోగొట్టగల రసాయనాలు లేవు. ఉన్నా వాటిని వాడడం చట్ట ప్రకారం నేరం; కిరాతకం, kirAtakaM -n. --savage deed; barbarian act; కిరాతుడు, kirAtuDu -n. --savage; barbarian; huntsman; కిరాయి, kirAyi -n. --hire; fare; rent; కిరీటం, kirITaM -n. --crown; tiara; కిరీటిక, kirITika -n. --conona; కిర్రుచెప్పులు, kirruceppulu -n. --creaking slippers; shoes deliberately made to produce a creaking sound to act as a means to ward off creeping creatures like serpents; కిలకిల, kilakila -adj. --onomatopoeia for the sound of a woman or baby laughing; కిలారం, kilAraM - n. -- farce; -- కిలకిల నవ్వించేది; రూపకాలలో ఒక రకం; కిలుం, kiluM -n. --verdigris; a mildly toxic substance formed when bronze or brass vessels react with domestic organic acids; -- ఇత్తడి, రాగి పాత్రలు వాడకుండా, శుభ్రం చేయకుండా కొన్ని రోజులు వుంచినట్లైతే మలినాలు చేరి, వాటి రంగు మారి మచ్చలు ఏర్పడతాయి. పాత్రలో లోహంతో ఆమ్లజనీకరణ జరగడం వలన ఉపరితలంపై విషపూరితమైన మలినాలు చోటు చేసుకుంటాయి. దాన్నే "కిలుము" అంటారు. ఈ కిలుము పట్టిన పాత్రలు ఉపయోగించడం ఆరోగ్యానికి హానికరం. కిలో, kilO -pref. --వెయ్యి; ---కిలోగ్రాము = measure of weight in the metric system; one thousand grams; కిలో. ---కిలోమీటరు = measure of distance in the metric system; one thousand meters; ఉరమరగా 8 కి.మీ. = 5 మైళ్లు. కిళ్లీ, kiLlI -n. --an after-dinner chewable item prepared by wrapping scented betel nut pieces and some sweet or pungent condiments in a betel leaf; ---(e. g.) కారా కిళ్లీ = one made from pungent condiments and tobacco. ---(e. g.) మిఠాయి కిళ్లీ = one made from sweet condiments. కిశోరం, kiSOraM -n. --(1) baby; --(2) any baby animal; --(3) baby horse; --(4) baby deer; కిస్తీ, kistI -n. --installment; installment payment; కిసుమీసు, kisumIsu -n. --raisin; dried seedless grapes; క్రిమి, krimi -n. --(1) worm; --(2) germ; --(3) microorganism; (rel.) కీటకం = insect; క్రిమిక, krimika -n. --appendix; vermiform appendix; a part of the large intestine; క్రిమిసంహారక, krimisaMhAraka -adj. --insecticidal; క్రిమిసంహారిణి, krimisaMhAriNi -n. --(1) germicide; --(2) insecticide; క్రియ, kriya -n. --(1) action; activity; --(2) verb; (ant.) ప్రతిక్రియ; (rel.) ప్రక్రియ = process, as in a chemical process; ---అకర్మక క్రియ = intransitive verb. ---సకర్మక క్రియ = transitive verb. క్రియాజన్యవిశేషణం, kriyAjanya viSEshaNaM -n. --verbal adjective; క్రియాప్రాతిపదిక, kriyAprAtipadika -n. --[gram.] a verbal root; క్రియావిశేషణం, kriyAviSEshaNaM -n. --adverb; క్రియాశీల, kriyASIla -adj. --active; practical; constructive; క్రిస్మస్, krismas -n. --Christmas; the birthday of Jesus Christ; క్రిస్మస్ రోజ్, krismas rose -n. --black hellebore flower; [bot.] ''Helleborus niger''; క్లిష్టత, klishTata -n. --intricacy; complexity; క్వినైన్, quinine - n. -- a medicine - once widely used to prevent Malaria - produced from the bark of the Cinchona tree; క్షితి, kshiti -n. --(1) the Earth; --(2) an abode; --(3) 1 followed by 20 zeros; క్షితిజం, kshitijaM -n. --horizon; క్షితిజసమాంతరం, kshitijasamAMtaraM -adj. --horizontal; క్షిపణి, kshipaNi -n. --missile; %కీ - kI, క్రీ - krI, క్షీ - kshI కీకటారణ్యం, kIkaTAraNyaM - n. --dark forest; thick jungle; కీకారణ్యం, kIkAraNyaM -n. --dark forest; thick jungle; కీచు, kIcu -adj. --shrill; కీచుగొంతుక, kIcugoMtuka -n. --shrill voice; కీచురాయి, kIcurAyi -n. --cricket; an insect of the cricket family; కీచులాట, kIculATa -n. --squabble; minor quarrel, esp. between a husband and wife; కీటకం, kITakaM -n. --insect; any of the small invertebrate animals with a head, thorax, abdomen, three pairs of legs, and two pairs of membranous wings; కీటకారి, kITakAri -n. --insecticide; (lit.) killer of insects; కీడు, kIDu -n. --harm; bad luck; down-side; disadvantage; evil; misfortune; (ant.) మేలు; కిడెంచి మేలెంచడం, kIDeMci mEleMcaDaM - ph. -- the act of looking at the downside before counting the benefits; కీత, kIta -adj. --(1) inferior; --(2) level; not heaping; ---కీత చెంచాడు = a level tea-spoonful. కీరచేప, kIracEpa -n. --Cotio; a fish of the Cyprinidae family; [biol.] Osteobramma vigorsii; Osteobramma cotio; కీర్తన, kIrtana -n. --(1) a type of song sung in the Carnatic style; these songs typically have a refrain and one or more stanzas of lyrics; --(2) praise; కీర్తి, kIrti -n. --fame; (ant.) అపకీర్తి; కీలం, kIlam -n. --(1) wedge; pivot; --(2) [bot.] style; కీలకం, kIlakaM -adv. --critical; pivotal; -n. --pivot; key; కీలకోపన్యాసం, kIlakOpanyAsaM -n. --keynote speech; కీలు, kIlu -n. --(1) joint; anatomical joint; --(2) screw; --(3) mechanism; --(4) tar; pitch; ---బంతి గిన్నె కీలు = ball and socket joint. ---మడతబందు కీలు = folding joint. కీలుబొమ్మ, kIlubomma -n. --mechanical doll; puppet; కీసా, kIsA -n. --purse; small purse; కీళ్లవాతం, kILlavAtaM -n. --rheumatism; కీళ్లవాపు, kILlavApu -n. --arthritis; inflammation of the joints; కీళ్లు, kILlu -n. pl. --joints; క్రీడ, krIDa -n. --game; sport; play; క్రీస్తు, krIstu -n. --Jesus Christ; క్రీస్తుపూర్వం, krIstupUrvaM -n. --Before Christ; క్రీస్తుశకం, krIstuSakaM -n. --Anno Domini; in the year of our Lord; A.D.; క్షీరం, kshIrAM -n. --milk; క్షీరదం, kshIradaM -n. --mammal; క్షీరవర్ధకం, kshIravardhakaM - n. --galactagogue; క్షీరామ్లం, kshIrAmlaM -n. --lactic acid; క్షీరాన్నం, kshIrAnnaM -n. --rice pudding; rice cooked in milk and sugar; క్షీరోజు, kshIrOju -n. --lactose; a sugar found in milk; %కుం - kuM, కు - ku, క్షు - kshu కుంకం, kuMkaM -n. --see కుంకుమ; కుంక, kuMka -n. --(1) child widow; --(2) urchin; innocent and mischievous lad; కుంకుడు చెట్టు, kuMkuDu ceTTu -n. --soap nut tree; [bot.] ''Sapindus emarginatus''; -- [Sans.] ఫేనిలం; అరిష్టం; కుంకుడు కాయ, kuMkuDu kAya -n. --soap nut; soapberry; sapindus; [bot.] ''Sapindus mukorossi;'' see also సీకాయ; కుంకుమ, kuMkuma -n. --red rouge-like substance used for making the red dot worn on the forehead of Hindu women; There are several methods of making this; (1) to mix turmeric powder with alum, and quicklime; (2) to mix turmeric powder with lime juice; (3) to mix turmeric powder with some crystals available in the market; -- కుంకం; కుంకుమ చెట్టు, kuMkuma చెట్టు -n. --[bot.] ''Mallotus philippensis'' -- చెందిరం; సిందూర వృక్షం; కమల; కపిలి; కుంకుమ పువ్వు, kuMkuma puvvu -n. --saffron; [bot.] ''Crocus sativa'' of the Iridaceae family; -- తృణ కుంకుమం = hay saffron; --[Sans.] అగ్నిశిఖ; కుంకుమం; కాశ్మీరం; బాహ్లీకం; అస్రం; -- ఈ పూల పురుష కేసరాలు పసుపుపచ్చగా ఉంటే, స్త్రీ కేసరాలు ఎర్రగా ఉంటాయి. ఒక్కో పువ్వులో మూడు స్త్రీ కేసరాలుంటాయి. కీలాగ్రాలు (Stigmas), వాటి పొడవాటి కాడలు (కీలములు - Styles) కూడా ఎర్రగా రక్తవర్ణంలో ఉంటాయి. వీటిని వేరుచేసి ఎండబెట్టి దాన్నే కుంకుమపువ్వు పేరుతో మార్కెట్లో విక్రయిస్తారు. కుంకుమ పువ్వు అని మనం వాడుకునేది ఆ మొక్క పువ్వును కాదు; పూల కీలములు, కీలాగ్రాలను మాత్రమే అని గ్రహించాలి. -- లేటిన్ ”సాఫ్రానం” అనే పదం, ఇటాలియన్ "జాఫ్రానో" అనే పదం అరబ్బుల "అల్ జేఫరిన్" నుంచి వచ్చినవే. వీటన్నిటికి "బంగారు రంగు" అని అర్ధం. సంస్కృత పదం "కుంకుమం" నుంచి ఆ మొక్క పేరు క్రోకస్ వచ్చిందనిన్నీ, దాని అర్ధం "పసుపు రంగు" గా మారిందని చరిత్ర కారులంటారు; కుంకుమ బొట్టు, kuMkama boTTu -n. --the red dot on the forehead worn esp. by Hindu married women, traditionally made from turmeric powder and a dash of lime (calcium carbonate); కుంగు, kuMgu -v. i. --sag; sink; bend; (rel.) ఒంగు; కుంచం, kuMcaM -n. --a volumetric measure for measuring grain until the metric system was introduced; approximately two liters; 1 కుంచం = 2 అడ్డలు = 4 మానికలు = 8 తవ్వలు = 16 సోలలు = 64 గిద్దలు; Similarly, 4 కుంచాలు = 1 తూము; 5 తూములు = 1 ఏదుము (ఐదు + తూము); 10 తూములు = 1 పందుము (పది + తూము); 4 ఏదుములు = 1 పుట్టి; -- గరిసె అంటే పెద్ద ధాన్యపు గంప అనీ ధాన్యపు కొట్టు అనీ అర్థం. ఈ గంపలు, ధాన్యపు కొట్లు వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ పరిమాణాలలో ఉండే కారణంగా గరిసె ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో రకంగా ఉంది. కుంచె, kuMce -n. --brush; కుంజరం, kuMjAraM -n. --elephant; (ety.) one that has కుంజలు; కుంజలు, kuMjAlu -n. pl. --little depressions found on both sides of an elephant's head, just below the కుంభస్థలం; కుంట, kumTa, -n. -- (1) pond; a pond of the size of one "kunta" or about 1/40th acre; (2) pit; low-lying land; -- పెద్ద నీటి చెలమ; కుంటు, kuMTu -v. i. --limp; కుంఠితము, kuMThitamu -n. --dented; bent; wavered; (ant.) అకుంఠితం; కుండ, kuMDa -n. --earthen pot; (rel.) బిందె; కుండపోత, kuMDapOta -n. --torrential rain; heavy rain; rain coming down as if someone is pouring water from a pot; కుండమల్లి, kuMDamalli -n. --star jasmine; a plant of the Oleaceae family; [bot.] Jasminium multiforum; This plant has medicinal uses in treating ulcers; known to have an antidote for cobra venom; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam; కుండలము, kuMDalamu -n. --ear ring; కుండలిని, kuMDalini - n. -- A Yoga system to tame and harness the internal energy in the human body; Kundalini yoga (kuṇḍalinī-yoga) derives from kundalini, defined as energy that lies within the body, at the base of the spine. Kundalini is considered to be dormant until it is activated (as by the practice of yoga) and channeled upward through the central channel, along the spine, in a process of spiritual perfection; -- కుండలిని అనేది భారతీయ యోగ శాస్త్రం ప్రకారం ఒక అనిర్వచనీయమైన శక్తి. ఇది మానవ శరీరంలో వెన్నులో క్రింది భాగాన చుట్ట చుట్టుకొని పాములా దాగి ఉంటుంది. ఈ స్థానాన్ని మూలాధారం అంటారు. ఈ మూలాధారం లో దాగివున్న ఈ కుండలినీ శక్తిని మానవ శరీరంలోని షట్చక్రాల (అంటే మూలాధార, స్వాధిష్టాన, మణిపూర, అనాహత, విశుద్ధి, ఆజ్ఞా) నుండి సుషుమ్నా నాడి ద్వారా పైకి సహస్రారం వరకు తీసుకొనివెళ్లే పద్ధతి కుండలినీ యోగం. కుండలినీ యోగంలో కుండలినిని జాగృతం చేయడానికి ప్రాణాయామం ఒక ముఖ్య సాధనం. కుండలిని స్థితి శక్తి (potential energy) రూపంలో ఉండగా, త్రికరణ శుద్ధితో అరిషడ్వర్గాలను జయించినప్పుడు, గతి శక్తి (kinetic energy) గా మారి ఊర్ధ్వ ముఖంగా పయనించి, షట్చక్రాల్లోని ఒక్కొక్క చక్రాన్నీ దాటుతూ, తల మాడు భాగాన ఉండే సహస్రార చక్రాన్ని చేరుతుంది. ఈ స్థితినే అష్టాంగ యోగంలోని అత్యున్నత దశ అయిన "సమాధి స్థితి"గా కూడా పేర్కొంటారు. ఈ స్థితిలో సాధకుడు అనిర్వచనీయమైన ఆనందాన్ని (బ్రహ్మానందాన్ని) పొందుతాడని అంటారు. కుండలినీ విద్యను ఉపాసించిన రమణ మహర్షి, రామకృష్ణ పరమహంస సమాధి స్థితికి చేరారని అంటారు. కుండలీకరణం, kuMDalIkaraNaM -v. t. --parenthesize; bracket; కుండలీకరణములు, kuMDalIkara-Namulu -n. pl. --parentheses; brackets; కుండీ, kuMDI -n. --bin; jar; urn; (rel.) చెత్త కుండీ; పూల కుండీ; కుందము, kuMdamu - n. -- star jasmine; Downy jasmine;[bot.] Jasminum multiflorum -- [Sans.] సదాపుష్ప; కుందేలు, kuMDElu -n. --(1) Indian hare; rabbit; [biol.] Lepus nigricollis; --(2) total loss in a card game; (ety.) In certain card games, Indians use the terms ఆట (game), బేస్తు (marginal win), and కుందేలు (total loss); కుందేలు, probably a distortion of కుదేలు, means total loss; కుంపటి, kuMpaTi -n. --portable charcoal grill; portable charcoal furnace; కుంభం, kuMbhaM -n. --(1) Aquarius; one of the 12 signs of the Zodiac; --(2) pot, water pot; కుంభ, kuMbha -adj. --convex; కుంభకం, kuMbhakaM -n. --holding the breath in yoga practice; ---అంతః కుంభకం = inhaling and holding the breath. ---బహిః కుంభకం = exhaling and holding the breath. కుంభకటకం, kuMbhakaTakaM -n. --convex lens; కుంభకామెర్లు, kuMbhakAmerlu -n. --yellow fever; కుంభకోణం, kuMbhakONaM -n. --(1) a town in Southern India; --(2) scam; allegorically used while referring to big-time deceit; a toponym; కుంభవృష్టి, kuMbhavRsTi -n. --torrential rain; heavy rain; downpour; -- [see also] ముసురు; జడివాన; కుంభస్థలం, kuMbhasthalaM -n. --an area at the top part of the head and between the shoulders of an elephant, where the mahout uses his iron stylus to control the elephant; కుంభాకార, kuMbhAkAra -n. --adj. convex; (lit.) pot shaped; కు, ku -n. --pref. false; pseudo; artificial; -- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; అకారాంత పదాలకి కు అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; కుక్క > కుక్కకు కుక్క, kukka -n. --dog; terrier; ---ఆడకుక్క = bitch. ---ఉడుప కుక్క = terrier. ---కుక్కపిల్ల = puppy. ---మగకుక్క = dog. ---కుక్కలగుంపు = kennel. ---కుక్కలదొడ్డి = kennel. కుక్క కాటుకి చెప్పు దెబ్బ, kukka kATuki ceppu debba -ph. --[idiom] tit for tat; కుక్కగొడుగు, kukkagoDugu -n. --agaricus; toadstool; [bot.] ''Mushroom agaricus;'' (note) the edible variety is called mushroom or పుట్టగొడుగు; కుక్కతులసి, kukkatulasi -n. --white basil; [bot.] ''Ocimum album; Ocimum americanum;'' [Sans.] ఫణిర్జకం; కుక్కబంతి, kukkabaMti -n. --tridax; కుక్కమూతి పిందెలు, - n. -- vegetables, like gourds and cucumbers, that were deformed and twisted at a tender stage thus rendered useless; -- బాల్యంలోనే చెడు నడవడికకు అలవాటు పడినపిల్లలను కుక్క మూతి పిందెలతో పోల్చడం ఉంది. వక్రంగా పుట్టిన పిందెలు నిజంగానే కుక్క మూతిని పోలి ఉండడం కద్దు. కుక్కవాయింట, kukkavAyiMTa -n. --dog mustard; an edible green; [bot.] Polanisia viscosa; Cleome viscosa Linn. ; శ్వానబర్చర; కుక్కవావింట; కుక్కవెర్రి, kukkaverri -n. --hydrophobia; a disease, characterized by a fear of water, caused by a dog bite; కుక్కలదొడ్డి, kukkaladoDDi -n. --dog-kennel; కుక్కుటం, kukkuTaM -n. m. --cock; rooster; chicken; fowl; కుక్కుటి, kukkuTi -n. f. --hen; కుక్షి, kukshi -n. --stomach; ---నిరక్షర కుక్షి = illiterate person; (lit.) without a syllable in the stomach. [[File:Starr_060305-6527_Myoporum_sandwicense.jpg|thumb|Right|కుచందనం,Myoporum_sandwicense]] కుచందనం, kucaMdanaM - n. -- bastard sandalwood; [bot.] ''Myoporum sandwicense''; native to Hawaii, grows as either a small tree, large tree, or dwarf shrub, depending on the elevation and conditions; కుచము, kucamu -n. --breast; woman's breast; కుచాగ్రము, kucAgramu -n. --nipple; the tip of the breast; కుచ్చు, kuccu -adj. --pleated; bushy; (alt.) కుచ్చుల; ---కుచ్చు టోపీ = cap with a tassel. ---కుచ్చు తోక = bushy tail. కుచ్చులు, kucculu -n. pl. --(1) pleats; --(2) tassels; కుచ్చెళ్లు, kucceLLu -n. pl. --pleats; frills; folds used in clothing to lend body and beauty; ---కుచ్చెళ్ల అంచు = the side of a sari suitable for pleating. కుజుడు, kujuDu -n. m. --Mars; (alt.) కుజగ్రహం; this is a misnomer because (lit.) కు = Earth, జ = born, కుజ = born of Earth; the translation అంగారకుడు is better because అంగారము connotes fire and fire is red and Mars is the red planet; కుటకి, kuTaki - n. -- [bot.] ''Picrorhiza kurroa'' of the Plantaginaceae family; -- one of the major income-generating non-timber forest products found in the Nepalese Himalayas. It is one of the oldest medicinal plants; It is a perennial herb and is used as a substitute for Indian gentian (Gentiana kurroo); Taking picrorhiza by mouth for up to one year, in combination with a drug called methoxsalen, that is also taken by mouth, and applied to the skin, seems to help treat vitiligo in adults and children; కుట్ర, kuTra -n. --conspiracy; plot; machination; కుట్ర పన్ను, kuTra pannu -v. t. --conspire; plot; కుటి, kuTi -n. --cottage; (rel.) గుడి; కుటీరం, kuTIraM -n. --cottage; (rel.) గుడారం; కుటీర పరిశ్రమ, kuTIra pariSrama -n. --cottage industry; కుటుంబం, kuTuMbaM -n. --(1) family; --(2) household; ---విభాజిత కు. = divided family. ---అవిభక్త కు. = undivided family. ---సమష్టి కు. = joint family. ---ఉమ్మడి కు. = joint family. కుటుంబ నియంత్రణ, kuTuMba niyaMtraNa -n. --family planning; (lit.) controlling the family; కుట్టు, kuTTu -n. -- stitch; -v. t. --(1) sting; bite; --(2) sew; stitch; కుట్టుపని, kuTTupani -n. --sewing; tailoring; needlework; కుట్టుమిషను, kuTTumishanu -n. --sewing machine; కుడ్య చిత్రాలు, kuDya chitrAlu - n. pl. -- murals; pictures painted on walls and ceilings; -- మన దేశంలో గుహల్లో వేసినవి, బాగా ప్రాముఖ్య మైనవి -భింభేత్క, అజంతా,ఎల్లోరా, సిత్తనవాసల్ వంటి చోట్ల ఇలాంటి చిత్రాలు కనిపిస్తాయి. ప్రపంచంలో గోడ చిత్రాలను ఫ్రెస్కో అంటారు. ఇది ఇటాలియన్ పదం. తాజా అయిన అని అర్ధం; -- మొదటి రకమైన ఫ్రెస్కో - బ్యునో (fresco-buno) అనేది తడి/తేమ పద్ధతి .ఇందులో సున్నపు పొర తడిగా ఉన్నప్ప్పుడే, రంగు పొడులను నీటితో కలిపి దాని మీద వివిధ ఆకారాల్లో సిద్ధంగా ఉంచుకున్న ఆకార రేఖల పై పూస్తారు. అప్పుడు రంగులు లోపలికి చొచ్చుకుని పోయి చిత్రానికి ధృడత్వాన్ని,మన్నికని ఇస్తాయి. వాటికన్ సిస్టిన్ చాపెల్ లో మైకలాంజేలో వేసింది ఇలానే. -- రెండోది ఫ్రెస్కో - సెక్కో (fresco-secco) రకం. ఇది పొడి/ఎండు పద్ధతి. తెల్లటి సున్నపు పొర(గార లేక గచ్చు) ఆరిన తర్వాత రంగు పొడులను,ఇతర పట్టీ ఉంచే పదార్ధాలతో(నూనెలో,బంకగా ఉండే మరేదో )** కలిపి చిత్రిస్తారు. ఇది మన అజంతా రకపు చిత్రాలలో వేసినది. వీటిలో చివరగా, నునుపు రాయితో మెరుపు వచ్చే వరకు, రుద్దుతారు. కుడితి, kuDiti -n. --a drink for cattle made from the rice wash water, bran, etc.; కుతకుత, kutakuta -n. --onomatopoeia for the sound of cooking; కుతర్కం, kutarkaM -n. --false logic; కుత్సిత, kutsita -adj. --unscrupulous; కుతూహలం, kutUhalaM -n. --the desire to know; anxiety to find the unknown; inquisitiveness; కుత్తుక, kuttuka -n. --neck; throat; కుత్తుకబంటి, kuttukabaMTi -n. --upto the neck; neck-deep; కుదప, kudapa -n. --clot; curds of blood; కుదవ, kudava -n. --pledge; pawn; mortgage; కుదుపు, kudupu -n. --vibration; rough ride; కుదించు, kudimcu -v. t. --compress; shorten; abbreviate; abridge; కుదురు, kuduru -n. --(1) shapeliness; --(2) stability; steadiness; --(3) support; basin to support a round-bottomed pot; basin to support free-flowing liquids; --(4) cure; recovery from illness; --(5) root; పెనుకుదురు = big root; కొండుకుదురు = baby root; చనుకుదురు = nipple; కుదురుగా, kudurugA -adv. --properly; comfortably; కుదుర్చు, kudurcu -v. t. --(1) arrange; fix; settle; --(2) treat; cure; కుదేలు, kudElu -n. --(1) total loss of investment; bankruptcy; --(2) (note) in card games, Indians use the terms కుదేలు, and sometimes కుందేలు, to refer to a total loss and బేస్తు to indicate a marginal win. కునుకు, kunuku -n. --catnap; dozing; కునుకుపాట్లు, kunukupATlu -n. --little catnaps; కుపోషణ, kupOshaNa -n. --malnutrition; కుప్ప, kuppa -n. --heap; pile; కుప్పింటి ఆకు, kuppiMTi Aku - n. -- leaf of Indian Acalypha; [bot.] ''Acalypha indica''of the Euphorbiaceae family; -- మురిపింటి; పిప్పింటి; మూర్కొండ; ఈ మొక్కను ఎన్నో వైద్య యోగాలలో వినియోగిస్తారు. ఇది నిటారుగా పైకి పెరిగే వార్షిక మొక్క- అంటే ఏటా పడి మొలుస్తుంది. 30 నుంచి 100 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకూ పెరుగుతుంది. తోటలలో కలుపు మొక్కగా, ఖాళీ స్థలాలలో, రోడ్లవెంట పిచ్చి మొక్కగా భారతదేశం అంతటా కనిపిస్తుంది; -- [Sans.] హరిత మంజరీ; . కుప్పె, kuppe -n. --flask; bottle; a long necked bottle used in chemistry labs; కుబుసం, kubusaM -n. --molt; slough; the skin that is shed periodically by certain animals like snakes and silkworms; ---కుబుసం విడచుట = molting; ecdysis. కుబేరుడు, kubEruDu - n. -- the demigod of wealth; -- కుబేరుడు అనగా అవలక్షణములతో కూడిన శరీరము కలవాడు (బేరము అంటే శరీరము అని అర్థము). పేరుకి తగ్గట్టుగానే ఈయన పొట్టిగా (మరగుజ్జులా), పెద్ద కుండ వంటి పొట్టతో, మూడు కాళ్ళు, ఒకే కన్ను, ఎనిమిది దంతాలతో వుంటాడని, పురాణాలలో చెప్పబడింది; -- పులస్త్యుడికి, తృణబిందుని కుమార్తెకి పుట్టిన శిశువే విశ్రవసుడు. విశ్రవసుడి కుమారుడు కుబేరుడు -- విశ్రవునికీ, భరద్వాజ మహర్షి కుమార్తె అయిన దేవవర్ణికీ పుట్టినవాడు వైశ్రవణుడు. ఈ వైశ్రవణుడే కుబేరుడు. కుమ్మక్కు, kummakku -n. --aid and abetment in the commission of a crime; support in a conspiracy; collusion; plotting together; కుమ్మట్టి, kummaTTi -n. --plastic; (ety.) కుమ్మరి + మట్టి; కుమ్మరావం, kummarAvaM -n. --kiln; potter's kiln; కుమ్మరించు, kummariMcu, -v. t. --pour out; empty; కుమ్మరి, kummari -n. --potter; కుమ్మరిమట్టి, kummarimaTTi -n. --kaolin; clay; (note) a mixture of sterilized kaolin and pectin is sold as Kaopectate, an over-the-counter medicine for the treatment of diarrhea; % spell check కుమ్ము, kummu - n. -- smouldering ashes; -v. t. --butt; gore; pierce; కుమ్ములాట, kummulATa -n. --playful butting in bed; కుమ్ముసుద్ది, kummusuddi -n. --enigma; a talk or communication through symbols; కురంతకం, kuraMtakaM -n. --Yellow Amaranth; a plant of the Acanthaceae family; [bot.] Barleria prionitis; Chewing the leaves of this plant is known to relieve tooth ache; This potassium-rich plant has other medicinal uses in treating boils and fevers; This plant was mentioned in Potana’s Bhagavatam; (Syn.) పచ్చ పెద్ద గోరంట; ములు గోరంట; కుర్ర, kurra -adj. --young; junior; small; little; ---కుర్రకుంక = lad; an innocent boy. ---కుర్రకారు = teenagers; youths. ---కుర్రతనం = childishness. కుర్రది, kurradi -n. f. --young girl; కుర్రాడు, kurraDu -n. m. --young boy; కురిడీ, kuriDI -n. --the meat part of a very mature coconut after all the water had been absorbed; కురు, kuru -adj. --short; small; little; కురుచ, kuruca -adj. --short; diminutive in size; కుర్చీ, kurcI -n. --chair; seat; కురుపు, kurupu -n. --boil; (rel.) పొక్కు; కురువిందం, kuruviMdaM -n. --corundum; a crystallized mineral of aluminum oxide varying in color from light blue to smoky gray, brown, and black; the finest varieties of corundum are sapphire and ruby; ruby is called "kuruvinda" in Sanskrit. కురులు, kurulu -n. --curls; curly hair; కులం, kulaM -n. --(1) group; collection; family; --(2) caste; -- హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. శూద్ర వర్ణంలో అనేక జాతులు (కులాలు) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఆంధ్రదేశంలో ఉన్న శూద్రులలో ఉన్న కొన్ని కులాల పేర్లు: కమ్మ, రెడ్డి, కాపు, వెలమ, తెలగ, గవర, సాలె, మొదలైనవి; బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలలో విడివిడిగా కులాలు ఉన్నాయో లేదో తెలియదు. ---కాకులం = group of crows. ---గురుకులం = the residence of a teacher; a place where students gather; ---గోకులం = group of cows; a place where cows reside; ---ముక్కులం = group of clouds. కులగోత్రాలు, kulagOtrAlu -n. --lineage; ancestry; కుల్లా, kullA - n. -- cap; hat; Muslim hat; -- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కులాసా, kulAsA -n. --happiness; కుళాయి, kuLAyi -n. --tap; faucet; spigot; కుశలము, kuSalamu -n. --wellbeing; happiness; కుశి, kusi -n. --a joint in woodwork; carpenter's joint; కుశిని, kusini -n. --(1) cuisine; cooking; --(2) kitchen; కుసుంబా పువ్వు, kusumbA puvvu -n. --safflower; [bot.] Carthemus tinctorius; ---కుసుంబా నూనె = safflower oil. --కుసుమ కుసుమించు, kusumiMcu - v. i. -- flower; bloom; కుస్తీ, kustI -n. --wrestling; కుష్టు, kushTu -n. --leprosy; కుహనా, kuhanA -adj. -- pseudo; quasi; quack; false; deceptive; bogus; కుహరం, kuharaM -n. --hole; chamber; cavity; ---హృదయ కుహరం = thoracic cavity; thoracic chamber. క్రుంకు, kruMku -n. --(1) set; die; --(2) take a dip; క్లుప్తపరచు, kluptaparacu -v. t. --abridge; summarize; క్లుప్తసరిగా, kluptasarigA -adv. --briefly; క్షుణ్ణం, kshuNNaM -adj. --(1) powdered; pounded; --(2) thorough; complete; క్షుద్రగ్రహాలు, kshudragrahAlu -n. --asteroids; the planetary fragments found in a belt between Mars and Jupiter; క్షురి, kshuri -n. --barber; క్షురిక, kshurika -n. --razor; razor blade; కృదంతం, kRdaMtaM - n. -- [gram.] a noun form created from a verb by appending a suffix (ప్రత్యయం); also called కృదంత నామవాచకం; ఉదా: అలుగు > అలక; ఆడు > ఆట; %కూ - kU, క్రూ - krU, క్షూ - kshU కూకటి, kUkaTi -adj. -- main; principal; central; -- మాడు మీఁద పెరిగిన జుట్టునకు కూకటి అని పేరు. అట్లే పీచుపీచుగా ఉన్న దేనికైనను కూకటి అనియే పేరు. --- కూకటి వేరు = main root; tap root; --- కూకటి కొట్టు = [comp.] main store. కూగర్, kUgar - n. -- cougar; [bio.] ''Puma concolor'' of the Felidae family; కూజుపిట్ట, kUjupiTTa -n. --warbler; a type of bird; కూటం, kUTaM -n. --(1) association; clique; tight-knit group; --(2) pinnacle; summit; tip of a mountain; కూట, kUTa -adj. --artificial; pseudo; not real; ---కూట సృష్టి = artificial creation; hoax. కూటజ పుష్పం, kUTajapuShpaM - n. -- [bot.] ''Holarrhena antidysentrica;'' these white flowers bloom in the rainy season; కూటపక్షి, kUTapakShi - n. - magpi; a crow-like bird found in colder climates; కృశకూట, కాలకూట, పూర్ణకూట పక్షులు ఉపజాతులు; కూటపాదం, kUTapAdaM -n. --pseudopod; temporary cytoplasmic extensions produced by cells for purposes of locomotion and for engulfing material; కూటమి, kooTami - n. -- a group; union; association; కూడలి, kUDali -n. --junction; meeting place; కూడా, kUDA -prep. --also; కూడిక, kUDika -n. --(1) addition; --(2) thrift; కూడిక పట్టీ, kUDika paTTI -n. --[comp.] addition table; కూడు, kUDu -n. --meal; food; cooked rice; -v. t. --add; put together; join; mix; కూత, kUta -n. --(1) bird call; toot; cry; --(2) whistle; siren; --(3) shout; ---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small but the call is loud. ---కూతవేటు దూరం = shouting distance; distance at which a shout can be heard. కూతురు, kUturu -n. --daughter; కూతురుబుడమ, kUturubuDama -n. --wild cucumber; [bot.] bryonia scabrella; కూన, kUna -n. --little one; young one; ---పిల్లి కూన = kitten. ---పసి కూన = human baby. కూనిరాగం, kUnIrAgaM -n. --humming; కూనీ, kUnI -n. --murder; కూపం, kUpaM -n. --pit; hole; కూపకం, kUpakaM -n. --(1) ship’s mast; the pole to which the sails are attached; --(2) pelvis; the bone structure around the waist; కూపస్థ మండూకం, kUpastha maNDUkaM -n. --[idiom] a person with limited worldly knowledge, but thinks he knows everything; (lit.) like frog in a well; కూపీలు, kUpIlu -n. pl. --whereabouts; clues; secrets; కూయు, kUyu -v. i. --cry; toot; scream; call; mew; కూర, kUra -n. --(1) vegetable; --(2) herbs or leafy vegetables; --(3) curried vegetable or meat dish meant to be eaten with rice or bread; ---కోడికూర = curried chicken. కూరగాయలు, kUragAyalu -n. --vegetables; కూర్పరాస్తి, kUrparAsti -n. --[anat.] ulna; a bone in the forearm; the other bone in the forearm is radius; కూర్పరి, kUrpari -n. --[comp.] compiler; a program that translates a high level language into a low level language; --(2) [cinema] compiler; editor; కూరా నారా, kUrA nArA -n. --vegetables and stuff; కూరిమి, kUrimi -n. --love; friendship; కూరు, kUru -n. --stuffing; -v. t. --stuff; pack; cram; కూర్చుండు, kUrchuMDu -v. i. --sit; be seated; కూర్చు, kUrchu -v. t. --assemble; compile; gather; కూర్పు, kUrpu -n. --compilation; editing; కూలంకషం, kUlaMkashaM -adj. --exhaustive; కూలపడు, kUlapaDu -v. i. --collapse; slump; కూలి, kUli -n. --hire; hired labor; కూలిన, kUlina -adj. --fallen; collapsed; razed; కూలిన తార, kUlina tAra -n. --[astron.] collapsed star; black hole; కూలు, kUlu -v. i. --fall; collapse; buckle; కూల్చు, kUlcu -v. t. --raze; tear down; collapse; కూళ, kULa -n. --cruel person; wicked person; villain; కూవ, kUva -n. --heap; pile; క్యూ, kyU -n. --queue; waiting line; క్యూసెక్, kyoosek - n. -- cubic feet per second; a unit to measure the flow of water; One cusec is roughly equivalent to 28.317 liters per second; క్రూరం, krUraM -n. --(1) cruel; wicked; --(2) wild; untamed; క్రూర, krUra -adj. --(1) wild; ferocious; --(2) cruel; wicked; brutal; --(2) harsh; stern; క్రూరజంతువు, krUrajaMtuvu -n. --wild beast; క్రూరమృగం, krUramRgaM -n. --wild beast; wild animal; %కృ - kR, కెం - keM, కె - ke, కేం - kEM, కే - kE, క్షే - kshE, కై - kai కృకం, kRkaM -n. --[anat.] esophagus; the food tube in the neck; కృతం, kRtaM -suff. --one that is prepared by; one that is authored by; ---వాల్మీకి కృతం = authored by Valmiki. కృతఘ్నత, kRtghnata -n. --ingratitude; ungratefulness; (ant.) కృతజ్ఞత; కృతజ్ఞత, kRtaj~nta -n. --gratitude; gratefulness; -- కృతం అంటే చేసినది. జ్ఞ అంటే తెలిసిన. కృతజ్ఞత అంటే చేసిన సహాయం మరచిపోకుండ ఉండడం. -- (ant.) కృతఘ్నత; కృతయుగం, kRtayugaM -n. --the Age of perfection or Krita Yuga; according to Hindu belief, in Krita Yuga, law and order was 100%; in Treta Yuga, it was 75%; in Dvapara Yuga, 50%; in Kali Yuga, 25%. The duration of Krita Yuga is 1,728,000 years; కృత్యం, kRtyaM -n. --deed; act; activity; ---నిత్యకృత్యం = daily activity; routine. ---కృతకృత్యం = successful activity; కృత్యాద్యవస్థ, kRtyaadvastha - n. -- the mental struggle one goes through before embarking on a major task -- ఏదైనా పని చేయడంలో ఎటు చేయనూ తోచక ఆలోచిస్తూ ఉంటే "కృత్యాద్యవస్థ అనుభవిస్తున్నాడు" అంటారు. కృతి, kRti -n. --(1) a type of musical composition sung in the Carnatic style; these songs typically have a Pallavi, Anupallavi, and one or more Charanams; a కృతి is distinct from వర్ణం; పదం; జావళి, తిల్లానా: --(2) composition; a literary composition; --(3) dedication; --(4) a finished item or thing; కృత్తిక, kRttika %updated -n. --(1) Eta Tauri; Alcyone; Yoga tara of the third lunar mansion; --(2) the Pleiades; The Seven Sisters; It is believed that there were seven stars in this group, but now there are only six; The third of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) the period of Indic history around 2220 BCE when the vernal equinox occurred in this asterism; కృత్తికా నక్షత్ర సముదాయం, kRttikA nakshatra samudAyaM -n. --Pleiades; A group of six or seven stars found in the constellation Taurus; one of the 27 star groups of the Hindu calendar; కృత్రిమ, kRtrima -adj. --artificial; unnatural; కృదంతం, kRdaMtaM -n. --verbal noun; noun obtained by adding a suffix to a verb; కృప, kRpa -n. --grace; mercy; కృశించు, kRsiMcu -v. i. --waste away; become thin due to malnutrition or disease; languish; కృష్ణ, kRshNa -n., adj. -- Sri Krishna, the incarnation of Lord Vishnu; dark; black; blue; iron; black peppers; croe; cuckoo; buffalo; -- విష్ణువు యొక్క శ్రీకృష్ణ అవతారం; నలుపు; నీలం; ఇనుము; మిరియము; కాకి; కోకిల; దున్న; కృష్ణతులసి, kRshNatulasi -n. --[bot.] dOcimum americanum; నల్ల తులసి; కృష్ణపదార్థం, kRshNapadArdhaM -n. --[astron.] dark matter; కృష్ణపక్షం, kRshNapakshaM -n. --waning half of a lunar cycle; కృష్ణశక్తి, kRshNaSakti -n. --[astron.] dark energy; కృష్ణసారం, kRshNasAraM -n. --black buck [biol.] Antelope cervicapra; కృషి, kRshi -n. --effort; ---కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం = with effort, there is no famine. కృషీవలుడు, kRshIvaluDu -n. --farmer, cultivator; కెంపు, keMpu -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; -- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. "మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం. మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం" అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు; కెఫీన్, kephIn -n. --caffeine; a chemical in coffee or tea that is responsible for the “lift” experienced after ingesting these drinks; కెమేరా, kemErA -n. --camera; a device to take photographs; కెరటం, keraTaM -n. --wave; కెరటిన్, keraTin -n. --keratin; the protein out of which skin, nails, bones and the like are made; కెరడు, keraDu -n. --bolus; lump; esp. a lump of cooked rice; కెలుకు, keluku -v. t. --stir up; కెవ్వున, kevvuna -adj. --aloud; in a shrill manner; కేంద్రం, kEMdraM -n. --center; కేంద్ర, kEMdra -adj. --central; ---కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ = central nervous system. కేంద్రకం, kEMdrakaM -n. --nucleus; see also కణిక; కేంద్రకామ్లం, kEMdrakAmlaM -n. --[biol.] nucleic acid;see also కణికామ్లం; కేంద్రాభిముఖ, kEMdrabhimukha -adj. --convergent; కేక, kEka -n. --yell; shout; loud cry; కేకపెట్టు, kEkapeTTu -v. i. --yell; shout; కేకసం, kEkasaM -n. --cartilage; కేకి, kEki -n. --peacock; peahen; కేకు, kEku -n. --cake; కేటాయించు, kETAyiMcu -v. t. --allocate; assign; allot; consign; కేటాయింపు, kETAyiMpu -n. --allocation; consignment; assignment; allotment; కేడి, kEDi -- n. Known Dacoit; Known Depradator; -- ఈ పదాన్ని మోసగాళ్ళని, అతితెలివి ప్రదర్శనలు చేసేవాళ్ళని ఉద్దేశించి వాడుతుంటాం. Known Dacoit లేదా Known Depradator అనే పదాలకి కుదింపు పేరు; కేతక, kEtaka - n. -- [bot.] ''Pandanus doratissimus;'' this is a shrub with fragrant flowers in the shape of long pointed leaves; కేపు, kEpu -n. --offspring; child; కేబేజీ, kEbEjI -n. --cabbage; [bot.] Brassica oleracea of Creciferae family; కేరం, kEraM -n. --cocoanut palm; కేరట్, kEraT -n. --carrot [bot.] Dacus carota; కేరళం, kEraLaM -n. --Kerala; the land of cocoanut palms; కేరళ వక్క, kEraLa vakka -n. --betel nut; కేరు, kEru -v. i. --warble; crow; giggle; chuckle;a screetching sound made by children playfully; కేరింతలు కొట్టు, kEriMtalu koTTu -v. i. --behave hilariously; scream with joy; have fun; కేలండరు, kElaMDaru -n. --calendar; కేలరీ, kElarI -n. --(1) calorie; small calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one gram of water by one degree centigrade; This is the calorie one encounters often in physical sciences; abbreviated cal.; --(2) Calorie; large calorie; great calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one kilogram of water by one degree centigrade; This is the unit used, in biological sciences, for measuring the energy produced by food as it is metabolized; abbreviated Cal., with a capital C; కేళి, kEli -n. --sport; కేవలం, kEvalaM -adv. --merely; simply; absolutely; only; కేవల, kEvala -adj. --absolute; mere; simple; pure; unmixed; ---కేవల చలనం = absolute motion. ---కేవల స్థలం = absolute space. కేవు, kEvu -n. --freight; the charge for carrying goods on a vehicle; కేశం, kESaM -n. --hair; కేశనాళిక, kESanALika -n. --(1) capillary; the finest of the blood vessels; --(2) any fine tube; కేశిక, kESika -n. --[biol.] flagellum; కేసర, kEsara - n. -- [bot.] Mimyusops elengi; a large tree with small round flowers whose sweet and pungent smell lasts when the flowers are picked and dried in the sun; కేసరములు, kEsaramulu -n. pl. --(1) [bot.] stamens; --(2) lion's mane; కేసరావళి, kEsarAvaLi -n. --(1) [bot.] androecium; --(2) a group of lions; కేసరి, kEsari -n. -- lion; -- filament in a flower; పుష్పంలోని కింజల్కము; -- saffron; కుంకుమ పువ్వు; కష్మీర్ లో సాగుచేసే Crocus sativus అనే శాస్త్రీయ నామం కల ఒక మొక్క నీలిరంగు పుష్పాలలోని ఎర్రటి కీలములు, కీలాగ్రములను సేకరించి, సుగంధ ద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దానినే కుంకుమ పువ్వు అంటారు; కేసరి పువ్వు, kEsari puvvu -n. --[bot.] ''Lathyrus sativum''; కేసి, kEsi -suff. --toward; కేసు, kEsu -n. --case; civil or criminal case; కేసు పెట్టు, kEsu peTTu -v. t. --sue; క్రేత, krEta -n. --buyer; (ant.) విక్రేత; క్లేశం, klESaM -n. --(1) grudge; sorrow; --(2) anger; --(3) effort; --(4) obstacle; impediment; క్లేశకం, klESakaM -n. --[engr.] impedance; % e2t క్షేత్రం, kshEtraM -n. --(1) field; --(2) body; --(3) wife; క్షేత్రగణితం, kshEtragaNitaM -n. --geometry; క్షేత్రశాస్త్రం, kshEtraSAstraM -n. --agronomy; క్షేపణి, kshEpaNi -n. --paddle; oar; క్షేమం, kshEmaM -n. -- welfare; maintaining what one has; -- క్షేమం = ఉన్నది పోకుండా ఉండడం క్షేమం. యోగం = కొత్తగా ఏదైనా మేలు వచ్చి కలవడం యోగం. కైంకర్యం, kaiMkaryaM -n. --service; కైకట్టు, kaikaTTu -n. --connection; % use this for electrical connection in E-T part కైకిలి, kaikili -n. --daily wages; కైకొను, kaikonu -v. i. --undertake; takeup; receive; take with one's hand; కైజారు, kaijAru, -v. i. --slide; slip; కైతవం, kaitavaM -n. --hypocrisy; కైపు, kaipu -n. --intoxication; కైవడి, kvaivaDi -n. --manner; likeness; కైవల్యం, kaivalyaM, -n. -- త్రిగుణాతీత స్థితి కైవల్యం. సుఖ, దుఃఖ, మోహ రహిత స్థితి అది. మళ్ళీ పుట్టుక లేని స్థితి కైవల్యం. "యం ప్రాప్య న నివర్తంతే తద్ధామ పరమం మమ" అని భగవద్గీత. కైవసము, kaivaSamu - v. t. -- grab; take by force; కైవారం, kaivAraM -n. --(1) size; circumference; --(2) praise; flattery; కయి = hand, వారం = collection; %కొం - koM, కొ - ko కొంకి, koMki -n. --hook; bend; కొంకి పురుగు, koMki purugu -n. --[med.] hookworm; a small parasitic nematode worm bearing hooked mouth parts with which it fastens itself to intestinal walls of various hosts, including humans, and causing anemic conditions; కొంగ, koMga -n. --crane; heron; stork; కొంగు, koMgu -n. -- edge, border, or hem of a cloth worn as a dress; --one of the two ends of a rectagular piece of cloth a woman wears as a sari; ---కట్టుకొంగు = the inner end of the sari that is wrapped around the waist. ---పైటకొంగు = the flying end of the sari that is thrown over the breasts and hangs down freely from the shoulder. --- కొంగుపడు = walk next to; accompany; కొంగు బంగారం, koMgu baMgAraM - ph. -- easily accessible (like the gold coin tied to the flying end of a sari); low-hanging fruit; easily achievable goal; a good friend who is readily available in times of need; కొంచెం, koMceM -adj. --little; small amount; a bit; కొంచెపోడు, koMcepODu - n. m. -- mean fellow; selfish fellow; --అల్పుడు; దుష్ట బుద్ధి; స్వార్థ పరుడు; కొంటె, koMTe -adj. --naughty; కొండ, koMDa -n. --hill; (rel.) మెట్ట = hillock; crest; కొండకసింద, koMDakasiMda -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Toddalia aculeata''; ''Toddalia asiatica''; కొండగన్నేరు, konDagannEru - n. -- Indian Willow; [bot.] Salix tetrasperma; -- జాల్మాలా; కొండగుర్తు, koMDagurtu -n. --landmark; కొండగోగు, koMDagOgu -n. --yellow tree cotton; [bot.] ''Cochlospermum gossypium''; ''Cochlospermum religiosum''; ''Hibiscus populncoides''; --[Sans.] కర్ణికారం; కొండగోరింక, koMDagOriMka -n. --myna bird; -- మాట్లాడే గోరింక = talking myna; Grackle; hill myna; [bio.] ''Gracula religiosa'' of the Sturnidae family; -- సాధారణ గోరింక = common myna bird; [bio.] ''Acridotheres tristis'' of the Sturnidae family; -- మాట్లాడే గోరింకకి ముఖాన ఉండే బొబ్బలనుబట్టి ఋగ్వేద కాలంలోనే సంస్కృతంలో దానిని ‘రోపణాకా’ అన్నారు. ఆ తరువాత కాలంలో ఆ కారణంగానే దానిని వరణ్డ (వరండ అంటే ముఖం మీద వచ్చే మొటిమ లేక బొబ్బ) అనే పేరుతో పిలిచారు. మాట్లాడే మైనాను సంస్కృతంలో ‘మదన శలాక’ (మన్మథ బాణం) అని కూడా అంటారు. రోపణ అనే సంస్కృత శబ్దానికి బాణము అని అర్థం ఉంది కనుక మన్మథుడి బాణం అనే అర్థంలోనే దీనిని రోపణాకా అనివుంటారు. మాట్లాడే మైనాను మదన శారికా, మదన సారికా అని కూడా అంటారు. దీని మెరిసే నల్లని ఈకలనుబట్టి దీనిని సంస్కృతంలో ‘ కాదంబరీ’ అంటారు. (కద్ + అంబర = Black-plumaged = నల్లని ఈకలు కలిగినది). ప్రేయసీ ప్రియులకు దౌత్యం నెరపుతుంది కనుక దీనికి ‘దూతీ’ అనే పేరూ ఉంది. ప్రయాసపడి ప్రేమికులను కలుపుతుంది కనుక దీనిని ‘యాసా’ అనికూడా అంటారు. తమను పెంచుకునే యజమానులకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది కనుక దీనికి కంజక, కంజన అనే పేర్లూ ఏర్పడ్డాయి. ఈ మైనా ‘మాటల పోగు’ లేక ‘కబుర్ల పోగు’ కనుక దీనికి ‘వచా’ అనే పేరు సార్థకం. మన ప్రాచీనులు గుర్తించిన చతుష్షష్ఠి (అరవై నాలుగు) కళలలో శుకశారికములకు (చిలుకలు, గోరింకలకు) మాటలు నేర్పటం కూడా ఒకటి. -- గోరువంక; కొండచింత, koMDachiMta - n. -- Copper Pod Tree; [bot.] ''Peltophorum pterocarpum''; -- The trees have been planted in India as avenue trees alternately with ''Delonix regia'' (Poinciana) to give a striking yellow and red effect in summer, as has been done on Hughes road in Mumbai; కొండచిలువ, koMDaciluva -n. --python; rock snake; mountain snake; [Sans.] అజగరం; కొండచీపురు, koMDacIpuru -n. --an elegant large grass; its panicles are used to make brooms; [bot.] ''Thysonolaena maxima''; కొండజాతి, koMDajAti -n. --hill tribe; కొండజొన్న, koMDajonna -n. --[bot.] ''Sorghum vulgare;'' కొండతంగేడు, koMDataMgEDu -n. --[bot.] ''Inga xylocarpa''; ''Delonix regia''; -- కొండ తంగేడు వృక్షం ఎర్రటి పూల రసాన్ని, కోడిగుడ్డు తెల్ల సొనతో కలిపి విరిగిన ఎముకలకు కట్టు వేస్తారు. -- see also నేల తంగేడు (''Cassia auriculata''); కొండదంతెన, koMDadaMtena -n. --[bot.] ''Smilax ovalifolia''; కొండనాలుక, koMDanAluka -n. --[anat.] uvula; కొండని తవ్వి ఎలకని పట్టడం, koMDani tavvi elakani paTTaDaDaM - ph. -- making a major effort and getting a minuscule reward; (lit.) digging a mountain and catching a mouse; [[ఏర్వా లానాటా|కొండపిండి]], koMDapiMDi -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Aerva lanata;''; ---పిండికూర; [Sans.] పాషాణభేది; కొండబచ్చలి, koMDabaccali -n. --[bot.] ''Ariplex hortensis Linn.;'' కొండబూరుగు, koMDabUrugu -n. --[bot.] ''Salmalia malabarica''; ''Ceiba malabarica''; [Sans.] కూటశాల్మలి; కొండనక్కెర, koMDanakkera - n. -- [bot.] ''Ximenia americana;'' కొండమల్లె, koMDamalle -n. --[bot.] ''Polygonum barbatum;'' [Sans.] గిరిమల్లిక; కొండముచ్చు, koMDamuccu -n. --black-mouthed monkey; lion-tailed monkey; (lit.) thief of the hills; [bio.] ''Macacus silenus''; -- కొండెంగ; కోణంగి; గండంగి; -- బంగారు వన్నె కొండముచ్చు = golden Langur; Gray Langur; Hanuman Langur; [bio.] Semnopithecus entellus; [[File:Gray_langur_%28Semnopithecus%29_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|right|thumb|330px-Gray_langurRaigad, Maharashtra_by_Shantanu_Kuveskar]] కొండమేక, koMDamEka -n. --barking deer; muntjacs; [biol.] ''Muntiacus muntjak'' of the Cervidae family; [[File:Muntiacus_sp_-_Hai_Hong_Karni.jpg|thumb|right|కొండమేక]] కొండవీటి చేంతాడు, koMDavITi cEMtADu -n. --[idiom] anything that is uncomfortably long, say a narrative; కొండరోజా, koMDarOjA -n. --[bot.] ''Brownea coccinea;' కొండాడు, koMDADu -v. t. --praise; కొండెం, koMDeM -n. --complaint; కొంత, koMta -n. --something; కొంతమట్టుకు, koMtamaTTuku -adv. --to some extent; కొంతవరకు, koMtavaraku -adv. --for some distance; for some time; కొందరు, koMdaru -n. pl. --some people; కొంప, koMpa -n. --(1) dwelling; house; home; (used in a depricatory way); --(2) thatch house; కొక్కెం, kokkeM -n. --hook; buckle; కొజ్జా, kojjA -n. -- eunuch; a person whose testicles have been removed; కొటకారం, koTakAraM, - n. -- gurgling sound made by a hen while hatching its eggs; కొట్టం, koTTaM -n. --a house with a slanting roof; కొట్టడి, koTTaDi -n. --store room; కొటారు, koTAru -n. --storage house; godown; ---ఉప్పుకొటార్లు = salt works. కొట్లాట. koTlATa -n. --fight; quarrel; కొట్టిక, koTTika - n. -- a group of tenements that cannot be called a village in its own right because it lacked a temple; కొట్టివేయు, koTTivEyu -v. t. --(1) strike out; delete; --(2) reject; dismiss; --(3) subtract; కొట్టు, koTTu -n. --(1) store; shop; grocery store; --(2) storage room in a house; --(3) jail; ---కిరాణా కొట్టు = general store. ---కిళ్లీకొట్టు = pan shop; a store where pan or betel leaves and nuts are packaged into a fragrant after-dinner chew. -v. t. --hit; knock; rap; strike; slap; ---do not hit the child = బిడ్డని కొట్టకు. ---someone is knocking (rapping) on the door = ఎవరో తలుపు కొడుతున్నారు , ---the clock struck four = గడియారం నాలుగు కొట్టింది, ---it smelled bad = అది కంపు కొట్టింది. కొట్టుకొను, koTTukonu -v. i. --(1) thrash; flail; --(2) beat; pulsate; throb; ---the heart pulsated = గుండె కొట్టుకున్నది. ---the dog thrashed his legs and died = కుక్క గిలగిల కొట్టుకుని చచ్చిపోయింది. ---కొట్టుకొని వచ్చు = arrive by drifting in a current of water; కొటేరు, koTEru -n. --an downside-up plow with the blade pointing upwards; -- ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నాగలి. ఏరువాక అంటే దున్నడానికి మొదలయే సమయం. కోటేరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా లేని నాగలి. ---కొటేరు లాంటి ముక్కు = a sharp nose. కొడవలి, koDavali -n. --sickle; scythe; కొడుకు, koDuku -n. --son; In classical Indian tradition, there are 12 types of sons; Some are listed below; --- ఔరసుడు = son born to a man and his legally married wife, both belonging to the same "varnam;" --- క్షేత్రజ్ఞుడు = if a man couldn't sire a child, then son born to his legally married wife with the help of an appointed man for this purpose; --- దత్తుడు = son adopted through traditional religious rites; --- కృత్రిముడు = an orphan boy raised by a couple; --- అపవిద్ధుడు = a boy abandoned by birth parents and raised by a different couple; --- జ్ఞాతుడు = son of a brother; కొడిశపాల, koDiSapAla -n. --a medicinal plant [bot.] Echites Antidysenterica; కొత్త, kotta -adj. --new; novel; ---సరికొత్త = brand new. కొత్తది, kottadi -n. --new thing; novelty; కొత్తముట్టు, kottamuTTu -n. --filament; fiber; కొత్తళం, kottaLaM - n. -- bastion; bulwark; stronghold; కొత్తిమిర, kottimira -n. --coriander leaves; cilantro; [bot.] Coriandrum sativum; (note) Coriander seeds are called ధనియాలు; కొత్తెం, kotteM -n. --(1) tuft of hair on the head; --(2) gentle slap on the head with three or four fingers, usually done affectionately; కొదవ, kodava -n. -- shortage; inferior; doubt; error; కొదుకు, koduku -n. --hesitation; కొన, kona -n. --tip; end point; (rel.) మొన; కొన్ని, konni -adj. --some; కొను, konu -v. t. --buy; కొప్పు, koppu -n. --(1) roof; --(2) coiffure; కొప్పెర, koppera -n. --cauldron; big wide-mouthed vessel;basin; కొబ్బరి, kobbari -n. --coconut meat; copra; the kernel of a coconut; కొబ్బరి ఆకు, kobbari Aku -n. --coconut leaf; కొబ్బరి ఈనె, kobbari Ine -n. --vein of coconut leaf; కొబ్బరి కాయ, kobbari kAya -n. --coconut; కొబ్బరి కురిడీ, kobbari kuriDI -n. --copra; dried coconut meat; కొబ్బరి చెట్టు, kobbari ceTTu -n. --coconut palm; [bot.] ''Cocos nucifera'' of the Arecaceae family; కొబ్బరితురుం పూలు, kobbariturum pUlu - n. -- Indian Crepe Myrtle; [bot.] ''Lagerstroemia indica'' of the Lythraceae family; -- Bred by the National Arboretum, these outstanding Crape Myrtle varieties were named after North American native Indian tribes; This is a widely commercialized ornamental shrub or small tree that has become naturalized and invasive in many tropical and subtropical regions of the world; [[File:Lagerstroemia_indica_4.jpg|thumb|right|కొబ్బరితురుం పూలు]] కొబ్బరి పాలు, kobbari pAlu -n. --coconut milk; milky liquid obtained by grinding and squeezing fresh coconut meat; కొబ్బరి పీచు, kobbari pIcu -n. --coconut fiber; coir; కొబ్బరి పువ్వు, kobbari puvvu - n. -- (1) coconut flower; (2) coconut sprout that grows inside a mature coconut; బాగా పండిన కొబ్బరికాయకు తేమ తగిలినప్పుడు కొబ్బరికాయ నుండి మొలక వస్తుంది, కొబ్బరికాయ కన్నుల నుంచి అన్ని విత్తనాల లాగానే. ఆలా కొబ్బరికాయలో మొలక వచ్చినపుడు కొబ్బరికాయ లోపల పువ్వులాంటి తెల్లని పదార్థం లోపల పెరుగు తుంది. దీన్నే కొబ్బరి పువ్వు అంటారు. దేవుడికి కొబ్బరికాయ కొట్టినప్పుడు పువ్వు వస్తే అదృష్టం అని చెబుతారు. కొబ్బరి బొండాం, kobbari boMDAM -n. --whole coconut; coconut fruit; కొబ్బరి మట్ట, kobbari maTTa -n. --stem of a coconut leaf; కొబ్బరి నల్లి, kobbari nalli -n. -- Eriophyid mites; a pest that attacks coconuts; -- నల్లి మరింతగా విస్తరించకుండా ముందుగా నల్లి సోకి రాలిన పిందెల్ని ఏరి ఒకచోటపోసి తగలబెట్టాలి. వేపమందు (అజాడిరాక్టిన్) ఒక లీటర్ నీటిలో 5 మిల్లీలీటర్లు చొప్పున కలిపి గెలలపై పిచికారీ చెయ్యాలి. నాలుగు నెలలకు ఒకసారి ఇదే మందును నీటిలో కలిపి వేరు ద్వారా కూడా ఎక్కించాలి. నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ (NPK) ఎరువులు, సేంద్రియ ఎరువులు నిర్దేశిత మోతాదులలో వాడుకుంటే నల్లి ఉద్ధృతిని తగ్గించవచ్చు. కొబ్బరి నీళ్లు, kobbari nILLu -n. --coconut water; there is some confusion on the proper translation of this phrase; Indians prefer to use the literal translation "coconut water" and use "coconut milk" to refer to the milky liquid obtained by grinding and crushing fresh coconut meat; English-speaking countries translate these words respectively as "coconut milk" and "coconut juice"; -- also called ఎడ నీళ్లు; --[Sans.] నారికేళః కొబ్బరి నూనె, kobbari nUne -n. --coconut oil; oil obtained by squeezing dried coconut meat; కొన, kona -n. --end; extremity; కొనసాగు, konasAgu -v. i. --continue; కొనియాడు, koniyADu -v. t. --praise; కొన్ని, konni -adj. --some; కొను, konu -v. t. --buy; purchase; కొప్పు, koppu -n. --a tuft into which the long tresses of a female are folded; కొమ్మ, komma -n. --(1) branch; --(2) a female; కొమ్మదాసరి, kommadAsari -n. --an alms-seeker who climbs up a tree branch, threatening not to come down until he is given alms; కొమ్మరటి, kommaraTi -n. --branchy banana; bananas with green-skinned fruit; బంగాళీ రంభ; the word plantain is reserved for the green cooking variety and banana is used to indicate the fruit variety; కొమ్మసొర్ర, kommasorra -n. --a fish; [bio.] ''Zygaena tudes''; కొమ్ము, kommu -n. --(1) horn; --(2) antler; scientifically, horn is solidified hair whereas antler is skin with a blood supply; --(3) dried stick of a tuber like turmeric as in పసుపు కొమ్ము; --(4) the symbol attached to a consonant to impart the vowel sound "U"; --(5) a sweet snack called మిఠాయికొమ్ము; --(6) the handle on a side of a palanquin; --(7) musical instrument; perhaps made out of horn; కొమ్ముకాకర, kommukAkara -n. --[bot.] ''Momordica charantia''; కొయ్య, koyya -n. --(1) wood; --(2) wooden hanger of clothes; కొయ్య సుత్తి, koyya sutti -n. --mallet; కొరకంచు, korakaMcu -n. --a burning log that can be held at one end; a firebrand; కొరకు, koraku -suff. --for; for want of; for the sake of; for the purpose of; కొరడా, koraDA -n. --whip; కొరడాతో కొట్టు, koraDAtO koTTu -v. t. --whip; lash; కొరడాదెబ్బ, koraDAdebba -n. --whiplash; కొరత, korata -n. --(1) shortage; deficit; want; --(2) crucifixion; కొర్రలు, korralu - n. -- a grain similar to millet; foxtail millet; Italian millet; German millet; Chinese millet; and Hungarian millet; [bot.] ''Panicum Italicum; Setaria Italica'' of the Poaceae family; --an annual grass grown for human food. It is the second-most widely planted species of millet and the most important in Asia. It has the longest history of cultivation among the millets, having been grown in India since antiquity. -- నక్కతోక బియ్యం; పంటకి వచ్చిన వెన్నులు నక్క తోక ఆకారంలో ఉంటాయి; --రోజూ కొర్ర జావ కాచుకుని దానిలో పాలు కలుపుకుని తాగుతుంటే కొద్ది రోజులలోనే విరిగిన ఎముకలు అతుక్కుంటాయి. [[File:Japanese_Foxtail_millet_02.jpg|thumb|right|కొర్రలు]] కొరవ, korava -n. --(1) anchovy; a fish; [biol.] Coilia korua; --(2) long finned anchovy; a fish; [biol.] Setipinna godavari; కొరివి, korivi -n. --a burning log that can be held at one end; కొరివికారం, korivikAraM -n. --a spicy pickle made from fresh (as opposed to dry) fruits of red peppers, salt and tamarind; కొరివిదయ్యం, korividayyaM -n. --fiery fiend; a ghost or apparition that purportedly appears in the shape of a moving flame or with a torch in its hand; spontaneous combustion of marsh gases probably led to this belief; willow-o'-the-wisp; [Latin] Ignis fatuus; (ఇగ్నిస్ ఫేచ్యూఅస్) fool's fire; కొరుకు, koruku -v. t. --bite; bite to the extent of taking a piece off; కొర్రు, korru -n. --(1) a peg; --(2) a spike used to impale criminals in ancient times; కొలకర్ర, kolakarra -n. --measuring rod; కొలత, kolata -n. --measurement; కొలపట్టీ, kolapaTTI -n. --measuring tape; కొలపాత్ర, kolapAtra - n. -- measuring vessel; కొలబద్ద, kolabadda -n. --measuring strip; scale; కొలమానం, kolamAnaM - n. -- system of measurement; కొలమానిక, kolamAnika -n. --measuring cup; కొలను, kolanu -n. --pool; pond; కొల్లం, kollaM -n. --bin; bin for animal fodder; కొల్ల, kolla -n. --plunder; pillage; కొల్లగొట్టు, kollagoTTu -v. t. --plunder; rob; pilfer; loot; కొల్లలు, kollalu -n. --plenty; కొలిమి, kolimi -n. --furnace; forge; ---ముద్దకొలిమి = smelting forge. % e2t కొలిమి తిత్తి, kolimi titti -n. --bellows; కొలుచు, kolucu -v. t. --(1) measure; --(2) attend; worship; serve; కొలువడి, koluvaDi -n. --measurement; కొలువు, koluvu -n. --court; assembly of dignitaries in attendance with a king; కొవిదార, kovidAra -n. --[bot.] Bauhinia variegata; కొవ్వు, kavvu -adj. --fat; adipose; -n. --fat; solid fat; adipose; కొవ్వు కణం, kovvu kaNaM -n. --fat cell; కొవ్వు కణజాలం, kovvu kaNajAlaM -n. --adipose tissue; fatty tissue; కొస, kosa -n. --end; tip; last; posterior; (ant.) మొదలు; కొస, kosa -adj. --end; last; posterior; కొస ముట్టించు, kosa muTTiMcu -v. t. --finish; conclude; bring an end to; (lit.) lit up the end (of a fuse); కొసరు, kosaru -n. --a little extra given by a merchant as a goodwill gesture over and above a measured quantity; %కో - kO, కౌ - kau కోక, kOka -n. -- sari; a woman's garment; కోకలి, kOkali - n. -- Indian acalypha; [bot.] ''Acalypha indica'' of the Euphorbiaceae family; -- an erect annual herb; కోకా, kOkA -n. -- coca; [bot.] Erythroxylon coca; The leaves of this bush, found in South America, have 14 different drugs, most important of which is cocaine. South American Indians chew these leaves, sometimes after applying quicklime paste. Chewing this combination gives a little high. See also కాకౌ (cacao); కోకిల, kOkila -n. --the Indian black cuckoo; కోకోచెట్టు, kOkO -n. --cocoa tree; cacao tree; [bot.] ''Theobroma cacao,'' which means "food of the Gods"; కోకెయిన్, kokeyin -n. --cocaine; కోట, kOTa -n. --(1) fort; --(2) tower; ---తులసి కోట = a miniature brick structure to house the holy basil plant, something that is invariably found in any traditional Hindu family's front or back yard. కోటా, kOTA -n. --(1) coat; covering; especially a heavy application of talcum powder to the face; --(2) quota; a designated quantity; ---కోటా కొట్టేడు = he applied a heavy coat of powder. ---కోటా కొట్టు = a government depot where food rations are sold. కోటాకు, kOTAku -n. --the last leaf (usually much shorter in length) produced by a banana plant before it blooms the only time in its life cycle; ---వాడు కోటాకు వేసేడు = [idiom] he finished all his responsibilities toward gaining skills to earn a livelihood and ready to bear fruit. కోటానుకోట్లు, -n. --innumerable; very many; billions and billions; కోటి, kOTi -n. --(1) ten million; hundred lakhs; crore; one followed by 7 zeros in the traditional Indian method of counting; కరోరు; కోటీశ్వరుడు, kOTISvaruDu -n. --(1) ten-time millionaire; a person having tens of millions of rupees; same as కరోర్‌పతి; కోటు, kOTu -n. --(1) coat; jacket; an outer garment worn by men; --(2) a type of bidding in a card game where the player challenges that he will take all the tricks. Similar to slam bidding in Bridge. కోడలు, kODalu -n. s. --daughter-in-law; కోడళ్లు, kODaLlu -n. pl. --daughters-in-law; కోడి, kODi -n. --chicken; hen; rooster; ---కోడిపిల్ల = chick. ---కోడిపెట్ట = hen. ---కోడిపుంజు = rooster; cock. ---కోళ్లగుంపు = flock of chicken. కోడికన్ను, kODikannu - n. -- [bot.] Barleria cristata; గొబ్బి; పెద్ద గోరింట; కోడిగము, kODigamu -n. --ridicule; కోడిపుంజు చెట్టు, kODipuMju ceTTu -n. --flame of the forest; [bot.] Delanix regia; % put this in e-2-t part కోడు, kODu -n. --leg; leg of furniture; కోడె, kODe -adj. --male; ---కోడెనాగు = male cobra. ---కోడెదూడ = male calf. కోణం, kONaM -n. --angle; a measure of an angle; ---గురుకోణం = obtuse angle. ---లఘుకోణం = acute angle. ---లంబకోణం = right angle. కోణంగి. kONaMgi -n. -- (1) a beggar who seeks mercy by showing a deformed body; (2) a clown; buffoon; a fool in a farce; కోణమితి, kONamiti -n. --protractor; an angle measuring instrument; కోత, kOta -n. --(1) harvest; --(2) cut; incision; --(3) tall tale; exaggeration; falsehood; lie; fib; fabrication; prevarication; కోతల రాయుడు, kOtala rAyuDu -n. --raconteur, prevaricator; a person who habitually tells tall tales; falsehoods, lies; or fabrications; కోతి, kOti -n. --monkey; monkey with a red mouth; (rel.) కొండముచ్చు; ఏపుకోతి; కోతి కొమ్మచ్చి, kOti kommacci -n. --a game where children climb a tree, come down and chase each other; కోదండం, kOdaMDaM - n. -- a type of punishment meted out to children in elementary schhols in India in which the errant child is held upside down for a few minutes; -- శీర్షాసనం వెయ్యడంరాని పిల్లలకు, పెద్దలే కాళ్ళు పట్టుకొని తలక్రిందులుగా కొంతసేపు ఉంచడమే కోదండం. కోదండం అనేది కొరత వేయడం లాంటి క్రూరమైన శిక్ష యేమీకాదు. ఏమాత్రం జాలిపడవలసిన విషయమూ కాదు. క్రమశిక్షణతో పాటు జ్ఞానాన్ని కూడా పెంచే ప్రయత్నం మాత్రమే! -- see also గోడకుర్చీ, గుంజీలు; కోన్‌కిస్కా, kOnkiskA -n. --non entity; unknown person; కోన, kOna -n. --(1) valley; dell; trough; --(2) forest; కోనేరు, kOnEru -n. --tank; a stone-faced tank, usually located inside a temple compound, square in shape, and with steps on all four sides; కోపం, kOpaM -n. --anger; fury; ire; కోప్పడు, kOppaDu -v. t. --get angry and express it verbally; yell with anger; rebuke; కోపిష్టి, kOpishTi -n. --a short-tempered person; కోమలం, kOmalaM -adj. --delicate; soft; gentle; కోయలకూర, kOyalakUra -n. -- [bot.] Salicornia brachiata Roxb; కోర, kOra -n. --(1) fang; tooth; tusk; --(2) drinking bowl; goblet; కోరడి, kOraDi -n. --fence; hedge; an earthen ridge with thorny bushes to act as a fence; కోరపళ్లు, kOrapaLlu -n. --incisors; canine teeth; కోరాం, kOrAM -n. --grater; a kitchen implement to grate vegetables; ---కొబ్బరి కోరాము = coconut grater. కోరా, kOrA -adj. --unbleached; కోర్వాదులు, kOrwaadulu - n. pl. -- [Gram.] the list of words starting with "కోరు", namely [కోరు, పూను, పోలు, మను, విను, చూడు]; -- కోర్వాదులు అంటే కోరు ఆది గా గల కొన్ని శబ్దాలు. అంటే ఇది ఒక జాబితా. ఈ జాబితాకు మొదటి పదం "కోరు" కాబట్టి ఈ చిట్టా పేరు కోర్వాదులు. ఇవి తప్ప మనలాంటి వారు కొత్త మాటలు ఈ చిట్టా కు చేర్చకూడదు; కోరింతదగ్గు, kOriMtadaggu -n. --whooping cough; pertussis; కోరిక, kOrika -n. --wish (rel.) వరము; ఆశ; కోరు, kOru -n. --gratings; ---కొబ్బరి కోరు = grated coconut. -v. t. --(1) wish; ask; propose; pray; --(2) erode; ---ఒక వరం కోరుకో = make one wish. ---నది ఒడ్డుని కోరేస్తున్నాది = the river is eroding the banks. కోర్టు, kOrTu -n. --(1) court; a hall of justice; --(2) playground organized for a specific game, typically involving a net to separate two sides; ---కోర్టులో దావా వేస్తాను = I will file a suit in the court. ---టెన్నిస్‌కోర్టు బాగా తడిసిపోయింది = the tennis court has become very wet. కోలంగోవా, kOlaMgOvA -n. --a variety of mangoes suitable for pickling; కోల, kOla -adj. --oblong; long; oval; -n. --baton; stick; కోలపరగ, kOlaparaga -n. --golden anchovy; a fish; [biol.] Coilia dussumieri; కోలాటం, kOlATaM -n. --a folk dance in which people, with batons in hands, go around a circle and strike the batons in harmony; కోలాహలం, kOlAhalaM -n. --commotion; noise from a crowd; hubbub; కోలు, kOlu -adj. --big; large; ---కోలుపడిగె = large banner. కోలుకర్ర, kOlukarra - n. -- measuring stick; scale; కోలుకాడు, kOlukADu -n. --bailiff; (lit.) the big man; కోలుకొను, kOlukonu -v. i. --recover; get cured; కోలుపోవు, kOlupovu -v. t. --lose; కోవి, kOvi -n. --tube; కోవిదత్వం, kOvidatvaM - n. -- scholarship; learnedness; erudition; కోవిదుడు, kOviduDu -n. m. --skilled man; learned man; scholar; కోవెల, kOvela -n. --temple; కోశం, kOSaM -n. --(1) receptacle; repository; sheath; (2) treasury; (3) dictionary; lexicon; glossary; కోశసంబంధ, kOSasaMbaMdha - adj. -- fiscal; కోశస్తం, kOSasthaM -n. --(1) pupa; chrysalis; one of the life stages of silkworms, butterflies and the like; కోశాగారం, kOSAgAraM - n. -- treasury; కోశాధికారి, kOSAdhikAri - n. -- treasurer; కోష్ఠిక, kOShThika - n. -- [sci.] chamber; [[File:Saussurea_alpina_esthonica_-_Eesti_soojumikas_-_Niitv%C3%A4lja_soo2.jpg|thumb|right|Saussurea_alpina_esthonica]] కోష్టు, kOshTu - n. -- Snow lotus; [bot.] ''Saussurea lappa;'' a perennial herbaceous plant, ranging in height from dwarf alpine species 5–10 cm tall, to tall thistle-like plants up to 3 m tall --''Costi amari radix'' or costus root was an important item of Roman trade with India and is believed to have been the dried root of ''Saussurea lappa;'' --this is an ingredient in the Ayurvedic mixture called "vacaadi choornam;" కోస్తా, kOstaa - n. -- coast; -- తీరం అంటే నదీతీరం కావచ్చు, సముద్రతీరం కావచ్చు. కోస్తా అంటే సముద్రతీరం మాత్రమే. కోస్తా అనే మాట ఇంగ్లీషు మాట coast నుండి వచ్చింది. దీనికి తెలుగు మాట "ఒడ్డు." ఈ ఒడ్డు అనే మాట నదీతీరంని కానీ, సముద్రతీరంని కానీ సూచించవచ్చు; కోసు, kOsu -n. -- a measure of distance used in India until recently (believed to be about 5.5 kilometers or 2.5 miles); కోసుకూర, kOsukUra -n. --cauliflower; కోస్తా, kOstA - adj. -- coastal; -n. --coastal region; coast; (Sp.) costa = coast; కోహళి, kOhaLi - n. -- cap; hat; Muslim hat; -- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కుల్లా; క్లోమం, klOmaM -n. --pancreas; క్రోటను, krOTanu -n. --croton; [bot.] Codiaeum spp,; క్రోడిక, krODika -n. --(1) summary; abstract; --(2) code; క్రోడీకరించు, krODIkariMcu -v. t. --(1) codify; --(2) collect; compile; --(3) consolidate; క్రోడీకరణ, krODIkaraNa -n. --(1) codification; --(2) compilation; క్రోమిక్ ఆమ్లము, krOmik Amlamu -n. --chromic acid; క్రోమియం, krOmiyaM -n. --Chromium; one of the chemical elements whose symbol is Cr and atomic number 20; క్షోణి, kshONi -n. --(1) the earth; --(2) the number 1017; one followed by seventeen zeros; క్షోభ, kshObha -n. --agitation; suffering; కౌగలింత, kaugaliMta -n. --embrace; hug; కౌటిల్యం, kauTilyaM -n. --Machiavellianism; craftiness; political craftiness; కౌపీనం, kaupInaM -n. --modesty piece used by men; కౌమారం, kaumAraM -n. --youth; bloom; కౌముది, kaumudi -n. --moonlight; కౌలు, kaulu -n. --land-lease; the process by which a tiller leases land for agricultural purposes and pays the landlord an agreed upon rent; -- కౌలుకు తీసుకొనడం అంటే ఇంతకాలం ఇంత భూమి అని భూయజమాని దగ్గర భూమి తీసుకొని సంవత్సరానికి ఇంత అని (ముందు ఉభయులూ ఒప్పుకొన్న ప్రకారం) ప్రతి సంవత్సరమూ చెల్లించడం. ఆ పొలం పండించుకోవడం అంతా గుత్తకు తీసుకొన్న అతని బాధ్యత. అతడు పని వాళ్ళను పెట్టుకొని పంట పండించుకోవాలి. ఖర్చులన్నీ రైతే భరించి పండించాలి. కౌలుదారు, kauludAru -n. --lessee; కౌలుకి పుచ్చుకున్న వ్యక్తి; కౌలుదిమ్మ, kauludimma -n. --die; punch; goldsmith's die; కౌశలం, kauSalaM -n. --skill; dexterity; క్రౌంచపక్షి, krauMchapakshi - n. -- Indian Sarus Crane; curlew; -- (1) ఒక తరహా సముద్రపు పక్షి; ఉల్లంకాయ; నల్లకంకణము; వడ్లకంకణము; బలాకము; (2) కొంగ; ఓదెకొంగ; --a large wading bird of the sandpiper family, with a long down-curved bill, brown-streaked plumage, and frequently a distinctive ascending two-note call. -- ‘క్రుఞ్ క్రౌఞ్చః’ అని అమరకోశం క్రౌంచపక్షికి క్రుఙ్, క్రౌంచః అని రెండు పేర్లు చెపుతుంది. ఈ రెండు పేర్లూ ‘క్రుఞ్చ గతి, కౌటిల్య, అల్పభావయోః’ అనే ధాతువునుండి ఏర్పడినాయని – అంటే పంక్తిరూపముగా బోవునది, లేక కుటిలమై (వంకరగా) నుండునది – అని గురుబాలప్రబోధిక. కొంగ అని దీనికి తెలుగులో అర్థము వ్రాసినారు అమరంలో. కొంగలు బారులు దీరి పోవుట, వాటి శరీరనిర్మాణము వంకరగా నుండుటచే ఈ వ్యుత్పత్తులు సరిపోయినవి. ఈ క్రౌంచ శబ్దంయొక్క వికృతులే కొంచ, క్రొంచ అను తెలుఁగు పదాలు. ‘పసిఁడికీల్బొమ్మ మీపజ్జ నేగదు గదా కొంచలార, కొలంకుటంచలార!’ అని అచ్చతెనుఁగు రామాయణంలో కొంచలార = కొంగలార అనే అర్థంలో వాడిన కొంచశబ్దం. ‘చలాచలక్రౌంచ కారండవ మండలీ పటపటత్కారపటహారవంబులతో’ అని వసుచరిత్రము. ఈ వాక్యంలో గల క్రౌంచకారండవాలకు క్రౌంచ = కొంగలయొక్కయు, కారండవ = కన్నెఱేడు పక్షులయొక్కయు అని సోమకవి వ్యాఖ్యానం. ఈ విధంగా క్రౌంచపక్షి అంటే కొంగ అనడానికి సాహిత్యంలో అనేక ప్రయోగము లున్నవి. (దేశికాచారి) -- "The key event at the start of the Sanskrit Rāmāyaṇa attributed to Vālmīki is the death of a bird at the hands of a hunter. In Sanskrit, that bird is termed krauñca. Various identifications have been offered in the past but uncertainty persists. Focusing on the text of the critical edition and drawing on ornithological data regarding the birds commonly suggested, this article establishes beyond doubt that Vālmīki’s ‘krauñca bird’ is the Indian Sarus Crane. It then considers a key verse in the southern recension, omitted by the editors of the critical edition, which supports this identification. Finally, the article explores the significance of the Indian Sarus Crane for the epic scene." - LESLIE, JULIA. “A BIRD BEREAVED: THE IDENTITY AND SIGNIFICANCE OF VĀLMĪKI’S ‘KRAUÑCA.’” Journal of Indian Philosophy 26, no. 5 (1998): 455–87. http://www.jstor.org/stable/23496373. </poem> ==Part 3: ఖం - khaM== <poem> ఖంగుతిను,khaMgutinu -v.i. --get hurt or get defeated; astonished at the unexpected turn of events; -- same as కంగుతిను; ఖంగుమను,khaMgumanu -v.i. --sound like a metal striking metal; ఖండం, kjaMDaM -n. --(1) continent; --(2) segment; a piece (of space); ఖండనం, khaMDanaM -n. --cutting; trimming; dividing into pieces; ---కేశఖండనం = cutting of hair; ---సమద్విఖండనం = bisection; ఖండన తీర్మానం, khaMDana tIrmAnaM -n. --censure; a motion to censure; % put in e-2-t part for censure; ఖండనమండనాలు, khaMDana maMDanalu -n. pl. --in-depth debate on the pros and cons of an issue; ఖండాంతర, khaMDAMtara -adj. --pref. intercontinental; ఖండించు, khaMDiMcu -v. t. --(1) refute an argument; --(2) cut to pieces; ఖండిక, khaMDika -n. --excerpt; cutting; </poem> ==Part 4: ఖ - kha== <poem> ఖ, kha -pref. --space; sky; outer space; ఖగం, khagaM -n. --(1) bird; --(2) kite; --(3) arrow; --(4) planet; (lit.) one that moves in space; ఖగోళం, khagOLaM -n. --celestial sphere; the imaginary sphere on which surface all celestial bodies appear to be attached; (lit.) the sphere of space; ఖగోళశాస్త్రం, khagOLaSAstraM -n. --astronomy; science of celestial bodies; ఖగోళశాస్త్ర వేత్త, khagOLaSAstra vEtta -n. --astronomer; ఖగోళమధ్య రేఖ, khagOLamadhya rEkha -n. --celestial equator; ఖగోళీయ క్షితిజం, khagOLIya kshitijaM -n. --celestial horizon; the imaginary circle created by extending the plane of observation; ఖచరం, khacaraM -n. --(1) bird; --(2) wind; --(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరం; ఖచ్చితం, khaccitaM -n. --(1) strict; by the book; --(2) accurate; on the button; ఖజానా, khajAnA -n. --treasury; ఖటికము, khaTikamu -n. --[chem.] calcium; ఖటికధరోల్, khaTikadharol -n. --[chem.] calciferol; one of the D vitamins; an alcohol C₂₈H₄₃OH usually prepared by irradiation of ergosterol and used as a dietary supplement in nutrition and medicinally in the control of rickets and related disorders; ఖటికపుటెరువు, khaTikapuTeruvu -n. --fertilizer with a major portion of calcium carbonate; ఖటికశిల, khaTikaSila -n. --[chem.] limestone; calcium carbonate; ఖడ్గం, khaDgaM -n. --sword; ఖడ్గమృగం, khaDgamRgaM -n. --rhinoceros; rhino; ఖద్దరు, khaddaru -adj. --(1) handmade; --(2) handspun; ఖదిరం, khadiraM -n. --a tree of the acacia family from which catechu is made; [bot.] ''Acacia catechu''; ఖభం, khabhaM - n. -- celestial object; -- ఖ అంటే నింగి భ అంటే మెరిసేది; ఖే భాతి = ఆకాశంలో మెరిసేది; అంటే నక్షత్రాలూ, గ్రహాలూ, తోకచుక్కలూ; ఖనకుడు, khanakuDu -n. --(1) ditch digger; --(2) miner; ఖననం, khananaM -n. --(1) digging; --(2) burial; ఖని, khani -n. --(1) mine; --(2) quarry; ఖనిజం, khanijaM -n. --mineral; ore; (lit.) one that is found in a mine; (rel.) లోహం; ఖనిజ లవణం, khanija lavaNaM -n. --mineral salt; ఖనిజపు చమురు, khanijapu camuru -n. --mineral oil; The name mineral oil by itself is imprecise, having been used for many specific oils over the past few centuries; Mineral oil is any of various colorless, odorless, light mixtures of higher alkanes from a mineral source, particularly a distillate of petroleum, as distinct from usually edible vegetable oils; Other names, similarly imprecise, include white oil, paraffin oil, liquid paraffin (a highly refined medical grade), paraffinum liquidum (Latin), and liquid petroleum. Baby oil is a perfumed mineral oil; ఖబడ్దార్, khabaddaar -inter. --be so informed!; be so warned!; ఖమీరం, khamIraM -n. --paste; jelly; ---శిలతైల ఖమీరం = petroleum jelly. ఖరం, kharaM -n. --donkey; ass; ఖర్వం, kharvaM -n. --(1) trillion; one followed by 12 zeros in the traditional Indian method of counting; --(2) small one; short one; ఖరాఖండీగా, kharAkhaMDIgA -adv. --firmly; definitely; ఖరాబు, kharAbu -adj. --dirty; filthy; spoiled; ఖరారునామా, kharArunAmA -adv. --(1) agreement; --(2) warranty; a document giving a guarantee; ఖరీదు, kharIdu -n. --cost; price; ఖరీఫ్, kharIph, -n. --khariff is a Urdu/Farsi word; south-west monsoon agricultural season starting in May-June; వానాకాలపు పంట; -- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట; -- see also రబీ; ఖర్చు, kharcu -n. --expenditure; ఖర్జూరం, kharjUraM -n. --date; fruit of date palm; ఖాతరు, khAtaru -v. i. -- heed; pay attention; ---ఖాతరు చెయ్యడం లేదు = he is not paying attention ఖాతా, khAtA -n. --account; ledger; a table showing credits and expenditures; ఖాదిర, khAdira -adj. --acrid; ఖాదీ, khAdI -adj. --(1) edible; --(2) handmade; ఖామందు, khAmaMdu -n. --owner; proprietor; master; lord; ఖాయపరచు, khAyaparacu -v. t. --(1) fix; confirm; settle; --(2) make permanent; give tenure; ఖాయిదా, khAyidA - n. -- care; protection; ఖాళీ, khALI -n. --empty; void; vacant; unoccupied; ఖ్యాతి, khyAti -n. --reputation; fame; renown; ఖిన్న, khinna - adj. -- dejected; distressed; ఖిలం, khilaM - adj. -- (1) dilapidated; ruined; (2) unplowed; waste; (3) addendum; -- ‘‘ఖిలమనగా పరిశిష్టం. హరివంశం భారతమునకు ఖిలం. ఆదిపర్వం మొదలుకొని స్వర్గారోహణ పర్వం వఱకునుఁగల గ్రంథం భారతమనియు, హరివంశంతో గలసిన గ్రంథం మహాభారత మనియు అందురు.’’ ఖిల్లా, khillA -n. --fort; hill fort; ఖిలీభూత, khilIbhUta -adj. --dilapidated; ఖురసాని వాము, khurasAni vAmu -n. --seeds of Bishop's weed; (Bishop's weed is also known as అజమోద or అజామోద;) --Henbane; black henbane; stinking nightshade; [bot.] ''Hyoscyamus niger'' of the Solanaceae family; ఖుషీ, khuShI - n. -- happiness; delight; ఖూనీ, khUnI - n. -- murder; ఖేచరం, khEcaraM -n. --(1) bird; --(2) wind; --(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరుడు, khEcaruDu -n. --demigod; ఖైదు, khaidu -n. --jail; prison; imprisonment; ఖైదీ, khaidI -n. --prisoner; inmate; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] 85pknib1a14ezir8c3vu6bgwk345ram 38980 38979 2026-04-19T21:35:19Z Vemurione 1689 /* Part 2: క - ka */ 38980 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: కం - kaM== <poem> కంకణం, kaMkaNaM -n. --(1) bracelet; --(2) bangle; --(3) a bracelet worn on the wrist or ankle as a mark of taking a vow; కంకణం కట్టుకొను, kaMkaNaM kaTTukonu -ph. -- take a vow; commit oneself to a task; కంకర, kaMkara -n. --gravel; road metal; (esp.) the stones used in road building; Gravel often has the meaning a mixture of different size pieces of stone mixed with sand and possibly some clay; కంకాళం, kaMkALaM -n. --skeleton; కంకి, kaMki -n. --ear of grain; seedhead; కంఖాణి, kaMkhANi -n. --a horse of good pedigree; an Arabian horse; కంగారు, kaMgAru -n. --(1) agitation; anxiety; confusion; --(2) kangaroo; a marsupial native to Australia; కంగుతిను, kaMgutinu -v. i. --lose; take a loss; get defeated; get humiliated; get embarrased; కంగుమను, kaMgumanu -v. i. --produce a clangy metallic sound; కంచం, kaMcaM -n. --dinner plate; (lit.) plate made out of bronze; కంచుతో చేసినది కనుక కంచం; కంచరం, kaMcaraM -n. --carriage; cart; కంచర, kaMcara -adj. --hybrid; కంచర గాడిద, kaMcara gADida -n. --mule; (lit.) hybrid donkey; the offspring of a mare and a jackass; (ety.) this word probably came about because mules are mostly used to carry goods or pull carts; కంచరి, kaMcari -n. --bronzesmith; coppersmith; brazier; కంచు, kaMcu -n. --bronze; bell metal; an alloy of copper and tin; కంచుకం, kanchukaM - n. -- (1) jacket; (2) slough; the outer skin left by a snake; కంచు కాగడా, kaMcu kAgaDA -n. --bronze torch; bright torch; కంచుకోత్సవం, kanchukOtsavaM - n. -- పూర్వం కంచుకోత్సవం అనేది వైష్ణవాలయాలలో జరిగేది. ముక్తి పొందవలెనని కోరిక ఉన్న స్త్రీలు తమ రవికెలని ఒక గదిలో ఉంచేవారు. వైష్ణవ స్వాములు ఆ గదిలోకి వెళ్లి ఎవరికీ చేజిక్కిన రవికెని వారు తీసుకునేవారు. ఆ రవికె ఎవరిదైతే ఆ స్త్రీ ఆ సవాలుతో పవళింపు సేవ చెయ్యాలి. అది సాక్షాతూ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మతో పవళింపు సేవ చేసినంత పుణ్యమని భావిచేవారుట. బ్రిటిష్ వారి ఏలుబడిలో ఈ ఉత్సవం నిషేధించబడిందిట. ఈ ఉదంతం ఆంద్ర సచిత్ర వారపత్రిక 31-12-52 సంచికలో ప్రశ్నలు-సమాధానాలు శీర్షికలో ఉంది. పండగనాడు కూడా మొగుడేనా అన్న నానుడికి ఇది మూలం అని అంటారు. కంచు యుగం, kaMcu yugaM -n. --bronze age; the period of time between stone age and iron age; circa 4000 B. C. E; కంచి, kaMci -n. --short for కాంచీపురం, a holy place in South India; కంచి గరుడ సేవ, kaMci garuDa sEva -ph. --[idiom] futile effort; unrecognized effort; -- కంచి గరుడ సేవ అంటే వృథా నిరీక్షణ; పెద్దగా ఉపయోగం లేని పని, బండ చాకిరి లాంటిది చేసి దాని నుండి ఏమాత్రం లాభం, ఫలితం లేకపోతే అలాంటిదాన్ని "కంచి గరుడ సేవ" అని అనడం జనవ్యవహారం లోకి వచ్చింది. దీని వెనుక కథ: కంచిలో వరదరాజస్వామికి విపరీతంగా అలంకారం చేస్తారు. దీనికి బాగా సమయం పడుతుంది. అంతకు చాలాసేపటికి ముందే గరుడ వాహనాన్ని తీసుకువచ్చి రాజగోపురం ముందు నిలుపుతారు. ఆ తరవాత రెండు మూడు గంటలకు అలంకారంతో ఉన్న ఉత్సవమూర్తిని తెచ్చి వాహనం ఎక్కిస్తారు. అంతసేపూ గరుత్మంతులవారు అలా నిరీక్షిస్తూ ఉంటారు. అలా ఎందుకు చాలాముందే గరుడుని తెచ్చి, వీధిలో పెట్టటం అంటే, ప్రసార సాధనాలు లేని ఆ రోజుల్లో ఉత్సవం మొదలు కాబోతుందని జనానికి తెలిసి, ఆ వార్త ఊరంతటా పాకి, ఉత్సవంలో విశేష ప్రజానీకం చేరటానికి. కంచె, kaMce -n. --fence; hedge; a fence made out of thorny material; a living fence; కంటకం, kaMTakaM -n. --(1) thorn; barb; --(2) crow; --(3) plague; evil; కంటకుడు, kaMTakuDu -n. --tormentor; కంటి, kaMTi -adj. --related to the eye; possessive form of కన్ను; కంటికంత, kaMTikaMta -n. --eye-hole; eyelet; a small hole in a front door that permits people inside to see who is outside; కంటికటకం, kaMTikaTakaM -n. --lens in the eye; కంటిపాప, kaMTipApa -n. --pupil in the eye; కంటిరెప్ప, kaMTireppa -n. --eyelid; కంటె, కన్న, kaMTe, kanna -p.p. --than; rather than; other than; -n. --(1) collar; --(2) an ornament in the shape of a ring worn by women around their neck; కంటె ఎముక, kaMTe emuka -n. --collar bone; clavicle; కంఠం, kaMThaM -n. --(1) throat; --(2) voice; --(3) neck; --(4) [phonet.] glottis; కంఠమాల, kaMThamAla - n. -- necklace; కంఠబిలం, kaMThabilaM -n. --glottis; కంఠతాపట్టు, kaMThatApaTTu -v. t. --to learn by heart; to commit to memory; కంఠమణి, kaMThamaNi -n. --Adam's apple; కంఠశోష, kaMTha SOsha -n. --strain to the throat; used to refer to strain caused by talking with no useful result; unproductive talk; కంఠసర్పి, kaMThasarpi -n. --diphtheria; Diphtheria is a serious infection caused by strains of bacteria called Corynebacterium diphtheriae that make toxin (poison). It can lead to difficulty breathing, heart failure, paralysis, and even death; కంఠ్య, kaMThya -adj. --back; glottal; కంఠ్యములు, kaMThyamulu -n. --velars; gutturals; క, ఖ, గ, ఘ, ఙ; కంఠాణి, kaMThANi -n. --awl; a sharp stout needle useful to make holes through leather or stacks of paper; కంఠ్యాచ్చులు, kaMThyAcculu -n. --[phonet.] back vowels; vowels uttered from the back of the throat; కంఠోష్ట్యములు, kaMThOshTyamulu -n. --[phonet.] glotto-labials; a type of vowel sound used in some spoken languages; కండ, kaMDa -n. --(1) muscle; biceps; --(2) meat of a fruit; --(3) hardened sugar; కండకావరం, kaMDakAvaraM -n. --arrogance; కండపుష్టి, kaMDapushTi -n. --muscle strength; కండబలం, kaMDabalaM -n. --strength of the biceps; ability to fight; కండరం, kaMDaraM -n. --muscle; కండ్లకలక, kaMDlakalaka -n. --conjunctivitis; a contagious infection of the eye; కండువా, kaMDuvA -n. --shoulder cloth; a towel-like upper garment typically worn by men on their shoulder; కండ్లు, kaMDlu -n. pl. --eyes; కంత, kaMta -n. --slit; small hole; eyelet; aperture; కంతి, kaMti -n. --(1) bump; swelling caused by a bruise; --(2) tumor; కందం, kaMdaM -n. --a type of poetic meter; కంద, kaMda - n. -- corm; elephant-foot yam; [bot.] ''Amorphophallus campanulatus'' of the Araceae family; ''Typhonium orixenese''; -- గ్రీకు భాషలో ‘ఎమార్ఫోస్' అంటే ‘ ఒక నియమిత ఆకారం లేని' అని అర్థం. ‘గంట ఆకారంలో ఉన్న’ దీని పుష్ప గుచ్ఛాన్ని బట్టి దీనికి ‘కాంపాన్యులేటస్’ అనే పేరు వచ్చింది; -- కందలో తీట కంద, తియ్య కంద అని రెండు రకాలున్నాయి. తీట కంద గడ్డ (Corm) అర్ధ గోళాకారంలో, ముదురు గోధుమ వన్నెలో నున్నగా ఉంటుంది. దాన్ని చిన్నచిన్న ముక్కలుగా కోసి నేలలో పాతిపెడితే ప్రతి ముక్క నుంచి మొక్క మొలుస్తుంది. తీట కందలోని దురద దాన్ని ముక్కలు కోసి నీళ్ళతో వండి పారవంచితే పోతుంది. అప్పుడే తవ్వి తీసిన తీట కంద గడ్డలు మరింత దురదగా ఉంటాయి. వాటిని కొంతకాలం నిల్వ ఉంచితే వాటిలోని దురద కొంతమేరకు తగ్గుతుంది.ఇక తియ్య కంద గడ్డకు మొత్తం ఒళ్లంతా కాయల్లా చిన్న గడ్డలుంటాయి. ఈ చిన్న గడ్డల్ని పిల్ల గడ్డలు (Cormels ) అంటారు. పాతిపెట్టిన ఇలాంటి ప్రతి చిన్న గడ్డ నుంచీ ఒక తియ్య కంద మొక్క మొలుస్తుంది. -- కంద దుంపలో ఉండే కాల్షియం ఆగ్జలేట్ (Calcium Oxalate) అనే రసాయనిక పదార్ధం కారణంగా పచ్చి కంద తింటే, నోటిలోనూ గొంతులోనూ విపరీతమైన వికారంతో కూడిన దురద వస్తుంది. తియ్య కందలో ఈ దురద కలిగించే స్వభావం తక్కువగా ఉంటుంది. తీట కందలో దురద ఎక్కువ. ఇక అడవి కందలోనైతే దురద విపరీతం; -- వజ్ర కంద = వన కంద = అడవి కంద = [bot.] ''Amorphophallus sylvaticus'' is poisonous but has medicinal uses; -- [Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; -- తీటకంద; తియ్యకంద; వజ్రకంద; వనకంద; --[Sans.] సూరణ; అర్శోఘ్న; కన్‌ద; కందకం, kaMdakaM -n. --moat; a wide; water-filled trench around fortifications; కందమూలములు, kaMdamUlamulu -n. pl. --roots and tubers; typically, edible stuff found under the soil; కందరం, kaMdaraM -n. --cave; కందలి, kaMdali - n. -- [bot.] ''Musa superba''; the tree bears red flowers only after the ground has been moistened by monsoon rains; కందాయం, kaMdAyaM -n. --trimester; a duration of four months, a term widely used in astrology; కంది, kaMdi -adj. --red gram; pigeon pea; Congo pea; toor dal; a kind of lentil used in soups; [bot.] Cajanus cajan; Cajanus indicus; -- [Sans.] అఢకీ; తువరీ; కందిగుండ, kaMdiguMDa -n. --a spicy powder made from lightly fried red gram; this powder is mixed with rice and eaten; కందిచేను, kaMdicEnu -n. --field of red gram crop; కందిపప్పు, kaMdipappu -n. --split red gram; toor dal; కందిరీగ, kaMdirIga -n. --hornet; wasp; yellow jacket; [biol.] Vespa crabro; కందు, kaMdu -n. -- (1) child; infant; (2) blemish; black spot; (3) defect; (4) distress: -v. i. --redden; develop a reddish spot; కందుకం, kaMdukaM -n. --ball; కందువ, kaMduva -n. --(1) token; mark; --(2) place; locality; --(3) device; contraption; కందులు, kaMdulu -n. --red gram; pigeon pea; Cadjan pea; dal; [bot.] Cajanus indicus of Leguminosae (pea) family; కందెన, kaMdena -n. --(1) lubricant; grease; --(2) lubrication; కందెనబిళ్ల, kaMdenabiLla -n. --washer; leather or metal washer placed on an axle before a wheel is mounted; కంపం, kaMpaM -n. --quake; trembler; vibration; ---చంద్రకంపం = moonquake. ---భూకంపం = earthquake. ---శుక్రకంపం = venusquake. కంప, kaMpa -n. --thorny plant; కంపగోడ, kaMpagODa -n. --hedge of thorny plants; కంపచెట్టు, kaMpacheTTu -n. -- [bot.] ''Prosopis juliflora'' of the Fabaceae family; a kind of mesquite; -- The seeds were received from Jamaica and sown in South India during 1877. While various species of Prosopis were introduced at the time, ''P. juliflora'' has spread over large areas in most of the arid and semi-arid regions of India; This has become an invasive weed in several countries where it was introduced. It is considered a noxious invader in Ethiopia, Hawaii, Sri Lanka, Jamaica, Kenya, the Middle East, India, Nigeria, Sudan, Somalia, Senegal, South Africa, Namibia, and Botswana. It is also a major weed in the southwestern United States. It is hard and expensive to remove as the plant can regenerate from the roots; -- ఫారం చెట్టు; కంపనం, kaMpanaM -n. --[phy.] vibration; (rel.) డోలనం = oscillation; కంపన తలం, kaMpana talaM -n. --[phy.] plane of vibration; కంపరం, kaMparaM -n. --shiver; as in shivering with fever shivering with anger; కంపు, kaMpu -n. --(1) malodor; foul smell; --(2) scent; smell; odor; కంపుకొట్టే, kaMpukoTTE - adj. -- malodorous; mephitic; కంబం, kaMbaM -n. --pillar; post; mast; ---ఉరి కంబం = gallows. కంబళి, kaMbaLi -n. --(1) rug; carpet; --(2) a thick blanket; ---నేల కంబళి = rug; carpet, floor rug. ---కంబళి పురుగు = hairy caterpillar. కంసాలి, kaMsAli -n. --goldsmith; (lit.) bronzesmith; కంసాలి పిట్ట, kaMsAli piTTa -n. coppersmith; --[bio.] ''Megalaima haemacephala;'' </poem> ==Part 2: క - ka== <poem> కకపిక, kakapika -n. --tumult; confusion; కక్క, kakka -n. --uncle; father’s younger brother; కక్కసము, kakkasamu -n. --hardship; rigidity; కక్కసు, kakkasu -n. --latrine; [Dutch] kak = stool, huis = house; కక్కి, kakki -n. --aunt; mother’s younger sister; -- (note) పిన్ని is wife of father's younger brother; కకుభ, kakubha - n. -- [bot.] ''Termilania arjuna''of the Combretaceae family; --this tree produces clusters of flowers at the end of hot season; The arjuna is one of the species whose leaves are fed on by the Antheraea paphia moth which produces the tassar silk, a wild silk of commercial importance; -- తెల్ల మద్ది; కకుర్తి, kakkUrti -n. --miserliness; cheap taste; want; కక్కు, kakku -n. --(1) vomit; --(2) sawtooth; -v. i. --vomit; spew; కక్ష, kaksha -n. --grudge; revenge; vengeance; కక్ష్య, kakshya -n. --(1) thread worn around the waist; --(2) orbit; trajectory; కచ్చ, kacca -n. --(1) crotch, the junction whence the legs separate from the torso; --(2) the end of the traditional lower garment of Indian men or women that goes between the legs; కచ్చడం, kaccaDaM -n. --(1) garter belt; a belt with elastic suspenders used by women as underwear; --(2) loin-cloth; -- (ety.) కచ్చ + అడ్డం = కచ్చకి అడ్డంగా ఉన్నది; ---ఇనప కచ్చడం = chastity belt. కచ్చా, kaccA -adj. --(1) raw; unripe; green; crude; --(2) unfinished; current; not closed; --(3) inferior; కచిక, kacika -n. --ash of burned cow-dung; this ash is often used as a tooth powder; కచికపదం, kacikapadaM -n. --palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. "Able was I ere I saw Elba" is a well known palindromic sentence. "Malayalam" is the longest known palindromic word (though a proper noun) in English. There are palindromic poems in Telugu; -- same as భ్రమకం; కచ్చితం, kaccitaM -adj. --exact; strict; కచ్చూరం, kaccUraM -n. --round zedoary; an aromatic root from the turmeric family; [bot.] ''Curucuma zedoaria;'' -- same as కచోరము కచేరీ, kacErI -n. --(1) office; --(2) court; --(3) concert; musical concert; కచోరము, kachOramu - n. -- zedoary; [bot.] ''Curcuma zedoaria'' of the Zingiberaceae family; -- కచ్ఛూరకము, గందకచోరము, తెల్ల పసుపు; [[File:Curcuma_zedoaria_-_K%C3%B6hler%E2%80%93s_Medizinal-Pflanzen-048.jpg|thumb|right|కచోరము]] కజ్జా, kajjA -n. --minor quarrel; other progressively violent quarrels are తగవులాట, దెబ్బలాట; కొట్లాట; పోట్లాట; కజ్జూరం, kajjUraM -n. --date fruit; [bot.] ''Phoenix dactylifera''; -- same as కర్జూరం; కటకం, kaTakaM -n. --(1) lens; --(2) name of a town in the state of Orissa; ---కంటి కటకం = eye lens. ---కుంభ కటకం = convex lens. ---కుంభాకార కటకం = convex lens. ---పుట కటకం = concave lens. ---పుటాకార కటకం = concave lens. ---సన్నికర్ష కటకం = contact lens. ---స్పర్శ కటకం = contact lens. కటకటాలు, kaTakaTAlu -n. --(1) banisters; rails; railings; --(2) jail; prison; కట్ట, kaTTa -n. --(1) bundle; stack; roll; pile; wad; --(2) bank; levee; embankment; --(3) dais; elevated platform; కట్టకడలు, kaTTakaDalu -n. pl. --the dots and dashes of telegrahic Morse Code; కట్టడం, kaTTaDaM -n. --(1) structure; --(2) building; ---అయిఫిల్ టవరు పేరిస్‌లో ముఖ్యమైన కట్టడం = the Eiffel Tower is an important structure in Paris. కట్టడి, kaTTaDi -n. --(1) structure; construction; --(2) discipline; rule; restriction; ---రక్తచందురపు బణువు యొక్క కట్టడి చాలా క్లిష్టమైనది = the structure of the hemoglobin molecule is very complex. కట్టలాణి, kaTTalANi -n. --Khatlan horse; a black horse with a white mane and tail; కట్నం, kaTnaM -n. --(1) a cash gift; 'కట్నం' అన్నది ఒక కానుక లేక బహుమతి. సాధారణంగా తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారు ఎక్కువ స్థాయిలో ఉన్నవారికి సమర్పించుకొనేది కట్నం. సామంత రాజులు చక్రవర్తికి, ఉద్యోగులు అధికారికి ఇచ్చే బహుమతిని కట్నం అనొచ్చు. అలాగే పెళ్లికూతురి తండ్రి వరునికి ఇచ్చుకొనే సొమ్ము, కానుకలు 'వరకట్నం' అయింది; కనుక వరకట్నం ఎంత ఇచ్చినా అది ఆ మగవాడి 'ఎంటైటిల్మెంట్' అవుతుంది కానీ అతడు అమ్ముడు పోయినట్లు కాదు; see also శుల్కం; --(2) dowry; often, the dowry paid by a girl's parents to a boy at the time of the wedding; can also mean the fee paid by a boy to get a girl, but this practice is no longer in vogue; --(3) award; typically a cash award given for display of talent or scholarship; కట్లపాము, kaTlapAmu -n. --Russell's viper; banded krait; a venomous snake with black stripes; కట్లసొర్ర, kaTlasorra -n. --a fish; [bio.] ''Galeocerdo rayneri;'' కట్ఫల వృక్షం, kaTphala vRkshaM - n. -- [bot.] ''Myrica nagi''; కటాక్షం, kaTAkshaM -n. --grace; favorable look; కట్రాయి, kaTrAyi -n. --(1) a flagged floor; a floor paved with stones; --(2) any natural geological formation that looks like a flagged floor; కట్టిటిక, kaTTiTika -n. --cobbled floor; cobbled pavement; a floor paved with bricks; కట్టిపెట్టు, kaTTipeTTu -v. t. --(1) bring under control; close; --(2) build; construct something on behalf of someone; కటిక, kaTika -adj. --(1) raw; green; unripe; unaltered; unadorned; --(2) total; complete; ---కటిక కాయ = raw, green fruit. ---కటిక చీకటి = pitch darkness. ---కటిక దరిద్రుడు = downright pauper. ---కటిక పచ్చడి = chutney made from raw, unsoaked pulses. ---కటిక నేల = bare floor; bare ground. కటుక రోహిణి, kaTuka rOhiNi -n. --black hellebore; Piccorriza; [bot.] ''Picrorriza kurroa;'' -- a small, hairy, perennial medicinal herb with woody rhizomes; -- కుటికి; కటువు, kaTuvu -adj. --harsh; pungent; కటుకరోహిణి, kaTukarOhiNi - n. -- black hellebore; [bot.] ''Helleborus niger''; ''Helleborus argutifolius; Helleborus foetidus'' – stinking hellebore or setterwort; -- కటురోహిణి; అశోకరోహిణి; కరికసరు; కట్టు, kaTTu -n. --(1) puree; broth; thin soup; soup made by cooking one part dry cereal with eight parts water and boiled until water is reduced by half; --(2) clannishness; unity; --(3) bandage; -- (4) construction; -- (5) style of wearing clothes; ---పెసరకట్టు = a soupy preparation made out of green gram and offered as a first course of a meal. The difference between plain పప్పు and కట్టు is that the latter is thinner and receives పోపు as a final step in its preparation. ---కందికట్టు = a soupy preparation made out of red gram and offered as a first course of a meal. -v. t. --(1) build; --(2) tie; bind; --(3) wear; --(4) remit; -- (5) compose; ---కట్టు కట్టుట = tying a bandage. ---కట్టు బట్టలు = the clothes one is wearing. ---జీతం కట్టుట = paying the tuition. కట్టుక, kaTTuka -n. --miscarriage; కట్టుకథ, kaTTukatha - n. -- believable fiction; -- కట్టు కథలులో పకడ్బందీగా నమ్మించేట్టు సంఘటన కథా నిర్మాణం చేయడం ఉంటుంది. కట్టు కథలు నిజమే అని నమ్మేసేటట్టు ఉంటాయి. నిజంగా జరగక పోయినా జరిగాయి అని నమ్మించేవి ఇవి. కట్టుగొయ్య, kaTTugoyya -n. --a stake planted in the ground and used for tieing cattle; కట్టుడు, kaTTuDu -adj. --built; artificial; not natural; కట్టుడుపళ్లు, kaTTuDupaLlu -n. --dentures; artificial teeth; కట్టుతీగ, kaTTutIga - n. -- bind weed; కట్టుదిట్టం, kaTTudiTTaM -adj. --well made; tightly woven; well-planned; leak-proof; strict; కట్టుబడి, kaTTubaDi -n. --compliance; కట్టుమాను, kaTTumAnu -n. --catamaran; a kind of boat that originated in Kerala; కట్టుబాటు, kaTTubATu - n. -- regulation; restriction; కట్టె, kaTTe -n. --(1) piece of wood; stick; --(2) the physical body; కట్టెదుట, kaTTeduTa -adv. --right in front;right in front of the physical body; కట్టెపెట్టి, kaTTepeTTi -n. --crate; wooden box; కట్టెబొగ్గులు, kaTTeboggulu -n. pl. --charcoal; wood charcoal; కట్టెలు, kaTTelu -n. pl. --firewood; కట్లపాము, kaTlapaamu - n. -- krait; -- కట్లపాము వంటిమీద కట్లు లేదా అడ్డగీతలు తెలుపు, నలుపు రంగుల్లో ఉంటాయి; కట్లపాము విషం మనిషి నాడీమండలం మీద పని చేస్తుంది; కఠిన, kaThina -adj. --hard; severe; harsh; ---కఠిన జలం = hard water; water containing certain dissolved salts. ---కఠిన శిక్ష = rigorous imprisonment. కఠినత్వం, kaThinatvaM -n. --hardness; కఠోర, kaThOra -adj. --harsh; dreadful; ---కర్ణకఠోరం = harsh to the ear. ---కఠోర శిక్ష = dreadful punishment. కడ, kaDa -n. --end; కడగండ్లు, kaDagaMDlu -n. pl. --difficulties; calamities; troubles;afflictions; కడగొట్టు, kaDagoTTu -n. --the youngest; the last in line; కడపటి, kaDapaTi -adj. --the later; the later part of a sequence; కడమ, kaDama -adj. --remaining; rest; కడముట్టు, kaDamuTTu -v. i. --reach the end; get to be finished; reach a conclusion; కడలి, kaDali -n. --sea; ocean; కడి, kaDi -n. --bolus; lump; morsel; ---పేడకడి = a bolus of dung. ---అన్నపుకడి = a bolus of cooked rice. కడితేరా, kaDitEra -adv. --completely until done; కడియం, kaDiyaM -n. --anklet; (rel.) మురుగు; కడ్డీ, kaDDI -n. --bar; ingot; కడుగు, kaDugu -n. --wash-water; spent wash; esp. rice-wash; -v. t. --wash; clean; కడుగునీళ్లు, kaDugunILLu -n. --wash-water; కడుపు, kuDupu -n. --(1) stomach; --(2) abdomen; tummy; --(3) pregnancy; ---కడుపు నొప్పి = stomach ache. ---ఆమె కడుపుతో ఉంది = she is pregnant. కడుపు ఉబ్బరం, kaDupu ubbaraM - n. -- flatulence; కడుపే కైలాసం, kaDupE kailAsaM - ph. -- materialistic; solely driven by the desire to make more money; కణం, kaNaM -n. --(1) [biol.] corpuscle, a term used specifically to indicate blood cells; --(2) particle; ---ఎర్ర కణం = red corpuscle; red blood cell. ---ఘర్మ కణం = drop of sweat. ---నిప్పు కణం = spark; particle of fire. కణ కవచం, kaNa kavacaM -n. --[biol.] cell wall; కణ విభజన, kaNavibhajana -n. --[biol.] mitosis; cell division; కణజాలం, kaNajAlaM -n. --[biol.] tissue; a group of cells; కణతలు, kaNatalu -n. --[biol.] temples; temples of the forehead; కణత్వచం, kaNatvacaM -n. --[biol.] cell membrane; కణద్రవం, kaNadravaM -n. --[biol.] cytoplasm; cell sap; కణపత్రం, kaNapatraM -n. --cellophane; కణపటలం, kaNapaTalaM -n. --[bio.] cell membrane; కణపొర, kaNapora -n. --[bio.] cell membrane; [[కణసారం]], kaNasAraM -n. --[bio.] cytoplasm; cell sap; కణసిద్ధాంతం, kaNasiddhAMtaM -n. --[bio.] cell theory; కణ్వస్త్రం, kaNvastraM -n. -- nuclear weapon; Hydrogen bomb; (rel.) అణ్వస్త్రం; కణిక, kaNika -n. --(1) [bio.] nucleus of a cell; --(2) granule; --(3) stick; ---సుద్దకణిక = a whole chalk stick; ---సుద్దముక్క = a piece of chalk stick; కణికరహితాలు, kaNikarahitAlu -n. --కణిక లేని కణాలు; --[biol.] prokaryotic cells; కణికసంహితాలు, kaNikasaMhitAlu -n. --కణిక ఉన్న కణాలు; --[bio.] eucaryotic cells; కణికామ్లం, kaNikAmlaM -n. --[bio.] nucleic acid; the DNA is comprised of these nucleic acids; కణుపు kaNupu -n. --node; the bulges along the length of a stalk of a plant; కణుసు, kaNusu -n. --antler; buck; any animal of the deer family that grows antlers; he deer called sambur; [bio.] ''Cervus hippelaphus''; కణోజు, kaNOju -n. --cellulose; the matter out of which plant cells are built; కత్తలాని, kattalAni - n. -- a horse imported from Khatlan; a black horse with a white tail and hooves; కత్తి, katti -n. --(1) knife; --(2) barber's razor; కత్తిమందు మొక్క, kattimaMdu mokka - n. -- ఒక ముండ్ల మొక్క; [bot.] ''Euphorbia lactea'' of Euphorbiacea family; కత్తిరించు, kattiriMcu -v. t. --cut; sever; snip; trim; కత్తె, katte -suff. --denotes female sex; ---అందకత్తె = pretty woman. ---ఒంటరి కత్తె = lonely woman. కత్తెర, kattera -n. --scissors; shears; (rel.) అడకత్తెర; ---పెద్ద కత్తెర = shears. కత్తెరకార్తె, kattera kArte -n. --the period between 10-24 May, traditionally the hottest part of Summer in India; (ety.) this name owes its origin to the fact that the six stars of Pleides, that rise in the East with the Sun during this period, are in the shape of a barber’s razor; another possible explanation is that the Sanskrit name for Pleides is కృత్తిక and perhaps కత్తెర is a Telugu version of that name; -- కత్తెర్లు; కథ, katha -n. --narration; story; tale; fable; parable; allegory; కథ కమామీషు, katha kamAmIshu -ph. --business affairs; management of affairs; status of affairs; -- పారశీకంలో కమాయిష్- అంటే వ్యవహారము. వ్యవహారము నిర్వహించుట. అదే తెలుగులో కమాయిష్షు, కమామిషు అయ్యింది. (کمایش kamāyish, Affairs, business; the management of affairs); -- కథ సంస్కృతంలోని కథం-/కథా- అంటే 'ఎందుకు?' 'ఎట్లా?' అన్న ప్రశ్నార్థక శబ్దం నుండి వచ్చింది. సంస్కృతంలోనూ, ప్రాకృతంలోనూ మాట్లాడడానికి (conversation), చర్చకు, కథకు (story) ఈ పదాన్ని వాడినా, తెలుగులో ఇది స్టోరీ అన్న అర్థంలోనే స్థిరపడిపోయింది. -- కథా కమామీషు అంటే, కథ, వ్యవహారం ఎంతదాకా వచ్చింది అని వాకబు చేయడం. (సురేశ్ కొలిచాల); కథకుడు, kathakuDu -n. --storyteller; narrator; కథనం, kathanaM -n. --narrative; narration; description; account; కథనాత్మక, kathanAtmaka -adj. --narrative; కథాక్రమం, kathAkramaM -n. --sequence of events in a story; కథానిక, kathAnika -n. --short story; కథావస్తువు, kathAvastuvu -n. --theme; topic of story; (rel.) ఇతివృత్తం; కదంబం, kadaMbaM -n. --potpourri; variety; mixture; collection; ---(1) a garland made with a variety of flowers; ---(2) mixture, medley; variety; Salmagundi; smorgasbord; potpourri; --- హాస్యకదంబం = వ్యంగ్య, హాస్య ప్రధానమైన రచనల కలగూరగంప - నాటకం, పద్యనాటకం, నవలు, ప్రహసనములు, గీతములు, చణుకులు, చతుర సంభాషణలు ఇలాంటివి అన్నీ కలసి వున్నది హాస్యకదంబం. --- కదంబము = వివిధ రకముల కూరగాయలు వేసి వండిన దప్పళమును కదంబము అంటారు. --- కదంబశతకం = ఒకే విషయంపై కాకుండ ఒకదానికి ఒకటి సంబంధం లేకుండ వ్రాసిన పద్య సమాహారం. ---(3) [bot.] ''Anthocephalus cadamba;'' ''Anthocephalus indicus;'' గోళాకారంలో ఉన్న కదంబపు గుత్తిలో అనేక పువ్వులు వుంటాయి; ---(4) [astron.] pole of the ecliptic; the imaginary point where the axis of the Sun's orbit intersects with the celestial sphere; కదలించు, kadaliMcu -v. t. --move; flex; కదలిక, kadalika -n. --movement; కదలు, kadalu -v. i. --move; కదాచిత్తుగా, kadAcittugA -adv. --once in a while; occasionally; rarely; కదుము, kadumu -n. --(1) lump; swelling; blood clot; కదుము కట్టు, kadumu kaTTu -v. i. -- (1) clot; harden due to clotting of blood caused by a hard blow; - v. t. -- (1) occupy; (2) oppress; (3) suppress; keep under control; కదురు, kaduru -n. --(1) [engr.] rotor; --(2) spindle; spool; spinner; కద్దు, kaddu -v. i. --it is so; it happens thus; కనకం, kanakaM -n. --gold; కనకాంబరం, kanakAMbaraM -n. --goldenfabric; a flowering shrub with golden yellow flowers; [bot.] ''Crossandra infudibuliformis'' of the Acanthaceae family; -- గొబ్బి పూలు; కనపడు, kanapaDu -v. i. --appear; seem; కనరు, kanaru -n. --bitterness; astringency; a disagreeable bitter taste exhibited by some vegetables కన్నం, kannaM -n. --hole; orifice; (rel.) కంత; కన్నంగి, kannaMgi -n. --Indian tarpon; ox-eye herring of the Megalopidae family; [bio.] ''Megalops cyprinoides''; కన్నతండ్రి, kannataMDri -n. --one's own father; one's birth father; కన్నమ్మ, kannamma - n. -- a village goddess who looks after (కను) the welfare of the village; కన్య, kanya -n. --(1) Virgo; one of the 12 signs of the Zodiac; --(2) maiden; virgin; spinster; unmarried girl; కనాకత్తుగా, kanAkattugA -adv. --approximately; కనాతి, kanAti -n. --curtain; wall made of cloth; screen; కన్యాశుల్కం, kanyAsulkaM -n. --(1) money paid by a boy to get the right to marry a girl, a practice no longer in vogue; --(2) the first social play in Telugu by Gurajada Apparao; కనికరం, kanikaraM -n --compassion; pity; కనిపించు, kanipiMcu -v. i. --seem; appear; కనిపెట్టు, kanipeTTu -v. t. --discover; invent; find out; కనిపెట్టుకొని ఉండు, kanipeTTukoni uNDu -v. t. --look after; keep an eye on; కని విని ఎరగని, kani vini eragani -ph. --unseen, unheard and unknown; outside one's experience; కనిష్ఠ, kanishTha -adj. --(1) the least; minimum; (ant.) గరిష్ఠ; (2) the youngest; (ant.) జ్యేష్ఠ; కనిష్ఠ సామాన్య గుణిజం, kanishTha sAmAnya guNijaM -n. --[math.] least common multiple; LCM; కసాగు; కనీనిక, kanInika -n. --pupil of the eye; కనీసం, kanIsaM -adj. --(1) at the worst; --(2) at the least; ---కనీసపు విలువ = the least value. కన్నీళ్లు, kannILlu -n. --tears; కను, kanu -v. t. --(1) give birth to; sire; --(2) see; observe; ---ఆమె కవలలని కన్నది = she gave birth to twins. ---అతను ముగ్గురు పిల్లలని కన్నాడు = he sired three children. ---కని, విని ఎరగం = we never saw and never heard. కనుక, kanuka -conj. --therefore; thereby; కనుగవ, kanugava -n. --a pair of eyes; కనుగుడ్డు, kanuguDDu -n. --eye-ball; కనుగీటు, kanugITu -n. --wink; కనుగొను, kanugonu -v. t. --find; locate; discover; invent; కనుచూపు, kanucUpu -n. --vision; sight; ---కనుచూపు మేరలో = within sight; as far as one can see; కనుపాప, kanupApa -n. --pupil of the eye; కనుమలు, kanumalu -n. pl. --hilly ranges; ghats; hills along the east and west coast of India; కనురెప్ప, kanureppa -n. --eye-lid; కన్ను, kannu -n. --eye; కన్నులార, kannulAra -adv. --with one's own eyes; an eyeful; కనోలా, kanOlA -n. --Canola, [bot.] ''Brassica napus''; B. campestris; a hybrid variety of rape plant, related to mustard, bred to produce oil low in saturated fatty acids; Canola is the trade name used in Canada for the oil drawn from the "rape" plant; (ety.) "Can" is derived from Canada, "o" from oil, and "la" is for low acid; కపటము, kapaTamu -adj. --insincerity; deceitfulness; hypocrisy; కపటి, kapaTi -n. --insincere person; deceitful fellow; hypocrite; cheater; కప్పం, kappaM -n. --tax; tribute; కప్ప, kappa -n. --(1) lock; (2) frog; ---కప్ప = rough-backed puffer; [biol.] ''Tetrodon'' spp. (note.) The abbreviation sap. tells that the frog belongs to the Tetrodon family. ---బోదురు కప్ప = Indian bull frog; [biol.] ''Rana tigrina Daudin''; ---పచ్చ కప్ప = green frog; [biol.] ''Rana hexadactyla Lesson''; చెరువు కప్ప. ---తాళం కప్ప = padlock; కప్ప, తాళం, kappa, tALaM -ph. --padlock and key; కప్పదాటు వేయు, kappadATu vEyu - ph. -- not doing the work as promised; making false promises;\ కప్పల తక్కెడ, kappala takkeDa - ph. -- unsteady situation; confusing situation; hilarious confusion; కప్పలి, kappali -n. --ship; cargo ship; కపాలం, kapAlaM -n. --(1) skull, cranium; (2) fontanels; the two soft spots at the crown of the skull in infants; -- కపాల మోక్షం = శిరస్సు పై భాగం లో చిన్న బిడ్డపుడు మెత్తగా ఉండి క్రమంగా గట్టిబడి పోయె భాగం కపాలం; దాన్ని భేదించుకొని ప్రాణోత్క్రమణం ఐతే మోక్షం పొందాడు అంటాము; కపాలాస్థిక తమ్మె, kapAlAsthika tamme -n. --[anat.] occipital lobe; కపి, kapi -n. --monkey; ape; కపిలా, kapilA - n. -- [bot.] Mallotus philippensis; కపిలె, kapile -n. --water lift; a large bucket which is raised and lowered by a rope passing over a large pulley and powered by bullocks; కప్పీ, kappI -n. --pulley; కప్పు, kappu -n. --(1) roof; --(2) cover; coat; --(3) cup; -v. t. --cover; hide; కప్పుడు, kappuDu -adj. --a cup full of; a cup of; కపోతాంజనం, kapOtAMjanaM -n. --antimony; a silvery white, brittle metallic element whose chemical symbol is Sb and atomic number 51. కపోలం, kapOlaM -n. --cheek; ---స్వకపోల కల్పితం = something created in one's own cheek; an original. కఫం, kaphaM -n. --(1) phlegm; --(2) foam; froth; --(3) one of the three governing principles of Ayurveda, India's traditional medical system; -- కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వ్యక్తులు దృఢంగా, బలమైన ఎముకలు కలిగి ఉంటారు; శ్రద్ధచూపుతూ ఉంటారు. కఫ ఆధిపత్యం ఉన్న వాళ్ళు సులభంగా బాధపడరు. ఆలోచించి నెమ్మదిగా, ఉద్దేశపూర్వకంగా జీవితాన్ని గడుపుతారు. కబళించు, kabaLiMcu -v. t. -- devour; eat; swallow; కబ్బలి, kabbali -n. -bartender; కబ్బా, kabbA -n. --vest; a short jacket with no sleevs; కబ్జా, kabjA -n. --(1) encroachment; possession by force; స్థిరమైన ఆస్తి సంబంధంగానే దీనికి ప్రయోగం; ఈ భూమి పదేళ్లనుండీ నా కబ్జాలో ఉంది. --(2) land illegally possessed by an occupier; కబురు, kaburu -n. --word; message; news; information; report; కమటం, kamaTam -n. --furnace; furnace of a goldsmith; కమతం, kamataM -n. --land holding; lessee's land holding; -- కమతం అంటే వ్యవసాయం చేసే మాగాణి పొలం; -- same as కయ్య; కమలం, kamalaM -n. --a floating herb with large leaves; [bot.] ''Nelumbo nucifera''; కమలాఫలం, kamalAphalaM -n. --Mandarin orange; bergamot; [bot.] ''Citrus nobilis'' of the Rutaceae family; కమ్మ, kamma -adj. --pleasant flavor or taste (esp.) of food; -n. --(1) ornamental stud used in earlobes; --(2) sheet of paper or letter; --(3) palm leaf; --(4) one of the castes in Andhra Pradesh, India; (ety.) this meaning probably came from కమ్మతం, suggesting that Kamma caste people were collective farmers; కమ్మకసింద, kammakasiMda -n. --Sweet Negro Coffee; కమ్మతం, kammataM -n. --collective farming; కమ్మదనం, kammadanaM -n. --pleasing aroma; used especially when referring to food; కమ్మనాడు, kammanADu -n. --the region between the rivers గుండ్లకమ్మ and పేరకమ్మ (కృష్ణ) rivers in Guntur and Prakasam districts of Andhra Pradesh; (ety.) this may be the origin for the Kamma caste name; కమ్మపిల్లి, kammapilli -n. --civet cat; కమ్మరి, kammari -n. --blacksmith; ironsmith; కమ్మరి కొలిమి, kammari kolimi -n. --forge; కమాను, kamAnu -n. --bow; (esp.) bow of a violin or a fiddle; కమిటీ, kamiTI -n. --committee; a group of people assigned to work on a specific task; కమిలా, kamilA - n. -- [bot.] ''Mallotus philippensis''; -- కుంకుమ చెట్టు; కమ్మి, kammi -n. --rod; rod used as a window railing; కమీజు, kamIju -n. --undershirt; sleeveless shirt; కమీషన్, kamIshan -n. --commission; --(1) a committee appointed by a government body to resolve an issue; --(2) fee charged by a middle man in a business transaction; --(3) a percentage charged by business for its services; కమ్చీ, kamcI -n. --whip; కమ్ము, kammu -v. i. --(1) cover up, spread; surround; -- (2) draw into a wire; కయ్యం, kayyaM -n. --dispute; fight; altercaction; quarrel; కయ్య, kayya -n. --(1) branch; spur; section; అ small land holding; కమతం, --(2) branch of a backwaters; a small segment of a crop field; ---ఉప్పుకయ్య = salt creek; backwaters; estuary. కరం, karaM -n. --(1) hand; --(2) ray; --(3) trunk of an elephant; -suff. ---ఉపయోగకరం = useful. ---భయంకరం = dreadful. ---హానికరం = harmful. కరండం, karaMDaM -n. --(1) casket; --(2) cassette; కరంబోలా, karaMbOlA - n. -- star fruit; [bot.] ''Averrhoa carambola'' of the Oxalidaceae family; -- మూత్రపిండాల పనితీరులో లోపాలున్నవారు, కిడ్నీలో రాళ్లు ఉన్నవారు స్టార్ ఫ్రూట్స్ తినకూడదు. తింటే వాటిలోని కరంబాక్సిన్ (Caramboxin), ఆగ్జాలిక్ యాసిడ్ (Oxalic Acid) కారణంగా వారి ఆరోగ్యానికి మరింత చెడు జరుగుతుంది; కరంభం, karaMbhaM -n. -- (1)pudding; a sweet made by mixing various flavors; కరకట్ట, karakaTTa -n. --breakwater; levee; embankment; కరకర, karakara -adj. --onomatopoeia for crunchy sound; used to describe crispy foods; కరక్కాయ, karakkAya -n. --Indian gall nut; ink nut; myrobalan; the fruit of Chebulic myrobalan; [bot.] ''Terminalia chebula'' of the Combretaceae family; ''Terminelia indica; Terminelia arjuna;'' --(note) This is used as a cough medicine in the traditional Indian system of medicine; --[Sans.] హరితకీ; పథ్యా; అభయా; అమృతా; కరగు, karagu -v. i. --(1) melt; liquefaction by melting; --(2) dissolve; see also కరుగు; కరగించు, karagiMcu -v. t. --(1) melt; liquefaction by melting; --(2) dissolve; కరచాలనం, karacAlanaM -n. --handshake; కరడు, karaDu -n. --(1) lump; chunk, as in a chunk of cooked rice; --(2) solidified liquid; కరడుగట్టు, karaDugaTTu -v. i. --lumping; formation of a lump, esp. during solidification; కరణం, karaNaM -n. --(1) tool; --(2) keeper of village land records; --(3) one-half of “tithi” in a Hindu calendar; కరణం, karaNaM -suff. ---కుండలీకరణం = parenthesization. ---జాతీకరణం = nationalization. ---నవీకరణం = modernization. ---నగరీకరణం = urbanization. కరణార్థకం, karaNArthakaM -n. --[gram.] instrumental case; కరణి, karaNi -n. --mode; manner; కరతలం, karatalaM -n. --palm of a hand; కరతాళం, karatALaM -n. --clapping; applauding; కరత్వం, karatvaM -n. --handedness; chirality; the property of being right-handed or left-handed; కరతిత్తి, karatitti -n. --hand bag; కరదివ్వె, karadivve -n. --hand-held flaming torch; కరదీపిక, karadIpika -n. --hand-held light; flashlight; torch light; కరపత్రం, karapatraM -n. --pamphlet; handout; కరబూజా, karabUjA -n. --cantaloup-like melon; [bot.] ''Citrullus vulgaris'' of the Cucurbitaceae family; కరభం, karabhaM -n. --(1) metacarpus; part of the hand from the wrist to the base of the metacarpal bones; (lit.) hand bones; -- (2) a young camel; a young elephant; కరవాక, karavAka -n. --salt marsh; కరవాలం, karavAlaM -n. --sword; (lit.) extension of hand; కరవేరు, karavEru -n. --[bot.] root of ''Lavendula carnosa''; కర్కటకం, karkaTakaM - n. -- (1) a crab; -- (2) the sign cancer of the zodiac. -- (note) కర్కాటకం is not the correct usage; కర్కట శృంగి, karkaTa SRMgi - n. -- [bot.] Rhus succedonea; కర్కరి, karkari -n. --colander, strainer; a vessel with holes to facilitate draining of liquids from food; కర్ణం, karNaM -n. --(1) ear; --(2) hypotenuse of a right triangle; --(3) diagonal (of a quadrilateral); --(4) hole; --(5) rudder; కర్ణగోచర, karNagOcara -adj. --audible; (lit.) one that can be sensed by the ears; (rel.) దృగ్గోచరం; స్పర్శగోచరం; కర్ణధారి, karNadhAri -n. --ship's pilot; the person who drives a ship; (rel.) నియామకుడు = navigator. కర్ణభేరి, karNabhEri -n. --eardrum; tympanum; కర్త, karta -n. --(1) doer; actor; --(2) [gram.] subject; the causative agent; కర్తరి, kartari -n. --(1) the specific period of time when the Sun spends in the third and fourth quarters of the asterism భరణి, all four quarters of the asterism కృత్తిక, and the first quarter of the asterism రోహిణి; this period is especially hot in India; a colloquial name for this is కత్తెర; --(2) [gram.] active voice; కర్తవ్యం, kartavyaM -n. --responsibility; duty; thing to do; కర్బనం, karbanaM -n. --carbon; this word can be used for all three allotropic forms of carbon, namely graphite, diamond and carbon-60 (or fullerene, a short form of Buckminsterfullerene); -- కర్బన ఉద్గారం = carbon emission; కర్బన చతుర్ హరితం, karbana catur haritaM -n. --[chem.] carbontetrafluoride; Freon; CF₄; కర్బన రసాయనం, karbana rasAyanaM -n. --carbon chemistry; organic chemistry; కర్బనపు గొలుసు, karbanapu golusu -n. --carbon chain; కర్బనోదకం, karbanOdakaM -n. --[chem.] carbohydrate; starches (పిండి పదాథాలు) and sugars (చక్కెరలు) are examples of carbohydrates; కర్త, karta - n. -- (1) doer; maker; author; (2) [gram.] the nominative case; -- see also కారయిత, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు; కర్మ, karma -n. --(1) fate; karma; lot; destiny; --(2) law of causation and action; --(3) deed; work; effect of a deed; --(4) [gram.] object; -- According to Hindu thought, there are three types of "karma:" (1) సంచిత కర్మ = the karma accumulated from the previous birth(s). This is analogous to inherited wealth; (2) ప్రారబ్ధ కర్మ = the karma "earned" during the current birth; (3) ఆగామి = the "karma" forwarded to the next birth; కర్మకాండ, karmakAMDa -n. --(1) ritual; ceremony; --(2) funeral rites; obsequies; కర్మణి, karmaNi -n. --[gram.] passive voice; కర్మధారయం, karmadhArayaM -n. --[gram.] name of a compound word where the first half is an adjective and the second half a noun; ex. నల్లపిల్లి; ఉక్కుపాదము; కర్ర, karra -n. --wood; కర్రపెండలం, karrapeMDalaM -n. --cassava root; yucca; [bot.] ''Manihot utilissima''; ''Manihot esculenta''; -- The starch from this root is used to make tapioca or sago కర్రసారా, karrasArA -n. --wood alcohol; methyl alcohol; methanol; CH₄; కర్షణం, karshaNaM -n. --traction; కరాటం, karATaM -n. --pill box; భరిణె; కరాటీ, karATi -n. --karate; a martial art involving use of hand power; కరాఖండిగా, karaakhaMDIgaa - adv. -- precisely; exactly, కరారునామా, karArunAmA -n. --written agreement; warranty; కర్కాటకం, karkATakaM -n. --Cancer; one of the 12 signs of the Zodiac; కర్కాటక రేఖ, karkATaka rEkha -n. --Tropic of Cancer; the 23.5 degrees north latitude; కర్ణాకర్ణిగా, karnAkarNigA -adv. --from ear to ear; by the grapevine; by word of mouth; orally; కర్ణాటక, karnATaka - adj. -- melodious; pleasant to the ears; (note) కర్ణ = ear; ఆటతి = pleasant; కర్ణాస్థి వ్యూహం, karnAsthi vyUhaM -n. --[anat.] bony labyrinth of the ear; కర్తార్థకం, KartArthakaM -n. --[gram.] active voice; కర్మాగారం, karmAgAraM -n. --workshop; factory; (lit.) place where work is done; కర్మార్థకం, karmArthakaM -n. --[gram.] passive voice; కరి, kari -n. -- (1) elephant; (2) mold; a kind of fungal infection; (3) blackness; (4) an illustration; a proof; (5) witness; -- కర్రి; కరివేప, karivEpa -n. -- curry leaf; sweet neem; [bot.] ''Murraya koenigii'' of Rutaceae family; విఖ్యాత వృక్షశాస్త్రజ్ఞుడు జొహాన్ యాండ్రియాస్ మర్రే (Johann Andreas Murray 1740- 1791) పేరిట దీనిని మర్రయా (Murraya) అంటున్నారు; --(note) curry powder is not powdered curry leaves; curry powder is a mixture of several spices; -- (ety.) కరి = కర్రి = black; వేప = neem; the leaves of are indeed darker than neem leaves; "sweet neem" does not imply that the leaves are sweet, rather they are not as bitter as neeem leaves; --[Sans.] కైడర్య; కృష్ణ నింబ; -- కరివేప ఆకులలో కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్, పీచు పదార్ధం, విటమిన్- ఎ, విటమిన్- సి పుష్కలంగా ఉన్నందున అవి ఆహారపరంగా విలువైనవి. కరివేప ఆకులను డిస్టిలేషన్ చేసి కర్రీ లీఫ్ ఆయిల్ అనే నూనె తయారుచేస్తారు. ఈ నూనెను సబ్బుల తయారీలో వినియోగిస్తారు. కరివేప చెట్టు వేళ్ళు, కాండం బెరడు, ఆకులు వైద్యపరంగా విలువైనవి. ఇవి శరీరపు కాకను తగ్గించి చల్లబరుస్తాయి. జ్వరాలనూ, కడుపులోని క్రిములను పోగొట్టి, పొట్టలోని గాస్ ను వెడలించి, ఆకలి పుట్టిస్తాయి. నొప్పులు, వాపులు పోగొడతాయి. కుష్ఠు, ప్రూరిటస్, ల్యూకోడెర్మా వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు కరివేప దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది. భోజనంలో ముందుగా కొద్ది అన్నంతో కరివేప కారం నెయ్యి వేసుకు తింటే కడుపు ఉబ్బరం, అగ్నిమాంద్యం, నోటి అరుచి తగ్గిపోయి ఆకలి పెరుగుతుంది. కరివేప పచ్చడి నీళ్ల విరేచనాలు, రక్త విరేచనాలను అరికడుతుంది. కరివేపాకు పచ్చడి వాంతులను, వాపులను పోగొడుతుంది. మూత్రపిండాల వాపులు, నొప్పులను కరివేప వేళ్ళ రసం పోగొడుతుంది. కరివేప మాను చెక్క అరగదీసి రాస్తే ఒంటిమీది పొక్కులు తగ్గుతాయి. కరివేప పళ్ళు నల్లగా, రుచిగా ఉంటాయి. దాహాన్నీ, రక్తపైత్యాన్నీ అవి పోగొడతాయి. కర్ణిక, karNika -n. --(1) auricle; one of the upper chambers of the heart; (rel.) జఠరిక; --(2) middle finger; --(3) ear stud; external ear; --(4) tip of an elephant's trunk; కర్రి, karri -adj. --black, dark; కర్రి కాయ, karrikAya -n. --[phys.] black body; a hypothetical object that absorbs radiation of all frequencies; కర్రి పెట్టె, karri peTTe - n. -- [engr.] black box; a hypothetical object that takes an input and produces an output, but whose internals are unknown to the analyst; కర్రి బిలం, karri bilaM - n. [phys.] black hole; an astronomical object of intense mass and intense gravitational pull such that even light cannot escape from it, thus making it appear black; కర్పూరం, karpooraM - n. -- Camphor; [bot.] ''Cinnamomum Camphora;'' -- కర్పూరంలో రెండు రకాలు ఉన్నాయి: పచ్చ కర్పూరం, హారతి కర్పూరం; -- ప్రాకృతిక మయిన కర్పూరం మన దేశంలో చాలా తక్కువ. ఇక అలాంటి దాని ఖరీదు చాలా ఎక్కువ. బహుశా నిర్ధారణగా దాన్ని అమ్మే వారు ఉన్నారా అనేది సందేహమే. కర్పూరం చెట్టు యొక్క ఎత్తు 50-60 అడుగులకు చేరుకుంటుంది మరియు దాని గుండ్రని ఆకులు 4 అంగుళాల వెడల్పు కలిగి ఉంటాయి. ఈ చెట్టు బెరడు నుండి కర్పూరం తయారుచేస్తారు. చెట్టు యొక్క బెరడు ఎండబెట్టడం లేదా బూడిద రంగులో కనిపించడం ప్రారంభించినప్పుడు, అది చెట్టు నుండి తీసివేయబడుతుంది. దీని తరువాత అది వేడి చేయడం ద్వారా శుద్ధి చేయబడుతుంది మరియు పొడిగా మార్చబడుతుంది. ఇది అవసరానికి అనుగుణంగా రూపొందించబడింది. కర్పూరం చెట్టును నల్ల బంగారం అని కూడా అంటారు. ఇది ప్రపంచంలోని అత్యంత విలువైన చెట్లలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది. పూజలో ఉపయోగించే కర్పూరం మాత్రమే కాదు, ఈ చెట్టు నుండి అనేక ఇతర వస్తువులను తయారు చేస్తారు. -- కృత్రిమ తయారీలో టర్పెంటైన్ అనే ముడిపదార్ధం నుంచే కర్పూరం వస్తుంది. ఇది పైన్ జాతి, ఇతరత్రా వృక్షాల నుంచి, లభించేదే. కాబట్టి దీన్ని అందరూ నేచురల్ అని గప్పాలు కొట్టుకుని లేబిల్స్ మీద ముద్ర వేసుకుంటున్నారు. అయితే టర్పెంటైన్ ని, కర్పూరం గా మార్చేది ప్రయోగశాలలలోనే. -- ఫార్మా గ్రేడ్ 98% శుద్ధమైనది, మందుల్లోనూ వాడతారు. టెక్నికల్ గ్రేడ్ 93–94% శుద్ధమైనది - పూజల్లో వాడతారు. కలబంద, kalabanda - n. -- Aloe vera; [bot.] ''Aloe Vulgaris; Aloe Indica;'' -- ఆయుర్వేదం లో "కుమారీ ఆసవం" చాలా పేరున్న మందు. "ముసాంబరం" ని వాడేవారు కలబంద ను కాలిచి చేస్తారు. -- [Sans.] కుమారి; కలిగొట్టు చెట్టు, kaligoTTu cheTTu - n . -- Yellow snake tree; Trumpet Flower Tree; [bot.] ''Stereospermum tetragonum; Stereospermum colais;'' Often used in Ayurvedic medicine, particularly as part of the Dashmula formulation. -- [Sans.] పతల; కలివికోడి, kalivikODi - n. -- Jerdon's courser; [bio.] ''Rhinoptilus bitorquatus;'' a nocturnal bird belonging to the pratincole and courser family Glareolidae; The bird was discovered by the naturalist Thomas C. Jerdon in 1848 but not seen again until its rediscovery in 1986; This courser is a restricted-range endemic found locally in India in the Eastern Ghats of Andhra Pradesh. It is currently known only from the Sri Lankamalleswara Wildlife Sanctuary, and Sri Penusila Narasimha Wildlife Sanctuary where it inhabits sparse scrub forest with patches of bare ground; కలివిడి, kaliviDi -adj. -- gregarious; sociable; social; company-loving; కలువ, kaluva - n. -- prickley water lily; Gorgon plant; Foxnut plant; [bot.] ''Euryale ferox'' of the Nymphaeaceae family; The flowers are usually white, red, or blue; -- the seeds of this plant, called foxnuts, are nutritious and are getting widely popular; -- see also తామర; కళ్ళాపి, kaLLaapi - n. -- వాకిలి చిమ్మి పేడనీళ్ళు చల్లడాన్ని కళ్ళాపి అంటారు. కళ్ళేం, kaLLEM - n. -- చక్కగా అలికి శుభ్రం చేసి, తడి లేని మిట్టనేల కళ్ళాం. పైరుకోతలు అయిన తర్వాత ఆ కంకులను నురిచే ప్రదేశాన్ని కళ్ళాం అంటారు. -- కోసిన పైరు పనాలు (చిన్న మోపులు)గా కట్టి పెట్టి, రెండు మూడు రోజులకు చెమ్మ ఆరిపోగా ఆ కట్టలను ఈ నేలలో నురిచి, ధాన్యమూ గడ్డీ వేరుచేస్తారు. ఆ ధాన్యంలోని తరకలన్నీ ఎగిరిపోయి గట్టి గింజలు చేతికి రావడానికి తూర్పారబడ్తారు. ఎడ్లబండి మీదనో/ ఎత్తైనా ప్రదేశంలోనో నిలబడి పై నుంచి కిందికి ధాన్యం జారవిడుస్తూ ఉండగా, తాలు తరకలు దూరంగా పడిపోతాయి. ఆ శుభ్రమైన ధాన్యాన్ని బస్తాలకు ఎత్తుతారు. ఈ ప్రక్రియ అంతా జరిగేది కళ్ళాంలోనే. కస్తూరి,kastoori - n. -- musk; -- కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి; మృగనాభి అంటే కస్తూరి; కాకమంచి, kaakamanchi - n. -- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' The leaves and berries are edible when cooked and used to treat mouth ulcers, fever, and liver issues. -- కామంచి చెట్టు; కాచు, kaachu - n. -- తుమ్మ జాతికి చెందిన చెట్టు బెరడు; తాంబూలంలో వేస్తారు; [bot.] ''Acacia catech;'' కామంచి, kaamanchi - n. -- Black nightshade; [bot.] ''Solanum nigrum;'' is a medicinal plant used for stomach issues, fever, and skin disorders, and its leaves are often eaten in soups or dal. Unripe berries are often considered poisonous due to high solanine content. కానుగ, kaanuga - n. -- [bot.] ''Millettia pinnata, Pongamia pinnata''of the FABACEAE family; -- Pongamia tree, an ancient tree from India, could help provide the world with renewable energy as a petroleum alternative. Its beans yield oil 30% by weight. The 70% that is left is high-quality protein. Further research is needed to convert this protein into edible consumer products; This tree can yield both food and fuel; కాపు, kaapu - n. -- (1) a social subdivision in Southern India; a cultivator; ryot; తూర్పు కాపు (ఉత్తరాంధ్ర); కాపు (కోస్తా ఆంధ్ర); తెలగ (కోస్తా ఆంధ్ర); ఒంటరి (కోస్తా ఆంధ్ర); బలిజ (రాయలసీమ); మున్నూరు కాపు -పటేల్ (తెలంగాణా); (2) a householder; (3) protection; guard; (4) productiveness of plants and trees; కామందు, kaamandu - n. -- landlord; కాయ, kaaya - n. -- green fruit; unripe fruit; కాయధాన్యాలు, kaayadhaanyaalu - n. pl. -- legumes; pulses; -- అపరాలు; చిక్కుళ్ళు; కాయు, kaayu - v. i. -- (1) to shine as the sun or the moon; (2) to place a bet; (3) to tend animals; (4) to bear fruit; కారణం, kAraNaM -n. --cause; reason; కారణకార్యములు, kAraNakAryamulu -ph. --cause and effect; కారణకార్య సంబంధం, kAraNakArya saMbaMdhaM -ph. --relation between cause and effect; కారణజన్ములు, kaaraNajanmulu - ph. -- ఒక లోకోపకారం జరగడానికి పుట్టిన వాళ్ళు. స్వాతంత్ర్యం రావడానికి గాంధీజీ, సంఘ సంస్కరణ లక్ష్యంగా, వీరేశలింగం గారు ఉదాహరణలు. శాస్త్ర పరిశోధనలో అనేక నూతన ఆవిష్కరణలు చేసిన వాళ్లూ కారణ జన్ములే. వాళ్ల అన్వేషణలు భవిష్యత్ తరాల జీవితాలనే మార్చివేసేవిగా ఉంటాయి; కారణభూతం, kAraNabhUtaM -n. --cause; reason; కారణభూతుడు, kAraNabhUtuDu -n. --originator; కారణాంకం, kAraNaMkaM -n. --[math.] factor; కారణాంశం, kAraNaMSaM -n. --[med.] factor; an agent responsible for an event; కారయిత, kArayita - n. -- the person or agent who causes; -- see also కర్త, ప్రేరకుడు, అనుమోదకుడు; కార్యం, kArayaM m. --(1) effect; --(2) the deed; --(3) nuptials; the first night together for the bride and groom; ---కాగల కార్యం గంధర్వులే తీరుస్తారు = the Gandharvas will do the deed. This popular quotation refers to a small skirmish in the epic Mahabharata; This phrase is used to covey the meaning, "why do we bother, there are others who can render punishment in more appropriate ways." కార్యకలాపాలు, kAryakalApAlu -n. --activities; కార్యకర్త, kAryakarta -n. --office-bearer; staff; a member of a political party who takes active responsibility; కార్యక్రమం, kAryakramaM -n. --program; itinerary; agenda; order of doing things; కార్యదర్శి, kAryadarSi -n. --secretary; కార్యదీక్ష, kAryadIksha -n. --dedication; devotion; commitment; కార్యభారం, kAryabhAraM -n. --(1) workload; --(2) responsibility; కార్యవర్గం, kAryavargaM -n. --working committee; కార్యవాది, kAryavAdi -n. --pragmatist; practical person; కార్యశూరుడు, kAryasUruDu -n. --persistent person; a person who gets the job done; కారాకూరం, kArAkUraM -adj. --jumbled; confounded; కార్ఖానా, karkhAnA -n. --workshop; factory; కారింజా, kAriMjA -n. --artificial fountain; కారాగారం, kArAgAraM -n. --jail; prison; penitentiary; కారాలు మిరియాలు నూరడం, kArAlu miriyAlu nUraDaM - ph. -- the act of showing extreme anger; కార్యాలయం, kAryAlayaM -n. --office; కారింగువ, kAriMguva -n. --[bot.] ''Gardenia resinifera'' of the Rubiaceae family; --Gardenia plants are prized for the strong sweet scent of their flowers, which can be very large in size in some species; -- కొండమంగ; కార్డిగన్, kArDigan -n. --cardigan; an open-front sweater; named after the Earl of Cardigan (1797 - 1868), British general; కార్తికేయుడు, kArtikEyuDu -n. --the six-headed son of Lord Shiva; according to one legend, the six mothers are believed to be six women representing the six stars of the Pleides group of stars, a group of stars often referred to in the Vedas; కారు, kAru -adj. --extreme; ---కారు నలుపు = extremely dark. ---కారు చవుక = very cheap. ---కారు మేఘం = thick cloud. -n. --(1) car; wagon; automobile; --(2) short for పటకారు; --(3) strong malodor; offensive odor; కారు కూతలు = వినడానికి కఠినమైన మాటలు; -v. i. --drip; leak; trickle; కారుప్పు, kAruppu -n. --bittern; brine; the thick solution left over after the crystallization of salt from seawater; కారుశిల్పి, kAruSilpi -n. --artisan; కార్డు, kArDu -n. --postcard; card; cardboard; కార్తె, kArte -n. --the heliacal rising of a star; the period of time during which the Sun rises along with one of the 27 asterisms of the Hindu calendar; duration of about 13.5 days spent by the Sun in each one of the star groups; -- భరణి కార్తెలో బండలు పగుళ్ళిచ్చేంత ఎండ కాస్తుంది. కృత్తిక కార్తెలో కుతికలు బిగుస్తాయి (గాలి వీచటం తగ్గి, ఎండ తీవ్రత పెరగటం వలన). రోహిణి కార్తెలో రోళ్ళు పగిలేలా ఎండలు కాస్తాయి. మృగశిర కార్తెలో ముసలి ఎద్దు కూడా రంకె వేస్తుంది (తొలకరి మొదలౌతుంది). ఆరుద్ర కార్తెలో ఆడవారు కూడా మగవారికి సమానంగా వ్యవసాయ పనులు చేయవలసి ఉంటుంది. కాలం, kAlaM -n. --(1) time; --(2) season; --(3) life-span; --(4) [music] speed; ---ఆయన కాలం చేసేరు = he finished his time; he is dead. ---చలి కాలం = cold season. ---వాడి కాలం తీరింది = he is dead; (lit.) his time was up. ---కాలము, దూరము = time and distance. కాల, kAla -adj. --(1) black; dark; --(2) pertaining to time; కాల రంధ్రం, kAla raMdharaM -n. --[astron.] black hole; collapsed star whose gravitational force is so strong even light cannot escape from it; కాలకృత్యం, kAlakRtyaM -n. --morning routine such as brushing, bathing etc; కాలక్షేపం, kAlakshEpaM -n. --passing time; spending time; ---గ్రంధ కాలక్షేపం = passing time reading books. ---పురాణ కాలక్షేపం = passing time listening to epic readings. కాలగర్భం, kAlagarbhaM -n. --the march of time; (lit.) the womb of time; కాలచక్రం, kAlacakraM -n. --the march of time; (lit.) the wheel of time; కాలజ్ఞానం, kAlaj~nAnaM -n. --ability to prophecy; కాలదన్ను, kAladannu -v. t. --refuse to avail an opportunity; reject; kick away; కాలదోషం, kAladOshaM -n. --(lit.) expiration of time to take action; expiration of the statute of limitations; ---కాలదోషం పట్టేసింది = the statute of limitations has expired; it is too late to take any action. కాలధర్మం, kAladharmaM -n. --death; ---ఆయన కాలధర్మం చెందేరు = a respectful way of saying “he is dead”. కాలమానం, kAlamAnaM -n. --(1) climate; --(2) standard time; ---కాలమాన పరిస్థితులు = climatic conditions. ---భారతీయ కాలమానం = Indian Standard Time. కాలయాపనం, kAlayApanaM -n. --delay; wastage of time; procrastination; కాలరు, kAlaru -n. --collar; కాలవ్యతిక్రమం, kAlavyatikramaM - n. -- anachronism; కాలసర్పం, kAlasarpaM -n. --(1) black snake; --(2) metaphorical snake representing time; ---కాలసర్పం కాటు వేసింది = the "time snake" bit, which means "met with death." కాలసర్పదోషం, kaalasarpadOshaM - n. -- an euphimism for wasting time by indulging in sleep and banter; -- నిద్రతో, వ్యర్దపు మాటలతో కాలాన్ని దుర్వినియోగం చేసేవారికి కాలసర్పదోషం తగులుతుందని జ్యోతిషులు అంటారు; కాలహరణం, kAlaharaNaM -n. --delay; loss of time; wastage of time; కాల్బలం, kAlbalaM -n. --infantry; soldiers on foot; కాల్పనిక, kAlpanika -adj. --artificial; invented; fictional; కాలాతీతం, kAlAtItaM -n. --(1) delay; out of time; సమయం ఇప్పటికే చాలా అయింది. ఇక తర్వాత పని మొదలు పెట్టాలి అనే సందర్భం లో వాడతాము. --(2) out of step with the times; కాలంతో సంబంధం లేకండా ఎవర్ గ్రీనుగా ఉండటాన్ని కాలాతీతమయినదిగా చెప్తారు. అది మనిషి యొక్క కీర్తిప్రతిష్ఠలు కావచ్చు,పుస్తకం కావచ్చు, సినిమా కావచ్చు, నవల కావచ్చు, నాయకులు చేపట్టే మంచి పథకాలు కావచ్చు. -- (3) Beyond time; దేవుడు కాలాతీతమయినవాడు. భూత వర్తమాన భవిష్యత్ కాలాలలో ఆయన ప్రభ శాశ్వతంగా ఓకే లాగ ఉంటుంది. కాలిదారి, kAlidAri -n. --foot path; కాలిపిక్క, kAlipikka -n. --calf; calf muscle; కాలిబంటు, kAlibaMTu -n. --foot soldier; కాలిబాట, kAlibATa -n. --footpath; కాలిబోను, kAlibOnu -n. --snare; కాలీఫ్లవర్, kAlIphlavar -n. --cauliflower; కాలు, kAlu -n. --(1) leg; --(2) foot; -- (3) the fraction 1/4; -v. i. --burn; bake; scald; ---ఇల్లు కాలిపోతోంది = the house is burning. కాలువ, kAluva -n. --canal; an artificially created waterway as opposed to a channel which is a natural waterway; (lit.) కాల్ = to flow; కాలుష్యం, kAlushyaM -n. --pollution; కాల్చు, kAlcu -v. t. --burn; roast; ---చెయ్యి కాల్చుకోకు = do not burn your hand; as an idiom this also means “do not cook.” ---జీడిపిక్కలు కాల్చు = roast the cashews. కాలేజి, kAlEji -n. --college; an institution for learning beyond high school; కాలేయం, kAlEyaM -n. --[biol.] liver; the organ that produces bile; కాలోచిత, kAlOcita -adj. --seasonal; appropriate for a time; timely; opportune; కావరం, kAvaraM -n. --fat; కావ్యం, kAvyaM -n. --any literary work (prose, verse, or a mixture) that places emphasis on the quality of the concept being treated; -- "వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం" అని పెద్దల మాట. అంటే రసాత్మకంగా ఉండి మనసును స్పందింపజేసే ఒక వాక్యమైనా కావ్య గౌరవాన్ని అందుకొంటుంది. కావ్యం అందమైన ఊహలతో, వర్ణనలతో, అర్థ గాంభీర్యంతో, ఔచిత్యంతో చదవగానే మనసులో రసాలు ఊరేలా ఉండాలి. కవి భావనలతో మన హృదయం కూడా స్పందించేలా చేయగలిగిన ఏ రచనైనా కావ్యమే; కావిడిబద్ద, kAviDibadda -n. -- shoulder pole; a pole carried on the shoulder with two loads suspended from both ends of the pole; కావి రంగు, kAvi raMgu -n. --tan color; కావిరి, kAviri -n. --vapor; black vapor; కావున, kAvuna -adv. --therefore; కాశీగన్నేరు, kASIgannEru -n. -- Yellow Oleander plant; [bot.] ''Cascabela thevetia;'' A shrub with bright yellow, funnel-shaped flowers; -- It is not to be confused with ''Nerium oleander'', which is commonly referred to simply as గన్నేరు or కరవీరం; కాశీరత్నాలు, kASIratnAlu - n. -- Red Cypress Vine; red tubular flowering vine, also called Scarlet Morning Glory; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' of the Convolvulaceae family; This is native to the Americas but is now widely seen all over the world, including Andhra Pradesh; A related plant with similar flowers is called Red Cypress Vine, [bot.] ''Ipomoea quamoclit;'' కాసం, kAsaM -n. --(1) cough; --(2) (abbr.) light-year; short for కాంతి సంవత్సరం; జ్యోతిర్‌వర్షం; కాసారం, kAsAraM -n. --lake; కాస్తా, kAsiMta -n. --a little, a small amount; a little bit; కాసింత, kAsiMta -adj. --little bit; -n. --a little, a small amount; a little bit; -- (ety.) కాసు + అంత = కాసింత; రూపాయి - అర్ధరూపాయి - పావలా - బేడ - అణా - అర్ధణా - కాణీ - దమ్మిడీ - కాసు - అరకాసు: ఈ క్రమంలో కాసు అనేది ఒకప్పటి దమ్మిడీలో సగము. కాస్మిక్ కిరణాలు, kAsmik kiraNAlu -n. -- Cosmic rays; A continuous flow of particles that reach the surface of the Earth from space, particles produced by black holes of enormous mass and by the remains of supernovae; Cosmic rays are primarily composed of high-energy particles, mainly protons (90%), followed by helium nuclei (alpha particles, 9%), and heavier atomic nuclei (1%). A small fraction are electrons, positrons, and antimatter particles. The ionosphere protects us all from the damaging influence of these rays. -- విశ్వకిరణాలు; కాసీరత్నం, kAsIratnaM - n. -- a climber or bushy plant with scarlet red flowers; [bot.] ''Ipomoea hederifolia'' Linn.; కాసు, kAsu -n. --(1) sovereign; a gold coin weighing 10 grams; --(2) cash; copper coin; any coin; కాసేపు, kAsEpu -adj. --little while; కాష్ఠం, kAshThaM -n. --wood; wood used on the funeral pyre; కాష్ఠ, kAshTha -n. --(1) quadrant; a fourth of the region created by two rectangular coordinate axes; --(2) duration of time equal to 18 winks; 1 / 450th of a Muhoortham; కాష్ఠోల్, kAshThOl -n. --wood alcohol; methyl alcohol; methanol; కరస్రారా; క్త్వార్థం, ktvArthaM -n. --[gram.] any infinite verb ending in ఇ, such as వచ్చి, తెచ్చి; -- భూతకాలిక అసమాపక క్రియ; ఉదా. వచ్చియిచ్చెను. ఇందులో 'వచ్చి' క్త్వార్థకము. %క్రా - krA, క్షా - kshA, కిం - kiM, కి - ki, క్రి - kri, క్షి - kshi క్రాంతి, krAMti -n. --(1) turning; --(2) revolution; --(3) [astro.] declination; the angular distance of a celestial object north or south of the celestial equator, analogous to latitude on Earth; this is always measured in degrees, minutes, and seconds; క్రాంతిచక్రం, krAMticakraM -n. --ecliptic; the apparent path of the sun in the sky; క్రాంతివృత్తం, krAMtivRttaM % replacement for old entry -n. --(1) ecliptic; the great circle on the celestial sphere that lies in the plane of the Earth's orbit; the apparent circular path of the Sun as it travels in its annual journey, as seen from Earth; the plane of the ecliptic is tilted at an angle of 23.5 degrees from the plane fo the celestial equator; the two points at which the ecliptic crosses the celestial equator are the equinoxes; the constellations through which the ecliptic passes are the constellations of the Zodiac; --(2) the Zodiac; క్లాసు పీకడం, klaasu peekaDaM - adj. -- preachy; having or revealing a tendency to give moral advice in a tedious or self-righteous way; క్షామం, kshAmaM -n. --famine; క్షారం, kshAraM -n. --alkali; (ety.) భూతిర్బసిత భస్మనీక్షారో రక్షా (అమరకోశము); క్షారార్థం; kshArArthaM -n. --alkaloid; (ety.) an alkali-like substance; క్షారం వంటి పదార్థం కనుక క్షారార్థం; కి, ki - suff. -- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; ఇకారాంత పదాలకి కి అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; పిల్లి > పిల్లికి కింక, kiMka -n. --anger; same as కినుక; కించిత్తు, kiMcittu -n. --very little; iota; "teency, weency" bit; కింపురుష, kiMpurusha -n. -- (1) centaur; a legendary creature with a horse’s body and a human head; (2) మనుష్యముఖమున్ను పక్షిశరీరమున్ను గలిగిన దేవతావిశేషపు జాతి; -- see also కిన్నెర; కింశుకం, kiMSukaM -n. --[bot.] Butea frondosa; కిక్కురుమనకుండా, kikkurumanakuMDA -adv. --without making any noise; silently; కిచకిచ, kicakica -adj. --onomatopoeia for the chirping sound of birds or the squealing sound of monkeys; కిచిడీ, kiciDI -n. --rice cooked with a variety of vegetables, spices and dal; కిచ్చిలి, kiccili -n. --orange; కిటికి, kiTiki -n. --window; కిటకిట, kiTakiTa -adj. --onomatopoeia for tightly packed people at a place; కిటుకు, kiTuku -n. --trick; device; కిణ్వప్రక్రియ, kiNvaprakriya -n. --[chem.] fermentation; కిత్తనార, kittanAra -n. --a fiber made from agave; కిత్తలి, kittali -n. --agave; [bot.] ''Agave americana;'' bast sagopalm; -- పల్లెలలో పొలం గట్లపైన, బహిరంగ ప్రదేశాల్లో మొలిచే కలబంద మొక్కలా కనిపించే పలుచని ఆకుల మొక్క కిత్తలనార. పాత రోజుల్లో పొలాల సరిహద్దులలో ఈ మొక్కలను నాటి సహజమైన కంచెను తయారుచేసుకునే వారు. వీటి ఆకులు పలచగా, పొడవుగా వుండి అంచుల్లో ముళ్లను కలిగి ఉంటాయి. అందుకే పశువులు, మనుషులు వీటి జోలికి పోలేరు. మట్టి కోతకు గురికాకుండా వుండటానికి వీటిని రక్షణ కవచాల్లా ఉపయోగిస్తారు. ఆయుర్వేద ఔషధాలలో ప్రతి భాగాన్ని వాడతారు. ఆకుల నుండి వచ్చిన నారను వస్త్రాలు, తాళ్లు తయారీకి వినియోగిస్తారు. ఇప్పుడు చాలా గిరిజన ప్రాంతాల్లో ఈ మొక్కలను వాణిజ్య పంటగా పండిస్తున్నారు. కితాబు, kitAbu -n. --(1) kudos; praise; appreciation; --(2) book; కిన్నర, kinnara -n. -- see కిన్నెర; కినుక, kinuka -n. --anger; కినోవా, quinoa - n. - the goosefoot plant; [bot.] ''Chenopodium quinoa''; -- the protein-rich, gluten-free seeds of this plant, native to South America, are being used as a cereal grain and as an alternative to rice and wheat; కిన్నెరులు, kinnerulu - n. pl. -- legendary creatures with a human head and a horse’s body; వీరు అశ్వ శరీరం, నరముఖం కలవారు; -- see also కింపురుషులు; కిఫాయతు, kiphAyatu -n. --benefit; advantage; కిమ్మనకుండా, kimmanakuMDA -adv. --without making any protest; quietly; without hesitation; కిరణం, kiraNaM -n. --ray (of light); కిరణజన్య సంయోగక్రియ, kiraNajanya saMyOgakriya -n. --photosynthesis; కిరణవారం, kiraNavAraM -n. --a beam of (light) rays; (Chinnaya Suri uses the phrase తరణి కిరణవారం); కిరసనాయిలు, kirasanAyilu -n. --kerosene; a combustible hydrocarbon liquid which is derived from petroleum. It is widely used as a fuel in aviation as well as in household Kerosene lamps; -- కిరసనాయిలు సహజంగా రంగు లేని ద్రవం. కేవలం మన దేశంలోనే, ప్రజాపంపిణీకి ఉద్దేశించిన కిరసనాయిలు నల్ల బజారు పాలు కాకుండా రక్షించడానికి అందులో నీలి రంగు 'డై' ని, ఇంకా 'పర్ఫ్యూరాల్''అనే మరో రసాయనాన్ని కలుపుతారు. ఆ రంగును సులభంగా పోగొట్టగల రసాయనాలు లేవు. ఉన్నా వాటిని వాడడం చట్ట ప్రకారం నేరం; కిరాతకం, kirAtakaM -n. --savage deed; barbarian act; కిరాతుడు, kirAtuDu -n. --savage; barbarian; huntsman; కిరాయి, kirAyi -n. --hire; fare; rent; కిరీటం, kirITaM -n. --crown; tiara; కిరీటిక, kirITika -n. --conona; కిర్రుచెప్పులు, kirruceppulu -n. --creaking slippers; shoes deliberately made to produce a creaking sound to act as a means to ward off creeping creatures like serpents; కిలకిల, kilakila -adj. --onomatopoeia for the sound of a woman or baby laughing; కిలారం, kilAraM - n. -- farce; -- కిలకిల నవ్వించేది; రూపకాలలో ఒక రకం; కిలుం, kiluM -n. --verdigris; a mildly toxic substance formed when bronze or brass vessels react with domestic organic acids; -- ఇత్తడి, రాగి పాత్రలు వాడకుండా, శుభ్రం చేయకుండా కొన్ని రోజులు వుంచినట్లైతే మలినాలు చేరి, వాటి రంగు మారి మచ్చలు ఏర్పడతాయి. పాత్రలో లోహంతో ఆమ్లజనీకరణ జరగడం వలన ఉపరితలంపై విషపూరితమైన మలినాలు చోటు చేసుకుంటాయి. దాన్నే "కిలుము" అంటారు. ఈ కిలుము పట్టిన పాత్రలు ఉపయోగించడం ఆరోగ్యానికి హానికరం. కిలో, kilO -pref. --వెయ్యి; ---కిలోగ్రాము = measure of weight in the metric system; one thousand grams; కిలో. ---కిలోమీటరు = measure of distance in the metric system; one thousand meters; ఉరమరగా 8 కి.మీ. = 5 మైళ్లు. కిళ్లీ, kiLlI -n. --an after-dinner chewable item prepared by wrapping scented betel nut pieces and some sweet or pungent condiments in a betel leaf; ---(e. g.) కారా కిళ్లీ = one made from pungent condiments and tobacco. ---(e. g.) మిఠాయి కిళ్లీ = one made from sweet condiments. కిశోరం, kiSOraM -n. --(1) baby; --(2) any baby animal; --(3) baby horse; --(4) baby deer; కిస్తీ, kistI -n. --installment; installment payment; కిసుమీసు, kisumIsu -n. --raisin; dried seedless grapes; క్రిమి, krimi -n. --(1) worm; --(2) germ; --(3) microorganism; (rel.) కీటకం = insect; క్రిమిక, krimika -n. --appendix; vermiform appendix; a part of the large intestine; క్రిమిసంహారక, krimisaMhAraka -adj. --insecticidal; క్రిమిసంహారిణి, krimisaMhAriNi -n. --(1) germicide; --(2) insecticide; క్రియ, kriya -n. --(1) action; activity; --(2) verb; (ant.) ప్రతిక్రియ; (rel.) ప్రక్రియ = process, as in a chemical process; ---అకర్మక క్రియ = intransitive verb. ---సకర్మక క్రియ = transitive verb. క్రియాజన్యవిశేషణం, kriyAjanya viSEshaNaM -n. --verbal adjective; క్రియాప్రాతిపదిక, kriyAprAtipadika -n. --[gram.] a verbal root; క్రియావిశేషణం, kriyAviSEshaNaM -n. --adverb; క్రియాశీల, kriyASIla -adj. --active; practical; constructive; క్రిస్మస్, krismas -n. --Christmas; the birthday of Jesus Christ; క్రిస్మస్ రోజ్, krismas rose -n. --black hellebore flower; [bot.] ''Helleborus niger''; క్లిష్టత, klishTata -n. --intricacy; complexity; క్వినైన్, quinine - n. -- a medicine - once widely used to prevent Malaria - produced from the bark of the Cinchona tree; క్షితి, kshiti -n. --(1) the Earth; --(2) an abode; --(3) 1 followed by 20 zeros; క్షితిజం, kshitijaM -n. --horizon; క్షితిజసమాంతరం, kshitijasamAMtaraM -adj. --horizontal; క్షిపణి, kshipaNi -n. --missile; %కీ - kI, క్రీ - krI, క్షీ - kshI కీకటారణ్యం, kIkaTAraNyaM - n. --dark forest; thick jungle; కీకారణ్యం, kIkAraNyaM -n. --dark forest; thick jungle; కీచు, kIcu -adj. --shrill; కీచుగొంతుక, kIcugoMtuka -n. --shrill voice; కీచురాయి, kIcurAyi -n. --cricket; an insect of the cricket family; కీచులాట, kIculATa -n. --squabble; minor quarrel, esp. between a husband and wife; కీటకం, kITakaM -n. --insect; any of the small invertebrate animals with a head, thorax, abdomen, three pairs of legs, and two pairs of membranous wings; కీటకారి, kITakAri -n. --insecticide; (lit.) killer of insects; కీడు, kIDu -n. --harm; bad luck; down-side; disadvantage; evil; misfortune; (ant.) మేలు; కిడెంచి మేలెంచడం, kIDeMci mEleMcaDaM - ph. -- the act of looking at the downside before counting the benefits; కీత, kIta -adj. --(1) inferior; --(2) level; not heaping; ---కీత చెంచాడు = a level tea-spoonful. కీరచేప, kIracEpa -n. --Cotio; a fish of the Cyprinidae family; [biol.] Osteobramma vigorsii; Osteobramma cotio; కీర్తన, kIrtana -n. --(1) a type of song sung in the Carnatic style; these songs typically have a refrain and one or more stanzas of lyrics; --(2) praise; కీర్తి, kIrti -n. --fame; (ant.) అపకీర్తి; కీలం, kIlam -n. --(1) wedge; pivot; --(2) [bot.] style; కీలకం, kIlakaM -adv. --critical; pivotal; -n. --pivot; key; కీలకోపన్యాసం, kIlakOpanyAsaM -n. --keynote speech; కీలు, kIlu -n. --(1) joint; anatomical joint; --(2) screw; --(3) mechanism; --(4) tar; pitch; ---బంతి గిన్నె కీలు = ball and socket joint. ---మడతబందు కీలు = folding joint. కీలుబొమ్మ, kIlubomma -n. --mechanical doll; puppet; కీసా, kIsA -n. --purse; small purse; కీళ్లవాతం, kILlavAtaM -n. --rheumatism; కీళ్లవాపు, kILlavApu -n. --arthritis; inflammation of the joints; కీళ్లు, kILlu -n. pl. --joints; క్రీడ, krIDa -n. --game; sport; play; క్రీస్తు, krIstu -n. --Jesus Christ; క్రీస్తుపూర్వం, krIstupUrvaM -n. --Before Christ; క్రీస్తుశకం, krIstuSakaM -n. --Anno Domini; in the year of our Lord; A.D.; క్షీరం, kshIrAM -n. --milk; క్షీరదం, kshIradaM -n. --mammal; క్షీరవర్ధకం, kshIravardhakaM - n. --galactagogue; క్షీరామ్లం, kshIrAmlaM -n. --lactic acid; క్షీరాన్నం, kshIrAnnaM -n. --rice pudding; rice cooked in milk and sugar; క్షీరోజు, kshIrOju -n. --lactose; a sugar found in milk; %కుం - kuM, కు - ku, క్షు - kshu కుంకం, kuMkaM -n. --see కుంకుమ; కుంక, kuMka -n. --(1) child widow; --(2) urchin; innocent and mischievous lad; కుంకుడు చెట్టు, kuMkuDu ceTTu -n. --soap nut tree; [bot.] ''Sapindus emarginatus''; -- [Sans.] ఫేనిలం; అరిష్టం; కుంకుడు కాయ, kuMkuDu kAya -n. --soap nut; soapberry; sapindus; [bot.] ''Sapindus mukorossi;'' see also సీకాయ; కుంకుమ, kuMkuma -n. --red rouge-like substance used for making the red dot worn on the forehead of Hindu women; There are several methods of making this; (1) to mix turmeric powder with alum, and quicklime; (2) to mix turmeric powder with lime juice; (3) to mix turmeric powder with some crystals available in the market; -- కుంకం; కుంకుమ చెట్టు, kuMkuma చెట్టు -n. --[bot.] ''Mallotus philippensis'' -- చెందిరం; సిందూర వృక్షం; కమల; కపిలి; కుంకుమ పువ్వు, kuMkuma puvvu -n. --saffron; [bot.] ''Crocus sativa'' of the Iridaceae family; -- తృణ కుంకుమం = hay saffron; --[Sans.] అగ్నిశిఖ; కుంకుమం; కాశ్మీరం; బాహ్లీకం; అస్రం; -- ఈ పూల పురుష కేసరాలు పసుపుపచ్చగా ఉంటే, స్త్రీ కేసరాలు ఎర్రగా ఉంటాయి. ఒక్కో పువ్వులో మూడు స్త్రీ కేసరాలుంటాయి. కీలాగ్రాలు (Stigmas), వాటి పొడవాటి కాడలు (కీలములు - Styles) కూడా ఎర్రగా రక్తవర్ణంలో ఉంటాయి. వీటిని వేరుచేసి ఎండబెట్టి దాన్నే కుంకుమపువ్వు పేరుతో మార్కెట్లో విక్రయిస్తారు. కుంకుమ పువ్వు అని మనం వాడుకునేది ఆ మొక్క పువ్వును కాదు; పూల కీలములు, కీలాగ్రాలను మాత్రమే అని గ్రహించాలి. -- లేటిన్ ”సాఫ్రానం” అనే పదం, ఇటాలియన్ "జాఫ్రానో" అనే పదం అరబ్బుల "అల్ జేఫరిన్" నుంచి వచ్చినవే. వీటన్నిటికి "బంగారు రంగు" అని అర్ధం. సంస్కృత పదం "కుంకుమం" నుంచి ఆ మొక్క పేరు క్రోకస్ వచ్చిందనిన్నీ, దాని అర్ధం "పసుపు రంగు" గా మారిందని చరిత్ర కారులంటారు; కుంకుమ బొట్టు, kuMkama boTTu -n. --the red dot on the forehead worn esp. by Hindu married women, traditionally made from turmeric powder and a dash of lime (calcium carbonate); కుంగు, kuMgu -v. i. --sag; sink; bend; (rel.) ఒంగు; కుంచం, kuMcaM -n. --a volumetric measure for measuring grain until the metric system was introduced; approximately two liters; 1 కుంచం = 2 అడ్డలు = 4 మానికలు = 8 తవ్వలు = 16 సోలలు = 64 గిద్దలు; Similarly, 4 కుంచాలు = 1 తూము; 5 తూములు = 1 ఏదుము (ఐదు + తూము); 10 తూములు = 1 పందుము (పది + తూము); 4 ఏదుములు = 1 పుట్టి; -- గరిసె అంటే పెద్ద ధాన్యపు గంప అనీ ధాన్యపు కొట్టు అనీ అర్థం. ఈ గంపలు, ధాన్యపు కొట్లు వివిధ ప్రాంతాలలో వివిధ పరిమాణాలలో ఉండే కారణంగా గరిసె ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో రకంగా ఉంది. కుంచె, kuMce -n. --brush; కుంజరం, kuMjAraM -n. --elephant; (ety.) one that has కుంజలు; కుంజలు, kuMjAlu -n. pl. --little depressions found on both sides of an elephant's head, just below the కుంభస్థలం; కుంట, kumTa, -n. -- (1) pond; a pond of the size of one "kunta" or about 1/40th acre; (2) pit; low-lying land; -- పెద్ద నీటి చెలమ; కుంటు, kuMTu -v. i. --limp; కుంఠితము, kuMThitamu -n. --dented; bent; wavered; (ant.) అకుంఠితం; కుండ, kuMDa -n. --earthen pot; (rel.) బిందె; కుండపోత, kuMDapOta -n. --torrential rain; heavy rain; rain coming down as if someone is pouring water from a pot; కుండమల్లి, kuMDamalli -n. --star jasmine; a plant of the Oleaceae family; [bot.] Jasminium multiforum; This plant has medicinal uses in treating ulcers; known to have an antidote for cobra venom; This plant was mentioned in Potana's Bhagavatam; కుండలము, kuMDalamu -n. --ear ring; కుండలిని, kuMDalini - n. -- A Yoga system to tame and harness the internal energy in the human body; Kundalini yoga (kuṇḍalinī-yoga) derives from kundalini, defined as energy that lies within the body, at the base of the spine. Kundalini is considered to be dormant until it is activated (as by the practice of yoga) and channeled upward through the central channel, along the spine, in a process of spiritual perfection; -- కుండలిని అనేది భారతీయ యోగ శాస్త్రం ప్రకారం ఒక అనిర్వచనీయమైన శక్తి. ఇది మానవ శరీరంలో వెన్నులో క్రింది భాగాన చుట్ట చుట్టుకొని పాములా దాగి ఉంటుంది. ఈ స్థానాన్ని మూలాధారం అంటారు. ఈ మూలాధారం లో దాగివున్న ఈ కుండలినీ శక్తిని మానవ శరీరంలోని షట్చక్రాల (అంటే మూలాధార, స్వాధిష్టాన, మణిపూర, అనాహత, విశుద్ధి, ఆజ్ఞా) నుండి సుషుమ్నా నాడి ద్వారా పైకి సహస్రారం వరకు తీసుకొనివెళ్లే పద్ధతి కుండలినీ యోగం. కుండలినీ యోగంలో కుండలినిని జాగృతం చేయడానికి ప్రాణాయామం ఒక ముఖ్య సాధనం. కుండలిని స్థితి శక్తి (potential energy) రూపంలో ఉండగా, త్రికరణ శుద్ధితో అరిషడ్వర్గాలను జయించినప్పుడు, గతి శక్తి (kinetic energy) గా మారి ఊర్ధ్వ ముఖంగా పయనించి, షట్చక్రాల్లోని ఒక్కొక్క చక్రాన్నీ దాటుతూ, తల మాడు భాగాన ఉండే సహస్రార చక్రాన్ని చేరుతుంది. ఈ స్థితినే అష్టాంగ యోగంలోని అత్యున్నత దశ అయిన "సమాధి స్థితి"గా కూడా పేర్కొంటారు. ఈ స్థితిలో సాధకుడు అనిర్వచనీయమైన ఆనందాన్ని (బ్రహ్మానందాన్ని) పొందుతాడని అంటారు. కుండలినీ విద్యను ఉపాసించిన రమణ మహర్షి, రామకృష్ణ పరమహంస సమాధి స్థితికి చేరారని అంటారు. కుండలీకరణం, kuMDalIkaraNaM -v. t. --parenthesize; bracket; కుండలీకరణములు, kuMDalIkara-Namulu -n. pl. --parentheses; brackets; కుండీ, kuMDI -n. --bin; jar; urn; (rel.) చెత్త కుండీ; పూల కుండీ; కుందము, kuMdamu - n. -- star jasmine; Downy jasmine;[bot.] Jasminum multiflorum -- [Sans.] సదాపుష్ప; కుందేలు, kuMDElu -n. --(1) Indian hare; rabbit; [biol.] Lepus nigricollis; --(2) total loss in a card game; (ety.) In certain card games, Indians use the terms ఆట (game), బేస్తు (marginal win), and కుందేలు (total loss); కుందేలు, probably a distortion of కుదేలు, means total loss; కుంపటి, kuMpaTi -n. --portable charcoal grill; portable charcoal furnace; కుంభం, kuMbhaM -n. --(1) Aquarius; one of the 12 signs of the Zodiac; --(2) pot, water pot; కుంభ, kuMbha -adj. --convex; కుంభకం, kuMbhakaM -n. --holding the breath in yoga practice; ---అంతః కుంభకం = inhaling and holding the breath. ---బహిః కుంభకం = exhaling and holding the breath. కుంభకటకం, kuMbhakaTakaM -n. --convex lens; కుంభకామెర్లు, kuMbhakAmerlu -n. --yellow fever; కుంభకోణం, kuMbhakONaM -n. --(1) a town in Southern India; --(2) scam; allegorically used while referring to big-time deceit; a toponym; కుంభవృష్టి, kuMbhavRsTi -n. --torrential rain; heavy rain; downpour; -- [see also] ముసురు; జడివాన; కుంభస్థలం, kuMbhasthalaM -n. --an area at the top part of the head and between the shoulders of an elephant, where the mahout uses his iron stylus to control the elephant; కుంభాకార, kuMbhAkAra -n. --adj. convex; (lit.) pot shaped; కు, ku -n. --pref. false; pseudo; artificial; -- షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయం; అకారాంత పదాలకి కు అనే ప్రత్యయం వచ్చి చేరుతుంది; కుక్క > కుక్కకు కుక్క, kukka -n. --dog; terrier; ---ఆడకుక్క = bitch. ---ఉడుప కుక్క = terrier. ---కుక్కపిల్ల = puppy. ---మగకుక్క = dog. ---కుక్కలగుంపు = kennel. ---కుక్కలదొడ్డి = kennel. కుక్క కాటుకి చెప్పు దెబ్బ, kukka kATuki ceppu debba -ph. --[idiom] tit for tat; కుక్కగొడుగు, kukkagoDugu -n. --agaricus; toadstool; [bot.] ''Mushroom agaricus;'' (note) the edible variety is called mushroom or పుట్టగొడుగు; కుక్కతులసి, kukkatulasi -n. --white basil; [bot.] ''Ocimum album; Ocimum americanum;'' [Sans.] ఫణిర్జకం; కుక్కబంతి, kukkabaMti -n. --tridax; కుక్కమూతి పిందెలు, - n. -- vegetables, like gourds and cucumbers, that were deformed and twisted at a tender stage thus rendered useless; -- బాల్యంలోనే చెడు నడవడికకు అలవాటు పడినపిల్లలను కుక్క మూతి పిందెలతో పోల్చడం ఉంది. వక్రంగా పుట్టిన పిందెలు నిజంగానే కుక్క మూతిని పోలి ఉండడం కద్దు. కుక్కవాయింట, kukkavAyiMTa -n. --dog mustard; an edible green; [bot.] Polanisia viscosa; Cleome viscosa Linn. ; శ్వానబర్చర; కుక్కవావింట; కుక్కవెర్రి, kukkaverri -n. --hydrophobia; a disease, characterized by a fear of water, caused by a dog bite; కుక్కలదొడ్డి, kukkaladoDDi -n. --dog-kennel; కుక్కుటం, kukkuTaM -n. m. --cock; rooster; chicken; fowl; కుక్కుటి, kukkuTi -n. f. --hen; కుక్షి, kukshi -n. --stomach; ---నిరక్షర కుక్షి = illiterate person; (lit.) without a syllable in the stomach. [[File:Starr_060305-6527_Myoporum_sandwicense.jpg|thumb|Right|కుచందనం,Myoporum_sandwicense]] కుచందనం, kucaMdanaM - n. -- bastard sandalwood; [bot.] ''Myoporum sandwicense''; native to Hawaii, grows as either a small tree, large tree, or dwarf shrub, depending on the elevation and conditions; కుచము, kucamu -n. --breast; woman's breast; కుచాగ్రము, kucAgramu -n. --nipple; the tip of the breast; కుచ్చు, kuccu -adj. --pleated; bushy; (alt.) కుచ్చుల; ---కుచ్చు టోపీ = cap with a tassel. ---కుచ్చు తోక = bushy tail. కుచ్చులు, kucculu -n. pl. --(1) pleats; --(2) tassels; కుచ్చెళ్లు, kucceLLu -n. pl. --pleats; frills; folds used in clothing to lend body and beauty; ---కుచ్చెళ్ల అంచు = the side of a sari suitable for pleating. కుజుడు, kujuDu -n. m. --Mars; (alt.) కుజగ్రహం; this is a misnomer because (lit.) కు = Earth, జ = born, కుజ = born of Earth; the translation అంగారకుడు is better because అంగారము connotes fire and fire is red and Mars is the red planet; కుటకి, kuTaki - n. -- [bot.] ''Picrorhiza kurroa'' of the Plantaginaceae family; -- one of the major income-generating non-timber forest products found in the Nepalese Himalayas. It is one of the oldest medicinal plants; It is a perennial herb and is used as a substitute for Indian gentian (Gentiana kurroo); Taking picrorhiza by mouth for up to one year, in combination with a drug called methoxsalen, that is also taken by mouth, and applied to the skin, seems to help treat vitiligo in adults and children; కుట్ర, kuTra -n. --conspiracy; plot; machination; కుట్ర పన్ను, kuTra pannu -v. t. --conspire; plot; కుటి, kuTi -n. --cottage; (rel.) గుడి; కుటీరం, kuTIraM -n. --cottage; (rel.) గుడారం; కుటీర పరిశ్రమ, kuTIra pariSrama -n. --cottage industry; కుటుంబం, kuTuMbaM -n. --(1) family; --(2) household; ---విభాజిత కు. = divided family. ---అవిభక్త కు. = undivided family. ---సమష్టి కు. = joint family. ---ఉమ్మడి కు. = joint family. కుటుంబ నియంత్రణ, kuTuMba niyaMtraNa -n. --family planning; (lit.) controlling the family; కుట్టు, kuTTu -n. -- stitch; -v. t. --(1) sting; bite; --(2) sew; stitch; కుట్టుపని, kuTTupani -n. --sewing; tailoring; needlework; కుట్టుమిషను, kuTTumishanu -n. --sewing machine; కుడ్య చిత్రాలు, kuDya chitrAlu - n. pl. -- murals; pictures painted on walls and ceilings; -- మన దేశంలో గుహల్లో వేసినవి, బాగా ప్రాముఖ్య మైనవి -భింభేత్క, అజంతా,ఎల్లోరా, సిత్తనవాసల్ వంటి చోట్ల ఇలాంటి చిత్రాలు కనిపిస్తాయి. ప్రపంచంలో గోడ చిత్రాలను ఫ్రెస్కో అంటారు. ఇది ఇటాలియన్ పదం. తాజా అయిన అని అర్ధం; -- మొదటి రకమైన ఫ్రెస్కో - బ్యునో (fresco-buno) అనేది తడి/తేమ పద్ధతి .ఇందులో సున్నపు పొర తడిగా ఉన్నప్ప్పుడే, రంగు పొడులను నీటితో కలిపి దాని మీద వివిధ ఆకారాల్లో సిద్ధంగా ఉంచుకున్న ఆకార రేఖల పై పూస్తారు. అప్పుడు రంగులు లోపలికి చొచ్చుకుని పోయి చిత్రానికి ధృడత్వాన్ని,మన్నికని ఇస్తాయి. వాటికన్ సిస్టిన్ చాపెల్ లో మైకలాంజేలో వేసింది ఇలానే. -- రెండోది ఫ్రెస్కో - సెక్కో (fresco-secco) రకం. ఇది పొడి/ఎండు పద్ధతి. తెల్లటి సున్నపు పొర(గార లేక గచ్చు) ఆరిన తర్వాత రంగు పొడులను,ఇతర పట్టీ ఉంచే పదార్ధాలతో(నూనెలో,బంకగా ఉండే మరేదో )** కలిపి చిత్రిస్తారు. ఇది మన అజంతా రకపు చిత్రాలలో వేసినది. వీటిలో చివరగా, నునుపు రాయితో మెరుపు వచ్చే వరకు, రుద్దుతారు. కుడితి, kuDiti -n. --a drink for cattle made from the rice wash water, bran, etc.; కుతకుత, kutakuta -n. --onomatopoeia for the sound of cooking; కుతర్కం, kutarkaM -n. --false logic; కుత్సిత, kutsita -adj. --unscrupulous; కుతూహలం, kutUhalaM -n. --the desire to know; anxiety to find the unknown; inquisitiveness; కుత్తుక, kuttuka -n. --neck; throat; కుత్తుకబంటి, kuttukabaMTi -n. --upto the neck; neck-deep; కుదప, kudapa -n. --clot; curds of blood; కుదవ, kudava -n. --pledge; pawn; mortgage; కుదుపు, kudupu -n. --vibration; rough ride; కుదించు, kudimcu -v. t. --compress; shorten; abbreviate; abridge; కుదురు, kuduru -n. --(1) shapeliness; --(2) stability; steadiness; --(3) support; basin to support a round-bottomed pot; basin to support free-flowing liquids; --(4) cure; recovery from illness; --(5) root; పెనుకుదురు = big root; కొండుకుదురు = baby root; చనుకుదురు = nipple; కుదురుగా, kudurugA -adv. --properly; comfortably; కుదుర్చు, kudurcu -v. t. --(1) arrange; fix; settle; --(2) treat; cure; కుదేలు, kudElu -n. --(1) total loss of investment; bankruptcy; --(2) (note) in card games, Indians use the terms కుదేలు, and sometimes కుందేలు, to refer to a total loss and బేస్తు to indicate a marginal win. కునుకు, kunuku -n. --catnap; dozing; కునుకుపాట్లు, kunukupATlu -n. --little catnaps; కుపోషణ, kupOshaNa -n. --malnutrition; కుప్ప, kuppa -n. --heap; pile; కుప్పింటి ఆకు, kuppiMTi Aku - n. -- leaf of Indian Acalypha; [bot.] ''Acalypha indica''of the Euphorbiaceae family; -- మురిపింటి; పిప్పింటి; మూర్కొండ; ఈ మొక్కను ఎన్నో వైద్య యోగాలలో వినియోగిస్తారు. ఇది నిటారుగా పైకి పెరిగే వార్షిక మొక్క- అంటే ఏటా పడి మొలుస్తుంది. 30 నుంచి 100 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకూ పెరుగుతుంది. తోటలలో కలుపు మొక్కగా, ఖాళీ స్థలాలలో, రోడ్లవెంట పిచ్చి మొక్కగా భారతదేశం అంతటా కనిపిస్తుంది; -- [Sans.] హరిత మంజరీ; . కుప్పె, kuppe -n. --flask; bottle; a long necked bottle used in chemistry labs; కుబుసం, kubusaM -n. --molt; slough; the skin that is shed periodically by certain animals like snakes and silkworms; ---కుబుసం విడచుట = molting; ecdysis. కుబేరుడు, kubEruDu - n. -- the demigod of wealth; -- కుబేరుడు అనగా అవలక్షణములతో కూడిన శరీరము కలవాడు (బేరము అంటే శరీరము అని అర్థము). పేరుకి తగ్గట్టుగానే ఈయన పొట్టిగా (మరగుజ్జులా), పెద్ద కుండ వంటి పొట్టతో, మూడు కాళ్ళు, ఒకే కన్ను, ఎనిమిది దంతాలతో వుంటాడని, పురాణాలలో చెప్పబడింది; -- పులస్త్యుడికి, తృణబిందుని కుమార్తెకి పుట్టిన శిశువే విశ్రవసుడు. విశ్రవసుడి కుమారుడు కుబేరుడు -- విశ్రవునికీ, భరద్వాజ మహర్షి కుమార్తె అయిన దేవవర్ణికీ పుట్టినవాడు వైశ్రవణుడు. ఈ వైశ్రవణుడే కుబేరుడు. కుమ్మక్కు, kummakku -n. --aid and abetment in the commission of a crime; support in a conspiracy; collusion; plotting together; కుమ్మట్టి, kummaTTi -n. --plastic; (ety.) కుమ్మరి + మట్టి; కుమ్మరావం, kummarAvaM -n. --kiln; potter's kiln; కుమ్మరించు, kummariMcu, -v. t. --pour out; empty; కుమ్మరి, kummari -n. --potter; కుమ్మరిమట్టి, kummarimaTTi -n. --kaolin; clay; (note) a mixture of sterilized kaolin and pectin is sold as Kaopectate, an over-the-counter medicine for the treatment of diarrhea; % spell check కుమ్ము, kummu - n. -- smouldering ashes; -v. t. --butt; gore; pierce; కుమ్ములాట, kummulATa -n. --playful butting in bed; కుమ్ముసుద్ది, kummusuddi -n. --enigma; a talk or communication through symbols; కురంతకం, kuraMtakaM -n. --Yellow Amaranth; a plant of the Acanthaceae family; [bot.] Barleria prionitis; Chewing the leaves of this plant is known to relieve tooth ache; This potassium-rich plant has other medicinal uses in treating boils and fevers; This plant was mentioned in Potana’s Bhagavatam; (Syn.) పచ్చ పెద్ద గోరంట; ములు గోరంట; కుర్ర, kurra -adj. --young; junior; small; little; ---కుర్రకుంక = lad; an innocent boy. ---కుర్రకారు = teenagers; youths. ---కుర్రతనం = childishness. కుర్రది, kurradi -n. f. --young girl; కుర్రాడు, kurraDu -n. m. --young boy; కురిడీ, kuriDI -n. --the meat part of a very mature coconut after all the water had been absorbed; కురు, kuru -adj. --short; small; little; కురుచ, kuruca -adj. --short; diminutive in size; కుర్చీ, kurcI -n. --chair; seat; కురుపు, kurupu -n. --boil; (rel.) పొక్కు; కురువిందం, kuruviMdaM -n. --corundum; a crystallized mineral of aluminum oxide varying in color from light blue to smoky gray, brown, and black; the finest varieties of corundum are sapphire and ruby; ruby is called "kuruvinda" in Sanskrit. కురులు, kurulu -n. --curls; curly hair; కులం, kulaM -n. --(1) group; collection; family; --(2) caste; -- హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. శూద్ర వర్ణంలో అనేక జాతులు (కులాలు) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఆంధ్రదేశంలో ఉన్న శూద్రులలో ఉన్న కొన్ని కులాల పేర్లు: కమ్మ, రెడ్డి, కాపు, వెలమ, తెలగ, గవర, సాలె, మొదలైనవి; బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలలో విడివిడిగా కులాలు ఉన్నాయో లేదో తెలియదు. ---కాకులం = group of crows. ---గురుకులం = the residence of a teacher; a place where students gather; ---గోకులం = group of cows; a place where cows reside; ---ముక్కులం = group of clouds. కులగోత్రాలు, kulagOtrAlu -n. --lineage; ancestry; కుల్లా, kullA - n. -- cap; hat; Muslim hat; -- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కులాసా, kulAsA -n. --happiness; కుళాయి, kuLAyi -n. --tap; faucet; spigot; కుశలము, kuSalamu -n. --wellbeing; happiness; కుశి, kusi -n. --a joint in woodwork; carpenter's joint; కుశిని, kusini -n. --(1) cuisine; cooking; --(2) kitchen; కుసుంబా పువ్వు, kusumbA puvvu -n. --safflower; [bot.] Carthemus tinctorius; ---కుసుంబా నూనె = safflower oil. --కుసుమ కుసుమించు, kusumiMcu - v. i. -- flower; bloom; కుస్తీ, kustI -n. --wrestling; కుష్టు, kushTu -n. --leprosy; కుహనా, kuhanA -adj. -- pseudo; quasi; quack; false; deceptive; bogus; కుహరం, kuharaM -n. --hole; chamber; cavity; ---హృదయ కుహరం = thoracic cavity; thoracic chamber. క్రుంకు, kruMku -n. --(1) set; die; --(2) take a dip; క్లుప్తపరచు, kluptaparacu -v. t. --abridge; summarize; క్లుప్తసరిగా, kluptasarigA -adv. --briefly; క్షుణ్ణం, kshuNNaM -adj. --(1) powdered; pounded; --(2) thorough; complete; క్షుద్రగ్రహాలు, kshudragrahAlu -n. --asteroids; the planetary fragments found in a belt between Mars and Jupiter; క్షురి, kshuri -n. --barber; క్షురిక, kshurika -n. --razor; razor blade; కృదంతం, kRdaMtaM - n. -- [gram.] a noun form created from a verb by appending a suffix (ప్రత్యయం); also called కృదంత నామవాచకం; ఉదా: అలుగు > అలక; ఆడు > ఆట; %కూ - kU, క్రూ - krU, క్షూ - kshU కూకటి, kUkaTi -adj. -- main; principal; central; -- మాడు మీఁద పెరిగిన జుట్టునకు కూకటి అని పేరు. అట్లే పీచుపీచుగా ఉన్న దేనికైనను కూకటి అనియే పేరు. --- కూకటి వేరు = main root; tap root; --- కూకటి కొట్టు = [comp.] main store. కూగర్, kUgar - n. -- cougar; [bio.] ''Puma concolor'' of the Felidae family; కూజుపిట్ట, kUjupiTTa -n. --warbler; a type of bird; కూటం, kUTaM -n. --(1) association; clique; tight-knit group; --(2) pinnacle; summit; tip of a mountain; కూట, kUTa -adj. --artificial; pseudo; not real; ---కూట సృష్టి = artificial creation; hoax. కూటజ పుష్పం, kUTajapuShpaM - n. -- [bot.] ''Holarrhena antidysentrica;'' these white flowers bloom in the rainy season; కూటపక్షి, kUTapakShi - n. - magpi; a crow-like bird found in colder climates; కృశకూట, కాలకూట, పూర్ణకూట పక్షులు ఉపజాతులు; కూటపాదం, kUTapAdaM -n. --pseudopod; temporary cytoplasmic extensions produced by cells for purposes of locomotion and for engulfing material; కూటమి, kooTami - n. -- a group; union; association; కూడలి, kUDali -n. --junction; meeting place; కూడా, kUDA -prep. --also; కూడిక, kUDika -n. --(1) addition; --(2) thrift; కూడిక పట్టీ, kUDika paTTI -n. --[comp.] addition table; కూడు, kUDu -n. --meal; food; cooked rice; -v. t. --add; put together; join; mix; కూడుదల, kooDudala - n. -- profit; కూత, kUta -n. --(1) bird call; toot; cry; --(2) whistle; siren; --(3) shout; ---పిట్టకొంచెం, కూత ఘనం = the bird is small but the call is loud. ---కూతవేటు దూరం = shouting distance; distance at which a shout can be heard. కూతురు, kUturu -n. --daughter; కూతురుబుడమ, kUturubuDama -n. --wild cucumber; [bot.] bryonia scabrella; కూన, kUna -n. --little one; young one; ---పిల్లి కూన = kitten. ---పసి కూన = human baby. కూనిరాగం, kUnIrAgaM -n. --humming; కూనీ, kUnI -n. --murder; కూపం, kUpaM -n. --pit; hole; కూపకం, kUpakaM -n. --(1) ship’s mast; the pole to which the sails are attached; --(2) pelvis; the bone structure around the waist; కూపస్థ మండూకం, kUpastha maNDUkaM -n. --[idiom] a person with limited worldly knowledge, but thinks he knows everything; (lit.) like frog in a well; కూపీలు, kUpIlu -n. pl. --whereabouts; clues; secrets; కూయు, kUyu -v. i. --cry; toot; scream; call; mew; కూర, kUra -n. --(1) vegetable; --(2) herbs or leafy vegetables; --(3) curried vegetable or meat dish meant to be eaten with rice or bread; ---కోడికూర = curried chicken. కూరగాయలు, kUragAyalu -n. --vegetables; కూర్పరాస్తి, kUrparAsti -n. --[anat.] ulna; a bone in the forearm; the other bone in the forearm is radius; కూర్పరి, kUrpari -n. --[comp.] compiler; a program that translates a high level language into a low level language; --(2) [cinema] compiler; editor; కూరా నారా, kUrA nArA -n. --vegetables and stuff; కూరిమి, kUrimi -n. --love; friendship; కూరు, kUru -n. --stuffing; -v. t. --stuff; pack; cram; కూర్చుండు, kUrchuMDu -v. i. --sit; be seated; కూర్చు, kUrchu -v. t. --assemble; compile; gather; కూర్పు, kUrpu -n. --compilation; editing; కూలంకషం, kUlaMkashaM -adj. --exhaustive; కూలపడు, kUlapaDu -v. i. --collapse; slump; కూలి, kUli -n. --hire; hired labor; కూలిన, kUlina -adj. --fallen; collapsed; razed; కూలిన తార, kUlina tAra -n. --[astron.] collapsed star; black hole; కూలు, kUlu -v. i. --fall; collapse; buckle; కూల్చు, kUlcu -v. t. --raze; tear down; collapse; కూళ, kULa -n. --cruel person; wicked person; villain; కూవ, kUva -n. --heap; pile; క్యూ, kyU -n. --queue; waiting line; క్యూసెక్, kyoosek - n. -- cubic feet per second; a unit to measure the flow of water; One cusec is roughly equivalent to 28.317 liters per second; క్రూరం, krUraM -n. --(1) cruel; wicked; --(2) wild; untamed; క్రూర, krUra -adj. --(1) wild; ferocious; --(2) cruel; wicked; brutal; --(2) harsh; stern; క్రూరజంతువు, krUrajaMtuvu -n. --wild beast; క్రూరమృగం, krUramRgaM -n. --wild beast; wild animal; %కృ - kR, కెం - keM, కె - ke, కేం - kEM, కే - kE, క్షే - kshE, కై - kai కృకం, kRkaM -n. --[anat.] esophagus; the food tube in the neck; కృతం, kRtaM -suff. --one that is prepared by; one that is authored by; ---వాల్మీకి కృతం = authored by Valmiki. కృతఘ్నత, kRtghnata -n. --ingratitude; ungratefulness; (ant.) కృతజ్ఞత; కృతజ్ఞత, kRtaj~nta -n. --gratitude; gratefulness; -- కృతం అంటే చేసినది. జ్ఞ అంటే తెలిసిన. కృతజ్ఞత అంటే చేసిన సహాయం మరచిపోకుండ ఉండడం. -- (ant.) కృతఘ్నత; కృతయుగం, kRtayugaM -n. --the Age of perfection or Krita Yuga; according to Hindu belief, in Krita Yuga, law and order was 100%; in Treta Yuga, it was 75%; in Dvapara Yuga, 50%; in Kali Yuga, 25%. The duration of Krita Yuga is 1,728,000 years; కృత్యం, kRtyaM -n. --deed; act; activity; ---నిత్యకృత్యం = daily activity; routine. ---కృతకృత్యం = successful activity; కృత్యాద్యవస్థ, kRtyaadvastha - n. -- the mental struggle one goes through before embarking on a major task -- ఏదైనా పని చేయడంలో ఎటు చేయనూ తోచక ఆలోచిస్తూ ఉంటే "కృత్యాద్యవస్థ అనుభవిస్తున్నాడు" అంటారు. కృతి, kRti -n. --(1) a type of musical composition sung in the Carnatic style; these songs typically have a Pallavi, Anupallavi, and one or more Charanams; a కృతి is distinct from వర్ణం; పదం; జావళి, తిల్లానా: --(2) composition; a literary composition; --(3) dedication; --(4) a finished item or thing; కృత్తిక, kRttika %updated -n. --(1) Eta Tauri; Alcyone; Yoga tara of the third lunar mansion; --(2) the Pleiades; The Seven Sisters; It is believed that there were seven stars in this group, but now there are only six; The third of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) the period of Indic history around 2220 BCE when the vernal equinox occurred in this asterism; కృత్తికా నక్షత్ర సముదాయం, kRttikA nakshatra samudAyaM -n. --Pleiades; A group of six or seven stars found in the constellation Taurus; one of the 27 star groups of the Hindu calendar; కృత్రిమ, kRtrima -adj. --artificial; unnatural; కృదంతం, kRdaMtaM -n. --verbal noun; noun obtained by adding a suffix to a verb; కృప, kRpa -n. --grace; mercy; కృశించు, kRsiMcu -v. i. --waste away; become thin due to malnutrition or disease; languish; కృష్ణ, kRshNa -n., adj. -- Sri Krishna, the incarnation of Lord Vishnu; dark; black; blue; iron; black peppers; croe; cuckoo; buffalo; -- విష్ణువు యొక్క శ్రీకృష్ణ అవతారం; నలుపు; నీలం; ఇనుము; మిరియము; కాకి; కోకిల; దున్న; కృష్ణతులసి, kRshNatulasi -n. --[bot.] dOcimum americanum; నల్ల తులసి; కృష్ణపదార్థం, kRshNapadArdhaM -n. --[astron.] dark matter; కృష్ణపక్షం, kRshNapakshaM -n. --waning half of a lunar cycle; కృష్ణశక్తి, kRshNaSakti -n. --[astron.] dark energy; కృష్ణసారం, kRshNasAraM -n. --black buck [biol.] Antelope cervicapra; కృషి, kRshi -n. --effort; ---కృషితో నాస్తి దుర్భిక్షం = with effort, there is no famine. కృషీవలుడు, kRshIvaluDu -n. --farmer, cultivator; కెంపు, keMpu -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; -- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. "మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం. మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం" అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు; కెఫీన్, kephIn -n. --caffeine; a chemical in coffee or tea that is responsible for the “lift” experienced after ingesting these drinks; కెమేరా, kemErA -n. --camera; a device to take photographs; కెరటం, keraTaM -n. --wave; కెరటిన్, keraTin -n. --keratin; the protein out of which skin, nails, bones and the like are made; కెరడు, keraDu -n. --bolus; lump; esp. a lump of cooked rice; కెలుకు, keluku -v. t. --stir up; కెవ్వున, kevvuna -adj. --aloud; in a shrill manner; కేంద్రం, kEMdraM -n. --center; కేంద్ర, kEMdra -adj. --central; ---కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ = central nervous system. కేంద్రకం, kEMdrakaM -n. --nucleus; see also కణిక; కేంద్రకామ్లం, kEMdrakAmlaM -n. --[biol.] nucleic acid;see also కణికామ్లం; కేంద్రాభిముఖ, kEMdrabhimukha -adj. --convergent; కేక, kEka -n. --yell; shout; loud cry; కేకపెట్టు, kEkapeTTu -v. i. --yell; shout; కేకసం, kEkasaM -n. --cartilage; కేకి, kEki -n. --peacock; peahen; కేకు, kEku -n. --cake; కేటాయించు, kETAyiMcu -v. t. --allocate; assign; allot; consign; కేటాయింపు, kETAyiMpu -n. --allocation; consignment; assignment; allotment; కేడి, kEDi -- n. Known Dacoit; Known Depradator; -- ఈ పదాన్ని మోసగాళ్ళని, అతితెలివి ప్రదర్శనలు చేసేవాళ్ళని ఉద్దేశించి వాడుతుంటాం. Known Dacoit లేదా Known Depradator అనే పదాలకి కుదింపు పేరు; కేతక, kEtaka - n. -- [bot.] ''Pandanus doratissimus;'' this is a shrub with fragrant flowers in the shape of long pointed leaves; కేపు, kEpu -n. --offspring; child; కేబేజీ, kEbEjI -n. --cabbage; [bot.] Brassica oleracea of Creciferae family; కేరం, kEraM -n. --cocoanut palm; కేరట్, kEraT -n. --carrot [bot.] Dacus carota; కేరళం, kEraLaM -n. --Kerala; the land of cocoanut palms; కేరళ వక్క, kEraLa vakka -n. --betel nut; కేరు, kEru -v. i. --warble; crow; giggle; chuckle;a screetching sound made by children playfully; కేరింతలు కొట్టు, kEriMtalu koTTu -v. i. --behave hilariously; scream with joy; have fun; కేలండరు, kElaMDaru -n. --calendar; కేలరీ, kElarI -n. --(1) calorie; small calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one gram of water by one degree centigrade; This is the calorie one encounters often in physical sciences; abbreviated cal.; --(2) Calorie; large calorie; great calorie; the amount of heat needed to raise the temperature of one kilogram of water by one degree centigrade; This is the unit used, in biological sciences, for measuring the energy produced by food as it is metabolized; abbreviated Cal., with a capital C; కేళి, kEli -n. --sport; కేవలం, kEvalaM -adv. --merely; simply; absolutely; only; కేవల, kEvala -adj. --absolute; mere; simple; pure; unmixed; ---కేవల చలనం = absolute motion. ---కేవల స్థలం = absolute space. కేవు, kEvu -n. --freight; the charge for carrying goods on a vehicle; కేశం, kESaM -n. --hair; కేశనాళిక, kESanALika -n. --(1) capillary; the finest of the blood vessels; --(2) any fine tube; కేశిక, kESika -n. --[biol.] flagellum; కేసర, kEsara - n. -- [bot.] Mimyusops elengi; a large tree with small round flowers whose sweet and pungent smell lasts when the flowers are picked and dried in the sun; కేసరములు, kEsaramulu -n. pl. --(1) [bot.] stamens; --(2) lion's mane; కేసరావళి, kEsarAvaLi -n. --(1) [bot.] androecium; --(2) a group of lions; కేసరి, kEsari -n. -- lion; -- filament in a flower; పుష్పంలోని కింజల్కము; -- saffron; కుంకుమ పువ్వు; కష్మీర్ లో సాగుచేసే Crocus sativus అనే శాస్త్రీయ నామం కల ఒక మొక్క నీలిరంగు పుష్పాలలోని ఎర్రటి కీలములు, కీలాగ్రములను సేకరించి, సుగంధ ద్రవ్యంగా ఉపయోగిస్తారు. దానినే కుంకుమ పువ్వు అంటారు; కేసరి పువ్వు, kEsari puvvu -n. --[bot.] ''Lathyrus sativum''; కేసి, kEsi -suff. --toward; కేసు, kEsu -n. --case; civil or criminal case; కేసు పెట్టు, kEsu peTTu -v. t. --sue; క్రేత, krEta -n. --buyer; (ant.) విక్రేత; క్లేశం, klESaM -n. --(1) grudge; sorrow; --(2) anger; --(3) effort; --(4) obstacle; impediment; క్లేశకం, klESakaM -n. --[engr.] impedance; % e2t క్షేత్రం, kshEtraM -n. --(1) field; --(2) body; --(3) wife; క్షేత్రగణితం, kshEtragaNitaM -n. --geometry; క్షేత్రశాస్త్రం, kshEtraSAstraM -n. --agronomy; క్షేపణి, kshEpaNi -n. --paddle; oar; క్షేమం, kshEmaM -n. -- welfare; maintaining what one has; -- క్షేమం = ఉన్నది పోకుండా ఉండడం క్షేమం. యోగం = కొత్తగా ఏదైనా మేలు వచ్చి కలవడం యోగం. కైంకర్యం, kaiMkaryaM -n. --service; కైకట్టు, kaikaTTu -n. --connection; % use this for electrical connection in E-T part కైకిలి, kaikili -n. --daily wages; కైకొను, kaikonu -v. i. --undertake; takeup; receive; take with one's hand; కైజారు, kaijAru, -v. i. --slide; slip; కైతవం, kaitavaM -n. --hypocrisy; కైపు, kaipu -n. --intoxication; కైవడి, kvaivaDi -n. --manner; likeness; కైవల్యం, kaivalyaM, -n. -- త్రిగుణాతీత స్థితి కైవల్యం. సుఖ, దుఃఖ, మోహ రహిత స్థితి అది. మళ్ళీ పుట్టుక లేని స్థితి కైవల్యం. "యం ప్రాప్య న నివర్తంతే తద్ధామ పరమం మమ" అని భగవద్గీత. కైవసము, kaivaSamu - v. t. -- grab; take by force; కైవారం, kaivAraM -n. --(1) size; circumference; --(2) praise; flattery; కయి = hand, వారం = collection; %కొం - koM, కొ - ko కొంకి, koMki -n. --hook; bend; కొంకి పురుగు, koMki purugu -n. --[med.] hookworm; a small parasitic nematode worm bearing hooked mouth parts with which it fastens itself to intestinal walls of various hosts, including humans, and causing anemic conditions; కొంగ, koMga -n. --crane; heron; stork; కొంగు, koMgu -n. -- edge, border, or hem of a cloth worn as a dress; --one of the two ends of a rectagular piece of cloth a woman wears as a sari; ---కట్టుకొంగు = the inner end of the sari that is wrapped around the waist. ---పైటకొంగు = the flying end of the sari that is thrown over the breasts and hangs down freely from the shoulder. --- కొంగుపడు = walk next to; accompany; కొంగు బంగారం, koMgu baMgAraM - ph. -- easily accessible (like the gold coin tied to the flying end of a sari); low-hanging fruit; easily achievable goal; a good friend who is readily available in times of need; కొంచెం, koMceM -adj. --little; small amount; a bit; కొంచెపోడు, koMcepODu - n. m. -- mean fellow; selfish fellow; --అల్పుడు; దుష్ట బుద్ధి; స్వార్థ పరుడు; కొంటె, koMTe -adj. --naughty; కొండ, koMDa -n. --hill; (rel.) మెట్ట = hillock; crest; కొండకసింద, koMDakasiMda -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Toddalia aculeata''; ''Toddalia asiatica''; కొండగన్నేరు, konDagannEru - n. -- Indian Willow; [bot.] Salix tetrasperma; -- జాల్మాలా; కొండగుర్తు, koMDagurtu -n. --landmark; కొండగోగు, koMDagOgu -n. --yellow tree cotton; [bot.] ''Cochlospermum gossypium''; ''Cochlospermum religiosum''; ''Hibiscus populncoides''; --[Sans.] కర్ణికారం; కొండగోరింక, koMDagOriMka -n. --myna bird; -- మాట్లాడే గోరింక = talking myna; Grackle; hill myna; [bio.] ''Gracula religiosa'' of the Sturnidae family; -- సాధారణ గోరింక = common myna bird; [bio.] ''Acridotheres tristis'' of the Sturnidae family; -- మాట్లాడే గోరింకకి ముఖాన ఉండే బొబ్బలనుబట్టి ఋగ్వేద కాలంలోనే సంస్కృతంలో దానిని ‘రోపణాకా’ అన్నారు. ఆ తరువాత కాలంలో ఆ కారణంగానే దానిని వరణ్డ (వరండ అంటే ముఖం మీద వచ్చే మొటిమ లేక బొబ్బ) అనే పేరుతో పిలిచారు. మాట్లాడే మైనాను సంస్కృతంలో ‘మదన శలాక’ (మన్మథ బాణం) అని కూడా అంటారు. రోపణ అనే సంస్కృత శబ్దానికి బాణము అని అర్థం ఉంది కనుక మన్మథుడి బాణం అనే అర్థంలోనే దీనిని రోపణాకా అనివుంటారు. మాట్లాడే మైనాను మదన శారికా, మదన సారికా అని కూడా అంటారు. దీని మెరిసే నల్లని ఈకలనుబట్టి దీనిని సంస్కృతంలో ‘ కాదంబరీ’ అంటారు. (కద్ + అంబర = Black-plumaged = నల్లని ఈకలు కలిగినది). ప్రేయసీ ప్రియులకు దౌత్యం నెరపుతుంది కనుక దీనికి ‘దూతీ’ అనే పేరూ ఉంది. ప్రయాసపడి ప్రేమికులను కలుపుతుంది కనుక దీనిని ‘యాసా’ అనికూడా అంటారు. తమను పెంచుకునే యజమానులకు ఆనందాన్ని ఇస్తుంది కనుక దీనికి కంజక, కంజన అనే పేర్లూ ఏర్పడ్డాయి. ఈ మైనా ‘మాటల పోగు’ లేక ‘కబుర్ల పోగు’ కనుక దీనికి ‘వచా’ అనే పేరు సార్థకం. మన ప్రాచీనులు గుర్తించిన చతుష్షష్ఠి (అరవై నాలుగు) కళలలో శుకశారికములకు (చిలుకలు, గోరింకలకు) మాటలు నేర్పటం కూడా ఒకటి. -- గోరువంక; కొండచింత, koMDachiMta - n. -- Copper Pod Tree; [bot.] ''Peltophorum pterocarpum''; -- The trees have been planted in India as avenue trees alternately with ''Delonix regia'' (Poinciana) to give a striking yellow and red effect in summer, as has been done on Hughes road in Mumbai; కొండచిలువ, koMDaciluva -n. --python; rock snake; mountain snake; [Sans.] అజగరం; కొండచీపురు, koMDacIpuru -n. --an elegant large grass; its panicles are used to make brooms; [bot.] ''Thysonolaena maxima''; కొండజాతి, koMDajAti -n. --hill tribe; కొండజొన్న, koMDajonna -n. --[bot.] ''Sorghum vulgare;'' కొండతంగేడు, koMDataMgEDu -n. --[bot.] ''Inga xylocarpa''; ''Delonix regia''; -- కొండ తంగేడు వృక్షం ఎర్రటి పూల రసాన్ని, కోడిగుడ్డు తెల్ల సొనతో కలిపి విరిగిన ఎముకలకు కట్టు వేస్తారు. -- see also నేల తంగేడు (''Cassia auriculata''); కొండదంతెన, koMDadaMtena -n. --[bot.] ''Smilax ovalifolia''; కొండనాలుక, koMDanAluka -n. --[anat.] uvula; కొండని తవ్వి ఎలకని పట్టడం, koMDani tavvi elakani paTTaDaDaM - ph. -- making a major effort and getting a minuscule reward; (lit.) digging a mountain and catching a mouse; [[ఏర్వా లానాటా|కొండపిండి]], koMDapiMDi -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Aerva lanata;''; ---పిండికూర; [Sans.] పాషాణభేది; కొండబచ్చలి, koMDabaccali -n. --[bot.] ''Ariplex hortensis Linn.;'' కొండబూరుగు, koMDabUrugu -n. --[bot.] ''Salmalia malabarica''; ''Ceiba malabarica''; [Sans.] కూటశాల్మలి; కొండనక్కెర, koMDanakkera - n. -- [bot.] ''Ximenia americana;'' కొండమల్లె, koMDamalle -n. --[bot.] ''Polygonum barbatum;'' [Sans.] గిరిమల్లిక; కొండముచ్చు, koMDamuccu -n. --black-mouthed monkey; lion-tailed monkey; (lit.) thief of the hills; [bio.] ''Macacus silenus''; -- కొండెంగ; కోణంగి; గండంగి; -- బంగారు వన్నె కొండముచ్చు = golden Langur; Gray Langur; Hanuman Langur; [bio.] Semnopithecus entellus; [[File:Gray_langur_%28Semnopithecus%29_by_Shantanu_Kuveskar.jpg|right|thumb|330px-Gray_langurRaigad, Maharashtra_by_Shantanu_Kuveskar]] కొండమేక, koMDamEka -n. --barking deer; muntjacs; [biol.] ''Muntiacus muntjak'' of the Cervidae family; [[File:Muntiacus_sp_-_Hai_Hong_Karni.jpg|thumb|right|కొండమేక]] కొండవీటి చేంతాడు, koMDavITi cEMtADu -n. --[idiom] anything that is uncomfortably long, say a narrative; కొండరోజా, koMDarOjA -n. --[bot.] ''Brownea coccinea;' కొండాడు, koMDADu -v. t. --praise; కొండెం, koMDeM -n. --complaint; కొంత, koMta -n. --something; కొంతమట్టుకు, koMtamaTTuku -adv. --to some extent; కొంతవరకు, koMtavaraku -adv. --for some distance; for some time; కొందరు, koMdaru -n. pl. --some people; కొంప, koMpa -n. --(1) dwelling; house; home; (used in a depricatory way); --(2) thatch house; కొక్కెం, kokkeM -n. --hook; buckle; కొజ్జా, kojjA -n. -- eunuch; a person whose testicles have been removed; కొటకారం, koTakAraM, - n. -- gurgling sound made by a hen while hatching its eggs; కొట్టం, koTTaM -n. --a house with a slanting roof; కొట్టడి, koTTaDi -n. --store room; కొటారు, koTAru -n. --storage house; godown; ---ఉప్పుకొటార్లు = salt works. కొట్లాట. koTlATa -n. --fight; quarrel; కొట్టిక, koTTika - n. -- a group of tenements that cannot be called a village in its own right because it lacked a temple; కొట్టివేయు, koTTivEyu -v. t. --(1) strike out; delete; --(2) reject; dismiss; --(3) subtract; కొట్టు, koTTu -n. --(1) store; shop; grocery store; --(2) storage room in a house; --(3) jail; ---కిరాణా కొట్టు = general store. ---కిళ్లీకొట్టు = pan shop; a store where pan or betel leaves and nuts are packaged into a fragrant after-dinner chew. -v. t. --hit; knock; rap; strike; slap; ---do not hit the child = బిడ్డని కొట్టకు. ---someone is knocking (rapping) on the door = ఎవరో తలుపు కొడుతున్నారు , ---the clock struck four = గడియారం నాలుగు కొట్టింది, ---it smelled bad = అది కంపు కొట్టింది. కొట్టుకొను, koTTukonu -v. i. --(1) thrash; flail; --(2) beat; pulsate; throb; ---the heart pulsated = గుండె కొట్టుకున్నది. ---the dog thrashed his legs and died = కుక్క గిలగిల కొట్టుకుని చచ్చిపోయింది. ---కొట్టుకొని వచ్చు = arrive by drifting in a current of water; కొటేరు, koTEru -n. --an downside-up plow with the blade pointing upwards; -- ఏరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా ఉన్న నాగలి. ఏరువాక అంటే దున్నడానికి మొదలయే సమయం. కోటేరు అంటే దున్నడానికి సిద్ధంగా లేని నాగలి. ---కొటేరు లాంటి ముక్కు = a sharp nose. కొడవలి, koDavali -n. --sickle; scythe; కొడుకు, koDuku -n. --son; In classical Indian tradition, there are 12 types of sons; Some are listed below; --- ఔరసుడు = son born to a man and his legally married wife, both belonging to the same "varnam;" --- క్షేత్రజ్ఞుడు = if a man couldn't sire a child, then son born to his legally married wife with the help of an appointed man for this purpose; --- దత్తుడు = son adopted through traditional religious rites; --- కృత్రిముడు = an orphan boy raised by a couple; --- అపవిద్ధుడు = a boy abandoned by birth parents and raised by a different couple; --- జ్ఞాతుడు = son of a brother; కొడిశపాల, koDiSapAla -n. --a medicinal plant [bot.] Echites Antidysenterica; కొత్త, kotta -adj. --new; novel; ---సరికొత్త = brand new. కొత్తది, kottadi -n. --new thing; novelty; కొత్తముట్టు, kottamuTTu -n. --filament; fiber; కొత్తళం, kottaLaM - n. -- bastion; bulwark; stronghold; కొత్తిమిర, kottimira -n. --coriander leaves; cilantro; [bot.] Coriandrum sativum; (note) Coriander seeds are called ధనియాలు; కొత్తెం, kotteM -n. --(1) tuft of hair on the head; --(2) gentle slap on the head with three or four fingers, usually done affectionately; కొదవ, kodava -n. -- shortage; inferior; doubt; error; కొదుకు, koduku -n. --hesitation; కొన, kona -n. --tip; end point; (rel.) మొన; కొన్ని, konni -adj. --some; కొను, konu -v. t. --buy; కొప్పు, koppu -n. --(1) roof; --(2) coiffure; కొప్పెర, koppera -n. --cauldron; big wide-mouthed vessel;basin; కొబ్బరి, kobbari -n. --coconut meat; copra; the kernel of a coconut; కొబ్బరి ఆకు, kobbari Aku -n. --coconut leaf; కొబ్బరి ఈనె, kobbari Ine -n. --vein of coconut leaf; కొబ్బరి కాయ, kobbari kAya -n. --coconut; కొబ్బరి కురిడీ, kobbari kuriDI -n. --copra; dried coconut meat; కొబ్బరి చెట్టు, kobbari ceTTu -n. --coconut palm; [bot.] ''Cocos nucifera'' of the Arecaceae family; కొబ్బరితురుం పూలు, kobbariturum pUlu - n. -- Indian Crepe Myrtle; [bot.] ''Lagerstroemia indica'' of the Lythraceae family; -- Bred by the National Arboretum, these outstanding Crape Myrtle varieties were named after North American native Indian tribes; This is a widely commercialized ornamental shrub or small tree that has become naturalized and invasive in many tropical and subtropical regions of the world; [[File:Lagerstroemia_indica_4.jpg|thumb|right|కొబ్బరితురుం పూలు]] కొబ్బరి పాలు, kobbari pAlu -n. --coconut milk; milky liquid obtained by grinding and squeezing fresh coconut meat; కొబ్బరి పీచు, kobbari pIcu -n. --coconut fiber; coir; కొబ్బరి పువ్వు, kobbari puvvu - n. -- (1) coconut flower; (2) coconut sprout that grows inside a mature coconut; బాగా పండిన కొబ్బరికాయకు తేమ తగిలినప్పుడు కొబ్బరికాయ నుండి మొలక వస్తుంది, కొబ్బరికాయ కన్నుల నుంచి అన్ని విత్తనాల లాగానే. ఆలా కొబ్బరికాయలో మొలక వచ్చినపుడు కొబ్బరికాయ లోపల పువ్వులాంటి తెల్లని పదార్థం లోపల పెరుగు తుంది. దీన్నే కొబ్బరి పువ్వు అంటారు. దేవుడికి కొబ్బరికాయ కొట్టినప్పుడు పువ్వు వస్తే అదృష్టం అని చెబుతారు. కొబ్బరి బొండాం, kobbari boMDAM -n. --whole coconut; coconut fruit; కొబ్బరి మట్ట, kobbari maTTa -n. --stem of a coconut leaf; కొబ్బరి నల్లి, kobbari nalli -n. -- Eriophyid mites; a pest that attacks coconuts; -- నల్లి మరింతగా విస్తరించకుండా ముందుగా నల్లి సోకి రాలిన పిందెల్ని ఏరి ఒకచోటపోసి తగలబెట్టాలి. వేపమందు (అజాడిరాక్టిన్) ఒక లీటర్ నీటిలో 5 మిల్లీలీటర్లు చొప్పున కలిపి గెలలపై పిచికారీ చెయ్యాలి. నాలుగు నెలలకు ఒకసారి ఇదే మందును నీటిలో కలిపి వేరు ద్వారా కూడా ఎక్కించాలి. నత్రజని, భాస్వరం, పొటాష్ (NPK) ఎరువులు, సేంద్రియ ఎరువులు నిర్దేశిత మోతాదులలో వాడుకుంటే నల్లి ఉద్ధృతిని తగ్గించవచ్చు. కొబ్బరి నీళ్లు, kobbari nILLu -n. --coconut water; there is some confusion on the proper translation of this phrase; Indians prefer to use the literal translation "coconut water" and use "coconut milk" to refer to the milky liquid obtained by grinding and crushing fresh coconut meat; English-speaking countries translate these words respectively as "coconut milk" and "coconut juice"; -- also called ఎడ నీళ్లు; --[Sans.] నారికేళః కొబ్బరి నూనె, kobbari nUne -n. --coconut oil; oil obtained by squeezing dried coconut meat; కొన, kona -n. --end; extremity; కొనసాగు, konasAgu -v. i. --continue; కొనియాడు, koniyADu -v. t. --praise; కొన్ని, konni -adj. --some; కొను, konu -v. t. --buy; purchase; కొప్పు, koppu -n. --a tuft into which the long tresses of a female are folded; కొమ్మ, komma -n. --(1) branch; --(2) a female; కొమ్మదాసరి, kommadAsari -n. --an alms-seeker who climbs up a tree branch, threatening not to come down until he is given alms; కొమ్మరటి, kommaraTi -n. --branchy banana; bananas with green-skinned fruit; బంగాళీ రంభ; the word plantain is reserved for the green cooking variety and banana is used to indicate the fruit variety; కొమ్మసొర్ర, kommasorra -n. --a fish; [bio.] ''Zygaena tudes''; కొమ్ము, kommu -n. --(1) horn; --(2) antler; scientifically, horn is solidified hair whereas antler is skin with a blood supply; --(3) dried stick of a tuber like turmeric as in పసుపు కొమ్ము; --(4) the symbol attached to a consonant to impart the vowel sound "U"; --(5) a sweet snack called మిఠాయికొమ్ము; --(6) the handle on a side of a palanquin; --(7) musical instrument; perhaps made out of horn; కొమ్ముకాకర, kommukAkara -n. --[bot.] ''Momordica charantia''; కొయ్య, koyya -n. --(1) wood; --(2) wooden hanger of clothes; కొయ్య సుత్తి, koyya sutti -n. --mallet; కొరకంచు, korakaMcu -n. --a burning log that can be held at one end; a firebrand; కొరకు, koraku -suff. --for; for want of; for the sake of; for the purpose of; కొరడా, koraDA -n. --whip; కొరడాతో కొట్టు, koraDAtO koTTu -v. t. --whip; lash; కొరడాదెబ్బ, koraDAdebba -n. --whiplash; కొరత, korata -n. --(1) shortage; deficit; want; --(2) crucifixion; కొర్రలు, korralu - n. -- a grain similar to millet; foxtail millet; Italian millet; German millet; Chinese millet; and Hungarian millet; [bot.] ''Panicum Italicum; Setaria Italica'' of the Poaceae family; --an annual grass grown for human food. It is the second-most widely planted species of millet and the most important in Asia. It has the longest history of cultivation among the millets, having been grown in India since antiquity. -- నక్కతోక బియ్యం; పంటకి వచ్చిన వెన్నులు నక్క తోక ఆకారంలో ఉంటాయి; --రోజూ కొర్ర జావ కాచుకుని దానిలో పాలు కలుపుకుని తాగుతుంటే కొద్ది రోజులలోనే విరిగిన ఎముకలు అతుక్కుంటాయి. [[File:Japanese_Foxtail_millet_02.jpg|thumb|right|కొర్రలు]] కొరవ, korava -n. --(1) anchovy; a fish; [biol.] Coilia korua; --(2) long finned anchovy; a fish; [biol.] Setipinna godavari; కొరివి, korivi -n. --a burning log that can be held at one end; కొరివికారం, korivikAraM -n. --a spicy pickle made from fresh (as opposed to dry) fruits of red peppers, salt and tamarind; కొరివిదయ్యం, korividayyaM -n. --fiery fiend; a ghost or apparition that purportedly appears in the shape of a moving flame or with a torch in its hand; spontaneous combustion of marsh gases probably led to this belief; willow-o'-the-wisp; [Latin] Ignis fatuus; (ఇగ్నిస్ ఫేచ్యూఅస్) fool's fire; కొరుకు, koruku -v. t. --bite; bite to the extent of taking a piece off; కొర్రు, korru -n. --(1) a peg; --(2) a spike used to impale criminals in ancient times; కొలకర్ర, kolakarra -n. --measuring rod; కొలత, kolata -n. --measurement; కొలపట్టీ, kolapaTTI -n. --measuring tape; కొలపాత్ర, kolapAtra - n. -- measuring vessel; కొలబద్ద, kolabadda -n. --measuring strip; scale; కొలమానం, kolamAnaM - n. -- system of measurement; కొలమానిక, kolamAnika -n. --measuring cup; కొలను, kolanu -n. --pool; pond; కొల్లం, kollaM -n. --bin; bin for animal fodder; కొల్ల, kolla -n. --plunder; pillage; కొల్లగొట్టు, kollagoTTu -v. t. --plunder; rob; pilfer; loot; కొల్లలు, kollalu -n. --plenty; కొలిమి, kolimi -n. --furnace; forge; ---ముద్దకొలిమి = smelting forge. % e2t కొలిమి తిత్తి, kolimi titti -n. --bellows; కొలుచు, kolucu -v. t. --(1) measure; --(2) attend; worship; serve; కొలువడి, koluvaDi -n. --measurement; కొలువు, koluvu -n. --court; assembly of dignitaries in attendance with a king; కొవిదార, kovidAra -n. --[bot.] Bauhinia variegata; కొవ్వు, kavvu -adj. --fat; adipose; -n. --fat; solid fat; adipose; కొవ్వు కణం, kovvu kaNaM -n. --fat cell; కొవ్వు కణజాలం, kovvu kaNajAlaM -n. --adipose tissue; fatty tissue; కొస, kosa -n. --end; tip; last; posterior; (ant.) మొదలు; కొస, kosa -adj. --end; last; posterior; కొస ముట్టించు, kosa muTTiMcu -v. t. --finish; conclude; bring an end to; (lit.) lit up the end (of a fuse); కొసరు, kosaru -n. --a little extra given by a merchant as a goodwill gesture over and above a measured quantity; %కో - kO, కౌ - kau కోక, kOka -n. -- sari; a woman's garment; కోకలి, kOkali - n. -- Indian acalypha; [bot.] ''Acalypha indica'' of the Euphorbiaceae family; -- an erect annual herb; కోకా, kOkA -n. -- coca; [bot.] Erythroxylon coca; The leaves of this bush, found in South America, have 14 different drugs, most important of which is cocaine. South American Indians chew these leaves, sometimes after applying quicklime paste. Chewing this combination gives a little high. See also కాకౌ (cacao); కోకిల, kOkila -n. --the Indian black cuckoo; కోకోచెట్టు, kOkO -n. --cocoa tree; cacao tree; [bot.] ''Theobroma cacao,'' which means "food of the Gods"; కోకెయిన్, kokeyin -n. --cocaine; కోట, kOTa -n. --(1) fort; --(2) tower; ---తులసి కోట = a miniature brick structure to house the holy basil plant, something that is invariably found in any traditional Hindu family's front or back yard. కోటా, kOTA -n. --(1) coat; covering; especially a heavy application of talcum powder to the face; --(2) quota; a designated quantity; ---కోటా కొట్టేడు = he applied a heavy coat of powder. ---కోటా కొట్టు = a government depot where food rations are sold. కోటాకు, kOTAku -n. --the last leaf (usually much shorter in length) produced by a banana plant before it blooms the only time in its life cycle; ---వాడు కోటాకు వేసేడు = [idiom] he finished all his responsibilities toward gaining skills to earn a livelihood and ready to bear fruit. కోటానుకోట్లు, -n. --innumerable; very many; billions and billions; కోటి, kOTi -n. --(1) ten million; hundred lakhs; crore; one followed by 7 zeros in the traditional Indian method of counting; కరోరు; కోటీశ్వరుడు, kOTISvaruDu -n. --(1) ten-time millionaire; a person having tens of millions of rupees; same as కరోర్‌పతి; కోటు, kOTu -n. --(1) coat; jacket; an outer garment worn by men; --(2) a type of bidding in a card game where the player challenges that he will take all the tricks. Similar to slam bidding in Bridge. కోడలు, kODalu -n. s. --daughter-in-law; కోడళ్లు, kODaLlu -n. pl. --daughters-in-law; కోడి, kODi -n. --chicken; hen; rooster; ---కోడిపిల్ల = chick. ---కోడిపెట్ట = hen. ---కోడిపుంజు = rooster; cock. ---కోళ్లగుంపు = flock of chicken. కోడికన్ను, kODikannu - n. -- [bot.] Barleria cristata; గొబ్బి; పెద్ద గోరింట; కోడిగము, kODigamu -n. --ridicule; కోడిపుంజు చెట్టు, kODipuMju ceTTu -n. --flame of the forest; [bot.] Delanix regia; % put this in e-2-t part కోడు, kODu -n. --leg; leg of furniture; కోడె, kODe -adj. --male; ---కోడెనాగు = male cobra. ---కోడెదూడ = male calf. కోణం, kONaM -n. --angle; a measure of an angle; ---గురుకోణం = obtuse angle. ---లఘుకోణం = acute angle. ---లంబకోణం = right angle. కోణంగి. kONaMgi -n. -- (1) a beggar who seeks mercy by showing a deformed body; (2) a clown; buffoon; a fool in a farce; కోణమితి, kONamiti -n. --protractor; an angle measuring instrument; కోత, kOta -n. --(1) harvest; --(2) cut; incision; --(3) tall tale; exaggeration; falsehood; lie; fib; fabrication; prevarication; కోతల రాయుడు, kOtala rAyuDu -n. --raconteur, prevaricator; a person who habitually tells tall tales; falsehoods, lies; or fabrications; కోతి, kOti -n. --monkey; monkey with a red mouth; (rel.) కొండముచ్చు; ఏపుకోతి; కోతి కొమ్మచ్చి, kOti kommacci -n. --a game where children climb a tree, come down and chase each other; కోదండం, kOdaMDaM - n. -- a type of punishment meted out to children in elementary schhols in India in which the errant child is held upside down for a few minutes; -- శీర్షాసనం వెయ్యడంరాని పిల్లలకు, పెద్దలే కాళ్ళు పట్టుకొని తలక్రిందులుగా కొంతసేపు ఉంచడమే కోదండం. కోదండం అనేది కొరత వేయడం లాంటి క్రూరమైన శిక్ష యేమీకాదు. ఏమాత్రం జాలిపడవలసిన విషయమూ కాదు. క్రమశిక్షణతో పాటు జ్ఞానాన్ని కూడా పెంచే ప్రయత్నం మాత్రమే! -- see also గోడకుర్చీ, గుంజీలు; కోన్‌కిస్కా, kOnkiskA -n. --non entity; unknown person; కోన, kOna -n. --(1) valley; dell; trough; --(2) forest; కోనేరు, kOnEru -n. --tank; a stone-faced tank, usually located inside a temple compound, square in shape, and with steps on all four sides; కోపం, kOpaM -n. --anger; fury; ire; కోప్పడు, kOppaDu -v. t. --get angry and express it verbally; yell with anger; rebuke; కోపిష్టి, kOpishTi -n. --a short-tempered person; కోమలం, kOmalaM -adj. --delicate; soft; gentle; కోయలకూర, kOyalakUra -n. -- [bot.] Salicornia brachiata Roxb; కోర, kOra -n. --(1) fang; tooth; tusk; --(2) drinking bowl; goblet; కోరడి, kOraDi -n. --fence; hedge; an earthen ridge with thorny bushes to act as a fence; కోరపళ్లు, kOrapaLlu -n. --incisors; canine teeth; కోరాం, kOrAM -n. --grater; a kitchen implement to grate vegetables; ---కొబ్బరి కోరాము = coconut grater. కోరా, kOrA -adj. --unbleached; కోర్వాదులు, kOrwaadulu - n. pl. -- [Gram.] the list of words starting with "కోరు", namely [కోరు, పూను, పోలు, మను, విను, చూడు]; -- కోర్వాదులు అంటే కోరు ఆది గా గల కొన్ని శబ్దాలు. అంటే ఇది ఒక జాబితా. ఈ జాబితాకు మొదటి పదం "కోరు" కాబట్టి ఈ చిట్టా పేరు కోర్వాదులు. ఇవి తప్ప మనలాంటి వారు కొత్త మాటలు ఈ చిట్టా కు చేర్చకూడదు; కోరింతదగ్గు, kOriMtadaggu -n. --whooping cough; pertussis; కోరిక, kOrika -n. --wish (rel.) వరము; ఆశ; కోరు, kOru -n. --gratings; ---కొబ్బరి కోరు = grated coconut. -v. t. --(1) wish; ask; propose; pray; --(2) erode; ---ఒక వరం కోరుకో = make one wish. ---నది ఒడ్డుని కోరేస్తున్నాది = the river is eroding the banks. కోర్టు, kOrTu -n. --(1) court; a hall of justice; --(2) playground organized for a specific game, typically involving a net to separate two sides; ---కోర్టులో దావా వేస్తాను = I will file a suit in the court. ---టెన్నిస్‌కోర్టు బాగా తడిసిపోయింది = the tennis court has become very wet. కోలంగోవా, kOlaMgOvA -n. --a variety of mangoes suitable for pickling; కోల, kOla -adj. --oblong; long; oval; -n. --baton; stick; కోలపరగ, kOlaparaga -n. --golden anchovy; a fish; [biol.] Coilia dussumieri; కోలాటం, kOlATaM -n. --a folk dance in which people, with batons in hands, go around a circle and strike the batons in harmony; కోలాహలం, kOlAhalaM -n. --commotion; noise from a crowd; hubbub; కోలు, kOlu -adj. --big; large; ---కోలుపడిగె = large banner. కోలుకర్ర, kOlukarra - n. -- measuring stick; scale; కోలుకాడు, kOlukADu -n. --bailiff; (lit.) the big man; కోలుకొను, kOlukonu -v. i. --recover; get cured; కోలుపోవు, kOlupovu -v. t. --lose; కోవి, kOvi -n. --tube; కోవిదత్వం, kOvidatvaM - n. -- scholarship; learnedness; erudition; కోవిదుడు, kOviduDu -n. m. --skilled man; learned man; scholar; కోవెల, kOvela -n. --temple; కోశం, kOSaM -n. --(1) receptacle; repository; sheath; (2) treasury; (3) dictionary; lexicon; glossary; కోశసంబంధ, kOSasaMbaMdha - adj. -- fiscal; కోశస్తం, kOSasthaM -n. --(1) pupa; chrysalis; one of the life stages of silkworms, butterflies and the like; కోశాగారం, kOSAgAraM - n. -- treasury; కోశాధికారి, kOSAdhikAri - n. -- treasurer; కోష్ఠిక, kOShThika - n. -- [sci.] chamber; [[File:Saussurea_alpina_esthonica_-_Eesti_soojumikas_-_Niitv%C3%A4lja_soo2.jpg|thumb|right|Saussurea_alpina_esthonica]] కోష్టు, kOshTu - n. -- Snow lotus; [bot.] ''Saussurea lappa;'' a perennial herbaceous plant, ranging in height from dwarf alpine species 5–10 cm tall, to tall thistle-like plants up to 3 m tall --''Costi amari radix'' or costus root was an important item of Roman trade with India and is believed to have been the dried root of ''Saussurea lappa;'' --this is an ingredient in the Ayurvedic mixture called "vacaadi choornam;" కోస్తా, kOstaa - n. -- coast; -- తీరం అంటే నదీతీరం కావచ్చు, సముద్రతీరం కావచ్చు. కోస్తా అంటే సముద్రతీరం మాత్రమే. కోస్తా అనే మాట ఇంగ్లీషు మాట coast నుండి వచ్చింది. దీనికి తెలుగు మాట "ఒడ్డు." ఈ ఒడ్డు అనే మాట నదీతీరంని కానీ, సముద్రతీరంని కానీ సూచించవచ్చు; కోసు, kOsu -n. -- a measure of distance used in India until recently (believed to be about 5.5 kilometers or 2.5 miles); కోసుకూర, kOsukUra -n. --cauliflower; కోస్తా, kOstA - adj. -- coastal; -n. --coastal region; coast; (Sp.) costa = coast; కోహళి, kOhaLi - n. -- cap; hat; Muslim hat; -- శీర్షాచ్చాదనం; ఆలవట్టం; ఉల్లడ; టోపీ; కుల్లా; క్లోమం, klOmaM -n. --pancreas; క్రోటను, krOTanu -n. --croton; [bot.] Codiaeum spp,; క్రోడిక, krODika -n. --(1) summary; abstract; --(2) code; క్రోడీకరించు, krODIkariMcu -v. t. --(1) codify; --(2) collect; compile; --(3) consolidate; క్రోడీకరణ, krODIkaraNa -n. --(1) codification; --(2) compilation; క్రోమిక్ ఆమ్లము, krOmik Amlamu -n. --chromic acid; క్రోమియం, krOmiyaM -n. --Chromium; one of the chemical elements whose symbol is Cr and atomic number 20; క్షోణి, kshONi -n. --(1) the earth; --(2) the number 1017; one followed by seventeen zeros; క్షోభ, kshObha -n. --agitation; suffering; కౌగలింత, kaugaliMta -n. --embrace; hug; కౌటిల్యం, kauTilyaM -n. --Machiavellianism; craftiness; political craftiness; కౌపీనం, kaupInaM -n. --modesty piece used by men; కౌమారం, kaumAraM -n. --youth; bloom; కౌముది, kaumudi -n. --moonlight; కౌలు, kaulu -n. --land-lease; the process by which a tiller leases land for agricultural purposes and pays the landlord an agreed upon rent; -- కౌలుకు తీసుకొనడం అంటే ఇంతకాలం ఇంత భూమి అని భూయజమాని దగ్గర భూమి తీసుకొని సంవత్సరానికి ఇంత అని (ముందు ఉభయులూ ఒప్పుకొన్న ప్రకారం) ప్రతి సంవత్సరమూ చెల్లించడం. ఆ పొలం పండించుకోవడం అంతా గుత్తకు తీసుకొన్న అతని బాధ్యత. అతడు పని వాళ్ళను పెట్టుకొని పంట పండించుకోవాలి. ఖర్చులన్నీ రైతే భరించి పండించాలి. కౌలుదారు, kauludAru -n. --lessee; కౌలుకి పుచ్చుకున్న వ్యక్తి; కౌలుదిమ్మ, kauludimma -n. --die; punch; goldsmith's die; కౌశలం, kauSalaM -n. --skill; dexterity; క్రౌంచపక్షి, krauMchapakshi - n. -- Indian Sarus Crane; curlew; -- (1) ఒక తరహా సముద్రపు పక్షి; ఉల్లంకాయ; నల్లకంకణము; వడ్లకంకణము; బలాకము; (2) కొంగ; ఓదెకొంగ; --a large wading bird of the sandpiper family, with a long down-curved bill, brown-streaked plumage, and frequently a distinctive ascending two-note call. -- ‘క్రుఞ్ క్రౌఞ్చః’ అని అమరకోశం క్రౌంచపక్షికి క్రుఙ్, క్రౌంచః అని రెండు పేర్లు చెపుతుంది. ఈ రెండు పేర్లూ ‘క్రుఞ్చ గతి, కౌటిల్య, అల్పభావయోః’ అనే ధాతువునుండి ఏర్పడినాయని – అంటే పంక్తిరూపముగా బోవునది, లేక కుటిలమై (వంకరగా) నుండునది – అని గురుబాలప్రబోధిక. కొంగ అని దీనికి తెలుగులో అర్థము వ్రాసినారు అమరంలో. కొంగలు బారులు దీరి పోవుట, వాటి శరీరనిర్మాణము వంకరగా నుండుటచే ఈ వ్యుత్పత్తులు సరిపోయినవి. ఈ క్రౌంచ శబ్దంయొక్క వికృతులే కొంచ, క్రొంచ అను తెలుఁగు పదాలు. ‘పసిఁడికీల్బొమ్మ మీపజ్జ నేగదు గదా కొంచలార, కొలంకుటంచలార!’ అని అచ్చతెనుఁగు రామాయణంలో కొంచలార = కొంగలార అనే అర్థంలో వాడిన కొంచశబ్దం. ‘చలాచలక్రౌంచ కారండవ మండలీ పటపటత్కారపటహారవంబులతో’ అని వసుచరిత్రము. ఈ వాక్యంలో గల క్రౌంచకారండవాలకు క్రౌంచ = కొంగలయొక్కయు, కారండవ = కన్నెఱేడు పక్షులయొక్కయు అని సోమకవి వ్యాఖ్యానం. ఈ విధంగా క్రౌంచపక్షి అంటే కొంగ అనడానికి సాహిత్యంలో అనేక ప్రయోగము లున్నవి. (దేశికాచారి) -- "The key event at the start of the Sanskrit Rāmāyaṇa attributed to Vālmīki is the death of a bird at the hands of a hunter. In Sanskrit, that bird is termed krauñca. Various identifications have been offered in the past but uncertainty persists. Focusing on the text of the critical edition and drawing on ornithological data regarding the birds commonly suggested, this article establishes beyond doubt that Vālmīki’s ‘krauñca bird’ is the Indian Sarus Crane. It then considers a key verse in the southern recension, omitted by the editors of the critical edition, which supports this identification. Finally, the article explores the significance of the Indian Sarus Crane for the epic scene." - LESLIE, JULIA. “A BIRD BEREAVED: THE IDENTITY AND SIGNIFICANCE OF VĀLMĪKI’S ‘KRAUÑCA.’” Journal of Indian Philosophy 26, no. 5 (1998): 455–87. http://www.jstor.org/stable/23496373. </poem> ==Part 3: ఖం - khaM== <poem> ఖంగుతిను,khaMgutinu -v.i. --get hurt or get defeated; astonished at the unexpected turn of events; -- same as కంగుతిను; ఖంగుమను,khaMgumanu -v.i. --sound like a metal striking metal; ఖండం, kjaMDaM -n. --(1) continent; --(2) segment; a piece (of space); ఖండనం, khaMDanaM -n. --cutting; trimming; dividing into pieces; ---కేశఖండనం = cutting of hair; ---సమద్విఖండనం = bisection; ఖండన తీర్మానం, khaMDana tIrmAnaM -n. --censure; a motion to censure; % put in e-2-t part for censure; ఖండనమండనాలు, khaMDana maMDanalu -n. pl. --in-depth debate on the pros and cons of an issue; ఖండాంతర, khaMDAMtara -adj. --pref. intercontinental; ఖండించు, khaMDiMcu -v. t. --(1) refute an argument; --(2) cut to pieces; ఖండిక, khaMDika -n. --excerpt; cutting; </poem> ==Part 4: ఖ - kha== <poem> ఖ, kha -pref. --space; sky; outer space; ఖగం, khagaM -n. --(1) bird; --(2) kite; --(3) arrow; --(4) planet; (lit.) one that moves in space; ఖగోళం, khagOLaM -n. --celestial sphere; the imaginary sphere on which surface all celestial bodies appear to be attached; (lit.) the sphere of space; ఖగోళశాస్త్రం, khagOLaSAstraM -n. --astronomy; science of celestial bodies; ఖగోళశాస్త్ర వేత్త, khagOLaSAstra vEtta -n. --astronomer; ఖగోళమధ్య రేఖ, khagOLamadhya rEkha -n. --celestial equator; ఖగోళీయ క్షితిజం, khagOLIya kshitijaM -n. --celestial horizon; the imaginary circle created by extending the plane of observation; ఖచరం, khacaraM -n. --(1) bird; --(2) wind; --(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరం; ఖచ్చితం, khaccitaM -n. --(1) strict; by the book; --(2) accurate; on the button; ఖజానా, khajAnA -n. --treasury; ఖటికము, khaTikamu -n. --[chem.] calcium; ఖటికధరోల్, khaTikadharol -n. --[chem.] calciferol; one of the D vitamins; an alcohol C₂₈H₄₃OH usually prepared by irradiation of ergosterol and used as a dietary supplement in nutrition and medicinally in the control of rickets and related disorders; ఖటికపుటెరువు, khaTikapuTeruvu -n. --fertilizer with a major portion of calcium carbonate; ఖటికశిల, khaTikaSila -n. --[chem.] limestone; calcium carbonate; ఖడ్గం, khaDgaM -n. --sword; ఖడ్గమృగం, khaDgamRgaM -n. --rhinoceros; rhino; ఖద్దరు, khaddaru -adj. --(1) handmade; --(2) handspun; ఖదిరం, khadiraM -n. --a tree of the acacia family from which catechu is made; [bot.] ''Acacia catechu''; ఖభం, khabhaM - n. -- celestial object; -- ఖ అంటే నింగి భ అంటే మెరిసేది; ఖే భాతి = ఆకాశంలో మెరిసేది; అంటే నక్షత్రాలూ, గ్రహాలూ, తోకచుక్కలూ; ఖనకుడు, khanakuDu -n. --(1) ditch digger; --(2) miner; ఖననం, khananaM -n. --(1) digging; --(2) burial; ఖని, khani -n. --(1) mine; --(2) quarry; ఖనిజం, khanijaM -n. --mineral; ore; (lit.) one that is found in a mine; (rel.) లోహం; ఖనిజ లవణం, khanija lavaNaM -n. --mineral salt; ఖనిజపు చమురు, khanijapu camuru -n. --mineral oil; The name mineral oil by itself is imprecise, having been used for many specific oils over the past few centuries; Mineral oil is any of various colorless, odorless, light mixtures of higher alkanes from a mineral source, particularly a distillate of petroleum, as distinct from usually edible vegetable oils; Other names, similarly imprecise, include white oil, paraffin oil, liquid paraffin (a highly refined medical grade), paraffinum liquidum (Latin), and liquid petroleum. Baby oil is a perfumed mineral oil; ఖబడ్దార్, khabaddaar -inter. --be so informed!; be so warned!; ఖమీరం, khamIraM -n. --paste; jelly; ---శిలతైల ఖమీరం = petroleum jelly. ఖరం, kharaM -n. --donkey; ass; ఖర్వం, kharvaM -n. --(1) trillion; one followed by 12 zeros in the traditional Indian method of counting; --(2) small one; short one; ఖరాఖండీగా, kharAkhaMDIgA -adv. --firmly; definitely; ఖరాబు, kharAbu -adj. --dirty; filthy; spoiled; ఖరారునామా, kharArunAmA -adv. --(1) agreement; --(2) warranty; a document giving a guarantee; ఖరీదు, kharIdu -n. --cost; price; ఖరీఫ్, kharIph, -n. --khariff is a Urdu/Farsi word; south-west monsoon agricultural season starting in May-June; వానాకాలపు పంట; -- తొలకరిలో సాగు మొదలు పెట్టి కార్తీక మాసానికి చేతికి వచ్చే వర్షాధార పంటను సారువా, ఖరీఫ్, కత్తెర (కార్తీక) అనే పేర్లతో వ్యవహరించేవారు. సారువా అంటే వర్షాధార పంట. కార్తీక మాసంలో చేతికొస్తుంది కాబట్టి కత్తెర పంట; -- see also రబీ; ఖర్చు, kharcu -n. --expenditure; ఖర్జూరం, kharjUraM -n. --date; fruit of date palm; ఖాతరు, khAtaru -v. i. -- heed; pay attention; ---ఖాతరు చెయ్యడం లేదు = he is not paying attention ఖాతా, khAtA -n. --account; ledger; a table showing credits and expenditures; ఖాదిర, khAdira -adj. --acrid; ఖాదీ, khAdI -adj. --(1) edible; --(2) handmade; ఖామందు, khAmaMdu -n. --owner; proprietor; master; lord; ఖాయపరచు, khAyaparacu -v. t. --(1) fix; confirm; settle; --(2) make permanent; give tenure; ఖాయిదా, khAyidA - n. -- care; protection; ఖాళీ, khALI -n. --empty; void; vacant; unoccupied; ఖ్యాతి, khyAti -n. --reputation; fame; renown; ఖిన్న, khinna - adj. -- dejected; distressed; ఖిలం, khilaM - adj. -- (1) dilapidated; ruined; (2) unplowed; waste; (3) addendum; -- ‘‘ఖిలమనగా పరిశిష్టం. హరివంశం భారతమునకు ఖిలం. ఆదిపర్వం మొదలుకొని స్వర్గారోహణ పర్వం వఱకునుఁగల గ్రంథం భారతమనియు, హరివంశంతో గలసిన గ్రంథం మహాభారత మనియు అందురు.’’ ఖిల్లా, khillA -n. --fort; hill fort; ఖిలీభూత, khilIbhUta -adj. --dilapidated; ఖురసాని వాము, khurasAni vAmu -n. --seeds of Bishop's weed; (Bishop's weed is also known as అజమోద or అజామోద;) --Henbane; black henbane; stinking nightshade; [bot.] ''Hyoscyamus niger'' of the Solanaceae family; ఖుషీ, khuShI - n. -- happiness; delight; ఖూనీ, khUnI - n. -- murder; ఖేచరం, khEcaraM -n. --(1) bird; --(2) wind; --(3) cloud; (lit.) one that wanders in space; ఖేచరుడు, khEcaruDu -n. --demigod; ఖైదు, khaidu -n. --jail; prison; imprisonment; ఖైదీ, khaidI -n. --prisoner; inmate; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] qm68u6nohvk1p6tjg2i1e9cn9vml9aa 0 3021 38977 38934 2026-04-19T21:15:15Z Vemurione 1689 /* Part 5: మ - ma */ 38977 wikitext text/x-wiki * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: బం - baM== <poem> బంక, baMka -n. --glue; goo; gum; slime; బంకనక్కెర, baMkanakkera -n. --glue berry; Indian cherry; a tree whose berry-like fruits are sticky; [bot.] ''Cordia dichotoma; Cordia Mixa; Cordia latifolia;'' -- లసోడా పండ్లలో ఫైబర్ అధికంగా ఉంటుంది. ఇది జీర్ణక్రియను మెరుగు పరుస్తుంది. మలబద్దకం తగ్గేలా చేస్తుంది. -- చల్లచెట్టు; లసోరా; లసోడా; బంకబడ్డు, baMkabaDDu -n. --[bot.] ''Vitis linnaei;'' % ?? బంకమన్ను, baMkamannu -n. --clay; (lit.) gooey soil; (rel.) నల్లరేగడి మన్ను; బంకనెవలి, baMkanevali -n. -- [bot.] ''Adiantum bunulantum''; % ?? బంకు, baMku -n. --shop; small specialty shop; roadside stall; roadside gas station; పెట్రోలు బంకు; బంకోలా, bankOlaa - n. -- lighthouse; బంగనబయలు, baMganabayalu -n. --open plain; బంగారు, baMgAraM -n. --gold; ---నీ ఇల్లు బంగారంగానూ = [idiom] bless your innocent self! బంగారు వక్క తాడి, baMgAru vakka tADi - n. -- Areca palm; Golden cane palm; Yellow palm; Butterfly palm; [bot.] ''Dypsis lutescens'' of the Arecaceae family; ''Chrysalidocarpus lutescens''; --ఈ వృక్షం గాలిలోని జైలీన్ (Xylene), టాల్యూన్ (Toluene) వంటి ప్రమాదకర ఆవిరులను సమర్థవంతంగా శుద్ధిచేస్తుందని నిరూపించారు. జైలీన్ ఆవిరిని పీల్చడం కారణంగా కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థ (Central Nervous System) పై దుష్ప్రభావం పడి, తలనొప్పి, కళ్ళు తిరగడం, వాంతులు, చిరాకు, బలహీనత, అలసట, నిద్రలేమి, మానసిక ఒత్తిడి, ఆందోళన, చేతులు వణకడం వంటివి వస్తాయి. టాలీన్ పీల్చడం కారణంగా కూడా దాదాపు ఇవే దుష్ఫలితాలు; ప్రాణవాయువును ఎక్కువగా వెలువరించే ఈ జాతి మొక్క ఇంటిలోపల కుండీలలో పెంచుకోదగిందనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు; బంగారుతీగ, baMgArutIga, - n. -- Chinese dodder; [bot.] ''Cuscuta Chinensis'' of Convolvulaceae family; ---a weedy creeper that grows wildly that seems to have some aphrodisiac properties; This is a pesky weed that the government is trying to eradicate; Spanish moss, found on trees in the Americas, is similar to this; బంగారు పిచ్చుక, baMgAru piccuka, - n. -- baya weaver bird; [bio.] ''Ploceus philippinus''; బంగారుపూలు, baMgArupUlu, - n. -- Canadian Goldenrod; [bot.] ''Solidago canadensis'' of Asteraceae family -- దీని తొట్టతొలి జన్మస్థలం ఉత్తర అమెరికా ఖండం. అయినా ఇది ప్రస్తుతం ఐరోపా, ఆసియా ఖండాలలోని పలు దేశాలకు విస్తరించింది. ఆ యా దేశాలలో ఇది మొండి బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా పేరొందింది. దీని విస్తరణకు తట్టుకోలేక చైనాలోని షాంఘైలో 30 కి పైగా స్థానిక మొక్కల జాతులు నశించిపోయాయంటే పరిస్థితి తీవ్రత అర్థం చేసుకోవచ్చు. అటవీ ప్రాంతంలో ఈ మొక్కల్ని లేళ్ళు, దుప్పులు వంటివి ఇష్టంగా తింటాయి. పాడి పశువులు, గుర్రాలకు ఈ మొక్కలు మేతగా వేస్తారు. ఈ పూలలో తేనె ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ తేనెకోసం తేనెటీగలు (Honey Bees), తుమ్మెదలు (Bumble Bees) వంటివి ఈ మొక్క పూల చుట్టూ మూగుతాయి; బంగళా, baMgaLA -n. --bungalow; బంగాళా బంతి, baMgALA baMti -n. --Common Zinnia; Elegant Zinnia; [bot.] ''Zinnia elegans'' of the Asteraceae family; బంగాళా దుంప, baMgALA duMpa -n. --potato; [bot.] ''Solanum tuberosum'' of the Solanaceae family; --This has been in use in India well before CE 1615; Immature tubers and germinating tubers are not fit for eating because they contain "solanaine" a poisonous substance; --ఆలుగడ్డ; ఉర్లగడ్డ; బంగీ, baMgI -n. --parcel; బంజరు, baMjaru -adj. --waste; dry; non-cultivable; ---బంజరు భూములు = wastelands; heath. --- see also బాడవ; ఈడవ; బంటి, baMTi -suff. --a comparative measure to indicate the depth of water; ---కుత్తుకబంటి = neck-deep. ---పుక్కిటిబంటి = mouthful. ---మొలబంటి = waist-deep. ---మోకాలిబంటి = knee-deep. బంటు, baMTu -n. --(1) servant; attendant; foot soldier; --(2) [chess] pawn; బంట్రోత్తు, baMTrOttu -n. --peon; servant; a peon reporting to a government officer; బండ, baMDA -n. --boulder; big stone; slab; pestle; బండారం, baMDAraM -n. --hidden wealth; treasure trove; బండి, baMDi -n. --(1) vehicle; carriage; cart; wagon; --(2) bobbin; reel; ---ఎడ్లబండి = ox cart; bullock cart. ---రైలుబండి = railway train. (lit.) a vehicle on rails. బండిసున్న, baMDisunna -n. --[coll.] a big cipher; a big fat zero, nothing at all; బంగారు పిచ్చుక, baMgAru piccuka -n. --baya weaver bird; [biol.] ''Ploceus philippinus''; బంగినపల్లి, baMginapa- -n. --a popular variety of low-fiber, flavorful mango fruits; బండెడు, baMDeDu -adj. --cartload of; బండారం, baMDAraM - n. --secret; true nature; -- లోగుట్టు; బండిగురివెంద, baMDiguriveMda -n. --Acacia Coral; Coral Wood; [bot.] ''Adenanthera pavonina;'' బంతి, baMti -n. --(1) marigold; [bot.] ''Calendula officinalis; Tagetes patula; Tagetes erecta;'' a native of Mexico, the seeds eventually came to India via Spanish and Portuguese traders in the 16th century; the plants adapted quickly and abundantly, eventually usurping the calendula; --(2) ball; (rel.) ఉండ; ---(3) row; ---దారపు బంతి = ball of string. ---పట్టుదారపు ఉండ = skein of silk string. ---బంతిలో బలపక్షం చెయ్యకూడదు = one should not show partiality toward people in a queue. బంతిగిన్నె కీలు, baMtiginne kIlu -n. --ball and socket joint; such as the one found in the knee; బంతులబీడు, baMtulabIDu -n. --playground; ballpark; బందరు, baMdaru -n. --(1) seaport; --(2) commonly used name for the city of Machilipatnam; బదలాయించు, badalAyiMcu -v. t. --transfer; బందారు, baMdAru -n. --the Karum timber tree; [bot.] ''Hymenodictyon excelsum; Adina cordifolia''; బందిపోటు దొంగ, baMdipOTu doMga -n. --robber; bandit; dacoit; బదిలీ చేయు, badilI cEyu -v. t. -transfer; బందీ, baMdI -n. --prisoner; inmate; బందీలదొడ్డి, baMDIladoDDi -n. --prison yard; బందు, baMdu -n. --(1) strap; band; --(2) strike; lock-out; work stoppage; బందెలదొడ్డి, baMdeladoDDi -n. --cattle pound; a place where stray cattle are kept until the owner can claim them; బందోబస్తు, baMdObastu -n. --discipline; security arrangement; (lit.) tying and binding; బంధం, baMdhaM -n. --bond; ---ఉదజని బంధం = Hydrogen bond. ---రుణానుబంధం = a familial bond created due to a debt, as Hindus believe, from a previous incarnation. ---జంట బంధం = double bond. ---త్రిపుట బంధం = triple bond. ---ద్విగంధక బంధం = disulfide bond. బంధుపక్షపాతం, baMdhupakshapAtaM -n. --nepotism; బంధుప్రీతి, baMdhuprIti -n. --fondness of one's relatives; బంధువు, baMdhuvu -n. --relative; relation; బంధుక, baMdhUka -n. --[bot.] ''Calosanthes indica''; ''Oroxylum indicum''; %?? </poem> ==Part 2: బ - ba== <poem> బకం, bakaM -n. --heron; బకపుష్పం, bakapushpaM -n. --vegetable hummingbird; [bot.] ''Agati grandiflora;'' ''Sesbania grandiflora;'' -- అవిసె; బక్కపలచని, bakkapalacani -adj. --ectomorphic; a slender body structure with long limbs, narrow feet, narrow hands, narrow chest, and narrow shoulders; బకాయ, bakAya -n. --arrears; old debt; బక్షకుడు, bakshakuDu -n. m. --eater; ---నరమాంస బక్షకుడు = cannibal. బక్షించు, bakshiMcu -v. t. --devour; eat; ingest; బక్షీస్, bakshIs -v. t. --tip; gratuity; a fee paid to appreciate good service; బగ్గీ, baggI -n. --horse-drawn carriage; -- జటకా; జెట్కా; టాంగా; గుర్రబ్బండి; బగ్గుండీ, bagguMDI -n. --aromatic, colorful powder thrown at each other at festive times like the Holi or weddings; బచ్చలి, baccali -n. --Indian spinach; Malabar spinach; [bot.] ''Basella alba'' of the Basellaceae family; ---తీగ బచ్చలి = creeping purslane; [bot.] ''Basella indica;'' ---ఎర్ర అల్లుబచ్చలి = [bot.] ''Basella rubra'' (Watts); ---సిలోన్ బచ్చలి = Surinam Purslane; Water Leaf; Ceylon Spinach; Potherb Fame Flower; [bot.] ''Talinum fruticosum'' of the Talinaceae family; బచ్చలిమంద, baccalimaMDa -n. --[bot.] ''Ceropegia tuberosa''; ''Ceropegia candelabrum''; -- The tuberous roots are edible and are eaten especially by the poorest raw or cooked. The plant is also used for various medicinal purposes, so for hemorrhoids, indigestion, headaches and against bites of poisonous animals; --Ceropegia candelabrum is now in the original area has become quite rare. There are already projects for artificial propagation; బచ్చు, baccu -n. -a person of the Vaisya caste; ---బచ్చుపేట = sector of a town where the Vaisya community lives. బచ్చెన, baccena -adj. --painted; ---బచ్చెన పెట్టె = painted box. బజంత్రీలు, bajaMtrIlu -n. pl. --musical instruments played at wedding functions; బజారు, bajAru -n. --bazaar; marketplace; a permanent market or street of shops; see also సంత; --market street; ---బజారు మనిషి = a street person; a prostitute; బజ్జీ, bajjI -n. --(1) a baked vegetable chutney; --(2) a savory snack made by deep frying sliced vegetables after dipping them in batter; బట్ట, baTTa -adj. --bald; -n. --cloth; బట్టతల, baTTatala -n. --bald head; [anat.] alopecia; బట్టమేక పిట్ట, baTTamEka piTTa - n. -- The great Indian bustard; [bio.] ''Ardetois nigriceps;'' A large bird of the bustard family (Otididae), one of the heaviest flying birds in the world. The great Indian bustard inhabits dry grasslands and scrublands on the Indian subcontinent; its largest population is found in the Indian state of Rajasthan. -- పేరుకు పిట్టేకానీ మగపక్షి నాలుగడుగులు, ఆడుపక్షి మూడున్నర అడుగుల పొడవు, 15-20 కిలోల బరువు ఉంటుంది. దీని ఆకారం వల్ల వేటగాళ్ళు మాంసంకోసం సులభంగా వేటాడి నిర్మూలించారు. బట్టమేకపిట్ట పూర్వం గుజరాత్, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదలయిన 12 రాష్ట్రాల్లో కనబడేదని తెలిసింది. ఈ పక్షిజాతి విస్తృతమైనది. ఎటువంటి ఆటంకాలు, ఇది మనుషుల పొలుపులేని ఏకాంత వ్యవసాయయోగ్యమైన పొలాల్లో, బీళ్ళల్లో నివాసం ఉంటుంది. దీని జీవితకాలం షుమారు 12 సంవత్సరాలు. గూడు కట్టకుండా మట్టిలో ఒకేగుడ్డు పెట్టి, 27 రోజులపాటు పొందుతుంది. మగపక్షి కూడా గుడ్డును సంరక్షించడం లో సహకరిస్తుంది .కుక్కలు వీటి శత్రువులు, ఇప్పడు కొత్తగా ఏర్పాటయిన గాలిమరలు, గాలి విద్యుత్ కేంద్రాలు, హై టెన్ షన్ తీగలు పక్షులు సంచరించే దారుల్లో అడ్డదిడ్డంగా వేయడంతో చాలా పక్షులు చనిపోయాయి. చాలా రాష్ట్రాలలో అంతరించిపోయాయి. దాదా సలీం అలీ ప్రమేయంతో కర్నూల్ జిల్లా రోళ్ళపాడు గ్రామం వద్ద బట్టమేక పక్షి సంరక్షణ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. ఇవి రయితు నేస్తాలు, పంటలను పాడుచేసే క్రిమి కీటకాలను భక్షించి రైతుకు సాయపడతాయి. బటానీ, baTAnI -n. --pea; [bot.] ''Pisum sativum'' of Leguminosae (pea) family; sativum అంటే సాగు చెయ్యబడేది --పొలం బటానీ = field peas; arvensis అంటే పొలాల్లో పెరిగేది; --తోట బటానీ = garden peas; [bot.] ''Pisum sativum;'' hardensis అంటే తోటలలో పెరిగేది; --[Sans.] కళాయః; వర్తులః బటానీతీగ, baTAnItIga -n. --Mexican Creeper; Coral vine; Bee bush; [bot.] ''Antigonon leptopus'' of Polygonaceae family; --మనం తినే బటానీలకూ, ఈ పూలతీగకూ ఎలాంటి సంబంధమూ లేదు; దీని పూలు చూసేందుకు ఆకర్షణీయంగా ఉన్నా ఇది త్వరత్వరగా వ్యాపించి ఖాళీ స్థలాలను, ఇతర మొక్కలను ఆక్రమించివేస్తుంది కనుక దీనినొక బెడద మొక్క (Invasive Plant) గా భావిస్తారు; బట్వాడా, baTvADA -n. --distribution; బట్టీ, baTTI -n. --retort; kiln; బట్టీపట్టు, baTTIpaTTu -v. t. --(1) to distill; --(2) getting something by heart; to memorize; బటువు, baTuvu -adj. --(1) round; circular; spherical (2) firm; stiff; బడబ, baDaba -n. --mare; female horse; బడాయి, baDAyi -n. --(1) ego; vanity; --(2) boasting; bragging; ostentation; బడి, baDi -n. --(1) school; --(2) case as in upper case and lower case in English alphabet; బడితె, baDite -n. --a long smooth stick; perhaps a stick derived from బాడితచెట్టు; బడుద్ధాయి, baDuddhAyi -n. --fat and lazy person; idler; vagabond; బడ్డు, baDDu -adj. --fat; -n. --(1) fatso; --(2) the male genital organ; బడేమియా, baDEmiyA -adj. --ill-fitting; hand-me-down; (ety.) బడా + మియా; ---బడేమియా బట్టలు = ill-fitting clothes; hand-me-down clothes. బణుభారం, baNubhAraM -n. --molecular weight; బణువు, baNuvu -n. --molecule; -- (rel.) అణువు; పరమాణువు; పరమాణు రేణువు; బణుసంధానం, baNusaMdhAnaM -n. --condensation of (two) molecules; attaching together of molecules; బత్తా, battA -n. --daily allowance; బత్తాయి, battAyi -n. --Batavia; Batavian orange; [bot.] ''Limonia trifoliata;'' -- a type of sweet orange with a thin skin; (ety.) this fruit tree was imported into India from Batavia by the Dutch East India Company; this English translation is extant only in India; బతిమాలు, batimAlu -v. t. --plead; implore; beg; బతుకు, batuku -n. --(1) life; --(2) livelihood; survival; also బ్రతుకు; ---బతుకు తెరువు = a means of survival. ---బతుకు బాణీ = life style. బదరి, badari -n. --the jujube tree; [bot.] ''Zizyphus jujuba; Zizyphus mauritiana'' Lamk.; -- రేగు; గంగరేగు; బద్ద, badda -n. --(1) strip; slat; narrow wooden strip; --(2) broken half of a seed as in కంది బద్ద; ---అడుగు బద్ద = foot ruler; a foot-long strip with inches or centimeters marked. బద్ధ, baddha -adj. --(1) tied; bound; --(2) intense; ---బద్ధ వైరం = intense enmity. బద్ధకం, baddhakaM -n. --laziness; బద్ధకిష్టి, baddhakishti -n. --lazy fellow; బద్మాష్, badmaash - n. -- కుటిలమైన బ్రతుకు బతికే వాడు; కుటిలుడు; -- బద్ అంటే పర్షియన్ భాషలో చెడ్డ ,కుటిల అన్న అర్థం; మాష్ అంటే అరబిక్ లో జీవితం, బతుకు అని అర్థం. బదిలీ, badilI -n. --transfer; బద్దింపు, baddiMpu -n. --the arithmetic process of repetitive calculation to estimate a value; బదులు, badulu -adv. --instead; in place of; -n. --(1) exchange; substitution; --(2) loan; small loan; బద్దెపురుగు, baddepurugu -n. --tapeworm; a parasite that grows in the human intestines; an invertebrate of the Platihelmonth family; బనాయించు, banAyiMcu -v. t. --(1) attach; add; --(2) fabricate; make; బబ్బస, babbasa -n. --marsh pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle rotundifolia''; ''Hydrocotyle sibthorpioides;'' -- It can grow in a wide variety of habitats and is considered a weed; This plant has been used for medicinal purposes in Asia; బబ్రు, babru -adj. --brown; బయట, bayaTa -adj. --outside; బయలుదేరు, bayaludEru -v. i. --start on a journey; set out; బయానా, bayAnA -n. --advance payment; earnest money; బరగడం, baragaDaM -n. --Asian indigo, three-leaved indigo; [bot.] ''Indigofera glandulosa''; -- The plant is grown as green manure; the seeds are edible and can be eaten in times of food scarcity; -- గోరంటి నీలి; బరక, baraka -adj. --rough; coarse; % to e2t బరణిక, baraNika -n. --[bot.] ''Trophis aspera'' of the Moraceae family; బరబర, barabara -adj. --onomatopoeia for the act of dragging; బరమ, barama -n. --drill; a tool to make a hole; gimlet; a hand-held, manually operated drill; బరమబావి, baramabAvi -n. --drilled well; బరవానా, baravAnA -n. --output; (ety.) short for బయటకి రవానా; బరాతం, barAtaM -n. --written order; bank check; bank draft; బర్తరఫ్, bartharaph - n. -- పదవిలోనుండి/ ఉద్యోగములోనుండి వెడలఁగొట్టుట (dismissal); -- 'బర్తరఫ్' అనునది ఫార్శీభాష నుండి ఉత్పన్నమైన ఉర్దూ మాట. ఇది 'బర్' అను ఉపసర్గ (prefix) తో కూర్చిన 'తరఫ్' అను నామవాచకము (noun). దీనికి గల నిౙమైన అర్థము - వేఱు చేయుట/ ప్రక్కకు తీసిపెట్టుట. -- దీనికి తెలుఁగులో మన పత్రికలవారు 'ఉద్వాసన' అను ఆధ్యాత్మిక శబ్దమును వాడుచున్నారు. ఉద్వాసన అనఁగా ఉద్యాపన. పండుగ నాడు ప్రతిష్ఠించిన దేవుని/ దేవిని పునఃపూజ చేసి, నైవేద్యము పెట్టి, హారతి పాడి, "పునరాగమనాయ చ" (మరల రండి) అని చెప్పి కదిలించుట. అనఁగా సాఁగనంపుట. ఇది 'ఆవాహన’ కు విపర్యయమన్నమాట; బరాబరు, barAbaru -n. --O.K.; proper; equal; --- బరాబరు చేయు = equate --- వందిమాగదులు బరాబరులు పలికేరు = so and so spoke words of praise; used to praise kings by saying that they are equal to Gods; బరివెంక, bariveMka - n. -- Siamese rough bush; khoi; toothbrush tree; [bot.] ''Streblus asper''; -- దీని ఆకులు బాగా గరుకుగా ఉండి బొమ్మలను నున్నగా పాలిష్ చేసేందుకు పనికివస్తాయనీ, అందుకని ఆ ఆకుల్ని Sandpaper Leaves అంటారు; ఏటికొప్పాక లో ఆ వృక్షాలను పెంచుకుంటే బాగుంటుంది; -- Various parts of this plant are used in Ayurveda and other folk medicines for the treatment of different ailments such as filariasis, leprosy, toothache, diarrhea, dysentery and cancer; బరితెగించు, baritegiMcu -v. t. --behave without decorum; to go beyond one’s limits of decency; బరిషింత, bariShiMta - n. -- Lilac Bauhinia; Malabar Bauhinia; [bot.] ''Bauhinia malabarica'' Roxb. of the Fabaceae family; బరుకు, baruku -v. t. --(1) scratch; --(2) tear; lacerate; బరువు, baruvu -n. --(1) weight; the force acting on a mass in a gravitational field. Two bodies with identical masses but in different gravitational fields will register different weights; --(2) load; --(3) tare; బలం, balaM -n. --force; --- gravitational force = [[గురుత్వాకర్షక బలం]]. --- electromagnetic force = [[విద్యుదయస్కాంత బలం]]. --- weak force = త్రాణిక బలం. --- strong force = నిస్త్రాణిక బలం. బలగం, balagaM -n. pl. --retinue; supporters; బలపం, balapaM -n. --slate pencil; బలపక్షం, balapakshaM -n. --partiality;partiality toward the stronger; బలవంతం, balavaMtaM -adj. --forceful; insisting; compelling; -n. --(1) compulsion; --(2) rape; బలవర్ధకం, balavardhakaM -adj. --nutritious; strength giving; బలసిన, balasina -adj. --fat; fatty; బలహీన, balahIna -adj. --(1) weak; --(2) backward; disadvantaged; ---బలహీన వర్గాలు = backward classes; disadvantaged communities. బల్ల, balla -n. --(1) table; --(2) bench; --(3) plank; --(4) enlarged spleen; బల్లపరుపు, ballaparupu -n. --flat; flat as a table; two-dimensional; బలి, bali -n. -- (1) a religious offering - typically in the form of food - made to gods; (lit.) బలి అంటే బలకరమైన ఆహారం. ఆలయాలలో రోజూ బలిపీఠాల దగ్గర బలి అన్నం సమర్పిస్తారు. ఆలయాలలో అన్ని దిక్కు లలోనూ బలిపీఠాలుంటాయి; బలి అనగానే జంతు బలి— అని పొరపాటు పడుతూ ఉంటాము; (2) a tribute paid to a king; -- [Sans.] 'బల్యతే దీయతే దేవతాదిభ్యః' = దేవతలకు ఇచ్చునది. 'బల్యతే దీయతే రాజ్యే రాజగ్రాహ్యా భాగః' రాజ్యమునందు ఇవ్వబడునది. రాజు తీసుకొను పన్ను. -- see also భూతబలి; బలిష్టం, balishTaM - adj. --strong; బలిష్టత, balishTata - n. --strength; బల్లి, balli -n. --gecko; wall lizard; బలీయం, balIyaM -n. --powerful; strong; బలీయత, balIyata -n. --power; strength; బలురక్కెస, balurakkesa -n. -- (1) [bot.] ''Arum macrorhizon'' (Reeve) -- గజకర్ణము, గణహాసకము, బ్రహ్మరాకాసిచెట్టు, బృహచ్ఛదము. -- (2) American aloe; [bot.] ''Fourcroya cantala''; బలుసు, balusu -n. -- The thorny Caray; [bot.] ''Canthium parviflorum;'' ''Plectronia parviflora;'' -- నల్లబలుసు = the black species, [bot.] ''Canthium umbellatum;'' -- బంజరునేలల్లో పొదగా పెరిగే ముళ్ళకంచె మొక్క; పసుప్పచ్చటి పూలు పూస్తుంది; దీని పళ్ళు తింటారు; ఆకును కూరగా వండుకొంటారు; కరువుకాలాల్లో బీదలు ఈ ఆకును తింటారు; -- "బ్రతికుంటే బలుసాకు తినవచ్చు" అనేది సామెత; -- [Sans.] బారదాజి; బలాక; బస, basa -n. --lodging; a place of stay during a travel; బస్తం, bastaM -n. --calomel; mercurous chloride; Hg₂Cl₂; బస్తా, bastA -n. --(1) bale; sack; bundle; --(2) a specific volumetric measure used for grains whether or not they come in bales or in boxes; బసివి, basivi -n. --temple girl; a female child in a family dedicated in infancy for life-long service at a Shiva temple; as temple endowments dwindled, in these days these woman usually end up as prostitutes; బస్కీలు, baskIlu -n. --pull-ups; బస్తీ, bastI -n. --city; బహిరంగం, bahiraMgaM -n. --public; open; బహిరంగ సభ, bahiraMga sabha -n. --public meeting; open meeting; బహిర్గత జన్యువు bahirgata janyuvu -n. --dominant gene; (ant.) అంతర్గత జన్యువు = recessive gene. బహిర్గత జీను, bahirgata jInu -n. --dominant gene; bright gene; (ant.) అంతర్గత జీను; బహిర్హితం, aMtbahirhitaM %e2t -n. --output; బహిష్టు, bahishTu -n. --menses; monthly period in fertile women; బహు, bahu -adj. pref. --poly-; multi-; many; బహుఅసంతృప్త, bahuasaMtRpta -adj. --[chem] polyunsaturated; బహువృత్తి కళాశాల, bahuvRtti kaLASAla -n. --polytechnic college; బహుగ్లయిసీను, bahuglaisInu -n. --[biochem.] polyglycine; బహుగ్లయిసీను కాండం, bahuglaisInu kAMDam -n. --[biochem.] polyglycine backbone; బహుగ్లయిసీను వెన్ను, bahuglaisInu vennu -n. --[biochem.] polyglycine backbone; బహుచక్కెర, bahucakkera -n. --[biochem.] polysaccharide; బహుజీర్ణమాల, bahujIrNamAla -n. --[biochem.] polypeptide chain; బహుదళ హస్తాకార, bahudaLa hastAkAra -adj. --[bot.] multifoliate; బహుదాకరణ, bahudAkaraNa -n. --proliferation; బహుఫలకం, bahuphalakaM -n. --[math.] polyhedron; a solid geometrical object with several sides; -- బహుముఖి; బహుఫీనాల్, bahuphInAl -n. --[chem.] polyphenol; బహుభర్తుత్వం, bahubhartutvaM -n. --polyandry; the practice of having several husbands at the same time; బహుభాగి, bahubhAgi -n. --[chem.] polymer; a chemical with many monomers connected together; బహుభార్యాత్వం, bahubhAryAtvaM -n. --Polygamy; the practice of having several wives at the same time; బహుభుజి, bahubhuji -n. --[math.] polygon; a flat geometrical figure with several straight sides; the word is often used to refer to figures with more than four sides; బహు దేవతారాధన, bahudEvatArAdhana -n. --Polytheism; the practice of worshipping several gods or deities; బహుప్రమాణ, bahupramANa %e2t -adj. --multi-dimensional; బహుమతి, bahumati -n. --award; gift; prize; బహుమానం, bahumAnaM -n. --award; gift; prize; present; బహుముఖ, bahumukha -adj. --multi-faceted; ---బహుముఖ ప్రజ్ఞ = multi-faceted talent. బహురూపత, bahurUpata -n. --allotropy; typically used to refer to the existence of a chemical element in more than one form; బహువచనం, bahuvacanaM -n. --(1) plural; the plural number; --(2) respectful; addressing of an elder or a person in high esteem; బహువిదీను, bahuvidInu -n. --[chem.] polyethylene; polyethene; polythane; a plastic widely used in making transparent sheets and bags; బహువ్రీహి, bahuvrIhi -n. -- (1) an exocentric compound word; a figure of speech in which a compound word suggests a meaning which is not a combination of the meanings of the individual component words; an example in English is “hotdog” which is neither hot nor dog but something that is entirely different; అన్యపదప్రధానమైన సమాసము. ఉదా. ముక్కంటి; -- (2) wealth; -- (lit.) lots of rice grains; బహు = many; వ్రీహి = grain of rice; బహుసాయం, bahusAyaM -n. --polyculture; rotating crops; బహుళం, bahuLaM -n. --(1) plentiful; abundant; frequent; --(2) one that can happen in a variety of ways; in grammar, this means the rule in question may not apply, may optionally apply, or may always apply; బహుళంగా, bahuLaMgA -adv. --abundantly; plentifully; బహుళార్ధసాధక, bahuLArdhasAdhaka -adj. --multi-purpose; బహుశ, bahuSa -adv. --perhaps; in general; బ్రహ్మ, brahma -adj. --(1) huge; large; heavy-duty; --(2) divine; -n. -- Lord Brahma, the creator of the Hindu trinity; -- see also బ్రహ్మము; బ్రహ్మకమలం, brahmakamalaM -- n. -- Queen of the night; [bot.] ''Epiphyllum oxypetalum''; ''Saussurea Obvallata;'' -- హిమాలయ పర్వత సానువుల్లో సముద్రమట్టానికి 4500 మీటర్ల పైన ఈ మొక్క కనిపిస్తుంది. దీనిలో ఎన్నో ఔషధ గుణాలున్నాయి, ముఖ్యంగా టిబెట్ లో ఇది ఒక ముఖ్యమైన మూలిక. ఇది యురోజెనిటల్ రుగ్మతలు, కాలేయ తిష్టలు, లైంగిక సంక్రమణ వ్యాధులు, ఎముక నొప్పులు, జలుబు, దగ్గుకు చికిత్స చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. ఇది చేదు రుచిని కలిగి ఉంటుంది. మొత్తం మొక్క ఔషధంగా ఉపయోగపడుతుంది. ఈ మొక్కలను ఎక్కువగా ఔషధాలలో వాడడం వల్ల, బ్రహ్మ కమలాలు అంతరించే ప్రమాదం లేకపోలేదు; దీనిని పారసీక భాషలో గుల్-ఎ-బకావళి అంటారుట! బ్రహ్మగుప్త, brahmagupta -n. -A great Indian mathematician who lived in the 7th century A.D. బ్రహ్మచర్యం, brahmacaryaM -n. --celibacy; continence; బ్రహ్మచారి, brahmacAri -n. m. --bachelor; novice; బ్రహ్మచారిణి, brahmacAriNi -n. f. --bachelorette; spinster; unmarried woman; బ్రహ్మచింత, brahmaciMta -n. -- Cream of Tartar tree; Monkey-bread tree; This tree, a native of Africa, was introduced into India by the British and can be seen along roadside in Andhra and Telangana; [bot.] ''Adansonia digitata'' of the Bombacaceae family; -- దీని ఆకులను కూరగా, పులుసుగా, పప్పుతో కలిపి వండుకుంటారు. పుల్లగా ఉండే ఈ ఆకుల కారణంగా ఈ చెట్టుకు ‘బ్రహ్మ ఆమ్లిక', ‘బ్రహ్మ చింత', ‘సీమ చింత' అనే పేర్లు వచ్చాయి. కొందరు దీనినే ‘బ్రహ్మమాలిక' అని కూడా అంటున్నారు. -- ఈ వృక్షం ఆకులను వెచ్చజేసి ఆ గాయాలమీద కడతారు. జ్వర నివారిణి (Febrifuge) గానూ, స్రావాలను నిరోధించేది (Astringent) గానూ, చెమట పట్టించేది (Sudorific) గానూ, బలవర్ధక ఔషధం (Tonic) గానూ ఈ ఆకుల రసానికి పేరుంది. చెవి పోటుకూ, కళ్ళు వాచి నొప్పి పెడుతున్నప్పుడు ఈ ఆకుల పసరు పిండి పోస్తే ప్రయోజనం ఉంటుంది. శ్వాస సంబంధమైన, జీర్ణకోశ సంబంధమైన అవ్యవస్థలకు ఈ వృక్షం ఆకులు, పూల కషాయం బాగా పనిచేస్తుంది. బ్రహ్మచెవుడు, brahmacevuDu -n. --deafness; excessive loss of hearing; బ్రహ్మజెముడు, brahmajemuDu -n. --cactus; బ్రహ్మజ్ఞానం, brahmajnaanaM - n. -- హిందూ బోధనల ప్రకారం, బ్రహ్మ జ్ఞానం అనేది ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానోదయం, విముక్తి (మోక్షం) మరియు జనన మరణ చక్రం (సంసారం) ముగింపుకు దారితీసే అత్యున్నత జ్ఞానంగా పరిగణించబడుతుంది. ఇది ఒక వ్యక్తి యొక్క అవగాహనలో లోతైన పరివర్తనను తీసుకువస్తుందని చెప్పబడింది. ద్వంద్వత్వం యొక్క భ్రాంతిని విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది. అన్నిటి ఉనికిలో గల అంతర్లీన ఐక్యత మరియు దైవత్వాన్ని బహిర్గతం చేస్తుంది. బ్రహ్మదండి, brahmadaMDi - n. -- (1) Cultivated Liquorice; Sweetwood; [bot.] ''Argemone mexicana; Glycyrrhiza glabra;'' (2) Indian Globe Thistle; [bot.] ''Echinops echinatus;'' (3) Mexican poppy; yellow thistle; prickly poppy; [bot.] ''Argemone mexicana''; a prickly annual shrub; leaf juice is used for skin diseases; -- బలురక్కెస; [Hin.] Bharbhar; -- This is different from Milk thistle (పాలు ముల్లు) ([bot.] ''Silybum marianum''); It is important to distinguish this from Tippa Teega ([bot.] ''Tinospora cordifolia'') or Bodataram ([bot.] ''Sphaeranthus indicus''), which are common, different medicinal plants in Andhra Pradesh and Telangana. బ్రహ్మదారువు, brahmadAruvu -n. -- portia tree; Pacific rosewood; Indian tulip tree; [bot.] ''Hibiscus populneus''; -- గంగరావి చెట్టు; బ్రహ్మద్వారాలు, brahmadvArAlu -n. pl. --(lit.) the gates of the Brahman; according to Hindu belief, there are eleven gates of the Brahman: two eyes, two nostrils, one mouth, two evacuation organs, the navel, and the opening at the top of the head, called "Brahma randhra," the fontanelle; In fact, this accounting is only correct for men; in women, the genital opening is distinctly different from the urinal opening; బ్రహ్మ పదార్థం, brahma padArdhaM -n. --Supreme Reality; Universal Self; The Truth; Cosmic Self; the constant Universal Principle; Unchanging Reality; బ్రహ్మమండూకి, brahmamaMDUki -n. --Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica''; -- This wild creeper is found throughout India and has many medicinal properties; బ్రహ్మము, brahmamu - n. -- Supreme Reality; The Truth; Universal Self; Cosmic Self; the constant Universal Principle; Unchanging Reality; What is to be known; Everything we perceive with our senses is made out of బ్రహ్మమ; -- ఈ జగత్తుకు బ్రహ్మము కంటే వేరుగా విలక్షణమైన ఉనికి లేదు; సత్, చిత్, ఆనందముల స్వరూపము; సర్వవ్యాపకత్వము కలది; సర్వోన్నత వాస్తవికత; బ్రహ్మమే ఈ విశ్వం యొక్క ఏకైక, అంతిమ వాస్తవం (Reality); ఇది సృష్టి, స్థితి, లయాలకు అతీతమైనది; బ్రహ్మ ముహూర్తం, brahma muhoortaM - n. -- ఒక ముహూర్తం అంటే రెండు ఘడియల సమయం. ఒక ఘడియ అంటే 24 నిమిషాలు. అంటే ముహూర్తం అంటే 48 నిమిషాలన్నమాట. సూర్యోదయానికి ముందు 30 నిమిషాల పాటు ఉండే కాలాన్ని సంధ్యాకాలం అంటారు. ఈ సంధ్యాకాలానికి ముందు 30 నిమిషాలను ఉషోదయం అంటారు. దానికి ముందు ఉండే 48 నిమిషాల సమయాన్నే బ్రహ్మముహూర్తం అంటారు. అంటే సూర్యోదయానికి దాదాపుగా 2-3 గంటల ముందు సమయాన్ని బ్రహ్మమూహూర్తంగా చెప్పుకోవచ్చు; బ్రహ్మమేఖలం, brahmamEkhalaM -n. --[bot.] ''Saccharum munjia;'' బ్రహ్మమేడి, brahmamEDi -n. --[bot.] ''Ficus glomerata; Ficus hispida;'' బ్రహ్మరంధ్రం. brahmaraMdhraM -n. --sagittal suture; the soft spot on the top of an infant's head; బ్రహ్మరాక్షసి, brahmarAkshasi -n. --(1) big fiend; --(2) a spirit formed after the death of a Brahmin scholar who did not teach his knowledge to others in his lifetime; -- ద్విజనిశాచరుడు; బ్రాహ్మణుడిని బ్రహ్మ అని కూడా వ్యవహరిస్తూ వుంటారు కాబట్టి ‘బ్రహ్మ రాక్షసుడు’ అనగా తన ధర్మానికి విరుద్ధంగా నడిచి రాక్షసునిగా మారిన బ్రాహ్మణుడు అని అర్థం; --(3) giant aloe; [bot.] ''Fourcroy cantala;'' బ్రహ్మజెముడు; బ్రహ్మరాకాసి చెట్టు; బ్రహ్మవిద్య, brahmavidya -n. --(1) Supreme Knowledge; divine knowledge; --(2) [idiom.] rocket science; any difficult task; బ్రహ్మాణువు, brahmANuvu -n. --primeval atom; (epithet for the earliest universe); బ్రహ్మాండం, brahmAMDaM - adj. great; super; very big; -n. --primeval egg; (epithet for the earliest universe); the universe; బ్రహ్మాండ విచ్ఛిన్న వాదం, brahmAMDa vicchinna vAdaM -n. --the Big Bang theory; బ్రహ్మీ, brahmI -n. --Indian pennywort; a medicinal plant; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica; Bacopa monnieri;'' -- see బ్రహ్మమండూకి; %బా - bA బాంధవ్యం, bAMdhavyaM -n. --relationship; kinship; బాకా, bAkA -n. --trumpet; బాకా గులాబీ, bAkA gulAbi - n. -- Pink trumpet flower; Port St. John's Creeper; [bot.] ''Podranea ricasoliana'' of the Bignoniaceae family; బాకీ, bAkI -n. --(1) debt; arrears; balance of a loan; --(2) remainder; rest; balance; బాకు, bAku -n. --dagger; (rel.) చాకు - knife; pen-knife; బాగా, bAgA -adv. --(1) well; properly; --(2) much greatly; thoroughly; బాగు, bAgu -inter. --good; -n. --wellness; welfare; (ant.) ఓగు; బాగుపడు, bAgupaDu -v. i. --thrive; prosper; బాజాలు, bAjAlu -n. pl. --drums and trumpets; band; బాట, bATa -n. --path; way; road; track; బాటసారి, bATasAri -n. --wayfarer; traveler; one who is traveling along a road; బాడవ, bADava %e2t -n. --land suitable for cultivation every year; (2) low-lying land; swampy land; bog; --- బాడవ పొలం అంటే వాకపొలం, పల్లపు పొలం, ఏటి ఒడ్డున ఉండే కారణంగా ఎప్పుడూ తేమగా ఉండే భూమి (మాగాణి పొలం); --- (ant.) ఈడవ; బాడిజువ్వి, bADi juvvi -n. --[bot.] ''Ficus lacor''; బాడిస చెట్టు, bADisa ceTTu -n. --coral tree; [bot.] ''Erythrina indica''; -- [Sans.] బలభద్రిక; బాడిస, bADisa -n. --adze; a carpenter's tool; బాడుగ, bADuga -n. --fare; rent; బాణం, bANaM -n. --arrow; సాయకం; బాణలి, bANali -n. --pan for deep-frying; బాణామతి, bANAmati - n. -- a black magic targeting a whole community; -- బాణామతి ఒక క్షుద్ర విద్య; చేతబడి ఒక మనిషికి కీడు చెయ్యడానికి చేస్తే బాణామతి తో మొత్తం ఊరంతటికి కీడు చెయ్యడానికి చేస్తారు; ఇది ఒక రకమైన మూఢ నమ్మకము; -- see also చేతబడి; బాణీ, bANI -n. --pattern; style; trend; బాతాఖానీ, bAtAkhAnI -n. --banter; chit-chat; small talk to spend time; excessive talk; బాతు, bAtu -n. --duck; m. drake; a tribe is group of ducks; (rel.) a goose is a duck-like bird with a bigger body and longer neck; a goose can fly long distances; బాదం చెట్టు, bAdaM ceTTu -n. --Indian almond tree; [bot.] ''Terminalia catappa''; బాదరబందీ, bAdarabaMdI -n. --botheration; -- (ety.) ‘బారా బందీ’ పన్నెండు బొందె ముడులు వేసిన అంగీ; నవాబుల కాలంలో (బహుశా గోలకొండ నవాబుల కాలం కావచ్చు) ఒక ప్రత్యేకమైన శైలిలో ఉడుపులు ధరించి దర్బారుకో/కార్యాలయానికో వెళ్ళాల్సినపుడు లేక కార్యార్థమై ఏ ముఖ్యవ్యక్తినో కలవాల్సిన అవసరం కలిగినపుడు ఈ మాట తెలుగులో ప్రవేశించి ఉండచ్చు … మామూలు కుర్తా /లాల్చీ కాదు ఇది. దాదాపు మోకాలిని దాటి కిందకి వచ్చే గల్లాబందు పై ఉడుపు. ఇందులో పై నుండి కిందికి పన్నెండు వరసల కాజాలు… అందునా పన్నెండు వరసలతాళ్ళు; --it is a coincidence that this can also be interpreted as 'imprisoned by botheration' which also makes sense; బాదు, bAdu -v. t. --beat; bombard; blow; strike; బాధ, bAdha -n. --pain; బాధ్యత, bAdhyata -n. --responsibility; బాన, bAna -n. --large vessel; బానిస, bAnisa -n. --slave; servant; బానిసత్వం, bAnisatvaM -n. --slavery; servitude; బాపతు, bApatu -n. --kind; type; variety; sort; బాపన గద్ద, bApana gadda, - n. -- the Brahminy kite; [bio.] ''Haliastur indus''; -- A medium-sized raptor with a rounded tail unlike other kites; బాబు, bAbu - n. -- (1) father's younger brother; -- (2) respectful person; venerated person; -- (3) a male child; బాయి, bAyi -n. --breast milk; [[గంటుబారంగి|బారంగి]], bAraMgi -n. --[bot.] ''Clerodendron serratum''; బార, bAra -n. --a measure of length equal to the span from the tip of the shoulder joint to the tip of the middle finger of the arm; 1 బార = 2 మూరలు; బారకి, bAraki -n. --[bot.] ''Adiantum lunulatum''; బారకాసులు, bArakAsulu -n. --barracks; బారసాల, bArasAla - n. -- ceremony of giving gifts to a new baby and the mother, usually on the 12th day or thereabouts; -- (ety.) ఇది మరాఠీ బారసా (ద్వాదశ = 12వ రోజు) నుండి వచ్చింది; మనకూ మాహారాష్ట్రీయులకూ, శాతవాహనుల కాలంనుంచీ, గాథాసప్తసతి కూర్చిన కాలం నాటి నుంచీ సంబంధం ఉంది కదా! -- (ety 2) బారసాల ఒక అచ్చ తెలుఁగు మాట. దీనికి సంబంధించిన మరొక మాట - బాలింత. ఈ రెండు మాటలకు మూలమైన మాట 'పాలు'. బారసాల వాస్తవముగా 'పాలసారె'. చూలాలికి వివిధ దశలలో వివిధమైన వేఁడుకలున్నవి. సీమంతము మొ౹౹ వాటిలో పాలసారె ఒకటి. క్రొత్త తల్లికి పాలు వచ్చిన సందర్భముగా పాల సారె. ఈ వేడుకకు గల పాల ప్రస్తావన వలన కాలక్రమములో స్త్రీలకు సిగ్గు కలిగి దీనిని బాలసారెగా 'బాలునికి' సంబంధించినదిగా మార్పు చేయడమైనది. పాలసారె అంటే పాలు వచ్చిన సందర్భముగా ఇచ్చు కానుకలు; బార్లీ, bArlI -n. --barley; [bot.] ''Hordei semina''; యవలు; బారు, bAru -adj. --straight; in a line; తిన్ననైన; -n. --[math.] row; array; బారువ, bAruva -n. --a measure of weight in pre-independence India; 1 బారువ = 20 మణుగులు; 1 మణుగు = 8 వీసెలు; బారువడ్డీ, bAruvaDDI -n. --[econ.] simple interest; (lit.) straight interest; బార్లు, bArlu -n. pl. --lines; బార్లు తీరేరు, bArlu tIrEru -ph. --they lined up; ---సిపాయిలు బార్లుతీర్చి నిలబడ్డారు = the soldiers stood in a line. బాలం, bAlaM -n. --[chem.] valancy; short for బాహుబలం; ---కర్బనం యొక్క బాలం నాలుగు = carbon's valancy is four. బాల, bAla -adj. --child; baby; kid; బాలక, bAlaka - n.m. -- boy; బాలపాపచిన్నె, bAlapApacinne -n. --[med.] petit mal; a mild form of epilepsy; బాలబందితీగ, bAlabaMditIga -n. --bay hops; bay-hops; beach morning glory; goat's foot; [bot.] ''Ipomoea pescaprae'' of the Convolvulaceae family; బాలరిష్టాలు, bAlarishTAlu -n. --(1) dangerous periods in the life of a child; --(2) teething troubles; బాలవిహార్, bAlavihAr -n. --kindergarten; preschool; బాలింత, bAliMta -adj. --post-natal; బాలెంత; -- (ant.) చూలింత = prenatal; బాలింతరాలు, bAliMtarAlu -n. --the woman who just delivered a child; (ant.) చూలింతరాలు; = a woman carrying a child; బాలిక, bAlika - n. f. -- girl; (not బాలకి) బాలీసు, bAlIsu -n. --bolster; big, long, cylindrical shaped pillow; to recine against; బాల్చీ, bAlcI -n. --bucket; a metal bucket; బొక్కెన; చేద is a bucket made of a palm leaf; బావి, bAvi -n. --well; ---బొక్కెన బావిలో పడెను = the bucket fell in the well. ---దిగుడు బావి = a well with steps to go down to the water level. బావుటా, bAvuTA -n. --banner; flag; బాస, bAsa -n. --(1) vow; --(2) language; బాసు, bAsu -n. --boss; officer; superior; manager; supervisor; బాష్పం, bAshpaM -n. --(1) vapor; fume; --(2) tears; కన్నీరు; బాష్ప వాయువు, bAshpa vAyuvu -n. --tear gas; బాష్పశీలత్వం, bAshpaSIlatvaM -n. --volatility; బాష్పశీల వాయువు, bAshpaSIla vAyuvu -n. --volatile gas; (lit.) having the property of volatality; బాష్పిక, bAshpika -n. --asafetida tree; బాష్పీభవనం, bAshpIbhavanaM -n. --evaporation; బాహ్య, bAhya -adj. --outer; external; exterior; బాహ్యప్రకోష్ఠిక, bAhyaprakOshTika -n. --radius; name of one of the two bones in the forearm; బాహ్యావరణం, bAhyAvaraNaM -n. --[phy.] exosphere; బాహుబలం, bAhubalaM -n. --(1) strength of the arms; --(2) [chem.] valency; బాహుమూలం, bAhumUIaM -n. --arm-pit; చంక; బాహుశిరం, bAhuSiraM -n. --shoulder; (lit.) the head of the arm; బాహుళ్యం, bAhuLyaM - n. -- a majority; బ్రాహ్మణుడు, brAhmanuDu - n. -- (1) brahmin; a person belonging to the Brahmin "varNa" (caste) in the Hindu social system; -- (2) brahmin; a person who attained transcendental enlightenment, regardless of the "varNa" at birth; everyone is Sudra by birth; they become "dvija" (twice-born) by performing a religious ritual; by learning the Vedas they become a "Vipra"; by transcendental enlightenment they become a Brahmana. --శ్లో. జన్మనా జాయతే శూద్రః కర్మణా జాయతే ద్విజః వేదపాఠం తు విప్రాణాం బ్రహ్మజ్ఞానం తు బ్రాహ్మణః --see also విప్రుడు; -- బ్రాహ్మణుని స్థాయిని బట్టి ధర్మశాస్త్రాలు అతనిని 8 విధాలుగా వర్ణించాయి. 🌷 మాత్రుడు -- బ్రాహ్మణకులంలో జన్మించినా ఉపనయనము, అనుష్ఠానము లేనివాడు. 🌷 బ్రహ్మణుడు -- --వేదాలను కొంతమేరకే అధ్యయనం చేసినవాడు. అయితే ఆచారము, శాంతి, సత్యము, దయ కలవాడు, బుద్ధి కలిగినవాడు. 🌷 శ్రోత్రియుడు కనీసం ఒక వేదం శాఖను కల్ప సూత్రాలతో, షడంగములతో,అధ్యయనం చేసి, యజ్ఞాది షట్కర్మలను చేసేవాడు. 🌷అనుశాసనుడు వేదాలను, ఉపనిషత్తులను అధ్యయనం చేసి అర్థం చేసుకున్నవాడు, నిర్మలమైన చిత్తం కలిగి శ్రోత్రియ లక్షణాలు కలవాడు. 🌷 బ్రూణుడు యజ్ఞయాగాదులు, వేదాధ్యయనము, వ్రతాలు చేస్తూ, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు. అనుశాసనుడి లక్షణాలు కలవాడు. 🌷 ఋషికల్పుడు వైదిక, లౌకిక వ్యవహారములు తెలిసి, గృహస్థుగా ఉన్నవాడు బ్రూణుడి లక్షణాలు కలవాడు. 🌷ఋషి తపస్వి, కామమును, ఆకలిని జయించినవాడు, సత్యసంధత కలిగినవాడు. వరములను, శాపములను ఇవ్వగలిగినవాడు. 🌷ముని అరిషడ్వర్గములను, ఇంద్రియములను, జయించినవాడు. వస్తుసంపదలపై మోహము లేనివాడు. మౌనియై సమాధి స్థితి పొందినవాడు. %బిం - biM, బి - bi, బీ - bI బింకం, biMkaM -n. --stiffness; pride; బింబము, biMbamu - n. -- (1) the round shape of heavenly bodies like the sun or moon; (2) the lower lip' బిందువు, biMduvu -n. --(1) [math.] point; --(2) dot; period; full stop; --(3) a small circle or cipher to represent the letters ణ, న, ము; పూర్ణానుస్వారం; --(4) a drop; drop of water; ---సమీప బిందువు = perigee. ---దూర బిందువు = apogee. బిందుసేద్యం, biMdusEdyaM -n. --drip irrigation; బిందె, biMde -n. --a metal pot, usually to hold water; బింబం, biMbaM -n. --disc; (esp.) full disc of the sun or moon; image; బింబి, biMbi -n. --[bot.] Coccina indica; బికారి, bikAri -n. --vagabond; vagrant; unemployed; బిక్కి, bikki -n. --[bot.] Gardenia gummifera; [Sans.] నాడీహింగు; బిక్కుబిక్కుమను, bikkubikkumanu -v. i. --feel scared; బిగపట్టు, bigapaTTu -v. t. --to hold; hold back; withhold; బిగ్గరగా, biggaragA -adv. --loudly; బిగించు, bigiMcu -v. t. --tighten; బిగువైన, biguvaina -adj. --tight; బిచ్చం, biccaM -n. --alms; బిచ్చగాడు, biccagADu -n. m. --beggar; బిడ్డ, biDDa -n. --child; kid; baby; infant; బిడాయించు, biDAyiMcu -v. t. --shut tight; cover; బిడారు, biDAru -n. --a group of camels with their riders; -- బిడారం; బితుకుబితుకుమను, bitukubitukumanu -v. i. --feel scary; feel apprehensive; anxious; బినామీ, binAmI - adj. -- the illegal practice of putting someone else's name on registration papers to bypass a law or to avoid taxes or payments; -- బే - నామీ (అసలు మనిషి పేరు కాకుండా, ఇంకొకరి పేరు పై) బియ్యం, biyyaM -n. --rice; ---అడవి బియ్యం = wild rice; [bot.] ''Zizania palustris;'' ---ఉప్పుడు బియ్యం = parboiled rice. --- సేసబ్రాలు = అక్షతలు = sactified rice = rice + turmeric paste; -- తలంబ్రాలు = rice sprinkled on each other by bride and groom; బిరడా, biraDA -n. --stopper; plug; cork; cork used to close a bottle; ---చెవులు బిరడాలు పడిపోతున్నాయి = ears are getting plugged. --- బిర్రు + అడ = బిరడా = బిగించే పనిముట్టు; బిరబిర, birabira -adj. --onomatopoeia for fast and rustling motion; బిరుదు, birudu -n. --title; a title given in recognition of some accomplishment; బిరుసు, birusu -adj. --rough; not soft and tender; hard; firm to bite; al dente; ---తలబిరుసుతనం = headstrongness. బిర్రు, birru -n. --uptight; tense; బిలం, bilaM -n. --tunnel; hole; cave; any opening with only one entrace; బిలింబి కాయలు, biliMbi kAyalu - n. -- పులుసు కాయలు; [bot.] ''Averrhoa bilimbi;'' -- రాచ ఉసిరి చెట్టుకి, స్టార్ ఫ్రూట్ చెట్టు (కరంబోలా- Carambola) కి దగ్గర బంధువు అనదగిన ఈ చెట్లు అందరి పెరటి దొడ్లలో పెంచేవారట. అప్పట్లో అందరూ ఈ పుల్లటి కాయల్ని కూరలలో వాడుకునేవారట. ప్రస్తుతం ఈ చెట్లు అరుదుగా మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. బిల్లు, billu -n. --a timber tree; the Indian satinwood tree whose wood resembles the box wood; [bot.] ''Swietania chloroxylon''; బిళ్ల, biLla -adj. --flat; ---బిళ్లగోచీ = a style of wearing a dhoti or sari with a flat-pleated back. ---బిళ్లపెంకు = flat tile. ---బిళ్లబంట్రోత్తు = peon who wears a badge; a peon reporting to a government officer. -n. --(1) tablet; --(2) coin; --(3) hard candy drop; --(4) badge; బిళ్లగన్నేరు, biLlagannEru -n. --Jalap plant; Periwinkle; [bot.] ''Catharanthus roseus'' of the Apocynaceae family; ''Vinca rosea'' of the Catharanthus family; -- the drug Vincistrene, extracted from its roots, is being investigated for its medicinal values; -- ఈ మొక్కలలోని ఆకులు, పూలు, వేర్లు మొదలైన అన్ని భాగాలలో చాలా ఎక్కువగా ఉండే ఆల్కలాయిడ్స్ వైద్యపరంగా ఎంతో విలువైనవి. విన్ బ్లాస్టిన్ (Vinblastine), విన్ క్రిస్టిన్ (Vincristine), ల్యూరోసైడిన్ (Leurosidine), ల్యూరోసైన్ (Leurosine) వంటి ఆల్కలాయిడ్స్ కాన్సర్ నివారణకు అద్భుతంగా పనిచేస్తాయని పరిశోధనలలో తేలింది. ల్యుకేమియా (Leukaemia) కూ, హాడ్కిన్స్ డిసీజ్ (Hodgkin's disease), విల్మ్స్ ట్యూమర్ (Wilms' Tumour), న్యూరోబ్లాస్టోమా (Neuroblastoma) వంటి వాటికి ఈ ఆల్కలాయిడ్స్ దివ్యౌషధాలుగా పనిచేస్తాయని వైద్య పరిశోధనలలో తేలింది. బిళ్లజువ్వి, biLlajuvvi -n. --[bot.] ''Ficus nitida''; బిళ్లు, biLlu -n. --[bot.] ''Chloxylon swietenia''; బిళ్లుగడ్డి, biLlugaDDi -n. --[bot.] ''Saccharum spontaneum''; బీజం, bIjaM -n. --(1) seed;(2) semen; (3) root of an equation; (4) essential part; బీజగణితం, bIjagaNitaM -n. --algebra; బీజాశయం, bIASayaM -n. --gonad; బీజాక్షరం, bIjAkSharaM - n. -- the essential syllable in a sacred mantra, the absence of which would render the word into an antonym; --- నమశ్సివాయ = నమ + శివాయ means "I salute the auspicious energy". If the syllable మ is removed న + శివాయ means "not auspicious" బీట, bITa -n. --crack; fissure; chink; బీటుదుంప, bITuduMpa -n. --beet root; sugar beet; బీడీ, bIDI -n. --beedi; a small cigar-like smoking item in which tobacco is wrapped in a beedi leaf (leaf of coromandel ebony); బీడీ ఆకు, bIDI ఆకు -n. --beedi leaf; leaf of ebony or coromandel ebony; tobacco rolled in these leaves is a popular as native cigarettes among villagers; [bot.] ''Diospyros melanoxylon''; -- తుమికి; [[తునికి చెట్టు]]; బీడు, bIDu -n. --(1) ground; meadow; field; --(2) waste; inferior; low; second rate; --(3) zinc filings used in fireworks; --(4) any scrap metal; ---బంతుల బీడు = play ground. ---బీడుది నాకెందుకు = I do not want the inferior one. బీదరికం, bIdarikaM -n. --poverty. బీభత్స, bIbhatsa -adj. --disgusting; loathsome; estranged in mind; abhorrent; savage; మనస్సుకి రోత పుట్టించేది; బీమా, bImA -n. --insurance; బీర, bIra -adj. --big; large; బీరకాయ, bIrakAya -n. --ribbed gourd; ridged gourd; sharp edged cucumber; [bot.] ''Petula sinqua; Luffa acutangula''; --[note) In Arabic Luffa means plant fiber. so the name means acute-angled vegetable with fiber; --same as బీర; ఊరబీర; -- చేదు బీర = [bot.] ''Luffa acutangula'' var amara; -- not same as నేతిబీర = sponge gourd; [bot.] ''Luffa cylindrica; Luffa egyptiaca''; --[Sans.] స్వాదు కోశాతకీ; తిక్త కోశాతకీ; కటు కోశాతకీ; ఘృతకోశాతకీ; బీరువా, bIruvA -n. --bureau; shelf with doors; almirah; %బు - bu, బూ - bU బుంగ, buMga -n. --(1) balloon; --(2) a round pot; బుంగమూతి, buMgamUti -n. --sulky face; బుకాయించు, bukAyiMcu -v. i. --bluff; hoodwink; బుకాయింపు, bukAyiMpu -n. --bluffing; hoodwinking; బుక్కా, bukkA -n. --rouge (రూజ్ ); a fragrant powder (containing musk, civetone, etc.) often applied to the cheeks; sandalwood powder; బుక్కావాడు, bukkAvADu -n. --perfumer; a person who sells (or makes) perfumes; బుక్కెడు, bukkeDu -adj. --mouthful; బుగబుగ, bugabuga -n. --bubbling sound; బుగత, bugata -n. --big landlord; బుగ్గ, bugga -n. --(1) cheek; --(2) artesian spring; as in నీటి బుగ్గ; బుగ్గబావి, buggabAvi -n. --artesian well; బుగ్గమీసం, buggamIsaM -n. --whisker; బుగ్గి, buggi -n. --(1) ashes; --(2) dust; dirt; బుగ్గిపాలు, buggipAlu -ph. --[idiom] wasted effort; (lit.) fell into the ashes; బుచ్చిగాడు, buccigADu -n. --white-breasted kingfisher; [bio.] ''Halcyon smyrnensis''; also లకుమికి పిట్ట; ---నీళ్ల బుచ్చిగాడు = pied kingfisher; [bio.] ''Ceryle rudis''; బుజ్జగించు, bujjagiMcu -v. t. --lull; pacify; console; caress; బుట్ట, buTTa -n. --basket; typically made out of tightly woven palm leaf strips or flat bamboo strips; (rel.) సజ్జ = a basket with loosely woven wooden strips or twigs; ---వాడు బుట్టలో పడ్డాడు = [idiom] he got duped; he fell victim to a ploy. బుడగ, buDaga -n. --bubble; balloon; బుడమ, buDama -n. --(1) short round cucumber; [bot.] Cucumis pubescense; Bryonia callosa; (2) [bot.] Physalis minima Linn.; the juice of this is used as a remedy for ear-ache; బుడమకాయ, buDamakAya -n. --(1) [idiom] short fellow; బుడంకాయ; -- (2) [bot.] ''Bryonica callosa;'' ''Cucumis utilissinus'' of Cucurbitaceae family --- ఇది దొండ, ఆనప, గుమ్మడి జాతికి చెందిన ఒక రకం దోసకాయ; --- రకాలు: కూతురు బుడమ; కోడి బుడమ; వెర్రి పుచ్చకాయ; బుడ్డ, buDDa -adj. --short; dwarf; బుడమ; -n. --hydrocele; a collection of fluids in the scrotum; బుడ్డకాకర, buDDakAkara -n. -- a tendril climber; [bot.] ''Cardiospermum halicacabum'' Linn.; బుడ్డతుమ్మ, buDDatumma -n. --[bot.] ''Acacia roxburghii;'' బుడ్డబూసర, buDDabUsara -n. --[bot.] ''Physalis peruviana''; బుడితగుల్ల, buDitagulla -n. --arc shell; [bio.] ''Anadara granosa'' of the Arcidae family; బుడిపెలు, buDipelu - n. -- [bot.] tubercles; little projections on a fruit or stem of a plant; బుడ్డి, buDDi -n. --(1) bottle; vial; bottle with a narrow mouth; --(2) slang for a alcohol habit; ---సారాబుడ్డి = wine bottle. ---సిరాబుడ్డి = ink bottle. ---వాడు బుడ్డి వేస్తున్నాడు = he is drinking (alcoholic beverage). బుడ్డిదీపం, buDDidIpaM -n. --(1) alcohol lamp; spirit lamp; --(2) a small lamp; బుడ్డోడు, buDDoDu -n. --small boy; young fellow; బుద్బుదం, budbudaM -n. --water bubble; బుద్బుదప్రాయం, budbudaprAyaM -n. --transitory; fleeting; (lit.) like a water bubble; బుధగ్రహం, budhagrahaM -n. -- Mercury; a planet in the Solar System; బుద్ధ ఫలం, buddha phalaM -- Monk fruit; Lo Han Guo; [bot.] ''Siraitia grosvenorii;'' A zero-calorie, natural sweetener. Around 300 times sweeter than sugar. It is increasingly popular among diabetic patients in India as a healthy sugar alternative. -- ముని పండు; బుద్ధి, buddhi -n. --cleverness; intellect; the faculty of mind that gives assurance; see also చిత్తం; ---కుశాగ్ర బుద్ధి = razor-sharp intellect; (lit.) an intellect as sharp as the blade of కుశ grass. బుద్ధికుశలత, buddhikuSalata -n. --cleverness; smartness; బుద్ధిహీనుడు, buddhihInuDu -n. -imbecile; %to e2t బుబ్బస, bubbasa -n. --[bot.] ''Hydrocotyle rotundifolia''; బురద, burada -n. --mud; slime; బుర్ర, burra -n. --(1) head; --(2) the stone inside a palm fruit; usually there are three stones in each palmyrah palm fruit; బుర్రగుజ్జు, burragujju -n. --the pulp inside the stone of a palm fruit; -- తాటికాయలు కోయకుండా చెట్టుకే వదిలేస్తే పండిన తరువాత ముంజలు ముదిరి గట్టి టెంకలుగా మారుతాయి. వాటిని భూమిలో పాతితే కొన్నిరోజుల తరువాత వాటినుంచి వేరు (అదే తేగ అవుతుంది) వస్తుంది. అలాగే వదలి వేస్తే ఆ వేరు తాటి చెట్టు అవుతుంది. తేగలు కొంత పక్వానికి వచ్చిన తరువాత భూమిలో నంచి వాటిని తవ్వి, టెంకలు పగల గొట్టినప్పుడు టెంకల లోపల ఉన్న లేత కొబ్బరి లాంటి పదార్థమే బుర్రగుజ్జు. తేగ బలమయ్యే కొద్ది బుర్రగుంజు తగ్గుతుంది. తేగ మధ్యలో వివిధ పొరలతో కూడిన మెత్తని పుల్ల లాంటిది ఉంటుంది దాన్ని చందమామ అంటారు. దాని చివరన మెత్తగా ఉండి చాల తీయగా ఉంటుంది. తేగని భూమి నుంచి తీయకుండా ఉంచి ఉంటే ఈ చందమామే తాటి ఆకు చిగురు అవుతుంది బురుజు, buruju -n. --tower; lookout bastion; ---కోట బురుజు = tower of a fort; lookout of a fortification. ---నీటి బురుజు = water tower. ---విమానాశ్రయపు బురుజు = airport tower. బురోనీ, బురోణి, burOnI, burONi, -n. --1. [bot.] ''Ficus rubescens; Ficus heterophylla''; --2. పరాటాని పోలిన ఒక ఆఫ్ఘనిస్థాన్ వంటకం; బుల్ బుల్, bul^-bul^ -n. --(1) bulbul; --(2) పిగిలిపిట్ట లాంటి పక్షి; బుల్లి, bulli -adj. --small; tiny; బుల్లెమ్మ, bullemma -n. --girl; a small girl; lass; బుల్లోడు, bullOdu -n. --boy; a small boy; lad; బువ్వ, buvva -n. --baby language for food; cooked rice; బువ్వంబంతి, buvvaMbaMti -n. --feast at a wedding, often involving singing and poking fun at each other; బుస, busa -n. --hiss; hiss of a snake; బుసబుస, busabusa -n. --onomatopoeia for the sound of effervescence; బ్రుంగుడుపడు, bruMguDupaDu - v. i. -- fell out of use; went into the background; get destroyed; బూకరించు, bUkariMcu -v. t. --bluff; బూచాడు, bUcADu -n. --(1) same as బూచి; --(2) ghost; బూచి, bUci -n. --(1) bad man; a term used primarily to scare children as a means of disciplining them; -- (ety.) believed to be an adaptation of the French General Bussy who assisted the Vijayanagara king in a skirmish against the Bobbili king in which the former prevailed; --(2) ghost; బూజు, bUju -n. --(1) mold; bread mold; [bio.] ''Neurospora crassa''; --(2) cobweb; ---జిగురు బూజు = slime mold. బూటకం, bUTakaM -n. --trick; falsity; guile; బూడిద, bUDida -n. --ashes; బూడిదగుమ్మడి, bUDidagummaDi -n. --ash gourd; white gourd; white gourd melon; ash melon; wax gourd; [bot.] ''Benincasa cerifera; Benincasa hispida'' of the Cucurbitaceae family; (note) In Latin ''ceriferus'' means "with wax" and ''hispidus'' means "with rough hair; Benincasa is the name of a scientist who lived in Pisa, Italy; ---[Sans.] శ్వేత కూష్మాండః; కూష్మాండః; కకుభాండ; పుష్యఫలం; బూడిదతెగులు, bUDidategulu -n. --mold; mildew; బూతపిల్లి, bUtapilli -n. --civet cat; a cat-like fish-eating animal of Africa, India and Malaysia, బూతి, bUti adj. -- బూయి (యోని) కి సంబంధించినది; బూతి మాట, bUti mATa - n. -- స్త్రీగుహ్యమునకు సంబంధించిన శబ్దము; బూతు - n. -- స్తోత్రపాఠకుఁడు; భట్రాజు; మాగధుడు; వంది; వర్ణకుడు; స్తుతిపాఠకుడు; స్తుతివ్రతుడు; స్వస్తికారుడు; బూరగడ్డి, bUragaDDi -n. --[bot.] Ambrosinia unilocularis; బూరా, bUrA -n. --toot; horn; trumpet; bugle; బూరిచెట్టు, bUriceTTu -n. --[bot.] ''Ehretia buxifolia''; బూరిజ, bUrija -n. --[bot.] ''Hymenodictyon excelsum''; బూరుగు చెట్టు, bUrugu ceTTu -n. --silk cotton tree; kapok; [bot.] ''Bombax ceiba; Bombax malabaricum; Eriodendron anfractuosum; Ceiba pentandra; Cochlospermum gillivraei;'' బూరుగు దూది, bUrugu dUdi -n. --(1) silk cotton; an inferior variety of kapok; cotton-like material inside the fruits of Bombax ceiba; or Ciba pentandra; --(2) kapok; Cochlospermum gillivraei; బూర్జువా, bUrjuvA -n. --bourgeois; a person of middle class mentality; బూసరకాయ, bUsarakAya -n. --Brazil cherry; [bot.] ''Physalis peruviana''; బూసి, bUsi -n. --[bot.] Vitex abborea; బృందం, bRMdaM -n. --group; same as వృందం; బృంద, bRMda -n. --the sacred basil plant; -- తులసి; బృందగానం, bRMdagAnaM -n. --chorus; a song sung by several people; బృహత్, bRhat -adj. --big; jumbo; large; mega; బృహత్ తార, bRhat tAra -n. --(1) mega star; --(2) a cinema star commanding great popularity; --(3) large stellar object, much bigger than the Sun. బృహద్ధమని, bRhaddhamani -n. --[anat.] aorta; main vessel carrying blood out of the heart; బృహస్పతి, bRhaspati -n. --[astron.] the planet Jupiter; గురుడు; బెంగ, beMga -n. --worrying; pining; yearning; anxiety; [[File:Chayote_BNC.jpg|right|thumb|బెంగుళూరు వంకాయ]] బెంగుళూరు వంకాయ, beMguLUrU vaMkAya -n. --chayote squash; బెంగుళూరు మిరప, beMguLUrU mirapa -n. --capsicum; --బుట్ట మిరప; బొండు మిరప; బెండకాయ, beMDakAya -n. --okra; gumbo; lady's finger; [bot.] ''Hibiscus longifolius; Hibiscus esculentus; Abelmoschus esculentus'' of the Malvaceae family; --- [note]. In Greek "moschos" means fragrance and Abel refers to Dr. Clarke Abel (1780-1826), physician of Lord Amherst, Governor General of India. The phrase "esculentus" tells that this is edible. Thus the scientific name means Abel's fragrant edible. --- also known as ఎద్దునాలుక చెట్టు; ---కస్తూరి బెండ; --- [Sans.] భేండా, భేండీ; భిండక; భిణాదక; బెండు, beMDu -n. --cork; pith; [bot.] ''Aeschynomene indica; Aeschynomene aspera''; ---జీలుగుబెండు = cork made out of pith. బెండుచాప, beMDucApa -n. --[chem.] linoleum; a plastic sheet used to cover floors; బెందడి, beMdaDi -n. --soft mud; (esp.) mud used as a cement in building construction; బెకబెక, bekabeka -adj. --onomatopoeia for the croaking of frogs; బెగటికంద, begaTikaMda -n. --[bot.] ''Amberboa indica''; బెజ్జం, bejjaM -n. --hole; orifice; aperture; perforation; puncture; బెట్టిదం, beTTidaM -n. --harshness; cruelty; బెట్టు, beTTu -adj. --uppity; a shortened form of బెట్టిదం; బెడలిక, beDalika -n. --[bot.] ''Griffithia fragrans''; బెణుకు, beNuku -n. --sprain; muscle sprain; బెడద మొక్కలు, beDada mokkalu - n. ph. -- invasive plants; బెడిసికొట్టు, beDisikoTTu -v. i. --backfire; బెత్తం, bettaM -n. --rattan; [bot.] ''Calamus Rotang''; cane; stick; thin bamboo rod; -- (rel.) లాఠీ = a thick wooden rod with a metal tip; ---బెత్తాన్ని బొత్తిగా వాడకపోతే పిల్లాడు పూర్తిగా పాడయిపోతాడు = spare the rod and spoil the child. బెత్త, betta -n. --a measure of length equal to the width of 4 fingers; 3 అంగుళాలు; 7.62 సెంటీమీటర్లు; same as బెత్తెడు; -- see also జాన, మూర; బెబ్బులి, bebbuli -n. --tiger; బెరడు, beraDu -n. --bark; dry surface layer of a tree trunk; బెర్తు, bertu -n. --(1) berth; a full-length bench for sleeping in a railway compartment; --(2) mooring place for a ship in a harbor; బెల్లం, bellaM -n. --(1)jaggery; dark, crude, raw sugar; --(2) penis; membrum virile, as applied to children only; ---చెరకుబెల్లం = jaggery; made from the juice of sugar cane. ---తాటిబెల్లం = gur; made from the juice of East Indian palm tree fruits; గుడం. బెల్లమాకు, bellamAku -n. --a native of S. America and naturalized to India; fresh leaves are chewed to relieve toothache; crushed leaves stop bleeding; [bot.] ''Tridax procumbens'' Linn.; బెల్లించు, belliMcu -n. --coax; cajole; wheedle; బ్రెయిల్, breyil -n. --Braille; a script of raised dots on paper to help blind people read; named after Louis Braille, its inventor; బేక్టీరియాబక్షిణి, bEkTIriyAbakshiNi -n. --[biol.] bacteriophage; బేజరూరు, bEjarUru -adj. --not urgent; not essential; బేజారు, bEjAru -adj. --displeasure; annoyance; scary; బేడతీగ, bEDatIga -n. --[bot.] Ipomaea pescaprae; బేడలు, bEDalu -n. pl. --dal; split cereals such as split peas and other leguminous cerelas; బేడా, bEDA -n. --bedroll; bedding; బేడీలు, bEDIlu -n. --handcuffs; cuffs; shackles; బేమరమ్మత్తు, bEmarammattu -n. --disrepair; out of repair; damaged; బేరం, bEraM -n. --(1) bargain; deal; --(2) business; trade; బేరసారాలు, bErasArAlu -n. pl. --negotiations; dealings; transactions బేరిపండు, bEripaMDu -n. -- klip dagga; Christmas candlestick; lion's ear; [bot.] ''Phlomis nepetifolia; Leonotis nepetifolia''; బేరీజు, bErIju -n. --tally; ---లాభనష్టములు బేరీజు వేసికో = tally the profits and losses. బేవార్సు, bEvArsu -n. --unclaimed; in the absence of the owner; free; -- ఊరికినే, పనీపాటా లేకుండా తిరిగే; బాదరబందీ లేకుండా; --(ety.) బే అనేది పర్షియన్ లో "లేని, లేమి, కాని" వంటి అర్థాలలో వాడతారు. వారిస్ అనేది అరబిక్ లో వారసుడు. "బే- వారీస్" అంటే పిల్లలు లేని వాడు అని అర్థం. బేషరుతుగా, bEsharatugA -adv. --unconditionally; బేసబబు, bEsababu -adj. --unreasonable; improper; not right; బేసి, bEsi -n. --odd; (ant.) సరి; బేస్తు, bEstu -n. -- marginal victory in a card game; --కుందేలు = less than marginal victory in a card game; --ఆట = more than marginal victory in a card game; బైట, baiTa -n. --outside; బైతు, baiTu -n. --country bumpkin; బైరాగి, bairAgi -n. --hermit; religious mendicant; altered form of విరాగి; బైలు, bailu -n. --an open field; బైలుదేరు, -v. i. --start; begin a journey; బైలుపరచు, bailuparacu -v. t. --expose; %బొం - boM, బొ - bo, బో - bO, బౌ - bau బొంకు, boMku -n. --lie; fib; untrue; బొంగరం, boMgaraM -n. --top; a spinning toy; a gyrator; బొంగు, boMgu -adj. --hollow; - n. -- hollow bamboo; [bot.] Bambusa arundinaceae బొంగు బిర్యానీ, boMgu biryAnI -n. --Biryani cooked in the hollow of a bamboo; -- బొంగు వెదురు; ముళ్ళ వెదురు; పెంటి వెదురు; బొంగురు, boMguru -adj. --hoarse; (ant.) కీచు; బొండుమల్లె, boMDumalle -n. -- Arabian Jasmine; [bot.] ''Jasminum sambac''; -- బొడ్డుమల్లె; బొంత, boMta -n. --quilt; బొంతకాకి, boMtakAki - n. -- a large black forest crow; కాకోలం; బొంతచామలు, boMtacAmalu -n. --[bot.] ''Populismus frumentacea''; బొంతజెముడు, boMtajemuDu -n. -- antique spurge; a large, bushy shrub; [bot.] ''Euphorbia antiquorum''; బొంతటేకు, boMtEku -n. -- Kath Sagon; Desi Sagon; Karen Wood Tree; [bot.] ''Haplophragma adenophyllum'' of the Bignoniaceae family; ''Bignonia adenophylla''; బొంద, boMda -n. -- (1) hole; hole in the ground; pit; grave; -- (2) channel for water; -- (3) small palm or date tree; -- This word is often used as a rebuke, but it is not recommended because it refers to the act of burying the dead; బొంది, boMdi -n. --physical body; mortal coil; బొందు, boMdu - n. -- a thin strap or cord, usually made of folded cloth, used to tie and support a garment around the waist; a skein, a bundle of fibres or thread; బొంబాయి, boMbAyi -n. --(1) faucet; tap; water tube; --(2) hand pump to pull any liquid from a barrel, especially kerosine;; --(3) Telugu name for the city of Bombay; బొక్క, bokka -n. --(1) hole; --(2) jail; --(3) loss in a business transaction; బొక్కసం, bokkasaM -n. --treasury; బొక్కు, bokku -v. i. --gobble up; eat greedily with a mouthful; బొక్కుడు, bokkuDu -n. --brahmi; Indian pennywort; Asiatic pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica''; బొక్కెన, bokkena -n. --(1) bucket; --(2) [bot.] ''Zapania nodiflora''; బొగడ, bogaDa -n. -- a flowering tree widely found in India; [bot.] ''Mimusops elengi;'' -- చిరు తీపి, ఎక్కువ వగరు వుండే బొగడ పండ్లు నోటి ఆరోగ్యానికి, ముఖ్యంగా చిగుళ్ళకు చాలా మంచివి. ఈ చెట్టు పుల్లలను వేప పుల్లలలాగే పళ్ళు తోముకోడానికి వాడవచ్చు - నోటి దుర్వాసన పోవడం, చిగుళ్ళ ఆరోగ్యం పెరగడం జరుగుతుంది; బొగడబంతి, bogaDabaMti -n. -- gomphrena; [bot.] ''Gomphernia globosa;'' -- బొగడబంతి మొక్కకు పువ్వులే వుంటాయి. ఇది అందానికి ఆహ్లాదానికి పెంచుకొనే మొక్క. చెట్టు కాదు. కాయలు కాయవు. Globe amaranth అని పిలువబడే ఈ మొక్క తోటకూర జాతికి చెందిన మొక్క. ఇది అమెరికా నుండి మన దేశం వచ్చిందట. దీనికి కూడా ఆరోగ్యపరమైన ఉపయోగాలున్నాయని అమెరికా వారే చెప్పారు. బొగ్గు, -n. --(1) charcoal; --(2) coal; (rel.) రాక్షసి బొగ్గు; బొగ్గుపులుసు గాలి, boggupulusu gAli -n. --carbon dioxide; బొచ్చు, boccu -n. --fur; wool; hair; బొచ్చె, bocce -n. --(1) Katla; Catla; a fish of the Cyprinidae family; [bio.] ''Catla catla''; --(2) a pot or cooking vessel; shards of a pot; -- బోలె, బొచ్చె పదాలు కుండ, కుండ పగులగా మిగిలిన ముక్కను సూచిస్తాయి. బొజ్జ, bojja -n. --(1) belly; tummy; --(2) potbelly; -- బొర్ర; బొటబొట, boTaboTa -adj. --onomatopoeia for trickling or dripping flow; ---రక్తం బొటబొట కారింది = the blood trickled. ---కన్నీరు బొటబొట కారింది = the tears trickled. బొటనవేలు, boTanavElu -n. --(1) thumb; --(2) big toe; బొట్టకడపచెట్టు, boTTakaDapaceTTu -n. --[bot.] ''Nauclea parvifolia''; ''Mitragyna parvifolia'' of the Rubiaceae family; -- Its leaves alleviate pain and swelling, and are used for better healing from wounds and ulcers. Its stem bark is used in treatment of biliousness and muscular pains; బొట్టు, boTTu -n. --(1) the dot on the forehead of Hindus; --(2) drop; బొటాబొటి, boTAboTI -adj. --marginal; barely sufficient; approximate; బొట్టె, boTTe -n. --child; బొడ్డ, boDDa -n. --[bot.] ''Ficus glomerata''; బొడ్డ చెట్టు, boDDa ceTTu -n. --[bot.] ''Ficus asperima''; -- కరక బొడ్డ; [Sans.] ఖరపత్ర;. బొడిపె, boDipe -n. --bud-like projection on the skin or tongue; బొడ్డు, boDDu -n. --navel; umbilicus; బొడ్డు తాడు, boDDu tADu -n. --umbilical cord; బొడ్డు నారింజ, boDDu nAriMja -n. --navel orange; a sweet, seedless orange with a structure resembling a navel; బొడ్డుమల్లె, boDDu malle -n. --double jasmine; Arabian jasmine; [bot.] ''Jasminum sambac''; same as బొంతమల్లె; బొడ్డూడనివాడు, boDDUDanivADu -n. --[idiom] infant; kid; child, any person who acts like a child; (lit.) a person whose umbilical cord has not yet dropped; బొత్తాం, bottAM -n. --button; బొత్తిగా, bottigA -adv. --entirely, absolutely; బొద్దింక, boddiMka -n. --roach; cockroach; [bio.] ''Blatta orientalis''; ''Blatta Americana''; -- an insect belonging to the order Orthoptera; తిన్నని రెక్కలు గల కీటకం; బొద్ది, boddi -n. --[bot.] ''Macaranga roxburghii''; ''Macaranga peltata'' of the Euphorbiaceae family; -- the major use of Macaranga peltata is for making wooden pencils and in the plywood industry బొద్దికూర, boddikUra -n. -- [bot.] ''Portulaca tuberosa'' Roxb.; -- a famine food; roots eaten raw; బొద్దు, boddu -adj. --(1) chubby; plump; fat; stout; --(2) sturdy; --(3) thick; --(4) block as in "block lettering" బొప్పాయి, బొబ్బాసి, boppAyi, bobbAsi -n. --papaya; [bot.] ''Carica papaya'' of the Caricaceae family; this S. American plant was brought to India in the seventeenth century; --కొండ బొప్పాయి = [bot.] ''Carica pubescens''; grows in the Nilgiris; బొప్పి, boppi -n. --bump; contusion; swelling; బొబ్బ, bobba -n. --(1) yell; scream; roar; loud cry; --(2) blister; bulla; --(3) child language for water; బొబ్బతెగులు, bobbategulu -n. --tobacco mosaic disease; బొబ్బర్లు, bobbarlu -n. pl. --(1) Catjang cowpeas; Hindu cowpeas; [bot.] ''Vigna unguiculata'' of the Fabaceae family; ''Vigna catjang''; --(2) black beans; [bot.] ''Dolichos sinensis''; ''Dolichos catiang'' Rox --(3) Yardlong Beans; Asparagus beans; [bot.] ''Vigna sinensis''; --అలసందలు; దంటుపెసలు; [Sans.] దీర్ఘబీజ; బొమ్మ, bomma -n. --(1) figure; diagram; image; --(2) doll; --(3) head of a coin; --(4) toy; బొమ్మకట్టుడు, bommakaTTuDu -n. --imagery; a style of writing in which images are created by the power of words; బొమ్మ మర్రి, bomma marri -n. --[bot.] Focus cunia; బొమ్మా బొరుసు, bomma borusu -ph. --head and tail of a coin; బొమ్మజెముడు, bommajemuDu -n. --prickly pear; cactus; బొమ్మపాపట, bommapApaTa -n. --[bot.] stylocorine webera; బొమ్మమేడి, bommamEDi -n. --[bot.] ''Ficus oppositifolia''; బొమ్మరిల్లు, bommarillu -n. --doll-house; బొమ్మసున్నం, bommasunnaM %e2t -n. --plaster of Paris; CaSO₄; బొమ్మిటిక, bommiTika -n. --toy-brick; బొర్ర, borra -n. --(1) belly; tummy; --(2) potbelly; -- బొజ్జ; బొరియ, boriya -n. --burrow; pit; a hole in the ground usually made by an animal; బొరిగె, borige -n. --a small hand-held tool to scrape grass; a small hoe; బొరుగులు, borugulu -n. pl. --(1) fried grain or pulses, often eaten as a snack; --(2) puffed rice; బొరుసు, borusu -n. --tail side of a coin; బొల్లి, bolli -n. --(1) vitiligo; leukodermia; a disease with white patches on the skin; --(2) lie; fib; ---కల్లబొల్లి కబుర్లు = lies and tall tales. బోగన్ విల్లీ, bOgan^villi -n. --[bot.] Bougainvillea spectabilis; బోగీ, bOgI -n. --bogie; a rail car; బోడంట, bODaMTa -n. --Mountain ebony; [bot.] Bauhinia variegata of the Fabaceae family; -- a flowering plant found in China and India; బోడతరం, bODataraM -n. --[bot.] ''Sphaeranthus hirtus''; బోడమామిడి, bODamAmiDi -n. -- cluster fig; udumbara tree; [bot.] ''Ficus glomerata''; -- According to the Shatapatha Brahmana, the Audumbara tree was created from the force of Indra; From his hair his thought flowed, and became millet; from his skin his honour flowed, and became the aśvattha tree (ficus religiosa); from his flesh his force flowed, and became the udumbara tree (ficus glomerata); from his bones his sweet drink flowed, and became the nyagrodha tree (ficus indica); from his marrow his drink, the Soma juice, flowed, and became rice: in this way his energies, or vital powers, went from him; బోడి, bODi -adj. --(1) barren; empty; --(2) hairless; esp. when the hair is shaven off rather than bald; ---బోడిగుండు = hairless scalp; clean-shaven head. ---బోడిపలక = slate without a frame. ---బోడిమెట్ట = treeless hillock. ---బోడికబురు = empty message. బోడిగ చెట్టు, bODiga ceTTu - n. -- Large-leaf beauty berry; [bot.] ''Callicarpa tomentosa;'' A medicinal, evergreen shrub used in Ayurveda for medicinal pastes in treating wounds. -- The leaves are velvety, and when dipped in oil, they burn like a wick, popular in South Indian traditions. -- పాండవ బత్తి; [Sans.] ప్రియంగు; బోణీ, bONI -n. --first transaction in a day's business; బోదకాలు, bOdakAlu -n. --filarial leg; filariasis; elephantiasis; a parasitic disease endemic to eastern part of India; బోదె, bode -n. --stem; particularly stem of a plant like banana plant; బోధ, bOdha -n. --teaching; indoctrination; బోధపడు, bOdhapaDu -n. --understand; comprehend; బోధించు, bOdhiMcu -v. t. --teach; indoctrinate; బోధిసత్వుడు, bOdhisatvuDu - n. -- బోధ సత్తు గా కలవాడు బోధిసత్వుడు. కష్టసుఖాలకి, జీవన్మరణాలకి గల కారణం బోధపడినవాడు. సృష్టి రహస్యం తెలిసినవాడు. జీవిత పరమార్థం గ్రహించిన వాడు. జీవాత్మ, పరమాత్మ ఒకటే అని అనుభవైకవేద్యంగా జీర్ణించుకున్న వాడు. తనలో ఇతరులని, ఇతరులలో తనని చూసుకోగలిగినవాడు. పరమపదం చేరిన వాడు బుద్ధుడు. పరమపదం ద్వారానికి చేరుకుని, తాళంచెవి చేతిలో ఉన్నా తాళం తీయటానికి సమయం కావాలి అని నిర్ణయించుకుని సహానుభూతితో తోటి ప్రయాణీకుల కోసం వేచి ఉన్న వ్యక్తి బోధిసత్వుడు. -- బోధిసత్వుని స్త్రీభాగం డాకిని. తార. డాకిని శక్తి స్వరూపిణి. ఆకాశ రూపిణి. ఊర్ధ్వ సంచారిణి. బోధిసత్వునికి బుద్ధత్వానికి గల అంతరం. బోధిసత్వుని బుద్ధుడికి చేర్చడానికి ఏకైక సాధనం. బోను, bOnu -n. --(1) cage; especially, animal cage; --(2) trap; snare; --(3) witness stand; బోయ్‍కాట్‍, bOykAT^ -n. --boycott; to collectively refrain from buying a product or using a service as an act of protest; named after Capt. Charles C. Boycott; బోయా, bOyA -n. --buoy; a floating ball or drum used as a marker in harbors and waterways; బోర, bOra -n. --chest; thorax; ---బోర విరుచుకుని నడుస్తున్నాడు = he is proud and arrogant; (lit.) he is walking with an uplifted chest. బోర్లా, bOrIA -adj. --prone; up-side down; topsy-turvey; face downward; బోర్లాపడు, bOrlApaDu -v. i. --fall face down; capsize; బోరు, bOru -n. --bore; tedium; బోరుకొట్టు, bOrukoTTu -v. i. --to be boring; బోల్తాపడు, bOltApaDu -v. i. --fall prey to; get cheated; బోర్లించు, bOrliMcu -v. t. --invert; put face down; put a vessel or a dish face down; బోలు, bOlu -adj. --hollow; బోసి, bOsi -adj. --(1)naked; blank; empty; --(2) toothless; ---బోసి మెడ = a neck without any ornament. ---బోసి మొహం = blank face. ---బోసి నోరు = mouth without teeth. బౌల్య సమీకరణం, baulya samIkaraNaM -n. --Boolean equation; </poem> ==Part 3: భం - bhaM, భ - bha, భ్ర - bhra== <poem> భంగం, bhaMgaM -n. --(1) breakage; disruption; --(2) interruption; ---అస్థి భంగం = breaking of the bones ---శృంగ భంగం = removing the horns; [idiom] to cut one down to size; భంగకర, bhaMgakara -adj. --disruptive; భంగపడు, bhaMgapaDu -v. i. --(1) to be broken; to be shattered; (2) to be disappointed; భంగపాటు, bhaMgapATu -n. --failure; defeat; disappointment; frustration; భంగిమ, bhaMgima -n. --pose; posture; manner; భంగురం, bhaMguraM -n. --transient; changeable; fleeting; భంజకం, bhaMjakaM -n. --breaker; destroyer; భంజనం, bhaMjanaM -n. --breaking; destroying; భండారం, bhaMDAraM -n. --(1) treasury; --(2) collection; --(3) store room; భక్తి, bhakti -n. --devotion; attachment; reverence; భక్తుడు, bhaktuDu -n. --devotee; fan; భక్షక కణాలు, bhakshaka kaNAlu -n. pl. --phagocytes; భక్షణ, bhakshaNa -n. --eating; భక్ష్యాలు, bhakshyAlu -n. --food prepared for events; భక్షించు, bhakshiMcu -v. t. --eat; భగం, bhagaM -n. --vagina; భగందరం, bhagaMdharaM -n. --fistula; భగ, bhaga -n. -- Fire; భగభగ, bhagabhaga -n. --onomatopoeia for the sound of flames, for a burning sensation or for expressing blazing anger; can be used for a burning sensation as well as the burning of an object; భగవంతుడు, bhagavaMtuDu -n. m. --God; Almighty; one who is surrounded by fire; 'భగ' మును ఆవరించి / ఆవహించి ఉన్నవాడు/ఉన్నది; భగవతి, bhagavati -n.f. -goddess; భగ్నం, bhagnaM -adj. --broken; shattered; భగీరథ ప్రయత్నం, bhagiratha prayatnaM -ph. --Herculian task; monumental task; బాగోణి, bhagONi - n. -- a shallow, wide-mouthed vessel used in cooking; -- మూతి వెడల్పుగా, లోతు తక్కువగా ఉండు మట్టి పాత్ర. భజంత్రీలు, bhajaMtrIlu -n. pl. --musicians who play bands, esp. while referring to bands at wedding ceremonies and processions; -- భాజా భజంత్రీలు = musical instruments and players; భట్టారకుడు, bhaTTArakuDu -n. --scholar; a scholar who is also a poet; -- విద్వాంసుడు కవి కూడా అయితే అతడు ‘భట్ట’ లేక ‘భట్టు’ లేక ‘భట్టారకుడు’ అనబడతాడు. కేవలం పాండిత్యమే కాక చక్కగా కవిత్వం చెప్పగలిగే భావనా చాతుర్యం కలవాడు భట్టు. ఉదా: (1) నన్నయ భట్టు, (2) కుమారిల భట్టు జైమిని ‘మీమాంస సూత్రాల’కు భాష్యకారునిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు, (3) ప్రత్యక్ష, ఆనుమాన, ఉపమాన, శబ్ద పరిచ్ఛేదాలతో జ్ఞాన సముపార్జనా మార్గాలైన ప్రమాణాలను (valid sources of knowledge) అందరికీ అర్ధమయ్యే సులభ శైలిలో వివరిస్తూ ‘తర్క సంగ్రహ’ పేరిట గౌతముని న్యాయ సూత్రాలను వ్యాఖ్యానించిన తర్క శాస్త్ర పండితుడు వారణాసి అన్నంభట్టు; భడవా, bhaDavA -inter. -- a term of endearment widely used in coastal Andhra while reprimanding young boys; -- [Hindi] "bhad" means a pimp, a broker for call girls; -- ఇతర భారతీయ భాషలలో ఇది బూతు పదం; సరి అయిన అర్థం తెలియక కోస్తా ఆంధ్రలో దీనిని ముద్దు పేరుగా వాడెస్తూ ఉంటారు; భత్యం, bhatyaM -n. --allowance; stipend; ---కరువు భత్యం = dearness allowance. భద్రంగా, bhadraMgA -adv. --safely; భద్రత, bhadrata -n. --security; safety; భద్రతా సంఘం, bhadratA saMghaM -n. --Security Council of the United Nations; భద్రతుంగ, bhadratuMga -n. --coco-grass; Java gras;, nut grass; purple nutsedge; red nutsedge; [bot.] ''Cyperus rotundus'' of the Cyperaceae family; -- The plant is mentioned in the ancient Charaka Samhita (circa 100 AD). Modern Ayurvedic medicine uses the plant, known as musta (in musta moola churna), for fevers, digestive disorders, dysmenorrhea, and other maladies; [File:Gul-Abas-4-O%27clock_plant.JPG|right|thumb|Mirabilis jalapa=భద్రాక్షి]] భద్రాక్షి, bhadrAkshi -n. --four o'clock flower; [bot.] ''Mirabilis jalapa'' of the Nyctaginaceae family; -- Mirabilis in Latin means wonderful and Jalapa (or Xalapa) is the state capital of Veracruz in México. భయంకరమైన, bhayaMkaramaina -adj. --scary; grisly; భయం, bhayaM -n. --fear; trepidation; terror; phobia; భయకంపితం, bhayakaMpitaM -n. --shudder; భయపడు, bhayapaDu -v. i. --dread; fear; be afraid; భయపెట్టు, bhayapeTTu -v. t. --scare; intimidate; భయస్తుడు, bhayastuDu -n. m. --timid person; భయాందోళన, bhayAMdOLana -n. --panic; % to e2t భయానక, bhayAnaka -adj. --frightening; horrible; భరణం, bharaNaM -n. --(1) compensation; --(2) alimony; భరణి, bharaNi -n. --(1) the star, 35 Arietis; Musca; Yoga tara of the second lunar mansion; --(2) The second of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; భరతవాక్యం, bharatavAkyaM -n. --epilog; epilogue; భరద్వాజపక్షి, bharadvAja pakshi -n. --King-crow; Drongo-shrike; a bird commonly seen on the backs of cattle; -- ఎట్రిత; పశులపోలిగాడు; నల్లంచి పిట్ట; భర్త, bharta -n. --husband. భరించు, bhariMcu -v. t. --tolerate; support; bear; endure; sustain; ---భరించువాడు భర్త = the one who supports is the husband. భరిణె, bhariNe -n. --a small box; pill-box; భరిత, bharita adjvl. -suff. --full of; filled with; భర్తీ చేయు, bhartI cEyu -v. t. --fill; fill up; భరోసా, bharOsA -n. --assurance; guarantee; trust; భల్లాటకం, bhallATakaM -n. --marking nut tree; [bot.] ''Semecarpus anacardium''; -- నల్లజీడి; భవం, bhavaM -n. -- birth; rebirth; -- పుట్టుక; జన్మ; పునర్జన్మ; కుమార సంభవం = the birth of Kumara; భవసాగరం, bhavasaagaraM - n. -- this cycle of life and death punctuated by pleasures and hardships; -- సంసారం అనే సముద్రం; కష్ట సుఖాలతో నిండింది జీవితం; ఈ చావు పుట్టుకల క్రమం అనంతం, సముద్రం అంత; భవనం, bhavanaM -n. --mansion; big building; manor; భవదీయుడు, bhavdIyuDu -n. m. --yours; used in closing a letter; భవము, bhavamu - n. -- birth; birth and death; భవసాగరము, bhavasaagaramu - n. -- the ocean of birth; the ocean of birth and death; the cycle of birth and death; భవిష్యత్ కాలం, bhavishyat kAlaM -n. --(1) [gram.] future tense; --(2) future; భవిష్యత్తు, bhavishyattu -n. --future; భస్మం. bhasmaM - n. -- Ashes; calx; -- బూడిద; బుగ్గి; బూతి; బూది; విబూది; --- తామ్రభస్మము = calx of copper; --- సువర్ణ భస్మం" (బంగారు బుగ్గి), "మౌక్తిక భస్మం" (ముత్యాల బుగ్గి), "హీరక భస్మం" (వజ్రాల బుగ్గి) ఆయుర్వేద, యునాని ఔషధాలలో కూడా వాడేవారు. భస్మీకరణం, bhasmIkaraNaM -n. --(1) incineration; --(2) calcination; భృంగామలక తైలం, bhRMgAmalaka tailaM - n. ph. -- An Ayurvedic hair oil made from boiling coconut oil with "bhRMga" (గుంటగలగరాకు) (''Eclipta alba'') and "amla" (ఉసిరి) (''Emblica myrobalan''); భ్రంశం, bhraMSaM -n. --movement; prolapse; sliding; ---స్థానభ్రంశం = displacement. ---గుదభ్రంశం = prolapse of the anus. భ్రమ, bhrama -n. --illusion; delusion; -- (ant.) ప్రమ = true knowledge; యథార్థజ్ఞానము; భ్రమకం, bhramakaM -n. -- palindrome; any word or phrase that reads the same both forward and backward. "Able was I ere I saw Elba" is a well-known palindromic sentence. "Malayalam" is English's longest known palindromic word (though a proper noun). There are palindromic poems in Telugu. -- same as కచికపదం; భ్రమణం, bhramaNaM -n. --whirling; turning; going around; revolution; భ్రమరం, bhramaraM -n. --bee; -- తుమ్మెద; సారంగము; చంచరీకము; కందిరీగ; -- భ్రమరకీటక న్యాయం. ఆకుపురుగు (కేటర్ పిల్లర్) శరీరంలో తన గుడ్లను పెట్టి తుమ్మెదో (కందిరీగో) మట్టితో దాన్ని మూసేస్తుంది. నాలుగు వారాల్లో ఆకుపురుగు దేహంలో కందిరీగ పెట్టిన గుడ్లు పిల్లలై ఆకుపురుగు దేహాన్నే ఆహారంగా భుజించి ప్యుపా దశకు చేరి అందమైన భ్రమరాలుగా, (కందిరీగలుగా) మట్టిని తొలుచుకొని వెలుపలికి వస్తాయి. ఆకుపురుగు తుమ్మెదగా మారుతోందని భ్రమపడ్డారు. ఇది కేవలం కవిసమయం; భ్రష్టం, bhrashTaM -n. --one that has fallen; భ్రష్టుడు, bhrashTuDu -n. m. --one who has fallen in stature or social values; ==Part 3: భాం - bhAM, భా - bhA== భాండం, bhAMDaM -n. --pot; vessel; భాండాగారం, bhAMDAgAraM -n. --a storehouse; repository; archive; depository; భాగం, bhAgaM -n. --share; part; portion; quarter; side; భాగస్వామి, bhAgasvAmi -n. --shareholder; partner; participant; భాగస్తుడు; భాగలబ్దం, bhAgalabdaM -n. --[math.] quotient; భాగ్యం, bhAgyaM -n. --fortune; (ant.) నిర్భాగ్యం; భాగ్యవంతుడు, bhAgyavaMtuDu -n. m. --wealthy person; భాగ్యవతి, bhAgyavati -n. f. --wealthy person; భాగారం, bhAgAraM -n. --[math.] division; భాగినేయి, bhAginEyi -n. -- sister's daughter; భాగినేయుడు, bhAginEyi -n. -- sister's son; భాగోతం, bhAgOtaM -n. --(1) a dance drama; --(2) farce; ---వీధి భాగోతం = a dance drama performed at the street corner; భాజకం, bhAjakaM -n. --[math.] divisor; భానువారం, bhAnuvAraM -n. --Sunday; భారం, bhAraM -n. --(1) [phy.] mass; --(2) weight; --(3) burden; responsibility; భారగతి, bhAragati -n. --[phy.] momentum; mass times the velocity of an object; % to e2t భారతీయ, bhAratIya -adj. --Indian; భారమితి, bhAramiti -n. --barometer; an instrument to measure the weight of air and therefore the pressure of the atmosphere; భార్య, bhArya -n. --wife; భార్యాభర్తలు, bhAryAbhartalu -n. pl. --wife and husband; couple; భారీ, bhArI -adj. --massive; heavy-duty; large-scale; ---భారీ పరిశ్రమలు = heavy industry. భారీతనం, bhArItanaM -n. --massiveness; భావం, bhAvaM -n. --meaning; concept; opinion; idea; [drama] emotion; ---స్థాయీభావం = dominant emotion. ---సాత్విక భావం = responsive emotion. ---సంచార భావం = transitory emotion. ---భావచౌర్యం = stealing of an idea. భావంజి, bhAvaMji -n. --Babchi; [bot.] ''Psoralea corylifolia'' of the Fabaceae family; --a plant used in Indian and Chinese traditional medicine for treatment of lichen-induced dermatitis by psoralen extract combined with sunlight exposure; భావకవిత్వం, bhAvakavitvaM -n. -- see భావగీతం; భావగీతం, bhAvagItaM -n. --lyrical poem; romantic poem; imaginative poem; --- భావకవిత్వ నిర్వచనము Lyrical Poetry; --- భావకవిత్వంలో శాఖలు - ప్రణయకవిత్వము (Love Poetry), ప్రకృతికవిత్వము (Nature Poetry), భక్తికవిత్వము (Mystic Poetry), దేశభక్తికవిత్వము (Patriotic Poetry), సంఘసంస్కరణ కవిత్వము (Reformative Poetry), స్మృతికావ్యములు (Elegies). --- భావకవిత్వంలో కవినక్షత్రములు - రాయప్రోలు, విశ్వనాథ, వెంకటపార్వతీశులు, కృష్ణశాస్త్రి, దువ్వూరి, బసవరాజు, నండూరి, వేదుల, నాయని, పింగళి, కాటూరి, జాషువా, తుమ్మల, తల్లావజ్ఝల, బాపిరాజు; --- భావకవులవలె ఎవరికి తెలియని ఏవో పాటలు పాడాలోయ్ -- ఎవరికీ తెలియని లేదా అర్థంకాని పాటలు రాసేవాళ్లే భావకవులు భావజాలం, bhAvajAlaM -n. --conceptual cluster; a stirring of a thought; భావమిశ్ర, bhAvamisra -n. --Bhava Misra; an eminent Ayurvedic physician of the 16th century; he described the circulation of blood and made many contributions to anatomy and physiology; భావన, bhAvana -adj. --treated; steeped; the steeping process involves immersing the subject substance in a mixture of rock salt and lime juice overnight, drying the subject substance in sunlight, and repeating the whole immersion, drying cycle. Lime juice is added every night to keep the subject substance immersed all through the night; -- భావన చేయడం అంటే ఆయుర్వేదం ప్రకారం ఏడుసార్లు నిమ్మరసం, సైంధవలవణం లో భావన చేయాలి. ఎండబెట్టడం మరలా రసంలో వేయడం మరలా పక్క రోజు ఎండబెట్టడం ఇలా ఏడు రోజులు చేసాక అల్లం జిలకర్ర ను బాగా ఎండబెట్టి నిలవచేసుకోవాలి. ---భావన అల్లం = ginger steeped in a special solution; శొంఠి. ---భావన కరక్కాయ = aloe steeped in a special solution. ---భావన జీలక్రర = steeped cumin seeds. -n. --concept; భావనాత్మక, bhAvanAtmaka -adj. --(1) conceptual; (2) romantic; భావసంకల్పన, bhAvasaMkalpana -n. --concept formation; భావసేకరణ, bhAvasEkaraNa -n. --abstraction; భావోద్రేకం, bhAvOdrEkaM - n. -- emotion; భావోద్వేగం, bhAvOdvEgaM - n. -- emotion; భావ్యం, bhAvyaM -n. --proper; appropriate; fair; భావి, bhAvi -n. --future; prospects; భాస్వరం, bhAsvaraM -n. --the element phosphorous; భాస్వర చక్కెర, bhasvara cakkera -n. --[biochem.] sugar-phosphate; భాష, bhASha - n. -- language; --- గ్రాంథిక భాష = literary language --- ప్రామాణిక భాష = standard language --- భాషులు = people speaking that language భాష్యం, bhAshyaM -n. --annotation; exposition; exegesis; commentary on a written text; భాషాంతరీకరణం, bhAshAMtarIkaraNaM -n. --translation; భాషాభాగం, bhAshAbhagaM -n. --[gram.] part of speech; భాసం, bhAsaM -n. --radiation; brightness; radiance; భాసబ్బదిలీ, bhAsabbadilI -n. --[phy] radiative transfer; % to e2t బాధ్యత, bhAdyata -n. --responsibility; భ్రాంతి, bhrAMti -n. --illusion; భ్రాత్రియం, bhrAtriyaM -n. --brotherhood; fraternity; భిత్తి, bhitti, -n. --wall; ---భిత్తి చిత్రం = wall painting. ---భిత్తి శిలాంచలాలు = strips of sculpture on walls telling a story, somewhat like the modern cartoon strips in newspapers. ---భిత్తి శిల్పాలు = wall scupture; relief sculpture on walls. భిన్నం, bhinnaM -n. --[math.] fraction; a rational number; (2) one that is broken; (3) distinct; separate; -- భిన్నము అంటే భేదింపబడినది. అంటే పగలగొట్ట బడినది. దుర్భిన్నము అంటే పగలగొట్ట డానికి వీలుకానిది; భిన్నత్వం, bhinnatvaM -n. --diversity; భిన్నాంకం, bhinnaMkaM -n. --[math.] fractional number; rational number; భిన్నాభిప్రాయం, bhinnAbhiprAyaM -n. --dissent; disagreement; different opinion; భీతి, bhIti -n. --fear; scare; phobia; భీరుడు, bhIruDu -n. m. --coward; (ant.) ధీరుడు; భుక్త, hukta - n. -- the eater; the person who enjoys the crops; భుక్తి, bhukti -n. --livelihood; భుగభుగ, bhugabhuga -adj. --onomatopoeia for effervescence; భుజం, bhujaM -n. --(1) shoulder; --(2) the side of a rectilinear geometrical figure; భుజంగనాడి, bhujaMganADi -n. --the name of a Tamil book in which many predictions about the future can be found; భుజగం, bhujagaM -n. --snake; serpent; భుజపత్రం, bhujapatraM -n. --Himalayan birch; [bot.] ''Betula bhojpatra;'' -- Bhojpatras have been used by priests for over 2100 years for writing mantras and Shlokas. It has been recorded that Raja Vikramaditya used the Bhojpatra for writing Mantras. It was only when the Mughals introduced paper, the use of Bhojpatra became obsolete; భుజాంతరం, bhujAMtaraM -n. --chest; (lit.) the space between the arms; భుజాస్థి, bhujAsti -n. --bone in the arm; భుజించు, bhujiMcu -v. t. --eat; భూకంపం, bhUkaMpaM -n. --earthquake; earth tremor; భూగర్భం, bhUgarbhaM -n. --the interior of the Earth; భూగర్భజలం, bhUgarbhajalaM -n. --groundwater; భూగోళం, bhUgOLaM -n. --(1) the globe; --(2) the planet Earth; the sphere of Earth; భూచక్కెరగడ్డ, bhUcakkeragaDDa - n. -- (1) Alligator Yam, Milky Yam; [bot.] ''Ipomea digitata;'' -- In India, Alligator Yam is used as a general tonic, to treat diseases of the spleen and liver and prevent fat accumulation in the body. -- (2) Ram Kandamool; రామకందమూలం; [bot.] ''Maerua oblongifolia;'' -- ఒక పెద్ద దుంగలాంటి చెట్టు కాండాన్ని రామ్ కంద అంటారు. దీన్ని చిరుతిండిగా చాలా ప్రాంతాలలో అమ్ముతారు. ఈ దుంగ మొత్తం కొబ్బరి మొవ్వలా మెత్తగా వుంటుంది. రుచిగా, తియ్యగా కూడా వుంటుంది. రామ్ కంద దుంగను పలుచని పొరలుగా, ముక్కలు కోసి అమ్ముతారు. దీన్ని కంద అని పిలుస్తారు గాని నిజానికి ఇది చెట్టు కాండమే. మన దేశపు అడవుల్లో ఇవి విరివిగా దొరుకుతాయి; భూతం, bhUtaM -n. --(1) demon; ghost; imp; hobgoblin; --(2) any one of the five elements of the ancient sciences of Hindus; -- భూతం (Sanskrit) = దయ్యం (Telugu) = ఆత్మ of a dead person; ప్రేతం అన్నా ఆత్మ అనే లెక్క. కానీ సంస్కరించనిది; -- భూత ప్రేతాలకు యజ్ఞ, యాగాదుల్లో బలి వేస్తారు. ఆ ధర్మ కార్యం లో ఇయ్యబడిన తిండి వాటికి కడుపు నింపుతుంది. ప్రపంచాన్ని పీడించకుండా ఉంటాయి. ఇదే కాక బ్రాహ్మణులు భోజనం తర్వాత వదిలిన ఉత్తర పరిషేచనం, వారు వదిలిన అన్నం కూడా తిని సంతృప్తి చెందుతాయి ట; -- పూజాది కార్యక్రమాలు చేసేటప్పుడు "ఉత్తిష్ఠ న్తు భూత పిశాచా:" అనే మంత్రం చదువుతాము. వాటిని, మేము పూజ చేసుకుంటాం దయచేసి ఈ జాగా ఖాళీ చేసి వెళ్ళమని విజ్ఞప్తి చేయడం; భూత, bhUta -adj. --(1) the one that comes into being; --(2) elemental; --(3) big; huge; demonic; --(4) past; --(5) life; living things; భూతకాలం, bhUtakAlaM -n. --[gram.] past tense; భూతద్దం, bhUtaddaM -n. --magnifying glass; భూతబలి, bhootabali - n. -- The sacrificial killing of an animal to please gods; -- see also బలి; భూతబ్బల్లులు, bhUtabballulu -n. --dinosaurs; (lit.) giant lizards; -- రాక్షసి బల్లులు; భూతదయ, bhUtadaya -n. --compassion for the living things; భూతల జలం, bhUtala jalaM -n. --[geol.] surface water; భూతవైద్యం, bhUtavaidyaM -n. --exorcism; భూతాంకుశం, bhUtAMkuSaM -n. --croton; [bot.] ''Croton oblongifolius''; భూతావాసం, bhUtAvAsaM -n. --[bot.] ''Terminalia belerica''; -- The seeds are called "bedda" nuts. In traditional Ayurvedic medicine, Beleric is known as "Bibhitaki." Its fruit is used in the popular Indian herbal Rasayana treatment Triphala. -- [Sans.] Bibhītaka భూతి, bhooti - n. -- wealth; -- విభూతి = the superior wealth = శివస్పర్శ పొందినది గాబట్టి అది విశేష శక్తి సమన్వితమై విభూతి ఔతున్నది; భూతులసి, bhUtulasi -n. -- Sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum'' of the Lamiaceae (mints) family; భూనభోంతరాళాలు, bhUnabhOMtarALAlu -n. pl. --Earth, heaven, and the intervening space; భూనింబ, bhUniMba -n. --creat; chrietta; King of Bitters; [bot.] ''Andrographis paniculata'' of the Acanthaceae family; -- one of the most popular medicinal plants used traditionally for the treatment of an array of diseases such as cancer, diabetes, high blood pressure, ulcer, leprosy, bronchitis, skin diseases, flatulence, colic, influenza, dysentery, dyspepsia and malaria for centuries; -- నేలవేము; భూమధ్యరేఖ, bhUmadhyarEkha -n. --equator; భూమ్యాలకి, bhUmyAlaki -n. -- Gale of the wind; stonebreaker; seed-under-leaf; [bot.] ''Phyllanthus niruri'' of the Phyllanthaceae family; -- the juice of this herb plant is used for the treatment of jaundice, chronic dysentery, dyspepsia, cough, indigestion, diabetes, urinary tract diseases, skin diseases, ulcer, sores and swelling; -- నేల ఉసిరి; భూమి, bhUmi -n. --(1) ground; --(2) acreage; --(3) the planet Earth; భూమిక, bhUmika -n. --(1) role in a drama; --(2) preface; భూములు, bhUmulu -n. --lands; landed property; estate; భూయిష్టం, bhUyishTaM -suff. --full of; very widespread; -- బహుళం; విస్తృతం; ---కరుణ భూయిష్టం = full of mercy. ---దోషభూయిష్టం = full of errors. ---పాప భూయిష్టం = full of sins. భూర్జం, bhUrjaM -n. --birch tree; [bot.] ''Betula bhojpatra''; భూర్జ, bhUrja -adj. --related to birch tree; భూరి, bhUri -n. --(1) plenty; generous; --(2) one followed by 33 zeros in the traditional Indian method of counting; భూసంధి, bhUsaMdhi -n. --isthmus; a land bridge joining two land masses across a sea; భూస్వామి, bhUsvAmi -n. --landlord; (lit.) the lord of the land; భ్రూణం, bhRUNaM' - n. -- fetus; -- (note) మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. %భృ - bhR, భే - bhE, భొ - bho, భో - bhO, భౌ - bhau భృంగప్రియ, bhRMgapriya -n. --Jequirity bean; Rosary pea; [bot.] ''Abrus precatorius'' of the Fabaceae family; --A perennial climbing vine whose small seeds are astonishingly deadly; They contain a toxic protein called abrin that is so poisonous that a single seed can kill you within 36 hours; Abrin has some potential medicinal uses, such as in the treatment to kill cancer cells; భృంగరాజు, bhRMgarAju -n. --a medicinal plant; [bot.] ''Eclipta alba''; -- గంటగలగరాకు; బృంగరాజ్ ఆకుని కేస్ రాజు అని కూడా పిలుస్తారు. జుట్టుకు కావలసిన ప్రోటీన్లు విటమిన్లు మరియు యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు పుష్కలంగా ఈ ఆకులో ఉంటాయి; భృతి, bhRti -n. --support; maintenance; salary; wages; భృత్యుడు, bhRtyuDu -n. --servant; slave; భృహన్నవ్య తార, bhRhannavya tAra -n. --[astron.] supernova; భేటీ, bhETI -n. --interview; భేదం, bhEdaM -n. --disparity; separation; division; dissention; భేదక, bhEdaka -adj. --dividing; భేదకరేఖ, bhEdakarEkha -n. --(1) dividing line; --(2) (ling.) isogloss; భేది ఉప్పు, bhEdi uppu -n. --Epsom salt; magnesium sulfate; Mg₂SO₄; భేషజం, bhEshajaM -n. -- (1) medicine; remedy; (2) pretense; humbug; భైరవాసం, bhairavAsaM %e2t -n. --benzene; భోక్తలు, bhOktalu -n. --consumers; (ant.) ఉత్పాదకులు; భోగట్టా, bhOgaTTA -n. --information; news; enquiry; భోగం, bhOgaM - n. -- comfort; wealth; meal; భోగంమేళం, bhOgaMmELaM - n. -- a group dance performed by a clan of prostitutes with indecent language and exposure; it was customary to have such performances at weddings in bygone days; -- నాచ్ పార్టీ; మేజువాణీ; భోగట్టా, bhOgaTTA - n. -- news about welfare; news; -- భోగవార్తలు; క్షేమసమాచారాలు; భోగపరాయణ, bhOgaparAyaNa - adj. -- epicurean; Devoted to refined pleasures and the deliberate avoidance of pain or suffering; Relating to enjoyment and gratification, especially through fine food and drink; భోగభాగ్యాలు, bhOgabhAgyAlu -n. pl. --luxuries; భోగలాలస, bhOgalAlasa - adj. -- epicurean; Devoted to refined pleasures and the deliberate avoidance of pain or suffering; Relating to enjoyment and gratification, especially through fine food and drink; భోజనం, bhOjanaM -n. --(1) food; --(2) meals; సేంద్రియముల ద్వారా గ్రహించునది; భోజనప్రియుడు, bhOjanapriyuDu -n. --gourmand; భోజ్యాలు, bhOjyAlu -n. --routine meals; భోరున, bhOruna -adv. --heavily; greatly; భౌతిక, bhautika -adj. --(1) physical; --(2) material; materialistic; భౌతిక దేహం, bhautika dEhaM -n. --physical body; physical remains; mortal coil; term used to refer to the dead body of a distinguished person; with ordinary people, it is simply a శవం; also పార్థివ దేహం; భౌతిక ధర్మం, bhautika dharmaM -n. --physical law; physical function; భౌతిక రసాయనం, bhautika rasAyanaM -n. --physical chemistry; భౌతిక వాది, bhautika vAdi -n. --materialist; భౌతిక శాస్త్రం, bhautika SAstraM -n. --physics; భ్రమ, bhrama -n. --illusion; delusion; భ్రష్టత, bhrashTata -n. --degeneration; ruin; భ్రష్టుడు, bhrashTuDu -n. m. --(1) degenerated person; fallen person; --(2) wretched fellow; భ్రాంతి, bhraNti -n. --illusion; delusion; భ్రూణం, bhrUNaM -n. --embryo; fetus; </poem> ==Part 4: మం - maM== <poem> మంకు, maMku -adj. --obstinate; stubborn; మంకుతనం, maMkutanaM -n. --obstinacy; stubbornness; మంకుపట్టు, maMkupaTTu -n. --obstinacy; stubbornness; మంకెన, maMkena -n. --Noon Flower; Midday Flower; Midday Mallow; Copper Cups; [bot.] ''Pentapetes phoenicea'' of the Malvaceae family; -- మధ్యాహ్న మందార; రిక్షమల్లి; [Sans.] అర్కవల్లభ; బంధూకమ్; [Hin.] దో పహరియా; -- ఐదు రేకుల పువ్వునుబట్టి పెంటాపెటెస్ అనీ, పువ్వుల రక్తవర్ణాన్నిబట్టి దీనికి ఫీనీషియా అనీ దీని లాటిన్ పేరు ఏర్పడింది. మంకెన ఆకులతో కొందరు టీ కాచుకుంటారు. మంకెన కాయలలోని గింజలను ఉదరసంబంధమైన వ్యాధులలో కషాయం కాచుకుని తాగుతారు. మంకెన వేరు కషాయం శరీరంలో స్రావాలను నిరోధిస్తుంది. జ్వరహారిణిగా పనిచేస్తుంది. వాతరోగాల నివారణకు కూడా పనిచేస్తుంది. అజీర్తి కారణంగా వచ్చే తీవ్రమైన కడుపునొప్పి, జ్వరాలను మంకెన వేర్ల కషాయం పోగొడుతుంది. [[file:Mamkena_Flower.jpg|thumb|right|మంకెన పూలు]] మంగ, maMga -n. -- mountain pomegranate; [bot.] ''Randia dumetorum'' of the Rubiaceae family; -- మంగముళ్ళ చెట్టు; [Sans.] పిండీతకము; మంగనం, maMganaM -n. --manganese; one of the chemical elements with the symbol Mn; మంగలం, maMgalaM -n. --frying pan; popper; a pan used to pop grain; (ety.) మన్ + కలం; మంగలి, maMgali -n. --barber; barber caste; మంగలి కొట్టు, maMgali koTTu -n. --barber shop; మంగు మచ్చలు, mangu macchalu - n. -- Melasma; hyperpigmentation of skin; Melasma is a condition in which areas of the skin become darker than the surrounding skin; మంచం, maMcaM -n. --cot; bed; bedstead; (rel.) పరుపు; ---మడత మంచం = folding cot. ---పందిరి మంచం = canopy bed. మంచి, maMci -adj. --(1) good; --(2) fresh; (ant.) చెడు; మంచి కంద, maMci kaMda - n. -- Elephant foot yam; [bot.] ''Amorphophallus companulatus'' Bl. మంచినీళ్లు, maMcinILlu -n. --fresh water; potable water; ---పచ్చిమంచినీళ్లు = raw fresh water; మంచు, maMcu -n. --(1) ice; solidified water; --(2) dew; --(3) snow; మంచుతుఫాను, maMcutuphAnu -n. --snow storm; blizzard; మంచుకాడ, maMcukADa -n. --icicle; a rod of ice hanging from a roof or tree; మంచు పొర, maMcu pora -n. --floe; sheet of ice; sheet of ice formed on the surface of water; మంచు ముక్క, maMcu mukka -n. --ice cube; piece of ice; మంచు రేకు, maMcu rEku -n. --snow flake; మంచె, maMce -n. --rack; stand; platform; మంజరి, maMjari - n. -- bouquet; a collection of flowers; often used as a suffix to book titles to indicate a collection of literary items; మంజిష్ట, maMjishTa -n. --Indian madder; common madder; a medicinal creeper; [bot.] ''Rubia cordifolia'' of the Rubiaceae family; --Manjishta is a famous herb for blood detoxifying. Its root is extensively used in many skin disease medicines of Ayurveda. --this plant also gives a bright red dye; మంజుల, maMjula -adj. --sweet; delicious; మంజూరు, maMjUru -n. --sanction; approval; మంట, maMTa -n. --flame; మండ, maMDa -n. --(1) the back part of the hand from the wrist to the fingertips; --(2) a twig with leaves that can be used as a whisk; --- వేపమండ = a twig of neem tree. --- కంపమండ = twig or branch of a thorny bush; మండపం, maMDapaM -n. --portico; gazebo; an elevated covered structure built on pillars; also మంటపం; మండలం, maMDalaM -n. --(1) orb of a celestial body; --(2) region; province; district; --(3) a group of people; --(4) cycle; circumference; circuit; --(5) forty days; వేదాలలో, “మండలం” అనేది సాధారణంగా 40 రోజుల కాలాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది “తపస్సు” లేదా “దీక్ష” లేదా “ఉపాసన” యొక్క సంపూర్ణ చక్రంగా పరిగణించబడింది; ---వ్యవహార మండలం = jurisdiction. ---మందలాధిపతులు = regional officers; మండలి, maMDali -n. --society; committee; మండ్రగబ్బ, maMDragabba - n. -- Large Black Scorpion; Emperor Scorpion; [bio.] ''Pandinus imperator'' of the Scorpionidae family; -- పుట్టతేలు; మండ్రగబ్బలు నల్లగా వుంటాయి ఇవి తేలు కన్నా చాలా విషపూరితమైనవి. వీటిని చంపినపుడు రక్తం నల్లగా బురదలాగ వస్తుంది; ఇవి తేలు కంటె కొంచెం లావుగా వుంటాయి; మండించు, maMDiMcu -v. t. --burn; మండిపడు, maMDipaDu -v. t. --get angry and show it externally; మండీ, maMDI -n. --(1) wholesale market; --(2) warehouse; godown; మండు, maMDu -v. i. --burn; ---ఒళ్లు మండుతున్నాది = my blood is boiling. మండువా, maMDuvA -n. --(1) courtyard; an open space surrounded by a verandah in the central part of a house; --(2) verandah; --(3) booth; -- (4) A stable for horses, గుర్రాలపాక; గుర్రపుసాల; మండూకపర్ణి, maMDUkaparni -n. -- Gotu kola; Centella; Tiger grass; Indian pennywort; [bot.] ''Centella asiatica;'' Widely used in Ayurvedic and traditional Chinese medicine, this herb is also referred to as the "herb of longevity," -- [Sans.] Mandukaparni; [Hin.] Brahma Buti; మండూకబ్రహ్మి, maMDUkabrahmi -n. --Brahmi, Indian pennywort; Asiatic pennywort; [bot.] ''Hydrocotyle asiatica'' of the Apiaceae family; -- a herbaceous, perennial plant native to the wetlands in Asia; -- Apart from wound healing, the herb is recommended for the treatment of various skin conditions such as leprosy, lupus, varicose ulcers, eczema, psoriasis, diarrhea, fever, amenorrhea, diseases of the female genitourinary tract, and also for relieving anxiety and improving cognition; మంతనం, maMtanaM -n. --discussion; negotiation; మంత్రం, maMtraM -n. --(1) mantra; hymn; chant; a secret word or phrase with mystical power; (lit.) one that holds your thought process and gives you ideas; --(2) spell; charm; incantation; -- "మననాత్ త్రాయతే ఇతి మంత్రం" అంటే మననం చేయడం వల్ల మనల్ని రక్షించేది అని అర్ధం; గురుముఖంగా పొందేది మంత్రం. మంత్రం కొన్ని బీజాక్షరాల సంపుటీకరణం. దాని అర్ధం తెలియవలసిన అగత్యం లేదు; అది శ్లోక రూపంలోగూడా ఉండవచ్చు. విష్ణు సహస్రనామం 108 శ్లోకాలున్న మహా మంత్రం. మంత్ర దండం, maMtra daMDaM -n. --magic wand; మంత్రసాని, maMtrasAni -n. --midwife; a native nurse specializing in child delivery; (lit.) a woman who works secretly, i.e., behind the doors; మంత్రాంగ సభ, maMtrAMgasabha -n. --council; మంత్రి, maMtri -n. --(1) minister; --(2) queen in chess; మంతుడు, maMtuDu - suff. -- having the property of; -- -మంతం అనాలా?, -వంతం అనాలా? -వంతుడు, -వతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి, -మంతుడు,-మతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి అనే విచికిత్స తరచు కలుగుతుంది. -- అ-కారాంత, ఆ-కారాంత పదాలకు –వంతుడు, -వంతము, -వానుడు, -వతి ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి. -- ఉదా: సౌభాగ్య -> సౌభాగ్యవతి; గుణ -> గుణవంతుడు; బల -> బలవంతం; విద్యా -> విద్యావంతుడు; అమరా -> అమరావతి -- ఇ-కారాంత, ఈ-కారాంత, ఉ-కారాంత పదాలకు –మంతుడు, -మంతము, -మానుడు, -మతి ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి -- ఉదా: బుద్ధి -> బుద్ధిమంతుడు; కీర్తి -> కీర్తిమతి; శక్తి -> శక్తిమంతం; శ్రీ -> శ్రీమతి; ధీ -> ధీమంతుడు; హను -> హనుమంతుడు; అంశు -> అంశుమంతుడు; ఇందు -> ఇందుమతి; మందం, maMdaM -n. --(1) slow; lazy; dull; inert; --(2) thickness; మంద, maMda -adj. --dull; not sharp; -n. --herd; flock; colony; troop; mob; drove; crowd; ---ఆవుల మంద = herd of cows. మందగతి, maMdagati -n. --slow motion; మందగామి, maMdagAmi -n. --slow moving thing; మందగించు, maMdagiMcu -v. i. --(1) slow down; thing; decline; --(2) become dull; మందడి గోడ, maMdaDi gODa -n. --partition wall; మందడి ప్రమేయం, maMdadi pramEyaM -n. --[math.] In number theory, the partition function {\displaystyle p(n)}p(n) represents the number of possible partitions of a non-negative integer {\displaystyle n}n. For instance, {\displaystyle p(4)=5}{\displaystyle p(4)=5} because the integer {\displaystyle 4}4 has the five partitions {\displaystyle 1+1+1+1}{\displaystyle 1+1+1+1}, {\displaystyle 1+1+2}{\displaystyle 1+1+2}, {\displaystyle 1+3}1+3, {\displaystyle 2+2}2+2, and {\displaystyle 4}4. --[phys.] In physics, a partition function describes the statistical properties of a system in thermodynamic equilibrium; మందమతి, maMdamati -n. --dunce; dull-witted; తమందం; మందమరుపు, maMdamarupu -n. --absent-mindedness; forgetfulness; మందరస్థాయి, maMdarastAyi -n. --[music] half an octave below the main octave; మందల, maMdala -n. --limit; boundary; % in e2t మందలించు, maMdaliMcu -n. --rebuke; reprimand; మందవాయువు, maMdavAyuvu -n. --inert gas; also స్తబ్దవాయువు; మందసం, maMdasaM -n. --chest; box; safe; మందాకిని, maMdAkini -n. --the legendary river in Heaven which fell to the Earth to be known as the Ganges; in this context, the heavenly river is identified with the Milkyway; మందార, maMdAra -n. --Hibiscus; China rose; shoe flower; [bot.] ''Hibiscus rosa sinensis; Calotropis gigantea''; దాసాని; -- జూకా మందార = Japanese Lantern; [bot.] ''Hibiscus schizopetalus'' of the Malvaceae family; [[File:Hibiscus_schizopetalus_%28Botanischer_Garten_TU_Darmstadt%29.jpg|thumb|right|Hibiscus_schizopetalus, జూకా మందార]] మంది, maMdi -n. --crowd; people; ---మంది ఎక్కువైతే మజ్జిగ పల్చన = as the crowd grows, the buttermilk gets thinner. ---ఎంత మంది? = how many people? మందిరం, maMdiraM -n. --(1) house; --(2) temple; shrine; మందీమార్బలం, maMdImArbalaM -n. --retinue; main troops and reserve troops; మందు, maMdu -n. --(1) medicine; drug; -- మోతాదులో తినేది మందు; మూలికలతో (వృక్షజాతుల నుండి) తయారు చేసినది మందు; ఓషధి అంటే మూలిక; ఓషధులతో తయారయినది ఔషధం; మాను నుండి తయారు చేసినది మాకు; మందు మాఁకు అన్నప్పుడు "మాఁకు" పదానికి చెట్టు బెరడో, వేరో అనుకోవచ్చు. --(2) cure; remedy; --(3) as a slang, alcoholic beverage; ---వాడు మందు కొట్టేడు = he had a couple of drinks. మందుబాబులు, maMdubAbulu -n. --drug lords; powerful bosses who illegally deal in illicit and dangerous drugs; </poem> ==Part 5: మ - ma== <poem> మకరం, makaraM -n. --crocodile; alligator; మకరందం, makaraMdaM -n. --nectar; nectar of flowers; మకరరాశి, makararASi -n. --Capricorn, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; (note.) literally Capricorn means antelope or goat, and the Telugu name Makara means a crocodile; apparently there has been an error in translation; మకర రేఖ, makara rEkha -n. --Tropic of Capricorn; మకర సంక్రమణం, makara saMkramaNaM -n. --entrance of the Sun into the Zodiacal sign Capricorn; మకాం, makAM -n. --temporary lodging; camp; halting place; మకిలి, makili -n. --dirt; grime; tarnish; మక్కీకి మక్కీగా, makhIki makhIgA - idiom -- verbatim; an exact copy; -- ఉన్నది ఉన్నట్లుగా; యధాతధంగా; మక్కువ, makkuva -n. --affection; మక్కె, makke -n. --bone; మక్షికం, makshikaM -n. --fly; house fly; మక్షిక డింభం, makshika DimbhaM -n. --maggot; మగ, maga -adj. --male; మగడు, magaDu -n. --(1) husband; --(2) male person; మగవాడు, magavADu -n. --man; male; guy; husband; see also మొగవాడు; మగవారు, magavAru -n. pl. --men; males; guys; husbands; మగత, magata -n. --doze; drowsiness; మగతనం, magatanaM -n. --(1) masculinity; manliness; --(2) bravery; మగసిరి, magasiri -n. --masculinity; మగపంతం, magapaMtaM -n. --male chauvinism; మగ్గం, maggaM -n. --loom; మగాడు, magADu -n. --male; brave person; husband; మగువ, maguva -n. --woman; మఘ, magha %updated -n. --(1) Alpha Leonis; Regulus; Yoga tara of the tenth lunar mansion; located in the constellation Leo; --(2) The tenth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; మచ్చ, macca -n. --blemish; scar; mottle; a spot caused by a healed injury; ---పుట్టుమచ్చ = mole; birthmark. మచ్చిక, maccika -n. --tameness; attachment; మచ్చు, maccu -n. --sample; specimen; model; ---మచ్చు చూపించవోయ్‍ = show a sample. మజ్జ, majja -n. --marrow; మూలగ; మజాకా, majAkA -n. --joke; jest; మజిలి, majili -n. --sojourn; way-ward stop; brief stopover in a journey; మజ్జిగ, majjiga -n. --buttermilk; మజూరీ, majUrI -n. --day wages paid to a goldsmith; మట్టం, maTTaM -n. --(1) level; --(2) leveling instrument used by masons; ---నేల మట్టం = ground level. ---సముద్ర మట్టం = sea level. ---సగటు సముద్ర మట్టం = mean sea level; ససమట్టం. మట్ట, maTTa -n. --[bot.] frond; bough of a palm tree; leaf of a palm tree; -- a fern leaf; మట్టగిడస, maTTagiDasa -n. --mud minnow; mud skipper; a type of fish that lives in muddy water; మట్టి, maTTi -n. --(1) soil; dirt; --(2) ground; మట్టిచెట్టు, maTTi ceTTu -n. --[bot.] ''Terminalia arjuna''; -- తెల్ల మద్ది; మట్టినూనె, maTTinUne -n. --crude oil; petroleum; శిలతైలం; మట్టు, maTTu -n. --a place holder for round-bottomed pots or flasks; a support; -v. t. --to step on; మట్టుకు, maTTuku - adv. -- as far as; up to; -- అంత మట్టుకు = as far as; up to; -- ఇంత మట్టుకు = this far; -- ఎంత మట్టుకు? = how far?; మట్టుబచ్చలి, maTTubaccali -n. -- [bot.] ''Atriplex hortensis'' Linn.; see also దుంప బచ్చలి; ఉపోదకం; మట్టెలు, maTTelu -n. --a pair of toe rings, usually made of silver and worn by married women; మడచు, maDacu -v. t. --fold; crease; pleat; మడత, maData -n. --fold; crease; pleat; మడతపిన్ను, maDatapinnu -n. --(1) staple; --(2) folding clip; మడి, maDi -adj. --sacral; ---మడిబట్ట = sacral cloth; clothing that was ceremoniously cleaned for the purpose of maintaining a clean environment during acts like cooking, worshiping, etc. -n. --(1) paddy; rice paddy; --(2) plot of land prepared for seeding; --(3) soil around a plant prepared to hold water; --(4) kosher; the customary rules of maintaining cleanliness associated with the preparation of food, storage of food, etc. మడ్డి, maDDi -n. --sediment; precipitate; scum; dregs; a layer of substance that settles to the bottom of a liquid; మడ్డిపాలు, maDDipAlu -n. --(1) rich milk; --(2) latex; gummy juice secreted from plants; మడుగు, maDugu -n. --(1) pond; lake; puddle; pool; -- (2) Clothing that was washed and dried; a clean cloth; ---అడుగులకి మడుగులు ఒత్తడం = spreading a clean cloth on the ground as a person walks on it as a mark of respect; ---పండగపూట కూడ పాత మడుగేనా? = old clothing on a festive day? మణి, maNi -n. --(1) a gem, believed to be in the hood of a king cobra; --(2) snake-stone, a "stone" believed to have magical powers in neutralizing the ill effects of snake venom; there is no scientific evidence to back up either of these claims; --(3) any precious stone; --(4) as a suffix, this denotes unrivaled excellence, such as సుందరీమణి - the loveliest of women; --(5) wrist; మణికట్టు, maNikaTTu -n. --wrist; మనికట్టు; మణిశిల, maNiSila -n. --sulfur; మణుగు, maNugu -n. --a measure of weight in pre-independence India; 1 మణుగు = 8 వీశలు = 40 సేర్లు = 960 తులాలు; మణేలా, maNElA -n. --the nine piece in a deck of playing cards; మతం, mataM -n. --(1) opinion; --(2) religion; మతకం, matakaM -n. --deception; మతలబు, matalabu -n. --topic; content; purport; intent; news; మత్సరం, matsaraM -n. --envy; మతాబా, matAbA -n. --roman candle; a kind of fireworks; మతి, mati -n. --mind; మతుబర్థకం, matubarthakaM - n. - [gram.] a particle attached to the end of a word to indicate posession; -- కలవాడు, కలది, మంతుడు, వంతుడు, కాడు, కత్తె, మొదలగునవి; మత్తు, mattu -n. --intoxication; మత్తుమందు, mattumaMdu -n. --intoxicating drug; anesthetic drug; మథనము, mathanamu -n. --churning; మదం, madaM -n. --fat; arrogance; conceit; మదనగింజలు, madana giMjalu -n. --Linseed; [bot.] ''Linum usitatissimum;'' మదనము, madanamu - n. -- (1) wax; (2) thorn apple; Indian nightshade; Beladona; మద్దత్తు, maddattu -n. --backing; support; మద్యం, madyaM -n. --any intoxicating drink like wine or liquor; మద్యసారం; మదుపు, madupu -n. --(1) investment;. venture capital; --(2) support; మదాం, madAM -n. --(1) madam, --(2) the Queen in a deck of playing cards; మదాత్యం, madAtyaM -n. --alcoholism; % to e2t మద్ది, maddi -n. --[bot.] ''Terminalia glabra''; Mentaptera arjuna; there are many other varieties of this tree; మద్ది చెట్టు, maddi ceTTu -n. --(1) Indian mulberry; [bot.] ''Morinda citrifolia'', of the coffee bean family (the Rubiaceae); ---తెల్ల మద్ది = [bot.] ''Terminalia arjuna'' of the Combretaceae (బాదం) family; ---నాటు బాదం = [bot.] ''Terminalia Terminalia catapa''; -- (2) [bot.] ''Morinda citrifolia'' belonging to the coffee bean family (the Rubiaceae). This is called the Indian Mulberry. ---మొలఘ; మదుం, maduM -n. --(1) sluice; waterway; spillway; (2) waterway under a street; --same as మదుగు; అనుకదనము; అనుకు; తొళక; మద్దెల maddela -n. --small drum used in Indian classical music; మధ్యంతర, madhyaMtara -adj. --interstitial; intermediate; midterm; మధ్య, madhya -adj. --middle; median; మధ్యజీవ యుగం, madhyajIva yugaM -n. --Mesozoic era; మధ్యధరా సముద్రం, madhyadharA samudraM -n. --Mediterranean sea; మధ్యమం, madhyamaM -n. --(1) middle one; median; --(2) not so good; not so bad; --(3) fourth musical note in a seven-note scale; మధ్యమధ్య, madhyamadhya -adv. --now and then; from time to time; మధ్యరకం, madhyarakaM -adv. --medium type; మధ్యవర్తి, madhyavarti -n. --mediator; arbitrator; మధ్యస్థంగా, madhyastaMgA -adv. --halfway; మధ్యస్థ, madhyastha -adj. --intermediate; మధ్యస్థాయి, madhyasthAyi -n. --[music] main octave; మధ్యావరణం, madhyAvaraNaM -n. --mesosphere; మధ్యాహ్నం, madhyAhnaM -n. --afternoon; strictly, fron noon to 4.00 PM; మధ్యాహ్న రేఖ, madhyAhna rEkha -n. --celestial meridian; The Great Circle that goes through the zenith of the observer and the poles of the celestial sphere; మధుకరం, madhukaraM -n. --bee; (lit.) manufacturer of honey; మధుమూత్రం, madhumUtraM -n. --diabetes; (lit.) sweet urine; -- మధు అంటే తేనె కానీ అన్ని తియ్యటి పదార్థాలకూ మధు శబ్దం వర్తిస్తుంది. మేహము అంటే మూత్రము, మూత్ర వ్యాధి, మూత్ర విసర్జనము అని శబ్దార్థ చంద్రిక చెప్పింది. మధుపర్ణిక, madhuparNika -n. --indigo plant; also నీలిమొక్క; మధుమేహం, madhumEhaM -n. --diabetes mellitus; మధువు, madhuvu -n. --(1) wine; --(2) nectar of flowers; --(3) honey; మధూకం, madhUkaM -n. --Butter tree; Mahwa tree; [bot.] Bassia latifolia; the flowers are used to make a wine and seeds are used to make oil; also ఇప్ప; మధూకరం, madhUkaraM -n. --the tradition of students making a living by gathering food from households; మనం, manaM -pron. --incl. we; (includes the person or persons addressed); (rel.) మేము; మన, mana -pos. adj. --our; మనకు, manaku -pron. --for us; మననం, mananaM -n. --thinking reflection; మనలో మన మాట, manalO mana mATa -ph. --just between us; just among us; మనవి, manavi -n. --appeal; petition; -pos. pron. --ours; మనవి చేయు, manavi cEyu -v. i. --make an appeal; petition; మనస్తత్త్వ విశ్లేషణ, manastattva viSlEshaNa - ph. -- psychoanalysis; the process of analyzing dreams and hesitations using "free associations" promoted by Sigmund Freud; This is somewhat similar to Abhinava Gupta's "AbhijnAna theory;" మనసా, manasA -adv. --whole-heartedly; మనస్తాపం, manasthApaM -n. --distress; sorrow; grief; మనస్సాక్షి, manassAkshi -n. --conscience; మనస్వి, manasvi -n. --good-natured person; మనస్సు, manassu -n. --mind; lower mind that collects sensory perceptions; short term memory; మన్నన, mannana -n. --the social art of expressing respect by using plural to address a person or appending the suffix "gAru" to a name and so on; మన్వంతరం, manvaMtaraM -n. --the Manu-Interval; according to Hindu belief, a Manu-Interval is fourteenth part of a Kalpa; each Manu-Interval is comprised of 71 and a fraction of Maha Yugas; The present age is called the Interval of Vaivasvata Manu; మనికట్టు, manikaTTu -n. --wrist; carpus; see also మణికట్టు; మనిషి, manishi -n. --human being; person; మన్నించు, manniMcu -v. i. --show respect in addressing; use a respectful form of addressing; మన్నించు, manniMcu -v. t. --pardon; excuse; మన్నిక, mannika -n. --durability; endurance; మన్నిటోజు, manniTOju -n. --mannitose; a sugar with the formula, C₆H₁₂O₆; మన్నిటోల్, manniTol -n. --mannitol; an alcohol with the formula C₆H₈(OH)₆; మనీషి, manIshi -n. --intellectual person; wise man; Homo Sapiens; మను, manu -v. i. --survive; live; exist; మనుగడ, manugaDa -n. --survival; living; life; మనుగుడుపులు, manuguDupulu - n. -- the practice of a groom spending time at the in-law's place after wedding, presumably to eat well and get strong and virile; -- మనువు అంటే పెళ్లి. కుడుపు అంటే తినిపించటం. పూర్వకాలం పెళ్లి అయిన తరువాత అల్లుడు అత్తగారింట్లోనే ఆరునెలలు వుండేవాడట. ఈ సమయంలో అతనికి చిన్నమెత్తు పని చెప్పరు. వీర్యవృద్దికరమైన ఆహారపదార్థాలు చేసి బాగా తినబెడుతుంటారు. దీనితో నవదంపతులు యిద్దరూ బాగా పుష్టిగా ఆరోగ్యవంతంగా తయారవుతారు. పెళ్లి అయింతర్వాత జరిగే మర్యాదలు కాబట్టి మనువు కుడుపు (మనుగుడుపు) అన్నమాట ఇదంతా. దీన్ని కొన్ని ప్రాంతాల్లో అల్లెం అంటారు; -- మనువు + కుడుపు; మనుపాల, manupAla -n. --Linseed; [bot.] ''Wrightia antidysenterica''; మనుమడు, manumaDu -n. m. --grandson; మనుమరాలు, manumarAlu -n. f. --granddaughter; మనువాడు, manuvADu - v. t. -- to wed; to marry; మనువు, manuvu - n. -- wedding; మనుష్యుడు, manushyuDu -n. m. --man; మన్ను, mannu -n. -- (1) soil; dirt; earth; (2) The Gayal, commonly called the Bison, ఋశ్యము; (3) మనుబోతు; మన్నుబోతు; the male of a species of antelope, the painted or white-footed antelope, gayal, bison. -v. i. --last; endure; --- మన్ను తిన్న పాము = like a snake (python) that has swallowed an antelope; మనోగతం, manOgataM -n. --intention; మనోగతి, manOgati -n. --line of thought; మనోజ్ఞ, manOj~na -adj. --pleasing; appealing; delightful; మనోధర్మం, manOdharmaM -n. --(1) [music] improvisation; extempore addition of elements to a standard rendition of a song; --(2) mentality; మనోరంజితం, manOraMjitaM -n. --[bot.] Artabotrys odoratissima; మనోరథము, manOrathamu - n. -- కోరిక; మనసే రథముగా గలది … బహువ్రీహి సమాసం. మనోవర్తి, manOvarti -n. --(1) alimony; payments to a wife from a husband after a divorce; Maintenance; support; an allowance; stipend; --(2) palimony; payments to a husband from a wife after a divorce; మనోవాక్కాయకర్మలా, manOvAkkAyakarmalA -adv. --whole-heartedly; (lit.) by thought, word and deed; మప్పిదాలు, mappidAlu -n. --thanks; మబ్బు, mabbu -n. --cloud; మభ్యపరచు, mabhyaparacu -v. i. --conceal with a view to deceive; మమకారం, mamakAraM -n. --attachment; love; affection; fondness; మమత, mamata -n. --interest or affection toward people or objects; మమ్మల్ని, mammalni -pron. --us; మమేకం, mamEkaM - n. -- inseparable; -- కలిసిపోవటం; ఒకటైపోవటం; విడతీయలేని భాగం అవడం; -- మమ + ఏకం = మమైకం ఔతుంది (మేక కాదు) - వృద్ధి సంధి; -- మరొకరితో అవినాభావంగా -— అతడూ నేనూ ఒకటే, ఆ వస్తువు నేనూ ఒకటే అనన్న అర్థంలో వాడుతూ ఉంటాము. ఇది తెలుగువాళ్ల వాడుక. తప్పు కాదు; మయం, mayaM -suff. --full of; మయికం, mayikaM -n. --intoxication; మయిలుతుత్తం, mayilututtaM -n. --copper sulfate; blue vitriol; also మయూరకం; మయూరం, mayUraM -n. m. --peacock; మయూరశిఖి, mayUrasikhi -n. --[bot.] ''Adiantum melanocaulum''; ''Actiniopteris radiata''; మయూరి, mayUri -n. f. --peahen; మర, mara -n. --screw; machine; mill; ---పిండిమర = flour mill; machine to grind grain into flour. ---నూనెమర = oil mill; machine to grind oilseeds into oil; see also గానుగ. మరక, maraka -n. --stain (on a fabric); blot; smudge; spot; also blemish caused by dirt, grime, ink and so on; డాగు; ---రక్తపు మరక = blood stain. ---సిరా మరక = ink blot. మరకట్టు, marakaTTu -n. --brake; a device to stop a rotating wheel; మరకతం, marakataM -n. --emerald; (ety.) from Prakrit maragada; a bright green, transparent precious stone; green variety of beryl; -- పచ్చ; దట్టమైన ఆకుపచ్చని రంగు గల ఒకానొక రత్నము; -- మరకతశ్యామా - అంటే పచ్చ అనే రత్నపు ఛాయతో ఒప్పారుతున్న నలుపురంగు; మరగాలు, maragAlu -n. --artificial leg; mechanical leg; prosthetic leg; మరగించు, maragiMcu -v. t. --boil; మరగు, maragu -v. i. --(1) get accustomed; get addicted; --(2) boil; మరచు, maracu -v. i. --forget; మరణం, maraNaM -n. --death; మరణించు, maraNiMcu -v. i. --die; మరదలు, maradalu -n. --(1) wife's younger sister; --(2) younger brother's wife; మరమగ్గం, maramaggaM -n. --power loom; mechanical loom; మరమరాలు, maramarAlu -n. --puffed rice; మరమేకు, maramEku -n. --screw; మరమ్మత్తు, marammattu -n. --repairing; mending; fixing; మర్దనం, mardanaM -v. t. --rubbing; pounding; kneading; also మర్దనా; మర్దనాలు, mardanAlu -n. --rubbing alcohol; isopropyl alcohol; see also మర్దనోలు; మర్మం, marmaM -n. --(1) secret; --(2) duplicity; మర్మగర్భం, marmagarbhaM - adj. -- secretive; pregnant with a hidden message; -- "ఈ మాటల వెనక ఏదో ఉంది " అనిపించేట్టు మాట్లాడడం మర్మ గర్భ సంభాషణ. తాను చెప్పేది అందరూ కాక తాను ఉద్దేశించిన వాళ్ల కే అర్థం అయ్యేట్టు మాట్లాడడం అది. మర్మం అంటే రహస్యం. -- see also నర్మగర్భం; మర్మస్థానం, marmasthAnaM -n. --vital place; secret place; the groin where sex organs are located; మర్యాద, maryAda -n. --civility; courteousness; taking care of the needs of a guest; (ant.) అమర్యాద; -- తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మర్యాద పదాన్ని గౌరవం ఇవ్వడం (courteous) అన్న భావనలో వాడుతాము. ఉత్తరభారతంలో మర్యాద పదాన్ని హద్దులు తెలియడం (boundaries/ limits తెలియడం) అన్న భావనలో వాడతారు. మర్యాద రామన్న అంటే తన హద్దులు దాటని రాముడు అని ఆర్ధం; మరి, mari -adv. --time; turn; season; ---ఒక్కమరి = one time; once. మరికొన్ని, marikonni -n. --few more; మరిడివ్యాధి, mariDivyAdhi -n. --(1) cholera; --(2) infectious disease; మరిది, maridi -n. --(1) husband's younger brother; --(2) a woman's younger sister's husband; మరియొక, mariyoka -adv. --another; మర్రిచెట్టు, marriceTTu -n. --banyan tree; [bot.] Ficus bengalensis; Ficus indica; మరీచి, marIci -n. --ray of light; మరీచిక, marIchika - n. -- mirage; an optical illusion caused by atmospheric conditions, especially the appearance of a sheet of water in a desert or on a hot road caused by the refraction of light from the sky by heated air; మరుగు, marugu -n. --privacy; cover; shelter; screen; ---మరుగుదొడ్డి = latrine; urinal; toilet; rest room; powder room. మరుగుజ్జు, marugujju -n. --dwarf; మరునాడు, marunADu -n. --the next day; మరులమాతంగి, marulamAtaMgi -n. -- [bot.] ''Xanthium strumarium'' Linn.; మరులుదీగ, maruludIga -n. --[bot.] ''Xanthium orientalis''; మరువం, maruvaM -n. --sweet marjoram; [bot.] ''Majorana hortensis;'' ''Origanum majorana'' of the Labiatae (Mint) family; -- [Sans.] ప్రస్థపుష్పకం; మరుసటి, marusaTi -adj. --next; subsequent; following; మర్సూపియం, marsUpiyaM -n. --pouch; bag; (as in a kangaroo's pouch); మర్మేంద్రియాలు, marmEMdriyAlu -n. pl. --genitals; the sex organs; మరాటితీగ, marATitIga -n. --[bot.] ''Spilanthes acmella''; మరిగ, mariga - n. -- a cup made of stone; మరుభూమి, marubhoomi - n. -- desert; waste land; rocky land; -- శూన్య ప్రదేశం; ఎడారి; నిర్జల ప్రదేశము; మరొక, maroka -adv. --another; మరొకసారి, marokasAri -adv. --(1) once more; --(2) some other time; మరొక్కసారి, marokkasAri -adv. --one more time; encore; మలం, malaM -n. --feces; excrement; stool; dung; మలచు, malacu -v. t -- mold; shape; give shape to; మలబద్ధం, malabaddhaM -n. --constipation; (rel.) అజీర్ణం; మలబార్ చింతపండు, Malabar tciMtapaMDu - n. -- Malabar tamarind; [bot.] ''Garcinia cambogia;'' -- 10 నుంచి 20 మీటర్ల ఎత్తు పెరిగే ఈ చెట్టు నుంచి పండిన కాయల్ని కోసి, తోలు వేరుగా చేసి, తోలును ఎండ బెట్టి సుగంధ ద్రవ్యంగా వాడతారు. ఎండ బెట్టగా వచ్చిన నల్లటి చింతపండు పోలిన పదార్థాన్ని మందుల తయారీ వాడతారు. వీటి కాయలు పండినపుడు పసుపురంగులో వుండి కాయల మీద గాడులు ఉంటాయి. 6 నుంచి 8 దాకా విత్తనాలుంటాయి. విత్తనాల చుట్టు అరిల్ అనే ఒక రకమైన కణజాలం వుంటుంది. దీని ప్రాముఖ్యాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చాక మలబార్ చింతపండు విలువ అనేక రెట్లు పెరిగింది; మలమల, malamala -adv. --fiercely; violently; మలయమారుతం, malayamArutaM -n. --gentle fragrant breeze; the Malabar breeze; మలయా ఏపిల్, malayA apple - n. -- [bot.] ''Syzygium malaccense'' of the Myrtaceae family; -- మలయా యాపిల్ పళ్లను మన ప్రాంతంలో గులాబ్ జామూన్ పళ్లు అని కూడా అంటారు. వీటి పూలు పౌడర్ పఫ్ (Powder Puff) లాగా అనిపిస్తాయి. కొన్ని పూలు తెల్లగా ఉంటే ఇంకొన్ని ఎర్రగా గులాం (గులాల్) రంగులోనూ, కొన్ని రక్త వర్ణం లోనూ ఉంటాయి. పూల రంగును బట్టే కాయల రంగు ఉంటుంది. ఈ పండ్లనుంచి కొన్ని దేశాలలో వైన్ (Wine) తయారు చేస్తారు. మలేషియా, ఆస్ట్రేలియాలు ఈ పండ్ల మొక్క తొట్టతొలి జన్మస్థానాలు. ఇక సాధారణ నేరేడు వృక్షం శాస్త్రీయ నామం Syzygium cumini కాగా ఇదే కుటుంబానికి చెందిన లవంగ వృక్షం శాస్త్రీయనామం ''Syzygium aromaticum;'' మలవిసర్జన, malavisarjana -v. i. --emptying of the bowels; defecation; మల్లశాల, mallaSAla -n. --gymnasium; మలి, mali -adj. --next; second; మలినం, malinaM -n. --dirt; filth; pollution; మలామా, malAmA -n. --plating; plating of gold or silver; మలారం, malAraM -n. -- (1) rack; holder; a cord on which bangles are held for display; (2) rake; a rough broom used for sweeping streets or gathering leaves; ---గాజుల మలారం = a cylindrical tube or wire on which bangles are strung together for easy display and dispensation; మలు, malu -adj. --pref. second; (rel.) తొలి; మలి;; ---మలుచూలు = second pregnancy. మలుచు, malucu -v. t. --mold; create by molding stone, clay, etc. మల్లె, malle -n. --jasmine; [bot.] ''Jasminum officinalis''; -- సిరిమల్లె = Star Jasmine; [bot.] ''Trachelospermum jasminoides'' of the Apocynaceae family; దీని రేకలు బాగా విచ్చుకుని ఉంటాయి;, -- మరుమల్లె, బొండుమల్లె; సన్నజాజి; విరజాజి; కాగడా మల్లె; వగైరాలు మల్లెలలో రకాలు; రేకలు ఎంత ఒత్తుగా ఉన్నాయో, ఎంతలా విచ్చుకుంటాయో వగైరాలలో తేడాలు;Pass -- జూకా మల్లె = Pink Passion Flower); [bot.] ''Passiflora incarnata'' of the Passifloraceae family; మళ్లా, maLlA -adv. --(1) again; --(2) however; yet; మళుపు, maLupu -n. --turn; turning; మళ్లు, maLlu -v. i. --turn; మళ్లించు, maLliMcu -v. t. --turn; divert; మసక, masaka -adj. --dim; not clear visually; translucent; మస్తకం, mastakaM -n. --head; మసాలా, masAlA -n. --a special mixture of spices; మసాలా ఆకు, masAlA Aku -n. --[bot.] ''Pimenta dioica''; మస్కాకొట్టు, maskAkoTTu -v. i. --cheat; cheat by flattering; మసి, masi -n. --soot; (rel.) నుసి = ashes; ash covering on charcoal; మసిపాతలో మాణిక్యం, masipAtalIO mANikyaM - ph. - diamond in the rough; unrecognized and hidden talent; మస్తిష్కం, mastishkaM -n. --brain; ---మస్తిష్కం = cerebrum. ---అనుమస్తిష్కం = cerebellum. మసీదు, masIdu -n. --mosque; a place of worship for people of Islamic faith; మస్తుగా, mastugA -adv. --plentifully; abundantly; మసూచికం, masUcikaM -n. --smallpox; variola; -- స్పోటకం; (rel.) ఆటలమ్మ; మసోలీ, masOlI -n. --mausoleum; a magnificent tomb; named after the tomb of King Mausolus of fourth century B.C.; మహజరు, mahajaru -n. --petition; మహత్, mahat -adj. --pref. long; great; big; high; మహత్తర, mahattara -adj. --longer; greater; bigger; higher; taller; మహత్వం, mahatvaM -n. --greatness; superiority; మహా, mahA -adj. --pref. long; great; big; high; (ant.) లఘు = abridged; short; మహాసముద్రం, mahAsamudraM -n. --ocean; మహాక్షితి, mahAkshiti -n. --one followed by 21 zeros; మహాక్షోణి, mahAkshONi -n. --one followed by 16 zeros; మహాక్షోభం, mahAkshObhaM -n. --(1) the great suffering; --(2) one followed by 23 zeros; మహాఖర్వం, mahAkharvaM -n. --ten trillion; one followed by 13 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాగొనీ, mahAgonI -n. --mahogany; [bot.] Sweitenia mahogani; మహాత్మ్యము, mahAtmyaMu -n. --greatness; మహానింబ, mahAniMba -n. --Pusian lilac; a plant closely related to neem; [bot.] ''Melia azaderach''; మహానిధి, mahAnidhi -n. --(1) the great treasure; --(2) one followed by 25 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాపద్మం, mahApadmaM -n. --(1) the great lotus; --(2) one followed by 15 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాబీర, mahAbIra - n. -- [bot.] ''Hyptis suaveolens''; -- తులసి, చియా జాతి మొక్క; రాత్రి నానబెట్టి ఉదయాన్నే తింటే మోకాళ్ళ నొప్పులు తగ్గిపోతాయి అని అంటారు. సబ్జా గింజలు నానితే ఎలా ఉంటుందో అలాగే ఈ మహాబీర గింజలు కూడా ఉంటాయి; మహాప్రస్థానం, mahAprasthAnaM -n. --great journey; journey leading to enlightenment; మహాభూరి, mahAbhUri -n. --(1) the great big one; --(2) one followed by 34 zeros; మహాయుగం, mahAyugaM -n. --the Great Yuga; according to Hindu belief, the Great Yuga is comprised of Krita, Treta, Dvapar and Kali Yugas, Duration of a Maha Yuga is ten times that of Kali Yuga, namely, 4, 320, 000 years; మహావృత్తం, mahAvRttaM -n. --Great Circle; circle formed on the surface of a sphere, such as the Earth, by the intersection of a plane that passes through the center of the sphere; మహాశంఖం, mahASaMkhaM -n. --(1) the great conch shell; --(2) one followed by 19 zeros in the traditional Indian method of counting; మహాశయుడు, mahASayuDu -n. --a person with highly regarded opinion; మహిమ, mahima - n. -- (1) greatness; (2) the power of working miracles; మహిళ, mahiLa -n. --woman; (lit.) one who charms by her wiles and graces; మహిషం, mahishaM -n. m. --he buffalo; మహిషాక్షి, mahishAkshi -n. --[bot.] ''Balsamodendron agallocha''; మహిషి, mahishi -n. f. --she buffalo; మహీంద్రుడు, mahIMdruDu - n. -- king; lord of the land; see also మహేంద్రుడు; -- మహీ + ఇంద్రుడు = మహీంద్రుడు = భూ పాలుడు = రాజు; (సవర్ణ దీర్ఘ సంధి) మహేంద్రుడు, mahEMdruDu - n. -- Indra; lord of the heavens; -- మహా + ఇంద్రుడు = మహేంద్రుడు = గొప్ప వాడైన ఇంద్రుడు (గుణ సంధి) మహోదరం, mahOdaraM -n. --ascites; (lit) means swelling of the abdominal area; refers to accumulation of fluid in the abdominal (peritoneal) cavity; The most common cause of ascites is cirrhosis of the liver; Treatment of ascites depends on its underlying cause; -- edema; dropsy; An old term for the swelling of soft tissues due to the accumulation of excess water; In years gone by, a person might have been said to have dropsy; -- (rel.) కడుపు ఉబ్బరం means flatulence; %మాం - mAM, మా - mA మాండలికం, mAMDalikaM -n. --dialect; the version of a language predominantly used in a geographical region; --- వర్గ మాండలికం = class dialect --- ప్రాంతీయ మాండలికం = regional dialect; ఉదా: ఉర్ల గడ్డలు — బంగాళా దుంపలు; --- వైయక్తిక వ్యవహార మాండలికం = idiolect మాంత్రికుడు, mAMtrikuDu -n. m. --(1) magician; --(2) conjurer; --(3) sorcerer; మాంద్యం, mAMdyaM -n. --laziness; dullness; weakness; inactivity; మాంసం, mAMsaM -n. --meat; flesh; ---ఆవుమాంసం = beef; the flesh of a cow. ---కుళ్లిన మాంసం = carrion. ---మేకమాంసం = mutton; the flesh of a goat. ---పందిమాంసం = pork, ham, bacon. ---లేడిమాంసం = venison. ---మనిషిమాంసం = flesh. మాంసకృత్తులు, mAMsakRttulu -n. pl. --proteins; ప్రాణ్యములు; మాంసరోహిణి, mAMsarOhiNi -n. --Indian redwood; (lit.) healer of flesh; [bot.] Soymida febrifuga; మాంసాహారి, mAMsAhAri -n. --(1) non vegetarian; --(2) carnivore; మా, mA -pos. pron. pl. --our; మాకా, mAA, - n. -- Macaw; a large parrot-like bird native to S. America; [bio.] ''Ara ararauna'' of the Psittacidae family; మాకు, mAku -pron. --for us; -n. --(1) tree; tree trunk; చెట్లు పెద్దవై గట్టి బోదెతో ఉంటే “మాను/మాకు” అంటారు. మానుకట్టడమనేది అన్ని చెట్లకూ వర్తించే లక్షణంకాదు. --(2) medicine; drug; (esp.) herbal medicine; వృక్షజాతుల నుండి తయారు చేసినది మందు; మాను నుండి తయారు చేసినది మాకు; మాగాణి, mAgANi -n. --(1) a fertile land with plenty of water resources; --(2) wet cultivation; నంజె; మాగు, mAgu -v. i. --ripen fully; మాఘం, mAghaM - n. -- (1) the name of the eleventh month of the Telugu calendar; (2) a classical Sanskrit literary work written my Maagha; the book deals with the story of Krishna killing Sisupala during the Rajasuya Yaga performd by Yudhisthara; The offiial title of the book is Sisupalavadha (శిశుపాలవధ). మల్లినాథసూరి దీనికి వ్యాఖ్యానము చేసి ఉన్నాఁడు. అది సర్వంకషము అనఁబడును. "దండినః పదలాలిత్యం భారవేరర్థ గౌరవమ్‌ ఉపమాకాళిదాసస్య మాఘస్యేతే త్రయోగుణాః" అని విద్వాంసులు మాఘమును మిక్కిలి శ్లాఘింతురు; మాచిపత్రి, mAcipatri -n. --sweet wormwood; [bot.] ''Artemisia indica''; 'Artemisia absinthum''; --the active ingredient of this plant, Artemisinin, is known to have a curative effect in treating malaria; This medicinal aromatic herb, while native to Europe, grows readily across various climates, including parts of Asia, Africa, South America, and the United States; మాజీ, mAjI -adj. --former; erstwhile; late; ex-; మాట, mATa -n. --word; pledge; మాటకారి, mATakAri -n. --clever speaker; మాటవరసకి, mATavarasaki -adv. --for instance; for example; just for the sake of discussion; మాట్లాడు, mATlADu -v. i. --speak; talk; converse; మాటిమాటికీ, mATimATikI -adv. --again and again; మాటు, mATu -n. --weld; welded patch; soldered patch; మాటున, mATuna -adv. --behind; hidden by; screened by; మాటుమణుగు, mATumaNugu -v. i. --quiet down; become quiet; మాడ, mADa -n. --fontanel; soft central part on the top of an infant's head; మాడు, mADu -v. i. --(1) scorch; sear; burn; --(2) suffer from hunger pangs; - n. -- anterior fontanelle; పసిపిల్లల నడినెత్తి మీద ఉండే మెత్తటి భాగం; మాణిక్యం, mANikyaM -n. --ruby; one of the nine gems or semi-precious stones; --కెంపు; -- మాణిక్యం అన్నది సంస్కృత పదం. అది కెంపుకు పర్యాయ పదమే. "మాణిక్య వీణాముపలాలయంతీం, మదాలసాం మంజుల వాగ్విలాసాం" అన్న కాలిదాస కృత దేవీ స్తోత్రం వినే ఉంటారు. కన్నడ భాషలో కెంపు అన్న మాట మాణిక్యానికే కాక 'ఎరుపు రంగు' అన్న అర్థంలో కూడా వాడుతారు. కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు; మాతగొరక, mAtagoraka -n. --Rice Fish; మాతృ, mAtR -adj. --mother; మాతృక, mAtRka -n. --source; original of a written work; మాతృగోళం, mAtRgOLaM -n. --mother planet; మాతృత్వం, mAtRtvaM -n. --motherhood; మాతృభాష, mAtRbhAsha -n. --mother tongue; మాతృభూమి, mAtRbhUmi -n. --mother land; మాతృస్వామ్యం, mAtRsvAmyaM -n. --matriarchy the system where the female heads the family; మాత్ర, mAtra -n. --(1) dimension; --(2) pill; dose; --(3) syllable; --(4) duration of time necessary to snap the fingers; duration of time necessary utter a short vowel; ---ఏకమాత్రకం = one-dimensional. ---మూడు మాత్రలు ఒక మోతాదు = three pills is one dose. మాత్రా ఛందం, mAtrA chaMdaM -n. --a prosody that stipulates a strict and specific sequence of short and long characters, మాత్రుక, mAtruka -n. --[math.] matrix; % to e2t మాదకం, mAdakaM -n. --liquor; alcoholic beverage; మాదక, mAdaka -adj. --intoxicating; stupefying; మాదీఫలం, mAdIphalaM -n. --a citrus fruit used in Ayurvedic medicine; [bot.] Citrus medica; దబ్బపండు; మాది, mAdi -pos. pron. pl. --ours; మాదిరి, mAdiri -n. --sample; model; మాధవి, mAdhavi -n. --a white flowering creeper; [bot.] ''Hiptage madablota; Gaertnera racemosa''; మాధ్యమిక, mAdhyamika -adj. --middle; మాధ్వీకం, mAdhvIkaM -n. --a wine made from the ippa flower; మాధుర్యం, mAdhuryaM -n. --sweetness; మానం, mAnaM -n. --(1) a table of weights and measures; --(2) measure; --(3) personal and private honor; dignity; మానచిత్రం, mAnacitraM -n. --map % to e2t మానదండం, mAnadaMDaM -n. --measuring rod; మాననీయ, mAnanIya -adj. --respectable; deserving honor; venerable; మానభంగం, mAnabhaMgaM -n. --(1) rape; --(2) dis-robing by force; loss of personal honor; మానవ వనరులు, mAnava vanarulu -n. --human resources; మానవత్వం, mAnavatvaM -n. --humanity; మానవాతీత, mAnavAtIta -adj. --superhuman; మానవాళి, mAnavALi -n. --humanity; mankind; the human race; మానవుడు, mAnavuDu -n. --human being; Homo Sapiens; man; మానస, mAnasa -adj. --mental; మానసిక, mAnasika -adj. --psychological; mental; మాన్య, mAnya -adj. --honored; venerable; మాన్యం, mAnyaM -n. --(1) land; --(2) land given by a ruler on a quit-rent, for a favorable tenure, or as a gift for services rendered; మానిక, mAnika -n. --a volumetric measure used in pre-independence India; 1 మానిక = 1 సేరు = 2 తవ్వలు = 4 సోలలు; మాను, mAnu -n. --tree trunk; -v. i. --(1) heal; --(2) suspend; quit; -v. t. --stop doing; put a stop to; మానుగాయ, mAnugAya -n. --olive; a small fruit tha grows in the Mediterranian area; మానుప్పు, mAnuppu -n. --carbonate of potash; మానుపెండలం, mAnupeMDalaM -n. --[bot.] Manihot utilissima; మానుపసుపు, mAnupasupu -n. --[bot.] Cosinium fenestratum; మాన్యులు, mAnyulu -n. --honorable person; when used in front of a name, a title equivalent to "Honorable"; మాపకం, mApakaM -n. --(1) measuring instrument; meter; --(2) destruction; ఉష్ణమాపకం = thermometer. అగ్నిమాపక దళం = crew of firefighters. మాపు, mApu -v. t. --make dirty; soil; make something to look like it has been used; -n. --the tendency to get soiled or dirty; ఈ రకం రంగు బట్ట మాపు ఓర్చుతుంది = this type of colored cloth can withstand the tendency to get soiled or dirty. మాబీర, mAbIra -n. --[bot.] Ajuga disticha; మాభేరి, mAbhEri -n. --Malabar batmint; [bot.] Anisomeles malabarica; మామ, mAma -n. --(1) maternal uncle; --(2) father-in-law; మామ్మ, mAmma -n. --(1) grand mother; father's mother; --(2) any old lady; మామిడల్లం, mAmiDallaM -n. --mango ginger; a tuber that tastes like mango and looks like ginger; [bot.] Curcuma amada of the Zingiberaceae family; this is related more to turmeric than to either mango or ginger; మామిడి చెట్టు, mAmiDi ceTTu -n. --mango tree; [bot.] ''Mangifera indica;'' -- [Sans.] రసాలం; మామిడి పండు, mAmiDi paMDu -n. --mango fruit; [bot.] ''Mangifera indica;'' -- రత్నగిరి (Alphonso); కేసరి; దశేరి; హిమసాగర్; బాదామి; బంగినపల్లి; తోతపురి; మల్గోబా; ఇమామ్ పసంద్; అమరపాలి; మల్లిక; ముంత మామిడి; కొత్తపల్లి కొబ్బరి; పెద్ద రసాలు; చిన్న రసాలు; చెరుకు రసాలు; సువర్ణరేఖ; నీలాలు; మాయ, mAya -n. --(1) placenta; --(2) illusion; trick; artifice; deceit; sorcery; jugglery; the unreal stuff; that which is ephemeral; --(3) the power of God that creates, preserves and destroys the Universe; --(4) spiritual ignorance; (ety.) మా = not, య = this; మాయదారి, mAyadAri -adj. --deceitful; wretched; మాయావి, mAyAvi -n. --cheater; conjurer; మాయు, mAyu -v. i. --become dirty, soliled or stained; మారకం, mArakaM -n. --(1) fatal sign; impending danger of death, big financial loss, or loss of reputation, as predicted by a horoscope; --(2) fatality; --(3) exchange; exchange rate; ---విదేశ మారకపు ద్రవ్యం = foreign exchange money. మారటితల్లి, mAraTitalli -n. --step-mother; మార్గం, mArgaM -n. --(1) way; path; route; track; --(2) course of action; మార్గదర్శి, mArgadarSi -n. --guide; heralder; one who shows the way; మార్గసాహిత్యం, maargasaahityaM - n. -- Classical literature; మారాముచేయు, mArAmu cEyu -v .i. --behave obstinately; మార్జాలం, mArjAlaM - n. -- cat; -- పిల్లిని సంస్కృతంలో మార్జాలము అంటారు. 'మార్జనమ్' అంటే శుభ్రం చేసుకోవడము. కాబట్టి పిల్లి పేరులోనే ఉంది అది 'పరిశుభ్రమయినది ' అని. మారు, mAru -n. --time; turn; occasion; మారు, mAru -v. i. --change; మారుగుళ్లదొడ్డి, mAruguLLladoDDi -n. --marshaling yard; switching yard; the place the bogies of a train are assembled and re-assembled into the specified sequence; మారుపేరు, mArupEru -n. --alias; nickname; epithet; మార్కులు, mArkulu -n. pl. --marks; points scored in an examination; మార్చు, mArcu -v. t. --change; alter; మార్పు, mArpu -n. --change; conversion; alteration; మారేడు, mArEDu -n. --bael; hog plum; golden apple; [bot.] ''Aegle marmelos'' of the Rutaceae family; -- The tree is considered to be sacred by the Hindus; -- [Sans.] బిల్వ; సిరిఫలమ్; మాల, mAla -adj. --belonging to one of the untouchable castes of India; -n. --(1) garland; wreath; --(2) a stanza (in a poem) with four lines --(3) one of the untouchable castes of India; మాలకాకి, mAlakAki -n. --raven; a black crow; -- బొంతకాకి; కాకోలం; మాల గద్ద, mAla gadda, - n. -- the pariah kite; [bio.] ''Milvus migrans''; మాలతి, mAlati -n. --jasmine creeper; [bot.] ''Aganosma roxburghii; Aganosma caryophyllata; Jasmin grandiflorum;'' మాల్కంగుని, mAlkaMguni -n. --[bot.] ''Celastrus paniculeta;'' మాలాకారి, mAlAkAri -n. --(1) florist; --(2) a person who makes garlands; మాల్గాడీ, mAlgADI -n. --goods train; మాలి, mAli -n. --gardener; తోటమాలి; మాలిక, mAlika - n. -- a stanza in a poem with many lines; మాలిన, mAlina -suff. --sans; without; devoid of; not; -less; ---అలవిమాలిన = beyond the reach of accomplishment; ---పనికిమాలిన = useless. ---బుద్ధిమాలిన = thoughtless. ---వల్లమాలిన = unreal; ---దయమాలిన = merciless; ---దిక్కుమాలిన = aimless; orphan; ---నీతిమాలిన = amoral; ---గతిమాలిన = directionless; trackless; ---సిగ్గుమాలిన = shameless; ---తెలివిమాలిన = thoughtless; మాలిన్యం, mAlinyaM -n. --filth; foulness; pollutant; pollution; మాలిమి, mAlimi -n. --(1) familiarity; getting used to; --(2) navigator; pilot; మాలీసు, mAlIsu -n. --(1) grooming; rubbing; cleaning; (2) kneading; మాలు, mAlu -- adj. --- spoil; ruin; lose; మావి, mAvi -n. --placenta; amniotic sac; మాసం, mAsaM -n. --month; --అమంత మాసం = the duration from one new moon day to the next new moon day, in one type of reckoning a month, --పూర్ణిమాంత మాసం = the duration of time from one full moon day to the next full moon day, in one type of reckoning a month. మాస, mAsa -adj. --monthly; మాసిక, mAsika -n. --patch; patch on a garment; మాసిపోవు, mAsipOvu -v. i. --become soiled; become dirty; మాహిషం, mAhishaM - n. -- cow; -- మాహిషం అనేది మూడో ఈత ఆవు; "మాహిషంచ శరచ్చంద్ర చంద్రికా ధవళం దధి" కాళిదాసు ఆభాణకానికి ఈ అర్థమే! మింగు, miMgu -v. t. --swallow; devour; మించు, miMcu -v. t. --surpass; exceed; excel; transgress; మిక్కిలి, mikkili -adj. --much; మిగులు, migulu -n. --(1) remainder; balance; --(2) excess; --(3) [math.] carry; (ant.) తగులు = deficit; borrow; in the decimal number system, for example, when two digits are added and if the sum exceeds ten, we put one of the digits of the total as the sum and the other digit is "carried" into the next higher position. Similarly, during subtraction, a "borrow" arises. మిగుల్చు, migulcu -v. t. --save; preserve; retain; keep; మిట్ట, miTTa -n. --(1) high ground; --(2) hillock; (ant.) పల్లం; మిట్టమధ్యాహ్నం, miTTamadhyAhnaM -n. --high noon; మిటారి, miTAri - n. -- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; మిఠాయి, miThAyi -n. --sweet; confection; మిడత, miData -n. -- (1) common grasshopper; vegetable grasshopper; [biol.] ''Atractomorpha similis'' of the Pyrgomorphidae family; -- (2) tobacco grasshopper; [biol.] ''Atractomorpha crenulata'' --locust; cricket; mantis; -- (rel.) ఇలకోడి; కీచురాయి; మిడిమిడి, miDimiDi -adj. --slight; meagre; ---మిడిమిడి జ్ఞానం = half-baked knowledge. మిడిసిపాటు, miDisipATu -n. --haughtiness; insolence; మిణుగురు పురుగు, miNuguru purugu -n. --glowworm; glow fly; firefly; మితం, mitaM -n. --moderate; మిత, mita -adj. --moderate; మితవ్యయం, mitavyayaM -n. --economy; మితవాది, mitavAdi -n. --political moderate; మిత్ర, mitra -adj. --friendly; allied; మిత్రమండలి, mitramaMDali -n. --friendly group; allies; మితి, miti -n. --(1) limit; bound; --(2) a measure; a measuring device; ---మితిమీరి = exceeding the limit. ---భారమితి = a pressure gauge. ---ఉష్ణమితి = a temperature gauge. మితిమీరు, mitimIru -v. i. --exceed the limit; మిత్తి, mitti - n. - interest; -- అడ్డికి పావుశేరు మిత్తి = అడ్డ అంటే రెండు శేర్లు. "అడ్డకి పావుశేరు మిత్తి" అంటే ఎనిమిదో వంతు వడ్డీ. పన్నెండున్నర శాతం. మిత్రుడు, mitruDu -n. m. --friend; ally; pal; (ant.) శత్రువు; మిథ్య, mithya -n. --unreal; imaginary; illusion; something that cannot be definitively identified as such; మిథునం, mithunaM -n. --(1) the couple Shiva and Parvathi of Hindu mythology; --(2) wife and husband; couple; esp. old couple; --(2) Gemini; a zodiacal sign; మిథునరాశి, mithunarASi -n. --Gemini, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; మిద్దె, midde -n. --the upper part of a flat-roofed house; terrace; మిద్దెటిల్లు, middeTillu -n. --a house with a terraced roof; మినప, minapa -adj. --pertaining to black gram dal; see also మినుగులు; మినప్పప్పు, minappappu -n. --black gram dal; split urid dal; మినహా, minahA -adv. --with the exception of; మినహాయించి, minahAyiMci -adv. --not counting; omitting; not including; మిన్న, minna -adj. --better; superior; మిన్నక, minnaka -adv. --quietly; coolly; without making any overt moves; మినుకు, minuku -n. --twinkle; మినుకు మినుకు, minuku minuku -adj. --twinkling; మినుగులు, minugulu -n. --whole black gram; "urid dal"; [bot.] ''Vigna mungo'' (old name: Phaseolus radiatus); Phaseolus minimum of Leguminosae (pea) family; మిన్ను, minnu -n. --sky; ---మిన్ను విరిగి మీద పడుతోంది = [idiom] the sky is falling. మిరప, mirapa -adj. --pertaining to cayenne pepper; -n. --cayenne; pepper; chili; chilli; this plant, a native to Brazil, came to India after the late fifteen hundreds; -- మిర్చి అన్నా మిరప అన్నా ఒక్కటే; గుంటూరు మిర్చి ఎర్ర తోలుతో ఉంటే గొల్లప్రోలు మిర్చి నారింజ రంగులో ఉంటుంది; --- కొండ మిరప = Bird eye chillies; --- ఎర్ర మిరప = red pepper; [bot.] ''Capsicum fastigiatum; Capsicum annuum''of the Solanaceae family; --- పచ్చ మిరప = green pepper; [bot.] ''Capsicum frutescens''; --- ఎండుమిరప, = dried chilli; --- బుంగ మిరప = bell peppers = sweet peppers = Simla peppers; --- పాప్రికా = paprika = కారం తక్కువ ఉన్న మిరప; --- పిమెంటో = red pimento = కారం లేని మిరప; మిరాసీ, mirAsI -n. --hereditary right; మిరియాలు, miriyAlu -n. --black pepper; [bot.] ''Piper nigrum'' of Piperaceae family; --చల్ల మిరియాలు = తోక మిరియాలు = [bot.] ''Piper cubeba'' of Piperaceae family; -- త్రికటువులు = శొంఠి, మిరియాలు, పిప్పళ్లు; --[Sans.] మరిచం; శ్యామం; వల్లీజం; మిలమిల, milamila -adj. --sparkling; onomatopoeia for sparkling looks; మిల్లిగరిటె, milligariTe -n. --very small spoon; మిల్లీ, millI -adj. --pref. one-thousandth; (ant.) కిలో = kilo; మిల్లీమీటరు, millImITaru -n. --millimeter; one-thousandth of meter; a measure of length in the metric system; మిల్లీలీటరు, millIlImITaru -n. --milliliter; one-thousandth of a liter; a measure of volume of liquids in the metric system; మిశ్రమం, miSramaM -n. --mixture; మిశ్రమ లోహం, miSrama lOhaM -n. --composite; (rel.) alloy; మిష, misha -n. --excuse; pretense; trick; మిషను, mishanu -n. --machine; ---కుట్టు మిషను = sewing machine. మిసిమి, misimi -n. --luster; polish; మీ, mI -pos. pron. --your; genitive of మీరు; మీగడ, mIgaDa -n. --the skin of milk; cream on the surface of heated milk; మీట, mITa -n. --switch; lever; మీటలమాల, mITalamAla -n. --a bank of switches; మీటరు, miTaru -n. --(1) meter; a measuring instrument such as the volt meter; --(2) meter; metre; a standard measurement of length in the metric system of units. One meter equals 100 centimeters (cm). 1000 meters is a kilometer (km); ---థర్మామీటరు = thermometer. మీటు, mITu -v. t. --pluck with fingers; pull; fling; మీది, mIdi -adj. --upper; ---మీది భాగం = upper portion -pos. pron. --yours; ---ఇది మీది = this is yours మీదుమిక్కిలి, mIdumikkili -adv. --in addition to; over and above; besides; మీమాంస, mImAmsa -n. --(1) investigative examination; discussion to find the truth; --(2) one of the six systems of Indian philosophy, called Darshanas; మీమాంసకుడు, mImAmsakuDu -n. --investigator; examiner; detective; మీనం, mInaM -n. --Pisces, the constellation; one of the twelve signs of the Zodiac; మీనరాశి; మీనమేషాలు లెక్కపెట్టడం, mInamEshAlu lekka peTTaDaM -ph. --[idiom] wasting too much time analyzing; procrastination; మీను, mInu -n. s. --fish; మీనురూపురిక్క, mInurUpurikka -n. --(lit.) the constellation in the shape of a fish; Piscum; రేవతీ నక్షత్రం; మీరు, mIru -pron. --you; -v. i. --exceed; మీలు, mIlu -n. pl. --fish; మీసం, mIsaM -n. --(1) man's moustache; --(2) animal's whiskers; vibrissae; these are not hairs and should not be trimmed; these are sensors of vibrations; --(3) insect's antenna; ముంగిలి, muMgili -n. --courtyard; frontyard; ముంగిస, muMgisa -n. --mongoose; [bio.] ''Herpestes sp''.; -- నకులిక; అహి-నకులిక బంధం = పరస్పర విరోధంతో ఎపుడూ ప్రవర్తించే జాతి వైరం. ఒకరిని చూడగనే మరొకరికి అతణ్ణి చంపివేయాలనేటంత కోపం; ముంగురులు, muMgurulu - n. pl. -- forelocks; ముంచు, muMcu -v. t. --dip; plunge; immerse; (ant.) తేల్చు; ముంజ, muMja -n. -- దర్భతో పేడిన ముప్పేట తాడును ముంజ అంటారు. ముంజ అనే గడ్డి(దర్భ)తో పేడినది — మౌంజి. దీన్ని మేఖల అని గూడా అంటారు. బ్రహ్మచారి ఎపుడూ ధరించవలసినవిగా చెప్పిన వాటిలో ఈ మౌంజి ఒకటి. ముంజె, muMje -n. --soft and tender kernel inside the stone of a palm fruit; ముండ, muMDa -n. --(1) widow; a woman whose head is shaven; --(2) prostitute; ముండ్లతోటకూర, ముళ్లతోటకూర, muMDlatOTakUra, muLlatOTakUra -n. --[bot.] ''Amarantus spinosus''; ముండ్లపంది, muMDlapaMdi -n. --porcupine; [bio.] ''Hystrix indica''; ముండ్లపొన్నగంటి కూర, ముళ్లపొన్నగంటి కూర, muMDlapaMdi, muLlaponnagaMTi kUra -n. -- [bio.] ''Alternanthera pungens'' HBK ముండ్లముస్తె, muMDlamuste -n. --three-lobed nightshade; [bot.] Solanum trilobatum; [Sans.] అలర్కము;తెల్లజిల్లేడు; ముండ్లు, ముళ్లు, muMDlu, muLlu -n. --thorns; setal; ముంత, muMta -n. --pot; vessel; ముంత, తప్పేలా, muMta tappElA -n. --pots and pans; ముంతగజ్జనం, muMtagajjanaM -n. --[bot.] ''Ichnocarpus frutescens''; ముంతమామిడి, muMtamAmiDi -n. --cashew; [bot.] ''Anacardium occidentale''; ''Semecarpus anacardium''; -- జీడిమామిడి; మొక్కమామిడి; ముందర, muMdara -p.p. --before; in front of; ముందుకు, muMduku -adv. --forwards; ముందుకు వచ్చు, muMduku vaccu -v. i. --come forward; emerge; ముక్క, mukka -n. --(1) piece; fragment; cube; --(2) word; message; ---మంచుముక్క = piece of ice. ---ముక్కలుగా కొయ్యి = dice into cubes. ---ఆ ముక్క చెప్పలేక పోయావా? = why didn't you tell me that word? ముక్కర, mukkara - n. -- a nose-stud, often made of gold, with a colorful precious or semi-precious stone; ముక్క వాసన, mukkavAsana -n. --stale smell; musty smell; ముక్త, mukta -adj. --(1) united; unified; --(2) leftover; previously used; ---ముక్త కంఠం = with one voice. ---ముక్తపదగ్రస్తం = a figure of speech in which the previous word or syllable is picked up in the next word. ముక్తసరి, muktasari -adj. -- (1) brief; succinct; abbreviated, abridged; contracted; summarized; (2) mean; trivial; small; a trifle. -- ముక్త అంటే 1."విడిచిన" అని, 2. "ముత్యము" అని రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి; ముక్త సరి —అంటే ముత్యంతో సమానంగా, అనగా అతి సూక్ష్మంగా, చిన్నదిగా, అందంగా అని. ముక్త సరి సమాధానం = brief response. ముక్త కంఠంగా అంటే "నోరంతా తెరచి అని, అంటే నోరారా;" -- (ety.) ముఖ్తసర్ (مختصر) అన్నదానికి సంగ్రహించు, సంగ్రహం అన్న అర్థం అరబ్బీలో ఉంది; ముక్కాలిపీట, mukkAlipITa -n. --tripod; త్రిపాది; ముక్తానుషంగాలు, muktAnushaMgAlu - n. pl. --free associations; ముక్తాయింపు, muktAyiMpu -n. --summary; conclusion; ముక్కాలు, mukkAlu - n. -- the fraction 3/4; ముక్కిడి, mukkiDi -n. --[bot.] ''Schrebera swietenioides''; ముక్కు, mukku -n. --nose; నాసిక; ---బురమ్రుక్కు = stout nose. ముక్కుతుమ్ముడు తీగ, mukkutummuDu tIga -n. --[bot.] ''Leptadenia reticulata''; ముక్కుతో, mukkutO -adj. --nasal; twangy; ముక్కుదూలం, mukkudUlaM -n. --nose bridge; the hard, bony part of the nose; ముక్కుపచ్చలారలేదు, mukkupaccalAralEdu -ph. --[idiom] still wet behind the ears; ముక్కుముంగర, mukkumuMgara -n. --[bot.] Asystasia coromandeliana; ముఖం, mukhaM -n. --face; countenance; ముఖపరిచయం, mukhaparicayaM -n. --nodding acquaintance; ముఖమల్, mukhamal -n. --velvety cloth; ముఖరితం, mukharitaM - n. -- resonance; ముఖవచనం, mukhavacanaM -n. --oral communication; word of mouth; ముఖస్తుతి, mukhastuti -n. --flattery; sycophancy; ముఖ్యం, mukhyaM -n. --important; fundamental; basic; central; primary; key; ముఖాముఖీ, mukhAmukhI -n. --(1) interview; face to face; in front; --(2) rendezvous; tryst; ముగ్గు, muggu -n. -- an ornamental pattern, drawn on the ground or floor with rice flour or chalk, especially at the front of a Hindu household; ముగ్గురు, mugguru -pron. --three people; ముచ్చటించు, muccaTiMcu -v. t. --talk about; discuss about; ముచ్చిక, muccika -n. --calyx of a fruit or flower; structure near the stem of a fruit or flower; ముచ్చిలిగుంట, mucciliguMTa -n. --the small dent-like depression at the back of the head, just below the cranium; ముట్టడి, muTTaDi -n. --attack; ముట్టడించు, muTTaDiMcu -v. t. --attack; ముట్టించు, muTTiMcu -v. t. --kindle; light; touch with fire; ముట్టు, muTTu -n. --menses; period; menstruation; the period of monthly discharge in adult females; ముట్టుకొను, muTTukonu -v. t. --touch; ముట్టె, muTTe -n. -- (1) snout; the forward projecting part of an animal's head; (2) the hard "stone" inside mango and palm fruits; -- ముట్టె అనేది మామిడి టెంకకు వాడుక; అలాగే తాటి ముట్టె (తాటిచెట్టు నాటేదానికి గింజ); తలకూ పర్యాయపదం (సన్నివేశాన్ని బట్టి), వాడికి ముట్టె పొగురు (తల పొగరు అనే అర్థంలో); విడిగా ముట్టె అంటే తల అని కాదు. ముఠా, muThA -n. --gang; clique; ముడత, muData -n. --wrinkle; fold; pleat; ముడి, muDi -adj. --raw; ---ముడి పదార్థం = raw material. ---ముడి పట్టు = raw silk. -n. --knot; ముడిగాళ్లు, muDigALlu -n. --knock knees; the shape of legs that causes the knees to knock as a person walks; ముడ్డి, muDDi -n. --(1) rump; --(2) anus; ముడుగుదామర, muDugudAmara -n. --[bot.] Marsilia quadrifolia; ముడుచు, muDucu -v. t. --fold; ముడుచుకొను, muDucukonu -v. i. --fold up; curl up; ముతక, mutaka -adj. --coarse; rough; crude; unrefined; ముతక చమురు, mutaka camuru -n. --crude oil, when referring to petroleum; ముతకనూనె, mutakanUne -n. --unrefined oil, when referring to edible oils; ముత్త, mutta -adj. --elderly; old; ---ముత్తాత = great grandfather; (lit.) old grandfather; ---ముత్తైదువ = (1) an elderly woman whose husband is still alive; (ety.) ఆ + విధవ = అవిధువ --> ఐదువ; ముది + ఐదువ = పెద్ద వయస్సులో ఉన్న పెళ్ళి అయినా స్త్రీ; (2) ముత్తు అంటే ముద్దు; (తమిళంలో నేటికీ ఈ అర్థంలో ఉంది.) కాబట్టి అందమైన అనే అర్థంలో ముత్తు + ఐదువ = ముత్తైదువ కావచ్చు. ముత్యం, mutyaM -n. --pearl; the solidified excretion of a sea mussel; మౌక్తికం; ముత్యపుచిప్ప, mutyapucippa -n. --mother-of-pearl; pearl oyster; ముక్తాస్పోటం; శుక్తి; ముత్తాత, muttAta -n. --great grandfather; ముదం, mudaM -n. --happiness; ముదనష్టపు, mudanashTapu -adj. --ill-fated; unlucky; ముదర, mudara -adj. --(1) mature; not tender; --(2) dark; not light; --(3) thick; not thin; ---ముదర కాయ = a green vegetable that is reaching the stage of ripening. ---ముదర రంగు = dark color. ---ముదర పాకం = thick syrup. ---రోగం ముదిరిపోయింది = the disease has taken root, it is no longer acute. ముదరా, mudarA -n. --refund; rebate; compensation; reduction in price; ముద్ద, mudda -n. --(1) paste; --(2) morsel; bolus; dollop; see also కరడు; ---పప్పుముద్ద = a dollop of dal. ముద్ర, mudra -n. --(1) stamp; imprint; print; --(2) posture in dance; ---చెరగని ముద్ర = indelible imprint. ముద్రణ, mudraNa -n. --printing; ---ముద్రణ యంత్రం = printing press. ముదావహం, mudAvahaM -n. --commendable; ముద్దాయి, muddAyi -n. --defendant; ముద్రాపకులు, mudrApakulu -n. pl. --printers; ముద్రారాక్షసం, mudrArAkshasaM -n. --printing error; printer's devil; ముదిమి, mudimi -n. --old age; decrepitude; ముద్రించు, mudriMcu -v. i. --print; ముదురు, muduru -adj. --(1)mature; fully grown; not tender; --(2) dark ---ముదురు రంగు = dark color; ముద్దు, muddu -n. --(1) kiss; caress; --(2) love; fondness; affection; --(3) charmingness; ముద్దుచేయు, mudducEyu -v. i. --dote on; adore; love and affection expressed by adults toward children; ముద్దుపేరు, muddupEru -n. --pet name; nickname; sobriquet; ముద్దువచ్చు, mudduvaccu -v. i. --to be cute; to be adorable; kissable; మునగ కాడ, munaga KADa -n. --drumstick; Moringa; the long, rod-like fruit of drumstick tree; [bot.] ''Moringa oleifera'' of the Moringaceae family; -- [Sans.] శిగ్రుః; శోభాంజనః: ఆక్షీబః; మునగ చెట్టు, munaga ceTTu -n. --drumstick tree; [bot.] ''Moringa pterygosperma; Moringa oleifera;'' -- మునగ ఆకులలో క్లోరోజెనిక్ ఆమ్లం (chlorogenic acid), క్వెర్సెటిన్ (quercetin) వంటి ఏంటీఆక్సిడెంట్లు ఉంటాయి. ఇవి కర్బనోదకాల విచ్ఛిన్నాన్ని నెమ్మదిస్తూ, రక్తంలో గ్లూకోజ్ శోషణను నియంత్రిస్తాయి. మునగ పొడి పాన్క్రియాస్లోని బీటా కణాలను సురక్షితంగా పనిచేయడానికి సహాయపడుతుంది. ఇది ఇన్సులిన్ ఉత్పత్తిని మెరుగుపరుస్తుంది. మునసబు, munasabu - n. -- Munsiff: a village-level officer of justice, usually a rank below a magistrate and above the rank "karanam." ముని, muni -n. --hermit; seer; thinker; an ascetic observing silence; -- సంస్కృతంలో "మౌనం పాటించేవాడు" లేదా "తపస్వి" అనే అర్థం; మౌనంగా ఉంటూ ఆత్మ జ్ఞానాన్ని సాధించేవారు; "మౌనం చైవాస్మి గుహ్యానాం" అంటాడు భగవానుడు గీతలో. -- ఋషులు మునులు ఒకటే. అందరూ భగవద్ధ్యాన పరాయణులే. ఋషులు త్రికాల జ్ఞానం కలవారు. అలాంటి దర్శనం వాళ్లకు కలుగుతుంది. వాళ్లు వశ్య వాక్కులు; ఋషుల నోట మాట అసంకల్పితంగా వస్తుంది. అది అట్లే జరుగుతుంది; మునిమాపు, munimApu -n. --twilight; early evening; --మునిచీకటి; మునిశ్వేతం, munisvEtaM -n. --cloudy white; మున్నీరు, munneeru - n. -- sea; ocean; the first waters; మొదటినీరు (= సముద్రం) -- మున్- అన్న ధాతువుకు ముందు, తొలి అన్న అర్థాలున్నాయి. ఉదాహరణకు, ముంగురులు అంటే ముందున్న కురులు. మున్నుడి అంటే తొలిపలుకు, పుస్తకానికి ముందు ఉండే నుడి. ముత్తాత తాత కన్నా ముందున్న వాడు. అలాగే, ముచ్చెమటలు ముఖం మీద కనిపించే చెమటలు. కారు అంటే పంట అన్న అర్థం అయితే, ముంగారు అంటే తొలి పంట. అట్లాగే ముంజేయి, ముంగాలు మొదలైన పదాలు. ఈ పదాలన్నిటిలోనూ మున్- అన్న ఉపసర్గ ‘ముందు’ అన్న అర్థాన్ని సూచించేవే. -- ముల్లోకాలు, ముమ్మారు, ముజ్జగములు, ముమ్మూర్తుల - ఈ పదాలన్నింటిలో మూన్-/మున్- అన్న ధాతువుకు మూడు అన్న అర్థమే ఉన్నా, మున్- అంటే ముందు అన్న అర్థం ఉన్న ధాతువు వేరే ఉంది. మునుగు, munugu -n. --sink; go down; get inundated; (ant.) తేలు; ముప్పాతిక, muppAtika -n. --three-fourths; three-quarters; ముప్పావు, muppAvu -n. --three-quarters; ముప్పిరి, muppiri -adj. --triple; three-fold; ముప్పు, muppu -n. -- (1) calamity; danger; urgency; విపత్తు; (2) old age; వార్థకము; ముప్ఫయ్, mupphai -n. --thirty; ముబ్బడి, mubbaDi -adj. --triple; three times; three-fold; ముభావం, mubhAvaM -n. --aloofness; reserved; indifference; ముమ్మడించు, mummaDiMcu -v. i. --increase three-fold; ముమ్మాటికీ, mummATikI -adv. --on all (three) counts; ముయ్యాకుపొన్న, muyyAkuponna -n. --[bot.] ''Pseudarthria viscida;'' మురకుండాకు, murakuMDAku -n. --[bot.] ''Acalypha indica;'' మురబ్బా, murabbA -n. --candied preserve; fruit pieces preserved in honey or sugar syrup with no additional preservatives; this is different from jam or jelly or an electuary; ---అల్లం మురబ్బా = candied ginger. -- Clean ginger: peel skin, dice into pieces, and blend into a paste. Heat sugar until it melts and begins to caramelize (ఉండ పాకం వచ్చేదాకా). Add a dash of salt and a spoonful of Cardamom powder, and mix well. Transfer to a buttered plate. Cut into bite-size pieces; మురమురాలు, muramurAlu - n. pl. - puffed rice; -- [rel.] పేలాలు = popped rice or pop corn మర్త్యలోకం, martyalOkaM - n. -- the abode of humanity; the Earth; (lit.) the land of the mortals; మురికి, muriki -n. --dirt; sewage; మురికి చేయు, muriki cEyu -v. t. --soil; మురికి నీళ్లు, muriki nILlu -n. --sewage water; dirty water; మురికివాడ, murikivADa -n. --slum; మురిపిండ, muripiMDa - n. [bot.] Acalypha indica Linn. Euphorbiaceae -- Indian acalypha; మురుగు కాలువ, murugu kAluva -n. --sewer; మురుదొండ, murudoMDa -n. --[bot.] ''Bryonia epigaea''; మురుపిండి, murupiMDi -n. --[bot.] ''Acalypha indica''; ముర్రుపాలు, murrupAlu -n. --beestings; colostrum; milk of domestic cattle (cow, buffalo, goat, etc.) that has recently calved; this substance is rich in nutrients and antibodies and are essential for the calf; In humans, such items are supplied to the growing infant via the umbilical cord; apparently, in cattle such supply is not done. so drinking these besstings is essential for the calf; --same as జన్నుపాలు; ములక, mulaka -n. --plunger; ములగ, mulaga - n. -- [bot.] ''Moringa oleifera''; ముల్లంగి, mullaMgi -n. --(1) carrot; --(2) radish; [bot.] Raphanus sativus; Brassica rapa Linn.; ములికినాట్లు, mulikinaaTlu - n. pl. -- a sub-sect among Brahmins; -- కేవలం వైదికవృత్తి వ్యవసాయం మాత్రమే చేసేవారు వైదికులు; వైదీకులలో వెలనాట్లు అనగా కోనసీమ ఇంకా పైకి వున్నవారు; ములికినాట్లు అనగా రాయలసీమ వైపు వారు; తెలగాణ్యులనగా తెలంగణా ప్రాంతం వారు. ఈవిధంగా వృత్తిపరంగా, ప్రాంతీయతాపరంగా వచ్చినవి ఈ భేదాలు. ముల్కీ, mulkI - n. -- native; a person belonging to a region; ములు, mulu -pref. --indicates thorn or rough celia on leaves; ములుకు, muluku -n. --sharp point; thorn; ములుకోల, mulukOla -n. --goad; a stick with a needle at its end; ములుగు చేప, mulugu chEpa - n. -- eel fish; Eels are ray-finned fish belonging to the order Anguilliformes, which consists of eight suborders, 20 families, 164 genera, and about 1000 species; ములుగొలిమిడి, mulugolimiDi -n. --[bot.] ''Leonotis toefolia;'' ములుగోగు, mulugOgu -n. --[bot.] ''Hibiscus suratensis''; ములుగోరంట, mulugOraMTa -n. --[bot.] ''Barleria prioatis;'' ములుదోస, muludOsa -n. --[bot.] ''Cucumis muricatus;'' ములుమోదుగు, mulumOdugu -n. --[bot.] ''Erythrima sublabota;'' ములువెంపలి, muluveMpali -n. --[bot.] ''Tephrosia spinosa;'' ముల్లు, mullu -n. --(1) thorn; prick; --(2) fishbone; ముళ్లతోటకూర, muLlatOTakUra -n. --[bot.] Amaranthus spinosus Linn. of the Amaranthaceae family; ముళ్లపంది, muLlapaMdi -n. --porcupine; same as ఏదుపంది; ముండ్లపంది; ముళ్లవంకాయ, మొలుగుకాయ, muLlavaMkAya, molugukAya - n. -- [bot.] ''Solanum hirsutum'' of Solanaceae Family (Potato family) --- ఇది వంగ, పొగాకు జాతికి చెందిన మొక్క; మువ్వీసం, muvvIsaM - n. -- the fraction 3/16; ముష్కరుడు, mushakruDu - n. --obstinate person; stubborn person; rude person; ముషిణి, mushiNi -n. --strychnine; Strychnos nux vomica; a poisonous substance from a plant; ముష్టి, mushTi -n. --(1) fist; --(2) alms; a fistful of alms; ముష్టికాయ, mushTikAya -n. --[bot.] Nux Vomica, Strychonys Nuxvomica; a natural drug useful in reducing fever; ముష్టిది, mushTidi -n. f. --beggar; panhandler; a person seeking a fistful of alms; ముష్టివాడు, mushTivADu -n. m. --beggar; panhandler; ముష్టి యుద్ధం, mushTi yuddhaM -n. --fist fight; boxing; ముసద్దీ, musaddI - n. -- (1) writer; (2) accountant; (3) clerk; ముసరపప్పు, musarapappu -n. --Masur dal; [bot.] ''Lens culinaris''; ముసలకం, musalakaM -n. --piston; ముసలి, musali -adj. --old; ముసాంబ్రం, musAMbraM -n. -- dried juice of aloeswood, or Indian aloe; [bot.] ''Aloe barbadensis;'' -- Agarwood, aloeswood, eaglewood or gharuwood is a fragrant dark resinous wood used in incense, perfume, and small carvings. It is formed in the heartwood of Aquilaria trees when they become infected with a type of mold (''Phialophora parasitica''); ముసిముసి, musimusi -adj. --onomatopoeia for smile; ముసుగు, musugu -n. --veil; mask; ముసురు, musuru -n. --nagging rain; slow, nagging low-grade rain and lasts for a couple of days; -- [see also] జడివాన; ముసురు, musuru -v. t. --hover about; ---ఈగలు ముసురుతున్నాయి = the flies are hovering around. ముస్తె, muste -n. --[bot.] ''Cyperus rotundus; Cyperus spectosus;'' ముహూర్తం, muhUrtaM -n. --(1) an auspicious time to perform an important thing; --(2) a duration of time equal to 48 minutes; 1 మూహూర్తం = 2 ఘడియలు = 48 నిమిషాలు; -- (3) ఒక పగలు, ఒక రాత్రినీ కలిపిన మొత్తాన్ని అహోరాత్రం అంటారు. ఒక అహోరాత్రంకు ఇలాంటివి 30 ముహూర్తాలు ఉంటాయి. అంటే… ఒక రోజులో 30 ముహూర్తాలు జరుగుతాయి. సూర్యోదయమునకు ముందు వచ్చే ముహూర్తాలలో మొదటిది. దీనినే ‘బ్రహ్మముహూర్తం’ అంటారు. అంటే రోజు మొత్తంలో 29వది బ్రహ్మ ముహూర్తం. ఈ ముహూర్తానికి అధిదేవత బ్రహ్మ. కాబట్టి దీనికి బ్రహ్మ ముహూర్తం అనే పేరు వచ్చింది. నిజానికి తెల్లవారుజామును 2 భాగాలుగా విభజించారు. సూర్యోదయమునకు 2 ఘడియల ముందు కాలాన్ని అనగా 48 నిమిషముల ముందు కాలాన్ని ఆసురీ ముహూర్తం అని ఆసురీ ముహుర్తానికి ముందు 48 నిమిషముల ముందు కాలాన్ని బ్రహ్మముహూర్తం అని అంటారు. -- (4) అమావాస్య నాడు సూర్యుడి తో కలిసి ఉదయించిన చంద్రుడు 30 రోజుల పాటు, తిథికి 48 నిముషాలు చొప్పున ముందర ఉదయించి 30 తిథుల అనంతరం మళ్లి సూర్యుడి తో ఉదయిస్తాడు. 48 నిమిషాల కాలం ఒక ముహూర్త కాలం; కాల గమనానికి ముహూర్తం ఒక ఏకకం (Unit); మూక, mUka -n. --crowd; మూకుడు, mUkuDu -n. --deep fryer; chip pan; a bowl-shaped pan for deep frying; -- బాండి; మూకుమ్మడిగా, mUkammaDigA - adv. -- lock, stock and barrel; మూగు, mUgu -v. i. --surround; gather and hover around; మూట, mUTa -n. --bundle; pack; bag; మూటా ముల్లె, mUTA mulle -ph. --bag and baggage; మూడు, mUDu -n. --three; మూడు ముడులు, mooDu muDulu - ph. the three knots; -- In a traditional Hindu wedding, the groom ties a sacred necklace, around the neck of the bride, with three knots. This three symbolizes the union of their three bodies: the gross, the subtle, and the Pure Consciousness; -- మానవుల యొక్క స్థూల సూక్ష్మ కారణ అనే మూడు శరీరాలు ఉంటాయి. ఈ సమయంలో వేసే ఒక్క ముడి ఒక్కో శరీరానికి సంబంధించినది… వధూవరులో కేవలం బాహ్య శరీరంతో మాత్రమే కాకుండా మొత్తం మూడు శరీరాలతో కలిసిమెలిసి ఉండాలని ఉద్దేశంతో మూడు ముళ్ళు కలుపుతారు… మూడొంతులు, mUDoMtulu -adv. --three out of four; in all probability; మూఢం, mUDhaM -n. --[astro.] obscuration of a planet by Sun's rays; Heliacal rising of a planet; [astrol.] a planet moving into the same house as the Sun; -- మూఢము అనగా ఒక గ్రహం సూర్యునికి దగ్గరగా రావడం. లేదా ఒకే రాశి యందు ఉండడం; శుభకార్యము చేయఁగూడని కాలము; మూఢత, mUDhata -n. --stupidity; foolishness; మూఢుడు, mUDhuDu -n. m. --stupid; మూఢమతి, mUDhamati -n. --stupid; మూత, mUta -n. --lid; cover; cap; top; మూత్రం, mUtraM -n. --urine; మూత్రపిండం, mUtrapiMDaM -n. --kidney; nephram; మూత్రాణి, mUtrANi -n. --purine; a type of molecule found in the DNA; మూతి, mUti -n. --mouth; మూపు, mUpu -n. --shoulder; bull's hump; మూపురం, mUpuraM -n. --shoulder of a bull; cow; or camel; మూయు, mUyu -v. t. --shut; close; మూర, mUra -n. --cubit; a measure of length equal to the span from the tip of the elbow joint to the tip of the middle finger of the open hand; ---పిడిమూర = a length measure equal to the span from the tip of the elbow joint to the tip of the closed first; -- 1 అంగుళం = 2.54 సెంటీమీటర్లు; 1 బెత్త = 3 అంగుళాలు; 1 జాన = 3 బెత్తలు; 1 అడుగు = 12 అంగుళాలు; 1 మూర = 2 జానలు; see also బార; మూర్ఛ, mUrCha -n. --epilepsy; petit mal; grand mal; fainting spell; swoon; మూర్ఛన, mUrChana -n. --derived musical scale; --సప్తస్వరముల యొక్క ఆరోహణావరోహణములను మూర్ఛనలందురు; మూర్ధన్యాక్షరాలు, mUrdhanyAksharAlu - n. -- The letters ట,ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ, ఴ లు of the Telugu alphabet; --ద్రావిడ భాషలలో మూర్ధన్యాక్షరాలు (ట,ఠ, డ, ఢ, ణ, ళ, ఴ లు), ర-ఱ-లలు ప్రథమాక్షరంగా ఉండడానికి వీలులేదు. విశేషణంగా తెలుగులోనూ, ఇతర ద్రావిడ భాషలలోనూ హల్లుల ముందు ఇరు-, అచ్చులముందు ఈరు- అన్న రూపాలే కనిపిస్తాయి. ఇరువంకలు అంటే రెండు పక్కలు. ఇరువురు అంటే ఇద్దరు. మూర్తి, mUrti -n. --(1) character; --(2) statue; --(3) shape; ---అక్షరమూర్తి = alphabetic character. ---అక్షరాంకికమూర్తి = alphanumeric character. మూర్తిత్వం, mUrtitvaM -n. --embodiment; characterization; మూర్తీభవించు, mUrtIbhaviMcu -v. i. --embody; personify; మూరుకొండ, mUrukoMDa -n. --[bot.] ''Acalpha indica''; మూర్కొను, mUrkonu -v. t. --smell; put to the nose; మూలం, mUlaM -n. --beginning; root; basis; base; foundation; crux; మూల, mUla %updated -adj. --basic; proto; -n. --(1) Lambda Scorpii; Shaula; Yoga tara of the 19th lunar mansion; located in the constellation Scorpio; one of the brightest stars in the night sky; --(2) The 19th of the twenty seven star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) corner; nook; మూలకం, mUlakaM -n. --element; chemical element; మూలగ, mUlaga -n. --marrow; bone marrow; మూలధనం, mUladhanaM -n. --capital; original investment; principal; మూలపదార్థం, mUlapadArthaM -n. --elemental matter; element; మూలపురుషుడు, mUlapurushuDu -n. --patriarch; (ant.) మూలమగువ; మూలబిందువు, mUlabiMduvu -n. --base point; radix point; decimal point in a base-ten system and a binary point in a base-two number system; మూలమట్టం, mUlamaTTaM -n. --set-square; an instrument to set things at right angles; మూలవిరాట్టు, mUlavirATTu -n. --(1) main idol located in the inner sanctum of a temple; a stand-in idol (ఉత్సవ విగ్రహం) is often used in street parades while the real idol is left in the inner sanctum; --(2) patriarch or matriarch of a family; మూలశంక, mUlaSaMka -n. --piles; hemorrhoids; (lit.) doubt at the bottom; మూల్యం, mUlyaM -n. --price; మూలాధారం, mUlAdhAraM -n. --basis; source; మూలాధారచక్రం, mUlAdhAracakraM -n. --according to Kundalini Yoga, one of the centers of energy in the human body, believed to be located at the base of the spinal column; మూల్యాంకనం, mUlyAMkanaM, -n. --evaluation; assessment; estimation; -- ఒక విషయం/సమాధానం లోని సత్తా ఏమిటో అంచనా వేయడం; పరీక్షలో ఎన్ని మార్కులు ఇవ్వవచ్చునో చెప్పడం మూల్యాంకనమే. మూలిక, mUlika -n. --medicinal root; medicinal herb; మూలుగ, mUluga -n. --bone marrow; మూలుగు, mUlugu -n. --groan; groaning with pain; మూస, mUsa -n. --(1) crucible; --(2) mold; మూసివేయు, mUsivEyu -v. t. --close; shut; '''%మృ - mR, మె - me, మే - mE, మై - mai''' మృగం, mRgaM -n. -- (1) animal; beast; wild animal; (2) deer; మృగతృష్ణ, mRgatRshNa -n. --mirage; మృగయుడు, mRgayuDu -n. --hunter; మృగవ్యాధుడు, mRgavyAdhuDu -n. --Sirius; the brightest star as seen from the Earth in Canis Major; % to e2t మృగనాభి, mRganAbhi -n. --musk; the secretion from a gland of musk deer; -- మృగనాభి అంటే కస్తూరి. కస్తూరి మృగం నాభిలో స్రవించేది కస్తూరి. % to e2t మృగశిర, mRgaSira %updated -n. --(1) Beta Tauri; Elnath; Yoga tara of the fifth lunar mansion; --(2) Orion; the star cluster that looks like a hunter; The fifth of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; Represents the head of an animal in the Vrishabha rAsi of the Hindu calendar; మృణ్మయము, - n. -- made of clay; full of clay; -- మృత్ శబ్దానికి మయట్ ప్రత్యయం చేరి మృణ్మయమ్ అయింది. ఇది సంస్కృత పదం. "యరోఽనునాసికేఽనునాసికోవా" అన్న పాణినీయ సూత్రం ప్రకారం హకారం కాక మరేదైనా హల్లుకు పిదప అనునాసికాక్షరం వచ్చినప్పుడు ఆ హల్లుకు బదులు దాని వర్గం లోని అనునాసికాక్షరం ఆదేశం ఔతుంది. మృత్ + మయమ్ => మృణ్ + మయమ్ => మృణ్మయమ్; ఇక్కడ మ ముందు వచ్చిన తకారానికి బదులు అనునాసికమైన ణకారం వచ్చింది. --ఋ, ర, ష ల తరువాత వచ్చే న, ణగా మారుతుంది. 'రషాణాం నోణః సమానపదే' అని సూత్రం. అలా మృత్/మృద్ + మయ --> మృన్ + మయ --> మృణ్ + మయ --> మృణ్మయ అయింది. వాక్ + మయం => వాఙ్మయం, సత్ + మార్గం => సన్మార్గం , వంటివి ఈ సూత్రం ప్రకారం ఏర్పడిన పదాలే; మృత, mRta -adj. --dead; మృత్తిక, mRttika -n. --earth; clay; soil; మృత్యువు, mRtyuvu -n. --death; మృదంగం, mRdaMgaM -n. --a drum used in Indian musical performances; మృదులాస్థి, mRdulAsti -n. --cartilage; మృదువు, mRduvu -adj. --tender; gentle; soft; మృష్ట, mRshTa -adj. --wholesome; healthy; clean; మృష్టాన్నం, mRshtAnnaM -n. --wholesome food; మెంతులు, meMtulu -n. pl. --fenugreek; [bot.] ''Trigonella foenum graecum;'' Here, ''foenum graecum'' means Greek Hay; greens of this plant were used in Greece to feed horses; --these seeds, widely used in Indian cooking, have been reported to possess hypoglycemic and hypolipidemic properties in animal experiments, as well as in human and clinical cases; -- కసూరి మెంతి = [bot.] ''Trigonella corniculata;'' కసూర్ అనే ప్రదేశం నుండి మొదట లభ్యం అయినది అని కసూరి మెంతి కి ఆ పేరు వచ్చింది. దీనిని ఎండబెట్టి ఎండిన ఆకులని వాడతారు; --[Sans.] రుచిప్రదా; మిశ్రం; తాళపర్ణికా: మెంతికూర, meMtikUra -n. --fenugreek greens; fenugreek leaves; [bot.] ''Trigonella foenum-graecum'' Linn.; మెకం, mekaM - n. -- (1) animal; (2) tiger; మెగిడి, megiDi -n. --smoke; a word used by Chenchu tribes; మెగిడిపెట్టు, megiDipeTTu -v. t. --to smoke (a fish); మెగా, megA -adj. --pref. million; big; huge; (ant.) మైక్రో; మెట్ట, meTTa -n. --(1) upland; elevated land; land with no irrigation; (ant.) పల్లం; పుంజె; మాగాణి; --(2) hillock; మెట్ట జలగ, meTTa jalaga -n. -- slug, land slug; -- నత్తలలాగే ఇవి కూడా అతి మెల్లగా ప్రయాణిస్తాయి. అయితే నత్తలకి ఉన్నట్లు వీటికి గుల్లలు (Shells) ఉండవు. నత్తలలాగే మెట్ట జలగలు కూడా గాస్ట్రోపోడా (Gastropoda) తరగతిలోని సిగ్మురెత్రా (Sigmurethra) కుటుంబానికి చెందుతాయి. నీటి జలగల (Leeches) లాగా వీటికి రక్తం పీల్చే స్వభావం లేదు; మెట్ట తామర, meTTa tAmara -n. --ground lotus; Indian shot; [bot.] ''Canna indica'' of the Cannaceae family;; -- దీని ఆకుల పసరు తామర, గజ్జి, చిడుము వంటి మొండి చర్మవ్యాధులకు, సర్పి ( Herpes zoster) వంటివాటికి దివ్యౌషధంగా పనిచేస్తుంది; -- see also సీమ మెట్ట తామర = [bot.] ''Cassia alata''; మెట్ట సేద్యం, meTTa sEdyaM -n. --dry cultivation; మెటికలు, meTikalu -n. --knuckles; ---మెటికలు విరవకు = do not crack knuckles. మెట్రిక్ టన్ను, meTrik Tannu -n. --metric ton; one million grams; mega garm; 2205 pounds; మెట్రిక్ పద్ధతి, meTrik paddhati -n. --metric system; an internationally agreed system of measuring weights and measures using units like meters for length, kilograms for weight and seconds for time; the MKS system; మెట్టు, meTTu -n. --(1) step, as in step of a stair; --(2) rung, as in rung of a ladder; మెడ, meDa -n. --nape; neck; the back part of the neck; (ant.) పీక; మెడిదము, meDidamu -n. --noise; sound; మెతక, metaka -adj. --dank; ---మెతక వాసన = dank smell. మెతక, metaka -n. --dullard; softy; a person with no initiative; మెతనాలు, metanAlu -n. --methanal; formaldehyde; మెతనోలు, metanOlu -n. --methanol; methyl alcohol; మెతల్ గుంపు, metal guMpu -n. --methyl group; methyl radical; మెతల్ రాసి, metal rAsi -n. --methyl radical; methyl group; మెత్త, metta -n. --cushion; pad; padding; pillow; మెత్తన, mettana -n. --softness; మెదడు, medaDu -n. --(1) brain; మస్తిష్కం; --(2) cerebrum; మెదులు, medulu -v. i. --stir; move a little; మెరక, meraka -n. --upland; refers to a land with no or scarce water resources; (ant.) మాగాణి; పల్లం; మెరుగు, merugu -n. --(1) shine; polish; glitter; --(2) better; మెరుగులు దిద్దు, merugulu diddu -v. t. --to give finishing touches; మెరుపు, merupu -n. --(1) flash; --(2) lightning; మెలిక, melika -n. --twist; turn; మెల్ల, mella -n. --cross-eye; Strabismus; a condition where one of the eyes drifts from focusing; --- మెల్లకన్ను = కళ్ళు ఒకే దిశలో చూడలేని స్థితి; మెల్లగా, mellagA -adv. --slowly; steadily; (ant.) త్వరగా; శీఘ్రంగా; మెల్లనైన, mellanaina -adj. --slow; మెస్మరించు, mesmariMcu -v. t. --mesmerize; to hypnotize; to enchant; (named after German physician Franz Anton Mesmer); మెస్సయ్య, messiah - n. -- protector; -- రక్షకుడు; మేక, mEka -n. --goat; she-goat; మేకపోతు, mEkapOtu -n. m. --he goat; మేకపిల్ల, mEkapilla -n. --kid; baby goat; మేకపోతు గాంభీర్యం, mEkapOtu gAMbhIryaM - ph. -- showing external courage although scared inside; మేకమాంసం, mEkamAmsaM -n. --mutton; మేకమేయని ఆకు, mEkamEyani Aku -n. --[bot.] ''Tylophora indica;'' మేకీవిల్లీయం, mEkIvillIyaM -n. --Machiavellian; crafty; deceitful; artful; named after the Florentine writer Nicolo Machiavelli (1469-1527 A.D.); కౌటిల్యం; కుటిలత్వం; మేకు, mEku -n. --nail; మేఘం, mEghaM -n. --cloud; ---అలకామేఘం = cirrus cloud; "hairy" cloud. ---అలకాపుంజ మేఘం = cirrocumulus cloud. ---అలకాస్థార మేఘం = cirrostratus cloud. ---మధ్యస్థార మేఘం = altostratus cloud. ---పుంజమేఘం = cumulus cloud. ---సమాచిమేఘం = cumulous cloud; "heapy" cloud. ---స్థారమేఘం = stratus cloud. ---వృష్టికమేఘం = nimbus cloud; "rainy" cloud. ---వాడు మేఘాల్లో ఉన్నాడు = [idiom] he is in cloud nine. మేఘాచ్ఛాదితం, mEghAcchAditaM -n. --overcast; మేట, mETa -n. --sandbar; shoal; మేట్నీ, mETnI -n. --matinee; పగటాట; మేటు, mETu -n. --heap; pile; మేజా, mEjA -n. --desk; a table with drawers; మేజువాణీ, mEjuvANI - n. -- a group dance performed by a clan of prostitutes with indecent language and exposure; it was customary to have such performances at weddings in bygone days; (see also) నాచ్ పార్టీ; భోగంమేళం; మేజోళ్లు, mEjOllu -n. pl. --socks; stockings; మేడ, mEDa -n. --a building with at least one floor above the ground floor; palace; మేడమీద, mEDamIda -n. --upstairs; మేడమెట్లు, mEDameTlu -n. --stairs; మేడి, mEDi -n. -- cluster fig; a species of the fig tree; [bot.] ''Ficus glomerata; Ficus racemosa; Ficus palmata;'' --(note) It is a common belief that this fruit is pretty outside with worms inside; -- మేడిపండు అంటే మేడి చెట్టు కాయ. దీని హైబ్రిడ్ రకాలను అత్తిపండు, అంజీర అంటారు. మన దేశంలో చాలా చోట్ల ఈ చెట్లు కనిపిస్తాయి. మేడిపండు చూడడానికి గుండ్రంగా ఉంటుంది. పచ్చగా ఉన్నప్పుడు కాస్త పుల్లగా, చేదుగా ఉంటుంది. పండి పసుపు రంగులోకి మారిన తరువాత తీపిగా ఉంటుంది. మేడి పండు పండడం మొదలైనప్పుడు, మేడిపండులోని చిన్న చిన్న గుబ్బల వంటి కండ కోసం పురుగులు పండులోకి చేరి పండుని తింటాయి. నాటు పండయిన మేడిపండ్లలో పురుగులు ఉంటాయి. ఇది అత్తిపండ్లు పెంచబడిన మొక్కల నుంచి వస్తాయి. వీటి పెంపకంలో పురుగుమందుల కారణంగా పురుగులుండవు. -- ఉదుంబరం; మేదస్సు, mEdassu - n. - fat; body fat; lipid; మేదిని, mEdini - n. -- the Earth; -- మధుకైటభుల మేధస్సుచేత తడుపబడుటచేత మేదిని అయింది; మేన, mEna -- pref. -- related by the body; related by blood; --- మేనమామ = an uncle related by blood = mother's brother; --- మేనత్త = an aunt related by blood = father's sister; --- వేలువిడచిన మేనమామ = mother's cousin (brother); mother's sister's son; మేను, mEnu -- n. -- body; మ్లేచ్ఛులు, mlEcChulu -n. pl. -- (1) Barbarians; uncivilized; -- foreigners who do not speak our language (Sanskrit), who eat beef, and who do not follow our customs and traditions; --"గోమాంసం తినేవారు, సంస్కృతం కాక పలురకాల భాషలు మాట్లాడేవారు, మన ఆచారాలను వేటినీ పాటించని వారిని మ్లేచ్ఛులని అంటారు" అని బౌధాయనుడు మ్లేచ్ఛ శబ్దాన్ని నిర్వచించాడు; మైదా పిండి, maidA piMDi - n. -- all-purpose flour; the flour made from a mixture of hard and soft varieties of white wheat; -- గోధుమ పిండి = wheat flour made from red wheat, without removing the skin and germ; -- గోధుమలు పిండిమరలో పిండి పట్టించినప్పుడు అందులో గోధుమ పొట్టు, గోధుమ రవ్వ, బొంబాబు రవ్వ (సమొలిన), వగైరాలతోపాటు, చివరకు మెత్తగా మిగిలిన మైదాను కొన్ని రసాయనాలతో శుద్ధి చేసి తెల్లగా తీర్చిదిద్దుతారు. మిల్లులో బాగా పోలిష్ చేయబడిన గోధుమల నుండి వచ్చిన పిండికి Azodicarbonamide, Chlorine gas, మరియూ Benzoyl peroxide అనే రసాయనాలను ఉపయోగించి తెల్లగా చేస్తారు. అందువల్ల మైదా పిండి ముట్టుకోవడానికి మెత్తగాను, చూడటానికి తెల్లగానూ ఉంటుంది. మైదాతో ఆరోగ్య ప్రయోజనాలేవీ లేవు. మైదా వినియోగం ఆరోగ్యకరం కూడా కాదు; మైరేయం, mairEyaM - n. -- intoxicating liquor made of date-palms; మైలతుత్తం, mailatuttaM - n. -- copper sulfate; CuSO₄; -- చికీగ్రీవం; మొక్కుబడి, mokkubaDi - n. -- votive; vow; -- దేవతల కిచ్చెదనని చెప్పిన కానుక; మొగమాటం, mogamATaM - n. -- complaisance; civility courtesy; conciliatory conduct; feeling delicate; a desire or willingness to please others, or to be agreeable and willing; a reluctance to refuse a request or to wound another's feelings by not complying; -- దాక్షిణ్యం; మొహమాటం; మొగలి, mogali - n. -- Screw pine; [bot.] ''Pondonus tectorius''; -- ఇది ఆవృతబీజ జాతి (Angiosperms) సతత హరిత వృక్షం; ఇది 15-20 అడుగుల ఎత్తుకు పెరుగుతుంది. -- మొగలిపువ్వు వాసనకు పాములు వస్తాయని అంటారు కానీ దీనికి శాస్త్రీయమైన రుజువు లేదు; ఈ పూల వాసనకి ఆకర్షింపబడి వచ్చాయనేదానికి ఇదమిద్ధంగా ఋజువులేమీ లేవు. మొదలు, modalu - n. -- (1) beginning; starting point; (2) principal; initial investment -- మొదలు చెడ్డ బేరము = loss of principal; మొదటికే మోసం = the primary resources were not available to do a job మొర్రి పండు, morri panDu - n. -- Chironji fruit; [bot.] ''Buchanania latifolia; Buchanania lanzan;'' -- These small, sweet, and tangy wild berries, (seasonal summer fruits) are often foraged in forest areas and are highly regarded for their unique taste and medicinal properties; మొలలు, molalu - n. -- piles; hemorrhoids; -- దానిమ్మ తొక్కల పొడి (Powdered pomegranate peel). ఆయుర్వేద మందుల దుకాణాల్లోనూ, ఆన్లైన్ లోనూ దొరుకుతుంది. ఉదయం సాయంత్రం ఒకో చెంచాడు చూర్ణం నీటితో కలిపి తాగితే విరేచనం అయేటప్పుడు రక్తం పోకుండా ఆపుతుంది. మోకు, mOku - n. -- a stout rope; a heavy-duty rope; మోక్షం, mOkshM - n. -- liberation; cessation of suffering; attainment of Supreme Bliss; Liberation of the soul from the body; Deliverance from the bonds of sense; Beatitude; -- the Hindu equivalent of Buddhist నిర్వాణం; మోచెయ్యి, mOcheyyi - n. -- elbow; -- మోచేతి నీరు త్రాగడం = (1) ఒకరి ఆశ్రయంలో, లేదా పరుల పోషణలో, సహాయం వల్ల జీవించడాన్ని మోచేతికింద నీళ్ళు తాగడం అనే జాతీయంతో వ్యక్తపరుస్తారు; (2) తనకు గతిలేక ఒకరి పెట్టు పోతల మీద ఆధారపడి / ఒకరి సహాయంతోనే బతకడాన్ని * మోచేతి నీళ్ళు తాగడం* అంటారు. దుస్థితి సూచనకంగా వాడే జాతీయం ఇది; మోట, mOTa - n. A water pump, a water wheel, or a device for drawing water from wells to irrigate the fields. మోటబావి, mOTabAvi - n. -- a wide-mouthed well suitable for lifting water with a specially shaped bucket, called 'mota' used for watering irrigated fields; -- కపిలబావి, మోటనుయ్యి; నీళ్ళు తోడటానికి మోట అమర్చిన బావి; మోడు, mODu - n. -- a tree stump; మోత, mOta - n. -- (1) burden; load; (2) sound; loudness; మోతిబిందు, mOtibiMdu - n. -- cataract; an eye disease in which the lens gets clouded; మోపు, mOpu - n. -- bundle; మోయు, mOyu - v. i. -- carry; మోహం, mOhaM -n. -- attachment; సాంగత్యం వల్ల ఒక వస్తువు తనదే అనే భావన; మొహమాటం, mohamATaM - n. -- doing something with a sense of discomfort so as not to make a host uncomfortable; -- మొగము + ఓటమి = మొగమోటమి = ఉచ్చారణ లో గూడా మొహమాటం అయి పోయింది. అంటే మొగం చూడడానికి చెల్లకపోవడం; ఇప్పటి వాడుకలో — మారుమాట చెప్పలేక, ఒప్పుకోవడం అనే అర్థం లో వాడుతున్నాం; అయిష్టంగానే ఎదుటివాడి మాటను అంగీకరించడం మొహమాటమౌతుంది. దీనిమీద సంస్కృత ఉపసర్గ ^నిర్^ చేర్చి "నిర్మొహమాటం" గా అనేది గూడా వాడుకలోకి వచ్చింది. -- ఆహారే వ్యవహారే చ త్యక్త లజ్జః సుఖీ భవేత్ = ఆహారం విషయంలోను, వ్యవహారం విషయంలోనూ మొహమాట పడకూడదు; మౌళి, mouLi - n. -- (1) coiffured hair; ornamented hairdo; (2) crown; (3) leader; best of the tribe; -- సిగ; కొప్పు; చంద్రమౌళి = one who has the moon as a hair ornament = Lord Shiva; </poem> ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] gltp8vsaskr6wkcyyc1ftmglocqnoco 0 3023 38978 38967 2026-04-19T21:18:50Z Vemurione 1689 /* Part 1: వం - vaM, వ - va */ 38978 wikitext text/x-wiki * This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made and needs to be corrected. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks * American spelling is used throughout. * There is no clearly established, standardized alphabetical order in Telugu. The justification for the scheme used here would be too long for discussion here. 16 March 2016. {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL నిర్వచనములుAlphabetically Sorted Below This Line ( * ''' Should precede each new line) ---> ==Part 1: వం - vaM, వ - va== <poem> '''వం - vaM''' వంక, vaMka -n. --(1) side; direction; --(2) excuse; pretext; --(3) fault; --(4) curve; bend; ---నెలవంక = crescent moon. వంకర, vaMkara -adj. --curved; crooked; వంకరతనం, vaMkaratanaM -n. --curvature; curvedness; crookedness; -- వక్రత; వంకాయ, vaMkAya -n. --brinjal; eggplant; aubergine; a vegetable; [bot.] ''Solanum melongena'' of the Solanaceae family; -- ''Solanum serpentinum''; ''Solanum depresum''; ''Solanum incanum'' is reportedly poisionous; -- [Sans.] వార్తాకమ్; పీతఫలమ్; వంకీ, vaMkI -n. --(1) curvature; (2) a curvey ornament worn on the upper arm by women; వంగం, vaMgaM -n. --tin; the chemical element tin; వంగ, vaMga -adj. --(1) related to eggplant; see వంకాయ; (2) related to Bengal; వంగదేశం, aMgadESaM -n. --ancient name for the region now called Bengal; వంగమామిడి, vangamaamiDi - n. -- Mangosteen; [bot.] ''Garcinia mangostana'' of the Clusiaceae family; is a tropical evergreen tree with edible fruit native to Southeast Asia; Its round, purple fruit is about the size of a tangerine, with smooth, firm skin that appears impenetrable; -- దివ్యద్రాక్ష; వంగడం, vaMgaDaM - n. -- family; lineage; strain; a family of seeds; -- వంగసం; పశుజాతినుండిగాని వృక్షజాతినుండిగాని యెంచబడిన ప్రత్యేక లక్షణములుగల తరగతి (వంశము); ప్రత్యేక లక్షణములను కలిసియున్న ఉపజాతిలోని రకము. వంగరెడ్డికూర, vaMgareddikUra -n. --[bot.] ''Sesuvium repens;'' వంగు, vaMgu -v. i. --bend; stoop; వంచన, vaMcana -n. --fraud; deceit; వంచు, vaMcu -v. t. --bend; deform; వంజులం, vaMjulaM -n. --[bot.] ''Hibiscuc mutabilis''; వంట, vaMTa -n. -- the act of cooking; the art of cooking; వంటకం, vaMTakaM -n. --food; food dish; an item on the menu; the product of cooking; వంటకత్తె, vaMTakatte -n. f. --cook; chef; a female professional cook; వంటచూర్ణం, vaMTacUrnaM -n. --baking powder; a 1:2:1; mixture of sodium bicarbonate; tartaric acid and a leavening like starch; వంటచెరకు, vaMTaceraku -n. --firewood; వంటయిల్లు, vaMTayillu -n. --kitchen; వంటరి, vaMTari -n. --cook; chef; వంటరితనం, vaMTaritanaM -n. --cooking talent; వంటవాడు, vaMTavADu -n. m. --cook; chef; a professional cook; వంటసాల, vaMTasAla -n. --kitchen; వంటసోడా, vaMTasODA -n. --baking soda; sodium bicarbonate; see also చాకలి సోడా and వంటచూర్ణం; వండడం, vaMDaDaM -v. t. --cooking; వండలి, vaMDali -n. --river silt; alluvium; alluvial soil; వండు, vaMDu -v. t. --cook; వంతగాడు, vaMtagADu -n. --sidekick; వంతు, vaMtu -n. --share; part; portion; వంతుడు, vaMtuDu - suff. -- having the property of; -- -మంతం అనాలా?, -వంతం అనాలా? -వంతుడు, -వతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి, -మంతుడు,-మతి అని ఎక్కడ చేర్చాలి అనే విచికిత్స తరచు కలుగుతుంది. -- అ-కారాంత, ఆ-కారాంత పదాలకు – వంతుడు, వంతము, వానుడు, వతి - ప్రత్యయాలుగా అమరుతాయి. -- ఉదా: సౌభాగ్య -> సౌభాగ్యవతి; గుణ -> గుణవంతుడు; బల -> బలవంతం; విద్యా -> విద్యావంతుడు; అమరా -> అమరావతి వంతెన, vaMtena -n. --bridge; --అట్టెడ; పాలి; వారధి; సేతకము; సేతువు; వంద, vaMda -n. --hundred; -- [Sans.] బృంద > వృంద > వంద వందనం, vaMdanaM -n. --salutation; వంద్యము, vaMdyamu -n. --praiseworthy; laudable; వందిమాగధులు, vaMdimaagadhulu - n. pl. -- వంది and మాగధుడు are the titles of "praisers" in a king's court; their job is to constantly praise the king for all his good deeds; వందిమాగధులు ఎవరివద్ద కొలువు చేస్తున్నారో వారిని మాత్రమే స్తుతిస్తుంటారు. శృంగేరీ మఠంలో వారు గురువులను, దేవుళ్ళను స్తుతిస్తుంటారు; క్షత్త్రియ స్త్రీకిని వైశ్యునకును బుట్టినవాఁడు; వంశావళిఁ జదువువాఁడు; వంపు, vaMpu -n. --curvature; -v. t. --spill; empty; decant; వంశము, vaMSamu -n. --race; family; lineage; dynasty; వక్క, vakka -n. --betel nut; [bot.] ''Areca catechu''; (note) the phenolics in this nut cause desensitization of the oral issue, especially the tongue, and makes it difficult to pronounce words correctly; excessive use of this nut could cause leukoplakia; -- వక్కలో arecoline, arecaidine అనే alkaloid పదార్ధాలు ఉన్నాయి. -- same as పోకచెక్క; చెక్క; (rel.) కాచు; వక్కాణించు, vakkANiMcu -v. i. --state; utter; say; ---నొక్కి వక్కాణించు = emphasize వక్కాణము, vakkANamu -n. --information; news; వక్ర, vakra -adj. --curved; వక్రరేఖ, vakrarEkha -n. --curve; curved line; వక్తవ్యం, vaktavyaM, - n. -- what that is fit or proper to be said, spoken, or uttered; వకీలు, vakIlu -n. --lawyer; వక్రీభవనం, vakrIbhavanaM -n. --refraction (of light;) వక్రోక్తి, vakrOkti - n. -- irony; a figure of speech; Irony is a mode of speech in which the real meaning is exactly the opposite of that which is literally conveyed; In Julius Ceaser Mark Antony says several times "'Brutus is an honorable man" is an example of irony; -- మమ్మటుడు వక్రోక్తిని ఇలా నిర్వచించాడు: 'యదుక్తమన్యథా వాక్యమన్యథాన్యేన యోజ్యతే. శ్లేషేణ కాకా వా జ్ఞేయా సా వక్రోక్తిస్తథా ద్విధా' (కావ్య ప్రకాశ -9). --'అందరూ పెద్దమనుషులే! మరి గల్లా పెట్టెలో చిల్లర ఏమైంది?' వంటి ప్రయోగాలలోని 'వక్రోక్తి' ని గమనించండి. వగ, vaga -n. --grief; sorrow; వగచు, vagacu -v. i. --grieve; lament; feel sorry; వగరు, vagaru - n. --astringent taste; (Note: ఒగరు is not correct usage) వగర్చు, vagarcu -v. i. --gasp; pant; breathe hard; వగలాడి, vagalADi - n. -- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; వగైరా, vagairA -n. --et cetera; and other things; వచనం, vacanaM -n. --(1) word; speech; affirmation; promise; --(2) prose; వచస్సు, vacassu - n. -- (1) speech, word, utterance; (2) advice, counsel; (3) order, command; వచ్చీరాని, vaccIrAni vbl. -adj. --scarcely coming; scarcely understandable; ---వచ్చీరాని తెలుగు = scarcely understandable Telugu. ---వచ్చీరాని నవ్వు = scarcely discernable smile. వచ్చు, vaccu -v. i. -- (1) come; (2) know; --- వచ్చిన పనేమిటో చెప్పు = tell the reason for your coming; --- నీకొచ్చింది చెప్పు = tell what you learned; --- వచ్చీ రాని మాటలు = baby talk; incomplete words; వచ్చుబడి, vaccubaDi -v. i. --income; -- రాబడి; వజ్రం, vajraM -n. --diamond; వజ్ర, vajra -adj. --hard; harsh; fierce; steely; వజ్రకంద, vajrakaMda - n. -- a wild variety of corm tubers; [bot.] ''Amorphophallus sylvaticus''; [Sans.] వజ్రమూల; వనసూరణ; వజ్రగుణకారం, vajraguNakAraM -n. --[math.] cross-multiplication; వజ్రదంతి, vajradaMti -n. --[bot.] ''Barleria prionitis''; -- a decorative perennial with many medicinal uses with potential in cancer treatment; the bark has been traditionally used in preparing Ayurvedic tooth powder; వజ్రమల్లి, vajramalli -n. --Adamant creeper; [bot.] ''Cissus quadrangularis;'' -- Cissus quadrangularis is commonly used for bone health and weight loss. It is also used for conditions such as diabetes, high cholesterol, hemorrhoids, and many others, but there is no good scientific evidence to support these uses. వజ్రలేపనం, vajralEpanaM -n. --adamantine glue; a material used before cement was invented; వక్రశుంఠుడు, vakraSuMThuDu -n. --steely stupid; big blockhead; వజ్రసంకల్పం, vajrasaMkalpaM -n. --fierce determination; వట్ట, vaTTa -n. --(1) testicle; --(2) turnstile; a device typically consisting of 3 or 4 horizontal arms supported by and radially projecting from a vertical post, that is used for controlling passage from one public area to another and perhaps facilitating a count of the number of people passing through; వట్టి, vaTTi -adj. --empty; vacant; వట్టివేరు, vaTTivEru -n. -- cuss-cuss; [bot.] straw of ''Andropogon muriaticum''; -- కురువేరు; అవురుగంట వేరు; ఉసీరం; లఘులయము; అవదాహం; వట్టివేళ్ల తడకలు, vaTTivELla taDakalu -n. pl. --screens made out of the straw of ''Andropogon muriaticum''; వట్రుతలం, vaTrutalaM -n. --curved surface; వట్రువ, vaTruva -adj. --globular; వణిజుడు, vaNijuDu -n. --merchant; trader; వడ, vaDa -n. -- a toroidal-shaped (doughnut-shaped), palm-sized, deep-fried savory dish popular in South India; this item is typically made from black gram ("Urid dal") although variations exist; If it has a hole in the center, then it is called "గారె;" వడగట్టు, vaDagaTTu -v. t. --strain; filter through a cloth or paper; same as వడబోయు; వడగళ్ల వాన, vaDagaLla vAna -ph. --hailstorm; వడగళ్లు, vaDagaLlu -n. --hailstones; hail; (lit.) cool stones; వడగాడ్పు, vaDagADpu -n. --a blast of hot summer air; this is an anomalous use of వడ; వడగాలి, vaDagAli -n. --hot summer air; this is an anomalous use of వడ; వడగిన్నె, vaDaginne -n. --filter; a pot used in a filter; -- వడపోత గిన్నె; వడజ, vaDaja -n. --[bot.] ''Acorus calamus;'' వడపప్పు, vaDapappu -n. --split mung dal (a type of pulses) soaked in water, and lightly salted or sugared; (lit.) cool dal; వడపోత, vaDapOta -n. --filtration; వడబోయు, vaDabOyu -v. t. --filter; వడదెబ్బ, vaDadebba -n. --sunstroke; heatstroke; వడలు, vaDalu -n. pl. --spiced deep-fried cakes made of black gram; -v. i. --wilt; dry up; fade; వడ్డన, vaDDana -n. --serving of food; food service; వడ్రంగి, vaDraMgi -n. --carpenter; వడ్రంగి పిట్ట, vaDraMgi piTTa -n. --woodpecker; వడేలురాలు, vaDElurAlu -n. --[bot.] ''Hiptage madablota''; వడి, vaDi -n. --speed; quickness; వడియాలు, vaDiyAlu - n. pl. -- fryams; a dried vegetable (often mixed with batter before drying) used as a deep-fried dish; వడిశ చెట్టు, vaDiSa ceTTu -n. --[bot.] ''Christanthus colinus''; extract from the bark of this tree is used by Chenchu tribes to stun fish in spearfishing; వడ్డించు, vaDDiMcu -v. t. --serve; వడ్డీ, vaDDI -n. --interest; interest collected on a loan or a bank deposit; వడ్డీ వ్యాపారం, vaDDI vyApAraM -n. --money lending business; వడ్లు, vaDlu - n. pl. -- paddy; whole, unhusked grains of rice; -- వడ్ల చిలక = [bio.] Sitoroga cereallela; వరి, గోదుమ, ఇతర ధాన్యాలను ఆశ్రయిస్తూ బ్రతికే ఒకరకమైన చిన్న రెక్కల పురుగును 'వడ్లచిలుక' అంటారు. వడ్లు అంటే ధాన్యం కాబట్టి ఈ కీటకాలకు ఆ పేరు వచ్చింది.ఇవి బూడిద రంగులో, మాడు ఎరుపు, లేత నలుపు రంగుల్లో కనబడుతుంటాయి. వీటి లార్వాలు (క్రిమి దశ) కూడా ధాన్యాలలోనే సాగుతుంది. ఇవి ధాన్యాలలో సారాన్ని పూర్తిగా పీల్చేసి నిస్సారం చేస్తాయి; వడ్డెరవాడు, vaDDeravADu -n. --stonesmith; వత్సము, vatsamu -n. -- young child; calf; -- గోవత్సము = calf; వత్సలం, vatsalaM -n. --vaccine; (ety.) In Sanskrit, "vatsa" is cow; in Latin vacca is cow; the word vaccination is derived from vacca. % to e2t వత్తాసు, vattAsu -n. --support; backing; వత్సా, vatsA -inter. --you lad!; hello young man!; (lit.) you, young bull! ( a highly respectful way of addressing in classical times); వత్తి, vatti -n. --wick; వదనం, vadanaM -n. --face; వదలు, vadalu -n. --loose; slack; not tight; -v. t. --(1) omit; leave; --(2) depart; వదలిపెట్టు; వదలిపెట్టు; వదలుకొను, vadalipeTTu, vadalukonu -v. t. --give up; abandon; relinquish; వదాన్యత, vadAnyata - n. -- generosity; the quality of giving; వద్దు, vaddu --aux. verb. used as a suffix --do not; must not; no; ---వినవద్దు = do not listen. వధ, vadha -n. --slaughter; killing; వధించు, vadhiMcu -v. t. --kill; slay; వధువు, vadhuvu -n. --bride; వనచంద్ర, vanacaMdra -n. --[bot.] ''Flagellaria indica''; వనతులసి, vanatulasi - n. -- sweet basil; [bot.] ''Ocimum basilicum''; -- రుద్రజెడ; దీని గింజలనే సబ్జా గింజలు అంటారు; వనపాలి, vanapAli -n. --forest ranger; వనమల్లిక, vanamallika - n. -- Chinese box tree; [bot.] ''Murraya exotica''; used in making wooden grips and geometrical instruments like scales; -- పూల వెలగ; వనమాలి, vanamAli -n. --epithet for Krishna; వనరులు, vanarulu -n. --resources; వనశృంగాటం, vanaSRuMgATaM -n. --[bot.] ''Reuellia longifolia''; వనస్పతి, vanaspati -n. --(1) tree; plant; (2) hydrogenated vegetable oil with no admixture of animal-based fats like tallow; (3) margarine; వనస్పతీకరణం, vanaspatIkaranaM -n. --[chem.] hydrogenation; వనిత, vanita -n. --woman, (lit.) one who caters to the taste of men; వన్నెలాడి, vannelADi - n. -- an attractive woman; a fashionable woman; an enticing woman; వయలిన్, vayalin -n. --violin; a stringed instrument played with a bow, and characterized by four strings and frets. Although originating in the West, it has become an indispensable part of classical music concerts of south India; violin is different from a fiddle; also వాయులీనం; వయస్సు, vayassu -n. --age; వయ్యారిభామ, vayyaaribhaama - n. -- Congress grass; [bot.] ''Parthenium hysterophorus;'' a weed native to N. America; -- అమెరికా నుంచి దిగుమతైన పి.ఎల్.480 గోధుమలతో పాటు ఈ కలుపు మొక్క విత్తులు దిగుమతయ్యాయి. అక్కడ ఈ కలుపు మొక్కను తినే పురుగులు ఉన్నాయి. ఇక్కడ లేవు. ఏటికేడు విస్తరిస్తోంది. దీని పుప్పొడి ఉబ్బసం వ్యాధిని కలిగిస్తుంది. పూత సమయంలో దీన్ని పెరికి తగలబెట్టడమే పరిష్కారం. -- This is notorious for causing severe health issues, including dermatitis, asthma, and allergies, as well as ecological damage by inhibiting native plant growth. -- నక్షత్ర గడ్డి మొక్క, క్యారెట్ గడ్డి మొక్క, కాంగ్రెస్ గడ్డి మొక్క, ముక్కు పుల్ల మొక్క, మాచర్ల కలుపు మొక్క, గొల్లభామ మొక్క; వయినము, vayinamu -n. --details; method; system; వరం, varaM -n. --boon; gift from God; వరండా, varaMDA -n. --verandah; hallway; corridor; వరకట్నం, varakaTnaM -n. --dowry; award; the dowry paid by a girl's parents to a boy at the time of wedding; వరకు, varaku -adv. --till; until; up to; వరగ, varaga -n. --[bot.] ''Panicum miliaceum''; వరగోగు, varagOgu -n. -- (1) Pride of India; Giant Crape-myrtle; Queen's crepe-myrtle; this is a large tree; [bot.] ''Lagerstroemia speciosa'' of the Lithraceae family; ''Lagerstroemia reginae''; (2) Common Crepe-myrtle; this is a small bush; [bot.] ''Lagerstroemia indica''; (3) [bot.] ''Salvodora indica''; -- రోడ్లకిరువైపులా విరగబూసిన వరగోగు వృక్షాలు గువాహాటి నగరానికి ఎంతో శోభను తెచ్చాయి; ఆ వృక్షం గువాహాటిలో సర్వ సాధారణం; -- ఫిలిప్పీన్స్, వియత్నాం దేశాలలో స్థానికులు ఈ వృక్షం లేత ఆకుల్ని ఆకుకూరగా వండుకుంటారు. ఈ ఆకులు వైద్యపరంగా విరేచనకారిగా, మూత్రకారిగా పేరొందాయి. వీటి ముదురు ఆకులలో చేదుగా ఉండే ఇన్సులిన్ వంటి పదార్ధం ఎక్కువగా ఉంటుందని పరిశోధనలు రుజువుచేశాయి. పండుటాకుల్నీ, ముదురు కాయల్నీ అక్కడి స్థానికులు వైద్య చికిత్సలో ఉపయోగిస్తారు. వీటి ముదురు ఆకులు చక్కెర వ్యాధిగ్రస్థులలో రక్తంలో గ్లూకోజ్ పరిమాణాన్ని తగ్గించడానికి పనిచేస్తాయట. బౌద్ధంలో ఈ వృక్షాలకు పవిత్రమైన స్థానముంది. వరణం, varaNaM -n. --covering; ---వాతావరణం = atmosphere; (lit.) air-covering. వరద, varada -n. --flood; వరదగుడి, varadaguDi - n. -- an atmospheric phenomenon in which one sees a circular, cloud-like formation around the moon or sun; folk wisdom says that a larger ring indicates a high probability of rainfall in the near future and a smaller ring indicates probable rainfall in the far future; This is not a rainbow; -- సింగిడి; వరస, varasa -n. --(1) row; array; --(2) attitude; --(3) styling a relationship according to kinship structure; ---నీ వరస ఏమీ బాగులేదు = your attitude is no good at all. ---ఆమె నీకు అత్త వరస అవుతుంది = she will be an aunt for you, according to kinship rules. ---వరస కలుపడం = assuming a non-existent relationship and addressing people with that assumed relationship, such as addressing un-related people as uncles and aunts, a common practice in India. ---వరసా, వావి = order and coordination. వరహా, varahA -n. --gold coin; typically 33.7 grams of 22 karat gold coin; (ety.) a coin possibly with the imprint of a boar or pig; in 17th century Andhra, these coins carried the imprint of a temple; వర్గం, vargaM -n. --(1) square; a quantity raised to the power of two; a quantity multiplied by itself; --(2) group; class; వర్గత్రయం, vargatrayaM - n. -- three ancestors; father, grandfather, and great grandfather; వర్గపోరాటం, vargapOrATaM -n. --class struggle; class conflict; వర్గమూలం, vargamUlaM -n. --[math.] square root; వర్గసమీకరణం, vargasamIkaraNaM -n. --[math.] quadratic equation; వర్చస్సు, varcassu -n. --luster; glow; వర్జ్యం, varjyaM - న. -- an inauspicious time; a time to be avoided; -- వర్జ్యం అంటే వర్జించ(విడిచిపెట్టవలసిన) ఘడియలు. ఒక రోజుకు 60ఘడియలు. ఈ అరవై ఘడియల కొక నక్షత్రం అనుకొంటే, ఆ నక్షత్రానికి అమృత ఘడియలు, విషఘడియలూ కూడా ఉంటాయి. ఉదాహరణకు అశ్వనీ నక్షత్రానికి అది మొదలైన తర్వాత 50 ఘడియలకు ఈ విషఘటికలు మొదలై సుమారో మూడు, మూడున్నర ఘడియల వరకూ ఉండవచ్చు. ఈ విషఘటికల్నే "వర్జ్యం"అని పిలుస్తారు. ఇవి నక్షత్ర, నక్షత్రానికీ మారుతూ ఉంటాయి కనుక పంచాంగం చూసి తెలుసుకోవాలి; వర్ణం, varNaM -n. --(1) language character that can be uttered in one unit; అచ్చులు, అచ్చు కలవని హల్లులు 'వర్ణములు' అనబడతాయి. వర్ణముల సంఖ్య చాలా పరిమితంగా వుంటుంది.తెలుగులో 36. సంస్కృతం నుండి అప్పు తెచ్చుకున్నవాటితో కలిపి 56. --(2) color; --(3) characteristic; inherent property; [Note] caste and social class are not వర్ణం; the word also has no religious connotation; this word does not mean కులం; the words వర్ణం (characteristic), జాతి and కులం (group, caste) are not synonyms; -- (4) హిందూ సాంఘిక వ్యవస్థలో బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర అనే నాలుగు వర్ణాలు ఉన్నాయి. శూద్ర వర్ణంలో అనేక జాతులు (కులాలు) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకి ఆంధ్రదేశంలో ఉన్న శూద్రులలో ఉన్న కొన్ని కులాల పేర్లు: కమ్మ, రెడ్డి, కాపు, వెలమ, తెలగ, గవర, సాలె, మొదలైనవి; బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య వర్ణాలలో విడివిడిగా కులాలు ఉన్నాయో లేదో తెలియదు. వర్ణక్రమం, -n. --(1) alphabetical order; --(2) spelling; వర్ణపటం, varNapaTaM -n. --spectrum; ---శోషణ వర్ణపటం = absorption spectrum. వర్ణమాపకం, varNamApakaM -n. --[phy.] spectrometer; an instrument to study the properties of the various colors of light వర్ణమాల, varNamAla -n. --(1) alphabet; (lit.) a string of characters; --(2) spectrum; a band of colors; వర్ణన, varNana -n. --description; వర్ణనాత్మక, varNanAtmaka -adj. --descriptive; వర్ణపాతలేఖనం, varNapAtalEkhanaM -n. --chromatography; (lit.) color writing; వర్ణపాతలేఖిని, varNapAtalEkhini -n. --[chem.] chromatograph; an instrument to study the properties of chemical mixtures; వర్ణలేఖిని, varNalEkhini -n. --(1) spectrograph; --(2) chromatograph; (comment.) Perhaps we need distinct words for chromatograph and spectrograph; వర్ణసంధానం, varNasaMdhAnaM -n. --staining; a process used in microscopy to make parts of an object stand out against a background; వర్తకం, vartakaM -n. --trade; business; వర్తకుడు, vartakuDu -n. m. --trader; businessman; వర్తన, -n. --behavior; వర్తమానం, vartamAnaM -n. --(1) news; tidings; message; --(2) communication; --(3) present tense; contemporary time; వర్తమానకాలం, vartamAnakAlaM -n. --[gram.] present tense; (ant.) భూతకాలం; వర్ధంతి, vardhaMti - n. -- (1) birth anniversary; (2) death anniversary; -- (note) In all other Indian languages, including Sanskrit, the correct meaning is "birth anniversary." For some unknown reason the meaning morphed into "death anniversary" and this meaning is currently in widespread usage; -- వర్ధంతి అను శబ్దము వృధు, వృద్ధా అను ధాతువులనుండి నిష్పన్నమైనది. అది వృద్ధి అను అర్థమును చెప్పును. ఆయుర్వృద్ధికి హోమాదులు ఒనరింతురుగావున వర్ధంతి అను పదము "పుట్టినరోజు" కి వాడుట యోగ్యము; వర్ధకం, vardhakaM [suff.] one that promotes; promoter; ---బలవర్ధకం = tonic; promoter of strength. ---క్షీరవర్ధకం = promoter of milk production. ---కాంతివర్ధకం = promoter of a healthy glow. వర్ధమాన, vardhamAna -adj. --one that is growing; one that is progressing; (lit.) one that is capable of growing beyond belief; ---వర్ధమాన దేశం = developing country. వర్ర, varra -n. --(1) pungent taste; --(2) chili powder; వర్జ్యం, varjyaM -n. --eschewed time of a day because it is not auspicious; వర్షం, varshaM -n. --(1) rain; shower; వాన; (2) cloud; మేఘం; --(3) year; సంవత్సరం; --(4) country; దేశం; వర్షపాతం, varshapAtaM -n. --rainfall; (rel.) హిమపాతం; వరాహం, varAhaM -n. --pig; wild boar; వరాహమిహిరుడు, varAhamihuruDu -n. --Varahamihira; the great Indian scientist, of the 4th - 5th century A.D., who made lasting contributions to astronomy and atmospheric sciences; వర్ణాంధత్వం, varNAMdhatvaM -n. --color blindness; వర్ణావరణం, varNAvaraNaM -n. --chromosphere; the bright region around the sun; can be applied to any other bright region surrounding an object; వర్షాకాలం, varshAkAlaM -n. --monsoon; rainy season; వరి, vari -n. --rice paddy; [bot.] ''Oryza sativa''; --ప్రాసంగులు (రాజనాలు), కర్పూర భోగులు, వంక సన్నాలు, కుంకుమ పూలు, గుండ్ర సాంబవలు, మొలకొలుకులు, కుసుమలు, సన్న కొనామణులు, చిన్న పిషాణీలు, పెద కాకిరెక్కలు, పిన్న కుసుమలు, పాలాట్రగడ్డలు, బంగారు తీగలు, సన్న ముత్యాలు, జున్నుబాలు, వంకెలు, పగడాలు, ఢిల్లీ భోగాలు, రామసాగరాలు వంటి పలు ఇతర జాతులు కూడా ఉన్నాయి; ఇవికాక సాంబవ (సాంబ) మషూరీ, జీలకర్ర సన్నాలు, కృష్ణ కాటుకలు, సన్న కృష్ణ కాటుకలు, అక్కుళ్ళు, నెంబర్లు, ముదుగులు, బుడమలు, కోడి బుడమలు, జిలమలు, ఎరడాములు, కిచిడీలు, ఆట్రగడ్డలు, సన్నాట్రగడ్డలు, జయపూరు సన్నాలు, వంక సన్నాలు, కర్నూలు సోనా మషూరీ, చిట్టిముత్యాలు, కాకి రెక్కలు, ఈత గొల్లలు,గొర్తివడ్లు, స్వర్ణ, హంస, జయ, కేసరి, చెన్నంగి, రాజభోగాలు, బాస్మతి వంటి వరి వంగడాలు ఇంకా ఎన్నో; వరి ధాన్యంలో కొన్ని వేల రకాలు ఉన్నాయి; వరిగడ్డి, varigaDDi -n. --hay; straw; వర్తించు, vartiMcu -v. i. --apply; to be in force; be applicable; వర్తిల్లు, vartillu -v. i. --exist; వర్ధిల్లు, vardhillu -v. i. --grow; flourish; increase; develop; వరుగు, varugu -n. --sun-dried food item; sun-dried vegetables; వరుగు చేప, varugu cEpa -n. --sun-dried fish; వరుమానం, varumAnaM -n. --income; --(2) allowance; money given for maintenance; --(3) income from an allowance; వర్గు, vargu -n. --(1) list; categorized list; (2) [math.] squared value; వర్గు రూపం, vargu rUpaM -n. --[math.] quadratic form; వరేణ్యుడు, varENyuDu -n. --great person; వలంబిరికాయ, valaMbirikAya -n. --[bot.] I''sora corylifloia''; వల, vala -n. --net; వలచు, valacu -v. t. --to fall in love; వలపక్షం, valapakshaM -n. --partiality; వలపలి, valapali -adj. --on the right side (of a vehicle, while facing forward); starboard side; (ant.) దాపల; వలయం, valayaM -n. --ring; circle; వలయాకార, valayAkAra -adj. --circular; round; వలవల, valavala -adj. --onomatopoeia for the sound of --(1) crying, possibly out of sorrow; --(2) landing sound of a flock of birds; వలస, valasa -n. --migration; emigration; going from one part of the world to another; వలస వీధులు, valasa vIdhulu -n. --migratory routes; వలస మార్గాలు; వల్ల, valla -n. --possibility; feasibility; వల్లకాడు, vallakADu -n. --burial or cremation ground; cemetery; -- వల్ల + కాడు > ఒలికి + కాడు = సొద (చితి) పేర్చెడి చోటు -- ఒలికికాడు → ఒలిక్కాడు → వలిక్కాడు → వలక్కాడు → వల్లకాడు. -- 'ఒలికికాడు' లేదా 'ఒలుకులమిట్ట' అనే పదానికి 'చితిపేర్చెడు చోటు' / 'సొదపేర్చెడు చోటు' అని అర్థం. వల్లమాలిన, vallamAlina -adj. --excessive; impossible; వల్లరసి, vallarasi -n. --[bot.] ''Walsura piscidia''; వల్లవ, vallava -n. --cook; chef; the head of a kitchen; వలిసె, valise -n. --[bot.] ''Verbisina sativa''; వల్మీకం, valmIkaM -n. --ant-hill; వలువు, valuvu -n. --(1) fine garment; --(2) skin of a nut or vegetable; వలె, vale -prep. adv. --(1)like; similar to; in imitation of; resembling; -- (2) as though; as if; -- కరణి; మాడ్కి; వల్లె, valle -inter. --yes; affirmation; ---వల్లెయని అతడు బయలుదేరెను = he said, 'yes' and started. -n. --rote; repetition; వల్లెవేయు, vallevEyu -v. t. --repeat with the intention of memorizing; వశం, vaSaM -n. --(1) possession; custody; --(2) control; supremacy; వశిష్ఠ, vaSishTha --[astron.] Mizar and Alcor are two stars forming a naked-eye double in the handle of the Big Dipper (or Plough) asterism in the constellation of Ursa Major. Mizar is the second star from the end of the Big Dipper's handle, and Alcor its fainter companion. Mizar is really four stars, and Alcor is really two stars. So what we see as two stars are really six in one! వసంతం, vasaMtaM -n. --spring; వసంతదూత, vasaMtadUta -n. --messenger of spring; [bot.] ''Gaetnera racemosa''; వసంత విషువత్, vasaMta vishuvat -n. --spring equinox; vernal equinox; approximately March 21; equinox = the day on which nights and days are of equal length at the Equator; the equality doesn't happen everywhere on Earth; some astrological traditions consider this point as the "starting point" of the zodiacal chart; such a chart is called "Sayana zodiacal chart" (Tropical Zodiac); this point slowly moves backwards, (about one degree in every 72 years), due to the precession of the spinning globe, and makes a full circle in approximately 26,000 years; this phenomenon is called the Precession of the Equinoxes"; Indian astrological tradition does not take into account this shifting tropical zodic; instead it uses an absolute reference frame, defined by a fixed point in the sky. A chart made with this fixed reference is called "nirayaNa zodiacal chart." The difference between these two charts now stands at about 23 degrees and this difference is called "ayanAMSa"; వస, vasa -n. --calamus; root of calamus; Sweet Flag; a medicinal root; [bot.] ''Acorus calamus'' of the Acoraceae family; ---వస పోసిన పిట్ట వలె మాట్లాడుతున్నాడు = he is talking like a bird overdosed with vasa; the belief is that "vasa" has the ability to assist in the latent powers of speech, both in people and birds like parrots and mynas. -- [Sans.] చవచా; ఉగ్రగంధా; వసనాభి, vasanAbhi -n. --[bot.] ''Aconitum ferox; Aconitum chasmanthum''; వసపిట్ట, vasapiTTa -n. --[idiom.] a talkative person; వసారా, vasArA -n. --verandah; corridor; వస్తాదు, vastAdu -n. --(1) master; --(2) strong person; --(3) wrestler; వస్తుగుణదీపిక, vastuguNadIpika -n. --Materia Medica; % to e2t వస్తు ప్రపంచం, vastu prapaMcaM -n. --material universe; వస్తువినిమయ పద్ధతి, vastu vinimaya paddhati -n. --barter system; వస్తువు, vastuvu -n. --thing; item; substance; topic; వషత్కారాలు, vashatkArAlu -n. --fireballs; sparks; చివాట్లు; వ్యక్తం, vyaktaM -n. --revealed; expressed; manifested; వ్యక్తి, vyakti -n. --person; character; individual; వ్యక్తిత్వం, vyaktitvaM -n. --personality; characteristic; individuality; వ్యంగ్యం, vyaMgyaM -n. --sarcasm; వ్యంగ్య చిత్రం, vyaMgya citraM -n. --cartoon; వ్యగ్రత, vyagrata -n. --bewilderment; వ్యత్యాసం, vyatyAsaM -n. --difference; gap; discrepancy; వ్యతిక్రమం, vyatikramaM -n. --transgression; deviation from tradition; వ్యతిరేకం, vyatirEkaM -n. --contradiction; opposite position; వ్యథ, vyatha -n. --pain; suffering; agitation; వ్యభిచారం, vyabhicAraM -n. --adultery; transgression; వ్యయం, vyayaM -n. --(1) destruction; --(2) expenditure; ---అనుత్పాదక వ్యయం = non-productive expenditure. వ్యర్ధ, vyardha -adj. --useless; wasted; unproductive; unprofitable; vain; వ్యవకలనం, vyavakalanaM -n. --subtraction; వ్యవధానం, vyavadhAnaM -n. --duration; interval; time; వ్యవధి, vyavadhi -n. --duration; interval; time; వ్యవస్థ, vyavastha -n. --system; organization; a set of rules; వ్యవసాయం, vyavasAyaM -n. --agriculture; cultivation; వ్యవహర్త, vyavaharta -n. --manager; organizer; one who controls a business or transaction; వ్యవహారం, vyavahAraM -n. --(1) business; transaction; --(2) dispute; --(3) use; usage; custom; practice; వ్యసనం, vyasanaM -n. --bad habit; addiction; వ్యస్తాక్షరి, vyastAkshari - n. -- one of the eight items in a literary gymnastic event called "ashTAvadhAnaM;" the person conducting the event is required to compose a poem that contains a specified set of words; వ్యష్టిగా, vyashTigA -adv. -- separately; in an isolated fashion; వ్రణం, vraNaM -n. --(1) ulcer; carbuncle; boil; వ్రతం, vrataM -n. --a religious ritual worshp with a single-minded devotion, usually officiated by a priest; వ్రతశీలి, vrataSIli -n. --(1) duty bound person; --(2) a person devoted to a cause; '''వా - vA, వ్యా - vyA''' వాంగ్మయం, vAMgmayaM -n. --literature; literary heritage; వాఙ్మయం is the only place I have seen the use of ఙ. For simplification, I have decided to use this spelling although it is frowned upon by purists. వాంఛ, vAMcha -n. --desire; వాంఛనీయం, vAMchanIyaM -n. --desirable; వాంతి, vAMti -n. --vomit; వాక్, vAk -adj. --vocal; speech; వాక, vAka -n. --a tropical thorny bush; Karaunda; Jasmine-flowered carissa; Bengal currants; [bot.] ''Carissa carandas'' of Apocynaceae family; --[Sans.] సుషేణ; కరమర్దకః; అవిగ్నః; కృష్ణపాక ఫలమ్‍; వాకట్టు, vAkaTTu -n. --gag; a long piece of cloth stuffed in the mouth and tied around the head to prevent a person from talking; వాక్యం, vAkyaM -n. --sentence; వాక్కాయ, వాకల్వి కాయ, vAkkAya, vAkalvikAya - n. -- [bot.] ''Caris carandas; Carissa spinarum;(Apocynaceae or Milkwort Family.) -- (Apocynum cannabinum)అపోసైనం కన్నబియం అనే హోమియో మందు ఉంది; వాకిలి, vAkili -n. --front yard; (ant.) పెరడు; ---నాలుగిళ్ల వాకిలి = courtyard. వాకుడు, vAkuDu -n. --a type of prickly nightshade; [bio.] ''Solanum jacquinii'' of the Solanaceae family; the root of this medicinal plant is used in Ayurveda; == ముళ్ల వంగ; వాకుడుకాయ; వాక్కు, vAkku -n. --word; utterance; speech; voice; వాకేతం, vAkEtaM -n. --signal; a coded signal; (def.) వార్తలని మోసే సంకేతం; వాగ్వ్యవహారం, vAgvyavahAraM - n. -- conversational transaction; oral transaction; వాగ్దానం, vAgdAnaM -n. --promise; (lit.) giving a word; వాగ్వాదం, vAgvAdaM -n. --argument; oral dispute; వాగ్మి, vAgmi -n. --orator; eloquent speaker; వాగ్విలాసం, vAgvilAsaM -n. --gracefulness of speech; వాగ్వివాదం, vAgvivAdaM -n. --debate; argument; వాగు, vAgu -n. --mountain stream; -v. i. --(1) babble; prattle; talk without much forethought; talk with no regard to the rank and status of the other person; --(2) make sounds; వాగుడు, vAgUDu -n. --garrulousness; talkativeness; వాగ్రూపం, vAgrUpaM -adj. --oral; (ety.) వాక్ + రూపం = in the form of words uttered; (rel.) లిఖితపూర్వకం; వాగ్గేయం, vAggEyaM -n. --lyric and its composition; (ety.) వాక్ + గేయం; వాగ్గేయకారుడు, vAggEyakAruDu -n. m. --one who writes the lyrics as well as composes the music; వాఙ్మయము, vaa~mmayamu - n. -- (1) consisting of speech, depending on speech, whose essence is speech, relating to speech; (2) literature; rhetoric; -- వాక్ + మయం = వాఙ్మయం; వాక్కులతో నిండినది; సాహిత్యం, సారస్వతం, వాఙ్మయం అనేవి మూడు; ఇవి ఒక దానికంటే మరొక దాని పరిధిని బట్టి విస్తృతమైనవి. హితబోధ లక్ష్యంగా కలది సాహిత్యం; ఉదా. కావ్య నాటకాదులు. సరస్వతీ సంబంధమైనది సారస్వతం. ఉదా. సినిమాల భాష సినీ సారస్వతం అనవచ్చు. సంగీత సారస్వతం అంటే కృతులూ, పదాలూ, ఆలాపనలూ. వైదీక సారస్వతం అంటే వేదాలూ, మంత్రాలూ, వాటి వ్యాఖ్యానాలూ. ఉపన్యాసాలూ మొదలైనవన్నీ. వాఙ్మయం అంటే పైవన్నీ. వినోదం కోసం ఆనందం కోసం ఉన్న రచనలే కాక, నిత్య జీవితానికి ఉపకరించే అనేక విషయాల సమాహారం వాఙ్మయం ఔతుంది. వివిధ శాస్త్ర గ్రంథాలూ, జీవిత చరిత్రలూ, పత్రికలూ, వార్తలూ, చర్చలూ, అన్నీ. తెలుగు భాషలో కనబడేవీ, వినబడేవీ సమస్తమూ - వాగ్రూపం లో ఉండేవన్నీ — తెలుగు వాఙ్మయమే. వాచకం, vAcakaM -n. --reader; a collection of important works for reading; వాచవి, vAcavi -n. --flavor; వాచాలత, vAcAlata -n. --talkativeness; వాచ్యార్థం, vAcyArthaM -n. --literal meaning; వాచు, vAcu -v. i. --(1) swell; --(2) crave; (ety.) by associating pregnant women's craving for foods and the swelling of their face and feet; వాజపేయం, vAjapEyaM -n. --a ceremony during the inauguration of an emperor; see also రాజసూయం; వాజమ్మ, vAjamma - n. --incompetent person; fool; simpleton; useless fellow; వాజిగంధ, vAjigaMdha -n. --[bot.] ''Physalis flexuosa''; వాజీకరి, vAjIkari -n. --aphrodesiac; వాటం, vATaM -adj. --attitude; direction; tenor; trend; ---వాడి వాటం బాగా లేదు = his attitude is no good. ---గాలి వాటం = direction of wind; the trend in the air. వాడ, vADa -n. --a row of houses; a street; a colony; వాడకట్టు, vADakaTTu -n. --neighborhood; a street; a row of houses; an apartment complex; % to e2t వాడగన్నేరు, vADagannEru -n. --[bot.] ''Plumiera acuminta;'' వాడాంబ్రం, vADAMbraM -n. --[bot.] ''Eranthemum nervosum;'' వాడు, vADu -pron. --he; -v. t. --use; avail; - v. i. --fade; wither; whittle; వాడుక, vADuka -n. --usage; custom; habit; a habitual practice; వాడుకరి, vADukari -n. --user; వాడి, vADi -adj. --sharp; keen; pointed; వాపు, vApu -n. --swelling; inflammation; edema; వాణిజ్యం, vANijyaM -n. --trade; వాతం, vAtaM -n. --(1) air; --(2) One of the three balancing body conditions in Ayurveda, the ancient Indian medical science; -- "వాత" అనేది గాలి మూలకంతో తయారు చేయబడుతుంది; వాత ఆధిపత్యం ఉన్న వారు సన్నగా, శక్తివంతంగా, సృజనాత్మకంగా ఉంటారు, కానీ సులభంగా పరధ్యానం చెందుతారు. వారి మానసిక స్థితి వాతావరణం, వారి చుట్టూ ఉన్న వ్యక్తులు, తినే ఆహారాలపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది; వాత, vAta -n. --brand; cautery; a mark left by a burning iron rod; వాతపోధం, vAtapOdhaM -n. --[bot.] ''Butea frondosa;'' వాతహరి, vAtahari -n. --carminative; a medicine that subdues any gas in the stomach; వాత్సల్యం, vAtsalyaM -n. --affection; love; the affection shown by an adult toward a youngster; వాతావరణం, vAtAvaraNaM -n. --(1) atmosphere, a region of space surrounding the Earth, నభోవరణం; --(2) weather; short- term behavior of the atmosphere in terms of temperature, wind, cloudiness, rainfall, etc. A better Telugu word needs to be coined for this. (see వాలిమండ); --(3) climate; long-term behavior of the atmosphere in terms of general trends in heating, cooling, greenhouse effects, glaciation, etc. A better Telugu word needs to be coined for this; వాదం, vAdaM -n. -- theory; supposition; -- గౌతమ మహర్షి తన న్యాయ సూత్రాలలో ఈ మాటని నిర్వచించాడు. భారతీయ తర్క శాస్త్రానికి కూడా గౌతముని న్యాయ సూత్రాలే ప్రాతిపదిక. తనకు తెలియని దానిని తెలుసుకొనటానికి లేదా ఒక విషయంలోని అన్ని పార్శ్వాలు స్పష్టంగా గ్రహించటానికి చేసే చర్చకు 'వాదం' అని పేరు. -- తనకు తెలిసినదే నిజం. ఇతరులంటున్నది యథార్థం కాదు అని ముందే ఒక నిర్ణయానికొచ్చేసి, నిశ్చయంతో చేసే సంవాదాన్ని 'జల్పం' అంటారు. -- మూడవది 'వితండం'. తనకంటూ ఒక స్వంత అభిప్రాయం, విషయజ్ఞానం ఏదీ లేకపోయినా, ఎదుటి వాడు చెప్పేది అంతా తప్పు అని మొండిగా వాదించడం వితండ వాదం. వాదన, vAdana -n. --argument; pleading; వాద్యం, vAdyaM -n. --musical instrument; (rel.) జంత్రవాద్యం; వాద్యబృందం, vAdyabRMdaM -n. --orchestra; వాది, vAdi -n. --plaintiff; the person who filed a suit in court; (ant.) ప్రతివాది; వాదించు, vAdiMcu -v. t. --argue; plead; వాదోడు, vAdODu -n. --verbal assistance; support using words; see also చేదోడు; వాదోస్పదం, vAdOspadaM -n. --arguable; వాన, vAna -n. --rain; shower; వానకోయిల, vAnakOyila -n. --swallow; a type of bird; వానపాము, vAnapAmu -n. --earthworm; dew-worm; segmented worm; angleworm; [bio.] ''Megascolex mauritii'' of the Megascolecidae family; మన దేశం లో ప్రధానంగా రెండు రకాలు ఉన్నాయి 1. ఫెరేటిమ పోస్తుమ ''Pheretima posthuma;'' 2. లుంబ్రికాస్ టేర్రెస్త్రిస్ ''Lumbricus Terrestris;'' --130 కుటుంబాలకు పైగా ఉన్న వానపాములలో 12 వేలకు పైగా జాతులున్నాయి. మెగాస్కోలెసిడే కుటుంబానికి చెందిన మెగాస్కోలెక్స్ మారిటీ అనే శాస్త్రీయ నామం కలిగిన వానపాములు మన ప్రాంతంలో సర్వసాధారణంగా కనిపిస్తాయి. ఎర్రలకు రెండువైపులా తలలుంటాయి; మూడు గుండెకాయలుంటాయి. అంచేత మధ్యలో ఎక్కడ తెగకోసినా, రెండు ముక్కలు విడివిడిగా బతికి, కావలసిన అవయవాలను మళ్ళీ అభివృద్ధి పరచుకొంటాయి; నేలలో వానపాములు ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే రైతుకు అంత మేలు జరుగుతుంది. -- ఎర్ర; ఎర్రటి రంగులో ఉంటాయి కనుక "ఎర్రలు" అంటారో, చేపలు పట్టడానికి వేటిని ఎరలు (baits) గా వాడతారు కనుక ఎర్రలంటారో తెలియదు; వానమట్ట, vaanamaTTa - n. -- Bombay Duck; [bio.] ''Harpadon nehereus;'' is a species of lizardfish popular in Mumbai, India; వానరం, vAnaraM -n. --monkey; ape; any animal of the simian family; -- [వా + నర, వా వికల్పితః నరః] నరునివలె తోచునది, కనబడునది = వానరము; a creature that looks like a human; వానర, vAnara -adj. --simian; వాపు, vApu -n. --swelling; వాపోవు, vApOvu -v. i. --lament; deplore; bewail; వామ, vAma -pref. --levo; sinistral; left-handed; ---వామ నవామ్లం = L-amino acid. ---వామోజు = levulose; levose. వామపక్షం, vAmapakshaM -n. --left wing; వామింట, vAmiMTa - n. -- [bot.] ''Cleome gynandra'' Linn.; see also వాయింట; కుక్క వాయింట; -- ఇది వర్షాకాలంలో ఎక్కడ చూసినా తెల్ల పువ్వులు, పసుపు పూవులతో కనిపిస్తుంది. ఇది ఆవాల మొక్కని పోలి ఉంటుంది. ఈ ఆకు ఇంగువ వాసనను కలిగి ఉంటుంది. దీనిని సాధారణంగా సాంప్రదాయ వైద్యంలో వివిధ రకాల శరీర నొప్పులని తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తారు. వాము, vAmu -n. --(1) seed of Bishop's weed; Ajwa seeds; [bot.] ''Carum copticum''; Trachispermumm ammi; -- అజామోద వాము = [bot.] Trachispermumm roxburghianum; --కురాసాని వాము = henbane; [bot.] Hyoscyamus niger of the Solanaeceae family; -- [Sans.] యువానీ; దీపక; దీప్య; ఓమము; శూల హంత్రీ; --(2) stack; ---గడ్డివాము, = haystack. వాము ఆకుల మొక్క, vAmu Akula mokka - n. -- [bot.] Coleus aromanticus; వాముపువ్వు, vAmupuvvu -n. --thymol; an aromatic colorless crystalline, camphor-like, compound extracted from the volatile oils of thyme; [bot.] ''Thymus vulgaris'' or ''Carum copticum''; probably a misonomer; C₁₀H₁₄O; crystals of thymol resemble camphor tablets; వాయ, vAya -n. --batch; వాయింట, vAyiMTa -n. --a shrub whose leaves have medicinal value; [bot.] ''Cleome pentaphylla''; see also వామింట; వాయిదా, vAyidA -n. --(1) installment; --(2) postponement; ---వాయిదాల పద్ధతి = installment plan. ---కోర్టువారు కేసు వాయిదా వేసేరు = the case is postponed by the court. వాయుదండం, vAyudaMDaM -n. --loom; నేతకు వాడే తాకుపలక; వాయులీనం, vAyulInaM -n. --violin; వాయవ్యం, vAyavyaM -n. --North-West; వాయువిడంగం, vAyuviDaMgaM -n. --a medicinal root; a paste made from this root is believed to assist the development of speech in children; [bot.] ''Embetia ribes;'' వాయువు, vAyuvu -n. --(1) gas; --(2) wind; వాయిదా, vAyidA - n. -- (1) postponement; (2) installment; -- (ety.) in Arabic, వా-ఇదా = agreement; contract; వారం, vAraM -n. --(1) week; --(2) day of the week; వాసరం; --(3) collection; set; ---వారం వారం రా = come every week. ---ఈవేళ ఏమి వారం = what day of the week is today? ---కిరణవారం = beam of light. వార, vAra -n. --side; corner; వారధి, vaaradhi - n. -- causeway; a raised road or track across a low or wet ground; ex. "an island reached at low tide by a causeway;" -- సేతువు; అడ్డకట్ట; వంతెన; వారవనిత, vAravanita -n. --prostitute; courtesan; వారకాంత; -- వార వనిత అంటే ఒక రోజు వరకు గడపఁదగ్గ మగువ (వెలయాలు); వారడి, vAraDi -n. --(1) interval; difference; --(2) lacuna; defect; deficiency; వారధి, vAradhi -n. --bridge; వారసత్వం, vArasatvaM -n. --heredity; వారసవాహిక, vArasavAhika -n. --[bio.] chromosome; (lit.) chromo = color; soma = body; the word chromosome is a misnomer because chromosomes have no inherent color; వారసవాహిక means carrier of hereditary information; these are string-like substances found in the nuclei of cells; వార్త, vArta -n. --news; tidings; intelligence; వార్ధక్యం, vArdhakyaM -n. --old age; వారాహి, vaaraahi - n. -- (1) one of the seven deities; (2) a female wild boar; -- (1.) సప్తమాతలలో ఒకరైన దేవత; (2.) ఆడ అడవి పంది; -- బ్రాహ్మి, మహేశ్వరి, కౌమారి, వైష్ణవి, వారాహి, ఇంద్రాణి, చాముండ - వీరు సప్తమాతలు. దుర్గా సప్తశతిలో వీరు దుర్గాదేవి ప్రతిరూపాలుగా వచ్చి రాక్షస సంహారం కావిస్తారు; వార్తాపత్రిక, vArtApatrika -n. --newspaper; వారించు, vAriMcu -v. t. --stop; prevent; hinder; obstruct; వార్షికం, vAtshikaM - n. -- (1) a yearly payment; an annuity; (2) annual; yearly; (3) belonging to or produced in the rainy season; వార్చు, vArcu -v. t. --decant; drain; to pour off liquid from the top of a vessel without disturbing the contents at the bottom; వార్డు, vArDu -n. -- (1) ward; (2) a wing of a hospital or prison; (3) an administrative unit in a city; (4) The smallest administrative unit of Gram Panchayats in India; వాలం, vAlaM -n. --tail; suffix; extension; ---కరవాలం = sword. (lit.) an extension of the hand. ---సౌధవాలం = annex. (lit.) an extension of a building. వాలకం, vAlakaM -n. --attitude; demeanor; sly behavior; వాలా, vAlA -suff. --a suffix added to the end of a name to indicate the place of origin, profession or activity; ---జట్కావాలా = the driver of a horse-drawn cart. ---ఢిల్లీవాలా = the person from Delhi. -- సైకిలు వాలా = the person on the bicycle. వాలిమండ, vAlimaMDa -n. --weather; (ety.) వాన, గాలి, మబ్బు, ఎండల సముదాయం; వాలు, vAlu -adj. --slanting; inclined; వాలు, vAlu -n. --slope; incline; వాలు, vAlu -v. i. --(1) tilt; lean; --(2) land; perch; వాలు చూపులు, vAlu cUpulu -n. --slanting glances; వాలుక, vAluka -n. --sand; వాలుకాయంత్రం, vAlukAyaMtraM - n. -- (1) any contraption that uses sand in its operation -- (2) sand-clock వాలుకుర్చీ, vAlukurcI -n. --easy chair; relaxing chair; lounging chair; వాలుగ, vAluga -n. --catfish; వాలుబల్ల, vAluballa -n. --inclined plane; inclined plank; వాల్చు, vAlchu -v. t. --turn an object from an upright to a flat position as in మంచం వాల్చు; see also చేరబెట్టు; వావి, vAvi -n. --blood relationship; consanguinity; వావిడికం, vAviDikaM -n. --incest; relationship prohibited for a wedded life; వావివరుస, vAvivarusa -n. --relationship suitable for a wedded life; consanguinity; వావిలి చెట్టు, vAvili ceTTu -n. --[bot.] ''Vitex negundo'' of the teak (Verbenaceae) family; -- వావిలి మొక్కలో అనేక ఔషధ ప్రయోజనాలున్నాయి; చవితి పూజకు ఉపయోగించే పత్రిలో వావిలి ఆకు (సింధురవార పత్రి) ఉంది; -- నల్ల వావిలి; సింధువారం; నిర్గుండీ; వాసం, vAsaM -n. --beam; a longitudinal (main) beam of a house; see also పెండె; వాసంతి, vAsaMti -n. --[bot.] ''Jasmimum auriculatum;'' వాసన, vAsana -n. --(1) odor; smell; fragrance; aroma; --(2) memory; subconscious memory from a previous birth (aacording to Abhinava Gupta's philosophy); పూర్వజన్మలోని కర్మలు మరుజన్మలో వాసనా రూపంలో ఉంటాయని, ఎవరి కర్మకి వారే కర్తలు అనీ సిద్ధాంతం; వాస్తవం, vAstavaM -n. --fact; reality; truth; వాస్తవ్యం, vAstavyaM -n. --habitat; house; వాస్తవవాది, vAstavavAdi -n. --realist; వాస్తవ్యుడు, vAstavyuDu -n. --inhabitant; resident; dweller; వాసి, vAsi -n. --(1) quality; (rel.) రాసి = quantity; --(2) extent; ---రాసి కంటే వాసి ఎక్కువ = quality surpassed quantity. ---వెంట్రుక వాసిలో తప్పిపోయింది = missed by a hair's breadth. వాసుకి, vAsuki -n. --(1) Hydra, the Water Snake; a cluster of stars; --(2) name of a legendary snake in Hindu lore; వాస్తు, vAstu -n. --architecture; science of building construction; వాస్తుకం, vAstukaM -n. --[bot.] ''Chenopodium album;'' వాస్తుశిల్పి, vAstuSilpi -n. --architect; వాహనం, vAhanaM -n. --vehicle; mount; a device to ride on; వాహ్యాళి, aahyaaLi - n. -- (1) a road for horses; (2) a pleasure ride on horseback; (3) leisurely walking; strolling; -- Reduplication అనే morphological change ప్రక్రియ వలన రెండవ అక్షరానికి వున్న 'య-ఒత్తు' మొదటి అక్షరానికి కూడ చేర్చి వ్రాయడం ద్వారా 'వ్యాహ్యాళి'ని కొంతమంది వాడడం జరిగింది. కాని అది సరియైన ప్రయోగం కాదు. వాహిని, vAhini -n. --(1) river; --(2) army; --(3) conductor of heat, electricity, etc.; వ్యాకరణం, vyAkaraNaM -n. --grammar; analysis; వ్యాకర్త, vyAkarta -n. --(1) grammarian; --(2) parser; వ్యాకరించు, vyAkariMcu -v. t. --analyze; parse; decompose; వ్యాకీర్ణం, vyAkIRNaM -n. --scatter; disorder; ---వ్యాకీర్ణ పటం = [stat.] scatter diagram. వ్యాకులత, vyAkulata -n. --anxiety; వ్యాకోచం, vyAkOcaM -n. --expansion; (ant.) సంకోచం,; వ్యాఖ్య, vyAkhya -n. --comment; (ant.) నిర్వాఖ్య = no comment; వ్యాఖ్యానం, vyAkhyAnaM -n. --commentary; -- ప్రామాణిక వ్యాఖ్యానం = standard (regular) commentary; ప్రామాణిక వ్యాఖ్యానంలో గ్రంథంలో కవి ఉపయోగించిన కష్టమైన ప్రయోగాలను, సూత్రాలను (అనగా కుదించి వ్రాసిన విషయాలను) విడమరచి విపులంగా వివరించడం జరుగుతుంది -- సర్వంకష వ్యాఖ్యానం = interpretation with word-for-word translation and purport; శిశుపాలవధ అనే మాఘకావ్యానికి (మాఘుడు వ్రాసినది) మల్లినాథుడు వ్రాసిన వ్యాఖ్యానమును సర్వంకషము అంటారు. అనగా పదచ్ఛేము, పదార్థోక్తి (అందులో వాడిన పదాల యొక్క వివిధ అర్థాలు, విగ్రహం (విడి విడి పదాలను కలిపినపుడు వచ్చే సమాస పదానికి ఏర్పడే ప్రత్యెక అర్థపు వివరణ), వాక్యయోజన (వాక్యాలు విడి విడిగా ఉన్నపుడు వేర్వేరు అర్థాలను సూచించినప్పటికీ వాటిని ప్రక్క ప్రక్కన వ్రాయడం వలన వాటి సమూహానికి కొత్త అర్థం ఏర్పడవచ్చు), ఆపేక్ష - సమాధానం (వ్యాఖ్యాకారుడే స్వయంగా ప్రశ్నలు వేసి, వాటికి తనే సమాధానం ఇవ్వడం ద్వారా వివరణను ఇవ్వడం), ఇలా వివిధ రకాలుగా గ్రంథం యొక్క విషయాన్ని కూలంకషంగా చర్చించి వివరించేదే 'సర్వంకష' వ్యాఖ్యానము. -- సంజీవినీ వ్యాఖ్యానం = continuous commentary; టీకా అనగా నిరంతర వ్యాఖ్యానం. గ్రంథంలోని ఏ ఒక్క పదాన్ని విడిచిపెట్టకుండా కఠినమైన పదాలకూ, తేలికైన పదాలకూ కూడా అర్థాన్ని వివరించేదానిని టీకా అంటారు. మల్లినాథుడు కాళిదాసు యొక్క వివిధ కావ్యాలకు వ్రాసిన టీకాలకు 'సంజీవనీ' టీకా అని పేరుపెట్టాడు. వ్యాఘాతం, vyAghAtaM -n. --contradiction; ---పరస్పర వ్యాఘాతాలు = mutual contradictions; వ్యాధి, vyAdhi -n. --disease; illness; sickness; malady; ailment; వ్యాధుడు, vyAdhuDu -n. --hunter; ---మృగవ్యాధుడు = Orion, the constellation. వ్యాపకం, vyApakaM -n. --avocation; వ్యాపారం, vyApAraM -n. --(1) trade; business; occupation; vocation; --(2) activity; ---సృజన వ్యాపారం = creative activity. వ్యాపార దక్షత, vyApAra dakshata -n. --business skill; వ్యాపార పవనాలు, vyApAra pavanAlu -n. --trade winds; వ్యాపారస్తుడు, vyApArastuDu -n. m. --trader; business person; వ్యాపారి, vyApAri -n. --trader; business person; వ్యాపారులు, vyApArulu -n. --people belonging to a subsect of Telugu Brahmins; వ్యాపించు, vyApiMcu -v. t. --extend; expand; pervade; వ్యాప్తి, vyApti -n. --range; extent; spread; widespread distribution; universality; omnipresence; వ్యామోహం, vyAmOhaM -n. --(1) lust; carnal desire; --(2) excessive desire; వ్యాయామం, vyAyAmaM -n. --physical exercise; calisthenics; వ్యాళములు, vyALamulu - n. pl. --ovoviviparous; born of an egg inside the body; some reptiles lay their eggs but the eggs are hatched inside their bodies and baby reptiles come out; -- also called అండయోనిజములు; Boa constrictor and Green Anaconda are examples; వ్యాళి, vyaaLi - n. -- a non-existing imaginary animal, like the dragon or Sphinx, mentioned in Hindu puranas and found in Indian temple sculptures; -- ఒక మిశ్రమ జంతువు. ఇందులో కొమ్ములు, కోరలు, ఏనుగు తొండం, సింహపు జూలు, పాము తోక, ఇలా అనేక జంతువుల లక్షణాలు కలిసి ఉన్న ప్రత్యెక జంతువు. ఒకవేళ ఏనుగు తొండం ఉంటే గజ వ్యాళి అని, సింహం ముఖం తో ఉంటే సింహ వ్యాళి అనీ, మనిషి ముఖం ఉంటే నర వ్యాళి అనీ ఇలా విభిన్న రూపాల్లో శిల్పాలు చెక్కటం మనం గమనించ వచ్చు. కొందరి సిద్ధాంతం ప్రకారం మొహెంజుదారో M-౩౦౦ ముద్రలో ఉన్నది వ్యాళి జంతువు. ఎందుకంటే కొమ్ములు, కోరలు, ఏనుగు తొండం, సింహపు జూలు, జింక శరీరం, పులి కాళ్ళు ,పాము తోక అందులో కనిపిస్తాయట . గుప్తులకాలంలో,ఇంకా గుజరాత్ ,మధ్య దేశం అంతటా ఈ జంతువు గుడులలో కనిపిస్తుంది. అయితే దేవాలయ శిల్ప కళలో మాత్రం పల్లవ రాజుల కాలం నుండి ఇవి ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి. మామల్లపురం లో వ్యాళ/యాళి మండపం ఉంది. నాయక రాజుల కాలంలో ఇవి ముంగాళ్ళ మీద నించుని నోరు తెరచిన రూపంలో ఉంటాయి. విజయనగర రాజులు, కన్నడ నాట, ఇలాంటి జంతువు దేవాలయ శిల్పాలలో చెక్కడం సాధారణమే. బౌద్ధంలో కూడా వ్యాళ జంతువు ఉంది. వ్యావహారికం, vyAvahArikaM -n. --colloquial; in common use; వ్యావృత్తి, vyAvRutti -n. --hobby; వ్యాసం, vyasaM -n. --(1) diameter; divider; --(2) essay; analysis; --(3) compilation; వ్యాసంగం, vyasaMgaM -n. --pursuit; pursuit of of literature, art, science, etc. -- రచనా వ్యాసంగం; పరిశోధనా వ్యాసంగం; వ్యాసఘట్టం, vyAsaghaTTaM -n. --a tough to untangle passage; a difficult to understand passage in a long narrative; It is believed that Vyasa, while composing the epic Bharatha, used difficult passages now and then to slow down Vinayaka, his amanuensis; -- గ్రంథగ్రంథి; వ్యాసపీఠం, vyasapIThaM -n. --lectern; a short stand that helps support a book with opened pages - often used by speakers giving a lecture while sitting; వ్యాసుడు, vyasuDu -n. --sage Vyasa; the divider of the Vedas; the editor of Vedas; వ్యాసార్ధం, vyAsArdhaM -n. --radius; వ్రాయసకాడు, vrAyasakADu -n. --scribe; amanuensis; one who takes dictation; వ్రాయి, vrAyi - n. -- a syllable; ఒక అక్షరం; వ్రాలు, vrAlu - n. pl. -- a chain of syllables; అక్షర సముదాయం; -- చేవ్రాలు = hand-written letters; signature; '''వి - vi, వీ - vI, వు - vu, వూ - vU''' వింశాంశ, viMSAMSa %e2t -adj. --vegesimal; related to the method of counting using base twenty; వింగడించు, viMgaDiMcu -v. t. --separate; divide; వింత, viMta -adj. --curios; odd; strange; unusual; -n. --curiosity; oddity; marvel; something unusual; విందు, viMdu -n. --feast; వింశతి, viMSati -n. --twenty; వి, vi -adj. --pref. one that tends to expand into everything; సర్వత్ర వ్యాపించునది; (def.) వ్యాపక స్వభావం కలవాడు విష్ణువు; వికర్బన రసాయనం, vikarbana rsAyanaM -n. --inorganic chemistry; వికర్మ, vikarma -n. --illegal act; unacceptable act; వికలాంగుడు, vikalAMguDu -n. --cripple; a man with maimed limbs; వికసించు, vikasiMcu -v. t. --bloom; open up; విక్రమం, vikramaM -n. --valor; courage; విక్రమ, vikrama -adj. --high-speed; one that moves fast; can be used for the prefix “turbo” in computer software; విక్రయం, vikrayaM -n. --sale; విక్రయ పత్రం, vikraya patraM -n. --sale deed; వికారం, vikAraM -n. --(1) nausea; --(2) changed form; secondary form derived from a primary form; ---వికారపు చేష్టలు = nauseating deeds. ---నిర్వికారం = unchnageable వికాసం, vikAsaM -n. --(1) blooming; blossoming; brightness; --(2) exposition; --(3) development; -- (4) evolution; వికృతి, vikRti -n. --alteration; deformed shape; [gram.] corrupted form; విక్రేత, vikrEta -n. --vendor; the person who sells; (ant.) క్రాయిక = buyer; విఖ్యాతి, vikhyati -n. --fame; విఖ్యాపన, vikhyApana -n. --ekphrasis; in poetry, the use of detailed description of a work of visual art as a literary device; విగ్రహం, vigrahaM -n. --(1) statue; idol; icon; image; --(2) physical stature; personality; figure; shape; form; body; ---విగ్రహ పుష్టి, నైవేద్య నష్టి = physical stature is impressive, but it is only good for making the plate empty. -- (3) వి + గ్రహం = diffusing; distributing; radiating; repulsion; -- (4) quarrel; fight; opposite of సంధి; విగ్రహవాక్యం, vighrahavaakyaM - n. -- సమసనం (summing) అంటే కలపడం. వివిధ నియమాలను అనుసరించి నామవాచక పదాలను కలపడం ద్వారా 'సమాసములు' ఏర్పడతాయి. ఆ సమాసపదాలను విస్తరించినపుడు 'విగ్రహవాక్యము' ఏర్పడుతుంది; విగ్రహారాధన, vigrahArAdhana - n. -- idolatory; idol worship; విఘాతం, vighAtaM -n. --heavy blow; hindrance; setback; impediment; విచక్షణ, vicakshaNa -n. --discrimination; ability to tell right from wrong; విచక్షణ జ్ఞానం, vicakshaNa j~nAnaM -n. --the power of discrimination; the ability to tell the difference between good and bad; విచ్చలవిడిగా, viccalaviDigaa -adv. --irresponsibly; irresponsibly; liberally; unconstrained movement; -- "విచ్చల విడిగా తిరుగుతున్నారు" అనే వాడుక పొగరుబోతుతనంతో/ బాధ్యత లేకుండా అనే అర్థంలో ఉంది; విడి విడిగా అనేటప్పుడు వచ్చే అర్థం విచ్చలవిడి అన్నపుడు రాదు; విచారం, vicAraM -n. --sadness; విచారణ, vicAraNa -n. --investigation; inquiry; విచారణ చేయు, vicAraNa cEyu -v. t. --inquire; investigate; విచారించు, vicAriMcu -v. i. --feel sad; lament; bemoan; విచారించు, vicAriMcu -v. t. --investigate; inquire; find out; విచికిత్స, vicikitsa -n. --doubt; uncertainity; విచిత్రం, vicitraM -n. --strange event; strange happening; విచిలకం, vicilakaM -n. --[bot.] Vangueria spinosa; విచ్ఛిత్తి, vicchitti -n. --disintegration; breaking up; splitting; విచ్ఛిన్నం, vicchinnaM -n. --disintegration; breaking up; splitting; విజయం, vijayaM -n. --victory; success; విజయసారం, vijayasAraM -n. --an Ayurvedic medicinal plant advocated for diabetes mellitus; in the form of water decoction has been reported to have a protective and a restorative effect in alloxan-induced diabetic rats; [bot.] Pterocarpus marsupiu; విజాత, vijAta -adj. --heterogeneous; విజ్ఞానం, vij~nAnaM -n. --knowledge; scientific knowledge; విజ్ఞాపన, vij~nApana -n. --petition; request; memorandum; విజేత, vijEta -n. --victor; విజ్జోడు, vijjODu -n. --discordanrt pair; unmatched pair; విజిగీష, vijigeesha -n. -- desire to win; extreme desire win; --- గెలుపు సాధించాలనే బలమైన కోర్కె; విటమిను, viTaminu -n. --vitamin; nutrients, necessary in minute quantities, for the maintenance of good health; About 13 vitamins have been recognized. The body can manufacture some of these, but the others must be supplied through the diet; (ety.) vital + amine = vitamine, from which the last letter 'e' is dropped; this is a misnomer because amines are not a part of all vitamins; విటమిన్లకూర, viTaminlakUra -n. -- [bot.] ''Sauropus androgynus'' Merrill; విడత, viData -n. --release; installment; విడదీయు, viDadIyu -v. t. --separate; విడాకులు, viDAkulu -n. --divorce; -- పూర్వం భార్యాభర్తలు ఒకే విస్తరాకు లో భోజనం చేసేవారు; వారు విడిపోయినప్పుడు మాత్రమే వేర్వేరు విస్తరాకుల్లో భోజనం చేసేవారు. అందుచేత జీవితంలో శాశ్వతముగా విడిపోయినప్పుడు "విడాకులు" తీసుకున్నారు అనే మాట ప్రచారం లోకి వచ్చింది; విడిగా, viDigA -adv. --separately; విడిది, viDidi -n. --camp. halt; lodge; విడుదల, viDudala -n. --release; liberation; విడ్డూరం, viDDUraM -n. --curiosity; oddity; marvel; strange event; unusual event; వితండవాదం, vitaMDavAdaM -n. --illogical argument; circular argument; -- చదువుకొనే శ్రద్ధ లేకుండా విజ్ఞులతో మొండిగా వాదం చేయడం; వితంతువు, vitaMtuvu -n. --widow; వితంతువు, vitaMtuvu -n. --widow; (lit.) one without the (sacred) thread; వితథుడు, vitathuDu - n. -- liar; useless fellow; -- "వితథం తు అనృతం వచః" అని అమరం; వితరణ, vitaraNa -n. --(1) distribution; --(2) charity; వితరణి, vitaraNi -n. --distributor; విత్తం, vittaM -n. --money; విత్తనం, vittanaM -n. --seed; వితాకు, vitAku -n. --absentmindedness; విత్తు, vittu -n. --seed; -v. t. --seed; sow the seed; విద్య, vidya -n. --education; learning; విదారక, vidAraka -adj. --splitting; rending; ---హృదయ విదారక = heart-rending. విదారి, vidAri - n. -- an Ayurvedic herb; [bot.] ''Ipomoea digitata''; విదారి తో కలిసిన అశ్వగంధాది చూర్ణం శరీరానికి రోగ నిరోధక శక్తి తో పాటు ధాతుపుష్టినీ, సత్తువనూ ఇస్తుంది. సుఖనిద్రను కలిగిస్తుంది; విదాహం, vidAhaM - n. --మంట; భగభగ మండుతూన్నట్లు అనుభూతి; burning sensation; విద్యార్థి, vidyArthi -n. --student; pupil; (lit.) a person begging for an education; విద్యార్థి వేతనం, vidyArthi vEtanaM -n. --student stipend; scholarship; విద్యాలయం, vidyAlayaM -n. --school; college; విద్వాంసుడు, vidvAMsuDu -n. --scholar; ---నిలయ విద్వాంసుడు = resident scholar. విద్వాన్, vidvAn -n. --a degree conferred on a Sanskrit scholar after achieving a certain level of education; విదియ, vidiya -n. --the second day of the lunar half-month; విదీను, vidInu -n. --[chem.] ethene; a hydrocarbon with two carbon atoms and one double bond; C₂H₄; విదుషీమణి, vidusheemaNi - n. f. -- బహు శాస్త్ర జ్ఞానం కలిగినది; మణి, రత్నం, తిలకం, మొదలైన పదాలు శ్రేష్ఠతా వాచకాలు. ఈ రెండవ పదానికి వాచ్యార్థం చెప్పకూడదు. "విద్వాంసురాండ్రలో శ్రేష్ఠురాలు" అని మాత్రమే చెప్పాలి; విధ్యుక్తధర్మం, vidhyuktadharmaM - n. -- devine responsibility; duty prescribed by scriptures; -- విధి + ఉక్త + ధర్మము = విధ్యుక్త ధర్మం. -- విధి = బ్రహ్మ, ఉక్త = చెప్పబడిన, బ్రహ్మ చేత చెప్పబడిన ధర్మము; ఎవరు ఏ స్థితిలో ఏ పని చేయవలెనని వేదం నిర్దేశించిందో ఆ పని వాడికి బ్రహ్మ నిర్దేశించిన పని; విద్యుత్, vidyut -n. --electricity; విద్యుత్తు; విద్యుత్ ఘాతం, vidyut ghAtaM -n. --electrical shock; విద్యుత్ పీడనం, vidyut pIdanaM -n. --electrical potential; విద్యుత్ పీడన తారతమ్యం, vidyut pIdana tAratamyaM -n. --electrical potential difference; విద్యుదయస్కాంతం, vidyudayaskAMtaM -n. --electromagnet; విద్యుదావేశం, vidyudAvESaM -n. --electrical charge; విద్యుల్లత, vidyullata -n. --lightning; మెరుపు; విదేను, vidEnu -n. --[chem.] ethane; a hydrocarbon with two carbon atoms and all single bonds; C₂H₆; విదేశం, vidESaM -n. --foreign country; foreign land; విదేశ, vidESa -adj. --foreign; alien; విదేశీ మారకం, vidESI mArakaM -n. --foreign exchange; విదైను, vidainu -n. --ethyne; a hydrocarbon with two carbon atoms and one triple bond; C₂H₂; విధం, vidhaM -n. --(1) way; manner; method; --(2) kind; sort; category; విధ్వంసక, vidhvaMsaka -adj. --destructive; విధ్వంసకాండ, vidhvaMsakAMDa -n. --(1) carnage; --(2) wholesale destruction; విధవ, vidhava -n. f. --widow; see also వెధవ; (ety.) విగత + ధవ = one who does not have a husband; విధాత, vidhAta -n. --Lord Brahma of the Hindu Trinity; (lit.) fate giver; విధానం, vidhanaM -n. --procedure; విధాన సభ, vidhAna sabha -n. --Legislative Assembly; (lit) an ssembly where procedures are followed; విధాయకం, vidhAyakaM -n. --obligatory; duty; obligatory duty; విధి, vidhi -n. --(1) fate; --(2) duty; --(3) rule; --(4) order; command; విధిగా, vidhigA -adv. --without fail; perforce; in a duty-bound manner; విధిలేక, vidhilEka -adv. --having no alternative; విధివాచకం, vidhivAcakaM -n. --[gram.] imperative; imperative mood; విధురుడు, vidhuruDu -n. --widower; a man whose wife died; విధ్యుక్త, vidhyukta -adj. -- obligatory; duty-bound; with a civic sense; విధ్యుక్త ధర్మం, vidhyukta dharmam - n. -- ఎవరు ఏ స్థితిలో ఏ పని చేయవలెనని (శాస్త్రం) నిర్దేశించిందో - ఆ పని; కొడుకుగా, తండ్రిగా, భర్తగా, గృహస్ధుగా పౌరుడుగా …..ఈ విధంగా. వివిధ పరిస్థితులలో, దశలలో ఒక వ్యక్తి ఏ విధంగా ప్రవర్తించాలో అది; విధేయత, vidhEyata -n. --obedience; obedience out of respect; విధేయుడు, vidhEyuDu -n. --obedient person; వినడం, vinaDaM -v. i. --listening; also వినటం; వినబడు, vinabaDu -v. i. --audible; వినతి, vinati -n. --salutation; వినతిపత్రం, vinatipatraM -n. --memorandum; application; petition; వినయం, vinayaM -n. --modesty; humility; obedience; విన్నపం, vinnapaM -n. --plea; petition; వినాళగ్రంధి, vinALagraMdhi -n. --endocrine gland; ductless gland; వినా, vinA -adv. --without taking into account; except; sans; విన్యాసం, vinyAsaM -n. --display (of a talent); configuration; arrangement; వినికిడి, vinikiDi -n. --rumor; hearsay; one that was heard; వినిపించు, vinipiMcu -v. i. --audible; -v. t. --make one hear; read out; narrate aloud; వినిమయం, vinimayaM - n. --(1) consumption; use; --(2) exchange; interchange; barter; --- భావ వినిమయం = exchange of ideas --- రేణు వినిమయం = exchange of particles వినిమయదారుడు, vinimayadAruDu - n. -- consumer; user; వినియుక్త, viniyukta - adj. -- used; utilized; employed; వినియోగం, viniyOgaM -n. --use; utility; వినియోగదారుడు, viniyOgadAruDu -n. --user; consumer; వినియోగించు, viniyOgiMcu - v. t. -- make use; utilize; విను, vinu -v. t. --(1) listen; obey; follow an advice; --(2) hear; recognize a sound being made; వినూతన, vinUtana -adj. --modern; ultra modern; వినిమయం, vinimayaM - n. -- transaction; exchange; give-and-take; వినోదం, vinOdaM -n. --pleasing pastime; amusement; విపక్షం, vipakshaM - n. -- opposition party; విపణి వీధి, vipaNi vIdhi -n. --market street; bazaar; విపర్యం, viparyaM -n. --contradictory theorem; converse; విపర్యోక్తి, viparyOkti -n. --paradox; contradiction; an epigram that presents seemingly contradictory ideas; విపక్షం, vipakShaM - n. -- opposition party; opposing political group; విప్ప చెట్టు, vippa cheTTu - n. -- honey tree, butter tree; [bot.] ''Madhuca longifolia'' of the Sapotaceae family; -- The flowers, also known as ఇప్ప పువ్వు, are highly nutritious and are used extensively by tribal communities for food, medicinal, and cultural purposes. They are often dried and used to make sweets (laddus), medicinal drinks, or tea. విప్రకృష్ట, viprakRshTa - adj. -- not near; late; recent; bygone; erstwhile; foregone; former; old; onetime; other; past; sometimes; -- (ant.) సన్నికృష్ట; విప్రలంభం, vipralaMbhaM -n. -- (1) deceit; misleading statement; -- (2) separation of lovers; -- (3) the sentiment of love in separation; విప్రుడు, vipruDu - n. -- a person who studied the Vedas; --శ్లో. జన్మనా జాయతే శూద్రః |కర్మణా జాయతే ద్విజః |వేదపాఠం తు విప్రాణాం |బ్రహ్మజ్ఞానం తు బ్రాహ్మణః విప్లవం, viplavaM -n. --revolution; ---పారిశ్రామిక విప్లవం = industrial revolution. విపీతం, vipItaM -n. --voltage; potential difference; (ety.) విద్యుత్‍ పీడనతారతమ్యం; విపులంగా, vipulaMgA -adj. --thoroughly; in detail; విపులీకరణ, vipulIkaraNa -n. --explanation; విప్పు, vippu -v. t. --open; untie; loosen; undo; unroll; unwind; విభక్తం, vibhaktaM -n. --divided; partitioned; separated; విభక్తి, vibhakti -n. --[gram.] --(1) case; --(2) preposition; --(3) declension; విభక్తి ప్రత్యయం, vibhakti pratyayaM -n. --[gram.] preposition; విభజన, vibhajana -n. --(1) separation; discrimination; --(2) [math.] division; (ant.) గుణకారం; విభ్రమం, vibhramaM -n. --confusion; wandering mind; విభాగం, vibhAgaM -n. --division; sub-division; portion; విభావరి, vibhAvari -n. --night; విభాష, vibhAsha -n. --option; alternative; విభీతికం, vibhItikaM -n. --[bot.] Terminalia belerica; విభూతి, vibhUti -n. --sacred ashes; విభూతిపత్రి, vibhUtipatri -n. --[bot.] ''Ocimum basilicum''; విభేదాలు, vibhEdAlu -n. pl. --differences; disagreements; విమర్శ, vimarSa -n. --(1) critique; review; --(2) criticism; విమానం, vimAnaM -n. --(1) plane; aircraft; --(2) the tower of the innermost part of a temple; the dome of any tall structure; --(3) celestial flying car described in ancient Hindu lore; --(4) disrespect; insulting one's self-respect; --(5) size; --(6) horse; విముక్తి, vimukti -n. --(1) release; --(2) release from sins; ---దాస్య విముక్తి = emancipation. విమోచనం, vimOcanaM -n. --redemption; liberation; వియ్యం, viyyaM -n. --marriage alliance; వియ్యంకుడు, viyyaMkuDu -n. m. --father of a son-in-law or daughter-in-law; (ety.) వియ్యము (వివాహ శబ్దం భవము) ద్వారా ఏర్పడిన సంబంధీకుడు; వియ్యపరాలు, viyyaparAlu -n. f. --mother of a son-in-law or daughter-in-law; వియోగం, viyOgaM -n. --separation; (ant.) సంయోగం; విరంజన చూర్ణం, viraMjana cUrnaM -n. --bleaching powder; విరక్తి, virakti -n. --absence of love or attachment; disinterest; disgust toward worldly pleasures; విరగ్గొట్టు, viraggoTTu -v. t. --break; విరజిమ్ము, virajimmu -v. t. --scatter; also చెదరగొట్టు; విరమించు, viramiMcu -v. i. --(1) cease; stop; desist; --(2) withdraw; retire; give up; put an end to; --(3) discontinue; abandon; విరసం, virasaM -n. --discordance; ill-will; విరహం, virahaM -n. --(1) separation; separation of lovers; -- (2) the sentiment of love in separation; విరహవేదన, virahavEdana -n. --pangs of separation between lovers; విరామం, virAmaM -n. --rest; intermission; విరామ బిందువు, virAma biMduvu -n. --resting point; విరాళం, virALaM -n. --donation; విరిగి, virigi -n. --aloeswood; [bot.] ''Cordia sebestena''; విరివి, virivi -adj. --widespread; plenty; విరుగడ, virugaDa -n. --riddance; ---పీడ విరుగడ అయింది = got rid of the pest. విరుగు, virugu -v. i. --break; --curdle (as milk); విరుగుడు, viruguDu -n. --(1) antidote; --(2) black wood; [bot.] Dalbergia sissoo; విరుచు, virucu -v. t. --break; విరుద్ధ, viruddha -adj. --contradictory; contrary; at variance; విరేచనం, virEcanaM -n. --motion; bowel movement; stool; often misspelled as విరోచనం; విరోచనం, virOcanaM -n. --one that shines brightly; విరోచనుడు, virOcanuDu -n. --the father of Emperor Bali of Indian legends; విరోధం, virOdhaM -n. --enmity; hostility; విరోధవికాసం, virOdhavikAsaM -n. --dialecticism; a type of philosophy propounded by Hegel; Believed to be the basis for communism; విరోధాభాసం, virOdhAbhAsaM -n. --paradox; a figure of speech containing opposing views in verbal expression but not in substance; % to e2t విరోధి, virOdhi -n. --enemy; విలక్షణం, vilakshaNaM -adj. --different; not in the main stream; విలపించు, vilapiMcu -v. i. --lament; speak with sorrow; విల్లంగం, villaMgaM -n. --claim; reservation; dispute; విల్లంగశుద్ధిగా, villaMgaSuddhigA -adv. --without any claim; without any reservation; without any dispute; విలాపం, vilApaM -n. --lamentation; విలాసం, vilAsaM -n. --(1) address; --(2) luxury; --(3) grace; ---విలాస పురుషుడు = luxury loving man. ---విలాసవతి = luxury loving woman. విలాసభరిత, vilAsabharita -adj. -- epicurean; విలీనం, vilInaM -n. --merge; merger; amalgamation; absorption; విలీన, vilIna -adj. --merged; amalgamated; absorbed; విలుప్తం, viluptaM -n. --obsolete; విలువ, viluva -n. --value; విలువిద్య, viluvidya -n. --archery; విలువైనది, viluvainadi -n. --valuable; dear; precious; ---ఇది చాలా విలువైనది = this is much too dear. విల్లు, villu -n. --(1) bow; --(2) will; the document that spells out the inheritance rights; వీలునామా; విలేకరి, vilEkari -n. --journalist; news reporter; correspondent; విలేపనం, vilEpanaM -n. --ointment; balm; a paste suitable for rubbing on the skin, used esp. to relieve pain; విలోమ, vilOma -adj. --pref. inverse; against the grain; ---విలోమ అనుపాతం = inversely proportional. విలోమ వర్గం, vilOma vargaM -n. --inverse square; వివక్ష, vivaksha -n. -- వివక్ష అంటే ఒక స్పష్టమైన ఉద్దేశ్యంతో వ్యాకరణ నియమాన్ని ఉపయోగించడం అని అర్థం. ఉదాహరణకు, లింగవివక్ష అంటే పురుష లింగం లేదా స్త్రీలింగాన్ని సూచించాలనే ఉద్దేశ్యంతో చేసిన వ్యాకరణ మార్పు. -- స్త్రీత్వవివక్ష అంటే స్త్రీలింగాన్ని వ్యక్తపరిచే ఉద్దేశంతో నామవాచక పదానికి లేదా తత్సమ శబ్దానికి స్త్రీలింగ రూపాన్ని కలిగించడం. -- గార్గ్య → గార్గీ; గార్గ్య = ఒక బ్రాహ్మణుని పేరు (పురుషలింగం); గార్గీ = ఆ బ్రాహ్మణుని కుమార్తె పేరు (స్త్రీలింగం) ఇక్కడ "య" కారాన్ని తీసేసి "ఈ" ని కలిపారు: గార్గ్య → గార్గీ; వివక్షత, vivakshata -n. --discrimination; ability to distinguish good from bad; వివరం, vivaraM -n. --(1) hole; window; --(2) detail; వివరణ, vivaraNa -n. --explanation; description; detailed account; వివర్ణం, vivarNaM -n. --pale; pallid; colorless; వివాదం, vivAdaM -n. --dispute; వివాహం, vivAhaM -n. --marriage; ---అనులోమ వివాహం = hypergamus marriage. ---ప్రతిలోమ వివాహం = hypogamus marriage. ---వివాహ ఉత్సవం = wedding ceremony. వివాహిత, vivAhita -n. --married woman; వివిక్త, vivikta -adj. --(1) solitary, lonely; --(2) retired; వివిధ, vividha -adj. -- varied; diverse; వివేకం, vivEkaM -n. --intelligence; power of discrimination; wisdom; విశ్, viS -pref. --(1) enter; --(2) create; ---విశ్వకర్త = (lit) creator of the universe; సృష్టించువాడు; విశల్యకరణి, viSalyakaraNi - n. -- a herb used in treating broken bones; [bot.] ''Echites dichotoma''; [see also] సంధానకరణి, సౌవర్ణకరణి, సంజీవకరణి; విశ్రమస్థానం, viSrama sthAnaM -n. --resting place; point of equilibrium; విశాంక, viSaMka -n. --suspicion; doubt; విశదీకరించు, viSadIkariMcu -v. t. --explain; elucidate; expound; విశ్వ, viSva -adj. --universal; విశ్వ కిరణాలు, viSva kiraNAlu -n. --cosmic rays; the radiation that bombards the Earth from outer space; విశ్వతోముఖ, viSvatOmukha -adj. --omnidirectional; in all directions; spreading everywhere; విశ్వశాస్త్రం, viSva SAstraM -n. --cosmology; Cosmology (from the Greek κόσμος, kosmos "world" and -λογία, -logia "study of"), is the study of the origin, evolution, and eventual fate of the universe; విశ్వసనీయ, viSvasanIya -adj. --trustworthy; believable; విశ్రమించు, viSramiMcu -v.i. --rest; relax; విశాఖ, viSAkha -n. --(1) Beta Libre; Yoga tara of the 16th lunar mansion; located in the constellation Libra; --(2) The 16th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) చేటిరిక్క; విశాల, viSAla -adj. --spacious; roomy; broad; విశాల హృదయుడు, viSAla hRdayuDu -n. --broad-minded person; liberal person; విశ్వాసం, viSvAsaM -n. --(1) trust; faith; belief; --(2) gratitude; విశ్రాంతి, viSrAMti -n. --(1) rest; --(2) intermission; break; విశేష, viSEsha -adj. --special; not general; not normal; విశేష్యం, viSEshyaM -n. --noun; విశిష్ట, viSishTa -adj. --special; specific; qualified ---విశిష్ట అద్వైతం = qualified dualism; విశిష్ట గురుత్వం, viSishTa gurutvaM -n. --specific gravity; విశిష్ట సాపేక్ష సిద్ధాంతం, viSishTa sApEksha siddhAMtaM -n. --special theory of relativity; విశిష్టాద్వైతము, viSishTaadvaitamu - n. -- special non-dualistic philosophy expounded by Ramanauja; -- వీరు జీవాత్మ, పరమాత్మ, ప్రకృతి వేరు వేరుఅంటారు - మూడు దండాలు కలిపి పట్టుకుంటారు కనుక త్రిదండులు. విశృంఖలం, viSRMkhalaM -adj. --unrestrained; unfettered; విశేషం, viSEshaM -n. --(1) feature; featured item; --(2) news of special interest; particulars; details; విశేష, viSEsha -adj. --special; not general; not normal; విశేషణం, viSEshaNaM -n. --[gram.] adjective; ---సంబంధ విశేషణం = possessive adjective; attribute; quality; విశ్లేషక, viSlEshaka -adj. --analytical; విశ్లేషణ, viSIEshaNa -n. --analysis; breaking down; (ant.) సంశ్లేషణ; విశ్లేషణాత్మక, viSIEshaNAtmaka -adj. --analytical; విషం, vishaM -n. --poison; toxin; venom; విషకన్య, vishakanya - n. -- (1) poisonous woman; young women reportedly used as assassins, often against powerful enemies, in Ancient India. Their blood and bodily fluids were purportedly poisonous to other humans, as was mentioned in the ancient Indian treatise on statecraft, Arthashastra, written by Chanakya, an adviser, and a prime minister to the first Maurya Emperor Chandragupta (c. 340–293 BCE); (2) a decorative foliage plant; [bot.] ''Dieffenbachia seguine'' of the Araceae family; విషఘ్నము, vishaghnamu - n. -- a poison-killing substance; an antidote for poison. విషపూరిత, vishapUrita -adj. --poisonous; venomous; విషమ, vishama -adj. --(1) uneven; irregular; --(2) critical; విషమించు, vishamiMcu -v. i. --become critical; dangerous; get worse; విషముష్టి, vishamushTi -n. --[bot.] ''Strychnos nux vomica''; ముషిణి; విషయం vishayaM -n. --(1) subject; issue; topic; matter; --(2) sensual object; విషయాసక్తి, vishayAsakti -n. --interest in sensual objects and activities; విషణ్ణము, vishaNNamu -adj. --dejected; grieved; sorrowful; విషాణం, vishANaM -n. --horn; tusk; విషాదం, vishAdaM -n. --grief; sorrow; sadness; విషాద, vishAda -adj. --sad; piteous; deplorable; విషువత్, vishuvat -n. --equinox; విషువం; These are the times of the year when the Sun arrives at the intersection of its path (the Ecliptic) with the Great Circle formed by extending the Equator. On these days, the lengths of day and night are approximately equal; (ety.) equi = equal, nox = nights; ---వసంత విషువత్ = spring equinox; March 21. ---శరద్ విషువత్ = autumnal equinox; September 23. విషువత్ చలనం, vishuvat calanaM -n. --precession of the equinoxes. The axis on which the Earth spins does not always point in the same direction relative to the stars; once every 25,800 years it completes a small circular motion; As a result of this, the Earth does not always point toward the Pole Star. Several hundred years from now, the axis would be pointing toward the star Vega; This motion is called the precession of the equinoxes. Because of this, the equinoxes appear to move backward among the constellations at the rate of one constellation in every 2150 years. విషువచ్ఛాయ, vishuvacchAya -n. --the shadow cast by a gnomon when the sun is at one of the two equinoxes; విషూచి, vishoochi - n. -- amebiasis; infection with amoebas, especially as causing dysentery; --వాంతిభేది; విషూచిక; మరిడి వ్యాధి; విష్ణుకాంతం, viShNukAMtaM - n. -- [bot.] ''Evolvulus alsinoides, Evolvulus hirsutus''; విష్ణువు, vishNuvu -n. --Lord Vishnu of the Hindu trinity; (ety.) the one who expands and fills the universe; విషూచి, vishUci -n. --cholera; విసనకర్ర, visanakarra -n. --hand-held fan typically made of a palm leaf; see also చామరం; విసరణ, visaraNa -n. --diffusion; the inherent property of spreading; విసర్గ, visarga -n. --the two small circles found in words such as, అః; అంతఃపురం; ప్రాతఃకాలం; విసర్జించు, visarjiMcu -v. t. --give up; abandon; shun; విస్తరణ, vistaraNa -n. --expansion; విస్తరించు, vistariMcu -v. i. --spread out; extend; విస్తరి, vistari -n. --leaf-plate; విస్పష్టం, vispashTaM -n. --very clear; quite obvious; విస్పష్ట సత్యం, vispashTa satyaM -n. --axiom; obvious fact; విస్మయం, vismayaM -n. --surprise; amazement; విస్తారం, vistAramu -n. --abundance; విస్తీర్ణం, vistIrNamu -n. --area; విసుగు, visugu -n. --(1) boredom; --(2) impatience; annoyance; --(3) weariness; tiredness; విసురు, visuru -n. --(1) rashness in behavior; lack of respect; --(2) repartee; -v. t. --(1) grind; dry grind; --(2) fling; toss; throw; --(3) fan; flip a fan to blow air; విసురురాయి, visururAyi -n. --grindstone; తిరుగలి; విస్తు, vistu -n. --surprise; విస్ఫులింగం, visphuliMgaM -n. --spark; విహంగం, vihaMgaM -n. --bird; (lit.) one that moves on air; విహంగావలోకనం, vihaMgAvalOkanaM -n. --bird’s eye view; overview; విహారం, vihAraM -n. --(1) stroll; a walk in fresh air; --(2) a Buddhist monastery; విహిత, vihita -adj. --directed; showing a direction; prescribed; stipulated; విహితరేఖ, vihitarEkha -n. --directed line; phasor, vector; విహీన, vihIna -suff. --devoid of; ---కళా విహీన = devoid of brightness. వీడు, vIDu -pron. --sing. he; this person; వీడ్కోలు, vIDkOlu -n. --send-off; వీథి, vIthi -n. --street; way; వీను, vInu -n. --ear; -- వీనుల విందు = a feast to the ears; a festival of sounds; వీపు, vIpu -n. --back; upper back; (rel.) నడుము = lower back; వీరంగం, vIraMgaM - n. -- naughty and mischievous behavior by chidren; వీరపూజ, vIrapUja -n. --hero worship; వీర్యం, vIryaM -n. --(1) sperm; semen; శుక్ర కణం; --(2) prowess; heroism; valor; (ant.) నిర్వీర్యం; వీర్యపటుత్వం, vIryapaTutvaM -n. --virility; వీర్యకణం, vIryakaNaM -n. --sperm cell; spermatozoa; వీరు, vIru -pron. pl. --(1) this person; this plural version is used to show respect; --(2) these people; వీలు, vIlu -n. --convenience; ---వీలు చూసుకొని రాండి = come at your convenience. వీలునామా, vIlunAmA -n. --will; the document that spells out the final wishes of a person that must be fulfilled; విల్లు; వీసం, vIsaM -n. --one-in-sixteenth; the fraction 1/16; -- వందలో నాలుగో వంతు పాతిక; పాతికలో సగం పరక; పరకలో సగం వీసం; వీసం అనగా 100లో 16 వ వంతు; వీశ, vI-Sa -n. --a measure of weight in pre-independence India; 1 వీశ = 5 శేర్లు = 40 పలములు = 120 తులములు; వూడూ లిలీ, vooDU lilI - n. -- Voodoo lily; snake plant; [bot.] ''Amorphophallus bulbifer'' of the Araceae family; -- కంద, చేమ కుటుంబానికి చెందిన ఈ ఆకర్షణీయమైన మొక్కలు మీటర్ ఎత్తు వరకూ పెరుగుతాయి. కొన్నేళ్ళు పెరిగిన తరువాత ఈ మొక్కలు పుష్పిస్తాయి. అస్సాం, ఇండోనేషియాలలోని చిత్తడి అడవులలో ఇవి కనిపిస్తాయి; వ్యుత్పత్తి, vyutpatti -n. --production; derivation; వ్యుత్పన్న, vyutpanna -adj. --derived; produced; వ్యుత్పన్నం, vyutpannaM -n. --derivative; వ్యూహము, vyUhamu -n. --(1) plan; strategy; --(2) array; arrangement; structure, the formation of soldiers in a battlefield into defensive and offensive postures; '''వృ - vR, వె - ve, వే - vE, వై - vai''' వృంతం, vRMtaM -n. --pedicel; the structure at the base of a leaf or flower; తొడిమ; వృకం, vRkaM -n. --wolf; వృక్వకం, vRkvakaM -n. --pancreas; వృక్షం, vRkshaM -n. --tree; వృక్షవాటిక, vRkshavATika -n. --grove; arboretum; వృత్తం, vRttaM -n. --(1) circle; --(2) a style of writing a poem in Sanskrit and Telugu; If there are n alphabetical characters, then one can create 2^n వృత్తములు; -- తెలుగులో కొన్ని వృత్తాల పేర్లు: చంపకమాల, ఉత్పలమాల, శార్దూల విక్రీడితము, మత్తేభ విక్రీడితము, తరళం, తరలము, తరలి, మాలిని, మత్తకోకిల, ఇంద్రవజ్రము, ఉపేంద్రవజ్రము, కవిరాజవిరాజితము, తోటకము, పంచచామరము, భుజంగప్రయాతము, మంగళమహశ్రీ, మానిని, మహాస్రగ్ధర, లయగ్రాహి, లయవిభాతి, వనమయూరము, స్రగ్ధర; వృత్తలేఖిని, vRttalEkhini -n. --compass; a V-shaped drafting instrument to draw circles; వృత్తాంతం, vRttAMtaM -n. --episode; story; news; (lit.) end of a circle; వృత్తి, vRtti -n. --(1) nature; స్వభావం; --(2) profession; line of work; occupation; --(3) figure of speech; --(4) modification; mode of expression; In Indian theory of dance, there are several types of expression such as the examples shown next. ---భారతి వృత్తి = expression where speech predominates. ---సాత్వతి వృత్తి = expression where mental response and delicate action predominates; ---ఆరభి వృత్తి = expression where violent action predominates. వృథా, vRthA -n. --waste; vain effort; వృద్ధులు, vRddhulu -n. pl. --(1) seniors; old people; --(2) [gram.] the vowels ఐ and ఔ; వృద్ధి, vRddhi -n. --growth; వృద్ధి సంధి, vRddhi saMdhi -n. --[gram.] the union of two words at which the original vowels are replaced by vowels ఐ and ఔ; వృశ్చికం, vRscikaM -n. --(1) scorpion; --(2) Scorpio; one of the twelve signs of the Zodiac; వృషభం, vrshabhaM -n. --(1) Taurus; one of the twelve signs of the Zodiac; వృషభరాసి; --(2) bull; వృషణం, vrshaNaM -n. --testicle; scrotum; వృషణాయాసం, vRshaNAyAsaM -n. --wasted effort; వృష్టి, vRshTi -n. --rain; ---అతివృష్టి = excessive rain. ---అనావృష్టి = drought. వెంట, veMTa - adj. -- behind; వెంటనే, veMTanE -adv. --immediately; at once; soon after; వెంటాడు, veMTADu -v. t. --follow; tail; stalk; chase; pursue; hunt; వెంటి, veMTi -n. --rope made by twisting hay; వెంట్రుక, veMTruka - n. -- hair; a single strand of hair; వెంట్రుక వాసి, veMTruka vAsi - ph. -- hair's breadth; వెండి, veMDi -n. --silver; వెండితెర, veMDitera - n. -- silver screen; -- వెండితెర అనే ప్రయోగం ఆంగ్లం లోని Silver Screen నుండి వచ్చించి. 1910 లో బొమ్మను సిల్క్ గుడ్డపై ప్రదర్శించేవారు. బొమ్మ స్ఫుటంగా కనిపించడానికి తెరపై సిల్వర్ మెటాలిక్ పెయింట్ వేసేవారు. ఈ పద్ధతిలో తెరపై పడిన బొమ్మ తెరకు దగ్గరగా, ఎదురుగా కూరుచున్న వారికి మాత్రమే కాకుండా రెండు ప్రక్కల ఉన్నవారికి, దూరంగా బాల్కనీలో ఉన్నవారికీ కూడ ఒకేలా కనిపిస్తుంది. వెంపలి, veMpali -n. -- Purple Galega; Wild indigo; [bot.] ''Tephrosia purpurea'' of the Papilionaceae family; -- గ్రీకు భాషలో టెఫ్రోస్ ( Tephros) అంటే 'బూడిద వర్ణపు' అని అర్థం. ఈ ప్రజాతిలోని కొన్ని మొక్కలలో ఆకుపచ్చని ఆకులపై ఉండే బూడిదవర్ణపు పూత కారణంగా ఆ పేరు. పూల Purple colour ని బట్టి purpurea అనే పేరు ఏర్పడింది. -- ఇది ఖాళీ స్థలాలలో, బాటల వెంబడి పిచ్చి మొక్కగా పెరిగే ఒక బహువార్షిక మొక్క; వెంపలి మొక్కలలో నూగు వెంపలి, ములు వెంపలి, జిడ్డు వెంపలి, వెలి వెంపలి, పెద్ద వెంపలి వంటి పలు రకాలున్నాయి; వెంపలికి వైద్యపరమైన ప్రయోజనాలు చాలా ఉన్నాయి; -- కుందేటి కొమ్ము (శశవిషాణం), గాడిద గుడ్డు సాధించటంలాగే "వెంపలి చెట్టుకు నిచ్చెనలు వేయటం" కూడా అసాధ్యం; -- [Sans.] శరపుంఖా; బాణపుంఖా; మణికాచము; వెంబడించు, veMbaDiMcu -v. t. --follow; track; shadow; వెంబడి, veMbaDi -prep. --with; along with; behind; after; వెంబడించు, veMbaDiMchu - v. t. -- follow; chase; వెకిలినవ్వు, vekilinavvu - n. -- smirk; వెక్కిరించు, vekkiriMcu -v. t. --mock; ridicule; వెక్కుడుతీగ, vekkuDutIga -n. --[bot.] ''Cardiospermum halicacabum''; వెచ్చం, veccaM -n. --expense; expenditure; allowance; ---దిన వెచ్చం = daily expense allowance. వెచ్చదనం, veccadanaM -n. --warmth; వెచ్చబెట్టు, veccabeTTu -v. t. --warm up; heat; వెచ్చించు, vecciMcu -v. t. --expend; వెజ్జు, vejju - n. -- physician; doctor; వెట్టిపని, veTTipani -n. --unpaid work; drudgery; thankless job; వెడల్పు, veDalpu -n. --width; breadth; వెణుతురు, veNuturu -n. --[bot.] Dichrostachys cinerea; వెతుకు, vetuku -v. t. --search; వెదురు, veduru -n. --bamboo; [bot.] ''Bambusa bambos; Bambusa vulgaris; Bambua spinosa; Gigantochola albociliata''; --కోల్ కాతా వెదురు = [bot.] ''Bambusa tulda''; --మగ వెదురు = male bamboo; solid bamboo; [bot.] ''Dendrocalamus strictus''; సాధనపు వెదురు; --బొంగు వెదురు = Hollow bamboo; [bot.] ''Bambusa arundinacea''; ముళ్ల వెదురు; పెంటి వెదురు; -- పులి వెదురు = tiger bamboo; [bot.] ''Bambusa vulgaris''; -- లక్కీ వెదురు = lucky bamboo; Chinese water bamboo; [bot.] Dracaena braunii of the Asperagacae family; -- (Note) లేత వెదురు చిగుళ్ళు ఆకుకూరగా వాడతారు. ఈ చిగుళ్ళు అజీర్తిని తొలగించి, ఆకలిని పెంచుతాయి. కొందరు ఈ చిగుళ్ళతో ఊరగాయ పచ్చళ్ళు కూడా పడతారు. ఏనుగులు, అడవి దున్నలు ఈ వెదురు చిగుళ్ళను ఆసక్తిగా తింటాయి. -- (Note) వైద్యంలో ఈ చిగుళ్ళను స్త్రీలకు ఋతురక్త స్రావం సక్రమంగా అయ్యేందుకు, క్రిమిదోష నివారణకు, జ్వర నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. అతిసార వ్యాధిని నయం చేసేందుకు ఈ వెదురు చిగుళ్ళను మిరియాలు, ఉప్పుతో కలిపి నూరి పశువులచే తినిపిస్తారు. ఈ వెదురు చిగుళ్ళను ఆయుర్వేద వైద్యంలో రక్తశుద్ధికి, శ్వేత కుష్ఠు (ల్యూకో డెర్మా) నివారణకూ వినియోగిస్తారు. ఈ ఆకుల పసరును బ్రాంకైటిస్, గనేరియా, జ్వరం నివారణకు ఉపయోగిస్తారు. ఈ వేళ్ళను కాల్చి, తామరకు పైపూత మందుగా ఉపయోగిస్తారు. వెధవ, vedhava -n. m. --rascal; a somewhat amicable rebuke; see also విధవ; వెనక, venaka -n. --back side; వెనకపడు, venakapaDu -v. i. --fall behind; lag; వెనకాడు, venakADu -v. i. --hesitate; వెనువెంటనే, venuveMTanE -adv. --immediately; వెన్న, venna -n. --butter; వెన్నదేవికూర, vennadEvikUra -n. --[bot.] ''Commelina communis; Commelina benghalensis'' Linn.; వెన్నాడు, vennADu -v. t. --follow; shadow; వెనుక, వెనుక - adj. -- back; వెన్ను, vennu -n. --(1) spine; backbone; back; --(2) seedhead; ear of corn; the cob on which corn-like grains grow; --(3) Lord Vishnu; one of the trinity of Hindu gods; వెన్నుపాము, vennupAmu -n. --(1) spine; spinal cord; --(2) the serpent Sesha on which Lord Vishnu lies; వెన్నుపూస, vennupUsa -n. --vertebra; వెన్నుపూసలు, vennupUsalu -n. pl. --vertebrae; వెన్నెముక, vennemuka -n. --backbone; spine; వెన్నెల, vennela -n. --moonlight; (def.) నెల (చంద్రుడు) యొక్క వెలుగే వెన్నెల; వెయ్యి, veyyi -n. --thousand; వెయ్యి వరహాలు, veyyi varahAlu -n. --[bot.] ''Plumeria acuminata''; -- (see also) నూరు వరహాలు; వెరగుపాటు, veragupATu -n. --astonishment; surprise; వెరవు, veravu -n. --method; way; means; technique; వెరసి, verasi -n. --total amount; grand total; sum; వెర్రి, verri -n. --(1) insanity; madness; --(2) naiveté, see also పిచ్చి; ---ఓరి వెర్రి వెధవా! = you naïve fellow! వెర్రిచెరకు, verriceraku -n. --[bot.] Sacharum spontaneum; వెర్రితుమ్మ, verritumma -n. --[bot.] Phlomis zeylanica; వెర్రిపుచ్చ, verripucca -n. --[bot.] Citrullus colosynthis; వెర్రిమేడి, verrimEDi -n. --[bot.] Ficus appositifolia; వెర్రి వెధవ, verri vedhava -n. --naïve person; (not a mad person); వెల, vela -n. --price; cost; value; వెలకిల, velakila -adj. --on the back; వెలగ, velaga -n. --wood apple; elephant apple; bael fruit; Bengal quince; [bot.] ''Aegle marmelos; Feronia elephantum''; ''Limonia acidissima''; -- కపిత్థ; వెలనాడు, velanADu - n. -- a geographical region in the Telugu speaking parts of coastal Andhra Pradesh; -- కృష్ణకు దక్షిణంగా, పెన్నకు ఉత్తరంగా ఉన్న ప్రాంతానికి వెలనాడు అని పేరు. నేటి రేపల్లె తెనాలి చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతం. కాకతీయ సామ్రాజ్యం పడిపోయిన తర్వాత తిరిగి తెలుగు వారి రాజ్యం ఏర్పరచే ప్రయత్నం చేసిన ప్రోలయ నాయకుడు, కాపయ నాయకుడు ఈ ప్రాంతం వారే. వెలపల, velapala -n. --the right side; a word used to refer to the right side of a bullock cart; the starboard side as opposed to the port (left) side; far side; outside; see also వలపటి; వెలపల తోక, velapala tOka -n. --suffix; వెలలేని, velalEni -adj. --priceless; invaluable; వెలసిన, ve-la-si-na -adj. --one that came into being; వెలయు, velayu -v. i. --come into existence; come into being; వెల్ల, vella -n. --whitewash; వెల్లడియగు, vellaDiyagu - v. i. --reveal; వెల్లడి చేయు, vellaDi cEyu -v. t. --reveal; expose; వెల్వరించు, velvariMcu -v.i. --emit; force out; send out; publish; వెలార్చు, velArcu -v. t. --make public; expose; వెల్లాటకం, vellATakaM -n. --(1) publicity; --(2) publication % to e2t వెలికి, veliki -n. --[bot.] Vangueria spinosa; వెలిగారం, veligAraM -n. --borax; sodium borate; % to e2t వెలిగించు, veligiMcu -v. t. --light up a lamp; kindle; వెలితి, veliti -n. --deficiency; insufficiency; lacuna; (ant.) నిండు; వెలిబుచ్చు, velibuccu -v. i. --reveal; make known; వెలిబూడిద, velibUDida -n. --ashes of dried cow-dung cakes; కచిక; వెలివేయు, velivEyu -v. t. --ostracize; socially excommunicate; వెలిసిన, velisina -adj. --faded; వెలిసిపోవు, velisipOvu -v. i. --fade; fadeout; washout; వెల్లివిరియు, velliviriyu -v. i. --flourish; spread; become known; వెలుగు, velugu -n. --glow; illumination; light; వెలుతురు, veluturu -n. --illumination; light; వెలుపల, velupala -adv. --outside; వెలుపలి, velupali -adj. --outer; వెలువడు, veluvaDu -v. i. --come out; exit; release; publish; వెలువరించు, veluvariMcu -v. t. --bring out; publish; వెల్లువ, velluva -n. --flood; inundation; వెల్లుల్లి, vellulli -n. --garlic; [bot.] ''Allium sativum'' of Liliaceae family; (rel.) అడవి వెల్లుల్లి; -- తెల్ల గడ్డ; వెల్లిపాయ; చిన్న ఉల్లి; -- నల్ల వెల్లుల్లి = తెల్ల వెల్లుల్లిని పులియబెట్టగా వస్తుంది; --[Sans.] రసోన; లశున; మత్స్యగంధా; మహౌషధ; వెళ్లగొట్టు, veLlagoTTu -v. t. --drive out; chase away; వెళ్లు, veLlu -v. i. --go; proceed; వేంచేయు, vEMcEyu -v. i. --come; visit; వేకువ, vEkuva -n. --dawn; వేకువజాము, vEkuvajAmu -n. --the early hours of the morning; వేగం, vEgaM -n. --speed; velocity; వేగపడు, vEgapaDu -v. i. --hurry; hasten; వేగాలు, vEgAlu -n. pl. --uncontrollable bodily reflexes like sneezes, coughs and yawns; వేగిస, vEgisa -n. --Indian Kino; [bot.] Pterocarpus marsupium; వేగిరం, vEgiraM -n. --speed; quickness; velocity; వేగు, vEgu -v. i. --(1) fry; (2) grieve; (3) endure; వేగుచుక్క, vEgucukka -n. --morning star; the planet Venus when seen in the morning sky; వేగులవాడు, vEgulavADu -n. --spy; scout; వేచు, vEcu -v. t. --(1) fry; --(2) roast; వేట, vETa -n. --hunt; వేటకత్తె, vETakatte -n. f. --huntress; వేటగాడు, vETagAdu -n. m. --hunter; వేటాడు, vETADu -v. t. --hunt; fish; వేడి, vEDi -n. --heat; warmth; వేడుక, vEDuka -n. -- (1) curiosity; --(2) a festivity celebrating a specific occasion; --(3) fun; celebration; --(4) desire; వేడుకొను, vEDukonu -v. i. --pray; request; entreat; beseech; వేతనం, vETanaM -n. --wage; stipend; ---కనీస వేతనం = minimum wage. ---విద్యార్థి వేతనం = scholarship; stipend to a student. వేత్త, vEtta -n. --scholar; ---శాస్త్రవేత్త = scientist; scientific scholar. వేదం, vEdaM -n. --(1) knowledge; --(2) one of the four Vedas; the books expounding the essence of early Hindu philosophy and thought; --(3) truth; -- నిగమము; వేదాంతం, vEdAMtraM - n. -- (lit.) the last part of the Vedas; Upanishads; the books expounding the essence of Hindu philosophy and thought; -- నిగమాంతములు; ఉపనిషత్తులు; వేదన, vEdana -n. --agitation; anxiety; agony; suffering; distress; వేదవాసరం, vEdavAsaraM -n. --a powdery concoction made from a mixture of equal parts by weight of the following substances; turmeric, salt; dried ginger; black peppers, long peppers, coriander, cumin seed, pomegranate seed, and asafetida; a teaspoon of this powder with hot rice and a spoon of clarified butter is considered a good way to start a meal; వేదాంతం, vEdAMtaM -n. -- (1) that part of Hindu philosophy based on the Upanishads; (lit.) the end of the Vedas; (2) philosophizing talk with no practical basis; -- మెట్ట వేదాంతం = కార్యరంగంలోకి ఉరకనీయకుండా నిరాశగా మాట్లాడి, పని చేసేవాళ్ళ ఉత్సాహం తగ్గించడం; పనిలోకి దిగే చొరవ లేకుండా గట్టున కూర్చొని అన్నిటికీ అడ్డుపుల్లలు వేయడం; వేదిక, vEdika -n. --platform; podium; dais; stage; వేధించు, vEdhiMcu -v. t. --penetrate; tease; torment; వేప, vEpa -n. --neem; margosa; mwarubaine; Indian lilac; [bot.] Azadirachta indica A. Juss. Meliaceae; [Persian] Fever bark of India; a tree widely found in all parts of India; it has bitter leaves and small bitter fruits and all parts of this tree are known to have many medicinal properties; --[Sans.] there are 32 names in Sanskrit; some of them are, నింబ; వేము; శుకప్రియ; జ్వరత్వచ; సూతిక; పిచుమర్దని; హింగునిర్యాన; వేపపవ్వు, vEpapuvvu -n. --(1) flower of neem tree; --(2) chicken pox; వేపి, vEpi -n. --dog; hunting dog; % to e2t వేపుడు, vEpuDu -n. --stir-fried food item as opposed to deep-fried; (rel.) sauteed means lightly fried or దోర వేపుడు; వేమదొండ, vEmadoMDa -n. --[bot.] Echinops echinatus; వేయించు, vEyiMcu -v. t. --(1) fry; --(2) roast; వేర్పడు, vErpaDu -v. i. --separate; వేర్పాటు, vErpATu -n. --separation; dissociation; -- వేర్పాటువాదం = ప్రత్యేకమైన పాలనా ప్రాంతం (దేశం లేదా రాష్ట్రం) గా విడిపోవాలని చేసే ఆందోళన = secessionism; వేరు, vEru -n. --(1) root; --(2) separate; another; వేరుపనస, vErupanasa -n. --[bot.] ''Artocarpus intigrifolia;'' వేరుమల్లె, vErumalle -n. --[bot.] ''Ipomoca cymosa;'' వేరుసంపెంగ, vErusaMpeMga -n. --[bot.] ''Polyanthes tuberosa;'' వేరుశనగ, vEruSanaga -n. --peanut; groundnut; monkey nut; earthnut; pignut; Manila gram; [bot.] ''Arachis hypogea'' of the Leguminosae family; (note.) Peanut is originally from S. America; it is not a pea, and it is not a nut; so, the word "peanut" is a misnomer; it is related to the fava bean; Some of the proteins in peanuts can cause allergies; Out of the 13 allergens Ara h1, h2, h3, h6, h8 are the more important ones; -- [alt.] శనగ పిక్కలు; పల్లీలు; వేలంపాట, vElaMpATa -n. --auction; వేలాడడం, vElADaDaM -v. i. --hanging; వేలాడతీయడం, vElADatIyaDaM -n. --suspending; వేలాడు, vElADu -v. t. --hang; suspend; వేలు, vElu -n. --(1) finger; --(2) toe; --(3) plural form of వెయ్యి; వేలుపు, vElupu -n. --god; goddess; oracle; celestial being; వేలువిడచిన, -adj. --once-removed; a kinship term describing distance in a relationship; వేలువిడచిన మేనమామ -n. --consanguineous uncle, once-removed; your mother's cousin brother; వేళ, vELa -n. --time; time of the day; వేళాకోళం, vELAkOLaM -n. --teasing behavior; practical joke; jest; derision; వేళావిశేషం, vELAviSEshaM -n. --significance of a specific time; వేళ్లు, vELlu -n. pl. --(1) roots; --(2) fingers; వేవిళ్లు, vEviLlu -n. --morning sickness; nausea that a woman feels in the early stages of pregnancy; వేశ్య, vESya -n. --prostitute; వేషం, vEshaM -n. --(1) costume; disguise; pretence; --(2) role in a play or cinema; వేషధారి, vEshadhAri -n. --imposter; వేసంగి, vEsaMgi -n. --summer; వేసడం, vEsaDaM -n. --mule; % to e2t వేసవి, vEsavi -n. --summer; వేసవికాలం; వేసారు, vEsAru -v. i. --get tired; get frustrated; ---విసిగి వేశారు = get tired due to frustration. వైకల్యం, vaikalyaM - n. -- mutilation; defect; impairment; state of incompleteness; -- వికలత్వం; వికలత; వైకల్పికం, vaikalpikaM -adj. --optional; having one or more alternatives; వైఖరి, vaikhari -n. --attitude; వైచిత్రి, vaicitri -n. -- manifoldness; strangeness; wonder; peculiarity; వైజయంతం, vaijayaMtaM -n. --banner; flag; వైడూర్యం, vaiDUryaM -n. --lapis-lazuli; cat's-eye; (lit.) lapis = stone; lazuli = blue; beryl; a semi-precious stone; -- రాజావర్తం; పిల్లికన్నుల రాయి; వైతాళికుడు, vaitALikuDu -n. m. --heralder; harbinger; trend setter; trail blazer; avantgarde; -- వివిధ తాళాలతో, మంగళ వాయిద్యాలతో మేలుకొలుపు వాడు; ఒక జాతి మొత్తం నిద్రావస్థలో ఉన్నప్పుడు వారిని మేల్కొలిపి కొత్త దా వైదగ్ధ్యం, vaidagdhyaM - n. -- skill; expertise; subtlety; వైద్యం, vaidyaM -n. --treatment; medical treatment; వైద్య, vaidya -adj. --medical; వైద్యశాల, vaidyaSAla -n. --clinic; hospital; dispensary; వైద్య సౌకర్యాలు, vaidya saukaryAlu -n. --medical services, medical facilities; వైదికులు, vaidikulu - n. pl. -- a sub-sect among Brahmins; -- కేవలం వైదికవృత్తి వ్యవసాయం మాత్రమే చేసేవారు వైదికులు; -- ఇక వైదీకులలో వెలనాట్లు అనగా కోనసీమ ఇంకా పైకి వున్నవారు, ములికినాట్లు అనగా రాయలసీమ వైపు వారు; తెలగాణ్యులనగా తెలంగణా ప్రాంతం వారు. ఈవిధంగా వృత్తిపరంగా, ప్రాంతీయతాపరంగా వచ్చినవి ఈ భేదాలు. వైదుష్యం, vaidushyaM -n. --scholarship; వైద్యుడు, vaidyuDu -n. --doctor; physician; surgeon; వైద్యుత, vaidyuta -adj. --electronic; % to e2t వైపరీత్యం, vaiparItyaM -n. --(1) abnormality --(2) calamity; వైఫల్యం, vaiphalyaM -n. --failure; వైభవం, vaibhavaM -n. --glory; grandeur; wealth; వైభాషికం, vaibhAshikaM -adj. --optional; వైమనస్యం, vaimanasyaM -n. --strife; discord; estrangement; dislike; ill-will; discord; aversion; వైమానికుడు, vaimAnikuDu -n. --pilot; a person who flies a plane; వైముఖ్యం, vaimukhyaM -n. --reluctance; వైయక్తిక, vaiyaktika -adj. --individual; వైరం, vairaM -n. --enmity; వైరాగ్యం, vairAgyaM -n. --asceticism; (note) ప్రాపంచిక సుఖాలపై విరక్తి; పురాణ వైరాగ్యం, ప్రసూతి వైరాగ్యం, స్మశాన వైరాగ్యం అని మూడు రకాల వైరాగ్యాలు ఉన్నాయి; వైరి, vairi -n. --enemy; వైవస్వత నౌక, vaivasvata nauka -n. --Argo Navis; a constellation of stars visible in the southern skies; % to e2t వైవాహికం, vaivAhikaM -adj. --related to marriage; matrimonial; nuptial; వైవాహిక, vaivAhika -adj. --married; marital; conjugal; వైవిధ్యత, vaividhyata -n. --variety; diversity; వైశ్వదేవం, vaiSvadEvaM - n. -- విశ్వేదేవతలను ఉద్దేశించి చేసే హోమం వైశ్వ దేవం. ఈ దేవతలకు అన్నం హోమంలో బలి ఇస్తారు. (బలి అంటే బలకరమైనది.) దీనితోబాటు ఇతర దేవతలకు గూడా భోజనానికి ముందు బలి ఇస్తారు. దీనివల్ల అన్నం పవిత్రమై భోజన యోగ్యం అవుతుంది. ప్రతి దినమూ గృహస్థులు కొన్ని దోషాలు చేస్తూనే ఉంటారు. ఉదాహరణ: వంట చేయడంలో కట్టెలను ఆశ్రయించి క్రిమి కీటకాలు ఉండవచ్చు. ఈ హింస లు జరగనిదే వంట సాగదు. ఈ దోషాలు అన్నాన్ని చేరుతాయి గాబట్టి పరిహారంగా పంచ మహాయజ్ఞాలు, వైశ్వదేవమూ చేసి భోజనం చేయాలి. వైశేషికం, vaisEshikaM -n. --one of the six systems of Hindu philosophical thought, founded by కాణాద; వైశాల్యం, vaiSAlyaM -n. --area; వైషమ్యత, vaishamyata %e2t -n. --(1) inequality; --(2) dissimilarity; </poem> ==Part 2: శం - SaM, శ - Sa== <poem> శంక, SaMka -n. --doubt; hesitation; scruple; శంకుమల్లె, SaMkumalle - n. -- Butterfly Pea; Asian Pigeon Wings; [bot.] ''Clitoria ternatea'' of the Fabaceae family; శంకువు, SaMkuvu -n. --peg; stake; stump; pole; శంకుస్థాపన, SaMkusthApana -n. --groundbreaking ceremony; (lit.) driving a peg into the ground to commemorate the commencement of construction work; శంఖం, SaMkhaM -n. --conch shell; conch; seashell with a spiral three-dimensional structure to it; see also ఆలిచిప్ప; శంఖం పువ్వు, saMkhaM puvvu -n. -- [bot.] ''Clitoria ternatea;'' -- అద్భుతమైన ఔషధ మొక్క. దీన్ని మనం సాధారణంగా "అపరాజిత పువ్వు", ", "శంఖ పుష్పి" అని కూడా పిలుస్తాం. శంఖపుష్పి, SaMkhapushpi -n. -- speedwheel; [bot.] ''Chrysopogon acicularis''; ''Convolvulus pluricaulis'' Choisy; a perennial herb that resembles morning glory. All parts of the herb are known to possess therapeutic benefits. The plant is used locally in Indian and Chinese medicine to cure various diseases. It is used in Ayurvedic formulations for chronic cough, sleeplessness, epilepsy, hallucinations, anxiety etc.; -- భారతదేశంలోని అనేక ప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా బీహార్‌లో కనిపించే అందమైన, శాశ్వతమైన, అడవి మొక్క. పువ్వులు సాధారణంగా తెలుపు, లేత గులాబీ లేదా నీలం రంగులో ఉంటాయి. శంఖపుష్పి వేద కాలం నుండి వైద్యంలో ఉపయోగించబడింది. ఇది ఆయుర్వేదంలో కూడా తరచుగా ప్రస్తావించబడింది. ఆయుర్వేదంలో ఈ మొక్కను రసాయనం అని పిలుస్తారు, -- విష్ణుగంధీ అని కూడా పిలుస్తారు. శంఖాకార, SaMkhAkAra -adj. --conical; శంఖావర్తం, SaMkhAvartaM -n. --spiral; శంఖావర్తుల, SaMkhAvartula -adj. --spiral; శంపాకం, SaMpAkaM -n. --[bot.] ''Cassia fistula''; శంబరవల్లి, SaMbaravalli -n. --[bot.] ''Vitis indica''; శకం, SakaM -n. --era; age; epoch; eon; శకటం, SakaTaM -n. --cart; carriage; శకటు, SakaTu -n. --bishop in chess; శకము, Sakamu - n -- an historical era; --- క్రీస్తు శకము = the Christian era; --- శాలివాహన శకము = the era named after శాలివాహనుడు; this era starts from 78 AD of the Western calendar; Some southern states in India use this for their official calendar; శకలం, SakalaM -n. --fragment; ---గ్రహ శకలం = asteroid. ---అణు శకలం = ion; particle. ---విద్యుదావేశ శకలం = electrically charged particle. ---కాంతి శకలం = light particle. ---ధనావేశ శకలం = positively charged particle. శకలార్భకం, SakalArbhakaM -n. --yearling; baby fish; young fish; శక్త్యనుసారం, SaktyanusaaraM - adv. -- as per one's capability; -- శక్తికి అనుగుణంగా శకునం, SakunaM -n. -- (1) omen; augury; -- (2) presage; portent; foretelling; prognostication; శకులి, Sakuli -n. --fish; శక్తి, Sakti -n. --(1) energy; effort; power; ability; faculty; capacity; strength; prowess; --(2) the active power of a deity; ---స్థితిజశక్తి = potential energy. ---గతిజశక్తి = kinetic energy. ---ప్రేషశక్తి = pressure energy. ---శక్తి వంచన లేకుండా = [idiom.] without sparing any effort. ---శక్తి నిత్యత్వ నియమం = law of conservation of energy. శక్తిమంత, SaktimaMta -adj. --strong; energetic; శఠగోపం, SaThagOpaM - n. -- శఠము + అరి = శఠారి = మాయకు శత్రువు; గుడికి వెళ్లినప్పుడు తీర్థం అయ్యాక ఈ శఠారి పెట్టేటప్పుడు "స్వామీ! నా శఠాన్ని తొలగించి నీ నిజ రూపం చూపించు. నాకు ఈ మాయ నుంచి విముక్తి కలిగించి జ్ఞానం కలిగించు" అని మనస్ఫూర్తిగా వేడుకోవాలి. శఠగోపం విష్ణుని ఆలయాలలో మాత్రమే ఉంటుంది; శత, Sata -pref. --hundred; శతకం, SatakaM -n. --a collection of hundred verses on the same theme; almost all these collections have 108 verses; శతకోటి, SatakOTi -n. --hundred crores; billion; one followed by nine zeros; This is the American billion; The English billion is one followed by twelve zeros; శతఘ్ని, Sataghni -n. --cannon; (lit.) a weapon that can kill hundreds at once; శతపాది, SatapAdi -n. --centipede; one with hundred feet; శతపుష్పం, SatapushpaM -n. --dill; a herb used widely in European cusine and in pickling; [bot.] ''Aniethum graveolens'' of the Apiaceae family; -- సోయికూర; శతభిషం, SatabhiShaM %updated -n. --(1) Lambda Aquarii; Hydor; Yoga tara of the 24th lunar mansion; located in the constellation Aquarius; --(2) The 24th of the 27 star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(3) నీటిరేని రిక్క; శత్రర్థకం, SatrarthakaM -n. --[gram.] verbs in present continuous tense, such as వచ్చుచు, తాగుచు; శతాంశం, SatAmSaM -n. --a hundredth part; one percent; percentage; శతావరి, SatAvari %e2t -n. --asparagus; [bot.] ''Asparagus racemosus;'' పిల్లిపీచర; పిల్లితేగ; పిల్లిపీచరగడ్డ; -- శతావరి కి ఆయుర్వేదంలో చాలా ప్రాముఖ్యత ఉంది. ఈ మొక్క ను తవ్వి, లాగితే తేగల్లాగా సన్నంగా వేళ్ళు వస్తాయి. ఈ వేళ్ళని చిన్న ముక్కలుగా తరుగుతారు. తరిగిన ముక్కల్ని తొక్క నుండి వేరు చేస్తారు. ఈ ముక్కల్ని ఎండలో ఎండబెడతారు. ఎండిన ముక్కలు మార్కెట్ లో అమ్ముతారు. ఇందులో "శతావరిన్" అనే పదార్ధం ఉంటుంది. ఇది పాలు పెరగటానికి ఉపయోగ పడుతుంది. దీంతో తయారు చేసిన మందు కొన్ని హర్మోన్లను ప్రేరేపించి పాలను పెంచుతుంది. శత్రుత్వం, SatrutvaM -n. --enmity; antagonism; శత్రువు, Satruvu -n. --enemy; foe; adversary; శనగపప్పు, Sanagapappu -n. --Bengal gram dal; split chickpeas; chana dal; శనగపిండి, SanagapiMDi -n. --Bengal gram flour; chickpea flour; besan; శనగలు, Sanagalu -n. --Bengal gram; chick pea; [bot.] Cicer arietinum of Leguminosae (pea) family; హరిమంధజం; శనగ; శనిగ్రహం, SanigrahaM -n. --Saturn; శని మహాదశ, SanimahAdaSa -n. --the long period of Saturn’s influence on a horoscope; శపించు, SapiMcu -v. t. --imprecate; curse; శపథం, SapathaM -n. --vow; oath; solemn pledge; శబ్దం, SabdaM -n. --sound; (ant.) నిశ్శబ్దం; శబ్దపల్లవం, - n. -- సందర్భాన్ని బట్టి, వ్యక్తి స్వభావమూ, మాట్లాడే వైఖరిని బట్టి పదాల అర్థాలు మారిపోతుంటాయి. ఇలాంటి పదబంధాలను తెలుగులో శబ్దపల్లవములు అంటారు. -- వ్యక్తిని బట్టి, సందర్భాన్ని బట్టి "దయచేయండి" అనే దాని అర్థం చెప్పవలసి ఉంటుంది. లోపలికి రండి, మా ఆతిథ్యం స్వీకరించండి అని మర్యాదగా ఆహ్వానించేటప్పుడూ ఇంక పోయిరండి, చేసింది చాలు అని అమర్యాద చేసేటప్పుడు గూడా ఈ పదబంధం వాడుకలో వినిపిస్తూ ఉంటుంది. శబ్దశాస్త్రం, SabdaSAstraM -n. --philology; శమనం, SamanaM -n. --relief; tranquility; శని, Sani - n. -- (1) the planet Saturn; (2) euphemism for anyone who bothers; శనైశ్చరుడు, SanaiScharuDu - n. -- Saturn, viewed as a god; (lit.) slow moving object; -- శనైః + చోరుడు = శనైశ్చరుడు; శనైః అంటే నెమ్మదిగా, చరః అంటే చరించే (అంటే కదిలే); శయ్య, Sayya -n. --couch; bed; శయ్యాళువు, SayyALuvu -n. --[idiom] couch potato; slothful, sluggish person; a person who spends a lot of time in front a TV set, rather than being active; శరత్, Sarat -adj. --autumnal; Fall; related to autumn; శరత్కాలం, SaratkAlaM -n. --Autumn; Fall; the season in which the moon shines the brightest, the days are cool and in the northern latitudes, the trees shed their leaves; శరద్ విషువత్, SaraD vishuvat -n. --autumnal equinox; శరం, SaraM -n. --arrow; శరణం, SaraNaM -n. --protection; shelter; శరభము, Sarabhamu - n. -- (1) a young elephant;(2) a camel; (3) a grasshopper; (4) a locust. -- (5) a fabulous animal - described in Hindu Puranas - said to have eight legs and to be stronger than a lion or tiger; "వేయి చేతులతో, జడధారియై, చంద్రరేఖాజూటుడై, సువిశాలమైన రెండు రెక్కలతో, పొడవైన ముక్కుతో, పెద్ద పెద్ద కోరలతో, వజ్రభాలైన గోళ్ళతో, నీలకంఠంతో, నాలుగు కాళ్లతో, మూడు కళ్ళతో, హుంకారాలు చేస్తూ విజృంభించాడు. అటువంటి శరభ రూపాన్ని కనబడగానే తన బల సామర్థ్యాలను కోల్పోయాడు నరసింహుడు. అతని శక్తులన్నీ లాగేసాడు. శరభవతారుడైన ఆ వీరభద్రుడు ఆ నరసింహుని చేతులు పట్టుకున్నాడు. రెక్కలతో అతని నాభిని, పాదాలను తాడిస్తూ, పుచ్ఛంతో అతనిని బంధించాడు." శరవేగం, SaravEgaM -adj. --very fast; as fast as an arrow; శర్మ, Sharma - adj. -- "శర్మ" అనేది సంస్కృత పదం. ఈ పదం యొక్క అర్థం "దేవునిచే రక్షించబడినవాడు." నిజానికి "శర్మ" అనే పదం గుణవాచకం, ఇంటిపేరు కాదు. ఇది బ్రాహ్మణుని ఏ పేరునైనా సూచించడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. శరీరం, SarIraM -n. --body; -- స్థూల శరీరం = కంటికి కనబడేది; సూక్ష్మ శరీరం = మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం; కారణ శరీరం = శరీరి, SarIri -n. --the soul dwelling inside the physical body; శలభం, SalabhaM -n. --cricket; locust; moth; మిడుత; శలవు, Salavu -n. --leave; ---శలవు తీసికొంటాను = I’ll take leave. ---శలవు పెడతాను = I’ll apply for leave. శల్యం, SalyaM -n. --bone; శల్యపరీక్ష, SalyaparIksha -n. idiom --thorough examination; thorough inspection; this idiom used to refer to thorough investigation to locate a fault, knowing such fault doesn't exist; -- శల్యపరీక్ష అనే జాతీయం పూర్తిరూపం స్తనశల్యపరీక్ష. స్తనంలో శల్యం (ఎముక) ఉండదు. లేదు అని తెలిసి కూడా అతిజాగ్రత్తపరులు కొందరు సోదా చేస్తూ ఉంటారు. ఫలితం తెలిసి కూడా చేసే వృథా పరీక్ష అనే అర్థంలో పై జాతీయాన్ని ఉపయోగిస్తారు. శల్యసారధ్యం, SalyasAradhyaM -n. --[idiom] discouragement by planting a doubt; శలాకం, SalAkaM -n. --thin rod; ramrod; rib of an umbrella; probe; used to refer to an investigation for deeper understanding; శలాక పరీక్ష, SalAka parIksha %e2t -n. --deep probing; in-depth examination; శవం, SavaM -n. --corpse; the dead body of a human; శవపరీక్ష, SavaparIksha -n. --autopsy; శవసంరక్షకుడు, SavasaMrakshakuDu -n. --mortician; the person who prepares a body for rites such as viewing by friends and relatives and for eventual burial or cremation; శశము, SaSamu -n. --rabbit; శషబిషలు, Sashabishalu - n. -- acts; put-ons; -- వేషాలు; శశవిషాణము, SaSavishANamu -n. --absurdity; (lit.) the horn of a rabbit, which is an impossibility; శశాంకం, SaSAMkaM -n. --crude camphor; పచ్చకర్పూరం; శశాంకుడు, SaSAMkuDu -n. m. --moon; శశి, SaSi -n. --moon; camphor; శషబిషలు, Sashabishalu -n. pl. -- (1) purposeless and impeding discussions; (2) warnings, threats and bullying; -- (1) ప్రయోజనం లేని తిరకాసులతో కూడిన చర్చలు; (2) హెచ్చరికలు; బెదిరింపులు; శస్త్రం, SaStraM -n. --weapon; an ordinary weapon like a bow and arrow or a gun; -- [rel] అస్త్రం = a weapon that only works with the assistance of a "mamtram" - sacred phrase; శస్త్రచికిత్స, SaStracikitsa -n. --surgical treatment; surgery; శస్త్రజీవి, SastrajIvi -n. --surgeon; (ety.) a person whose implements are surgical tools; శ్రద్ధ, Sraddha -n. --faith; attention; శ్రద్ధాంజలి, SraddhAMjali -n. --tribute; శ్రద్ధాళువు, SraddhALuvu -n. --diligent person; శ్రమ, Srama -n. --(1) labor; toil; --(2) trouble; --(3) fatigue; శ్రమజీవి, SramajIvi -n. --a person who works hard for a living; శ్రవణం, SravaNaM %updated -n. --(1) Altair; Aquila; these stars are about 16.5 light years from us; --(2) Beta Capricorni; Dabih; Yoga tara of the 22nd lunar mansion; located in the constellation Capricorn; --(3) The 22nd of the 27-star groups (or asterisms or lunar mansions) of the Hindu calendar; --(4) కరివేలుపు రిక్క; శ్రవణనాడి, SravaNanAdi -n. --auditory nerve; శ్రవణపేయ, SravaNapEya -adj. --pleasing to the ear; melodious; charming to hear; శ్రవ్య, Sravya -adj. --audible; %శా - SA, శ్రా - SrA శాంతి, SAMti -n. --(1) peace; tranquility; --(2) propitiation; a rite to pacify unfriendly planets in a horoscope; శాంతించు, SAMtiMcu -v.i. --quiet down; settle down; శాంతింపచేయు, SAMtiMpacEyu -v. t. --quiet one down; శాంతియుతంగా, SAMtiyutaMgA -adj. --peacefully; శాకం, SAkaM -n. --vegetable; శాకాహారం, SAkAhAraM -n. --vegetarian food; శాకాహారి, SAkAhAri -n. --(1) vegetarian; --(2) herbivore; శాకిని, SAkini %e2t -n. f. --fiend; శాకినీ డాకినీలు, SakinI DakinIlu -n. pl. --fairies and elves; spirits and goblins; శాఖ, SAkha -n. --(1) branch; bow; --(2) arm; sub-division; -- (3) sect; a subdivision in the Hindu caste system; శాఖానగరం, SAkhAnagaraM -n. --suburb; % to e2t శాఖాచంక్రమణం, SakhAcaMkramaNaM -n. --shifting from place to place without settling down; (lit.) moving from branch to branch; శాఖోపశాఖలుగా, SAkhOpaSAkhalugA -adv. --dendritic; abundantly; శాతం, SAtaM -n. --percentage; percent; శాతవాహనుడు, ShaatavaahanuDu - n. -- శాతవాహనులు దక్షిణ భారతదేశాన్ని, ముఖ్యంగా దక్కన్ ప్రాంతాన్ని (ఆధునిక ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర) పాలించిన ఒక ప్రాచీన రాజవంశం (క్రీ.పూ. 3వ శతాబ్దం - క్రీ.శ. 3వ శతాబ్దం). వీరి పాలన గురించి శాసనాలు (ఉదాహరణకు, నానాఘాట్ శాసనం), నాణేలు మరియు పురాణాలు (మత్స్య పురాణం, వాయు పురాణం) వంటి చారిత్రక ఆధారాలు పుష్కలంగా ఉన్నాయి. శాతకర్ణి I, గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి, వశిష్టీపుత్ర పుళుమావి వంటి రాజులు ఈ వంశంలో ముఖ్యులు. వీరు తెలుగు ప్రాంతంలో తొలి సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించి, భారతీయ చరిత్రలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు శాపం, SApaM -n. --imprecation; curse; శాబకం, SAbakaM -n. --yearling; fledgeling; the young one of an animal; శాబరం, SAbaRaM -n. --[bot.] Symplocos racemosus; శారది, Saradi -n. --[bot.] Jussiena repens; శాల, SAla -n. --house; place; hall; shed; ---అశ్వశాల = stable. ---చెర శాల = jail house. ---టంకశాల = mint. ---పశువుల శాల = cattle shed. ---పాకశాల = kitchen. ---పాఠశాల = school; school house. ---పానశాల = bar; a place where people gather to drink. ---పురిటి శాల = delivery room; delivery ward. ---ముద్రాక్షర శాల = printing house. ---వైద్త్యశాల = hospital; clinic. శాలి, SAli -suff. --a person possessing the trait of the preceding adjective; ---బలశాలి = strong person. ---బుద్ధిశాలి = wise person శాలివాహనుడు, ShaalivaahanuDu - n. -- ఒక పౌరాణిక/జానపద వ్యక్తిత్వానికి సంబంధించిన పేరు; ఇతను ఉజ్జయిని పాలకుడైన విక్రమాదిత్యుని ఓడించి, శక యుగాన్ని ప్రారంభించినట్లు కథలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. కాని శాలివాహనుడు అనే వ్యక్తి ఈ శకాన్ని ప్రారంభించాడని చెప్పడానికి ప్రత్యక్ష చారిత్రక ఆధారాలు లేవు. శక యుగాన్ని కుషాణు రాజు కనిష్కుడు ప్రారంభించి ఉంటాడని కొందరు చరిత్రకారులు భావిస్తారు. ఆయన పేరుతోనే క్రీ.శ. 78 నుండి ప్రారంభమయ్యే శాలివాహన శకము (శక యుగం) ముడిపడి ఉంది; శాలిహోత్రశాస్త్రం, SAlihOtra SAstraM -n. --science dealing with the diseases of horses and elephants; శాలిహోత్రుడు, SalihOtruDu -n. --Salihotra; a great Indian veterinary physician of ancient India; శాల్తీ, SAItI -n. --character; item; ---అక్షర శాల్తీ = alphabetical character. ---అక్షర మూర్తి = alphabetical character. ---అక్షరాంకిక శాల్తీ = alphanumeric character. ---దశాంశ శాల్తీ = decimal character. ---మూడు శాల్తీలు = three items. శాలువా, SaluvA -n. --shawl; a piece of cloth, usually of wool, of oblong shape and used as a covering for the head or shoulders; శాలేయం, SAlEyaM -n. --[bot.] Anethum panmorium; శాశ్వతం, SASvataM -n. --permanent; శాసనం, SASanaM -n. --(1) inscription; --(2) edict; legislation; ---తామ్ర శాసనం = inscription in copper. శాసన మండలి, SASana maMDali -n. --Legislative Council; the upper house of parliament in Indian states; --ఎగువసభ, శాసననిర్మాణమునకు అనుభవజ్ఞులతో కూడిన సభ; (రాష్ట్రానికి పరిమితమైన) విధానసభ; శాసనసభ, SASanasabha -n. --Legislative Assembly; the lower house of parliament in Indian states; --ఎన్నికైన ప్రజాప్రతినిధులు చట్టాలు చేసి, ప్రభుత్వ విధానాలను రూపొందించి నిర్ణయించే (రాష్ట్రానికి పరిమితమైన) విధానసభ; శాస్త్రం, SAStraM -n. --science; theory; rule; శాస్త్రోక్తంగా, SAStrOktaMgA -adv. --(1) lawfully; --(2) by the rule book; శాస్తి, Sasti -n. --lesson of punishment; lesson in chastisement; గుణపాఠం, శాస్త్రి, Saastri - n. -- శాస్త్రి అంటే శాస్త్రాలను అధ్యయనం చేసినవాడు అని అర్థం. మొదట "శర్మ," "శాస్త్రి" గుణ వాచకాలు కానీ కాలక్రమేణా నామ వాచకాలు అయ్యాయి. శాస్త్రీయ దృక్పథం, SastrIya dRkpathaM -n. --scientific perspective; శాస్త్రీయ విధానం, SastrIya vidhAnaM -n. --scientific method; శాస్త్రీయ వైఖరి, SastrIya vaikhari -n. --scientific attitude; శ్యామసీమలు, SyAmaSImalu -n. --[astron.] Coal Sacks; dark regions of our Milky Way galaxy; శ్రాద్ధం, SraaddhaM - n. religious rites performed on the death annivesary of a parent; -- పితృ కార్యాలకు దైవ కార్యాలకంటే నియమాలు ఎక్కువ. అందుచేత శ్రాద్ధం (శ్రద్ధతో చేసేది) అంటాం. శ్రామిక, SrAmika -adj. --laboring; working; toiling; ---శ్రామిక వర్గం = working people; labor force; blue collar workers. శ్రామికుడు, SrAmikuDu -n. --laborer; worker; శ్రావ్య, SrAvya -adj. --melodious; శ్లాఘనీయ, SIAghanIya -adj. --praiseworthy; (ant.) గర్హనీయ; శ్వాస, SvAsa -n. --breath; respiration; శ్వాసక్రియ, SvAsakriya -n. --respiration; శ్వాసనాళం, SvAsanALaM -n. --trachea; windpipe; శ్వాసమండలం, SvAsamaMDalaM -n. --respiratory system; శ్వాస వ్యవస్థ, SvAsa vyavastha -n. --respiratory system; %శిం –-SiM, శి - Si, శీ - SI, శ్రీ - SrI శింశుపా వృక్షం, SiMsupaa vRkshaM -n. --see ఇరుగుడు చెట్టు; శింశుమారం, SiMsumAraM -n. --porpoise, dolphin; శిక్ష, Siksha -n. --punishment; శిక్షణ, SikshaNa -n. --training; శిక్షించు, SikshiMcu -v. t. --punish; శిఖరం, SikharaM -n. --peak; pinnacle; crest; summit; శిఖరాగ్రం, SikharAgraM -n. --summit; peak; pinnacle; crest; ---శిఖరాగ్ర సమావేశం = summit conference. శిగ్రువు, Sigruvu -n. --[bot.] Hyyperanthera morunga; శిథిలం, SithilaM -n. --ruined object; ruined structure; dilapidated building; శిరస్త్రాణం, SirastrANaM -n. --helmet; శిరస్సు, Sirassu -n. --head; శిరీషం, SirIshaM -n. --[bot.] ''Albezia lebbeck''; ''Mimosa lebbeck''; ''Acacia sirisa''; -- దిరిసెన; దిరిసెన పువ్వు; శృ + ఈషన్ అని వ్యుత్పత్తి. తొందరగా వాడిపోయేది అని దాని అర్థం; ఈ చెట్టుకు, దాని ఆకులు, కాయలు, పూవులకు ఆయుర్వేదంలో విశేషమైన ప్రాధాన్యం ఉంది. ఎన్నో రోగాలకు దివ్యౌషధంగా ఈ చెట్టు తాలూకు భాగాలు పనిచేస్తాయి. శిరోబిందువు, SirObiMduvu -n. --[astron.] zenith; the point on the celestial sphere that is directly above the observer; ఊర్ధ్వబిందువు; శిరోబిందు కోణం, SirObiMdu kONam -n. --[astron.] the angle subtended at the observer’s eye by the lines drawn between the observer and the zenith and the line between the observer and a celestial object. శిరోమణి, SirOmaNi -n. --a degree conferred on a Sanskrit scholar after achieving a certain level of educatin; శిరోవారం, SirOvAraM -n. --[math.] overbar; viniculum; a small line drawn over a letter to indicate the nature of the variable it represents; శిల, Sila -n. --stone; lithos; శిలతైలం, SilatailaM -n. --petroleum; crude oil; శిలతైల ఖమీరం, Silataila khamIraM -n. --petroleum jelly; శిల్పం, SilpaM -n. --(1) sculpture; statue; artistic work; --(2) technique; శిలాజం, SilAjaM -n. --fossil; శిలాజ, SilAja -adj. --petrified; fossilized; శిలాజిత్, SilAjit -n. --(1) red chalk; bitumen; It is the gummy substance that exudes from the mountain rocks; -- ఇది నల్లగా, మెరుస్తూ, మైనంలా ఉంటుంది. శిలాజిత్ నీటిలో వేయగానే ఆ నీళ్ళు ఎర్రగా మారతాయి. శిలాజిత్ గాయాలు మాన్పుతుంది. విరిగిన ఎముకలను బాగుచేస్తుంది. ఎముకలు విరిగిన వారికి త్వరగా కట్టుకొనడానికి, నొప్పులు తగ్గడానికి గురిగింజ ఎత్తు శిలాజిత్ ని నేతిలో కలిపి కొన్ని రోజులపాటు తీసుకోవాలి. దానినే కాస్త విరిగిన ఎముకలమీద రాస్తే మరింత ప్రయోజనం; అలసట, నిస్సత్తువ వంటివి మధుమేహం ఉన్నవారిలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంటాయి. వాటిని తగ్గించడానికి సిలాజిత్తును వాడుతుంటారు; -- సిలాజిత్తు; రాతిమదము; మొమ్మాయి; మోమియా; --(2) a medicinal herb; [bot.] ''Oppdlia elegans; Opquelia multiflora''; శిలాద్రవం, SilAdravaM -adj. --lava; శిలాపుష్పం, SilApushpaM -n. --storax; the balsam of liquid amber tree used in medicines and perfumes; % to e2t శిలావరణం, SilAvaraNaM -n. --[geol.] lithosphere; శిలాస్థి, SilAsthi -n. --[geol.] fossil; % e2t శిల్పి, Silpi -n. --sculptor; the artisan who creates sculptures; designer; architect; శిలీంధ్రం, SilIMdhraM -n. s. --fungus; mushroom; శిలీంధ్ర శాస్త్రం, SilIMdhra SastraM -n. --micology; % to e2t శిలువ, Siluva -n. --Cross; a sacred symbol of Christianity; శివవేము, SivavEmu -n. --[bot.] ''Indigofera aspalathoides'' of the Fabacaeae family; శివరాత్రి, శివరాత్రి - n. -- ప్రతినెలా అమావాస్య ముందు చతుర్దశిని శివరాత్రిగా పరిగణిస్తారు. కాని, మాఘమాసంలో అమావాస్యకు ముందు రాత్రిని మహాశివరాత్రి అంటారు. మాసశివరాత్రి: ప్రతినెలా కృష్ణపక్షంలో వచ్చే చతుర్దశి (అనగా అమావాస్యకు ముందురోజు). మహాశివరాత్రి: మాఘబహుళ చతుర్దశి. శివార్లు, SivArlu -n. pl. --outskirts; suburbs; శిశ్నము, SiSnamu -n. --penis; the external male genital organ; శిశువు, SiSuvu -n. --infant; baby; child; శిశుత్వం, SiSutvaM -n. --infancy; childhood; శిశుసంకల్పన, SiSusaMkalpana - n. -- conception; fertilization of egg with sperm; శిష్టం, SishTaM -n. --remainder; remnant; leftover item; శిష్ట, SishTa -adj. --trained; disciplined; learned; wise; -- శిష్టజనులు అంటే విద్యావంతులు, రచయితలు, అధ్యాపకులు వంటివాళ్ళు; శిష్ట వ్యావహారికం, SishTa vyAvahArikaM -n. --the vernacular of the learned; -- విద్యావంతులు, రచయితలు, అధ్యాపకులు వంటివాళ్ళు వాడేభాష. శిష్యుడు, SishyuDu -n. m. --disciple; student; pupil; శిష్యురాలు, SishyurAlu -n. f. --disciple; student; pupil; శిష్టోక్తి, SishTOkti -n. --euphemism; % to e2t శిశువు, SiSuvu - n. --infant; a child from the time of delivery until the child speaks; -- (note).మానవులలో యుగాండం (zygote) అన్న పేరు శిశుసంకల్పన (conception) సమయం నుండి ఐదో వారం వరకు వర్తిస్తుంది. ఐదవ వారం నుండి పదవ వారం వరకు దీనిని పిండం (embryo) అని పిలుస్తారు. పదకొండవ వారం నుండి ప్రసవం అయి బిడ్డ భూపతనం అయేవరకు భ్రూణం (ఇంగ్లీషులో ఫీటస్, fetus) అంటారు. ప్రసవం అయినప్పటినుండి మాటలు వచ్చేవరకు శిశువు (infant) అంటారు - ఇంగ్లీషులో ఇన్^ఫెంట్ అంటే మాటలు రాని పసిబిడ్డ అని అర్థం. మాటలు మాట్లాడడం మొదలు పెట్టిన తరువాత బిడ్డ (child) అంటారు. బిడ్డ అనే మాట ఆడ, మగ కి వర్తిస్తుంది. శిశుమేధం, SiSumEdhaM -n. --infanticide; mass killing of infants; శిస్తు, Sistu -n. --rent on land given to farming; శీఘ్రం, SigraM -adj. --quick; swift; rapid; fast; శీతలం, SitalaM -n. --cold; శీతకన్ను, SItakannu -n. --cold-eye; act of ignoring; benign neglect; ---మామీద శీతకన్ను వేశావేమిరా? = why did you ignore us? శీతశ్వాసం, SItaSvAsaM -n. --hibernation; % to e2t శీతాకాలం, SItAkAlaM -n. --winter; శీతువు, SIthuvu -n. --a potent potable made from sugarcane juice; rum; శీర్షం, SIrshaM -n. --head; end; terminal; vertex; ---ఆమ్ల శీర్షం = acid end; acid terminal. ---నవ శీర్షం = amine end. శీర్ష, Sirsha -pref. --head; prefix; శీర్షబిందువు, SIrshabiMduvu -n. --[math.] dot placed over a variable; శీర్షరేఖ, SIrsharEkha -n. --[math.] line placed over a variable; శీర్షిక, SIrshika -n. --title; heading; headline; శీర్షోన్నతి, SIrshOnnati -n. --altitude; శీలం, SIlaM -n. --(1) nature; character; inherent quality; --(2) chastity; శీలవంతుడు, SilavaMtuDu -n. m. --a man of good character; శీలవతి, SIlavati -n. f. --a chaste woman; శీలి, SIli -suff. --a person possessing the character described by the preceding adjective; ---వ్రతశీలి = a person with impeccable character. ---వితరణశీలి = charitable person. ---పఠనశీలి = voracious reader. ---రచనాశీలి = prolific writer. శీధు, SIdhu -n. --rum; a fermented liquor made from sugarcane juice; శ్రీరంగనీతులు, SrIraMganItulu - ph. -- (lit.) the moral precepts taught by the temple at Srirangam; a proverbial expression for precpts the precher himself does not follow; hypocricy; శ్రీవేష్టం, SrIvEshTaM -n. --turpentine; దేవదారు మొక్కలనుండి కారే రసం; %శుం - SuM, శు - Su, శూ - SU శుంఠ, SuMTha -n. --dullwit; stupid; blockhead; (rel.) వజ్రశుంఠుడు; శుకం, SukaM -n. --parrot; శుకనాశం, SukanASaM -n. --[bot.] Biguonia indica; శుక్రం, SukraM -n. --sperm; see also శుక్లం; శుక్రలోపం, SukralOpaM -ph. --defective sperm. శుక్రవాహకి, SukravAhaki -n. --[anat.] vas deferens; శుక్రుడు, SukruDu -n. --the planet Venus; the second planet from the Sun in the solar system. శుక్ల, Sukla -adj. pref. --white; (ant.) కృష్ణ; ---శుక్లపదార్ధం = [astron.] white matter. ---శుక్లపక్షం = the waxing half of a lunar month. శుక్లాలు, SuklAlu -n. --cataract; an eye disease; శుచి, Suci -n. -- godliness; tidiness; -- శుచి అంటే అగ్ని. అది అన్నిటినీ పవిత్రం చేస్తుంది. ప్రదేశమూ, వస్తువూ, ఆర్జన ఇవన్నీ పవిత్రం అయినపుడే ఆ వస్తువు శుచి ఔతుంది. పుణ్య కార్యానికీ వాడదగినది శుచి యైన వస్తువే.. మంత్రం చేత అభిమంత్రితమైనది శుచి. చక్కగా చేసిన వంట శుభ్రం.. అది భగవన్నివేదితమై శుచి ఔతుంది. -- Neatness is next to Godliness అంటారు గదా! Godliness అనేది శుచి, Neatness అనేది శుభ్రత. శుచి, శుభ్రం, Suci, SubhraM -ph. --[idiom] tidy, clean అండ్ godly; శుద్ధ, Suddha -adj. --white; pure; clean; stainless; spotless; శుద్ధిచేయు, SuddhicEyu -v. t. --clean and purify; శునకం, SunakaM -n. --dog; శుని, Suni -n. f. --bitch; female dog; శుభం, SubhaM -n. --auspicious thing; good thing; (rel.) అభం, శుభం = good or bad; శుభముహూర్తం, SubhamuhUrtaM -n. --auspicious moment; శుభశ్య శీఘ్రం, SubhaSya SIghraM - ph. -- a Sanskrit phrase meaning, "the sooner the better"; శుభసూచకం, SubhasUcakaM -n. --good omen; శుభ్రం, SubhraM -adj. --clean; tidy; bright; white; neat; శుభ్రం చేయు, SubhraM cEyu -v. t. --make something white, bright and shiny; by implication, to clean; శుభ్రత, Subhrata -n. --cleanliness; శుభాకాంక్షలు, SubhAkAMkshalu -n. --greetings; ---నూతన సంవత్సర శుభాకాంక్షలు = new year greetings. శురూ, shuroo (pronounced as షురూ from Urdu) - n. - beginning; the start; శుల్కం, SulkaM -n. --(1) tax; duty; toll; fee; --(2) dowry; 'శుల్కం' అన్నది ఒక వెల, డిపాజిట్, టాక్స్. వేశ్యకు ఆమె సేవలకు గాను ఇచ్చే డబ్బును కూడా శుల్కం అంటారని నిఘంటువులు చెబుతున్నాయి. 'కన్యా శుల్కం' అంటే ఒక కన్యను తెచ్చుకోవడానికి ఆమెను కన్నవారికి ఇచ్చే ధర, లేక డిపాజిట్; కన్యాశుల్కం ఇచ్చి కొన్నాడు కనుక ఆ కన్యపై సర్వాధికారాలు ఆ పురుషుడికి జమ అయిపోయాయి. అదే వరకట్నం విషయంలో అది వెల యిచ్చి పురుషుని కొనడం కాదు. అతనికి భక్తితో సమర్పించుకొన్న కానుక. కనుక వరకట్నం ఎంత ఇచ్చినా అది ఆ మగవాడి 'ఎంటైటిల్మెంట్' అవుతుంది కానీ అతడు అమ్ముడు పోయినట్లు కాదు. శుల్భం, SulbhaM -n. --a string without any twist; a wire; copper wire; శుశ్రుతుడు, SuSrutuDu -n. --Susruta; the great Indian surgeon of the 6th century B.C. whose book, SuSruta SalyataMtra, was an authoritative treatise on surgery; శుష్కించు, SushkiMcu -v. i. --emaciate; become dry; శుష్క వచనం, Sushka vacanaM -n. --empty words; useless promise; శ్రుతం, SrutaM -n. --(1) the Vedas; (lit.) one that was heard; --(2) hearsay; శ్రుత, Sruta -adj. --heard; శ్రుతపాండిత్యం, SrutapAMDityaM -n. --superficial knowledge; knowledge acquired through the grapevine; knowledge acquired by listening to others; శ్రుతి, Sruti %replacement for old entry -n. --(1) one that was heard; --(2) [music] a singer's signature pitch; starting frequency of a singer's octave; --(3) frequency; pitch; tone; -- శ్రుతి అంటే వినబడేది. స్మృతి అంటే జ్ఞాపకం పెట్టుకునేది; శ్రుతిదండం, SrutidaMDaM -n. --[phys.] tuning fork; శూన్యం, SUnyaM -n. --(1) vacuum; --(2) zero; nothing; నివర్తం; (rel.) ఖాళీ; శూన్యనాళిక, SUnyanALika -n. --vacuum tube; శూన్యవాదం, SUnyavAdaM -n. --nihilism; relativity; (exp.) this word is especially used while referring to Nagarjuna's మాధ్యమిక వాదం. The central premise of this theory is that everything is interdependent. There is nothing absolute. Here శూన్య should be translated as ‘relative’; శూరత్వం, SUratvaM -n. --heroism; bravery; valor; శూరుడు, SUruDu -n. m. --hero; champion; warrior; శూలం, SUlaM -n. --(1) a weapon comprised of a long stick with a sharp tip; ఈటె; బల్లెం; ---త్రిశూలం = trident; Shiva’s weapon. శూల, SUla -n. --(1) a stabbing type of pain; --(2) sharp peg; కొర్రు; --(3) evil eye of a planet on a horoscope; గ్రహశూల; %శృ - SR, శె - Se, శే - SE, శై - Sai, శొ - So, శో - SO, శౌ - Sau శృంఖలం, SRMkhalaM -n. --chain; fetter; cuff; శృంగం, SRMgaM -n. --(1) peak; tip; apex; --(2) horn; ---ఏకశృంగం = one-horned one; rhinoceros. శృంగభంగం, SRMgabhaMgaM -n. --humiliation; to cut one down to size; (lit) de-horning; శృంగాటకం, SRMgATakaM -n. --crossroads; a meeting place of four roads; శృంగారం, SRMgAraM -n. --(1) eroticism; --(2) romance; --(3) grace; elegance; beauty; శృంగారోద్దీపకం, SRMgArOddIpakM - n. -- aphrodisiac; శృంగారోద్దీపకి, SRMgArOddIpaki - n. -- aphrodisiac; శృంగి, SRMgi -n. --horned animal; శృతి, sRti - n. -- musical drone sound; a drone is essential in a practice session or concert of Indian classical music; --సుతి; శృతి పెట్టి, sRti peTTi - n. -- musical drone box; It is similar to a harmonium and is used to provide a drone in a practice session or concert of Indian classical music. శేఫాలిక, SephAlika -n. --[bot.] Nyctanthes arbortristis; శేముషి, SEmushi -n. --intellect; intellectual eminence; శేషం, SEshaM -n. --[math.] remainder; what is left after a division; ---సశేషం = with a remainder; something left over after division. ---నిశ్శేషం = without a remainder; nothing left over after division. శేషతోలన పట్టి, SEshatOlana paTTI -n. --(econ.) trial balance sheet; శ్వేత, SvEta -adj. --white; శ్వేతకం, SvEtakaM -n. --[biol.] albumin; a white protein found in blood, milk, eggs, and so on. శ్వేతకుబ్జ తార, SvEtakubja tAra -n. --[astron.] white dwarf; a type of star; శ్వేతకుష్టు, SvEtakushTu -n. --leucoderma; vitiligo; this is a misnomer as there is no connection between leucoderma and leprosy; శ్వేతపత్రం, SvEtapatraM -n. -- a white paper; a statement containing proposals for action; -- A white paper is an informational document issued by a company or not-for-profit organization to promote or highlight the features of a solution, product, or service that it offers or plans to offer. White papers are also used as a method of presenting government policies and legislation and gauging public opinion; శ్రేఢి, SrEDhi -n. --[math.] progression; sequence; శ్రేణి, SrENi -n. --(1) [math.] series; --(2) line; row; range; ---పర్వతశ్రేణి = mountain range. శ్రేణీకరణం, SrENIkaraNaM -n. --ranking; putting in a specified order; శ్రేయస్సు, SrEyassu -n. --welfare; శ్రేయోరాజ్యం, SrEyOrAjyaM -n. --welfare state; శ్రేయోభిలాషి, SrEyObhilAshi -n. --wellwisher; శ్రేష్టం, SrEshThaM -n. --excellent; best of all; శ్లేష, SlEsha -n. --language with a double meaning; (rel.) double entendre is where the second meaning has sexual or obscene overtones; శైత్యం, SaityaM - n. -- (1) cold; coldness; chilliness; (2) common cold; upper respiratory tract infection consisting of rhinorrhea, nasal congestion, and sore or scratchy throat is familiar to all adults; శైలి, Saili -n. --style; manner of expression; శైలూషం, SailUshaM -n. --[bot.] Argle mormelos; బిల్వవృక్షం; మారేడు; శైవలం, saivalaM -n. --an aquatic plant; శొంఠి, SoMThi -n. --dried ginger; -- [Sans.] విశ్వభేషజం; మహౌషధం; కటుభద్ర; ఆర్ద్రక; శృంగిబేర; -- [ety.] శృంగిబేర > {Gr.] జింజిబెరి > [ Lat. ] జింజిబర్ > [Eng. ] జింజిర్ శోచనీయం, SOcanIyaM -n. --lamentable; sorrowful; శోణం, SONaM -n. --(1) crimson; a shade of red; --(2) blood; శోణితం, SONitaM -n. --covered with blood; శోధకుడు, SOdhakuDu -n. --investigator; detective; శోధన, SOdhana -n. --(1) search; investigation; --(2) resolution; see also పరిశోధన; ---శోధన నాళిక = test tube; పరీక్ష నాళిక. శోఫ, Sopha -n. --inflammation; swelling; -suff. ---itis; ---ఆంత్రశోఫ = inflammation of the intestines; enteritis. ---క్రిమికశోఫ = inflammation of the appendix; appendicitis. శోభ, SObha -n. --glory; luster; radiance; శోభనం, SObhanaM - n. -- nuptials; శోభ కలిగించేది /ఆనంద దాయకము అని శబ్దార్థం; శోభించు, SObhiMcu -v. i. --shine; శోభి, shObhi - n. -- Tinea versicolor; A rash of small red and sometimes scaly spots. People often confuse it with ''guttate psoriasis.'' Tinea versicolor can also cause patches of light or dark skin, which some people might confuse with vitiligo; This is an overgrowth of a type of yeast (fungus) naturally found on your skin. Hot weather, humidity, and sun exposure can make tinea versicolor worse. It's not harmful or contagious. It can be mildly itchy. Tinea versicolor is commonly found on your shoulders, back, and upper chest. శోష, SOsha -n. --fainting spell; tiredness; శోషణం, SOshaNaM -n. --absorption; drying; the act of making something dry either by absorption or evaporation; శ్రోత, SrOta -n. --listener; hearer; శ్రోతలు, SrOtalu -n. pl. --listeners; audience; శ్లోకం, SlOkaM - n. -- a Sanskrit poem with a specified prosody rule; -- శ్లోకం అనుష్టుప్ అనే 8 మాత్రల ఛందోవర్గానికి చెందిన ఒక రూపం. ఉత్పలమాల, శార్దూల విక్రీడితం లాగా అది కూడా ఒక కావ్య రచనకు ఉపయోగపడే పద్యం. శ్లోకంలో నాలుగు పాదాలు. ప్రతీ పాదంలోనూ ఐదవ అక్షరం లఘువు అయి ఉండాలి. రెండు, నాల్గవ పాదాలలో ఏడవ అక్షరం లఘువు అయి ఉండాలి. ప్రతీ పాదంలోనూ ఆరవ అక్షరం గురువు అయి ఉండాలి. మిగిలిన చోటులలో నియమమేమీ లేదు. అంటే, నియమం 5,6,7 అక్షరాలలోనే కనపడుతుంది. దీనిని ఈ విధంగా గుర్తు పెట్టుకోవచ్చు - బేసిపాదాలలో 5,6,7 అక్షరాలు యగణం (లఘువు-గురువు-గురువు) కావాలి. సరిపాదాలలో జగణం(లఘువు-గురువు-లఘువు) కావాలి. పాదం చివరి అక్షరం (ఎనిమిదవది) కూడా గురువే కావాలి. ఇలాంటి లక్షణాలున్న పద్యాన్ని 'శ్లోకం' అంటారు. రామాయణం శ్లోకాలతోనే వ్రాయబడింది. కాలిదాసు రఘువంశం ఎక్కువ భాగం శ్లోకాలలోనే వ్రాయబడింది. -- మంత్రం శ్లోకం రూపంలో కూడా ఒక్కోసారి ఉండవచ్చు. ఐతే అన్ని మంత్రాలూ శ్లోక ఛందస్సులోనే ఉండనవసరం లేదు. అలాగే శ్లోకాలన్నీ మంత్రాలు కావు. మంత్రానికి గురూపదేశం అవసరం; -- స్తోత్రం అనేది దేవత లేదా ఆధ్యాత్మిక వ్యక్తికి అంకితం చేయబడిన శ్లోకం. శ్లోకాల కంటే పొడవుగా ఉంటాయి మరియు బహుళ శ్లోకాలు లేదా చరణాలను కలిగి ఉండవచ్చు. శౌరి, Sauri -n. --[astron.] Hercules; a star constellation; M13, a magnificent globular cluster, can be seen in this constellation; శ్రౌత, Srauta -adj. --audible; </poem> ==Part 3: ష - sha, షా - shA, షి - shi, షో - shO== <poem> షట్, shaT -adj. --six; షట్కం, ShatkaM - n. -- a set of six; sextet; six; షట్కర్మలు, shaTkarmalu - n. -- the six functions suitable for a Brahmin; -- అధ్యయనము, అధ్యాపనము, యజనము, యాజనము. దానము, ప్రతిగ్రహము అనేవి ఆరూ బ్రాహ్మణ విధులు. -- 1. వేద శాస్త్రాలను గురుముఖంగా నేర్చుకోవడం, 2. నేర్చుకొన్న విద్యలను విద్య నేర్పమని ఆశ్రయించిన విద్యార్థులకు వాళ్ల యోగ్యతననుసరించి బోధించడం, 3. యజ్ఞాలు చేయడం, వైశ్వదేవము, అగ్ని ష్టోమము, సోమయాగము వంటివి. 4. తనను యజ్ఞం చేయించమని అడిగినపుడు యాజకత్వం వహించడం. యజ్ఞ దక్షిణలు ప్రతిఫలంగా గ్రహించడం. 5. దానములు చేయడం, గో భూ హిరణ్యాది దానాలు కాలోచితంగా చేయడం. 6. ఇతరులు ఇచ్చే దానాలు స్వీకరించి, వాళ్లను దోష విముక్తులను చేసి, జప తపాదులతో తనలో ఆ దోషం లేకుండా చేసుకోవడం — ఇవన్నీ బ్రాహ్మణుడు తప్పక చేయవలసినవి; షట్‌కోణి, shaT^kONi -n. --[math.] hexagon; (lit.) the six-angled one; షడ్‌చక్కెర, shaD^cakkera -n. --[chem.] hexose sugar; షడ్దర్శనాలు, shaD^darSanAlu - n. pl. -- the six schools of orthodox Indian philosophy; షడ్‌భుజి, shaD^bhuji -n. --[math.] hexagon; (lit.) the six-sided one; షడోజు, shaDOju -n. --[chem.] hexose; a type of chemical substance that goes under the generic name of sugar, but not related to table sugar or sucrose; షర్బత్, sharbath -n. --syrup; షరా, sharA -n. --(1) note below; post script; --(2) status; situation; షరాబు, sharAbu -n. --merchant; షరాయి, shrAyi -n. s. --trousers; షవన దినం, Shavana dinaM %e2t -n. -- civil day; షష్టి, shashTi -n. --sixty; షష్టిపూర్తి, shashTipUrti -n. --completion of sixty years of life; celebration of the sixtieth birthday; -- షష్టిపూర్తి రోజున మనం పుట్టినప్పటి తిథి + పక్షం + మాసం + సంవత్సరం అన్నీ మళ్ళీ కలసి వస్తాయి. ప్రభవ, విభవ, … నుండి మొదలై లెక్కించగలిగిన సంవత్సరాలు మనకు మొత్తం 60 ఉన్నాయి. ఆ 60 సంవత్సరాలు పూర్తయి మళ్ళీ మనం పుట్టినప్పటి తిథి + పక్షం + మాసం + సంవత్సరాల కలయిక వచ్చే సందర్భమే షష్టిపూర్తి. -- ఈ విధంగా ఆనందంతో అత్యంత వైభవంగా జరుపుకొనే పుట్టినరోజున ఆనందంతో పాటు జీవితంలో సగానికి పైగా గడచిపోయింది, ఇక అంతిమ ప్రయాణానికి రోజులు దగ్గర పడుతున్నాయి అనే ఆలోచన కూడా రాక మానదు. ఈ ఆలోచనవల్ల కలిగే భీతిని సమాధాన పరచడానికి కొన్ని కార్యాలు చేయడం పరిపాటి. అవి ఉగ్రరథ శాంతి, మహా మృత్యుంజయ హోమం, నవగ్రహ, చండి, సుదర్శన, లక్షినారసింహ మొదలగు హోమ క్రతువులు చేయడం, పెద్దల ఆశీర్వాదాలు తీసుకుని దానధర్మాలు చేయడం. ఇక్కడ గమనించవలసిన ముఖ్య విషయం: మనిషి పూర్తి జీవితంలో జరుపవలసినవిగా నిర్ధారించిన 16 సంస్కారాలలో 'షష్టిపూర్తి' అనేది లేదు! దానిని మరో వివాహ దినోత్సవంలా జరుపుకోవడం అనేది అసలే లేదు!! షష్ఠి, shashThi -n. --six; the sixth day of the lunar half-month; షష్ఠేంద్రియం, shashThEMdriyaM -n. --the sixth sense organ; షష్ఠేంద్రియజ్ఞానం, shashThEMdriya j~nAnaM -n. --sixth sense; extra sensory perception; షామియానా, shAmiyAnA -n. --awning; tent; a temporary structure made of canvas; షావుకారు, shAvukAru -n. --merchant; money lender; షికారు, shikAru -n. --stroll; pleasure walk; pleasure boat ride; pleasure trip; షురూ, shuroo - n. -- beginning; start; -- ప్రారంభం; సినిమా మొదటి ఆట షురూ అయింది; షోకు, shOku -n. --fashion; షోకులాడి, shOkulADi -n. f. --fashionable woman; షోడశం, shODaSaM -adj. --sixteen; sixteenth; </poem> |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN: 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి తెలుగు-ఇంగ్లీషు నిఘంటువు]] bas3e6yh2unepqkedgu3u1k69f7aie4 0 3028 38975 38899 2026-04-19T18:59:42Z Vemurione 1689 /* Part 1: Q */ 38975 wikitext text/x-wiki =నిఘంటువు= *This dictionary is an improved version over the print version (expanded, errors corrected, new features continually being added) published by Asian Educational Services, New Delhi in 2002. * This dictionary uses American spelling for the primary entry. Equivalent British spellings are also shown as an added feature. * You are welcome to add. BUT PLEASE DO NOT DELETE entries until you are absolutely, positively SURE a mistake has been made. * PLEASE do not delete entries or their meanings simply because you personally did not agree with the meaning given there. Thanks 19 Aug 2015. ==Part 1: Q== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> * Q, n. గణితంలో భిన్న సంఖ్యలు (-1/3, 0, 1/2, 2/9, 3/60, వగైరా) యొక్క సమితి; the set of quotinet numbers; అనగా లవము, హారము ఉన్న భిన్నాలు; * QED, n. (1) Quantum Electrodynamics, (a quantum field theory that describes the interactions between charged particles and the electromagnetic field, explaining how light and matter interact at the quantum level; it's considered one of the most precisely tested theories in physics; 2) "Quod Erat Demonstrandum," which was to be demonstrated; * '''quack, n. కపటవైద్యుడు; తరిఫీదు లేకుండా వైద్యం చేసే వ్యక్తి; * quackery, n. విద్య నేర్వని వ్యక్తి చేసే వైద్యం; * quad, n. చతుశ్శాల; నాలుగిళ్ళ వాకలి; చౌకి; ముంగిలి; చత్వరం; పాఠశాలలో నాలుగు భవనాల మధ్య ఉండే ప్రదేశం; * quadrangle, n. చతుర్కోణి; చతుర్భుజం; నాలుగు కోణాలు గల రేఖాగణిత చిత్రం; * quadrant, n. (1) పాదం; పాదుక; చరణం; వృత్త చరణం; వృత్తంలో నాల్గవ భాగం; (2) కాష్ఠ; ఒక చదునైన ప్రదేశంలో రెండు పరస్పర లంబ రేఖలు గీయగా ఏర్పడే నాల్గవ భాగం; (3) తురీయం; నభోమూర్తుల కోణాలు కొలవటానికి వాడే పరికరం; * quadratic, adj. వర్గ; ద్విఘాత; ** quadratic equation, ph. వర్గ సమీకరణం; ద్విఘాత సమీకరణం; ** quadratic surd, ph. వర్గ కరణి; ఒక పూర్ణాంకపు వర్గ, ఘన మూలాదులని నిష్ప సంఖ్యల వలె రాయలేనప్పుడు వాటిని కరణీయ సంఖ్యలు అనేవారు కాని ఇటీవల ఈ మాట వాడుకలో లేదు; * quadrature, n. వర్గీకరణం; వైశాల్యం కట్టడం; * quadrifoliate, quadrifoliolate, adj. చతుర్ధళ; నాలుగు ఆకుల గుత్తులు కల; * quadrilateral, n. చతుర్భుజం; చతుర్కోణి; నాలుగు భుజాలు గల రేఖాగణిత చిత్రం; (rel.) square; * quadrillion, n. (అమెరికాలో) మహాపద్మం; ఒకటి తర్వాత పదిహేను సున్నలు వెయ్యగా వచ్చే సంఖ్య; 10¹⁵ * quadruped, n. చతుష్పాది; నాలుగు కాళ్లు కలది; * quadruple, adj. నాలుగింతలు; * quadriplegic, n. రెండు కాళ్లు, రెండు చేతులు పనికిరాకుండా పోయిన వ్యక్తి; * quadruplets, n. pl. చతుష్కులు; జంట కవలలు; ఒకే కాన్పులో పుట్టిన నలుగురు పిల్లలు; * quadruplex, adj. నాలుగు పేటల; నాలుగు వాకేతాలని ఒకే తీగ మీద కాని, ఒకే రేడియో చానల్ మీద కాని పంపేటప్పుడు వాడే ఒక నియమం; * quadruplex, n. ఒకే చూరు కింద నాలుగు వాటాలు కలసి ఉన్న ఇల్లు; * quadruplication, n. నాలుగింతలు చెయ్యడం; * quagmire, n. ఊబి; చిత్తడి నేల; * quail, n. గిన్నెకోడి; పూరీడు పిట్ట; * quaint, adj. వింతైన; అపురూపమైన; ముచ్చటైన; కొంచెం వింతగా, కొంచెం ఆకర్షణీయంగా పాత కాలపు పద్ధతిలో ఉన్న; * quaint, adj. వింతయైన; అపురూపమైన; * quake, n. కంపం; వణకు; ** earthquake, n. భూకంపం; ** moonquake, n. చంద్రకంపం; * qualification, n. అర్హత; తాహతు; యోగ్యత; * qualified, adj. (1) అర్హతలు కల; (2) పరిమితం చేసే; (note) విరుద్ధార్థములు కల మాట; * qualifier, n. ఒక మాట యొక్క అర్థాన్ని పరిమితం చేసే విశేషణం; * qualitative, adj. గుణాత్మక; గుణప్రధాన; ** qualitative analysis, ph. గుణాత్మక విశ్లేషణ; ** qualitative laws, ph. గుణాత్మక నియమాలు; * quality, n. (1) గుణం; లక్షణం; స్వభావం; (2) నాణ్యత; శ్రేష్టత; వాసి; ** quality control, ph. నాణ్యతా నియంత్రణ; * qualm, n. మనోవ్యధ; తప్పుచేసేమేమో నన్న బెంగ; * quantitative, adj. పరిమాణాత్మక; రాశికి సంబంధించిన; * quandary, n. ఇరకాటం; ఇబ్బంది; చిక్కు; సందిగ్ధం; ఎటూ తోచని అయోమయ స్థితి; * quarantine, n. పరదేశం నుండి వచ్చే యాత్రికులని కాని, జంతువులని కాని నలభయి రోజుల పాటు విడిగా ఉంచే పద్ధతి; * quantity, n. పరిమాణం; రాసి; రాశి; మాత్ర; ** an arbitrary measure of quantity , ph. పాటి; మాత్రం; ** do you want quality or quantity?, ph. రాసి కావాలా? వాసి కావాలా? ** unknown quantity, ph. అవ్యక్త రాసి; * quantum, adj. (1) ఒక్కుదుటున జరిగిన పని; (2) గణనీయమైన; చెప్పుకోదగ్గ; గుళిక మాత్రపు; గుళిక; పరిమాణిక; * quantum leap, ph. గణనీయమైన గంతు; * quantum, n. చిటికెడు; గుళిక; మాత్ర; పరిమాణం; క్వాంటం; ** quantum theory, ph. గుళిక వాదం; పరిమాణిక వాదం; * quarrel, n. కయ్యం; దెబ్బలాట; తగవు; జగడం; పెనకువ; కలహం; కుమ్ములాట; కజ్జా; రగడ, ragaDa ** quarrelsome person, ph. పేచీకోరు; కజ్జాకోరు; * quarry, n. (1) రాతిగని; అశ్మాగారం; అశ్మాశయం; (2) వేటాడబడే జంతువు; * quart, n. గేలనులో నాల్గవ వంతు; రెండు పైంట్లు; * quarter, n. నాల్గవ భాగం; పావలా; * quartet, n. (1) చతుష్టయం; చతుష్కం; నాలుగింటి సమాహం; నలుగురు; (2) నలుగురు కలసి పాడే పాట; * quarters, n. ఇల్లు; బసచేసే స్థలం; ఆగారం; ఉద్యోగం ఇచ్చినవాడు ఉండడానికి ఇచ్చే ఇల్లు; ** inner quarters, ph. గర్భాగారం; * quarterly, adj. త్రైమాసిక; ఏడాదికి నాలుగు సార్లు వచ్చే; * quartic, adj. ద్వివర్గ; చతుర్‌ఘాత; ** quartic equation, ph. ద్వివర్గ సమీకరణం; చతుర్‌ఘాత సమీకరణం; * quartz, n. శిలాస్ఫటికం; * quasar, n. (క్వేజార్) నభోమండలంలో, చాల దూరంలో, చాల కాంతితో ప్రకాశించే సూర్యుడు వంటి తేజోగోళం; * quash, v. t. అణగదొక్కు; నొక్కు; నొక్కిపెట్టు; * quasi, adj. pref. కాల్పనిక; కృతక; సదృశ; ప్రాయ; వంటి; * quasi-stellar object, ph. నక్షత్రాన్ని పోలిన శాల్తీ; నక్షత్రాన్ని పోలిన నభోమూర్తి; a massive and extremely remote celestial object, emitting exceptionally large amounts of energy, and typically having a starlike image in a telescope. It has been suggested that quasars contain massive black holes and may represent a stage in the evolution of some galaxies; * quay, n. (కీ), నావికా ఘట్టం; రేవు; * queen, n. (1) రాణి; పట్టపుదేవి; (2) [in chess] మంత్రి; * queen bee, n. రాణి ఈగ; * queer, adj. విచిత్రమైన; వింతయైన; విపరీతమైన, వికారమైన, అద్భుతమైన; * quell, v. t. అదుపులో పెట్టు; శాంతింపజేయు; * quench, v. t. ఆర్పు; చల్లార్చు; తీర్చు; * query, n. ప్రశ్న; పృచ్ఛకం; * query, v. t. ప్రశ్నించు; * quesadilla, n. (కేసదీయా) పరోటా వంటి మెక్సికో దేశపు వంటకం; పరోటాలో కూరకి బదులు చీజు పూర్ణంగా పెట్టి చేసిన వంటకం; * querulous, adj. అభియోగించే; ఫిర్యాదులు చేసే; తప్పులు పట్టే; * quest, n. తపన; * question, n. ప్రశ్న; పన్నం; అడుక్కోలు; మల్క; ** question mark, ph. ప్రశ్నార్థకం; ** question paper, ph. ప్రశ్న పత్రం; * question, v. t. ప్రశ్నించు; * questionable, adj. ప్రశ్నార్థకమైన; అనుమానాస్పదమైన; * questionable, n. ప్రశ్నార్థకం; అనుమానాస్పదం; * quiddity, n. సూక్ష్మం; ధర్మ సూక్ష్మం; * quizzical, adj. ప్రశ్నగర్భితమైన; * questionnaire, n. ప్రశ్నావళి; * questioner, n. ప్రష్ట; అడిగే వ్యక్తి; అడగరి; * queue, n. వరుస; బారు; పాళిక; పౌజు; ఆళి; ఓలి; * quibble, n. చిన్న విషయం మీద వాగ్వాదం; * quick, adv. త్వరగా; తొందరగా; వేగిరి; చప్పున; గభాల్న; చురుగ్గా; * quicklime, n. పొడి సున్నం; సున్నం; చురుకుసున్నం; దాహక చూర్ణం; నీటి తాకిడి వలన త్వరగా శిథిలమయే సున్నం; see also slaked lime; * quickly, adv. త్వరగా; తొందరగా; వేగిరం; వడిగా; చప్పున; దబ్బున; గభాల్న; గ్రక్కున; చయ్యన; రివ్వున; దిగ్గున; శీఘ్రంగా; చరచర; గబగబ; బిరబిర; ** very quickly, ph. అతి త్వరగా; ఆఘమేఘాలమీద; * quickness, n. లాఘవం; నెవ్వడి; * quicksand, n. ఊబి;, త్వరగా లోనికి లాగే ఇసక; * quicksilver, n. పాదరసం; * quid-pro-quo, ph. పరస్పర వీపుగోకుడు; నువ్వు నా వీపు గోకు, నేను నీ వీపు గోకుతాను అనే బేరం; ఇచ్చినమ్మ వాయినం, పుచ్చుకున్నమ్మ వాయినం; * quiescent, adj. నిశ్చల; నిలకడ; * quiet, n. స్థిమితం; ప్రశాంతం; * quietly, adj. చడీచప్పుడు కాకుండా; పెద్ద హడావిడి చెయ్యకుండా; * quill, n. ఈక; * quilt, n. బొంత; జమిలి దుప్పటి; * quilting, n. బొంతకుట్టు; * quince, n. సీమదానిమ్మ; * quinine, n. క్వినైను; క్వైనా; * quinoa, n. కినోవా; దక్షిణ అమెరికాలో పెరిగే, జొన్న గింజల వంటి, మెట్ట పంట; బలవర్ధకమైన పోషక పదార్ధాలు కల ఈ గింజలని భృహదాహార పదార్థమని కొనియాడుతూ బియ్యము, గోధుమ వలె వాడుతున్నారు; * quintessence, n. సారాంశం; (lit.) the fifth essence; the fifth element; [[File:Quintic polynomial.svg|thumb|right|233px|polynomial of degree 5, with 4 [[critical point (mathematics)|critical points]]]] * quintic, adj. పంచఘాత; ** quintic equation, ph. పంచఘాత సమీకరణం; ఉ: :<math>g(x)=ax^5+bx^4+cx^3+dx^2+ex+f = 0,\,</math> ** quintic function, ph. పంచఘాత ప్రమేయం; ఉ: :<math>g(x)=ax^5+bx^4+cx^3+dx^2+ex+f,\,</math> * quintillion, n. శంఖం; అమెరికాలో ఒకటి తర్వాత18 సున్నలు వెయ్యగా వచ్చే సంఖ్య; 10¹⁸; బ్రిటన్ లో ఒకటి తర్వాత 30 సున్నలు వెయ్యగా వచ్చే సంఖ్య; 10³⁰; * quintuplets, n. pl. పంచకులు; పంచకం; ఒకే కాన్పులో పుట్టిన అయిదుగురు పిల్లలు; * quip, n. ఛెణుకు; ఛలోక్తి; ద్వర్థి; వాక్బలం; చమత్కారపు మాట; * quire, n. దస్తా; ఇరవై నాలుగు ఠావు కాగితాల లెక్క; * quisling, n. దేశద్రోహి; పంచమాంగదళ సభ్యుడు; * quit, v. i. విరమించు; * quit, v. t. వదలిపెట్టు; * quiver, n. అమ్ముల పొది; పొది; * quiver, v. i. కంపించు; వణుకు; * quixotic, adj. (క్విహాటిక్) వెర్రి ప్రయత్నం చేసెడు; * quiz, n. చిన్న పరీక్ష; * quorum, n. కోరం; కనీస సభ్యుల సంఖ్య; * quota, n. వాటా; భాగం; వంతు; హిస్సా; కోటా; * quotation, n. (1) అమ్మదలుచుకున్న ధర; ఇచ్చే ధర; (2) ఉల్లేఖనం; సంవాదాంశం; ** quotation marks, n. ఉల్లేఖన చిహ్నాలు; * quote, n. ఉల్లేఖన; ఉటంకన; * quote, v. t. (1) ధరలు తెలియబరచు; (2) మరొకరి మాటలని దృష్టాంతంగా ఎత్తి చూపు; ఉల్లేఖించు; ఉటంకించు; * quotidian, adj. రోజూ; ప్రతిరోజూ; రోజువారీ; అనుదినము; దైనందినం; దైనిక; ** quotidian fever, ph. ప్రతిరోజూ వచ్చే జ్వరం; * quotient, n. విభక్తం; భాగలబ్దం; భాగహార లబ్దం; భాగించగా లభించిన సంఖ్య; ** intelligence quotient, ph. వివేక విభక్తం; వివేక లబ్ధం; మానసిక వయస్సుని భౌతిక వయస్సుతో భాగించగా వచ్చిన లబ్దం;''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==Part 2: R== {| class="wikitable" |- ! నిర్వచనములు<!--- Do Not Change This Line ---> ! ఆసక్తికర చిత్రములు<!--- Do Not Change This Line ---> |- |width="895"|<!--- Do Not Change This Line ---> * R, n. గణితంలో నిజ సంఖ్యలు యొక్క సమితి; the set of all real numbers; * '''rabbit, n. సీమచెవులపిల్లి; సీమకుందేలు; [see also] hare; Generally speaking, hares are bigger than rabbits; Rabbits and hares also have different diets, with rabbits preferring grasses and vegetables with leafy tops, such as carrots, and hares enjoying harder substances like plant shoots, twigs, and bark; Baby rabbits are called kits and baby hares are called leverets; * rabid, adj. వెర్రి; పిచ్చిపట్టిన; హింసాత్మకమైన; ** rabid dog, ph. పిచ్చి కుక్క; * rabies, n. కుక్కవెర్రి; పిచ్చికుక్క వ్యాధి; జలభీతి వ్యాధి; రభస వ్యాధి; కుక్కలు, నక్కలు, గబ్బిలాలు, వంటి మాంసం తినే కొన్ని జంతువులకి వచ్చే ఒక రకమైన వైరస్ వ్యాధి; ఈ విధంగా వ్యాధిగ్రస్తులైన జంతువులు కరిచినప్పుడు ఈ వ్యాధి మనుష్యులకి సోకుతుంది; వెనువెంటనే చికిత్స చేయించకపోతే ప్రాణహాని కలుగుతుంది; ఒకసారి రేబిస్‌ బారినపడితే ప్రాణాలతో బయటపడటం చాలా కష్టం. కాబట్టి రేబిస్‌ రాకుండా ముందే జాగ్రత్తలు తీసుకోవటం అవసరం. అదృష్టవశాత్తూ ఈ ఒక్క వ్యాధి విషయంలోనే వైరస్‌ మన శరీరంలో ప్రవేశించిన తర్వాత కూడా వాటిని సమర్థంగా అడ్డుకునే టీకాలున్నాయి. కాబట్టి సకాలంలో స్పందిస్తే రేబిస్‌ రాకుండా చూసుకోవటం సాధ్యమేనన్న విషయం మర్చిపోకూడదు. ఇది ఒకరినుండి మరొకరికి సులభంగా అంటుకునే రోగం కాదు; see also hydrophobia; ఈ వ్యాధి వల్ల ప్రపంచవ్యాప్తంగా, ఏటా, దరిదాపు 60,000 మరణాలు సంభవిస్తున్నాయి; * race, n. (1) పందెం; పరుగు పందెం; (2) ప్రజాతి; జాతి; తెగ; వంశం; ** horse race, ph. గుర్రపు పందెం; ** human race, ph. మానవజాతి; ** race horse, ph. పందెపు గుర్రం; ** racial discrimination, ph. జాతి విచక్షణ; జాతి వివక్ష; * raceme, n. గెల; పెడ; గుత్తి; * rachis, n. తొడిమ; * racist, n. జాత్యహంకారి; పరజాతి ద్వేషి; * rack, n. చట్రం; మంచె; మలారం; * racket, n. (1) కోలాహలం; అల్లరి; (2) చెండు చట్రం; కొన్ని రకాల ఆటలలో బంతిని కొట్టు సాధనం; (3) కుంభకోణం; కూటవ్యవహారం; * raconteur, n. కథకుడు; కథలు బాగా చెప్పే వ్యక్తి; * radar, n. రేడార్; acronym for Radio Detection and Ranging; * radial, adj. (1) త్రైజ్య; త్రిజ్య; (2) ప్రకోష్టీయ; * radian, n. మెట్రిక్ పద్ధతిలో కోణాలని కొలిచే కొలమానం; ఒక రేడియన్ ఉరమరగా 57.3 డిగ్రీలకి సమానం; * radiance, n. తేజం; కళ; దృశానం; జ్యోతిర్మయం; భాతి; భర్గం; * radiant, adj. ఉజ్వలమానమైన; భాసమానమైన; తేజోవిరాజితమైన; సముజ్వల; వికీర్ణ; కళకళలాడే; జ్యోతిర్మయమైన; * radiate, v. i. ప్రసరించు; విరజల్లు; వ్యాపించు; * radiation, n. వికిరణం; వికీర్ణం; జ్యోతం; ప్రభ; ప్రణితద్యుతి; భాసం; దృశానం; తేజస్సు; జ్యోతిస్సు; అర్చి; అర్చస్సు; ప్రసరణ; కిరణవ్యాప్తి; డాలు; త్విట్టు; రస్ముద్గారత; ** background radiation, ph. నేపధ్య వికిరణం; నేపధ్య వికీర్ణం; ** cosmic residual background radiation, ph. విశ్వావశిష్ట నేపధ్య వికిరణం; ** electromagnetic radiation, ph. విద్యుదయస్కాంత వికీర్ణం; విద్యుదయస్కాంత వికిరణం; ** heat radiation, ph. ఉష్ణ వికిరణం; ఉష్ణ వికీర్ణం; ** light radiation, ph. కాంతి వికిరణం; కాంతి వికీర్ణం; * radiative transfer, n. [phy.] భాసబ్బదిలీ; భాసిత బదిలీ; * radiator, n. ప్రభాకరి; ప్రసారిణి; తాపప్రసారిణి; ** heat radiator, ph. తాప ప్రసారిణి; * radical, adj. (1) మౌలిక; మౌలికమైన; ప్రాథమిక; ప్రాథమికమైన; సమూల; సామూల్య; ముఖ్యమైన; సంపూర్ణమైన; (2) అసాధారణమైన; విపరీతమైన; (3) విప్లవాత్మకమైన; ** radical changes, ph. మౌలికమైన మార్పులు; ** radical leaf, ph. వేరు నుండి మొలిచే ఆకు; సామూల్య పత్రం; ** radical surgery, ph. సామూల్య శస్త్రచికిత్స; * radical, n. (1) [chem.] రాశి; అణు సమూహం; ముఖ్యంగా ఒక ఎలక్‍ట్రాను తక్కువైన లేదా ఎక్కువైన అణుసమూహం; (2) మౌలికం; మూలానికి సంబంధించినది; (3) [math.] మూలానికి (root కి) సంబంధించినది; వర్గమూలానికి గుర్తు; (4) సంప్రదాయానికి విరుద్ధమైనది; (4) ప్రజాదరణ లేని విపరీత రాజకీయ భావం కల వ్యక్తి; ** free radical, ph. విడి రాశి; స్వేచ్ఛా రాశి; విశృంఖల రాశి; * radicalize, v. t. ప్రజాదరణ లేని విపరీత రాజకీయ భావాలని నూరిపోయడం; * radio, adj. (1) రేడియోకి సంబంధించిన; (2) రేడియం అనే మూలకానికి సంబంధించిన; కిరణ ప్రసార శక్తి గల; ఉత్తేజిత; ** radio carbon, ph. ఉత్తేజిత కర్బనం; (short for radioactive carbon) * radio, n. (1) రేడియో; గగనవాణి; ఆకాశవాణి; (2) నిస్తంతి; ** radio receiver, ph. రేడియో; రేడియో తరంగ గ్రాహకి; కిరణగ్రాహకి; * radioactive, adj. రేడియోధార్మిక; వికిరణ ఉత్తేజిత; వికీర్ణ ఉత్తేజిత; అకస్మాత్తుగా, బాహ్య శక్తుల ప్రేరేపణ లేకుండా అణుగర్భం విచ్ఛిన్నమయే లక్షణ గల; ** radioactive carbon, ph. ఉత్తేజిత కర్బనం; వికీర్ణ ఉత్తేజిత కర్బనం; * radioactivity, n. రేడియోధార్మికత్వం; వికిరణ ఉత్తేజం; వికీర్ణ ఉత్తేజితం; కిరణ విసర్జనం; అకస్మాత్తుగా అణుగర్భం విచ్ఛిన్నమయే లక్షణం; ఈ లక్షణం రేడియం అనే మూలకంలో చూడడం తటస్థించింది కనుక దీనికి పేరు వచ్చింది. కానీ, వార్తలు వచ్చే రేడియోకీ, ఈ మాటలోని రేడియోకీ ఏమీ సంబంధం లేదు. * radish, n. ముల్లంగి; * Radium, n. రేడియం; రదం; కిరణం; ఒక రసాయన మూలకం; (అణు సంఖ్య 88, సంక్షిప్త నామం, Ra); [Lat. radius = ray]; * radius, n. (1) వ్యాసార్థం; కర్కటం; (2) రత్ని; బాహ్య ప్రకోష్టిక; త్రిజ్య; ముంజేతిలో ఒక ఎముక; ** radius vector, ph. సృతి; కేంద్రం నుండి పరిధి వైపు గీసిన గీత; కిరణరేఖ; * radix, n. [math.] అంశ; మూలం; base; ** radix point, ph. అంశ బిందువు; మూల బిందువు; ** radix eight, ph. అష్టాంశ; ** radix sixteen, ph. షోడశాంశ; ** radix ten, ph. దశాంశ; ** radix two, ph. ద్వియాంశ; * Radon, n. రాడాన్; ఒక రసాయన మూలకం; (అణుసంఖ్య 86, సంక్షిప్త నామం, Rn); * raft, n. బల్లకట్టు; కట్టుమాను; తెప్ప; దోనె; తారకం; ** raft made of skin, ph. అరిగోలు; హరిగోలు; పుట్టి; * rafter, n. (1) వాసం; సరంబి; త్రావి; కప్పుకి వేసే దూలం; (2) దంతె; అడ్డుగా వేసే పట్టె; * rag, n. చింకి గుడ్డ; గుడ్డ పేలిక; * raga, n. రాగం; సప్త స్వరముల సమ్మేళనం; స్వరములు ఏడే అయినా వాటి నుండి పుట్టే రాగాలు ఎన్నో ఉన్నాయి; స, రి, గ, మ, ప, ద, ని, స అనే స్వరములని ఎన్నో విధాలుగా సమ్మిశ్రమం చేసి రాగాలు పుట్టించవచ్చు; 5 స్వరాలు, 6 స్వరాలు, 7 స్వరాలు మాత్రమే వాడి రాగాలు పుట్టించవచ్చు; ఆరోహణంలో కొన్ని స్వరాలని, అవరోహణంలో మరికొన్ని స్వరాలని కూడ వాడవచ్చు; సర్వసాధారణంగా ఒక రాగంలో కనీసం 5 స్వరాలైనా ఉంటాయి; ప్రతి రాగంలోను స ఉండి తీరుతుంది. ప్రతి రాగంలో కనీసం మ కాని ప కాని ఉండాలి; రెండూ ఉండవచ్చు; * rage, n. కోపోద్రేకం; ఆగ్రహం; ఉగ్రత; * ragi, n. pl. రాగులు; చోళ్లు, [bot.] Eleusine coracana; * rags, n. చిరిగిన బట్టలు; చింపిరి బట్టలు; జీర్ణవములు; గుడ్డ పేలికలు; * raid, n. దాడి; * raid, v. t. దాడిచేయు; దండెత్తు; మోహరించు; * rail, n. (1) పట్టా; కమ్మి; గ్రాది; (2) రైలు; రైలు బండి; కమ్మిబండి; * railings, n. కటకటాలు; * railroad, n. రైలుకట్ట; రైలుమార్గం; ఇనుపదారి; * railway, n. రైలుమార్గం; అమోమార్గం; ** railway line, ph. ఇనుపదారి; రైలుమార్గం; అయోమార్గం; ** railway tracks, ph. రైలు పట్టాలు; ** railway train, ph. రైలు బండి; ** railway station, ph. రైలు స్థావరం; * rain, v. i. కురిపించు; * rain, n. వాన; వర్షం; వృష్టి; ** continuous rain, ph. జిలుగు వాన; ** torrential rain, ph. జడి వాన; కుంభవృష్టి; ** rain drops, ph. చినుకులు; ** rain gauge, ph. వర్షమితి; వర్షమాపకం; వానమితి; * rainbow, n. ఇంద్రధనుస్సు; అరివిల్లు; వానవెల్లి; సురచాపం; హరిచాపం; (ety.) అరి అంటే చివర అని అర్థం. అరివిల్లు అంటే ఆకాశం చివర కనిపించేది అని కాని వాన చివర కనిపించేదని కాని అర్థం; * rainfall, n. వర్షపాతం; వానౙల్లు; * rainforest, n. వర్షారణ్యం; ** tropical rainforest, ph. ఉష్ణమండల వర్షారణ్యం; * rainstorm, n. గాలివాన; ఝంఝం; * raise, n. పెరుగుదల; పెంపు; జీతంలో పెరుగుదల; * raise, v. t. (1) ఎత్తు; లేపు; లేవనెత్తు; పైకి ఎత్తు; (2) పెంచు; వర్థిల్లజేయు; * raisins, n. కిస్‌మిస్ పళ్లు; గింజలులేని ఎండిన ద్రాక్షపళ్లు; సా. శ. పూ 2000 నుండీ ఈ పండ్ల గురించి మానవులకి తెలుసు; * raising, n. పెంపకం; * rake, n. (1) దంతెన; పళ్ళకర్ర; పండ్లకోల; గడ్డిని కాని మట్టిని కాని తిరగెయ్యడానికి వాడే పళ్ళకర్ర; (2) మలారం; వీధులని తుడవడానికి, ఆకులని కుప్పలా వెయ్యడానికి వాడే పళ్ళ చీపురు; * rally, n. (1) బహిరంగ సమావేశం; (2) కారులతో వీథుల మీద వేసే పరుగు పందెం; * rally, v. i. పుంజుకొను; * rally, v. t. సమావేసపరచు; * ram, n. పొట్టేలు; గొర్రెపోతు; తగరు; హుడు; ఉరణం; * ram, v. t. గుద్దు; బలంగా పొడుచు; * rambunctious, adj. పెంకి; అల్లరి; * ramp, n. తొంగలి; నతిగతి; తటం; వాలుబల్ల; వాలువీధి; * rampart, n. ప్రాకారం; కోట బురుజు; కొత్తళం; అలంగము; * rancid, adj. కుళ్లిన; కంపుకొట్టే; కొవ్వు పదార్థాలు ఆమ్లజని సమక్షంలో ఆక్షీకరణ చెంది పాడవడం వలన వచ్చే చెడ్డ వాసనతో కూడిన; * random, adj. క్రమరహిత; అనిర్ధిష్ట; తకపిక; యాధృచ్ఛిక; ** random access, ph. [comput.] అనిర్ధిష్ట ప్రవేశం; * range, n. (1) మేర; వ్యాప్తి; (2) పంక్తి; వరుస; శ్రేణి; (3) పొయ్యి; గాడి పొయ్యి; ** mountain range, ph. పర్వత పంక్తి; ** range finder, ph. ఒక స్థలం నుండి గమ్యానికీ ఉండే దూరాన్ని కొలిచి చెప్పే సాధనం; * ranger, n. అడవుల మీద ప్రభుత్వం వారి అధికారి; అరణ్య పాలకుడు; * Rangoon creeper, n. గౌరీమనోహరి పూవు; రాధామనోహరి పూవు; [bot.] ''Combretum indicum''; * rank, n. (1) తరగతి; అంతస్తు; పదవి; హోదా; శ్రేణి; కోటి; (2) చతురంగంలో అడ్డు వరుస; ** first rank, ph. ప్రథమ శ్రేణి; * rank and file, ph. పిన్న, పెద్ద; అధికారులుకాని సిబ్బంది; పనివారు; * rank, v. t. శ్రేణీకరించు; వరుసక్రమంలో పెట్టు; * ranking, n. శ్రేణీకరణ; * ransack, v. t. గాలించి వెదకు; మూలమూలలా వెదకు; చిందరవందర చేయు; * ransom, n. బంధవిమోచన ధనం; విడుదల కొరకు చెల్లించే డబ్బు; * rant, v. t. తిట్టు; నిందించు; కూతలు కూయు; ** rants and raves, ph. నిందలు, అభినందనలు; * rap, v. t. దబదబా కొట్టు; తలుపు దబదబా కొట్టు; తలుపుని టకటకా కొట్టు; * rape, n. మానభంగం; * rape, v. t. మానభంగం చేయు; చెరుచు; * rapeseed, n. సరసు; కనోలా; [bot.] Brassica napus; * rapid, adj. తొందరగా; త్వరగా; వేగం; అవిలంబన; ఆశు; ** rapid poetry, ph. ఆశు కవిత్వం; * rapid, n. ఝరి; ఉరకలు వేసే కొండ కాలువ; * raptor, n. వేటాడే పక్షి; ఉదాహరణకి [[గద్ద]], డేగ, సాళువ, గూళి, మొదలైనవి. * rapture, n. (1) మహదానందం; ఆనందం; తన్మయత్వం; (2) నిర్వాణం; * rapport, n. (రపోర్) సన్నిహితత్వం; సామరస్యం; సౌహార్దత; a relationship characterized by agreement, mutual understanding, or empathy that makes communication possible or easy; * rare, adj. (1) అపురూపమైన; విలువైన; (2) అరుదైన; సామాన్యంగా దొరకని; విరళ; దుర్లభం; సకృత్తు; (3) పూర్తిగా పచనం కాని; బాగా కాలని; పచ్చి పచ్చి; ** rare gases, ph. విరళ వాయువులు; helium (He); neon (Ne); argon (Ar); krypton (Kr); xenon (Xe); radon (Rn); ** rare thing, ph. తాయం; తాయిలం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''USAGE NOTE: rare, scarce * Use ''rare'' to talk about something that is valuable but is not in abundance: Stamps and coins of the British era are rare. Use ''scarce'' to talk about something that is not available in abundance at a particular time: In 2002 water became very scarce throughout Southern India.''' |} * * rare-earth elements, ph. విరళ మృత్తిక మూలకాలు; అణు సంఖ్య 57 లగాయతు 71 వరకు గల రసాయన మూలకాలు; ఇవి అరుదైన (విరళ) మూలకాలు కాదు కాని ఆ పేరు అలా స్థిరపడిపోయింది; * rarefaction, n. విరళీకరణం; * rarely, adv. అరుదుగా; కదాచిత్తుగా; సకృత్తుగా; అప్పుడప్పుడు; ఎప్పుడో ఒకప్పుడు; * rascal, n. తుంటరి; * rash, adj. తొందరపాటుతనం; దుడుకైన; * rash, n. చర్మం కందినట్లవడం; పేత పొక్కుల వంటి పొక్కులు; పేత; * rasp, n. ఆకురాయి; * raspberry, n. కోరింద పండు; రసనక్కెరల; * raspy, adj. గరుగ్గా ఉండు; గరగరలాడు; * rat, n. ఎలుక; మూషికం; 20-40 సెంటీమీటర్లు పొడుగు, చిన్న చెవులు ఉంటాయి; * rate, n. (1) దల; చొప్పు; తరబడి; ఏసి; రేటు; (2) ధర; (3) ప్రమాణము; నిష్పత్తి; ** rate of change, ph. మార్పుదల; మార్పేసి; * ratification, n. అంగీకారం; సమ్మతి; ధ్రువపరచడం; ధ్రువీకరణ; ఆమోదం; * ratify, v. t. ఆమోదించు; స్థిరపరచు; ధ్రువపరచు; నిశ్చయించు; * rating, v. t. విలువని నిర్ణయించు; * ratio, n. నిష్పత్తి; రెండు సంఖ్యల మధ్యనున్న ఒక రకమైన గణిత సంబంధం; ** direct ratio, ph. అనులోమ నిష్పత్తి; ** inverse ratio, ph. విలోమ నిష్పత్తి; * rational, adj. (రేషనల్) (1) హేతుబద్ధమైన; వివేచనాత్మక; తర్కబద్ధ; యుక్తియుక్తమైన; (2) నిష్పత్తిలా రాయగల; కరణీయ; ** rational number, ph. నిష్పసంఖ్య; మూలక సంఖ్య; అకరణీయ సంఖ్య; * rationale, n. (రేషనేల్) సోపపత్తిక వివరణం; కారణ వివరణం; సమర్ధించదగ్గ కారణం; * rationalism, n. హేతువాదం; కారణవాదం; రెనే డెకా, స్పినోజా, గలెలియా, కాంట్, మొదలైన వారి సిద్ధాంతాలకి పునాదిగా అలరారిన వాదం; * rattan, n. పేపబెత్తం; పేము; * rattle, n. (1) గిలక; పసిపిల్లలు ఆడుకొనే ఒక ఆటవస్తువు; (2) ఆఘాటం; * rattle, v. ఆఘాటించు; * rattlesnake, n. గిలకపాము; ఆఘాట సర్పం; ఉత్తర అమెరికా నైరుతి ఎడారులలో విరివిగా కనిపించే ఒక విషసర్పం; ఈ పాము తోక గిలకలా చప్పుడు చేస్తుంది; * Rauwolfia serpentina, n. సర్పగంధి; * rave, v. t. పొగుడు; అభినందించు; * raven, n. కృష్ణశకుని; ద్రోణకాకం; అసురకాకోలం; ఇది ఎక్కువ ఆస్ట్రేలియా, ఆఫ్రికా, యూరోపు, అమెరికా దేశాల్లో కనపడుతుంది. భారతదేశంలో హిమాలయాల్లో కూడా ఉంది. పరిమాణంలో పెద్దది. దీని శరీరం అంతా నల్లటి నలుపే; పెద్ద రెక్కలు ఉండటం, పరిమాణంలో కుడా పెద్దది అవటం మూలాన గుర్తు పట్టడం సులభం; [bio.] corvus corax; (see also) మాలకాకి; బొంతకాకి; * ravine, n. (రెవీన్) లోతైన లోయ; కోన; కనుమ; * raw, adj. (1) పచ్చి; పండని; కసరు; (2) అపక్వపు; ఉడకని; (3) ముడి; ముతక; కోరా; చలువ చేయని; ** raw fruits, ph. పచ్చి కాయలు; కసరు కాయలు; ** raw materials, ph. ముడి పదార్థములు; ముడి సరుకులు; ** raw silk, ph. ముడి పట్టు; ** raw sugar, ph. ముడి చక్కెర; ముతక పంచదార; * ray, n. (1) కిరణం; అంశువు; మయూఖం; (2) ఒక జాతి చేప; టెంకి చేప; టెంకి; ** ray of light, ph. కాంతి కిరణం; మరీచి; అంశువు; త్విట్టు; ** ray of sunlight, ph. తరణి కిరణ వారం; * rays, n. కిరణాలు; ** collection of rays, ph. కిరణజాలం; అంశుజాలం; ** pencil of rays, ph. కిరణపుంజం; కిరణశలాకం; * raze, v. t. నేలమట్టం చేయు; * razor, n. అసి; మంగలి కత్తి; క్షురిక; * razor blade, n. క్షురిక; * razor's edge, n. అసిధార; * reach, v. i. చేరు; పొందు; అందుకొను; * react, v. t. ప్రతిస్పందించు; * reaction, n. (1) ప్రతిస్పందన; ప్రతిచర్య; చర్య; ప్రతీకార శక్తి; ఇది ప్రతీకారాన్ని పోలి ఉంటుంది. ఒకరు మనకు నచ్చని మాటంటే వెంటనే మాటకు మాట సమాధానం ఇవ్వడం రియాక్ట్ అవటం.(2) ప్రక్రియ; అభిక్రియ; ** chain reaction, ph. శృంఖల ప్రక్రియ; శృంఖలా క్రియ; శృంఖలిత చర్య; ** chemical reaction, ph. రసాయన ప్రక్రియ; రసాయన అభిక్రియ; ** combination reaction, ph. సంయోగ ప్రక్రియ; రెండు రసాయనాల కలయిక వల్ల ఒకే రసాయనం పుట్టడం; ** decomposition reaction, ph. వియోగ ప్రక్రియ; ఒక రసాయనం రెండింటిగా విడిపోవడం; ** displacement reaction, ph. స్థానభ్రంశ ప్రక్రియ; ** double reaction, ph. జంట ప్రక్రియ; తారుమారు ప్రక్రియ; ** immune reaction, ph. రక్షక ప్రతిస్పందన; ** redox reaction, ph. ?? ** vital reaction, ph. జీవన ప్రతీకార శక్తి; * reactionary, n. మార్క్స్ సిద్ధాంతంలో ప్రగతి నిరోధక వాది; * reactionary, adj. అభివృద్ధి నిరోధక; సామాజిక; రాజకీయ మార్పులకి విముఖత చూపే; * reactivity, n. ప్రతిచర్యాశీలత; చర్యాశీలత; * reactor, n. క్రియాకలశం; ప్రక్రియ కలశం; ** atomic reactor, ph. అణు క్రియాకలశం; * read, v. i. (రీడ్) చదువు; * read, v. t. (రీడ్) చదువు; పఠించు; నేర్చుకొను; * readers, n. pl. (1) చదువరులు; పాఠకులు; వాచకులు; (2) చదివే పుస్తకాలు; * reading, n. విలోకనాంకం; కొలత కొలవగా వచ్చిన సంఖ్య; ఉపలక్షణం; * readiness, n. సంసిద్ధత; సన్నద్ధత; * ready, n. తయారు; సిద్ధం; సంసిద్ధం; ఆయత్తము; సమాయత్తము; ** ready to use, ph. సిద్ధాన్నం; * readymade, adv. సైకట్టుగా; * reagent, n. కారకి; కారకం; ఒక రసాయనిక ద్రవ్యమందు మార్పుతేగల ఇంకొక రాసాయనిక ద్రవ్యము; * real, adj. నిజమైన; వాస్తవమైన; సత్యమైన; సహజమైన; యదార్థమైన; (ant.) false; imaginary; ** real variable, ph. [math.] నిజ చలనరాసి; వాస్తవ చలరాసి; * realism, n. స్వభావోక్తి; వాస్తవికత; వాస్తవికతావాదం; వాస్తవవాదం; ఇంద్రియములకు గోచరమైనదే వాస్తవమైనది అను మతము; అనగా, స్థావరజంగమాత్మకమైన భౌతిక ప్రపంచం యొక్క ఉనికికి పరిశీలనశీలి (observer) తో నిమిత్తం లేదు. అనగా, బల్ల మీద పెట్టిన పండు మనం చూసినా, చూడకపోయినా అక్కడ బల్ల మీదనే ఉంటుంది. అడవిలో చెట్టు కూలినప్పుడు అక్కడ వినడానికి ఒక జీవి ఉన్నా, లేకపోయినా పడుతూన్న చెట్టు చప్పుడు చేస్తుంది. the doctrine that the objects perceived are real; Realism is the view that a "reality" of material objects, and possibly of abstract concepts, exists in an external world independently of our minds and perceptions; see also idealism; ** literary realism, ph. సాహిత్య వాస్తవవాదం; ** philosophical realism, ph. తాత్త్విక వాస్తవవాదం; ** theoretical realism, ph. సైద్ధాంతిక వాస్తవవాదం; * realist, n. వాస్తవవాది; వాస్తవికవాది; * reality, n. నైజం; వాస్తవికత; సత్యం; * realize, v. i. గ్రహించు; గుర్తించు; * realize, v. t. పొందు; రాబట్టు; సాధించు; * really!, inter. నిజంగా; * realm, n. రంగం; రాజ్యం; ప్రపంచం; హయాం; * ream, n. కాగితాల పరిమాణం; ఇరవై దస్తాలు; * reap, v. t. (1) కోయు; పంటని కోయు; (2) అనుభవించు; * rear, v. t. పెంచు; పోషించు; * rear, n. వెనుక భాగం; * rearguard, n. దుమ్‌దారు; * rearrangement, n. పునరమరిక; * reason, n. కారణం; హేతువు; * reason, v. t. నచ్చజెప్పు; తర్కించు; వాదించు; * reasonable, adj. సబబైన; తగిన; సమంజస; హేతుపూర్వక; న్యాయమైన; ** reasonable doubt, ph. సబబైన అనుమానం; రాదగిన అనుమానం; ** reasonable opportunity, ph. తగిన అవకాశం; ** reasonable to believe, ph. నమ్మదగిన కారణం; * reasoning, n. వాదం; వాదసరళి; హేతువాదం; అనుమానం; అవమర్షం; తర్కించడం; * rebate, n. ముజారా; ముదరా; ధరలో తగ్గింపు; వస్తువు కొన్న తర్వాత వ్యాపారి తిరిగి ఇచ్చే పైకం; * rebel, n. తిరుగుబాటుదారు; * rebellion, n. తిరుగుబాటు; పితూరీ; * rebuke, n. తిట్టు; నిందావాచకం; * rebuke, v. t. తిట్టు; చివాట్లుపెట్టు; కోప్పడు; * rebut, v. t. పూర్వపక్షం చేయు; * recalcitrant, adj. మొండి; * recall, v. t. (1) వెనుకకు పిలచు; అమ్మకానికి పెట్టిన సరకులని వెనుకకు పిలచు; రద్దు చేయు; (2) జ్ఞాపకం తెచ్చుకొను; * recapitulate, v. t. పునశ్చరణ చేయు; జ్ఞప్తికి తెచ్చు; క్రోడీకరించు; * receipt, n. రసీదు; చెల్లుపత్రం; చలానా; ** receipt of payment to the treasury, ph. చలానా; * receivables, n. రావలసినవి; రాబడులు; * receive, v. t. అందుకొను; గ్రహించు; పుచ్చుకొను; ** receive into custody, ph. అందుకొను; కైవశం చేసుకొను; * receiver, n. గ్రాహకం; గ్రాహకి; గ్రహీత; గ్రాహకుడు; గ్రాహి; * recension, n. శాఖ; పరిష్కృత గ్రంథం; పాఠాంతరం; * recent, adj.ఇటీవలి; అర్వాచీన; ఆధునిక; తాజా; * recently, adv. ఈమధ్య; మొన్నమొన్న; ** very recently, ph. మొన్ననీమధ్య; మొన్నమొన్న; ఇటీవల; * receptacle, n. గ్రాహకి; మరొక వస్తువుని తనలోకి తీసుకొనేది; * reception, n. ఎదురు సన్నాహం; స్వాగతం; సన్మానం; ఉద్గ్రాహం * receptor, n. గ్రాహకి; ** sense receptor, ph. ఇంద్రియ గ్రాహకి; జ్ఞానేంద్రియ గ్రాహకి; ** touch receptor, ph. స్పర్శ గ్రాహకి; * recess, n. (1) మారుమూల; వెనకకి జరిగి ఉన్న; గూడు; (2) పాఠశాలకి వచ్చు శలవు కాలం; * recessive, adj. తిరోగమన; అంతర్గత; * recession, n. వాణిజ్యమాంద్యం; ఆర్ధికమాంద్యం; తగ్గుదల; a recession is a general decline in a country’s production of goods and services, measured usually as two consecutive quarters of shrinking growth; see also depression, bear market; * recharge basins, ph. pl. ఇంకుడు గుంటలు; భూజల మట్టం అడుగుకి దిగిపోకుండా ఉపరితలపు జలాన్ని భూమిలోకి ఇంకడానికి తవ్విన గుంటలు; * recidivism, n. నిత్యాపరాధం; పాత అలవాటు ప్రకారం అపరాధం చెయ్యడం; * recipe, n. (రిసపీ) ఉపాయం; వంటకాలని చేసే పద్ధతి; పచన యోగం; ఔషధ యోగం; * recipient, n. గ్రహీత; * reciprocal, adj. (1) అన్యోన్యమైన; పరస్పర; ఇచ్చి పుచ్చుకొనే; అనుగుణ; (2) తిరగబెట్టిన; తిరగబడ్డ; (3) విలోమ; ** reciprocal arrangements, ph. పరస్పరమైన ఏర్పాట్లు; ** reciprocal causes, ph. అన్యోన్యమైన కారణాలు; పరస్పరమైన కారణాలు; ** reciprocal fraction, ph. తిరగబడ్డ భిన్నం; విలోమ భిన్నం; ** reciprocal promises, ph. పరస్పరమైన వాగ్దానాలు; * reciprocal, n. విలోమాంకం; * reciprocate, v. t. ఇచ్చిపుచ్చుకొను; * reciprocity, n. ఆదాన ప్రదానం; అదలు బదులు; అన్యోన్యత; * recitation, n. పఠన; పారాయణ; * recital, n. (1) అప్పగింత; (2) సంగీత కచేరీ; * recite, v. t. అప్పచెప్పు; వల్లించు; * reckon, v. t. పరిగణించు; లెక్కించు; అభిప్రాయపడు; * reclamation, n. పునరుద్ధరణ; * recline, v. i. వాలు; ఒరుగు; ఆనుకొను; * recluse, n. ఏకాంగి; ఏకాకి; ఒంటరి; కోరి ఒంటరిగా జీవించే వ్యక్తి; * recollection, n. యాది; జ్ఞాపకం; * recognition, n. (1) గుర్తింపు; ప్రతిపత్తి; అభిజ్ఞానం; (2) పోలిక; * recognize, v. i. గుర్తించు; పోల్చు; పోలిక పట్టు; * recollect, v. i. జ్ఞాపకం తెచ్చుకొను; స్మరణకి తెచ్చుకొను; * recollection, n. జ్ఞాపకం; స్మరణం; * recommendation, n. సిఫార్సు; ప్రశంశ; * recompense, n. పాపపరిహారం; చెల్లుకి చెల్లు; * reconcile, v. i. రాజీపడు; సమాధానపడు; సమన్వయపడు; * reconcile, v. t. సఖ్యపరచు; పునర్ ఘటించు; సమన్వయం చేయు; * reconciliation, n.రాజీ; సయోధ్య; * reconstruction, n. పునర్మిర్మాణం; పునరుద్ధరణ; * record, n. (రెకర్డ్) కవిలె; కవిలెకట్ట; దస్తావేజు; పుస్తకం; * record, v. t. (రికార్డ్) నమోదు చేయు; రికార్డ్ చేయు; * recorder, n. లేఖరి; కాయస్థుడు; ముద్రాపకం; రికార్డరు; ** sound recorder, ph. శబ్ద ముద్రాపకం; ధ్వని ముద్రాపకం; * recording, n. గ్రహణం; ** photo recording, ph. ఛాయాగ్రహణం; ** sound recording, ph. శబ్దగ్రహణం; ధ్వని ముద్ర్రణ; * recover, v. i. (1) కోలుకొను; తేరుకొను; తెప్పరిల్లు; (2) సంగ్రహించు; రాబట్టు; * re-creation, n. ప్రతిసృష్టి; * recreation, n. కాలక్షేపం; వ్యాపకం; * recruiter, n. నియోక్త; * recruitment, n. లావణం; నియామకం; కొల్గారం; ** recruitment officer, ph. కోల్కాడు; నియామకుడు; * rectal, adj. పురీష; * rectangle, n. దీర్ఘచతురస్రం; రెండు జతల ఎదురెదురు భుజాలు సమాంతరంగా ఉండి, నాలుగు సమ కోణాలు ఉన్న చతుర్భుజం; * rectangular, adj. దీర్ఘచతురస్రాకార; * rectification, n. దిద్దుబాటు; సరిచేయుట; సవరించుట; చక్కబెట్టుట; * rectified, adj. చక్కబడ్డ; దిద్దబడ్డ; * rectifier, n. దిద్దరి; పరిష్కర్త; సరిచేరి; సరిచేయునది; * rectify, v. t. దిద్దు; సరిచేయు; సరిదిద్దు; సవరించు; చక్కబెట్టు; * rectum, n. పురీషనాళం; మలాశయం; * recurring, adj. పునరావృత; ఆవర్తక; తిరిగివచ్చు; ** recurring decimal point, ph. పునరావృత దశాంశ బిందువు; * recursive, adj. పునరావృత్తంగా; ** recursive process, ph. పునరావృత్త ప్రక్రియ; * recycle, n. పునరావృత్తం; పునర్వినిమయం; పునరోపయోగం; ఒకసారి వాడి పారెయ్యకుండా మళ్లా వాడడం; * red, adj. ఎర్రనైన; అరుణ; పింగళ; జేగురు; ** red corpuscles, ph. ఎర్ర కణములు; ** red frangipani, ph. దేవగన్నేరు పూవు; [bot.] ''Plumeria rubra''; ** red giant, ph. అరుణ మహాతార; ** red oxide of lead, ph. గంగ సింధూరం; ** red oxide of mercury, ph. రస సింధూరం; ** Red sorella, ph. పుల్ల గోంగూర; * redhead, n. m. రాగితలవాడు; f. రాగితలది; రాగిరంగు జుత్తు గల మనిషి; (rel.) blond; brunette; * red, n. ఎరుపు; కెంపు; తొగరు; కెంజాయ; ** saffron red, ph. చెంగావి; * redact, v. t. పరిష్కరించు; * redden, v. i. ఎర్రబడు; కందు; కమలు; తొగరించు; రంజిల్లు; జేవురించు; * red-eye, n. (1) జేవురుగన్ను; (2) [idiom] రాత్రల్లా చేసే ప్రయాణం; * redeem, v. t. విమోచన చేయు; విలువని రాబట్టు; * redemption, n. విమోచన; విడుదల; విలువను రాబట్టడం; * redness, n. ఎరుపు; రక్తిమ; జేగురు; * redolent, adj. ఘుమఘుమలాడే; మంచి లేక ఘాటైన వాసనతో కూడిన; * redoubled, adj. ద్విగుణీకృతమైన; * redox, adj. రసాయన సంయోగ ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం)ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం) ఒకేసారి జరగడం; ** redox reaction, ph. రసాయన ప్రక్రియలో ఆమ్లజనిని ఎక్కువ చెయ్యడం (కలపడం),ఉదజనిని తక్కువ చెయ్యడం (తీసివేయ్యడం) ఒకేసారి జరగిన సందర్భం; ఉదా: CuO + H₂ --> Cu + H₂O; * redress, v. t. దిద్దు; సరిదిద్దు; నష్టం భర్తీ చేయు; * reduce, v. t. తగ్గించు; కోయు; హరించు; సంగ్రహించు; * reduced, adj. తగ్గింపు; క్షయీకృత; * reduced prices, ph. తగ్గింపు ధరలు; * reducing, adj. క్షయకరణ; ** reducing agent, ph. ఆమ్లక్షయకరణి; ఆమ్లజని హారిణి; ఆమ్లజనిని హరించునది; * reductio ad absurdum, ph. అనిష్టాపత్తి; అభిషవ శశవిషాణం; అభిషవం అంటే మరగ బెట్టడం. శశవిషాణం అంటే కుందేటి కొమ్ము. కనుక దిగమరిగించి కుందేటి కొమ్ముని సాధించడం అన్నమాట. తర్కశాస్త్రంలో ఒక ప్రవచనాన్ని రుజువు చెయ్యవలసి వచ్చినప్పుడు, సదరు ప్రవచనానికి విరుద్ధమైన ప్రవచనంతో మొదలుపెట్టి, దానిని మర్ధించి, మర్ధించి చివరికి ఆ విరుద్ధ ప్రవచనం అసాధ్యం అని రుజువు చెయ్యడం; తార్కిక గణితంలో ఈ రుజువు పద్ధతి ఎక్కువ ప్రచారంలో ఉన్న పద్ధతులలో ఒకటి; అర్ధప్రసంగం; * reduction, n. (1) తగ్గింపు; కోత; (2) [chem.] క్షయీకరణం; ఆమ్లజని వాటాని తగ్గించడం; ఆమ్లజనిని తొలగించడం; ఉదజనీకరణ; ఉదజని వాటాని పెంచడం; (ant.) oxidation; * redundant, n. రెండోసారి; చర్విత చర్వణం; దుబారా; అధికం; అనావశ్యకం; * reed, n. రెల్లు; * reef, n. సముద్రంలో మెరక ప్రదేశాలు; ** coral reef, ph. పగడపుదిబ్బ; * reel, n. చుట్ట; రీలు; * reel, v. i. తిరుగు; * reel, v. t. తిప్పు; * re-establish, v. t. పునర్ ప్రతిష్ట చేయు; * reference, n. (1) ప్రసక్తి; అనూకాశం; (2) ఉపప్రమాణం; ** bibliographic reference, ph. ఆకరం; ఉపప్రమాణం; * refine, v. t. శుద్ధిచేయు; శుభ్రపరచు; * refined, adj. శుద్ధిచేయబడ్డ; చక్కీ; ** refined oil, ph. చక్కీ నూనె; చక్కీ తైలం; ** refined sugar, ph. చక్కీ చక్కెర; చక్కీ పంచదార; * refinery, n. శుద్ధిచేసే కర్మాగారం; * oil refinery, ph. నూనె శుద్ధికర్మాగారం; * sugar refinery, చక్కెర శుద్ధికర్మాగారం; * reflect, v. t. (1) ప్రతిబింబించు; (2) వితర్కించు; * reflection, n. (1) పరావర్తనం; వెనకకి మళ్ళడం; (2) ప్రతిబింబం; ప్రతికృతి; అభివ్యక్తి; (3) మీమాంస; తార్కికంగా ఆలోచించడం; ** angle of reflection, ph. పరావర్తన కోణం; ** total internal reflection , ph. సంపూర్ణాంతర పరావర్తనం; ఎండమావి ఏర్పడినప్పుడు ఇటువంటి పరావర్తనమే జరుగుతుంది; * reflector, n. పరావర్తకం; దర్పణం; అద్దం; * reflex, adj. ప్రతివర్తిత; ప్రతీకార; ** reflex action, ph. ప్రతీకార చర్య; అనిచ్ఛా ప్రవర్తన; * reflex, n. ప్రతివర్తిత; ప్రతీకార చర్య; ** conditioned reflex, ph. నియమబద్ధ ప్రతీకార చర్య; ** involuntary reflex, ph. అసంకల్ప ప్రతీకార చర్య; * reflexes, n. ప్రతివర్తితలు; ప్రతీకార చర్యలు; * reflexive, n. ఆత్మార్థకం; * reform, n. సంస్కరణ; దిద్దుబాటు; * reform, v. t. సంస్కరించు; దిద్దు; చక్కబెట్టు; * reformer, n. సంస్కర్త; దిద్దరి; * refracted, adj. వక్రీభవన; వక్రీభూతమైన; వక్రీభవనమైన; * refraction, n. వక్రీభవనం; వంకర కావడం; ** angle of refraction, ph. వక్రీభవన కోణం; ** coefficient of refraction, ph. వక్రీభవన గుణకం; ** index of refraction, ph. వక్రీభవన గుణకం; వక్రీభవన సూచకి; వక్రీభవన తర్జని; * refractoriness, n. మొండితనం; దుర్గలనీయత; రాపిడిలో పుట్టిన వేడిని తట్టుకో గలిగే స్థోమత; * refractory, adj. మొండి; ** refractory child, ph. మొండి పిల్లాడు; మొండి పిల్ల; మొండి ఘటం; ** refractory substance, ph. ఎంతో వేడికి కాని కరగని పదార్థం; * refrain, n. పల్లవి; పాటలో మొదటి చరణం; వంతపాట; పునరావర్తన; * refreshment, n. ఉపాహారం; శ్రాంతి; శ్రాంతి పానీయం; * refrigerant, n. శిశిరోపద్రవ్యం; శిశిరోపద్రవం; * refrigeration, n. శిశిరోపచారం; శీతలీకరణ; * refrigerator, n. శిశిరోపచారి; శీతలీకరణి; హిమకరి; మంచుబీరువా; చలిమర; * refuge, n. శరణం; శరణాలయం; ఆశ్రయం; ఏడుగడ; ** wildlife refuge, ph. వన్యజీవ శరణాలయం; వన్యమృగ శరణాలయం; * refugees, n. కాందిశీకులు; శరణాగతులు; * refund, n. వాపసు; ముజరా; * refusal, n. అసమ్మతి; నిరాకరణం; తిరస్కారం; నిరసన; ఉపాలంభం; * refuse, n. (1) చెత్త; పెంట; (2) పిప్పి; పిప్పిరి; * refuse, v. t. నిరాకరించు; తిరస్కరించు; * refute, v. t. పూర్వపక్షం చేయు; * regard, v. t. పరిగణించు; * regard, n. గౌరవం; అనూకాశం; * regeneration, n. పునర్జాతం; see also reproduction; * regent, n. ప్రభుత్వ ప్రతినిధి; వకీలు; * regime, n. పరిపాలన; పాలన; హయాం; ఏలుబడి; * regiment, n. దళం; సైనిక దళం; * region, n. ప్రాంతం; ప్రదేశం; * regional, adj. ప్రాంతీయ; * register, n. (1) [comp.] పల్టీపేరు; (2) పద్దుపుస్తకం; పట్టిక; కవిలె; దండకవిలె; ** mask register, ph. ప్రచ్ఛాదక పల్టీపేరు; * register, v. t. నమోదు చేయు; * registration, n. నమోదు చెయ్యడం; గ్రంథస్థం చెయ్యడం; * regression, n. విగతి; విగతిపథం; అపకర్షకం; ** infinite regression, ph. అనంత అపకర్షకం; కౌపీన సంరక్షణార్థ న్యాయం; ** linear regression, ph. సరళ విగతిపథం; * regressive, adj. తిరోగమన; అధోగమన; అపకర్షక; * regret, n. విచారము; ఖేదం; * regret, v. i. చింతించు; విచారించు; ఖేదపడు; పస్తాయించు; * regular, adj. క్రమ; సమ; సాధారణ; నియతమైన; నియమానుసార; అనుస్యూత; ** regular hexagon, ph. క్రమ షడ్భుజి; ఆరు భుజాల పొడుగు సమానంగా ఉన్న షడ్భుజి; ** regular solids, ph. [math.] సక్రమ ఘన రూపాలు; ** at regular intervals, ph. నియతికాలికంగా; * regularity, n. సక్రమత; అలవాటు; * regularization, n. క్రమబద్ధీకరణ; * regularly, adv. వతనుగా; క్రమవశాత్తూ; అలవాటు ప్రకారం; నియమానుసారంగా; నియతంగా; సాధారణంగా; నియతికాలికంగా; యథావిధిగా; * regulation, n. కట్టుబాటు; నిబంధన; నియంత్రణ; నియతి; * regulations, n. కట్టుబాట్లు; నిబంధనలు; నియమావళి; ప్రభుత్వ పద్ధతులు; చట్టములు; శాసనములు; వ్యవస్థాపనలు; * regulator, n. వ్యవస్థాపకి; నియంత్రకం; * Regulus, n. మఘ; మఖ; సింహ రాసిలో మొదటి నక్షత్రం; * rehabilitation, n. పునరావాసం; * rehearsal, n. ఒద్దిక; పూర్వప్రయోగం; పూర్వనటనం; * reign, n. (రెయిన్) ఏలుబడి; ఏలిక; రాజ్యం; * reign, (రెయిన్) v. i. ఏలు; * regression, n. తిరోగమనం; ** linear regression, ph. సరళ తిరోగమనం; దత్తాంశ బిందువుల స్థానంలో, వాటికి సమదూరంలో, ఉజ్జాయింపుగా ఒక సరళ రేఖని గీసే పద్ధతి; * rein, n. పగ్గం; కళ్లెం; (rel.) bridle; * reinstate, v. t. తిరిగి స్థాపించు; * reiterate, n. పునరుద్ఘాటించు; ద్విరుక్తించు; ఆమ్రేడించు; మళ్లా మళ్లా చెప్పు; * reiteration, n. పునరుద్ఘాటన; వీసనం; ముహుర్భాష; పౌనఃపున్యం; పౌనరుక్త్యం; ద్విరుక్తం; * reject, v. t. తిరస్కరించు; వదలిపెట్టు; నిరాకరించు; నిరసించు; త్రోసివేయు; ఆక్షేపించు; * rejection, n. తిరస్కారం; నిరసన; నిరాకరణ; ** rejection of food, ph. నిరసన వ్రతం; * rejoice, v. i. రమించు; * rejoinder, n. ప్రత్యుత్తరం; సమాధానం; ఎదురు జవాబు; బదులు; * rejuvenate, v. i. కొత్తగా బలం పుంజుకొను; * rejuvenation, n. కాయకల్పం; * relapse, n. తిరగబెట్టు; పునర్ ప్రకోపించు; * relation, n. బంధువు; చుట్టం; * relationship, n. (1) సంబంధం; సంపర్కం; ఇలాకా; (2) బంధుత్వం; చుట్టరికం; ** far-fetched relationship, ph. బాదరాయణ సంబంధం; * relative, adj. సాపేక్ష; పరస్పర; బాంధవ్య; ** relative address, ph. [comp.] సాపేక్ష విలాసం; * relative, n. బంధువు; చుట్టం; ** distant relative, ph. దూరపు బంధువు; అత్తప్పగారి పిత్తప్ప; అంతల పొంతల వాడు; * relativism, n. దృక్పథవాదం; ఒక రకం సాహిత్య విమర్శ; * relativistic, adj. సాపేక్ష; ** relativistic collapse, ph. సాపేక్ష సమాధి; * relativity, n. సాపేక్షత్వం; పరస్పరత్వం; పరస్పర సంబంధం; ** theory of relativity, ph. సాపేక్ష వాదం; సాపేక్షత్వ సిద్ధాంతం; * relax, v. t. సడలించు; * relaxation, n. సడలింపు; * release, n. విడుదల; విడత; విమోచన; ** release from sin, ph. పాప విమోచన; * released, adj. విడుదల చేయబడ్డ; ప్రోత్సారిత; * relevance, n. సుసంగతం; సుసంగత్వం; ప్రాసంగికత; * relevant, adj. సుసంగత; * release, v. t. విడుదల చేయు; విడుచు; విమోచన చేయు; * reliability, n. విశ్వసనీయత; * reliable, adj. విశ్వసనీయ; ** relied upon, ph. ఉపాశ్రిత; * relief, n. తెరిపి; ఉపశమనం; * relic, n. అవశిష్టం; * religion, n. మతం; (lit.) linking back the phenomenal to its source; * religious, adj. మత సంబంధమైన; ** Religious endowment, ph. దేవాదాయం; * relinquish, v. i. వర్జించు; త్యజించు; * relish, n. ఉపదంశం; నంచుకోడానికి వీలయిన పచ్చడి వంటి పదార్థం; * reluctance, n. (1) అయిష్టత; (2) అయస్కాంత రేఖల ప్రయాణానికి అయిష్టత; విద్యుత్తు యొక్క ప్రయాణానికి చూపే అయిష్టతని resistance అన్నట్లే అయస్కాంత రేఖల ప్రయాణానికి చూపే అయిష్టతని reluctance అంటారు; * remainder, n. శేషం; శిష్టపదం; బాకీ; మిగిలినది; * Remainder Theorem, n. శేష సిద్ధాంతం; The remainder theorem states that when a polynomial, f(x), is divided by a linear polynomial, x - a, the remainder of that division will be equivalent to f(a). ... It should be noted that the remainder theorem only works when a function is divided by a linear polynomial, which is of the form x + number or x - number; * remaining, adj. తక్కిన; తరువాయి; మిగిలిన; మిగత; తతిమ్మా; * remains, n. అవశేషములు; అస్థికలు; * remand, v. t. ఆజ్ఞాపించు; * remarriage, n. పునర్వివాహం; * remedy, n. మందు; చిట్కా; పరిహారం; ** home remedy, ph. గోసాయి చిట్కా; గృహ వైద్యం; * remind, v. i. స్మరించు; * remind, v. t. స్మరణకు తెచ్చు; జ్ఞాపకం చేయు; * reminiscence, n. స్మరణ; సంస్మరణ; స్మృతి; * remission, n. తగ్గుదల; తగ్గించుట; తగ్గింపు; తగ్గుముఖం; * remit, v. t. కట్టు; ఇరసాలు; * remittance, n. ఇరసాలు; * remission, n. సడలింపు; తగ్గుదల; ఉపశమనం; * remonstrate, v. t. మందలించు; * remorse, n. పశ్చాత్తాపం; శోకం; అనుతాపం; ఖేదం; * remote, adj. విదూర; సుదూర; దవిష్ఠ; ** remote control, ph. విదూర నియంత్రణ; * removal, n. తొలగింపు; నివారణ; హరణ; * remove, v. t. తొలగించు; వదలించు; ఊడ్చు; విఘటన చేయు; హరించు; * remuneration, n. ప్రతిఫలం; ప్రత్యుపకారం; చెల్లింపు; ముట్టింపు; * renaissance, n. (రినసాన్స్) పునరుద్ధరణ; పునరుజ్జీవనం; కొత్త జన్మ; కొత్త జీవితం; నవజాగృతి; * rendering, n. వర్ణన; వ్యాఖ్య; పాటని పాడడం; బొమ్మని గియ్యడం; భాషాంతరీకరణం చెయ్యడం; * rendezvous, n. (రాండెవూ) ముఖాముఖీ; కలిసే స్థానం; సంకేత ప్రదేశంలో కలుసుకోవడం; * renegade, n. మతభ్రష్టుడు; * rent, n. అద్దె; అద్దియ; బాడుగ; బేడిగ; భాటకము; కిరాయి; మక్తా; శిస్తు; * renter, n. అద్దెకున్నవాడు; మక్తేదారు; ముస్తాజరు; భాటకుడు; * renounce, v. t. త్యజించు; పరిత్యజించు; ఒదలిపెట్టు; * renovation, n. జీర్ణోద్ధరణ; మేల్కటం; * renown, n. పేరు; కీర్తి; ఖ్యాతి; * reorganization, n. పునర్వ్యవస్థీకరణ; * repairs, n. pl. మరమ్మత్తులు; * reparation, n. పరిహారం; * repartee, n. ఎదురుదెబ్బ; చతురోక్తి; బ్రహాణకం; * repeal, v. t. రద్దుచేయు; నిషేధించు; * repeat, v. t. ఆమ్‌రేడించు; మామరించు; * repeated, adj. పునరుక్త; జప; * repeatedly, adv. మళ్ళీ మళ్ళీ; మాటిమాటికీ; పునరుక్తంగా; * repentance, n. పశ్చాత్తాపం; నొచ్చుకోలు; * repertoire, n. సంగీత కచేరీలు; నాటకాలు, మొదలైన కళాఖండాలకి కాణాచి అయిన వ్యాపార బృందం; (see also) repertory * repertory, n. సముదాయ మంజరి; నిధి; ప్రాప్తిస్థానం; all the things that someone can do, all the methods that someone can use, etc.; (see also) repository; repertoire; * repetition, n. పునరుక్తి; వల్లె; జపం; చర్వితచర్వణం; ద్విరుక్తం; పర్యాయోక్తి; అనుప్రాస; ** futility of repetition, ph. పునరుక్తి దోషం; * replacement, n. స్థానచ్యుతి; * replication, n. ప్రతిసృజన; తనని తాను తనంతగా సృష్టించుకోగలిగె సత్తా; * reply, n. సమాధానం; జవాబు; బదులు; ప్రత్యుత్తరం; ప్రతివచనం; ప్రతివాదం; తరువల్కు; మాటకి తిరుగు మాట చెప్పడం; * report, n. (1) నివేదిక; నివేదన; (2) శబ్దం; ** preliminary report, ph. ప్రథమ నివేదిక; ** press report, ph. పత్రికా నివేదిక; ** progress report, ph. పురోగమన నివేదిక; * reporter, n. విలేకరి; అనుకర్త, anukarta, అనువక్త, anuvakta ** press reporter, ph. పత్రికా విలేకరి; * repose, n. విశ్రమం; ** angle of repose, ph. విశ్రమ కోణం; The angle at which a pile of rocks, sand, or dirt settles after a while; ** position of repose, ph. విశ్రమ స్థానం; * repose, v. i. నడ్డి వాల్చు; విశ్రాంతికై జేరగిలబడు; * repository, n. అగారం; భాండాగారం; కాణాచి; * reprehend, v. t. కోపించు; నిందించు; అభిశంసించు; * represent, v. t. (1) ప్రాతినిధ్యం వహించు; (2) వర్ణించు; నివేదించు; సంకేతించు; * representative, adj. ప్రాతినిధ్యపు; ** representative government, ph. ప్రాతినిధ్యపు ప్రభుత్వం; * representative, n. ప్రతినిధి; హేజీబు; * repress, v. t. అణగదొక్కు; * repression, n. అణగదొక్కడం; దమనం; దమననీతి; * reprimand, v. t. తిట్టు; చివాట్లుపెట్టు; కోప్పడు; కసురు; మందలించు; నిందించు; * reprint, n. (1) పునర్ముద్రణ; (2) పునర్ముద్రణ పత్రం; * reprisal, n. ప్రతీకారం; ఎదురుదెబ్బ; * reproach, v. t. నిందించు; దూషించు; * reproach, n. గర్హనం; నింద; దూషణ; ఆడిక; * reproachable, n. గర్హనీయం; * reproduction, n. పునరోత్పత్తి; సంతానోత్పత్తి; ప్రత్యుత్పత్తి; పిల్లలు పుట్టుట; see also regeneration; * reproductive, adj. పునరోత్పాదక; ప్రత్యుత్పత్తి; ** reproductive hormones, ph. ప్రత్యుత్పత్తి హార్మోనులు; ప్రత్యుత్పాదక హార్మోనులు; * reprove, v. t. కోప్పడు; కూకలేయు; చివాట్లు పెట్టు; గద్దించు; * reptile, n. సరీసృపం; ఉరోగామి; * republic, n. గణరాజ్యం; గణతంత్ర రాజ్యం; ** Republic Day, ph. గణరాజ్య దినోత్సవం; ** Republic of India, ph. భారత గణతంత్రం; భారత గణరాజ్యం; * repudiate, v. t. నిరాకరించు; సమర్థించకుండా ఉండు; తోసిపుచ్చు; విడనాడు; * repudiation, n. నిరాకరణ; * repulse, v. t. ఓడించు; తోసివేయు; వికర్షించు; * repulsion, n. (1) వికర్షణ; (2) ప్రతిహతం; అసహ్యం; ఏవగింపు; * repulsive, n. వికర్షక; అసహ్యకరమైన; * reputation, n. పరపతి; పరువు; ప్రతిష్ట; కీర్తి; ఖ్యాతి; * reputed, adj. కీర్తికెక్కిన; కీర్తివంతమైన; వాసికెక్కిన; * request, v. t. కోరు; అడుగు; మనవి చేయు; విన్నపించు; అభ్యర్ధించు; * requiem, n. సంతాప గీతం; శోక గీతం; చనిపోయిన వారి యెడల సంతాపం ప్రకటిస్తూ చదివేది; * request, n. మనవి; విన్నపం; నివేదన; ప్రార్థన; కోరిక; అభ్యర్థన; * required, adj. కావలసిన; ఆపేక్షిత; * requirements, n. కావలసినవి; ఆపేక్షితాలు; కాంక్షితాలు; * rescue, n. పరిత్రాణం; రక్షించడం; * research, n. పరిశోధన; శోధన; పునస్సంశోధన; కృషి; అన్వేషణ; అన్వీక్షణ: అరయిక; ** research paper, ph. పరిశోధనా పత్రం; ** research methodology, ph. పరిశోధనా పద్ధతి; * researcher, n. జిజ్ఞాసువు; m. పరిశోధకుడు; పునస్సంసోధకుడు; f. పరిశోధకురాలు; ఆదిత్సువు; * resemblance, n. పోలిక; సారూప్యం; తౌల్యం; * reservation, n. ప్రత్యేకింపు; కేటాయింపు; రిజర్వేజన్; * reserved, adj. (1) ప్రత్యేకింపబడ్డ; రిజర్వు చెయ్యబడ్డ; (2) ముభావంగా ఉన్న; * reserves, n. pl. నిల్వలు; * reservoir, n. (1) నిధి; టెంకి; తొట్టి; ఆశయం; (2) తటాకం; చెరువు; కొలను; సరస్సు; సముద్రం; జలాశయం; సాగరం; తొట్టి; ** reservoir of mercy, ph. కరుణానిధి; కరుణాసముద్రుడు; ** reservoir of urine, ph. మూత్రాశయం; ** reservoir of virus, ph. విషాణుటెంకి; విషాణాశయం; ** reservoir of water, ph. జలాశయం; నీరుటెంకి; * reside, v. i. నివసించు; ఉండు; * residence, n. నివాసం; నివేశనం; ఉండేచోటు; ఉనికిపట్టు; ఇల్లు; ఇరవు; అవస్థానము; * resident, n. నివాసి; స్థాత; వాస్తవ్యుడు; ఉండువాడు; సాకీను; * residential, adj. నివాస; నివసించే; * residents, n. pl. నివాసులు; వాస్తవ్యులు; మనికులు; ఉండువారు; * residual, adj. అవశేష; అవశిష్ట; మిగిలిన; * residue, n. మిగిలినది; లోతక్కువ; అవశేషం; అవశిష్టం; అవక్షేపం; శేషం; ఉచ్ఛేషం; గసి; పిప్పి; ** residue class, ph. [math.] శేషవర్గం; * resign, v. i. రాజీనామాచేయు; విసర్జించు; వదలుకొను; ** resign oneself to, ph. ఆశ వదలుకొను; రాజీపడు; * resignation, n. రాజీనామా; * resin, n. సర్జరసం; సర్జం; సజ్జం; రాల; రాళ; అరపూస; లాక్ష; గుగ్గిలం; Material science and polymer chemistry define resin as a highly viscous and solid substances obtained from plants or synthetically produced; It itself is the mixture of several organic compounds namely terpenes. It is produced by most of the woody plants when these plants get an injury in the form of cut. * resist, v. i. ఎదిరించు; ప్రతిఘటించు; నిరోధించు; మొరాయించు; * resistance, n. (1) అవరోధం; ప్రతిఘటన; నిరోధం; అడ్డగింత; (2) భౌతిక చలనంలో ఎలా ఐతే ఘర్షణ చలనాన్ని నిరోధిస్తుందో, అలాగే పదార్థములందు ఎలక్ట్రాన్ల చలనాన్ని కూడా నిరోధించే గుణాన్ని రెసిస్టెన్స్ అంటారు; * resistivity, n. అవరోధకత్వం; నిరోధకత్వం; ఒక ధాతువు ఎంత మేరకు కరెంటు పంపగలదు (పంపలేదు) అన్నదానికి కొలమానం ఈ రెసిస్టివిటీ; ** electrical resistivity, ph. విద్యున్నిరోధకత్వం; విద్యున్నిరోధక గుణం; * resistor, n. అవరోధకి; నిరోధకి; నిరోధకం; * resolution, n. (1) నిశ్చయం; నిశ్చితార్థం; నిర్ణయం; పరిష్కారం; తీర్పు; తీర్మానం; సంకల్పన; (2) వియోజనం; ** resolution of forces, ph. బలాల వియోజనం; శక్తులని విడగొట్టడం; * resolve, n. సంకల్పం; కృతనిశ్చయం; ** political resolve, ph. రాజకీయ సంకల్పం; * resolve, v. i. (1) సంకల్పించు; (2) పరిష్కరించు; పొక్తుపరచు; (3) విడదీయు; * resolved, n. నిశ్చితం; నిర్ణయించబడినది; * resolver, n. పరిష్కర్త; * resonance, n. అనుకంపం; అనునాదం; ముఖరితం; ** resonant circuit, ph. ముఖరిత వలయం; అనుకంప వలయం; * resort, n. ఠికానా; * resound, n. ప్రతిధ్వని; మారుమోత; ** resourceful idea, ph. ఉపాయం; * resourcefulness, n. సమయస్పూర్తి; * resources, n. వనరులు; ** energy resources, ph. శక్తి వనరులు; ** water resources, ph. నీటి వనరులు; * respect, n. గౌరవం; అభిమానం; ప్రతిపత్తి; పరువు; పేరిమి; ** self respect, ph. ఆత్మగౌరవం; ఆత్మాభిమానం; * respectable, adj. గౌరవించదగిన; గౌరవనీయమైన; మాననీయమైన; మర్యాద చూపదగిన; ** respectable man, ph. గృహమేధి; గృహస్థు; * respectful, adj. గౌరవం తెలిపే; మర్యాద గల; సాదర; * respectfully, adv. సాదరంగా; * respectively, adv. ఆదిమధ్యాంత్య మంత్యంగా; యథాసంఖ్యానుసారంగా; క్రమానుసారంగా; వరుసగా; * respiration, n. శ్వాసప్రక్రియ; * respiratory, adj. శ్వాసకి సంబంధించిన; ** respiratory center, ph. శ్వాస కేంద్రం; ** respiratory process, ph. శ్వాసక్రియ; ** respiratory system, ph. శ్వాసమండలం; * respite, n. తెరిపి; * resplendent, adj. ఉజ్జ్వల; జిగేలుమనే; మిరుమిట్లుగొలిపే; * respondent, n. ఉత్తరవాది; * response, n. ప్రతిస్పందన; జవాబు; ప్రత్యుత్తరం; ప్రతికార్యం; ప్రతికరం; ప్రతికర్మం; ప్రతిక్రియ; ఆలోచన, వివేచనతో కూడిన ప్రతిస్పందన; * responsible, adj. పూచీగల; బాధ్యతగల; ** responsible person, ph. ధురంధరుడు; జవాబుదారుడు; * responsibility, n. (1) కర్తవ్యం; (2) బాధ్యత; పూచీ; జవాబుదారీ; ధుర్యత; ధుర; మోపుదల; ఉత్తరవాదం; ** without responsibility, ph. నిష్‌పూచీ; పూచీ లేకుండా; బాధ్యత లేకుండా; * rest, adv. మిగతా; మిగిలిన; తతిమ్మా; * rest, n. (1) విరామం; విశ్రాంతి; విశ్రమం; విరతి; ఊరట; ఉడుకువ; (2) నిశ్చలత్వం; (3) తరవాయి; మిగిలినది; * rest, v. i. విశ్రమించు; విరమించు; * restlessness, n. సమరతి; ** resting point, ph. విరామస్థానం; * restaurant, n. ఫలహారశాల; భోజనశాల; భోజనాలయం; (rel.) hotel; * restoration, n. పునస్థాపనం; పునఃస్థాపనం; * restraint, n. నిగ్రహం; అదుపు; సంయమనం; * restricted, adj. పరిచ్ఛిన్న; సంకుచితమైన; * restriction, n. ఆంక్ష; కట్టడి; * result, n. (1) ఫలం; ఫలితం; పర్యవసానం; (2) సమాధానం; ** bad result, ph. దుర్విపాకము; * resultant, n. తత్ఫలితం; ఫలితాంశం; * resume, n. (రెసుమే) సంక్షిపంగా సొంత అర్హతలని వివరించే పత్రం; (note) C.V. విస్తారంగా అర్హతలని వివరించే పత్రం; * resume, v. i. (రెసూం) తిరిగి ప్రారంభించు; మధ్యలో ఆపిన పనిని తిరిగి చేయడం మొదలు పెట్టు; * resurrection, n. పునరుత్థానం; * retail, adj. చిల్లర; టోకు కానిది; * retain, v. t. (1) ఉంచు; (2) మిగుల్చు; అట్టేపెట్టు; * retaliation, n. ప్రతీకారం; ప్రతిఘటన; కసితీర్చుకొనడం; ప్రతిహింస; దెబ్బకు దెబ్బ తియ్యడం; * retard, v. i. మందించు; మందగింపజేయు; * retardation, n. మాంద్యత; ** mental retardation, ph. బుద్ధి మాంద్యత; * retarded, adj. మందించిన; ** retarded brain, ph. మందగించిన మెదడు; * retentivity, n. ధారణ; ధారణశక్తి; * reticence, n. మాట్లాడకుండా తటస్థంగా ఊరుకోవడం; మౌనం వహించడం; గుట్టుగా ఉండడం; * reticent, adj. గుట్టు; ముభావం; తటస్థం; బయటకి తేలకుండా ఉండే స్వభావం వ్యక్తం చెయ్యడం; * retina, n. అక్షపటలం; మూర్తీపటలం; * retinitis, n. అక్షపటలదాహం; అక్షపటలం వాపు; * retinue, n. భృత్యబృందం; భృత్యవర్గం; పరిజనం; మంది; బలగం; మందిమార్బలం; పరివారం; వందిమాగదులు; * retire, n. విరమించు; నిష్ర్కమించు; పదవీవిరమణ చేయు; * retort, n. (1) బట్టీ; (2) తోకబుడ్డి; ఝారీ; (3) ప్రత్యాక్షేపం; తిరుగు జవాబు; * retreat, v. i. తగ్గు; సన్నగిల్లు; వెనుకంజ వేయు; * retribution, n. పాపఫలం; ప్రతిఫలం; * retroflex, adj. [ling.] ప్రతివేష్టిత; మూర్థన్య; ఒంచిన; ఒంపు తిరిగిన; వెనక్కి తిరిగిన; ఉచ్చరించేటప్పుడు నాలుకని వెనక్కి తిప్పి పై పంటి ఎగువని ఆనించడం; ఉ: ట ఉచ్చారణ; ** retroflex flap, ph. ప్రతివేష్టిత తాడితం; మూర్థన్య తాడితం; ** retroflex fricative, ph. మూర్థన్య ఈషత్ స్పృష్టం; ** retroflex stop, ph. ప్రతివేష్టిత స్పర్శం; మూర్థన్య స్పర్శం; * retroflex, n. మూర్థన్యం; * retroflexes, n. మూర్థన్యములు; ప్రతివేష్టితములు; నాలుకని మడత పెట్టి నోటి కప్పుకి తగిలించి పలికేవి; ట, ఠ, డ, ఢ, ణ; ** retrograde motion, ph. తిరోగమనం; పశ్చగమనం; వక్రగతి; వక్రించిన గమనం; వెనక్కి నడవడం; * retrogressive, adj. అధోగమన; తిరోగమన; * retrogressive, adj. అధోగమన; తిరోగమన; * retrospection, n. సింహావలోకనం; పునర్విమర్శ; పునఃపరిశీలన; వెనక్కి చూడడం; * rev. v. t. తిరిగే చక్రం యొక్క జోరు పెంచడం; యంత్రం యొక్క జోరు పెంచడం; * reveal, v. i. వెలరించు; వెలార్చు; బయటపెట్టు; * revelation, n. వెలరింపు; వెలవరింపు; ద్యోతకం; శృతి; * revel, v. i. కులుకు; * revenge, n. ప్రతీకారం; ప్రతిహింస; కసితీర్చుకొనడం; పగ సాధించడం; * revenue, n. కోశాదాయం; ఆయం; రాజస్వం; పరుపతం; ప్రభుత్వ కోశానికి వచ్చే ఆదాయం; ** land revenue, ph. శిస్తు; ** revenue inspector, ph. పరుపతం సంధాత; * reverberate, v. i. ప్రతిధ్వనించు; పిక్కటిల్లు; * reverberation, n. ప్రతికంపం; ప్రకంపన; ప్రతిశృతి; * reverse, adj. ప్రత్యవాయ; వ్యతిరేక; ** reverse order, ph. వ్యతిరేక క్రమం; * reverse, n. ఉల్టా; వెనక్కి; తిరగేసి; (ant.) obverse; * reverse, v. t. తిరగవేయు; * reversible, adj. ఉత్క్రమణీయ; తిరగెయ్యడానికి వీలైన; * revetment, n. రాతిచపటా; రాతిమలామా; నెలకట్టు; బందోబస్తు చెయ్యడానికి కట్టే రాతికట్టడం; * review, n. (1) సమీక్ష; పరిశీలన; గ్రంథ పరిచయం; (2) పునర్విచారణ; పునర్విమర్శ; పునశ్చరణ; పునరావలోకనం; ప్రత్యాలోచన; * review, v. t. (1) సమీక్షించు; (2) పునర్విచారణ చేయు; చింతన చేయు; * revise, v. t. సవరించు; సంస్కరించు; * revision, n. సవరింపు; సవరణ; సంస్కరింపు; సంస్కరణ; * revive, v. i. పుంజుకొను; తేరుకొను; * revival, n. పునరుజ్జీవనం; * revolt, n. విప్లవం; తిరుగుబాటు; పితూరి; * revolt, v. i. తిరుగబడు; * revolution, n. (1) విప్లవము; తిరుగుబాటు; (2) పరిభ్రమణం; చుట్టుతిరగడం; ** clockwise revolution, ph. ప్రదక్షిణం; గడియారపు ముల్లు తిరిగే దిశలో చుట్టి రావడం; గుడుల చుట్టూ గానీ, అగ్ని హోత్రుని చుట్టూగానీ, మహనీయుల చుట్టూగానీ కుడివైపుగా తిరగడం; ** counter clockwise revolution, ph. అప్రదక్షిణం; గడియారపు ముల్లు తిరిగే దిశకి ఎదురు దిశలో చుట్టి రావడం; ** green revolution, ph. హరిత విప్లవం; ** industrial revolution, ph. పారిశ్రామిక విప్లవం; * revolve, v. t. చుట్టుతిరుగు; ప్రదక్షిణచేయు; * revolver, n. తిరుగుడు పిస్తోలు; ప్రయత్నం లేకుండా తూటాలను ప్రక్షేపణ స్థానానికి సరఫరా చేసే పిస్తోలు; * revulsion, n. ఏహ్యభావం; అసహ్యం; ఏవగింపు; * reward, v. t. అనుగ్రహించు; బహూకరించు; * reward, n. (1) ప్రతిఫలం; ఫలం; (2) పారితోషికం; పసదనం; * Rh-factor, n. రీసస్ కారణాంశం; రక్తంలోని ఎర్ర కణాల మీద కనిపించే ఒక రకం ప్రాణ్యపు బణువు (protein molecule); ఈ రకం ప్రాణ్యపు బణువు రీసస్ జాతి కోతులలో కనిపించింది కనుక ఈ పేరు పెట్టేరు; * rhapsody, n. అసంగతకావ్యం; తల తోకలేని కావ్యం; * rheumatism, n. కీళ్లవాతం; * rhetoric, n. భాషాలంకార శాస్త్రం; అలంకార శాస్త్రం; సలక్షణ పదాల ఎంపిక, చాతుర్యయుక్తమైన వాక్య నిర్మాణం, గుణ-రసాదులు సాహిత్యంలో ఉండేలా చూడడమంటే ఆ వ్రాతను సాహిత్య ఆభరణాలతో అలంకరించడమే! అందుకే ఈ శాస్త్రాన్ని 'అలంకార శాస్త్రం' అంటారు; * rhetorical, adv. అలంకారయుక్తంగా; భాషాభేషజం తప్ప భావశూన్యంగా ఉండడం; కేవలం తన వాదనని బలపరచడానికి మాత్రమే వాడబడిన భాషావిశేషాలతో కూడి ఉండిన; * rhino, adj. ముక్కుకి సంబంధించిన; * rhinoceros, n. ఖడ్గమృగం; గండ మృగం; ముక్కొమ్మమెకము; ఏకశృంగం; శ్వేతవరాహం; * rhizoid, n. దుంప; నులివేరు; మూల తంతువు; * rhizome, n. భూగర్భకాండం; కొమ్ము; * rhombus, n. రాంబస్; సమాంతర చతుర్భుజం; ఎదురెదురు భుజాలు సమాంతరంగాను, సమంగానూ ఉన్న చతుర్భుజం; [[File:Rhombohedron.svg|thumb|right|Rhombohedron]] * rhombohedral, adj. సమాంతరచతుర్ముఖ; ఎదురెదురు ముఖాలు సమాంతరంగాను, సమంగానూ ఉన్న చతుర్భుఖం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''--USAGE NOTE: rhombohedron * In solid geometry, a rhombohedron is a three-dimensional figure like a cube, except that its faces are not squares but rhombi. It is a special case in which a parallelepiped has all its edges have the same length. Trigonal trapezohedron, Right rhombic prism, and oblique rhombic prism are special shapes that lie between a cube and a rhombohedron.''' |} * * rhubarb, n. రేవలచిన్ని; రేవల్చిన్ని; తోటకూర వంటి ఈ ఆకుకూర కాడలు వండుకు తినవచ్చు కానీ, ఆకులు తినకూడదు; ఆకులలో ఆగ్జాలిక్ ఆమ్లం అత్యధికంగా ఉండడం వల్ల అవి విష తుల్యం; * rhyme, n. అంత్యప్రాస; అంత్యానుప్రాస; ఇంగ్లీషు పద్యాల పాదాల చివరలో కనిపించే ప్రాస; * rhythm, n. లయ; తాళగతి; ** rhythmic cycle, ph. తాళం; * rib, n. పక్క ఎముక; పర్శుక; పార్శ్వాస్తి; డొక్క; ** rib cage, ph. పర్శుక పంజరం; * ribbon, n. కంగోరు; నాడా; రిబ్బను; * ribosome, n. రైబోకాయం; (ety.) composite of ribonucleic acid (RNA) and microsome; * rice, n. (1) బియ్యం; తండులం; దంచిన ధాన్యం; (2) అన్నం; ఉడకబెట్టిన అన్నం; ** broken rice, ph. నూకలు; ** cooked rice, ph. వరి అన్నం; అన్నం; శాల్యోదనం; ఓగిరం; బోనాలు; అత్తు; ** flattened rice, ph. అటుకులు; ** parboiled rice, ph. ఉప్పుడు బియ్యం; partially boiled rice; ఇది మూడు దశల్లో జరుగుతుంది: నానబెట్టడం, ఉడికించడం, మరియు ఎండబెట్టడం. వడ్లను పొట్టుతో సహా నీటిలో నానబెట్టి, ఉడికించి, ఆ తర్వాత ఎండబెట్టి మిల్లు పడతారు. ** popped rice, ph. పేలాలు; ** pounded rice, ph. దంపుడు బియ్యం; ** puffed rice, ph. మురమరాలు; బొరుగులు; **. raw rice, ph. పచ్చి బియ్యం; పండించిన వడ్లను ఎండబెట్టిన తర్వాత, నేరుగా మిల్లులో పోసి పైన ఉన్న పొట్టు తీసివేస్తారు. దీనికి ఎలాంటి ఉష్ణ ప్రక్రియ ఉండదు. ** steamed rice, ph. ఆవిరి బియ్యం; వడ్లను మిల్లుకు పంపే ముందు, వాటికి వేడి ఆవిరి పట్టిస్తారు. దీనివల్ల వడ్ల పొట్టు కొంచెం వదులై, బియ్యం గింజ గట్టిపడుతుంది. ఆ తర్వాత ఎండబెట్టి మిల్లు పడతారు. ** wild rice, ph. నీవారం; నీవారాలు; ** rice cooked in milk, ph. పొంగలి; * rich, adj. గొప్ప; మోతుబరు; సంపన్నమైన; * ricinus, n. ఆముదపుచెట్టు; * rickettsiae, n. pl. రికెట్సియే; బేక్టీరియాకీ, వైరసులకీ మధ్యగా ఉండే సూక్ష్మ జీవులు; వీటివల్లనే టైఫస్ జ్వరం వస్తుంది; * rickets, n.అస్థిమార్దవం; (lit.) softening of the bones; * riddles, n. పొడుపు కథలు; తలబీకరకాయలు; కైపదాలు; ప్రహేళికలు; చిక్కు సమస్యలు; కుమ్ముసుద్దులు; బురక్రి బుద్ధిచెప్పే సమస్యలు; మెదడుకి మేతవేసే మొండి సమస్యలు; * ride, n. సవారీ; * ride, v. t. సవారీ చేయు; * rider, n. (1) రౌతు; సవారీ చేసేవాడు; (2) తాజాకలం; అనుబంధ సిద్ధాంతం; * ridge, n. మిట్ట; * ridicule, n. కోడిగం; పరిహాసం; ఎగతాళి; * ridicule, v. t. పరిహసించు; అపహసించు; ఎకసక్కేలాడు; ఎద్దేవాచేయు; * ridiculous, adj. హాస్యాస్పదమైన; నవ్వు పుట్టించే; * rift, n. బీట; పగులు; చీలిక; భ్రంశం; ** rift valley, ph. చీలిక లోయ; భ్రంశ లోయ; భూమి పగిలి, విడిపోయినప్పుడు ఏర్పడే లోయ; * rigmarole, n. తతంగం; * Rigel, n. (రైజెల్) వృత్రపాద నక్షత్రం; * right, n. (1) ఒప్పు; తప్పుకానిది; (2) హక్కు; స్వామ్యం; (3) సమమైన; సరి అయిన; (4) కుడి; వల; వలవల; దక్షిణ; ** birthright, n. జన్మ హక్కు; ** fundamental right, ph. ప్రాథమిక హక్కు; ** right angle, ph. సమకోణం; లంబ కోణం; రుజు కోణం; ** right-angled triangle, ph. సమకోణ త్రిభుజం; లంబకోణ త్రిభుజం; సమ త్రిభుజం; ** right ascension, ph. [astronomy] విష్ణువాంశ; ఆకాశగోళం మీద రేఖాంశం వంటిది; the longitude on the celestial sphere; the east-west coordinate by which the position of a celestial body is ordinarily measured; more precisely, the angular distance of a particular point measured eastward along the celestial equator from the Sun at the March equinox to the point in the question above the earth; [see also] declination; ** right hand, ph. కుడిచేయి; వల కేలు; దక్షిణ హస్తం; ** right-handed, ph. కుడిచేతి వాటం; దక్షిణ కర; ** right side, ph. వలపల; ** right triangle, ph. లంబకోణ త్రిభుజం; ** right-wing, ph. దాక్షిణ్య భావాలున్న పక్షం; * righteous, adj. ధార్మిక; * rights, n.హక్కులు; స్వామ్యములు; * rigid, adj. కక్కస; * rigmarole, n. సోది; గొడవ; తల, తోక లేని వాక్ ప్రవాహం; * rigor mortis, n. మరణావష్టంబనం; శవం కొయ్యబారడం; * rim, n. (1) అంచు; (2) నేమి; టైరు అతికించడానికి వాడే చట్రం; (3) కప్పీ; * rind, n. పండ్లయొక్క తొక్క; * rinderpest, n. కింక; * ring, n. (1) వలయం; వర్తులం; (2) ఉంగరం; అంగుళి; అంగుళీయకం; (3) శబ్దం; (4) [Math.] చక్రం; గణితంలో వచ్చే ఒక ఊహనం; ఉదాహరణకి పూర్ణాంకముల సమితి (అనగా, ... -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3,...) ని చక్రం అంటారు. మరొక విధంగా చెప్పాలంటే ఒక సమితిలోని సభ్యులతో కూడికలు, గుణకారాలు చెయ్యగా వచ్చే సమాధానం కూడ ఆ సమితిలోనే ఉంటే ఆ సమితిని "చక్రం" అంటారు; ఉదాహరణకి పైన చూపిన సమితిలో ఏ రెండు సభ్యులని తీసుకుని కలిపినా, గుణించినా వచ్చే సమాధానం ఆ సమితిలోనే దొరుకుతుంది; * ring, v. i. మోగు; * ring, v. t. మోగించు; కొట్టు; * ringer, n. నాగవాసం; ఘంటా ప్రతీకం; గంటలో మధ్య వేలాడే కాడవంటి లోహ విశేషం; (2) ముమ్మూర్తులా మరొక వ్యక్తి రూపంలో ఉన్న మనిషి; * ringing, n. హోరు; గింగురుమను శబ్దం; మారుమోత; * ringworm, n. తామర; ఒక చర్మరోగం; * rinse, v. t. జాడించు; తొలుచు; ప్రక్షాళించు; పుక్కిలించు; గండూషించు; * rinsing, n. ప్రక్షాళనం; తొలచడం; * riot, n. దొమ్మీ; * rip, v. t. చింపు; చించు; చీల్చు; విదారించు; * riparian, adj. నదీతీరానికి సంబంధించిన; ** riparian rights, ph. నదీజలాలపై నదీతీరవాసుల హక్కులు; * ripe, adj. పండిన; ముగ్గిన; మాగిన; పక్వమైన; పరిపక్వం చెందిన; ** half ripe, ph. దోరగా పండిన; దోరగా ముగ్గిన; * ripen, v. i. పండబారు; ముగ్గు; మాగు; * ripen, v. t. పండబెట్టు; ముగ్గించు; ముగ్గబెట్టు; మాగబెట్టు; * ripple, n. అల; చిరు అల; * rise, v. i. లేచు; ఉదయించు; పొంగు; * rise, n. ఉత్థానం; పెరుగుదల; పెంపు; ** rise and fall, ph. లేవడం, పడడం; ఉదయాస్తమయాలు; ఎగుడు, దిగుళ్లు; హెచ్చుతగ్గులు; నిమ్నోన్నతలు; ఉత్థానపతనాలు; * risk, n. నష్టభారం; నష్టాన్ని భరించగలిగే స్థోమత; తెగింపు; తెగించగలిగే స్థోమత; * rite, n. కర్మకాండ; విధి; కర్మ; ** funeral rite, ph. ఉత్తరక్రియ; కర్మకాండ; * ritual, n. కర్మకాండ; తంతు; సంస్కారవిధి; ఆచారం; * rival, n. ప్రతిద్వంది; ప్రత్యర్థి; ప్రతిస్పర్ధి; స్పర్ధాళువు; పోటీదారుడు; దంట; * rivalry, n. పోటీ; విజిగీష; ప్రతిస్పర్ధ; దంటతనం; * river, n. నది; నదము; వాక; ఏఱు; సావిని; స్రవంతి; తరంగిణి; ధుని; వాహిని; see also tributary; ** perennial river, ph. నిత్య తరంగిణి; నిత్య ప్రవాసిని; జీవనది; ఎల్లసావిని; ఎల్లేఱు; ** river basin, ph. నదీక్షేత్రం; * rivet, n. ఉట్టచీల; కీలితం; * rivetted, adj. ఉత్కీలితం; [[File:Rock_armour_revetment_Hampton-on-Sea.JPG|right|thumb|330px-Rock_armour_revetment_Hampton-on-Sea.JPG]] * rivettment, n. కరకట్ట; జల ప్రవాహానికి ఒడ్డు కోసుకుపోకుండా ఉండడానికి వేసే తాపడం; * rivulet, n. వాఁగు; ఏరు; * roach, n. బొద్దింక; * road, n. వీధి; మార్గం; దారి; తోవ; తెరువు; తెన్ను; తెరుగు; రహదారి; బాట; రస్తా; రోడ్డు; ** main road, ph. పెద్దవీధి; ప్రతోళి; రహదారి; * roam, v. i. వలితిరుగు; తిరుగు; చరించు; అభిచరించు; * roamer, n. అభిసంచారి; * roar, n. (1) గర్జన; బిగ్గరైన నవ్వు; (2) హోరు; ** roar of a lion, ph. సింహ గర్జన; ** roar of a sea, ph. సముద్రపు హోరు; * roar, v. i. (1) గర్జించు; గాండ్రించు; బిగ్గరగా నవ్వు; (2) హోరు పెట్టు; * roaring, n. గర్జించడం; హోరు పెట్టడం; బిగ్గరగా నవ్వడం; ** roaring in the ear, ph. చెవిలో హోరు పెట్టడం; * rob, v. t. దోచు; కాజేయు; దొంగిలించు; * robber, n. దోపరి; బందిపోటు; తెరువాటుకాడు; కొల్లరి; (rel.) burglar; thief; * robbery, n. దోపిడీ; * robot, n. కూకరు; చాకరు; గణకరు; రోబాట్; కూలి పనిచేసే కంప్యూటరు; చాకిరీ చేసే కంప్యూటరు; see also automaton, android, bot * rock, n. రాయి; ** rock salt, ph. రాతి ఉప్పు; గనులలో దొరికే ఉప్పు; NaCl; ** crushed rock, ph. కంకర రాయి; * rock, v. i. ఊగు; * rock, v. t. ఊపు; * rocky, adj. శిలామయం; రాతిపారు; * rocket, n. అవాయి; రాకెట్టు; * rod, n. దండం; చువ్వ; ఊస; కమ్మి; కోపు; కోల; పాళా; శలాకం; * rodent, n. పళ్లతో కొరికే సామర్ధ్యం ఉన్న ఎలుక, ఉడుత జాతి చిన్న జంతువు; * rods and cones, n. శలాకాలు, శంకువులు; * rogue, adj. శరండు; దగుల్బాజీ; మదించిన; ** rogue elephant, ph. మదించి, పిచ్చెక్కిన ఏనుగు; మంద కట్టడికి దూరంగా ఉండి విచ్చలవిడిగా తిరిగే ఏనుగు; ** rogue nation, ph. శరండ దేశం; కట్టుబాట్లలో ప్రవర్తించని దేశం; * rogue, n. త్రాష్టుడు; వెధవ; శరండుడు; దగుల్బాజీ; కట్టుబాటుని తోసిపుచ్చి ప్రవర్తించు వ్యక్తి; * role, n. పాత్ర; భూమిక; * roll, n. చుట్ట; * roll, v. t. చుట్టు; దొర్లించు; పొర్లించు; ఉరలించు; * roll, v. i. చుట్టుకొను; దొర్లు; పొర్లు; ఉరలు; * roller, n. లోఠీ; రోలరు; * rolling, adj. ఘూర్ణితం; ** rolling waters, ph. తరంగ ఘూర్ణితం; ** rolling pin, ph. అప్పడాల కర్ర; లట్టనిక; లత్తపిడి; కొడుపు; * Roman candle, n. మతాబా; పువ్వోత్తి; * romance, n. (1) ప్రేమగాథ; (2) భావుకత; రసాస్వాదన; * romantic, adj. (1) ప్రేమ; (2) కాల్పనిక; భావనాత్మక; రసాస్వాదక; * romanticism, n. కాల్పనికవాదం; కాల్పనికోద్యమం; భావుకత ఉద్యమం; ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించి, ఆనందించే ఉద్యమం; * rome, n. రోమా నగరి; ఇటలీదేశ రాజధాని నగరం; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''--USAGE NOTE: Roman, romance ..."The group of words with the root "roman" in the various European languages, such as "romance" and "Romanesque", has a complicated history, but by the middle of the 18th century "romantic" in English and "romantique" in French were both in common use as adjectives of praise for natural phenomena such as views and sunsets, in a sense close to modern English usage but without the amorous connotation. The application of the term to literature first became common in Germany, where the circle around the Schlegel brothers, critics August and Friedrich, began to speak of "romantische Poesie" ("romantic poetry") in the 1790s, contrasting it with "classic" but in terms of spirit rather than merely dating. In Telugu, someone with better sense, instead of a literal translation, came up with a nice term (భావ, భావుకత) that reflects the spirit of this movement!" (Dr. Suresh Kolichala) ... "Romantic poetry in English is essentially a rebellion against the classical or neoclassical norms of literature. ‘Romantic’ has the connotation of giving prime importance to imagination/emotions of the poet/writer. W. Wordsworth, ST Coleridge, and William Blake are the first generation poets. Byron, Shelley, and Keats are second-generation poets. These poets, of course, have their own uniqueness, they didn’t follow a manifesto. The rebellion is a two-pronged attack on classicism: both in content and form. In essence, subjectivity gained currency over objectivity. One consequence: English drama almost disappeared. Common people and their language got accepted as worthy of literature. The background is the French Revolution." - Mani Sarma''' |} * * roof, n. (1) కొప్పు; కప్పు; ఇంటి కప్పు; నీధ్రం; (2) మిద్దె; ** roof garden, ph. మిద్దె తోట; ** roof overhang, ph. చూరు; * rook, n. (1) చదరంగంలో ఒక పిక్క (ఏనుగు); (2) సితనీల చంచు కాకం; తెలుపు, నలుపు కలిసిన చంచువు (ముక్కు) కల ఒక రకం కాకి; [biol] Corvus frugilegus; * room, n. గది; చోటు; ఖాళీ; శాల; ఇల్లు; ** bed room, ph. పడక గది; ** drawing room, ph. ముందు గది; ఆవిందకం; నట్టిల్లు; ** guest room, ph. చుట్టిల్లు; ** living room, ph. మసిలే గది; నట్టిల్లు; ** reading room, ph. పఠనశాల; * root, n. (1) మూలం; మొదలు; మాతృక; ధాతువు; కుదురు; (2) వేరు; (3) అంశ; ** adventitious root, ph. ఊడ; ** aerial root, ph. అబ్బురపు వేరు; ** bulbous root, ph. దుంప; గడ్డ; ** complex root, ph. సంక్లిష్ట మూలం; ** cube root, ph. ఘన మూలం; ** imaginary root, ph. కల్పిత మూలం; ** real root, ph. నిజ మూలం; వాస్తవ మూలం; ** square root, ph. వర్గ మూలం; ** strike root, ph. నాటుకొను; వేరూను; ** root cap, ph. వేరు ఒర; * root, v. i. వేరూను; * roots, n. pl. వేళ్లు; * rope, n. మోకు; తాడు; రజ్జువు; పాశం; see also cord, string; * rosary, n. జపమాల; అక్షమాల; అక్షసరం; అక్షసూత్రం; * rose, n. గులాబీ; * roselle, n. గోగు; తమరత చెట్టు; * roseola, n. వేపపువ్వు; పసితనంలో వచ్చే ఒక జబ్బు; గులాబీ రంగులో ఉన్న పేత వంటి రోగ విశేషం; see also rubbeola and rubella; * rosewater, n. హిమాంబువు; * rosewood, n. నూకమాను; జిట్రేగు; * rosemary, n. రస్మేరీ; [bot.] Rosemrinus officinalis; పాశ్చాత్యదేశాలలోని వంటలలో వాడే ఒక ఆకు సుగంధ ద్రవ్యం; * roster, n. ఆసామీవారీ; సిబ్బంది జాబితా; * rostrum, n. వేదిక; * rot, n. కుళ్లు; * rot, v. i. కుళ్లు; * rotary, adj. తిరిగెడు; భ్రమణ; ఘూర్ణ; ** rotary furnace, ph. ఘూర్ణ కొలిమి; తిరుగుడు కొలిమి; * rotation, n. భ్రమణం; ఆత్మభ్రమణం; ఆత్మప్రదక్షిణం; తిరుగుడు; చక్రగతి; (rel.) revolution; ** rotation of earth, ph. భూభ్రమణం; భూమి యొక్క ఆత్మప్రదక్షిణం; ** rote learning, ph. బట్టీ పట్టడం; * rotor, n. కదురు; * rotor, n. కదురు; యంత్రంలో గిరగిర తిరిగే భాగం; * rouge, n. (రూజ్) బుక్కా; బుగ్గలకి రాసుకొనే ఎరన్రి గుండ; * rough, adj. (రఫ్) రూక్ష; స్థూల; చిత్తు; గరుకు; కచ్చా; ముతక; మొరటు; బరక; ** rough account, ph. కచ్చా కిర్దీ; చిత్తు లెక్క; ** rough surface, ph. గరుకు తలం; గరుకైన ప్రదేశం; * roughly, adv. (రఫ్‌లీ) స్థూలంగా; * round, adj. గుండ్రం; గుండ్రని; ఉండ్రం; అల్లి; హల్లి; గుబ్బ; బొండు; బటువు; ** round trip, ph. రానూ, పోనూ ప్రయాణం; * round, n. దఫా; సారి; తూరి; చుట్టు; ఆవృత్తి; ఆవర్తనం; ** second round, ph. రెండవ దఫా; రెండవ సారి; రెండవ తూరి; రెండవ ఆవృత్తి; రెండవ ఆవర్తనం; * roundabout, adj. చుట్టుతిరుగుడు; డొంకతిరుగుడు; * roundabout, n. నాలుగైదు రోడ్ల కూడలిలో వాహనాలు సజావుగా మలుపు తిరగడానికి ఏర్పాటు చెయ్యబడ్డ వలయాకారపు రోడ్డు; * round-headed, adj. గుండ్రని; గుబ్బ; ** round-headed nails, ph. గుబ్బ మేకులు; ** round-off error, ph. అర్ధాధికేన దోషం; * rounds, n. చుట్లు; ఆవృతులు; ప్రహార్లు; వైద్యులు రోగులను చూడడానికి తిరిగే తిరుగుళ్లు; ** three rounds, ph. మూడు చుట్లు; మూడు ఆవృతులు; * route, n. దారి; మార్గం; అయనం; ** northern route, ph. ఉత్తరాయనం; * routine, n. (1) రివాజు; పరిపాటి; నిత్యవిధి; నిత్యకృత్యం; (2) క్రమణిక; చర్యాక్రమం; పరిపాటి; కంప్యూటరు ప్రోగ్రాం; * routing, n. వెళ్ళగొట్టడం; మళ్ళించడం; ** flood routing, ph. వరదలని మళ్ళించడం; ప్రవాహాన్ని మళ్లించడం; * rovibronic, adj. [phys.] భ్రమణకంపన; ఎలక్ట్రానిక్ స్థితి లోని కంపన మట్టంలో భ్రమణ ఉపమట్టం; రెండు బంతులని ఒక రబ్బరు తాడుతో కట్టి వాటిని గిరగిర తిప్పితే ఆ రెండు బంతుల మధ్య భ్రమణం (తిప్పడం వల్ల), కంపనం (రబ్బరు తాడు వల్ల) కలిసిన భ్రమణకంపనం ఉంటుంది; a rotational sublevel of a vibrational level of an electronic state; * row, n. (1) పంక్తి; బంతి; బారు; బరి; వరుస; శ్రేణి; క్రమం; ఒగి; ఓలి; ఓజ; ఆవలి; ఆళి; రాజి; ధారణి; తతి; ఛటం; (2) జట్టీ; తగువులాట; ** rows and columns, ph. ఛటాపటాలు; * rowdy, n. పోకిరి; * royal poinciana, n. తురాయి పూవు [bot.] ''Delonix regia;'' * rub, v. t. పాము; తోము; పిసుకు; రాయు; రుద్దు; మాలీసు చేయు; మర్దనా చేయు; ఉద్వర్తించు; * rubber, n. రబ్బరు; రుద్దు; ** rubber cork, ph. కార్క్ తో చేసిన బిరడా; ** rubber stopper, ph. రబ్బరు బిరడా; * rubbing, n. ఉద్వర్తనం; ** rubbing alcohol, ph. మర్దనోలు; ఉద్వర్తన ఒలంతం; కషణాలంతం; కషణోల్; ఐసో ప్రొపైల్ ఆల్కహాలు; * rubeola, n. మీజిల్స్; జ్వరం, దగ్గు, రొంప మొదలైన రోగ లక్షణాలు కనిపించేసరికి పదిరోజులు పడుతుంది. తర్వాత కళ్లు పుసి కట్టడం, తర్వాత కళ్లలోనూ, బుగ్గలమీద, చిన్న చిన్న తెల్లని మచ్చలు వస్తాయి. తర్వాత ఒళ్లంతా పేత పేసినట్టు; చిన్న చిన్న పొక్కులు వస్తాయి; see also rubella and roseola; * rubella, n. జర్మన్ మీజిల్స్; గర్భవతులకి ఈ జబ్బు వస్తే పుట్టబోయే పిల్లకి చాలా ప్రమాదం. కనుక రజస్వల అయేలోగానే ఆడపిల్లలు వేక్సినేషన్ చేయించుకోవాలి. see also rubbeola and roseola; * rubbish, n. చెత్తా చెదారం; తుక్కూ దూగరా; చెత్త; * ruby, n. కెంపు; మాణిక్యం; నవరత్నములలో ఒకటి; కెంపు యొక్క నాణ్యతను, రంగులోని స్వచ్ఛతను బట్టి 'పద్మ రాగం', 'కురువిందం', 'సౌగంధికం', 'నీలగంధి' అన్న పేర్లతో కూడా పిలుస్తారు; * rudder, n. చుక్కాని; పీలి; కర్ణం; అరిత్రం; * rudimentary, adj. ప్రాయికమైన; ప్రాథమిక; మూల; ముఖ్య; ** rudimentary property, ph. తన్మాత్ర; హిందూ శాస్త్రాల ప్రకారం శబ్ధం ఆకాశం యొక్క, స్పర్శ వాయువు యొక్క, రూపం అగ్ని యొక్క, గంధం పృధ్వి యొక్క, రసం జలం యొక్క తన్మాత్రలు; * rudiments, n. ప్రాథమిక సూత్రాలు; మూల సూత్రాలు; తన్మాత్రలు; బీజాలు; * ruff, v. t. కోయు; కోసు; తురుపు ముక్కతో కోయు; * rug, n. (1) కంబళి; (2) తివాసీ; * ruin, v. t. రూపుమాపు; నాశనం చేయు; * ruins, n. ఉత్సన్నముల; శిధిలములు; * rule, v. t. ఏలు; పాలించు; పరిపాలించు; * rule, n. (1) సూత్రం; నియమం; నియతి; నిబంధన; కట్టడి; అనుశాసనం; విధి; విధాయకం; ఖాయిదా; చౌకట్టు; రూలు; (2) తిన్నని గీత; కాగితం మీద రాత సౌలభ్యానికి గీసిన గీత; పంక్తి; ** according to rule, ph. నియమానుసారం; చౌకట్టు ప్రకారం; చౌకట్టును బట్టి; ** ruled paper, ph. రూళ్ళ కాగితం; తిన్నని గీతలుతో ఉన్న కాగితం; * ruler, n. (1) ఏలిక; పాలకుడు; పరిపాలకుడు; (2) రూళ్ళకర్ర; (3) కొలబద్ద; * rules, n. విధులు; నియమాలు; నిబంధనలు; * ruling, adj. పాలక; ** ruling class, ph. పాలక వర్గం; ** ruling party, ph. పాలక పక్షం; * rum, n. శీధు; మైరేయం; ఆసవం; చెరకు రసాన్ని పులియబెట్టి చేసే సారా; * ruminant, n. రోమంధము; నెమరువేయు జంతువు; * ruminate, v. t. నెమరువేయు; రోమంధించు; ఒక విషయాన్ని గురించి నిదానంగా ఆలోచించు; * rumination, n. నెమరు; రోమంధము; * rumor, n. పుకారు; వినికిడి; వదంతి; లోకవార్త; ప్రవాదం; లోకప్రవాదం; గాలికబురు; నీలివార్త; పోవిడి; * rump, n. పిర్ర; పిరుదు; నితంబం; * rumpus, n. అల్లరి; * rumpus room, n. ఆట గది; * run, n. పరుగు; * run, v. i. పరుగెత్తు; పారు; ఉడాయించు; * run, v. t. నడుపు; ** run a department, ph. డిపార్టుమెంటుని నడుపు; * rung, n. మెట్టు; సోపానం; నిచ్చెన మెట్టు; * runway, n. పరుగుబాట; విమానాలు ఎగిరే ముందు; వాలిన తర్వాత వాడుకునే పరుగు బాట; * rupee, n. రూపాయి; * {|style="border-style: solid; border-width: 5 px" | '''---Usage Note: rupee * ---Say "a two lakh rupee debt" or "ten rupee loan", but write "a Rs. 2 lakh debt" or "a Rs.10 loan"; ''' |} * * rupture, v.i. పగులు; చితుకు; బద్దలవు; పేలు; * rural, adj. గ్రామీణ; జానపద; పల్లెటూరి; * ruse, n. కుయుక్తి; * rush, n. (1) రద్దీ; ఉరవడి; సంరంభం; వేగం, ఆధిక్యం; (2) రెల్లు, తుంగ, a kind of grass; * rushes, n. సంరంభ ప్రదర్శనం; సినిమాలో భాగాలు తియ్యగానే ఎలా వచ్చిందో చూడడానికి వేసే ప్రదర్శన; * Russell's viper, n. రక్తపొడ; ఒక జాతి పాము; * rust, n. (1) తుప్పు; ఆశ్మరాగం; (2) చార తెగులు; ** black rust, ph. నల్లచార తెగులు; ** red rust, ph. ఎర్రచార తెగులు; * rustic, adj. పామర; గ్రామీణ; అసభ్య; సంస్కృతి లేని; పల్లెటూరి తరహా; * rustic, n. పామరుడు; పల్లెటూరు ఆసామీ; బైతు; * rusticles, n. తుప్పొడి; (ety.) తుప్పు + పొడి; * rut, n. (1) రుతుకాలం; జంతువులలో లైంగిక ప్రకోపన జరిగే రుతువు; see also estrus; (2) విసుగు పుట్టించే దైనందిన కార్యక్రమం; * ruthlessly, adv. జాలి లేకుండా, నిర్దయగా; * rye, n. రై; ఒక రకం ధాన్యం; [bot.] Secale cereale; ** rye grass, ph. ఒక రకం గడ్డి మొక్క; ఈ గడ్డికి, రై ధాన్యానికి ఏ విధమైన సంబంధము లేదు; [bot.] Lalium temulentum;''' |width="65"| <!--- Do Not Change This Line ---> <!--- Insert ALL Images Below This Line (center|150px|thumb) ---> |- |- <!--- Nothing Below This Line! ---> |} ==మూలం== * V. Rao Vemuri, English-Telugu and Telugu-English Dictionary and Thesaurus, Asian Educational Services, New Delhi, 2002 ISBN 0-9678080-2-2 [[వర్గం:వేమూరి ఇంగ్లీషు-తెలుగు నిఘంటువు]] 2kh7xfkv7dofdghg1nhhklans0uyt5w