ఎన్నడు విజ్ఞానమిక నాకు

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ఎన్నడు విజ్ఞానమిక నాకు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3345</id>
    <revision>
      <id>551326</id>
      <parentid>266019</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T16:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bliss127</username>
        <id>7263</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* బయటి లింకులు */</comment>
      <origin>551326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1865" sha1="r7cbryka0lifwf0zcn5xxyf1v6xjygp" xml:space="preserve">{{Annamayya-box1-top|ఎన్నడు విజ్ఞానమిక   (రాగం: శివరంజని) (తాళం : ఆది)}}

&lt;poem&gt;
ఎన్నడు విజ్ఞానమిక నాకు 
విన్నపమిదె శ్రీ వేంకటనాథా ||

బాసిన బాయవు బంధములు 
ఆస దేహమున్నన్నాళ్ళు 
కోసిన తొలగవు కోరికలు 
గాసిలి చిత్తము కలిగినన్నాళ్ళు ||

కొచ్చిన కొరయవు కోపములు 
గచ్చుల గుణములు గలిగినన్న్నాళ్ళు 
తచ్చిన తగలవు తహ తహలు 
రచ్చల విషయపు రతులన్నాళ్ళు ||

ఒకటి కొకటికిని ఒడబడవు 
అకట శ్రీవేంకటాధిపుడా 
సకలము నీవే శరణంటే ఇక 
వికటము లణగెను వేడుక నాళ్ళు ||

&lt;/poem&gt;
{{Annamayya-box-bottom}}


{{Annamayya-box2-top|ennaDu vij~jAnamika   (Raagam: )  (Taalam: )}}
&lt;poem&gt;
ennaDu vij~jAnamika nAku 
vinnapamide SrIvEMkaaTanAtha 

bAsina bAyavu BavabaMdhamulu 
Asa I dEhamunnannALLu 
kOsina tolagavu kOrikalu 
gAsili cittamu kaliginannALLu 

koccina korayavu kOpamulu 
gaccula guNamulu galiginannnALLu 
taccina tagalavu taha tahalu 
raccala viShayapu ratulannALLu 

okaTi kokaTikini oDabaDavu 
akaTa SrIvEMkaTAdhipuDA 
sakalamu nIvE SaraNaMTE ika 
vikaTamu laNagenu vEDuka nALLu 
&lt;/poem&gt;
{{Annamayya-box-bottom}}

===బయటి లింకులు===
[https://annamayya-u.blogspot.com/2009/05/ennadu-vignanamika-naaku.html]


----


{{అన్నమయ్య పాటలు}}

[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]</text>
      <sha1>r7cbryka0lifwf0zcn5xxyf1v6xjygp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551327</id>
      <parentid>551326</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T16:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bliss127</username>
        <id>7263</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* బయటి లింకులు */</comment>
      <origin>551327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1936" sha1="c2k7bfvc4uh9vaha6u7jl38zwbv120p" xml:space="preserve">{{Annamayya-box1-top|ఎన్నడు విజ్ఞానమిక   (రాగం: శివరంజని) (తాళం : ఆది)}}

&lt;poem&gt;
ఎన్నడు విజ్ఞానమిక నాకు 
విన్నపమిదె శ్రీ వేంకటనాథా ||

బాసిన బాయవు బంధములు 
ఆస దేహమున్నన్నాళ్ళు 
కోసిన తొలగవు కోరికలు 
గాసిలి చిత్తము కలిగినన్నాళ్ళు ||

కొచ్చిన కొరయవు కోపములు 
గచ్చుల గుణములు గలిగినన్న్నాళ్ళు 
తచ్చిన తగలవు తహ తహలు 
రచ్చల విషయపు రతులన్నాళ్ళు ||

ఒకటి కొకటికిని ఒడబడవు 
అకట శ్రీవేంకటాధిపుడా 
సకలము నీవే శరణంటే ఇక 
వికటము లణగెను వేడుక నాళ్ళు ||

&lt;/poem&gt;
{{Annamayya-box-bottom}}


{{Annamayya-box2-top|ennaDu vij~jAnamika   (Raagam: )  (Taalam: )}}
&lt;poem&gt;
ennaDu vij~jAnamika nAku 
vinnapamide SrIvEMkaaTanAtha 

bAsina bAyavu BavabaMdhamulu 
Asa I dEhamunnannALLu 
kOsina tolagavu kOrikalu 
gAsili cittamu kaliginannALLu 

koccina korayavu kOpamulu 
gaccula guNamulu galiginannnALLu 
taccina tagalavu taha tahalu 
raccala viShayapu ratulannALLu 

okaTi kokaTikini oDabaDavu 
akaTa SrIvEMkaTAdhipuDA 
sakalamu nIvE SaraNaMTE ika 
vikaTamu laNagenu vEDuka nALLu 
&lt;/poem&gt;
{{Annamayya-box-bottom}}

===బయటి లింకులు===
[https://annamayya-u.blogspot.com/2009/05/ennadu-vignanamika-naaku.html Ennaḍu vijnamika - ఎన్నడు విజ్ఞానమిక] 

----


{{అన్నమయ్య పాటలు}}

[[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]]</text>
      <sha1>c2k7bfvc4uh9vaha6u7jl38zwbv120p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వికీసోర్స్:రచ్చబండ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5373</id>
    <revision>
      <id>551328</id>
      <parentid>543575</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T17:11:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>1688</id>
      </contributor>
      <comment>/* Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>551328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="227934" sha1="6u9m97sdn5elk4qtkqc7osf1b1nzt1t" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.''

Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.&lt;br&gt; 
''Currently, we are only able to conduct interviews in English.''

The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time.

For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.&lt;br&gt;We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite&amp;oldid=26027495 --&gt;

== Reusing references: Can we look over your shoulder? ==

''Apologies for writing in English.''

The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references.

* The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here].
* Interviews can be conducted in English, German or Dutch.
* [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]].
* Sessions will be held in January and February.
* [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.]
* Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment.

We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]]
&lt;!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25956752 --&gt;

== Invitation to join January Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!

We are the hosting this month’s [[:m:Wikisource Community meetings|Wikisource Community meeting]] on '''27 January 2024, 3 PM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1706367600 check your local time]).

As we gear up for our upcoming Wikisource Community meeting, we are excited to share some additional information with you.

The meetings will now be held on the last Saturday of each month. We understand the importance of accommodating different time zones, so to better cater to our global community, we've decided to alternate meeting times. The meeting will take place at 3 pm UTC this month, and next month it will be scheduled for 7 am UTC on the last Saturday. This rotation will continue, allowing for a balanced representation of different time zones.

As always, the meeting agenda will be divided into two halves. The first half of the meeting will focus on non-technical updates, including discussions about events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. The second half will delve into technical updates and conversations, addressing major challenges faced by Wikisource communities, similar to our previous Community meetings.

If you are interested in joining the meeting, kindly leave a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org''' and we will add you to the calendar invite.

Meanwhile, feel free to check out [[:m:Wikisource Community meetings|the page on Meta-wiki]] and suggest any other topics for the agenda.

Regards

[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]

&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 10:54, 18 జనవరి 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:09, 19 జనవరి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:01, 31 జనవరి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. 

A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks.

Please look forward to hearing about the next steps soon.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:24, 12 ఫిబ్రవరి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26160150 --&gt;

== Invitation to join February Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!


We are the hosting this month’s [[:m:Wikisource Community meetings|Wikisource Community meeting]] on '''24 February 2024, 7 AM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1708758000 check your local time]).


The meeting agenda will be divided into two halves. The first half of the meeting will focus on non-technical updates, including discussions about events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. The second half will delve into technical updates and conversations, addressing major challenges faced by Wikisource communities, similar to our previous Community meetings.


If you are interested in joining the meeting, kindly leave a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org''' and we will add you to the calendar invite.


Meanwhile, feel free to check out [[:m:Wikisource Community meetings|the page on Meta-wiki]] and suggest any other topics for the agenda.


Regards
[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]


&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 11:11, 20 ఫిబ్రవరి 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== 19000 వ్యాసాల తెలుగు వికీసోర్సు ==

2024 మార్చి నెలలో మనం 19,000 వ్యాసాలను చేరుకున్న శుభ సందర్భంలో ఇందులో పనిచేస్తున్న వికీసోర్సు వాడుకరులకు అందరికీ శుభాకాంక్షలు మరియు ధన్యవాదాలు. ముఖ్యంగా దేవీశ్రీప్రసాద్, శ్రీరామమూర్తి, రామేశం, అర్జునరావు, సుశీలమ్మ, మురళీకృష్ణ గార్లకు నాయొక్క విశేషమైన శుభాకాంక్షలు. మనం చేయాల్సిన మరెంతో కృషికి ఇది మంచి పునాది. ఇండిక్ భాషలలో మొదటిస్థానానికి మనం చేరాలను కాంక్షిద్దాము. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 04:59, 4 మార్చి 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26276337 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
: ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
: ''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all,

This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. 

Here are the key planned dates:

*  May 2024: Call for candidates and call for questions
*  June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5]
*  June-August 2024: Campaign period
*  End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period
*  October–November 2024: Background check of selected candidates
*  Board's Meeting in December 2024: New trustees seated

Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan.

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]].

Best regards,

[[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group)

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26349432 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read-only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2024-03-20|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2024-03-20T14:00|en}} {{#time:H:i e|2024-03-20T14:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2024-03-20|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]], 00:01, 15 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=25636619 --&gt;

== CIS-A2K announcing Community Collaborations program ==

&lt;small&gt;Please feel free to translate this into your preferred language.&lt;/small&gt;

Dear Wikimedians,

Exciting news from A2K! We're thrilled to announce that CIS-A2K is now seeking proposals for collaborative projects and activities to advance Indic Wikimedia projects. If you've got some interesting ideas and are keen on co-organizing projects or activities with A2K, we'd love to hear from you.

Check out all the details about requirements, process, timelines, and proposal drafting guidelines right [[m:CIS-A2K/Community Collaboration|here]].

We're looking forward to seeing your proposals and collaborating to boost Indic Wikimedia projects and contribute even more to the open knowledge movement.

Regards [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 14:26, 18 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_WS_VPs&amp;oldid=23000588 --&gt;

== Switching to the Vector 2022 skin ==

[[File:Vector 2022 video-en.webm|thumb]]
''[[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2024-03 for Wikisource|Read this in your language]] • &lt;span class=plainlinks&gt;[https://mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Reading%2FWeb%2FDesktop+Improvements%2FUpdates%2F2024-03+for+Wikisource&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{Int:please-translate}}]&lt;/span&gt; • Please tell other users about these changes''

Hi everyone. We are the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. As you may have read in our previous message, over the past year, we have been getting closer to switching every wiki to the Vector 2022 skin as the new default. In our previous conversations with Wikisource communities, we had identified an issue with the Index namespace that prevented switching the skin on. [[phab:T352162|This issue is now resolved]].

We are now ready to continue and will be deploying on Wikisource wikis on '''March 25th'''. 

To learn more about the new skin and what improvements it introduces, please [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|see our documentation]]. If you have any issues with the skin after the change, if you spot any gadgets not working, or notice any bugs – please comment below! We are also open to joining events like the [[m:Wikisource Community meetings|Wikisource Community meetings]] to talk to you directly. Thank you! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;చర్చ&lt;/span&gt;]]) 20:50, 18 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/MM/Varia&amp;oldid=26416927 --&gt;

== Invitation to join March Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!

We're excited to announce our upcoming Wikisource Community meeting, scheduled for '''30 March 2024, 3 PM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1711810800 check your local time]). As always, your participation is crucial to the success of our community discussions.

Similar to previous meetings, the agenda will be split into two segments. The first half will cover non-technical updates, such as events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. In the second half, we'll dive into technical updates and discussions, addressing key challenges faced by Wikisource communities.

'''New Feature: Event Registration!'''  &lt;br /&gt;
Exciting news! We're switching to a new event registration feature for our meetings. You can now register for the event through our dedicated page on Meta-wiki. Simply follow the link below to secure your spot and engage with fellow Wikisource enthusiasts:

[[:m:Event:Wikisource Community Meeting March 2024|Event Registration Page]]

'''Agenda Suggestions:'''  &lt;br /&gt;
Your input matters! Feel free to suggest any additional topics you'd like to see included in the agenda.

If you have any suggestions or would just prefer being added to the meeting the old way,
simply drop a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org'''.

Thank you for your continued dedication to Wikisource. We look forward to your active participation in our upcoming meeting.

Best regards,  &lt;br /&gt;
[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== Invitation to join April Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!


We are the hosting this month’s Wikisource Community meeting on '''27 April 2024, 7 AM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1714201200 check your local time]).


Similar to previous meetings, the agenda will be split into two segments. The first half will cover non-technical updates, such as events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. In the second half, we'll dive into technical updates and discussions, addressing key challenges faced by Wikisource communities.

Simply follow the link below to secure your spot and engage with fellow Wikisource enthusiasts:

[[:m:Event:Wikisource Community Meeting April 2024|Event Registration Page]]

If you have any suggestions or would just prefer being added to the meeting the old way,
simply drop a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org'''. 

Thank you for your continued dedication to Wikisource. We look forward to your active participation in our upcoming meeting.

Regards
[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]


&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:21, 22 ఏప్రిల్ 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to select members of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:20, 25 ఏప్రిల్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== WMF’s Annual Plan Draft (2024-2025) and Session during the South Asia Open Community Call (SAOCC) ==

Hi Everyone,

This message is regarding the [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025|Wikimedia Foundation’s Draft Annual Plan for 2024-2025]], and in continuation of [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/XER6M7X2LPMRVI4N5MPXMZ5G4UUMBIQR/ Maryana’s email]; inviting inputs from members of the movement. The entire annual plan is available in multiple languages and a shorter summary is available in close to 30 languages including many from South Asia; and open for your feedback.

We invite you all to a session on the Annual Plan during 19th May's [:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]], in line with the [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Collaboration|collaborative approach]] adopted by the foundation for finalizing Annual Plans. The discussion will be hosted by members of the senior leadership of the Wikimedia Foundation.

Call Details (Please add the details to your respective calendars)
* [https://meet.google.com/ffs-izis-bow Google Meeting]
** Date/Time: 19th May 2024 @ 1230-1400 UTC or 1800-1930 IST

You can add any questions/comments on Etherpad [https://etherpad.wikimedia.org/p/South_Asia_Community_Call]; pre-submissions welcomed.

Ps: To know more about the purpose of an Annual Plan, please read our [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan#Frequently_Asked_Questions_(FAQ) listed FAQs]. Look forward to seeing you on the call.

Best [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 16:35, 14 మే 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=24930250 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;Hello all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page].

This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource.

Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]].

We look forward to your participation!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:23, 14 మే 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== Invitation to join May Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!

We're excited to announce our upcoming Wikisource Community meeting, scheduled for '''25 May 2024, 3 PM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1716649200 check your local time]).
As always, your participation is crucial to the success of our community discussions.

Similar to previous meetings, the agenda will be split into two segments. The first half will cover non-technical updates, such as events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. In the second half, we'll dive into technical updates and discussions, addressing key challenges faced by Wikisource communities.

Simply follow the link below to secure your spot and engage with fellow Wikisource enthusiasts:

[[:m:Event:Wikisource Community Meeting May 2024|Event Registration Page]]

Agenda Suggestions:
Your input matters! Feel free to suggest any additional topics you'd like to see included in the agenda.

If you have any suggestions or would just prefer being added to the meeting the old way,
simply drop a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org'''.

Thank you for your continued dedication to Wikisource. We look forward to your active participation in our upcoming meeting.

Regards,
[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]

&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 11:34, 20 మే 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

[[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]]

Dear community members,

The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. 

You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. 

You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language.

On behalf of the CAC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:25, 22 మే 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello,

The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. 

We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term:

* North America (USA and Canada)
** –
* Northern and Western Europe
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]]
* Latin America and Caribbean
** –
* Central and East Europe (CEE)
** —
* Sub-Saharan Africa
** –
* Middle East and North Africa
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]]
* East, South East Asia and Pacific (ESEAP)
** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]]
* South Asia
** –

The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term:

* [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]]
* –
* –
* –
* –

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 జూన్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hi everyone,

The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading.

'''What is the Wikimedia Movement Charter?'''

The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

'''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”'''

Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote.

'''Movement Charter ratification vote'''

Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta.

If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org].

On behalf of the MCDC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:45, 11 జూన్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== వికీసోర్స్ కరదీపిక (ఆంగ్లం)  ==

వికీసోర్స్ సభ్యులకు నమస్కారం 
CIS/A2K వారు భారతీయ వికీ సమూహాల కొరకు ఆంగ్లంలో రూపొందించిన వికీసోర్స్ కరదీపికను సహాయం పేజీలో ఉంచాము. కొత్తగా చేరిన సభ్యులు  అవసరమైన వారు చూడవచ్చు. త్వరలో తెలుగులో కూడా లభ్యమవుతుంది.&lt;/br&gt;
ధన్యవాదాలు  &lt;/br&gt;
తెవికీ బడి (తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్) [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:14, 14 జూన్ 2024 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,   పూర్తి లింకు ఇస్తే  బాగుండేది. [[c:File:Wikisource_Handbook_for_Indian_Communities.pdf  |Wikisource Handbook for Indian Communities (CIS/A2K) PDF Version]] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:09, 29 జూలై 2024 (UTC)
::@ [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]])గారు ధన్యవాదాలు. ఈ నావిగేషన్ కంటే నేరుగా లింక్ ఇస్తేనే బావుండేది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:47, 29 జూలై 2024 (UTC)

== OCR error ==

[[user:Arjunaraoc]] OCR ప్రయత్నిస్తుంటే Error from the OCR tool అని మెసేజ్ వస్తున్నది. ఒకసారి చూడండి. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 03:55, 24 జూన్ 2024 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] గారు,  నేను గూగుల్ OCR పరీక్షించగా రెండు నిలువవరుసల పాఠ్యం అప్రమేయంగా సరియైన క్రమంలో OCR చేసి [https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F:Grandaalaya_Sarvasvamu_V.1,_No.1_(1916).pdf/19&amp;oldid=442324 ఇచ్చినది].  ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలియచేయండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:55, 29 జూలై 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading.

Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]].

After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further.

If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org'''].

On behalf of the CEC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:52, 25 జూన్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== Invitation to join June Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!

We're excited to announce our upcoming Wikisource Community meeting, scheduled for '''29 June 2024, 7 AM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1719644400 check your local time]).
As always, your participation is crucial to the success of our community discussions.

Similar to previous meetings, the agenda will be split into two segments. The first half will cover non-technical updates, such as events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. In the second half, we'll dive into technical updates and discussions, addressing key challenges faced by Wikisource communities.

Simply follow the link below to secure your spot and engage with fellow Wikisource enthusiasts:


[[:m:Event:Wikisource Community Meeting June 2024|Event Registration Page]]

Agenda Suggestions:
Your input matters! Feel free to suggest any additional topics you'd like to see included in the agenda.

If you have any suggestions or would just prefer being added to the meeting the old way,
simply drop a message on '''sgill@wikimedia.org'''.

Thank you for your continued dedication to Wikisource. We look forward to your active participation in our upcoming meeting.

Regards,

[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]

&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:17, 26 జూన్ 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''.

If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:47, 8 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== పొరపాటు సరిచేయాలి ==
{{ping|user:Arjunaraoc}}
https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%97%E0%B0%82:%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%A6%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B0%AE%E0%B1%81_%E0%B0%B0%E0%B0%9A%E0%B0%AF%E0%B0%BF%E0%B0%A4%E0%B0%B2%E0%B1%81 ఈ పై వర్గాన్ని ఒకసారి చూడండి. వీరిలో కొందరు వేదకాల రచయితలు కారు. కానీ ఆ వర్గంలో ఎందుకున్నారు. దోషాన్ని సరిచేయగలమా. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 14:37, 8 జూలై 2024 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] గారు, పుట్టిన వివరం గతించిన వివరం తెలియనపుడు [[మూస:ఏ యుగము]] ద్వారా అప్రమేయంగా వస్తున్న యుగం.  నేను దానిని కాలం తెలియని యుగము గా మార్చాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:16, 29 జూలై 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;U4C Special Election - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024.

The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]].

In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]].

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Movement Charter ratification voting results&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.  

As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy.

The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: 

'''Individual vote:'''

Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333).

'''Affiliates vote:'''

Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111).

'''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:'''

The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].  

With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''.

We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance.

The Charter Electoral Commission,

[[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:54, 18 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:47, 27 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== డైనమిక్ లేఅవుట్  మార్పులు ==

[[MediaWiki:Gadget-PageNumbers.js]] తాజా చేశాను.  పుస్తకం చూసేటప్పుడు, పేజీ సంఖ్యలు కనబడటానికి, మీ అభిరుచులలో  ఉపకరణాలు విభాగంలో, Interface ఉపవిభాగంలో Display options  ను టిక్ పెట్టె చేతనం చేసి భద్రపరచండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:19, 29 జూలై 2024 (UTC)

== Train-the-Trainer (TTT) 2024: Call for Applications ==

''Apologies for writing in English, please feel free to post this into your language.''

Dear Wikimedians,

We are thrilled to announce the 9ninth iteration of the Train-the-Trainer (TTT) program, co-hosted by CIS-A2K and the Odia Wikimedians User Group. TTT 2024 will be held from October 18-20, 2024, in Odisha.

This event aims to enhance leadership and training skills among active Indian Wikimedians, with a focus on innovative approaches to foster deeper engagement and learning.

; Key Details:

* Event Dates: October 18-20, 2024
* Location: Odisha, India
* Eligibility: Open to active Indian Wikimedians
* Scholarship Application Deadline: Thursday, August 15, 2024

We encourage all interested community members to apply for scholarships. Please review the event details and application guidelines on the [[:m:Meta page|Meta page]] before submitting your application.
Apply Here: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeshY7skcMUfevuuzTr57tKr_wwoefrJ9iehq6Gn_R8jl6FmA/viewform Scholarship Application Form]
For any questions, please post on the [[:m:Talk:CIS-A2K/Events/Train the Trainer Program/2024|Event talk page]] or email nitesh@cis-india.org. 

We look forward to your participation and contributions!

Regards [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 10:47, 31 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_WS_VPs&amp;oldid=23000588 --&gt;

== Checking files / ఫైళ్లను తనిఖీ చేస్తోంది ==
Hello, Greetings from Denmark!

I like to check files and I have noticed that there are 546 files here according to [[ప్రత్యేక:గణాంకాలు]]. I have checked a few from [[ప్రత్యేక:ఫైళ్లజాబితా]] and I can see that not all files have a formal license template like {{tl|PD-old}} and the template {{tl|Information}} with information about the source, author and age.

According to [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] all files must have a valid license. Non -free  files are only allowed if there is an Exemption Doctrine Policy (EDP) and according to [[:m:Non-free_content#Wikisource]] it is unclear if non-free content is allowed here.

In non-free content is allowed then the EDP should be added to the list above and linked to [[:d:Q4391089]].

If non-free content is not allowed then [[మీడియావికీ:Licenses]] should be updated. The latest version of Creative Commons is 4.0 so the list of licenses should be updated with that too. Also GFDL is not a good license for media files so I suggest to remove it from the list of suggested licenses. 

All active users could help by checking the files they have uploaded. I can help adding {{tl|Information}} etc. with my bot like I did on te.wikipedia if that can be any help.

A place to start could also be the unused files at [[ప్రత్యేక:వాడనిఫైళ్లు]]. I they do not have a valid source, author and license then they can perhaps just be deleted. 


హలో, డెన్మార్క్ నుండి శుభాకాంక్షలు!

నేను ఫైళ్లను తనిఖీ చేయాలనుకుంటున్నాను మరియు [[ప్రత్యేక:గణాంకాలు]] ప్రకారం ఇక్కడ 546 ఫైల్‌లు ఉన్నాయని నేను గమనించాను. నేను [[ప్రత్యేక:ఫైళ్లజాబితా]] నుండి కొన్నింటిని తనిఖీ చేసాను మరియు అన్ని ఫైల్‌లు {{tl|PD-old}} మరియు టెంప్లేట్ {{tl|Information}} వంటి అధికారిక లైసెన్స్ టెంప్లేట్‌ను కలిగి లేవని నేను చూడగలను మూలం, రచయిత మరియు వయస్సు.

[[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] ప్రకారం అన్ని ఫైల్‌లు తప్పనిసరిగా చెల్లుబాటు అయ్యే లైసెన్స్‌ని కలిగి ఉండాలి. మినహాయింపు సిద్ధాంత విధానం (EDP) ఉన్నట్లయితే మాత్రమే నాన్-ఫ్రీ ఫైల్‌లు అనుమతించబడతాయి మరియు [[:m:Non-free_content#Wikisource]] ప్రకారం ఇక్కడ నాన్-ఫ్రీ కంటెంట్ అనుమతించబడుతుందా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది.

నాన్-ఫ్రీ కంటెంట్‌లో అనుమతించబడుతుంది, ఆపై EDP ఎగువ జాబితాకు జోడించబడాలి మరియు [[:d:Q4391089]]కి లింక్ చేయాలి.

ఫ్రీ కాని కంటెంట్ అనుమతించబడకపోతే [[మీడియావికీ:Licenses]] అప్‌డేట్ చేయాలి. క్రియేటివ్ కామన్స్ యొక్క తాజా వెర్షన్ 4.0 కాబట్టి లైసెన్స్‌ల జాబితా కూడా దానితో నవీకరించబడాలి. అలాగే మీడియా ఫైల్‌లకు GFDL మంచి లైసెన్స్ కాదు కాబట్టి సూచించిన లైసెన్స్‌ల జాబితా నుండి దాన్ని తీసివేయమని నేను సూచిస్తున్నాను.

సక్రియ వినియోగదారులందరూ వారు అప్‌లోడ్ చేసిన ఫైల్‌లను తనిఖీ చేయడం ద్వారా సహాయం చేయవచ్చు. నేను te.wikipediaలో చేసినట్లుగా నా బాట్‌తో {{tl|సమాచారం}} మొదలైనవాటిని జోడించడంలో సహాయం చేయగలను.

ప్రారంభించడానికి ఒక స్థలం కూడా ఉపయోగించని ఫైల్‌లు కావచ్చు [[ప్రత్యేక:వాడనిఫైళ్లు]]. నా దగ్గర చెల్లుబాటు అయ్యే మూలం, రచయిత మరియు లైసెన్స్ లేవు, అప్పుడు అవి తొలగించబడవచ్చు. --[[వాడుకరి:MGA73|MGA73]] ([[వాడుకరి చర్చ:MGA73|చర్చ]]) 11:31, 2 ఆగస్టు 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now.

'''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC.

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:30, 6 ఆగస్టు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 --&gt;

== Reminder: Apply for TTT 2024 Scholarships by August 22 ==

Dear Wikimedians,

'''Important Reminder''': The scholarship application deadline has been extended till Thursday, August 22, 2024. We encourage active Wikimedians to submit their applications before the deadline.

Please ensure you review the essential details on [[:m:CIS-A2K/Events/Train the Trainer Program/2024|Meta page]] regarding this event.

Scholarship Application [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeshY7skcMUfevuuzTr57tKr_wwoefrJ9iehq6Gn_R8jl6FmA/viewform form]
 
For any questions, please reach out on the Event talk page or via email at nitesh@cis-india.org or Chinmayee at chinumishra70@gmail.com.

Regards,

TTT 2024 Organising team

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 20:16, 20 ఆగస్టు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_WS_VPs&amp;oldid=23000588 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC ==

Hi all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page].

This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites.

Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation!

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 23:20, 22 ఆగస్టు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== తెవికీ పండగ 2025 - సర్వే ==

నమస్కారం!
తెవికీ 21వ పుట్టిన రోజు, లక్ష వ్యాసాల మైలురాయిని చేరుకోబోతున్న సందర్భంగా, తెవికీ పండగ 2025 జరుపుకోవాలని తెలుగు వికీపీడియా సముదాయం యోచిస్తోంది. దీనిని ఎలా జరపాలి, ఎలాంటి కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి, వంటి ప్రశ్నలకు మీ అందరి అభిప్రాయాలు, సూచనలు ఎంతో ముఖ్యం. మీ అభిప్రాయలు, ఆలోచనలను [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdDCcVEawkI_j9YNrB6iuZH_Jnnll3Q-1-Fqib8j85s8VDNMw/viewform ఈ ఫారంను] నింపి తెలియజేయాసి, నిర్వాహకులకు సహాయపడతారు అని అభ్యర్థిస్తున్నాము.
ధన్యవాదాలు 🙏-- &lt;font color=&quot;green&quot; face=&quot;Segoe Script&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;b&gt; [[User:Pranayraj1985|Pranayraj Vangari]] &lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;sup&gt;&lt;font face=&quot;Andalus&quot;&gt; ([[User talk:Pranayraj1985|talk]]) &amp;#124;[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]])&lt;/font&gt;&lt;/sup&gt; 08:12, 28 ఆగస్టు 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]].

I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026:

* North America (USA and Canada)
** Ajraddatz

The following seats were not filled during this special election:

* Latin America and Caribbean
* Central and East Europe (CEE)
* Sub-Saharan Africa
* South Asia
* The four remaining Community-At-Large seats

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]].

On behalf of the U4C and the Elections Committee,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:07, 2 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board.

Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]].

When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:15, 3 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== Scholarship Applications Now Open for Wikisource Conference 2025! ==

Dear Wikimedians,

We are thrilled to announce that the Wikisource Conference is returning after a decade! It will be held from 14 to 16 February 2025 in Denpasar, Bali, Indonesia. This event will be a great opportunity for us to come together, share experiences, and discuss the future of Wikisource and its community.
We are now accepting scholarship applications for the Wikisource Conference 2025 to promote diversity and inclusion. Scholarships are open to active contributors, community members, developers, and partners involved with Wikisource or related projects.

Important Details:
* Application Period: 1 September 2024 to 20 September 2024
* Application Deadline: 20 September 2024
* Meta page: [[:m:Wikisource Conference 2025/Scholarships|Link]]

We encourage everyone who is passionate about Wikisource and interested in attending this unique gathering to apply for a scholarship. The selection committee will carefully review all applications, focusing on contributions to the Wikisource project, community engagement, and the potential impact of participation in the conference.

To apply, please fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfKU36artM5fVRFeG9GAZGhJSVFJKlACkywvE522fJ6zBf_nA/viewform scholarship application form]. We will provide updates soon for more information about the conference, including program details, speakers, and venue.

If you have any questions or need help with your application, feel free to reach out on the [[:m:Talk:Wikisource Conference 2025/Scholarships|Meta Talk page]] or email us at wikisourceconference@gmail.com.

We look forward to receiving your applications and hope to see many of you in Bali for the Wikisource Conference 2025!

Regards, 

&lt;small&gt;
Nitesh Gill

The Wikisource Conference 2025 Team
&lt;/small&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 11:14, 5 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=27399964 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read-only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2024-09-25|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2024-09-25T15:00|en}} {{#time:H:i e|2024-09-25T15:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2024-09-25|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. 

'''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]], 09:38, 20 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=27248326 --&gt;

== Scholarship Application Deadline Extended for Wikisource Conference 2025! ==

Dear Wikimedians,

This message is about the Wikisource Conference, taking place from 14 to 16 February 2025 in Denpasar, Bali, Indonesia, after a decade-long break. This conference will be a fantastic opportunity to reconnect, share insights, and discuss the future of Wikisource and its vibrant community.

In the spirit of promoting diversity and inclusion, we're pleased to inform you that the deadline for scholarship applications has been '''extended to 29 September 2024'''.

If you still need to apply, please [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfKU36artM5fVRFeG9GAZGhJSVFJKlACkywvE522fJ6zBf_nA/viewform fill out the application form].

For any questions or assistance, feel free to contact us via the [[:m:Talk:Wikisource Conference 2025|Meta Talk page]] or by email at wikisourceconference@gmail.com.

We look forward to your applications and hope to see you at the Wikisource Conference 2025!

Thank you [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:32, 20 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)

Wikisource Conference 2025 Scholarship Team
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=27416045 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:57, 27 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 --&gt;

== Final Reminder: Wikisource Conference 2025 Scholarship Deadline ==

Dear Wikimedians,

This is a final reminder that the scholarship application deadline for the Wikisource Conference 2025 is 29 September 2024. The conference will take place from 14-16 February 2025 in Denpasar, Bali, Indonesia, after a decade-long break.

If you haven’t applied yet, please do so by completing the scholarship [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfKU36artM5fVRFeG9GAZGhJSVFJKlACkywvE522fJ6zBf_nA/viewform application form] by 11:59 AM UTC, 29th September 2024. 

For any questions, reach out via the Meta Talk page or email us at wikisourceconference@gmail.com.

We look forward to your participation!

Regards,
Wikisource Conference 2025 Scholarship Team

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:31, 29 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=27416045 --&gt;

== Invitation to Participate in Wiki Loves Ramadan Community Engagement Survey ==

Dear all,

Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
We are excited to announce the upcoming [[m:Wiki Loves Ramadan|Wiki Loves Ramadan]] event, a global initiative aimed at celebrating Ramadan by enriching Wikipedia and its sister projects with content related to this significant time of year. As we plan to organize this event globally, your insights and experiences are crucial in shaping the best possible participation experience for the community.

To ensure that Wiki Loves Ramadan is engaging, inclusive, and impactful, we kindly invite you to participate in our community engagement survey. Your feedback will help us understand the needs of the community, set the event's focus, and guide our strategies for organizing this global event.

Survey link: https://forms.gle/f66MuzjcPpwzVymu5

Please take a few minutes to share your thoughts. Your input will make a difference!

Thank you for being a part of our journey to make Wiki Loves Ramadan a success.


Warm regards,

User:ZI Jony 03:20, 6 అక్టోబరు 2024 (UTC)

Wiki Loves Ramadan Organizing Team
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=27510935 --&gt;

== Ppoem మూస ==

[[పుట:Grandaalaya Sarvasvamu V.1, No.1 (1916).pdf/17]] సవరిస్తుండగా, Ppoem అనే మూస ఉంటే బాగుంటుంది అనిపించింది.
https://en.wikisource.org/wiki/Template:Ppoem [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:01, 12 అక్టోబరు 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted.

The following four candidates were the most voted:

# [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]]
# [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]]
# [[User:Victoria|Victoria Doronina]]
# [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]]

While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]]

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group

&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:26, 14 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:09, 16 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27601062 --&gt;

== Announcing Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024 &amp; scholarship applications ==

Dear Wikimedians,

We hope you are well. 

We are thrilled to announce the upcoming [[:metawiki:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]], hosted by the [[:metawiki:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers UG]] (aka Indic-TechCom) in collaboration with the [[:metawiki:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians UG]]. The event will take place in Bhubaneswar during 20-22 December 2024.

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve the experience of contributors and consumers of Wikimedia projects. The event is intended for:

* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, which includes developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers etc.
* Content contributors having in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors to any other FOSS community or have participated in Wikimedia events in the past, and would like to get started with contributing to Wikimedia technical spaces.

We encourage you to follow the essential details &amp; updates on Meta-Wiki regarding this event. 

Event Meta-Wiki page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Wikimedia_Hackathon_Bhubaneswar_2024

Scholarship application form: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf07lWyPJc6bxOCKl_i2vuMBdWa9EAzMRUej4x1ii3jFjTIaQ/viewform Click here to apply ]

''(Scholarships are available to assist with your attendance, covering travel, accommodation, food, and related expenses.)''

Please read the application guidance on the Meta-Wiki page before applying.

The scholarship application is open until the end of the day 2 November 2024 (Saturday).
 
If you have any questions, concerns or need any support with the application, please start a discussion on the event talk page or reach out to us contact@indicmediawikidev.org via email.

Best,

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 09:35, 19 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 --&gt;

== Final Reminder: Join us in Making Wiki Loves Ramadan Success ==

Dear all,

We’re thrilled to announce the Wiki Loves Ramadan event, a global initiative to celebrate Ramadan by enhancing Wikipedia and its sister projects with valuable content related to this special time of year. As we organize this event globally, we need your valuable input to make it a memorable experience for the community.

Last Call to Participate in Our Survey: To ensure that Wiki Loves Ramadan is inclusive and impactful, we kindly request you to complete our community engagement survey. Your feedback will shape the event’s focus and guide our organizing strategies to better meet community needs.

* Survey Link: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSffN4prPtR5DRSq9nH-t1z8hG3jZFBbySrv32YoxV8KbTwxig/viewform?usp=sf_link Complete the Survey]
* Deadline: November 10, 2024
Please take a few minutes to share your thoughts. Your input will truly make a difference!

'''Volunteer Opportunity''': Join the Wiki Loves Ramadan Team! We’re seeking dedicated volunteers for key team roles essential to the success of this initiative. If you’re interested in volunteer roles, we invite you to apply.
* Application Link: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfXiox_eEDH4yJ0gxVBgtL7jPe41TINAWYtpNp1JHSk8zhdgw/viewform?usp=sf_link Apply Here]
* Application Deadline: October 31, 2024
Explore Open Positions: For a detailed list of roles and their responsibilities, please refer to the position descriptions here: [https://docs.google.com/document/d/1oy0_tilC6kow5GGf6cEuFvdFpekcubCqJlaxkxh-jT4/ Position Descriptions]

Thank you for being part of this journey. We look forward to working together to make Wiki Loves Ramadan a success!


Warm regards,&lt;br&gt;
The Wiki Loves Ramadan Organizing Team 05:13, 29 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=27568454 --&gt;

== కృష్ణశాస్త్రి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ==

వికీపీడియాలో ఉన్న చూరుకుదనాన్ని దాని సోదర ప్రాజెక్టులలోకి సైతం తీసుకువెళ్లడానికి మనం కొంత కృషి చేయాల్సి ఉంది. తెలుగు వికీ వివిధ సోదర ప్రాజెక్టులలో వికీపీడియా తర్వాత ఎక్కువ చురుకుగా పని జరుగుతున్నది వికీసోర్సుయే అని నా అభిప్రాయము. దాన్ని కొనసాగించడానికి ఈ నవంబర్ 1న తెలుగు సాహిత్యంలో ఎంతో కృషి చేసిన భావకవి అయిన దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గారి జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకొని  నేను అనుకున్న కొన్ని విషయాలు మీ ముందు ఉంచుతున్నాను. సముదాయ సభ్యులు మీమీ అభిప్రాయాలను తెలుపగలరు. 
# ముందుగా రెండు వారాల ప్రూఫ్ రీడథాన్ నిర్వహించుకోవాలి. ఇందులో ఎంపిక చేసుకున్న ఏవైనా కొన్ని పుస్తకాలను ప్రూఫ్ రీడ్ చేయాలి. 
# దీంట్లో దిద్దుబాట్లు చేయడం, ప్రూఫ్ రీడ్ చేయడం, ప్రచురించడం వంటి విషయాలపై కొంత అవగాహన కొరకు నేను మొదటి వారంలో రెండు ఆన్లైన్ అవగాహనా తరగతులు నిర్వహిస్తాను.
# రెండు వారాలు అనగా 14 రోజుల్లో మనదరం సమిష్టిగా రెండు పుస్తకాలను అచ్చు దిద్దడమే ఈ ఎడిటథాన్ లక్ష్యం. ఇది వికీసోర్సులో మరిన్ని ప్రాజెక్టులు నిర్వహించడానికి పునాది రాయిగా ఉపయోగపడుతుంది అని నా అభిప్రాయము.
# ఫిబ్రవరి 21 అంతర్జాతీయ మాతృభాషా దినోత్సవం నాటికి కనీసం ఒక పది మంది కొత్త వాడుకరులు వికీసోర్సులో దిద్దుబాట్లు చేసేలా చేయడానికి మనందరం కృషి చేద్దాం. అందుకు ఈ ఎడిటథాన్ ను తొలి మెట్టుగా చేసుకుందాం.

వాడుకరులు [[వాడుకరి:Rajasekhar1961]], [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి]], [[వాడుకరి:Nrgullapalli]], [[వాడుకరి:Nagarani Bethi]], [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి]], [[వాడుకరి:Vjsuseela]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m]], [[వాడుకరి:Palagiri]], [[వాడుకరి:v Bhavya]], [[వాడుకరి:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s]], [[వాడుకరి:KINNERA ARAVIND]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Thirumalgoud]], [[వాడుకరి:Tmamatha]], [[వాడుకరి:Kasyap]], [[వాడుకరి:Nskjnv]] గార్లు అదే విధంగా ఇతర వికిమీడియన్లు మీమీ అభిప్రాయాలు తెలుపగలరు. [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 11:12, 2 నవంబరు 2024 (UTC).[[వాదుకరి:A.Murali]]
:: మీ అభిమానానికి ధన్యవాదాలు. దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గారు పరమపదించి 1980 నుండి 44 సంవత్సరాలైనది. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం రచయిత మరణించిన 60 సంవత్సరాల పిదప మాత్రమే అవి హక్కులనుండి విముక్తి చెందుతాయి. కావున మీరు వేరొక మంచి రచయిత/రచయిత్రిని గుర్తించమని మనవి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:55, 2 నవంబరు 2024 (UTC)
:::మీ సూచనకు ధన్యవాదాలు రాజశేఖర్ గారు. మీరన్నది నిజమే పై ప్రతిపాదనలో కొన్ని సవరణలు చేశాను గమనించగలరు. కృష్ణశాస్త్రి గారి పేరుతో ఈ ప్రూఫ్ రిడథాన్ నిర్వహించుకుందాం. పుస్తకాలు మాత్రం కాపీహక్కుల  నియమాల ప్రకారం సెలెక్ట్ చేసుకుందాం.  [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 07:40, 4 నవంబరు 2024 (UTC)
::::తప్పకుండా చేద్దాము. ఏయే పుస్తకాలను తీసుకుందామో ఆలోచించండి. మరీ ప్రాచీన సాహిత్యం అంతగా పనిచేయడానికి రుచించకపోవచ్చును. మంచి ముద్రణ ప్రతి అయితే పనిచేసేవారు ఉత్సాహం చూపిస్తారు. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:15, 4 నవంబరు 2024 (UTC)
:::::ధన్యవాదాలు రాజశేఖర్ గారు. మీ సూచన బావుంది. అలాగే చేద్దాం [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 11:08, 5 నవంబరు 2024 (UTC)
[[వికీసోర్సు:వికీప్రాజెక్టు/కృష్ణశాస్త్రి ప్రూఫ్ రీడథాన్|ప్రాజెక్టు పేజీ]] ఒకటి సృష్టించడం జరిగింది. సభ్యులు గమనించగలరు. [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 17:01, 5 నవంబరు 2024 (UTC)

=== ప్రాజెక్టు ఫలితాలు ===
:ఈ ప్రాజెక్టును నిర్వహించడం ద్వారా నిర్ణయించుకున్న దాదాపు అన్నీ పుస్తకాలలో కనీసం పది పేజీలకు మించకుండా ప్రూఫ్ రీడ్ లు జరిగాయి.  [[సూచిక:Vavilala Somayajulu Sahityam-2 Natakalu.pdf]] ఈ పుస్తకం మాత్రం మొత్తం పూర్తయి దించుకోడానికి సిద్ధంగా ఉంది. దీనికి కృషి చేసిన వాడుకరులు అందరికీ శుభాకాంక్షలు, ధన్యవాదాలు. ఈ ప్రాజెక్టులో అత్యధిక ప్రూఫ్ రీడ్ లు చేసిన వాడుకురుల పేర్లు, చురుకుగా పని చేసిన వాడుకరుల పేర్లు క్రింద ఇవ్వడం జరిగింది.
:* [[A.Murali]]
:* [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]]
:* [[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]]
:* [[వాడుకరి:Nagarani Bethi|Nagarani Bethi]]
:* [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]]
:* [[వాడుకరి:Pravallika16|Pravallika16]]
:వీరికి ప్రత్యేక అభినందనలు, శుభాకాంక్షలు. ఇలాగే మున్ముందు జరగబోయే అన్నీ ప్రాజెక్టులలో మీ తోడ్పాటును అందిస్తారని ఆశిస్తున్నాం. [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 05:19, 10 డిసెంబరు 2024 (UTC)

== Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC ==

Hello everyone,

The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone &lt;https://zonestamp.toolforge.org/1732896000&gt;). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: &lt;https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024&gt;.

This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation.

Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:55, 21 నవంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== విశ్వవిద్యాలయంలో వికీసోర్సు వర్క్ షాప్ ప్రాజెక్టు ==

సముదాయ సభ్యులకు నమస్కారం!

ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న కృష్ణశాస్త్రి ప్రూఫ్ ఫ్రీఫ్ రీడతాన్ లో భాగంగా మనం ఎంపిక చేసుకున్న పుస్తకాలలో చాలా వరకు పేజీలు ప్రూఫ్ రీడ్ చేయబడుతున్నాయి.... దీనిని ఇదేవిధంగా కంటిన్యూ చేయడానికి హైదరాబాదులోని ప్రముఖ కళాశాలైన ఉస్మానియా, నిజాం కళాశాలలో వర్క్ షాప్ లను నిర్వహిస్తే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం. 

దీని వల్ల కొత్త వాడుకరులు తయారై మరి కొంత సాహిత్యం వికీసోర్సుకు లభిస్తుందన్న ఉద్దేశంతో 2025 ఫిబ్రవరిలో మార్చి లో ఈ వర్క్ షాప్ నిర్వహిద్దామని ఆలోచన... దీనికై వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారికి రాపిడ్ గ్రాండ్ కూడా అప్లై చేసినట్లయితే బావుంటుందని నా అభిప్రాయం. దీని ద్వారా ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ తెలుగు శాఖ నుండి, నిజాం కాలేజ్ తెలుగు శాఖ నుండి చెరో పదిమంది కొత్త వాడుకరులు తయారైతే అపారమైన ప్రాచీన తెలుగు సాహిత్యాన్ని ఆ శాఖలో పని చేసినటువంటి ఆచార్యుల సాహిత్య పుస్తకాలు కాపీరైట్స్ తో వికీసోర్సులో చేర్చడానికి ప్రయత్నం చేయవచ్చు. 

దీనిపై మీ మీ అభిప్రాయాలు తెలుపగలరు.[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 09:43, 27 నవంబరు 2024 (UTC)

:అభిలాష్ గారూ నమస్కారం!
:మీ ప్రతిపాదన బావుంది. ఈ ప్రాజెక్టు సక్రమంగా జరిగి వర్క్ షాప్ విజయవంతం అవుతే చాలా మంది కొత్త వాడుకరులు మన వికీసోర్సుకి లభిస్తారు అని నా అభిప్రాయం. దాని వలన ఎంతో అపారమైన సాహిత్యాన్ని మనం అంతర్జాలంలో అభివృద్ధి చేయవచ్చు. ఇప్పుడిప్పుడే వికిసోర్స్ లో దిద్దుబాట్లు చేస్తున్న నాకు కూడా మరింత కొత్త వాడుకరులను కలుపుకుపోవాలని ఉంది. ఆన్లైన్ సెషన్స్ ద్వారా మాత్రమే నేను కృష్ణశాస్త్రి ప్రూఫ్ రీడతాన్ లో భాగంగా కొన్ని పేజీలు ప్రూఫ్ రీడ్ చేశాను. ఇప్పుడు ఆఫ్లైన్ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తే నా లాంటి వారికి చాల ఉపయోగపడుతుందని నా అభిప్రాయం. - [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 07:29, 29 నవంబరు 2024 (UTC)

:: మంచి ఆలోచన. తెలుగు శాఖలో ఆచార్యులుగా పనిచేసిన భాషా పరిశోధకులు, కవిపండితులు, రచయితలు గురించిన వ్యాసాలు, తద్వారా భాషాభివృద్ధికి ఎంతో కృషిచేయవచ్చును. వివిధ కళాశాలలోని తెలుగు ˛M.A, PhD చేస్తున్న విద్యార్ధులను ప్రోత్సహించి వారిద్వారా తెలుగు వికీసోర్సులో గొప్పగా సాహిత్యసేవ చేయవచ్చును. గ్రాంటు తప్పకుండా లభిస్తుందని అనిపిస్తున్నది. పదండి ముందుకు. పదండి త్రోసుకు....శుభాకాంక్షలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 08:15, 29 నవంబరు 2024 (UTC)

చాలా బాగుందండీ. తప్పక చేయవలసిన కార్యశాల. మీకు శుభాకాంక్షలు.--[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 08:41, 3 డిసెంబరు 2024 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. మీ సలహాలు సూచనలు మాకెంతో బలం... కలిసికట్టుగా కార్యశాలను నిర్వహించడానికి తదుపరి కార్యాచరణను మొదలుపెడతాను. -[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 15:19, 5 డిసెంబరు 2024 (UTC)
::మీ అలొచన చాలా బాగుంది. మీ ప్రతి పాదన బాగుంది. నాది మరొ అలొచన ఉంది. హైదరాబాద్ లొ చాలా Gated communities ఉన్నాయి.వాటిలొ మన వికీ పీడియ అవగాహన సదస్సులు యెర్పాటు చేసుకుంటె బాగుంటుందని నా సలహ. Gated Communities లొ అన్ని వర్గాల వారు ఉంటారు. మీ యువకులు, Technical Team వారు అలొచిస్తే తెవీకి ఎక్కువ మంది వికి పీడియాకి రావడానికి అవకాశం ఉంటుందని నా సలహ. కశ్యప్ గారి సలహాలను, సూచనలను తీసుకొని ముందుకు వెల్లవచ్చు. [[వాడుకరి:A.Murali|A.Murali]] ([[వాడుకరి చర్చ:A.Murali|చర్చ]]) 03:35, 9 డిసెంబరు 2024 (UTC)
:::సముదాయ సభ్యులకు నమస్కారం! వర్క్ షాప్ ప్రతిపాదనకు మద్దతు తెలిపిన మీ అందరికీ హృదయ పూర్వక ధన్యవాదాలు. మీ అందరి ప్రోత్సాహం మేరకు వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారికి నేను గ్రాంటు ప్రతిపాదన రాశాను. అది అప్రూవ్ అయిందని తెలపడానికి సంతోషిస్తున్నాను. గ్రాంటు వివరాలు ఇక్కడ https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Utilizing_Telugu_Wikisource_as_a_Digital_Resource_in_Hyderabad%E2%80%99s_Academic_Institutions గమనించవచ్చు. 
:::పేమెంట్ ప్రక్రియ పూర్తికాగానే నిర్వహణా పనులు ప్రారంభించాల్సి ఉంది. దానికై మీ అమూల్యమైన సూచనలు, సలహాలు ఇవ్వగలరు.--[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 14:42, 29 జనవరి 2025 (UTC)
::::[[వికీసోర్సు:వికీప్రాజెక్టు/వికీసోర్సు అవగాహన సదస్సు]] పేజీ సృష్టించడం జరిగింది. సభ్యులు గమనించగలరు. -- [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 17:47, 23 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

* నేను వేరే ఇతర పనులలో పాల్గొనడం వలన తీరిక లేనందున ఈ కార్యక్రమాల పేజీ తెలియలేదు, చూడలేదు. పాల్గొంటున్న మీకందరికీ అభినందనలు. వికిసోర్స్ లో జరుగుతున్న అన్ని అభివృద్ధి ప్రక్రియలు, సాంకేతిక విషయాలు జాగ్రత్తగా గమనించి ముందుకు తీసుకువెళ్తే తెలుగు వికీసోర్స్ మూలాల డేటాబేస్ చక్కగా రూపొందుతుంది. శుభాకాంక్షలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:28, 25 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

== తెవికీ 21వ వార్షికోత్సవం స్కాలర్‌షిప్ దరఖాస్తులకు ఆహ్వానం ==

నమస్కారం, తెలుగు వికీమీడియా యూజర్ గ్రూప్ ఆధ్వర్యంలో [[w:వికీమీడియా_ఫౌండేషన్|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]], సిఐఎస్-ఎ2కె ల సహకారంతో 2025 ఫిబ్రవరి 14, 15, 16 తేదీలలో [[w:తిరుపతి|తిరుపతి]] లో [[w:వికీపీడియా:తెవికీ_పండగ-25|తెవికీ పండగ-2025]] (తెలుగు వికీపీడియా 21వ వార్షికోత్సవం) జరపాలని సముదాయం నిశ్చయించింది. తెవికీ 21వ వార్షికోత్సవ ఉపకారవేతనం కోసం [https://te.wikipedia.org/wiki/వికీపీడియా:తెవికీ_పండగ-25/స్కాలర్‌షిప్పులు| తెవికీ పండగ-25/స్కాలర్‌షిప్పులు] పేజీలో దరఖాస్తు ఫారానికి లింకు ఇచ్చాము. 2024, డిసెంబరు 13 దాకా ఈ దరఖాస్తు ఫారం అందుబాటులో ఉంటుంది. ఈ లోపు మీ దరఖాస్తులు సమర్పించగలరు. ధన్యవాదాలు.-- &lt;font color=&quot;green&quot; face=&quot;Segoe Script&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;b&gt; [[User:Pranayraj1985|Pranayraj Vangari]] &lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;sup&gt;&lt;font face=&quot;Andalus&quot;&gt; ([[User talk:Pranayraj1985|talk]]) &amp;#124;[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]])&lt;/font&gt;&lt;/sup&gt; 15:06, 3 డిసెంబరు 2024 (UTC)  (తెవికీ పండగ-2025-కమ్యూనికేషన్ &amp; స్కాలర్ షిప్ కమిటీ నుండి)

== [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedians, 

We are excited to '''Initiate the discussions about India’s potential bid to host [[:m:Wikimania 2027|Wikimania 2027]]''', the annual international conference of the Wikimedia movement. This is a call to the community to express interest and share ideas for organizing this flagship event in India.

Having a consortium of a good number of country groups, recognised affiliates, thematic groups or regional leaders primarily from Asia for this purpose will ultimately strengthen our proposal from the region. This is the first step in a collaborative journey. We invite all interested community members to contribute to the discussion, share your thoughts, and help shape the vision for hosting Wikimania 2027 in India.

Your participation will ensure this effort reflects the strength and diversity of the Indian Wikimedia community. Please join the conversation on [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation#Invitation to Join the Conversation|Meta page]] and help make this vision a reality!

Regards,
&lt;br&gt;
[[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala User Group]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians User Group]]
&lt;br&gt;
This message was sent with [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 15:14, 4 డిసెంబరు 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&amp;oldid=27906962 --&gt;

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28074658 --&gt;

== Open Community Call - [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedians, 

Happy 2025.. 😊

As you must have seen, members from Wikimedians of Kerala and Odia Wikimedia User Groups initiated preliminary discussions around submitting an Expression of Interest (EoI) to have Wikimania 2027 in India. You can find out more on the [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Meta Page]]. 
 
Our aim is to seek input and assess the overall community sentiment and thoughts from the Indian community before we proceed further with the steps involved in submitting the formal EOI. 
 
As part of the same, we are hosting an '''open community call regarding India's Expression of Interest (EOI) to host Wikimania 2027'''. This is an opportunity to gather your valuable feedback, opinions, and suggestions to shape a strong and inclusive proposal.

* 📅 Date: Wednesday, January 15th 2025  
* ⏰ Time: 7pm-8pm IST 
* 📍 Platform: https://meet.google.com/sns-qebp-hck
 
Your participation is key to ensuring the EOI reflects the collective aspirations and potential of the vibrant South Asian community. 
 
Let’s join together to make this a milestone event for the Wikimedia movement in South Asia. 
 
We look forward to your presence! 
&lt;br&gt;
Warm regards,
&lt;br&gt;
[[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians]] User Group's
&lt;br&gt;
This message was sent with [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 05:55, 14 జనవరి 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&amp;oldid=28100038 --&gt;

== Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! ==

Dear All,

We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch. 

This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture.

* Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]]
* When: Jan 19, 2025 
* Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025).
* Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1 
* Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]]

To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025.

Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language.

Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all.

Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate.

Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success!

For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 12:08, 16 జనవరి 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=27568454 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:12, 24 జనవరి 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== వికీడేటాలో మార్పులు, మొబైల్ ఆప్ ==

వికీసోర్సులో ఉన్న పుస్తకాల సమాచారం వికీడేటాలో మరింత మెరుగ్గా structure చేసేందుకు ఇతర దేశీయ వికీసోర్సు సభ్యులు పూనుకున్నారు. ఇది కొత్తగా తయారుచేస్తున్న మొబైల్ ఆప్ లో తెలుగు పుస్తకాలు చదువుకోడానికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది. [[m:Wikisource reader app]] లో సూచించి విధంగా, [[d:Wikidata:WikiProject Books]] మోడల్ ను ఆధారంగా చేసుకొని ఇది చెయ్యాలి. వికీడేటాలో ప్రూఫ్ రీడింగ్ అయ్యిందని బ్యాడ్జి పెట్టాలి.

ప్రధానంగా, ఒక్కొ రచనకు ఒక ఐటెం, దాని ప్రతి ప్రచురణ కు ఒక్కో ఐటెం ఉండాలి. ఉదాహరణకు [[d:Q150827]], [[d:Q51613242]] చూడండి. మరో ఉదాహరణ: కన్యాశుల్కము 1892లో రాగా, దానిని వేరు వేరు సంవత్సరాలలో ప్రచురించారు. 1961లో కొండపల్లి వీరవెంకయ్య అండ్ సన్సు చేసిన ప్రచురణకు వేరే వికీడేటా ఐటెం ఉండాలి. దీనికి మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయండి.

ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 06:19, 1 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:49, 3 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 --&gt;

== కామన్స్ కు ఎక్కింపు ==

దస్త్రం:Abaddhala veta revised.pdf ను కామన్స్ కు ఎక్కిస్తుంటే ఇలా అంటుంది: 

&quot;Unfortunately, importing files from the source wiki (te.wikisource.org) is not yet possible because there is no configuration for the wiki in the [[mediawikiwiki:Extension:FileImporter/List_of_configured_wikis|configuration file list]]. For information about setting up a configuration file for the wiki, review FileImporter's [[metawiki:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons/Configuration_file_documentation|configuration file documentation page]].&quot;

@[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] చూడగలరు. - [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:29, 3 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]],  హక్కు గల రచయిత కేవలం పై అట్ట బొమ్మ నే కామన్స్ లో ఎక్కించారు.  పుస్తకం ఎక్కించటానికి సరియైన తీరులో అంగీకారం తెలపలేదు.  కావున దీనిని కామన్స్ లోకి దిగుమతి చేయడం ప్రయత్నించినా తొలగింపుకు గురయ్యే అవకాశం వుంది.  ఇలాంటి అవసరం కల పుస్తకాలు తెలుగు వికీసోర్స్ లో లేనందున కామన్స్ ఎక్కింపు సమస్యలు పరిష్కరించలేదు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:46, 4 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]]గారు, కాపీ హక్కుల సమస్యలు లేని ఫైల్లు కొన్ని ఉన్నాయి, ఉదా: [[ప్రత్యేక:ఫైళ్లజాబితా/దేవీప్రసాదశాస్త్రి]].  కామన్స్ ఎక్కింపు వీలు కల్పించడం అవుతుందా? [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 13:34, 8 మార్చి 2025 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారు, [[mediawikiwiki:Extension:FileImporter/Data/te.wikisource|Configuration]] సరిచేశాను. ఒక [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b6/%E0%B0%AD%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%A4%E0%B0%AE%E0%B1%81_%28%E0%B0%85%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%AE%E0%B1%87%E0%B0%A7-%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%8B%E0%B0%B9%E0%B0%A3%29.pdf ఫైల్] ఎగుమతి చేశాను.  మూల దస్త్రంలో సమాచారం, లైసెన్స్  సరిచేసి ఎక్కించాలి. అదనపు లైసెన్స్ లు configuration లో  చేర్చవలసివస్తే తెలియచేయండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:10, 10 మార్చి 2025 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు. PD-old-80 కూడా చేర్చాను. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 18:51, 10 మార్చి 2025 (UTC)

== వికీసోర్సు గురించి ==

వికీసోర్సు గురించి చెప్పే [[వికీసోర్స్:గురించి]] పేజీలో సమాచారమేమీ లేదు. అంచేత వికీపీడియాలో వికీసోర్సు వ్యాసం నుండి సమాచారాన్ని ఉన్నదున్నట్టుగా తెచ్చి ఆ పేజీలో పెట్టాను. మన విధానానికి అనుగుణంగా మార్పులేమైనా అవసరమైతే చెయ్యాలి. అలాగే  [[వికీసోర్స్:గురించి]]  పేజీకి ఎడమ పట్టీలో ఉండే ప్రధాన మెనూలో లింకు పెట్టాలి. పరిశీలించవలసినది. __ [[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] ([[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari|చర్చ]]) 04:50, 7 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

== గణాంకాల పేజీ ==

వికీసోర్సు గణాంకాలను చూపే పేజీల్లేవు మనకు. వివిధ గణాంకాలను తెలిపే పేజీలు అవసరం. పరిశీలించవలసినది. __ [[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] ([[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari|చర్చ]]) 04:58, 7 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 08:29, 22 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 మార్చి 2025 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read-only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-03-19|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-03-19|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. 

'''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:15, 14 మార్చి 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=28307742 --&gt;

==  వికీసోర్స్ కార్యశాల - 21/22 - మార్చ్ 2025 ==

21/3/2025 , 22/3/2025 తెదీలలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో వికీసోర్స్ కార్యశాలలో పాల్గొన్న విద్యార్థీ, విద్యార్థినులు ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన పుస్తకములు అచ్చుదిద్దే ప్రయత్నము చేయవలెను. ఇద్దరు ఒకే పుటను ఒకేసారి అచ్చుదిద్దే కార్యక్రమము చేపట్టకుండా మీలో మీరు సంప్రదించుకొని ఎవరెవరు ఏ పుటలు అచ్చుదిద్దదలచారో ముందే నిర్ణయించుకొని అచ్చుదిద్దవలెను. 
శుభమస్తు. 

1. [[సూచిక:అప్పకవీయము (కాకునూరి అప్పకవి).pdf]] పీఠిక - అచ్చుదిద్దుట - మిగిలినది : ఆమోదించుట 

2. [[సూచిక:Upanyaasapayoonidhi (1911).pdf]] - కాశీభట్ట బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి అచ్చుదిద్దుట 

3. [[సూచిక:ఆంధ్రపదనిధానము.pdf]]  - తూము రామదాసకవి (522 pages ) - అచ్చుదిద్దుట

4. [[సూచిక:విజయవిలాసము.pdf]] - చేమకూర వేంకటకవి - అచ్చుదిద్దుట

5. [[సూచిక:Dharmasaara raamaayanamu (1937).pdf]]    504 pages - జనమంచి శేషాద్రి శర్మ - అచ్చుదిద్దుట

6. [[సూచిక:Vavilala Somayajulu Sahityam-3 - Anuvadalu, Bala Sahityam.pdf]] - అచ్చుదిద్దుట 

[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 02:26, 22 మార్చి 2025 (UTC)

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:05, 4 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) ==

Dear All,

The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. 

The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. 

We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. 

Thank you! [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 08:25, 14 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:35, 17 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ==

వికీపీడియా సోదర ప్రాజెక్టు అయినటువంటి వికీసోర్స్ ను మరింత బలోపేతం చేయడం కోసం, సాహిత్య ఉత్సాహాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడం కోసం తెలుగు తెలంగాణ సాహిత్యంలో అలుపెరుగని కృషి చేసినటువంటి వైతాళికుడు, తెలుగులో మొట్టమొదటి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందిన సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి జన్మదినాన్ని (మే 28) పురస్కరించుకొని నేను, అంజన్ కుమార్ అనుకున్న కొన్ని విషయాలను మీ ముందు ఉంచుతున్నాను. సముదాయ సభ్యులు మీ అభిప్రాయాలు తెలుపగలరని మనవి.
# ఈ మే 1వ తేదీ నుండి 31వ తేదీ వరకు '''సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్''' పేరుతో ఒక ప్రాజెక్టు నిర్వహించుకుందాం.
# ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా దిద్దుబాట్లు చేయడం, ప్రూఫ్ రీడ్ చేయడం, ప్రచురించడం వంటి విషయాలపై కొంత అవగాహన కొరకు నేను మొదటి వారంలో రెండు ఆన్లైన్ అవగాహన తరగతులు నిర్వహిస్తాను. తర్వాతి మూడు వారాల ప్రూఫ్ రీడథాన్ నిర్వహించుకోవాలి. ఇందులో ఎంపిక చేసుకున్న ఏవైనా కొన్ని పుస్తకాలను ప్రూఫ్ రీడ్ చేయాలి.
# మే 28 నాటికి కొత్తగా 10 మంది వాడుకరులతో వికీసోర్సులో దిద్దుబాట్లు చేసేవిధంగా మనందరం కలిసి ఈ ప్రాజెక్టును పూర్తిచేద్దాం.
# ప్రత్యేకంగా సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి పుస్తకాలే లక్ష్యంగా ఈ ప్రాజెక్టు కొనసాగించాలని అనుకుంటున్నాం.

వాడుకరులు [[వాడుకరి:Rajasekhar1961]], [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి]], [[వాడుకరి:Nrgullapalli]], [[వాడుకరి:Nagarani Bethi]], [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి]], [[వాడుకరి:Vjsuseela]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m]], [[వాడుకరి:Palagiri]], [[వాడుకరి:v Bhavya]], [[వాడుకరి:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s]], [[వాడుకరి:KINNERA ARAVIND]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Thirumalgoud]], [[వాడుకరి:Tmamatha]], [[వాడుకరి:Kasyap]], [[వాడుకరి:Nskjnv]], [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]],  [[వాడుకరి:A.Murali]]గార్లు అదే విధంగా ఇతర వికిమీడియన్లు మీమీ అభిప్రాయాలు తెలుపగలరు.
[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 04:06, 27 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)

:అద్భుతం! ప్రవీణ్ గారు.....! &quot;తెలంగాణంబున కవులు పూజ్యంబు&quot; అన్న మాటను &quot;గోల్కొండ కవుల సంచిక&quot; అనే గ్రంథంతో పటాపంచలు చేసిన వైతాళికుడు మన సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారు. అటువంటి మహానీయుల జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకుని వికీసోర్సులో ప్రూఫ్ రీడతాన్ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించడం నిజంగా తెలంగాణ సాహిత్య ప్రియులుగా మనం అందరం సంతోషపడాల్సిన విషయం. 
:ఇందులో భాగంగా సురవరం గారి రచనలను ఎంపిక చేసుకోవడం ఇంకా ఇంకా ఆనందంగా ఉంది తప్పకుండా ఈ ప్రాజెక్టు సఫలం అవుతుందని భావిస్తున్నాను. అంజన్ కుమార్ గారికి కూడా ప్రత్యేక అభినందనలు తప్పకుండా నేనూ ఈ ప్రాజెక్టులో పాల్గొంటాను. -- [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 17:45, 27 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] గారికి నమస్కారం ,  
:మీ కృషికి శుభాకాంక్షలు,
:తెలుగు భాషా సంస్కృతుల వికాసానికి కృషి చేసిన తెలుగు వెలుగు సురవరం ప్రతాపరెడ్డిగారిని స్మరించుకుంటూ ప్రూఫ్ రీడతాన్ నిర్వహించడం సంతోషకరం, మీ ఆలోచన బాగుంది... ముందుకు సాగండి, నిర్వహణ పరమైన అంశాలలో నా వంతు సహకారం ఉంటుంది. [[వాడుకరి:Nskjnv|Nskjnv]] ([[వాడుకరి చర్చ:Nskjnv|చర్చ]]) 11:19, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
:: మంచి కార్యక్రమం తీసుకున్నారు. శుభాకాంక్షలు. సురవరం గారు కారణజన్ముడు. తెలుగు భాషను పరిపుష్టం చేసిన వారు. వారి మొత్తం రచనలను జాబితాగా వారి పేజీ ([[:రచయిత:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి]])లో చేర్చి; వాటికి సంబంధించిన పుస్తకాలకు లింకులు ఇస్తే మే 1 కంటే ముందే సూచిక పేజీలను తయారుచేసుకోవచ్చును. ప్రూఫ్ రీడథాన్ కార్యక్రమం నిర్విఘ్నంగా సాగిపోతుంది. పాల్గొనే వాడుకరులకు ఉత్సాహాన్ని, సంతృప్తిని ఇస్తుంది.  అందరం కలిసి పనిచేద్దాం రండి. ముందుకు పోదాం.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:28, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
:::అలాగే మీరు అన్నట్టే చేద్దాము Rajasekhar 1961 గారు 
:::[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 12:09, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
::మీ సూచనలు, సలహాలను తప్పకుండా తీసుకుంటాను Nskjv గారు.
::[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 12:02, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
: మంచి ఆలోచన. [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] గారికి అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:37, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
::[[వికీసోర్సు:వికీప్రాజెక్టు/సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్]]
::ప్రాజెక్ట్ పేజీ సృష్టించాను దయచేసి గనించగలరు. [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 17:40, 30 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] గారూ, మంచి ఆలోచన. గతేడాది నేను ఇదే సమయంలో సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి పుస్తకాలను వికీసోర్సులో చేరుస్తూ, సోషల్ మీడియాలో ప్రాజెక్ట్ సురవరం అన్నది రూపకల్పన చేసి ప్రచారం చేశాను. చాలామంది దానికి స్పందించగా తెవికీ బడి ద్వారా వారిలో కొందరిని రాజశేఖర్ గారు శిక్షణనిచ్చారు. దానికి సంబంధించిన వివరాలు నేను చేసిన ఈ [https://x.com/santhoo9/status/1795286221209383178 ట్విట్టర్ పోస్టులో] కనిపిస్తాయి, చూడండి. మీకు ఆసక్తి ఉంటే వారి గురించిన సమాచారాన్ని పంచుకోగలను. నా వంతుగా ఈ అంశంలో సహకారం చేయగలను. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:46, 1 మే 2025 (UTC)
::ప్రాజెక్ట్ సురవరం అను వాట్స్ అప్ గ్రూప్ కూడా ఉంది [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:33, 2 మే 2025 (UTC)
== పని చేయని లింకు  ==

రచ్చబండ శీర్షిక క్రింద ఆహ్వాన సందేశంలో - మరిన్ని వివరములకు '''మీరు తెలుగు వికీ సభ్యుల సమూహముని''' లింక్ పనిచేయుటలేదు. సరిచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:19, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! ==

''(Apologies for posting in English)''

Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them.

As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]].

After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki.

The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org.

If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]].

Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 మే 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28663781 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 22:08, 15 మే 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 15:27, 22 మే 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 03:08, 28 మే 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Update from A2K team: May 2025 ==

Hello everyone,

We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]].

The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki.

We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there.

Thanks for your continued support! Thank you 

Pavan Santhosh,

On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 --&gt;

== సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ==

==ఫలితాలు==
సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ప్రాజెక్టులో భాగంగా 7 పుస్తకాలను తీసుకోవడం జరిగింది. ఇందులో [[సూచిక:రామాయణ విశేషములు.pdf]], [[సూచిక:Venkata Ramareddy Jeevita Charitra Pratapa Reddy 1891.pdf]],  [[సూచిక:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు.djvu]], [[సూచిక:Golakonda patrika sampadakeeyalu.pdf]] ప్రూఫ్ రీడ్ చేయడం జరిగింది. దీని కోసం కృషి చేసిన వారందరికీ ధన్యవాదాలు. ఈ ప్రాజెక్టులో చురుకుగా పాల్గొన్న వాడుకరుల పేర్లు 
:* [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]]
:* [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]]
:* [[వాడుకరి:Bhaskaranaidu]]
:* [[వాడుకరి:Gokulellanki]]
:* [[వాడుకరి:Muktheshwri 27]]
:* [[వాడుకరి:Sarala04]]
:* [[వాడుకరి:Arjunaraoc]]

ఇలానే ముందు జరిగే ప్రాజెక్టులల్లో కూడా మీ సహాయ సహకారాలు అందించాలని ఆశిస్తున్నాము. వీరాందరికి ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు ) [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 06:24, 6 జూన్ 2025 (UTC)

== 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Hello Wikimedians of South Asia! 👋

We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page!

We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative:

* Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content
* Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta.
* Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community

If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board!

👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link].

Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬

This message was sent with [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 15:42, 6 జూన్ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 జూన్ 2025 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:44, 17 జూన్ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 జూన్ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== ద్విభాషా పత్రికలలో ఆంగ్ల వ్యాసాలు   ==

@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]]@[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] - ఆంధ్ర గ్రంథాలయం అనేది ద్విభాషా పత్రిక. తెలుగు వికిసోర్స్ లో వ్యాసాలు దిద్దుతున్నాము. 5 సంచికలు ఉన్నాయి. సగటున 4 ఆంగ్లవ్యాసాలుంటాయి. ఆంగ్లవ్యాసాలు కూడా ఇక్కడ ప్రచురించవచ్చా? తెలియ చేయగలరు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:59, 3 జూలై 2025 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] బహు భాషా అంశాలకు  https://wikisource.org వాడుక సూచించబడినప్పటికి,  పత్రిక ప్రధాన లక్ష్యం తెలుగు కాబట్టి, తెలుగు వికీసోర్స్ లో ఇంగ్లీషు పేజీలు కూడా ప్రచురించడం మంచిది. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:19, 4 జూలై 2025 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]]ధన్యవాదాలు సర్. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 10:38, 4 జూలై 2025 (UTC)

== Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes ==

''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)''

Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations.

The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''.
The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below:
[[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]]

These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages.

Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change.

Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]].

Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:46, 14 జూలై 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=28981877 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|చర్చ]]) 15:40, 31 జూలై 2025 (UTC)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&amp;oldid=29066664 --&gt;

== Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) ==

''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.''

The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. 

The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: 

* ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. 
* '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. 

Info about the event:
* Deadline: 20 August 2025 
* Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]

If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. 

— Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad 

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:00, 14 ఆగస్టు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 ==

Dear all,

We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''.
ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks:
* '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback.
* '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives.
**  Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]
**  Deadline to apply (extended): 26 August 2025
**  Event Dates: 10-12 October 2025
We will share further updates with you soon.

''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.''

We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! 

Regards,  

Open Knowledge Initiatives Team

IIIT-Hyderabad 
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 14:42, 20 ఆగస్టు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today ==

Dear all,

This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]]

''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.''

We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities.

Regards, IIITH-OKI 
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 08:35, 26 ఆగస్టు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:36, 26 ఆగస్టు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-09-24|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. 
You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-09-24|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. 

'''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 15:42, 18 సెప్టెంబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29170715 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 04:49, 9 అక్టోబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 అక్టోబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 అక్టోబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:23, 20 నవంబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;</text>
      <sha1>6u9m97sdn5elk4qtkqc7osf1b1nzt1t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>163508</id>
    <revision>
      <id>551275</id>
      <parentid>551237</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T12:15:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551275</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="362" sha1="0ntynsirrfhaap9tiu163qt0gf2ykd0" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>0ntynsirrfhaap9tiu163qt0gf2ykd0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551420</id>
      <parentid>551275</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:02:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551420</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="384" sha1="ouyvynnr4v3r50slfekr7ekdhghsls3" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
9=తొలకరి
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>ouyvynnr4v3r50slfekr7ekdhghsls3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551422</id>
      <parentid>551420</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:03:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551422</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="405" sha1="18iz0ilv6nv3xhgv2hzti1yb0z594m4" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
9=&quot;తొలకరి&quot;
13=&quot;విసూ1&quot;
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>18iz0ilv6nv3xhgv2hzti1yb0z594m4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551425</id>
      <parentid>551422</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551425</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="423" sha1="q4onwtkwk3xqh8rfxtq73ih87rz0esk" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
9=&quot;తొలకరి&quot;
13=&quot;విసూ1&quot;
58=&quot;విసూ&quot;
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>q4onwtkwk3xqh8rfxtq73ih87rz0esk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551426</id>
      <parentid>551425</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:17:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551426</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444" sha1="6i9tjzcryc9364jg8n3sbanls4xw4iy" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
9=&quot;తొలకరి&quot;
13=&quot;విసూ1&quot;
57=&quot;శశికళ&quot;
58=&quot;విసూ&quot;
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>6i9tjzcryc9364jg8n3sbanls4xw4iy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551427</id>
      <parentid>551426</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:19:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551427</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="506" sha1="cvujj0dpdleyfmmec9275d8k0w8mbd6" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
9=&quot;తొలకరి&quot;
13=&quot;విసూ1&quot;
57=&quot;శశికళ&quot;
58=&quot;విసూ&quot;
111=&quot;చిగురుటాకులు&quot;
112=&quot;విసూ&quot;
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>cvujj0dpdleyfmmec9275d8k0w8mbd6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551429</id>
      <parentid>551427</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551429</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="532" sha1="5n68jv5r7xzd22lo8dq67g4i8ocraug" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
9=&quot;తొలకరి&quot;
13=&quot;విసూ1&quot;
57=&quot;శశికళ&quot;
58=&quot;విసూ&quot;
111=&quot;చిగురుటాకులు&quot;
112=&quot;విసూ&quot;
127=&quot;అవీ ఇవీ&quot;
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>5n68jv5r7xzd22lo8dq67g4i8ocraug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551430</id>
      <parentid>551429</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:20:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551430</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="551" sha1="2g9y4mv75m6v0rgzk79oqhja349em7v" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
9=&quot;తొలకరి&quot;
13=&quot;విసూ1&quot;
57=&quot;శశికళ&quot;
58=&quot;విసూ&quot;
111=&quot;చిగురుటాకులు&quot;
112=&quot;విసూ&quot;
127=&quot;అవీ ఇవీ&quot;
128=&quot;విసూ&quot;
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>2g9y4mv75m6v0rgzk79oqhja349em7v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551431</id>
      <parentid>551430</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551431</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="573" sha1="8o3a6ct9ehtokmncfutpavc1kpsaq8a" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
9=&quot;తొలకరి&quot;
13=&quot;విసూ1&quot;
38=&quot;విసూ2&quot;
57=&quot;శశికళ&quot;
58=&quot;విసూ3&quot;
111=&quot;చిగురుటాకులు&quot;
112=&quot;విసూ4&quot;
127=&quot;అవీ ఇవీ&quot;
128=&quot;విసూ5&quot;
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>8o3a6ct9ehtokmncfutpavc1kpsaq8a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551432</id>
      <parentid>551431</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:22:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551432</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="p2qf8ooq6djhvrm65usgjbxkvpfuorx" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|భాష=te
|సంపుటి=[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2|సంపుటి-2]]
|రచయిత=[[రచయిత:అడివి బాపిరాజు]]
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=
|చిరునామా=విశాఖపట్నం
|సంవత్సరం=
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist 
9=&quot;తొలకరి&quot;
13=&quot;విసూ1&quot;
37=&quot;గోధూళి&quot;
38=&quot;విసూ2&quot;
57=&quot;శశికళ&quot;
58=&quot;విసూ3&quot;
111=&quot;చిగురుటాకులు&quot;
112=&quot;విసూ4&quot;
127=&quot;అవీ ఇవీ&quot;
128=&quot;విసూ5&quot;
/&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>p2qf8ooq6djhvrm65usgjbxkvpfuorx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/444</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180480</id>
    <revision>
      <id>551273</id>
      <parentid>498006</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:59:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551273</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2794" sha1="96efp4tabtbbd3l74fu8ekozh5wp28j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గలవాఁడు, కువలయాప్తుఁడు = కలువలకు చెలికాఁడు, అరిభయంకరుఁడు = చక్రవాకములకు భయంకరమైనవాఁడు, అతిధీరుఁడు = మిక్కిలి ధైర్యము గలవాఁడు, తతిమ్మా విషయము సుగమము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — ఆహీనగుణుఁడు = గొప్పగుణము గలవాడు, అతిధీరుఁడు = గొప్పవిద్వాంసుఁడు, తతిమ్మా విషయము శివకథకు సమానము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;రాణ నాతలవరులు సారంగధరుని
పరవిజేయుని సత్వసంపన్ను సురుచి
రాజి నొప్పించి కొనిపోయి యోజ గాన
విదళితవిపత్కరునిగఁ గావించిరి తమి.&lt;/poem&gt;|ref=95}}
'''టీక'''. రాణన్ = ఒప్పిదముగా, వరులు = ఆ పెండ్లికి వచ్చినవారిలో శ్రేష్ఠులు, సారంగధరునిన్ = జింకతాల్పరిని, పరవిజేయుని = శత్రువులచేత జయింపఁగానివానిని, సత్వసంపన్నున్ = దేహబలమే సంపదగాఁ గలవానిని, సురుచిర = మిక్కిలి మనోజ్ఞమైన, ఆజిన్
= అజసంబంధమైనవానిని (శంకరు ననుట), ఒప్పించి = సమ్మతి పరచి, ఆ తలన్ = ఆ బ్రహ్మశిరస్సును, కొనిపోయి = తీసుకపోయి, ఓజన్ = క్రమముగా, కానన్ = కాంచునట్టుగను, విదళిత = మిక్కిలి ఖండింపఁబడిన, విపత్కరునిఁగన్ = ఆపత్కరము గలవానినిఁగా, తమిన్ = అపేక్షతో, కావించిరి = చేసినవారలైరి.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — రాణన్ = ఒప్పిదమగునట్లుగా, ఆతలన్ = అటుపిమ్మట, వరులు = ఆ యుద్దమునందు గల బ్రహ్మాది సురశ్రేష్ఠులు, సారంగధరునిన్ = జింకతాల్పరిని, పరవిజేయునిన్ = శత్రువులకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>96efp4tabtbbd3l74fu8ekozh5wp28j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551274</id>
      <parentid>551273</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T12:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551274</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2814" sha1="3vqvi3x6ue8sn6vwq8qerdfhfrprbu1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గలవాఁడు, కువలయాప్తుఁడు = కలువలకు చెలికాఁడు, అరిభయంకరుఁడు = చక్రవాకములకు భయంకరమైనవాఁడు, అతిధీరుఁడు = మిక్కిలి ధైర్యము గలవాఁడు, తతిమ్మా విషయము సుగమము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — ఆహీనగుణుఁడు = గొప్పగుణము గలవాడు, అతిధీరుఁడు = గొప్పవిద్వాంసుఁడు, తతిమ్మా విషయము శివకథకు సమానము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;రాణ నాతలవరులు సారంగధరుని
పరవిజేయుని సత్వసంపన్ను సురుచి
రాజి నొప్పించి కొనిపోయి యోజ గాన
విదళితవిపత్కరునిగఁ గావించిరి తమి.&lt;/poem&gt;|ref=95}}
'''టీక'''. '''శివ''' — రాణన్ = ఒప్పిదముగా, వరులు = ఆ పెండ్లికి వచ్చినవారిలో శ్రేష్ఠులు, సారంగధరునిన్ = జింకతాల్పరిని, పరవిజేయుని = శత్రువులచేత జయింపఁగానివానిని, సత్వసంపన్నున్ = దేహబలమే సంపదగాఁ గలవానిని, సురుచిర = మిక్కిలి మనోజ్ఞమైన, ఆజిన్
= అజసంబంధమైనవానిని (శంకరు ననుట), ఒప్పించి = సమ్మతి పరచి, ఆ తలన్ = ఆ బ్రహ్మశిరస్సును, కొనిపోయి = తీసుకపోయి, ఓజన్ = క్రమముగా, కానన్ = కాంచునట్టుగను, విదళిత = మిక్కిలి ఖండింపఁబడిన, విపత్కరునిఁగన్ = ఆపత్కరము గలవానినిఁగా, తమిన్ = అపేక్షతో, కావించిరి = చేసినవారలైరి.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — రాణన్ = ఒప్పిదమగునట్లుగా, ఆతలన్ = అటుపిమ్మట, వరులు = ఆ యుద్దమునందు గల బ్రహ్మాది సురశ్రేష్ఠులు, సారంగధరునిన్ = జింకతాల్పరిని, పరవిజేయునిన్ = శత్రువులకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3vqvi3x6ue8sn6vwq8qerdfhfrprbu1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551276</id>
      <parentid>551274</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T12:19:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551276</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2814" sha1="266jp9dj9re4ziw4klvwqzalafk1b8i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గలవాఁడు, కువలయాప్తుఁడు = కలువలకు చెలికాఁడు, అరిభయంకరుఁడు = చక్రవాకములకు భయంకరమైనవాఁడు, అతిధీరుఁడు = మిక్కిలి ధైర్యము గలవాఁడు, తతిమ్మా విషయము సుగమము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — అహీనగుణుఁడు = గొప్పగుణము గలవాడు, అతిధీరుఁడు = గొప్పవిద్వాంసుఁడు, తతిమ్మా విషయము శివకథకు సమానము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;రాణ నాతలవరులు సారంగధరుని
పరవిజేయుని సత్వసంపన్ను సురుచి
రాజి నొప్పించి కొనిపోయి యోజ గాన
విదళితవిపత్కరునిగఁ గావించిరి తమి.&lt;/poem&gt;|ref=95}}
'''టీక'''. '''శివ''' — రాణన్ = ఒప్పిదముగా, వరులు = ఆ పెండ్లికి వచ్చినవారిలో శ్రేష్ఠులు, సారంగధరునిన్ = జింకతాల్పరిని, పరవిజేయుని = శత్రువులచేత జయింపఁగానివానిని, సత్వసంపన్నున్ = దేహబలమే సంపదగాఁ గలవానిని, సురుచిర = మిక్కిలి మనోజ్ఞమైన, ఆజిన్
= అజసంబంధమైనవానిని (శంకరు ననుట), ఒప్పించి = సమ్మతి పరచి, ఆ తలన్ = ఆ బ్రహ్మశిరస్సును, కొనిపోయి = తీసుకపోయి, ఓజన్ = క్రమముగా, కానన్ = కాంచునట్టుగను, విదళిత = మిక్కిలి ఖండింపఁబడిన, విపత్కరునిఁగన్ = ఆపత్కరము గలవానినిఁగా, తమిన్ = అపేక్షతో, కావించిరి = చేసినవారలైరి.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — రాణన్ = ఒప్పిదమగునట్లుగా, ఆతలన్ = అటుపిమ్మట, వరులు = ఆ యుద్దమునందు గల బ్రహ్మాది సురశ్రేష్ఠులు, సారంగధరునిన్ = జింకతాల్పరిని, పరవిజేయునిన్ = శత్రువులకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>266jp9dj9re4ziw4klvwqzalafk1b8i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/445</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180481</id>
    <revision>
      <id>551277</id>
      <parentid>498007</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T12:50:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551277</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3198" sha1="qm2mt3y4lc7lpsr5f9lvgzmesgh7avb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;జయింపఁగానివానిని, సర్వసంపన్నున్ = దేహబలమను సంపదతోఁ గూడుకొన్నవానిని (చంద్రు ననుట), సురచిర = మిక్కిలి మనోజ్ఞమైన, ఆజిన్ = యుద్ధమునందున, ఒప్పించి = సమాధానపరచి, ఓజ = ఉపాధ్యాయుఁడగు బృహస్పతి, కానన్ = కాంచునట్లుగా, కొనిపోయి = యుద్ధమునుండి వెనుకకు మరలించుకొనిపోయి, తమిన్ = అపేక్షతో, విదళిత = మిక్కిలి భేదించబడిన, విపత్కరునిఁగన్ = ఆపదకరము గలవానినిగా (అనఁగా నితరులకు బాధకరుఁడు గానట్లుగా ననుట), కావించిరి = చేసినవారలైరి.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — రాణన్ = ఒప్పునట్లుగా, ఆ తలవరులు = ఆ రాజనరేంద్రుని సంబంధమైన తలారివాండ్రు, పరవిజేయునిన్ = జయింపఁగానివానిని, సత్వసంపన్నున్ = సత్వగుణమను సంపదతోఁ గూడుకొన్నవానిని, సురుచిరాజిన్ = మంచికాంతుల సముదయము గలవానిని, సారంగధరునిన్ = సారంగధరుఁ డనువానిని, నొప్పించి కొనిపోయి = నొవ్వఁజేయుచు తీసుకొనిపోయి, ఓజన్ = క్రమముగా, కానన్ = అరణ్యములో, తమిన్ = రాత్రియందున, విదళిత = మిక్కిలి ఖండింపఁబడిన, వి = చక్కనైన, పత్ = కాళ్ళును, కరునిఁగ = హస్తములు గలవానినిఁగా (అనఁగాఁ జక్కనైన కాళ్ళుఁ జేతులను ఖండింపఁబడినవానినిఁగా ననుట), కావించిరి = చేసినవారలైరి.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు గావించి వారలు సారంగధరుం డేమనునో యటంచు దాపున
నుండి నిరీక్షింపుచుండిన నతండు శల్యఖండపదహారినిఁ గావల
సెనని విచార మొందుటయు నంతఁ దద్విధి గని గగనంపువాణి
వచియింపం దొడంగె నది యెట్లనినను.&lt;/poem&gt;|ref=96}}
'''టీక'''. '''శివ''' — ఇట్లు గావించి = ఈవిధముగా శాంతునిఁ జేసిన&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qm2mt3y4lc7lpsr5f9lvgzmesgh7avb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/446</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180482</id>
    <revision>
      <id>551329</id>
      <parentid>498008</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T20:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551329</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3260" sha1="8bh1mhdsvtgm1gzcy444znek17mzo6b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వారలై, వారలు = ఆ పెండ్లిపెద్దలు, సారంగధరుం డేమనునో యటంచు = శంకరుఁ డేమంటాడో యనుచు, దాపుననుండి నిరీక్షింపుచుండినన్ = సమీపమునందుండి యెదురుచూచుచుండఁగా, అతండు = ఆ శంకరుఁడు, శల్యఖండ = ఎముకముక్కలే, పద = కారణమైన, హారినిఁ గావలసెనని = హారముగా గలవాఁడను గావలసివచ్చెనటంచు (అనఁగా శిరచ్ఛేదముఁ జేసినందులనే బ్రహ్మహత్యాపాతకనివారణార్థము కపాలమాలను శంకరుఁడు ధరించివాడని పురాణప్రసిద్ధము), విచార మొందుటయున్ = ఆలోచనముఁ జెందుటయును, అంతఁ దద్విధిఁ గని = పిమ్మట బ్రహ్మదేవుని గాంచి, గగనంపువాణి = దుర్గభమైన సరస్వతీదేవి, వచియింపం దొడంగెన్ = ఈ విధముగాఁ బలుకసాగిన దాయెను, అది యెట్లనినను = అయ్యది యేలాగంటే.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — అతండు = ఆ చంద్రుఁడు, శల్య = విశేషదుఃఖకారణమగు, ఖండ = తునుకలైన, పద = కిరణములచేత, హారినిఁ గావలసెనని = ఒప్పునట్టివాఁడను గావలసెనటంచు, విచార మొందుటయున్ = చింత నొందుటయును, అంతన్ = పిమ్మట, తద్విధిఁ గని = అల బ్రహ్మదేవుఁడు గాంచి, గగనంపువాణిన్ = దుర్లభమైన వాక్యముతో, తతిమ్మా విషయము పైకథకు సమానము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — దాఁపుననుండి = చాటున నుండినవారలై, నిరీక్షింపుచుండినన్ = చూచుచుండఁగా, అతండు = ఆ సారంగధరుండు, శల్య = విశేషదుఃఖకారణమగు, ఖండపద = తునుకలైన పాదములచే, హారినిఁ గావలసెనని = ఒప్పునట్టివాఁడను గావలసెనటంచు, విచార మొందుటయున్ = దుఃఖ మొందుటయును, అంతన్ = అటుమీదట, తద్విధిఁ గని = ఆ విధమును గాంచి, గగనంపువాణి = ఆకాశవాణి, వచియింపం దొడంగెన్ = పల్కసాగిన దాయెను, అది&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8bh1mhdsvtgm1gzcy444znek17mzo6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/447</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180483</id>
    <revision>
      <id>551330</id>
      <parentid>498009</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T20:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551330</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2751" sha1="gi4kf74ctmyb5gz7sjewrqp5pgw1i91" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;యెట్లనినను = అయ్యది యేలాగంటే, తతిమ్మావిషయము పైకథలకు సమానము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;ఓయి సద్వర శాంతము నొందు మీవుపు
చేడె వలచుట నీ కింత చేటు మూఁడెఁ
బూర్వకృతకర్మ మెటుఁ దప్పిపోవు ననుచుఁ
దొలుతటిచరిత్ర మొప్పుగాఁ దెలిపి మఱియు.&lt;/poem&gt;|ref=97}}
'''టీక'''. '''శివ''' — ఓయిసద్వర = శ్రేష్ఠుఁడవైన యో నాథా (ఓ బ్రహ్మదేవా యనుట), చేడిన్ = పార్వతి యను చేడియను, వలచుట నీ కింత చేటు మూఁడెన్ = మోహించుటవలన నీ కింతటి నాశము గల్గినది, తతిమ్మా విషయము సుగమము.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — ఓయి సద్వర = ఓ నక్షత్రనాయకా, చేడెన్ = తారయను చేడియను, వలచుటన్ = వలచినందువలన, తతిమ్మా విషయము సుగమము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — ఓయి సద్వర = ఓ ధీరవరా, చేడె వలచుట నీ కింత చేటు మూఁడెన్, చిత్రాంగియను చేడియ నిన్ను మోహించుటచే నీ కింతటినాశము గల్గినది, పూర్వకృతకర్మ మెటుఁ దప్పిపోవును = తొల్లి చేసిన పాపకర్మ మెట్లు తొలగిపోవును, అనుచున్ = అటంచు, తొలుతటిచరిత్ర మొప్పుగాఁ దెలిపి = పూర్వజన్మముని నొకరికాళ్ళుసేతులు నరికించినావను గాథను తగురీతి నెఱింగించినదియై, మఱియున్ = అనంతరమునను, ఇఁక ముందు పద్యముతో నన్వయము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నీ వీ గండముఁ బాయుట
జైవాతృకుఁ డనఁగ మఱియుఁ జతురాస్యుఁ డనన్
భావింప సపదకరుఁ డనఁ
గా వెలయు మవార్తి యేల కాంత విడఁగదే.&lt;/poem&gt;|ref=98}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gi4kf74ctmyb5gz7sjewrqp5pgw1i91</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551331</id>
      <parentid>551330</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T20:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551331</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2745" sha1="2t8yw90zolz3kbvz5ppw5nrr2qw8o66" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;యెట్లనినను = అయ్యది యేలాగంటే, తతిమ్మావిషయము పైకథలకు సమానము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;ఓయి సద్వర శాంతము నొందు మీవు
చేడె వలచుట నీ కింత చేటు మూఁడెఁ
బూర్వకృతకర్మ మెటుఁ దప్పిపోవు ననుచుఁ
దొలుతటిచరిత్ర మొప్పుగాఁ దెలిపి మఱియు.&lt;/poem&gt;|ref=97}}
'''టీక'''. '''శివ''' — ఓయిసద్వర = శ్రేష్ఠుఁడవైన యో నాథా (ఓ బ్రహ్మదేవా యనుట), చేడిన్ = పార్వతి యను చేడియను, వలచుట నీ కింత చేటు మూఁడెన్ = మోహించుటవలన నీ కింతటి నాశము గల్గినది, తతిమ్మా విషయము సుగమము.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — ఓయి సద్వర = ఓ నక్షత్రనాయకా, చేడెన్ = తారయను చేడియను, వలచుటన్ = వలచినందువలన, తతిమ్మా విషయము సుగమము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — ఓయి సద్వర = ఓ ధీరవరా, చేడె వలచుట నీ కింత చేటు మూఁడెన్, చిత్రాంగియను చేడియ నిన్ను మోహించుటచే నీ కింతటినాశము గల్గినది, పూర్వకృతకర్మ మెటుఁ దప్పిపోవును = తొల్లి చేసిన పాపకర్మ మెట్లు తొలగిపోవును, అనుచున్ = అటంచు, తొలుతటిచరిత్ర మొప్పుగాఁ దెలిపి = పూర్వజన్మముని నొకరికాళ్ళుసేతులు నరికించినావను గాథను తగురీతి నెఱింగించినదియై, మఱియున్ = అనంతరమునను, ఇఁక ముందు పద్యముతో నన్వయము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;నీ వీ గండముఁ బాయుట
జైవాతృకుఁ డనఁగ మఱియుఁ జతురాస్యుఁ డనన్
భావింప సపదకరుఁ డనఁ
గా వెలయు మవార్తి యేల కాంత విడఁగదే.&lt;/poem&gt;|ref=98}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2t8yw90zolz3kbvz5ppw5nrr2qw8o66</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/448</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180484</id>
    <revision>
      <id>551332</id>
      <parentid>498010</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T21:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551332</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2846" sha1="gl39rpchtp24dx1vu2rcqvj5oc5vs7x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. '''శివ''' — నీ వీగండముఁ బాయుటన్ = ఈ యుపద్రవము తొలుగుటవలన నీవు, భావింపన్ = తలంపఁగా, జైవాతృకుఁ డనఁగన్ = దీర్ఘాయుష్మంతుఁ డనంగను, చతురాస్యుఁ డనన్ = నాలుగుమోములవాఁ డనంగను (అనఁగా నైదవమోము తెగిపోయినందున ననుట), సుపదకరుఁ డనఁగా = సుశబ్దములఁ గలిగించువాఁ డనంగను (అపశబ్దములు గల ముఖము
పోయినందున ననుట), వెలయుదువు = ప్రకాశింతువు, కాంత = ఓ నాథా, ఆర్తి యేల = దుఃఖ మేటికి, విడఁగదే = వీడంగదవే.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — చతురాస్యుఁ డనన్ = చతురవాక్యములు గలవాఁ డనంగను, సుపదకరుఁ డనఁగాన్ = సదుద్యోగమైన కిరణములు గలవాఁ డనంగను (అనఁగా తగ్గుట హెచ్చుట స్వాభావిక మగు కాంతులు గలవాఁడనఁగా ననుట), కాంతన్ = తారయను చేడియను, విడఁగదే = వీడంగదవే, తతిమ్మా విషయము శివకథకు సమానము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — కాంత = ఓ రాజా, సుపదకరుఁ డనఁగాన్ = మంచికాళ్ళుసేతులు గలవాఁ డనంగను (అనఁగా మరల కాలుసేతులు రాగలవనుట), వెలయుదువు = ప్రకాశింతువు, ఆర్తి యేల = దుఃఖ మేటికి, విడఁగదే = వీడంగదవే, తతిమ్మా విషయము చంద్రకథకు సమానము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అన దాపునఁ గలవారలు
విని గోనాథునకు నటులె వివరించిన నా
ఘనుఁ డమలభాషఁ జిత్రాం
గిని చారు సఖీలలామఁ గినిసియుఁ గనియున్.&lt;/poem&gt;|ref=99}}
'''టీక'''. '''శివ''' — అనన్ = ఇట్లు బ్రహ్మతో సరస్వతి పల్కగా, దాపునఁ గలవారు విని = చెంతనుండిన వార లాలకించి, గోనాథు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gl39rpchtp24dx1vu2rcqvj5oc5vs7x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/449</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180485</id>
    <revision>
      <id>551333</id>
      <parentid>498011</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T22:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551333</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3152" sha1="a3qrs6qfrayz88kbblmadzgdyfoy30d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నకున్ = భూదేవికి నాథుఁడైన విష్ణునకు, అటులే = ఆ విధముగనే, వివరించినన్ = తెలుపఁగా, ఆ ఘనుఁడు = ఆ విష్ణుఁడు, అమలభాషన్ = నిర్మలమైన సరస్వతీదేవిని, చిత్రాంగిని = చిత్రావయవములు గలదానిని, చారుసఖీలలామన్ = మనోజ్ఞమైన నారీవతంసమును, కినిసియున్ = సమీపించి, లేక కోపపడి, ఎనియున్ = చూచినవాఁడై, ఇఁక ముందరి పద్యముతో నన్వయము.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — గోనాథునకున్ = స్వర్గనాయకుఁడైన యింద్రునకు, అటులె వివరించినన్ = అట్లే చెప్పగా, ఆ ఘనుఁడు = ఆ యింద్రుఁడు, ఆమలభాషన్ = స్వచ్చమైన మాటలు గలదానిని, చిత్రాంగిని = అరుదైన శరీరము గలదానిని, చారు = బృహస్పతియొక్క, సఖీలలామన్ = ప్రేయసీవతంసమును (అనఁగా తార ననుట), కినిసియు గనియున్ = సమీపించి చూచి, తతిమ్మావిషయము పైకథకు సమానము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — అనన్ = ఇట్లు సారంగధరునితో నాకాశవాణి పల్కఁగా, దాఁపునఁ
గలవారలు విని = చాటుననుండి చూచుచున్న తలారు లాలకించి, గోనాథునకున్ = భూనాయకుఁడైన నరేంద్రునకు, అటులే వివరించిన = ఆ యాకాశవాణి పల్కినట్లుగానే తెలుపగా, ఆ ఘనుఁడు = ఆ రాజనరేంద్రుఁడు, అమలభాషన్ = స్వచ్ఛమైనమాటలు గలదానిని, చిత్రాంగిని = చిత్రాంగి యను భార్యను, చారు = మనోజ్ఞమైన, సఖీలలామన్ = ప్రేయసీవతంసమును, కినిసియుఁ గనియున్ = సమీపించి, లేక కోపముతో జూచినవాఁడై.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;నాస వ్రేలిడుకొని యెంతమోసగత్తె
వబల నాథున కిటు లపయశముఁ గూర్పఁ
దగునె చంపఁగ రక్షింప మగువలె సుమి
నిన్ను నమ్మఁగ వచ్చునే నిర్మలాంగి.&lt;/poem&gt;|ref=100}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a3qrs6qfrayz88kbblmadzgdyfoy30d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551334</id>
      <parentid>551333</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T22:49:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551334</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3155" sha1="q1m48gphjsju4v4dleo791ifizh3e19" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నకున్ = భూదేవికి నాథుఁడైన విష్ణునకు, అటులే = ఆ విధముగనే, వివరించినన్ = తెలుపఁగా, ఆ ఘనుఁడు = ఆ విష్ణుఁడు, అమలభాషన్ = నిర్మలమైన సరస్వతీదేవిని, చిత్రాంగిని = చిత్రావయవములు గలదానిని, చారుసఖీలలామన్ = మనోజ్ఞమైన నారీవతంసమును, కినిసియున్ = సమీపించి, లేక కోపపడి, కనియున్ = చూచినవాఁడై, ఇఁక ముందరి పద్యముతో నన్వయము.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — గోనాథునకున్ = స్వర్గనాయకుఁడైన యింద్రునకు, అటులె వివరించినన్ = అట్లే చెప్పగా, ఆ ఘనుఁడు = ఆ యింద్రుఁడు, ఆమలభాషన్ = స్వచ్చమైన మాటలు గలదానిని, చిత్రాంగిని = అరుదైన శరీరము గలదానిని, చారు = బృహస్పతియొక్క, సఖీలలామన్ = ప్రేయసీవతంసమును (అనఁగా తార ననుట), కినిసియుఁ గనియున్ = సమీపించి చూచి, తతిమ్మావిషయము పైకథకు సమానము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — అనన్ = ఇట్లు సారంగధరునితో నాకాశవాణి పల్కఁగా, దాఁపునఁ
గలవారలు విని = చాటుననుండి చూచుచున్న తలారు లాలకించి, గోనాథునకున్ = భూనాయకుఁడైన నరేంద్రునకు, అటులే వివరించిన = ఆ యాకాశవాణి పల్కినట్లుగానే తెలుపగా, ఆ ఘనుఁడు = ఆ రాజనరేంద్రుఁడు, అమలభాషన్ = స్వచ్ఛమైనమాటలు గలదానిని, చిత్రాంగిని = చిత్రాంగి యను భార్యను, చారు = మనోజ్ఞమైన, సఖీలలామన్ = ప్రేయసీవతంసమును, కినిసియుఁ గనియున్ = సమీపించి, లేక కోపముతో జూచినవాఁడై.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;నాస వ్రేలిడుకొని యెంతమోసగత్తె
వబల నాథున కిటు లపయశముఁ గూర్పఁ
దగునె చంపఁగ రక్షింప మగువలె సుమి
నిన్ను నమ్మఁగ వచ్చునే నిర్మలాంగి.&lt;/poem&gt;|ref=100}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q1m48gphjsju4v4dleo791ifizh3e19</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/450</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180486</id>
    <revision>
      <id>551357</id>
      <parentid>498012</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T02:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551357</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2811" sha1="as4o9enu0xz11o9yj6ywoq3kfdz6sk8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. సుగమము, మూడింట సమము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సతి నీవే వలచుట స
త్పతి శాంతిలు మనుచుఁ దేటపడ నతను సర
స్వతి నుడువ నా తలవరులు
శ్రుతులారఁగ వినిరి గాన శుభమఁటె నీకున్&lt;/poem&gt;|ref=101}}
'''టీక'''. '''శివ''' — అతను = అధికమైన, సరస్వతి = ఓ సరస్వతీదేవీ, సతిన్ = పార్వతీదేవిని, ఈవే వలచుటన్ = నీవే మోహించినందున, సత్పతి = ఓమంచిమగఁడా, శాంతిలు మనుచున్ = ఊరడిల్లుమటంచు, తేటపడన్ = అందరి కిష్టమగునట్లుగా, నుడువన్ = నీవు పల్కఁగా, ఆతల = ఆవలప్రదేశమున గల్గినట్టి, వరులు = శ్రేష్ఠులు, శ్రుతు లారఁగ వినిరిగాన = చెవులార విన్నారు గావున, శుభమఁటె నీకున్ = నీకు శ్రేయమఁటవే.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — సతి = ఓ కొమ్మా, నీవే వలచుటన్ = నీవే మోహించినందువలన, సత్పతి = నక్షత్రనాయకుఁడు, శాంతిలు మనుచున్ = ఓర్పుఁ జెందుమటంచు, తేటపడన్ = స్పష్టమగునట్లుగా, అతను = అధికమైన, సరస్వతిన్ = పలుకుతో, నుడువన్ = వచియింపఁగా, ఆతలవరులు = అద్దరిశ్రేష్ఠులు (అనఁగాఁ బాఠశాల బాలకు లనుట), శ్రుతు లారఁగ వినిరి గాన = చెవులార విన్నారు గావున, శుభమఁటె నీకున్ = నీకు మేలఁటవే.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — సతి - ఓకొమ్మా, నీవే వలచుటన్ = నీవే మోహించినందున, అతను సరస్వతి = అశరీరవాణి (అనఁగా నాకాశవాణి యనుట), సత్పతి = సారంగధరునితో నోమంచిరాజా, శాంతిలు మనుచున్ = ఊరడిల్లు మటంచు, తేటపడన్ = స్పష్టమగునట్లుగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>as4o9enu0xz11o9yj6ywoq3kfdz6sk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551358</id>
      <parentid>551357</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T02:21:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551358</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2811" sha1="498s60emd7871bbhscemylb7b261vjj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. సుగమము, మూడింట సమము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సతి నీవే వలచుట స
త్పతి శాంతిలు మనుచుఁ దేటపడ నతను సర
స్వతి నుడువ నా తలవరులు
శ్రుతులారఁగ వినిరి గాన శుభమఁటె నీకున్&lt;/poem&gt;|ref=101}}
'''టీక'''. '''శివ''' — అతను = అధికమైన, సరస్వతి = ఓ సరస్వతీదేవీ, సతిన్ = పార్వతీదేవిని, ఈవే వలచుటన్ = నీవే మోహించినందున, సత్పతి = ఓమంచిమగఁడా, శాంతిలు మనుచున్ = ఊరడిల్లుమటంచు, తేటపడన్ = అందరి కిష్టమగునట్లుగా, నుడువన్ = నీవు పల్కఁగా, ఆతల = ఆవలప్రదేశమున గల్గినట్టి, వరులు = శ్రేష్ఠులు, శ్రుతు లారఁగ వినిరిగాన = చెవులార విన్నారు గావున, శుభమఁటె నీకున్ = నీకు శ్రేయమఁటవే.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — సతి = ఓ కొమ్మా, నీవే వలచుటన్ = నీవే మోహించినందువలన, సత్పతి = నక్షత్రనాయకుఁడు, శాంతిలు మనుచున్ = ఓర్పుఁ జెందుమటంచు, తేటపడన్ = స్పష్టమగునట్లుగా, అతను = అధికమైన, సరస్వతిన్ = పలుకుతో, నుడువన్ = వచియింపఁగా, ఆతలవరులు = అద్దరిశ్రేష్ఠులు (అనఁగాఁ బాఠశాల బాలకు లనుట), శ్రుతు లారఁగ వినిరి గాన = చెవులార విన్నారు గావున, శుభమఁటె నీకున్ = నీకు మేలఁటవే.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — సతి = ఓకొమ్మా, నీవే వలచుటన్ = నీవే మోహించినందున, అతను సరస్వతి = అశరీరవాణి (అనఁగా నాకాశవాణి యనుట), సత్పతి = సారంగధరునితో నోమంచిరాజా, శాంతిలు మనుచున్ = ఊరడిల్లు మటంచు, తేటపడన్ = స్పష్టమగునట్లుగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>498s60emd7871bbhscemylb7b261vjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/451</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180487</id>
    <revision>
      <id>551359</id>
      <parentid>498013</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T02:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551359</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2572" sha1="mczt503yjzpjij9v1z0l40vcehf3zsj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నుడువన్ = వచియింపఁగా, ఆ తలవరులు = ఆ తలారివాండ్రు, కానన్ = అరణ్యమునందున, శ్రుతులారఁగ వినిరి = చెవులార విన్నారలు, శుభమఁటె నీకున్ = నీకు మేలఁటవే.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనవుడుఁ దత్కామిని యి
ట్లను గోనాథునకు నో మహాప్రభు వినుమా
ననునను కొననేలా ఘనుఁ
డనఁదగు పరమేష్ఠి యెఱుఁగడా యీవిధముల్.&lt;/poem&gt;|ref=102}}
'''టీక'''. శివ చంద్ర కథలలో — గోనాథునకున్ = విష్ణుమూర్తికిని, యింద్రునకనియును, సారంగధరకథలో — భూనాయకుఁడైన రాజనరేంద్రున కనియును మాత్రము భేదము, తతిమ్మా విషయము సుగమము; మూడిఁట సమము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అనవలసి యందువే కాని యైనపనికి
నాత్మ యోజింపఁగా లాభ మగుదె దేవ
తప్పు నీ దని తా మన్న నొప్పుకొననె
నేడు మాత్రము విను నుడు లాడరాదె.&lt;/poem&gt;|ref=103}}
'''టీక'''. శివ చంద్ర కథలలో — నేడు మాత్రము = ఇప్పుడు మాత్రము, విను నుడులు = వినునట్టి మాటలు (అనఁగా శ్రావ్యవాక్యము లనుట), ఆడరాదె = పల్కరాదా అనియును, సారంగధరకథలో — నేడు మాత్రము = అప్పుడు మాత్రము, విను = ఆకాశము, నుడులాడరాదె = మాటలాడరాదా అనియును భేదము, తతిమ్మా విషయము సుగమము, మూడిఁట సమము.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లనిన నవల మఱియు గగనంపునుడి సభ్యులెల్ల నాలింపఁగాఁ
బల్కం దొడంగె నది యెట్లన్నను.&lt;/poem&gt;|ref=104}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mczt503yjzpjij9v1z0l40vcehf3zsj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/452</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180488</id>
    <revision>
      <id>551361</id>
      <parentid>498014</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T03:50:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551361</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2740" sha1="9ku6lt8dsdznlb822rweu2wwuf07cj8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. శివ చంద్ర కథలతో — ఇట్లనిన నవల = ఈ విధముగాఁ బల్కిన చేడియ (అనఁగా సరస్వతియు, తారయు ననుట), మఱియున్ = వెండియును, గగనంపునుడిన్ = దుర్లభమైన వాక్యముతో, సభ్యులెల్ల రాలింపఁగా = ఆ సభయం దుండినవారందరు వినునట్లుగా, పల్కం దొడంగె నది యెట్లన్నను = వచియింపసాగినదాయె నయ్యది యేలాగంటే.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — ఇట్లనినన్ = చిత్రాంగి యిట్లు పల్కఁగా, అవలన్ = అటుపిమ్మట, మరియున్ = మళ్ళీ, గగనంపునుడి = ఆకాశవాణి, తతిమ్మా విషయము పైకథలకు సమానము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భూరిసభాసదులారా
దూరీకృతపాపులార దోర్బలులారా
సారంగధరునియందున
నేరం బిసుమంత లేదు నిక్కము సుండీ.&lt;/poem&gt;|ref=105}}
'''టీక'''. సుగమము, మూడిఁట సమము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అనిన వినియుఁ బ్రజాపతి కినిసి వచ్చి
గోతిలోఁ బడఁ జేయుటే ఖ్యాతి యనుచుఁ
దార నటు సల్పి సారంగధరుని సంగ
తిన్ గనన్ మది నెంతొ చింతింపుచుండె.&lt;/poem&gt;|ref=106}}
'''టీక'''.'''శివ''' — అనిన వినియు = సరస్వతి యిట్లుఁ బల్కఁగా నాలకించి, ప్రజాపతి = బ్రహ్మదేవుఁడు, కినిసి వచ్చి = కోపము జెంది వచ్చినవాఁడై, గోతిన్ = ఆడుదానిని, లోఁబడఁజేయుటే = లోఁబడున ట్లొనర్చుటయే, ఖ్యాతి యనుచున్ = కీర్తి యటంచు, దారన్ = భార్యను (సరస్వతి ననుట), అటు సల్సి = ఆ విధముగానే లోఁబడఁజేసి, సారంగధరుని = శంకరునియొక్క, సంగతిన్ గనన్ = స్నేహ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9ku6lt8dsdznlb822rweu2wwuf07cj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/453</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180489</id>
    <revision>
      <id>551362</id>
      <parentid>498015</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T04:16:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551362</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2820" sha1="67ylrgbs4eksruaififgd8l5apr4p4x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మును గాంచుటకు, మది నెంతొ = హృదయములో నెంతయో, చింతింపుచుండెన్ = చింతఁ జేయుచుండినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — అనిన వినియున్ = తార యిట్లు బల్కఁగా నాలకించి, ప్రజాపతి = బ్రహ్మదేవుఁడు, కినిసి వచ్చి = సమీపించి వచ్చినవాఁడై, గోతిన్ = ఈ చేడియను, లోఁబడఁజేయుటే ఖ్యాతి యనుచున్ = లోఁబడుదానినిగా జేయుటయే కీర్తి యటంచు, తారన్ =
తార యను కాంతను, అటు సల్పి = ఆ విధముగాఁ జేసి, సారంగధరుని సంగతిన్ గనన్ = చంద్రుని సంగతిఁ దెలుసుకొనుటకు, మది నెంతొ చింతింపుచుండెన్ = ఆత్మలో నెంతయో యోచింపుచుండినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — అనిన వినియున్ = ఆకాశవాణి యిట్లు వచింపఁగా నాలకించి, ప్రజాపతి = జననాయకుఁడు (రాజనరేంద్రుఁ డనుట), కినిసివచ్చి = కోపము జెంది వచ్చినవాఁడై, గోతిలోఁ బడఁజేయుటే = గొయ్యిలోపలఁ బడవేయించుటయే, ఖ్యాతి యనుచున్ = కీర్తి యటంచు, దారన్ = చిత్రాంగి యను భార్యను, అటు సల్పి = ఆవిధముగా గొయ్యిలో వేయించి, సారంగధరుని సంగతిన్ = సారంగధరుఁ డను తనకొడుకు విషయము తెలుసుకొనుటకు, మది నెంతొ చింతింపుచుండెన్ = మనస్సులో నెంతయో చింతఁ జేయుచుండినవాఁ డాయెను.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత సారంగధరుఁ జేరి యనిమిషాధి
నేత యతివర్యుఁ డారసి నీతి యగునె
గురున కిటు సల్ప శాంతముఁ గొను మనుటయు
ననిమిషాధిపుతో నిట్టు లనియె నతఁడు.&lt;/poem&gt;|ref=107}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>67ylrgbs4eksruaififgd8l5apr4p4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/454</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180490</id>
    <revision>
      <id>551363</id>
      <parentid>498016</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T04:36:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551363</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3163" sha1="h4ggpjqwmnj9g6di1mbtf0x3dq6bs42" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. '''శివ''' — అంతన్ = పిమ్మట, అతివర్యుఁడు = మిక్కిలి శ్రేష్ఠుఁడు, అనిమిషాధినేత = దేవేంద్రుఁడు, సారంగధరుఁ జేరి = శంకరుని జేరినవాఁడై, ఆరసి = విచారించి, గురున కిట్లు సల్పన్ = నీతండ్రియైన బ్రహ్మ కీవిధముగాఁ జేయఁగా, నీతి యగునె = నీకు న్యాయ మగునా, శాంతముఁ గొనమనుటయున్ = శాంతి నొందుమంచుఁ బల్కుటయును, అతఁడు = ఆశంకరుఁడు, అనిమిషాధిపుతోన్ = దేవేంద్రునితోడ, ఇట్టు లనియెన్ = ఈవిధముగాఁ బల్కినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — అంతన్ = పిమ్మట, అతివర్యుఁడు = మిక్కిలి శ్రేష్ఠుఁడు, అనిమిషాధినేత = దేవేంద్రుఁడు, సారంగధరుఁ జేరి = చంద్రునిఁ జేరినవాఁడై, ఆరసి = విచారించి, గురున కిటు సల్పన్ = బృహస్పతి కిట్లుఁ జేయఁగా, నీతి యగునె = నీకు ధర్మ మగునా, శాంతముఁ గొనుమనుటయున్ = శాంతి వహింపుమంచుఁ బల్కుటయును, అతఁడు = చంద్రుఁడు, అనిమిషాధిపుతోన్ = దేవేంద్రునితోడ, ఇట్టు లనియెన్ = ఈవిధముగాఁ బల్కినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — అంతన్ = పిమ్మట, యతివర్యుడు = యతిశ్రేష్ఠుఁడు, అనిమిషాధినేత = మత్స్యనాథుఁ డనువాఁడు, సారంగధరుఁ జేరి = సారంగధరునికడకు వచ్చినవాఁడై, అరసి = అతని పూర్వోత్తరములు విచారించి, గురున కిటు సల్పన్ = నీతండ్రియైన రాజనరేంద్రునకు ని న్నిట్లుఁ జేయఁగా, నీతి యగునె = న్యాయ మగునా, శాంతముఁ గొనుమనుటయున్ = నీ వోర్పుఁ జెందుమని పల్కుటయును, అతఁడు = ఆసారంగధరుఁడు, ఆనిమిషాధిపుతోన్ = ఆమత్స్యనాథునితోడ, ఇట్టు లనియెన్ = ఈవిధముగాఁ బల్కినవాఁ డాయెను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h4ggpjqwmnj9g6di1mbtf0x3dq6bs42</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/455</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180491</id>
    <revision>
      <id>551364</id>
      <parentid>498017</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T04:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551364</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2681" sha1="esrp5tvdcyheviqn9f6hpvws5ce6mue" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;మీవలన సుపదకరముల
నే పడయఁగ వలెనటంచు నిజముగ మదిలో
భావించుకొంటిఁ గావున
నావిధిఁ గావించవలయు నతిహిత మెనయన్.&lt;/poem&gt;|ref=108}}
'''టీక'''. '''శివ''' — మీవలనన్ = తమవల్లన, సుపదకరములన్ = సదుద్యోగమైన కాంతులను, నే పడయఁగ వలెనటంచున్ = నేను బడయవలయునని, నిజముగన్ = వాస్తవముగా, మదిలోన్ = నామతియందున, భావించుకొంటిఁ గావునన్ = తలంచుకొంటిఁ గాబట్టి, విధిన్ = ఆబ్రహ్మదేవుని, అతి = మిక్కుటమగు, హితము = స్నేహము, ఎనయన్ = నే నొందునట్లుగా, కావింపవలయున్ = ఒనరింపవలయును.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — మీవలనన్ = మీదేవతలవలన, సుపద = సత్కారణమైన, కరములన్ = కప్పములను, నే వడయఁగ వలెనటంచున్ = నేను బడయవలయునని, నిజముగన్ వాస్తవముగా, మదిలోన్ = నాహృదయమునందున, భావించుకొంటిని = తలంచుకొంటిని, కావునన్ = కాబట్టి, అతిహిత మెనయన్ = మిక్కిలి లాభమ నొందునట్లు, ఆవిధిన్ = ఆవిధముగా, కావింపవలయున్ = చేయవలయును.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — మీవలనన్ = తమవలన, సుపదకరములన్ = మంచి కాళ్ళు చేతులను, నే వడయఁగవలె నటంచున్ = నేను వహింపవలయునని, నిజముగన్ = సత్యముగ, మదిలోన్ = మనస్సునందున, భావించుకొంటిఁ గావున = తలంచుకొన్నాను కాబట్టి, అతిహిత మెనయన్ = మిక్కిలి క్షేమము నొందునట్లు, ఆవిధిఁ గావింపవలయున్ = ఆవిధముగా నొనరింపవలయును.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>esrp5tvdcyheviqn9f6hpvws5ce6mue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/456</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180492</id>
    <revision>
      <id>551365</id>
      <parentid>498018</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T05:15:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551365</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3001" sha1="t9d1wqo9dqjy9m54p2r7kuqz3whp6dg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;అనిన నాలకించి యనిమిషజ్యేష్ఠుఁడుఁ
దా పరేష్టి సత్పదకరహితము
నందుమనుచుఁ బ్రీతి నొందించె సారంగ
ధరుని బ్రహ్మవేత్త పరముఁ డగుట.&lt;/poem&gt;|ref=109}}
'''టీక'''. '''శివ''' — అనిన నాలకించి = ఇంద్రునితో శివుఁ డిట్లనుట విన్నవాఁడై, అనిమిషజ్యేష్ఠుఁడు = బ్రహ్మదేవుఁడు, తా = తాను, పరేష్టిన్ = శ్రేష్ఠమైన కోర్కితో, సత్పదకర = సదుద్యోగకరమైన, హితమున్ = స్నేహమును, అందు మనుచున్ = వహింపు మటంచు, సారంగధరునిన్ = శంకరుని, బ్రహ్మ = బ్రహ్మదేవుఁడు, వేత్త = తెలిసినవాఁడును, పరముఁడు = పరమాఁత్ముడును, అగుటన్ = అవుటవలన, ప్రీతి నొందించన్ = ప్రేమఁ జెందించినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — అనిన నాలకించి = ఇంద్రునితోఁ జంద్రుఁ డిట్లనుట విన్నవాఁడై, అనిమిషజ్యేష్ఠుఁడు = బ్రహ్మదేవుఁడు, తా = తాను, లేక తాము, పరేష్టిన్ = రాజసూయమునందున, సత్పద = సుచిహ్నమైన, కరహితము నొందుమనుచున్ = కప్పముయొక్క లాభమును పొందుమటంచు, సారంగధరుని = చంద్రుని, బ్రహ్మ = బ్రహ్మదేవుఁడు, వేత్త = తెలిసినవాఁడును, పరముఁడు = పరమాత్ముఁడు, అగుటన్ = ఐనందువలన, ప్రీతి నొందించెన్ = సంతోషము నొందఁజేసినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — అనినన్ = సారంగధరుఁ డిట్లనఁగా, అనిమిషజ్యేష్ఠుఁడు = మత్స్యనాథుఁడు, ఆలకించి = విన్నవాఁడై, తా పరేష్టిన్ = తాను కోరినకోర్కెను, సత్పదకరహితమున్ = మంచికాలుసేతుల లాభమును, అందుమనుచున్ = వహింపుమటంచు, బ్రహ్మవేత్త&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t9d1wqo9dqjy9m54p2r7kuqz3whp6dg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/457</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180493</id>
    <revision>
      <id>551366</id>
      <parentid>498019</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T05:49:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551366</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2645" sha1="nl2v7mpbjxv1euafs8ucnyp0wv3c60t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;= బ్రహ్మజ్ఞానియును, పరముఁ డగుటన్ = ఉత్కృష్టుఁడు నగుటవలన, సారంగధరుని = సారంగధరుఁ డనువానిని, ప్రీతిన్ = ప్రేమచేత, ఒందించెన్ = ఒందున ట్లొనర్చినవాఁ డాయెను.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;అంతఁ బ్రజాపతి యడఁకువన్ సారంగ
                    ధరుని సత్వరముగఁ బురికిఁ జేర్ప
దొరకొనెఁ గానలో నరసి తా నటుఁ గాన
                    రామికిఁ దన కలుకేమొ కలదు
దాఁపున నుండెఁ గదా యొకపరి హెచ్చ
                    రించియుఁ జూతు నటంచుఁ దండ్రి
సారంగధర యుపకారంబు నీకు నేఁ
                    దలఁపను చూడవే తాత నగుదు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;గురుని యందున భక్తిచే కొమ్మ నీవె
ధన్యుఁడవు జయాన్వితముగాఁ దరలి చేరి
పురజనంబుల కుత్సవంబుఁ గనఁ జేయు
మనుచుఁ బలుకుచు నుండిన యట్టివేళ.&lt;/poem&gt;|ref=110}}
'''టీక'''. '''శివ''' — అంతన్ = పిమ్మట, ప్రజాపతి = బ్రహ్మదేవుఁడు, అడఁకువన్ = వినయముతో, సారంగధరుని = శంకరుని, పురికిఁ జేర్పన్ = కైలాసమను పట్టణమునకుఁ జేర్చుటకై, దొరకొనెఁగాన = ప్రయత్నించెను గాబట్టి, లోనరసి = మదిలో విచారించినవాఁడై, తా నటుఁ గానరామికి = ఆ శంకరుఁ డట్లు పురిఁ జేరు యత్న మున్న ట్లగుపడనందుకు, తనకు = ఆ శివునకు, అలుకు = భయము, ఏమొ కలదు = ఏమియో కద్దు, దాపున నుండెఁ గదా = సమీపమున నుండినాఁడుగదా, ఒకపరి = ఒక్కసారి, హెచ్చరించియుఁ జూతు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nl2v7mpbjxv1euafs8ucnyp0wv3c60t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/458</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180494</id>
    <revision>
      <id>551367</id>
      <parentid>498020</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T06:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551367</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3571" sha1="spglg3ah19zl9uzc4nvbca2xqyie0kf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నటంచున్ = మందలించి కనుఁగొందునని, తండ్రి = జనకుఁడైన బ్రహ్మదేవుఁడు, లేక ఓయయ్యా, సారంగధర = ఓ శంకరా, అపకారంబు నీకు నేఁ దలఁపను = నీ కేలాటి కీడుఁ జేయఁగాఁ దలంచువాఁడను కాను, తాత నగుదున్ = నీతండ్రి నౌదును, లేక నే బ్రహ్మ నగుదును, చూడవే = నావంకఁ గాంచవే, నీవె ధన్యుఁడవు = నీవే పుణ్యవంతుఁడవు, గురునియందునన్ = తండ్రి యగు నాయందున, లేక కులముపెద్ద నగు నాయందున, భక్తి చేకొమ్మ = విశ్వాసము గైకొనుమ, జయాన్వితముగాన్ = పార్వతీసమేతముగా, తరలిచేరి = బయలుదేరి ప్రవేశించి, పురజనంబులకున్ = నీపట్టణవాసులైన ప్రజలకు, ఉత్సవంబుఁ గనఁజేయుము = ఊరేగింపుఁ జూడఁజేయుము, అనుచుఁ బల్కుచునుండిన యట్టివేళన్ = అని యిట్లు వచియింపుచున్నట్టి సమయమునందున, ఇఁక ముందరిపద్యముతో నన్వయము.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — గురునియందున భక్తిచే = బృహస్పతియందున భక్తితో, కొమ్మ నీవే = తార యనుకొమ్మ నీయఁగదే, ధన్యుఁడవు = పుణ్యవంతుఁడవు, జయాన్వితముగాఁ దరలిచేరి = జయముతోఁ గూడుకొన్నవాఁడవై బయలుదేరి ప్రవేశించి, పురజనంబునకున్ = పౌరులకు, ఉత్సవంబుఁ గనఁజేయుము = పండుగ నొందజేయును. తతిమ్మా విషయము శివకథకు సమానము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — ప్రజాపతి = రాజనరేంద్రుఁడు, సారంగధరునిన్ = కొడుకును, పురికిఁ జేర్ప దొరకొనెన్ = పట్టణమునకుఁ జేర్పఁగాఁ బ్రయత్నించెను, కానలో నరసి = అరణ్యములో వెదకినవాఁడై, తా నటుఁ గానరామికిన్ = సారంగధరుఁ డాప్రాంతమునఁ గనుపడకుండినందులకు, అలుకేమొ కలదు = భయ మేమియో కద్దు, దాఁపున నుండెఁ గదా = దాగియున్నాఁడు గదా, తాత నగుదున్ = నీతండ్రి నౌదును, గురునియందున భక్తి చేకొమ్మ = తండ్రియందునఁ భక్తిఁ గైకొనుమా, తతిమ్మా విషయము చంద్రకథకు సమానము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>spglg3ah19zl9uzc4nvbca2xqyie0kf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/459</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180495</id>
    <revision>
      <id>551368</id>
      <parentid>498021</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T06:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551368</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2752" sha1="cnm050e4xzjgfnmz5qf2spet75au5dy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;నగి ప్రజాపతితో గగనంపువాణి
నుడివె నిట్లని యోజియ్య తడయ కిపుఁడె
చనుము తా వచ్చునది మఱి సత్య మనిన
సంతసమునఁ బ్రజాపతి సనె నయారె.&lt;/poem&gt;|ref=111}}
టీక. శివ చంద్ర కథలలో — ప్రజాపతితో = బ్రహ్మదేవునితో, నగి = నవ్వినవాఁడై, గగనంపువాణిన్ = దుర్లభమైన వాక్యముచేత, ఇట్లని = ఈవిధముగా, నుడివెన్ = బల్కినవాఁ డాయెను, ఓజియ్య = ఓదేవా, తడయ కిపుడె చనుము = జాగు సేయక యిప్పుడే పదా, తా వచ్చునది = తాను వచ్చునట్టివిషయము, మఱి = ఇఁకను, సత్య మనినన్ = యథార్థమని పల్కఁగా, ప్రజాపతి = ఆబ్రహ్మదేవుఁడు, అయారె = ఆశ్చర్యము, సంతసమునన్ = సంతోషముతో, చనెన్ = ఒప్పినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — గగనంపువాణి = ఆకాశవాణి, నగి = నవ్వినదై, ప్రజాపతితోన్ = రాజనరేంద్రునితోడ, ఇట్లని = ఈవిధముగా, నుడివెన్ = పల్కిన దాయెను, ఓజియ్య = ఓరాజా, తడయ కిప్పుడె చనుము = ఆలస్యము సేయక నేడే పొమ్ము, తాన్ = ఆసారంగధరుఁడు, మఱి = అనంతరము, వచ్చునది = వచ్చునట్టిది, సత్య మనినన్ = వాస్తవ మనఁగా, అయారె = ఆశ్చర్యము, ప్రజాపతి = రాజు, సంతసమునన్ = సంతోషముతో, చనెన్ = పోయినవాఁ డాయెను.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత సారంగధరుఁడు కల్యాణ మగుటఁ
బొసఁగ జోతల ముదిత హృత్పూర్వకముగ
గురున కర్పించి సెలవుఁ గైకొనియుఁ దనదు
పురికి విజయాన్వితంబుగాఁ బోవునపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=112}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cnm050e4xzjgfnmz5qf2spet75au5dy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551369</id>
      <parentid>551368</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T06:55:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551369</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2758" sha1="6ic90xeyuusteqa8qdmuz862dlyky5k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;నగి ప్రజాపతితో గగనంపువాణి
నుడివె నిట్లని యోజియ్య తడయ కిపుఁడె
చనుము తా వచ్చునది మఱి సత్య మనిన
సంతసమునఁ బ్రజాపతి సనె నయారె.&lt;/poem&gt;|ref=111}}
'''టీక'''. శివ చంద్ర కథలలో — ప్రజాపతితో = బ్రహ్మదేవునితో, నగి = నవ్వినవాఁడై, గగనంపువాణిన్ = దుర్లభమైన వాక్యముచేత, ఇట్లని = ఈవిధముగా, నుడివెన్ = బల్కినవాఁ డాయెను, ఓజియ్య = ఓదేవా, తడయ కిపుడె చనుము = జాగు సేయక యిప్పుడే పదా, తా వచ్చునది = తాను వచ్చునట్టివిషయము, మఱి = ఇఁకను, సత్య మనినన్ = యథార్థమని పల్కఁగా, ప్రజాపతి = ఆబ్రహ్మదేవుఁడు, అయారె = ఆశ్చర్యము, సంతసమునన్ = సంతోషముతో, చనెన్ = ఒప్పినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — గగనంపువాణి = ఆకాశవాణి, నగి = నవ్వినదై, ప్రజాపతితోన్ = రాజనరేంద్రునితోడ, ఇట్లని = ఈవిధముగా, నుడివెన్ = పల్కిన దాయెను, ఓజియ్య = ఓరాజా, తడయ కిప్పుడె చనుము = ఆలస్యము సేయక నేడే పొమ్ము, తాన్ = ఆసారంగధరుఁడు, మఱి = అనంతరము, వచ్చునది = వచ్చునట్టిది, సత్య మనినన్ = వాస్తవ మనఁగా, అయారె = ఆశ్చర్యము, ప్రజాపతి = రాజు, సంతసమునన్ = సంతోషముతో, చనెన్ = పోయినవాఁ డాయెను.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత సారంగధరుఁడు కల్యాణ మగుటఁ
బొసఁగ జోతల ముదిత హృత్పూర్వకముగ
గురున కర్పించి సెలవుఁ గైకొనియుఁ దనదు
పురికి విజయాన్వితంబుగాఁ బోవునపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=112}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ic90xeyuusteqa8qdmuz862dlyky5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/460</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180496</id>
    <revision>
      <id>551384</id>
      <parentid>498022</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:03:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551384</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2951" sha1="nw7wgaltlqyjtskp7c0cpuabovn44ai" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. '''శివ''' — అంతన్ = పిమ్మట, సారంగధరుఁడు = శంకరుఁడు, కల్యాణ మగుటన్ = పెండ్లియైనందున, ముదిత = సంతోషింపఁబడిన, హృత్పూర్వకముగన్ = హృదయపూర్వకముగా, పొసఁగన్ = ఒప్పునట్లుగా, జోతలన్ = నమస్కారములను, గురునకున్ = తండ్రియైన బ్రహ్మకు, అర్పించి = ఒసంగినవాఁడై, ఆజ్ఞఁ దీసుకొని, తనదుపురికిన్ = తనపట్టణమునకు, విజయాన్వితంబుగాన్ = పార్వతీసమేతముగా, పోపునపుడు = ఏగుసమయమున.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — అంతన్ = పిమ్మట, సారంగధరుఁడు = చంద్రుఁడు, కల్యాణ మగుటన్ = శుభ మైనందున, పొసఁగన్ = ఒప్పునట్లుగా, జోతలన్ = నమస్కారములను, ముదితన్ = తార యను చేదియను, హృత్పూర్వకముగన్ = మనస్పూర్తిగా, గురునకున్ = బృహస్పతికి, అర్పించి = ఒసంగినవాఁడై, సెలవుఁ గైకొనియున్ = ఆజ్ఞఁ దీసుకొని, విజయాన్వితంబుగాన్ = మిక్కిలి గెలుపుతోఁ గూడుకొన్నవాఁడై, తనదు పురికిన్ = తనపట్టణమునకు, పోవునపుడు = ఏగుసమయమున.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — కల్యాణ మగుటన్ = మేలైనందున, గురునకున్ = మత్స్యనాథుఁ డను గురువునకు, విజయాన్వితంబుగాన్ = మిక్కిలి గెలుపుతోఁ గూడినవాఁడై, తతిమ్మా విషయము శివకథకు సమానము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;బూరుగలు పొదల మేళము
లారూఢిన్ దగఁ దిలోత్తమాదులు తాళ
శ్రీరాగంబుల దొరయఁగ
నౌరా రంభాదులాడ హరుపుగఁ దోఁపన్.&lt;/poem&gt;|ref=113}}
'''టీక'''. '''శివ''' — బూరుగలు పొదలన్ = బూరుగలను వాద్యవిశేషములు పొదలుచుండగా, మేళములు = సన్నాయిలు, ఆరూఢిన్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nw7wgaltlqyjtskp7c0cpuabovn44ai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/461</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180497</id>
    <revision>
      <id>551388</id>
      <parentid>498023</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:16:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551388</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2966" sha1="2jvl7qu97n0z5vh62x76f2tg05fay0i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దగన్ = ఎక్కుడుగా నొప్పుచుండఁగా, తిలోత్తమాదులు = తిలోత్తమ మొదలైన యప్సరసలు, తాళ = తాళములచేతను, శ్రీరాగంబులన్ = శ్రీరాగమను రాగముచేతను, దొరయఁగన్ = ప్రకాశింపుచుండఁగా, ఔరా = ఆశ్చర్యము, రంభాదు లాడన్ = రంభ మొదలైన యప్సరస్త్రీలు నాట్యముఁ జేయుచుండఁగా, హరువుగఁ దోపన్ = మనోహరముగాఁ దోచుచుండఁగా.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — శివకథకు సమానము, ఈ వేడుకలు దేవేంద్రబృహస్పతు లుండినచోట జరుగుచుండెనని గ్రహించునది.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — బూరుగలు = బూరుగచెట్లును, పొదలమేళములు = పువ్వుల పొదలయొక్క కలియికలును, ఆరూఢిన్ దగన్ = ఎక్కుడుగా నొప్పియుండఁగా, తిలోత్తమాదులు = మంచిబొట్టుగుచెట్లు మొదలైనవి, తాళ = తాటిచెట్లయొక్కయు, శ్రీ = మారేడుచెట్లయొక్కయు, రాగంబులన్ = అనురక్తులతో, దొరయఁగన్ = అంటుకొనియుండగా, ఔరా = ఆశ్చర్యము, ఆడ = అచ్చోటున (అనఁగా సారంగధరుఁ డుండిన యడవిలో ననుట), రంభాదులు = అరటిచెట్లు మొదలైనవి, హరువుగఁ దోఁపన్ = మనోజ్ఞముగాఁ బ్రత్యక్షమగుచుండఁగా, ముందరిపద్యముతో నన్వయము, బూరుగనెడి శబ్దము శాల్మలీవృక్షమునకు వాద్యవిశేషమునకును జెల్లుననుటకు సాంబనిఘంటువులోఁ జూడనగును.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అమరపున్నాగనాగదైత్యాదిదివ్య
తరులనుండియు సారంగధరుఁడు తరలి
పురమునకు విజయాన్వితంబుగను జేరఁ
జూడవచ్చిరి పౌరులు చోద్యమై కద.&lt;/poem&gt;|ref=114}}
'''టీక'''. '''శివ''' — అమర = దేవతల, పున్నాగ = పున్నాగులు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2jvl7qu97n0z5vh62x76f2tg05fay0i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/462</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180498</id>
    <revision>
      <id>551391</id>
      <parentid>498024</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:29:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551391</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2992" sha1="ewissg6spcbkmfo1feyxyt6ch1eedwr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నాగ = నాగులు, దైత్య = రాక్షసులు, ఆది = మొదలైన, దివ్యతరులనుండి = శ్రేష్ఠతరులైన వారలలోనుండి, విజయాన్వితంబుగను = పార్వతీసమేతముగా, తరలి = బయలుదేరి, పురమునకున్ = కైలాసపట్టణమునకు, చేరన్ = చేరుకొనఁగా, పౌరులు = ఆ పురము నందలివారలు, చూడవచ్చిరి = దర్శింపవచ్చినవారలైరి, చోద్యమెకద = ఆశ్చర్యమే కదా.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — సారంగధరుడు = చంద్రుఁడు, విజయాన్వితంబుగను = మిక్కిలి గెలుపుతోఁ గూడిన వాఁడై, పురమునకున్ = ఇంటికి, చేరన్ = పోవఁగా, తతిమ్మా విషయము శివకథకు సమానము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — అమర = పొగడచెట్లు, పున్నాగ = పొన్నచెట్లు, నాగ = నాగకేసరపుచెట్లు, దైత్య = చండమనునోషధులు, ఆది = మొదలైన, శిదివ్యతరులనుండి = ఒప్పైన వృక్షములలో నుంచి, విజయాన్వితంబుగను = మిక్కిలి గెలుపుతోఁ గూడుకొన్నవాఁడై, సారంగధరుఁడు = సారంగధరుఁ డనువాఁడు, తరలి = బయలుదేరి, పురమునకున్ =
రాజమహేంద్రమను పట్టణమునకు, చేరన్ = రాఁగా, పౌరులు = పురజనులు, చూడవచ్చిరి = దర్శింపవచ్చినవారలైరి, చోద్యమే కద = ఆశ్చర్యమే కాదా.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;తత్సమయమున సారంగధరునిఁ గాంచి
తార సంతసమంది యాతనికి పెక్కు
వేడుకలు జరిగించియు విబుధతతికి
కామితార్థము లిడె నెంత ఘనుఁ డయారె.&lt;/poem&gt;|ref=115}}
'''టీక'''. శివకథలో — తాత = బ్రహ్మ యనియును, చంద్ర సారంగధర కథలలో — తండ్రి యనియును, శివ చంద్ర కథలలో — విబుధతతికి = దేవతాసముదయమున కనియును, సారంగధరకథలో — పండిత&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ewissg6spcbkmfo1feyxyt6ch1eedwr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/463</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180499</id>
    <revision>
      <id>551394</id>
      <parentid>498025</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:46:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551394</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3077" sha1="78lthupm4bfsxw6ca43g2hjpdo1k3ha" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సముదయమున కనియును మాత్రము భేదము, తతిమ్మా విషయము సుగమము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత సారంగధరున కత్యంతప్రీతి
శోభనము సలిపి గురుపట్టాభిషేక
మీ విఁక శివాన్వితముగఁ గావే యటన్న
దారఁ గనుఁగొని యాతఁ డీరీతిఁ బలికె.&lt;/poem&gt;|ref=116}}
'''టీక'''. '''శివ''' — అంతన్ = పిమ్మట, సారంగధరునకున్ = శంకరునకు, అత్యంతప్రీతిన్ = మిక్కిలి ప్రేమచేత, శోభనము సలిపి = ముహూర్త మొనరించి, గురు = అతిశయమైన, పట్టాభిషేకమున్ = రాజ్యాభిషేకమును, ఈ విఁకన్ = నీ వింకమీదట, శివాన్వితముగన్ = పార్వతీసమేతముగా, కావే యటన్నన్ = కాఁగదవే యటంచుఁ బల్కఁగా, తాతఁ గనుఁగొని = బ్రహ్మదేవునిఁ జూచి, అతఁడు = ఆ శంకరుఁడు, ఈరీతిఁ బలికెన్ = ఈవిధముగా వచించినవాఁడాయెను.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — అంతన్ = పిమ్మట, సారంగధరునకున్ = చంద్రునను, అత్యంతప్రీతిన్ = మిక్కిలి ప్రేమచేత, శోభనము సలిపి = శుభము నొనరించి, శివాన్వితముగన్ = మంగళయుక్తముగా, ఈ విఁకన్ = నీ వింకను, గురుపట్టాభిషేకమున్ = గురుచట్టముఁ గట్టుకొనువాఁడవు, కావే యటన్నన్ = కాఁగదవే యని పల్కఁగా (అనఁగా నత్రి యతీంద్రుఁ డైనందున యత్యాశ్రమముఁ దీసుకొమ్మనె ననుట), తాతఁ గనుఁగొని = తండ్రియైన యత్రిమహర్షిని గాంచి, ఆతడు = ఆ చంద్రుఁడు, ఈరీతిఁ బలికెన్ = ఈవిధముగా వచించినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. సారంగ — అంతన్ = తరువాత, సారంగధరునకున్ = కుమారునకు, అత్యంతప్రీతిన్ = మిక్కిలి సంతోషముతో, శోభనము సలిపి = శుభమును జేసి, గురు = అధికతరమైన, పట్టాభిషేకమున్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>78lthupm4bfsxw6ca43g2hjpdo1k3ha</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/464</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180500</id>
    <revision>
      <id>551399</id>
      <parentid>498026</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T09:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551399</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2858" sha1="gpqfn8upd3lx1vld2wsw2zfbaafexzu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;= రాజ్యాభిషేకమును, శివాన్వితముగన్ = మంగళయుక్తముగా, ఈ వికన్ = నీ వింకను, కావే యటన్న = కాఁగదవే యనఁగా, తాతఁ గనుఁగొని = తండ్రియైన రాజనరేంద్రునిఁ జూచి, ఆతఁడు = ఆసారంగధరుఁడు, ఈరీతిఁ బలికెన్ = ఈవిధముగాఁ బల్కినవాఁ డాయెను.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అయ్య యాలింపఁగదవె నా కచలపదము
ముఖ్యమగు నన్యమేల నే మోదమునను
సద్గణంబులు గొలువ సుసమయ మెఱిఁగి
యెట్టులైనను పట్టముఁ గట్టుకొందు.&lt;/poem&gt;|ref=117}}
'''టీక'''. '''శివ''' — అయ్య = నాయనా, ఆలింపఁగదవె = ఆలకింపఁగదే, నాకు + అచలపదము = నాకు పర్వతస్థానము, ముఖ్యమగున్ = ప్రాధాన్యమగును, అన్యమేల = ఇతర మెందులకు, సుసమయ మెఱిఁగి = మంచిసమయముఁ దెలుసుకొని, నే మోదమునను = నేను సంతోషముతో, సద్గణంబులు గొలువ = శ్రేష్ఠులైన ప్రమథులు సేవింపఁగా, యెట్టులైనను = ఏవిధముననైనప్పటికి, పట్టముఁ గట్టుకొందున్ = పట్టాభిషిక్తుఁడ నగుదును.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — అయ్య = నాయనా, ఆలింపఁగదవె = వినఁగదే, నాక = ఆకాశమునందున, చలపదము = చలించునట్టిస్థితి, ముఖ్యమగున్ = ప్రాధాన్యమగును, అన్యమేల = నా కితర మెందుకు, నే మోదమునను = నేను సంతోషముతో, సద్గణంబులు గొలువన్ = నక్షత్రసముదయములు గొలుచుచుండఁగా, సుసమయ మెఱిఁగి = మంచితరుణమును తెలుసుకొని, ఎట్టులైనను = ఏవిధముచేత నైనప్పటికిని, పట్టముఁ గట్టుకొందున్ = పట్టాభిషిక్తుఁడ నగుదును (అనఁగా నాకాశమున ననుట).&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gpqfn8upd3lx1vld2wsw2zfbaafexzu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/465</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180501</id>
    <revision>
      <id>551401</id>
      <parentid>498027</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T09:28:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551401</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3174" sha1="d6vk1pl0k8zfq0fx31qex8hc3hhs403" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. '''సారంగ''' — అయ్య = ఓ యయ్యా, ఆలింపఁగదవె = ఆలకింపఁగదే, నాకు + అచల పదము ముఖ్యమగున్ = నాకు చలించని స్థితి ప్రాధాన్యమగును, అన్యమేల = ఇతరము నాకేటికి, సుసమయ మెఱిగి = మంచిసమయమును తెలుసుకొని, ఎట్టులైనను పట్టము గట్టుకొందున్ = ఏవిధముచేత నైనను పట్టాభిషిక్తుఁడ నగుదును (యత్యాశ్రమపట్టము ననుట).
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;కాన నీ వింక సంతతిన్ గాంచి సత్య
పాలకుఁడు ప్రజాపతి గుణశీలుఁ డనఁగ
నలరఁగదె యంచుఁ దల్లిదండ్రులకు మ్రొక్కి
ఒనర సారంగఁధరుఁ డటనుండి చనియె.&lt;/poem&gt;|ref=118}}
'''టీక'''. '''శివ''' — కానన్ = కాబట్టి, నీ వింక సంతతిన్ గాంచి = నీ విఁకమీదట సంతానమును వహించి (అనఁగా సనత్కుమారాదిసంతానము ననుట), సత్యపాలకుఁడు = సత్యలోకమును పాలించువాఁడును, ప్రజాపతి = ప్రజానాథుడును, గుణశీలుఁ డనఁగన్ = ఆచారమైన గుణము గలవాఁ డనఁగా, అలరఁగదె = ఒప్పఁగదవే, అంచున్ = అని పల్కుచు, తల్లిదండ్రులకు మ్రొక్కి = సరస్వతీబ్రహ్మలకు నమస్కరించి, ఒనరన్ = ఒప్పుగా, సారంగధరుఁడు = శంకరుఁడు, ఆటనుండి చనియెన్ = అచ్చటనుండి పోయినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — కానన్ = అరణ్యమునందున, నీ వింక సంతతిన్ గాంచి = నీ విఁకమీదట సంతానమును జూచి (అనఁగా దత్తాత్రేయదూర్వాసుల ననుట), సత్యపాలకుఁడు = సత్యమును పాలించువాఁడును, ప్రజాపతి = నవబ్రహ్మలలో నొకఁడును, గుణశీలుఁ డనగన్ = గుణమునందు శీలము గలవాఁ డనఁగా, అలరఁగదె = ఒప్పఁగదవే, అంచున్ = అని పల్కుచు, తల్లిదండ్రులకున్ = అనసూయాత్రులకు, మ్రొక్కి = నమస్కరించి, ఒనరన్ =&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d6vk1pl0k8zfq0fx31qex8hc3hhs403</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/466</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180502</id>
    <revision>
      <id>551404</id>
      <parentid>498028</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T09:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551404</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3104" sha1="4zvt2e8tndh8tjy3cjp4x1dev8vv5cw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఒప్పునట్లుగా, సారంగధరుఁడు = చంద్రుఁడు, అటనుండి చనియెన్ = అచ్చటనుండి పోయినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — కానన్ = కాబట్టి, నీ వింక సంతతిన్ గాంచ = నీ విఁక సంతానమును గని, సత్యపాలకుఁడు = సత్యము పాలించువాఁడును, ప్రజాపతి = జననాయకుఁడు (అనఁగా రాజనరేంద్రుఁ డదివరకు పుత్రునిపైని చింతతో మంత్రిని రాజ్య మేలుమని యిచ్చియున్నాడని గ్రహించునది), గుణశీలుఁ డనఁగన్ = గుణములం దాచారము గలవాఁ డనఁగా, అలరఁగదె యంచు = ఒప్పఁగదవే యటంచు, తల్లిదండ్రులకు మ్రొక్కి = రత్నాంగీరాజనరేంద్రులకు నమస్కరించి, ఒనరన్ = ఒప్పునట్లుగా, సారంగధరుఁడు = సారంగధరుఁ డనువాఁడు, అటనుండి చనియెన్ = అచ్చటనుండి పోయినవాఁ డాయెను.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అంత సారంగధరు కృపన్ స్వాంత మలర
నమరినట్టి యదృష్ట మే మందు నహహ
అల్ల గురుదారకు నల రత్నాంగికి నల
సతికి కొన్నాళ్ళకు కుమారజనన మయ్యె.&lt;/poem&gt;|ref=119}}
'''టీక'''. '''శివ''' — అంతన్ = పిమ్మట, సారంగధరు కృపన్ = ఈశ్వరానుగ్రహము వలన, స్వాంత మలరన్ = హృదయము సంతసించునట్లుగా, అహహ = ఆశ్చర్యము, అమరినట్టి యదృష్ట మే మందున్ = సిద్ధించినటువంటి భాగ్యము నేమి జెప్పుదును, అల్ల గురుదారకున్ = ఆ యతిశయుఁడైన శంకరుని భార్యకు, అల రత్నాంగికిన్ = ఆరత్నప్రాయమైన శరీరము గలదానికి, అల సతికిన్ = ఆపార్వతీదేవికి, కొన్నాళ్ళకు = కొన్నిదినములకు, కుమారజనన మయ్యెన్ = కుమారస్వామి పుట్టినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''చంద్ర''' — సారంగధరు కృపన్ = చంద్రుని యనుగ్రహము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4zvt2e8tndh8tjy3cjp4x1dev8vv5cw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/467</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180503</id>
    <revision>
      <id>551406</id>
      <parentid>498029</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T09:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551406</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2864" sha1="dy10d295aga9gy77hqneaol7jqtuu81" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వలన, అల్ల గురుదారకున్ = ఆ బృహస్పతి భార్యకు, అలసతికిన్ = ఆ చేడియకు, కుమారజనన మయ్యెన్  కొడుకు బుట్టినవాఁ డాయెను, తతిమ్మావిషయము శివకథకు సమానము.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — ಅಲ್ಲ గురుదారకున్ = ఆ రాజపత్నికి, అల రత్నాంగికిన్ = ఆ రత్నాంగి యనుదానికి, అలసతికిన్ = ఆ పతివ్రతకు, కుమారజనన మయ్యెన్ = కొడుకు బుట్టినవాఁ డాయెను, తతిమ్మా విషయము శివకథకు సమానము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;అల కుమారుడు జన్మించినపుడు పుడమి
యలరె జలనిధు లుప్పొంగె నాకసమున
దేవదుందుభులును మ్రోసె దివిజు లంఠు
వృష్టి గురిపించి రానంద మెనసి భళిరె.&lt;/poem&gt;|ref=120}}
'''టీక'''. సుగమము.
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;ఆ కుమారుని ధీవరు లరసి మెచ్చి
బుధుఁడు హరివర్థనుం డని పొగడుమంట
హరిని వర్థిల్లఁజేయునటంచు వీడి
గురుఁడు నిజసతీయుక్తుఁడై కూర్మిఁ దనరె.&lt;/poem&gt;|ref=121}}
'''టీక'''. '''శివ''' — ఆకుమారునిన్ = ఆకుమారస్వామిని, ధీవరు లరసి మెచ్చి = బుద్ధిశాలులు జూచి మెచ్చుకొని, బుధుఁడు = పండితుఁడు, హరివర్థనుండని = ఇంద్రుని వృద్ధిఁ పొందించువాఁ డటంచు, పొగడుచుంటన్ = స్తోత్రముఁ జేయుచుండుట వలన, గురుఁడు = తండ్రి యైన శివుఁడు, హరిని = దేవేంద్రుని, వర్థిల్లఁజేయుమటంచున్ = వృద్ధిఁ బొందింపుమటంచు, వీడి = వదలిపెట్టి, నిజసతీయుక్తుఁడై = తనపార్వతీదేవితో కూడుకొన్నవాఁడై, కూర్మిన్ = మైత్రితో, తనరెన్ = ఒప్పినవాఁ డాయెను.
{{left|}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dy10d295aga9gy77hqneaol7jqtuu81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/468</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180504</id>
    <revision>
      <id>551409</id>
      <parentid>498030</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T10:12:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551409</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3170" sha1="g5acf7rgqpomvggnmvsmk5azz9c48gq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. '''చంద్ర''' — ఆ కుమారునిన్ = ఆ పిల్లవానిని, ధీవరు లరసి మెచ్చి = బుద్ధిశాలులు జూచి మెచ్చుకొని, బుధుఁడు = ఇతఁడు బుధుఁ డనువాఁడు, హరివర్ధనుండని = చంద్రునిచేత వృద్ధి నొందినవాఁడని, లేక చంద్రుని వృద్ధిఁ బొందించువాఁడని (అనఁగాఁ జంద్రవంశము ననుట), పొగడుచుంటన్ = ఎంచుచుండుట వలన, హరిని = చంద్రుని, వర్ధిల్లఁజేయుమటంచు వీడి = వృద్ధిబొందించు పొమ్మని వదిలిపెట్టి, గురుఁడు = బృహస్పతి, నిజసతీయుక్తుఁడై = తన భార్యయైన తారతోఁ గూడుకొన్నవాఁడై, కూర్మిన్ = స్నేహముతో, తనరెన్ 
= ఒప్పినవాఁ డాయెను.

'''టీక'''. '''సారంగ''' — ఆ కుమారునిన్ = ఆ పిల్లవానిని, ధీవరు లరసి మెచ్చి = బుద్ధిశాలులు జూచి మెచ్చుకొని, బుధుఁడు = పండితుఁడు, హరివర్థనుండని = విష్ణువర్ణనుఁ డనువాఁడని, పొగడుచుంటన్ = కొనియాడుచుంట వలన, హరిని = పోషణకర్తయైన విష్ణుని, వర్థిల్లఁజేయుమటంచు వీడి = నాకొడుకును పోషింపుమని వదలిపెట్టి (అనఁగా విష్ణునిమీద భారము వేసి వదలిపెట్టె ననుట), గురుఁడు = తండ్రి, లేక రాజు (రాజనరేంద్రుఁ డనుట), నిజసతీయుక్తుఁడై = తనభార్యతోఁ గూడుకొన్నవాఁడై, కూర్మిఁ దనరెన్ = మైత్రితో నతిశయించినవాఁ డాయెను, (రాజనరేంద్రునకు విష్ణువర్ధనుఁడను కుమారుఁ డొకఁడు గలిగినాడన్నందుకు కన్యకా పరాణముఁ జూడుడు).
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;వారి మువ్వురి చరిత లీతీరు నెసఁగ
హరుని భూతిని సారంగధరుని నీతిఁ
బడసి చంద్రుని హసియించి పాఠకాళి
సదమలంబగు కీర్తిఁ గాంచుదురు గాక.&lt;/poem&gt;|ref=122}}
'''టీక'''. సుగమము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g5acf7rgqpomvggnmvsmk5azz9c48gq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/469</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180505</id>
    <revision>
      <id>551412</id>
      <parentid>498031</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T10:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551412</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2902" sha1="b2k85wvd1o7da2ytnr4yzdych9l385q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}ఆశ్వాసాంతములు&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;శివశివ రాతి రాతి శ్రిత జీవన జీవన యాత్మ యాత్మ బాం
ధవధవ రాజిరాజిత పదావర దావర ధీరధీర దీ
నవనవ సంతసంతత సునందన నందన భాను భాను గౌ
రవరవ కాండకాండద నిరంజన రంజన కాయకాయజా.&lt;/poem&gt;|ref=123}}
'''టీక'''. శివ = శుభమైన, శివరాతి = శంకరాప్తుఁడగు కుబేరునివంటి, రాతి = ఈవి గలవాఁడా, శ్రితజీవన = ఆశ్రితులకు జీవనమైనవాఁడా, జీవ = బృహస్పతివంటి, నయ = నీతియుక్తమైన, ఆత్మ = బుద్ధి గలవాఁడా, ఆత్మబాంధవ = ప్రాణస్నేహితులైన, ధవరాజి = రాజసముదయముదేత, రాజిత = ప్రకాశింపఁబడిన, పదా = స్థానము గలవాఁడా, వరదా = కోర్కెల నిచ్చువాఁడా, వర = శ్రేష్ఠమైన, ధీర = పర్వతమువంటి. &quot;ని. ధీరో విదుషిశైలే౽పి సముద్రే ధైర్యవత్యపి&quot; అని విశ్వము. ధీర = ధైర్యము గలవాఁడా, దీనవన = దీనజనులనే యరణ్యమునకు, వసంత = వసంతునివంటివాఁడా, సంతత = నిరంతరమును, సునందన = మంచిసంతానముయొక్క (అనఁగా కృతి వన తటాకాది సప్తసంతానములయొక్క యనుట), నందన = సంతోషము గలవాఁడా, భాను = సూర్యునివంటి, భాను = కాంతులు గలవాఁడా, గౌరవ  = గురుత్వమైన, రవ = ధ్వనులయొక్క, కాండ = సముదయమునందున, కాండద = మేఘమువంటివాఁడా, నిరంజన = దోషరహితమైన, రంజన = రంజించునట్టి, కాయ = శరీరము నందున, కాయజా = మన్మథునివంటివాఁడా.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధామాతిభూతిసోమా
సోమాత్మజశూర శూరశుచికరధామా
ధామాకరధనసోమా
సోమాత్మజభూరిభూరిసుందరధామా.&lt;/poem&gt;|ref=123}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b2k85wvd1o7da2ytnr4yzdych9l385q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551413</id>
      <parentid>551412</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T10:32:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551413</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2902" sha1="nzxb5ldjl5p34k57px7kv1ghm3uuf2l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}ఆశ్వాసాంతములు&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;శివశివ రాతి రాతి శ్రిత జీవన జీవన యాత్మ యాత్మ బాం
ధవధవ రాజిరాజిత పదావర దావర ధీరధీర దీ
నవనవ సంతసంతత సునందన నందన భాను భాను గౌ
రవరవ కాండకాండద నిరంజన రంజన కాయకాయజా.&lt;/poem&gt;|ref=123}}
'''టీక'''. శివ = శుభమైన, శివరాతి = శంకరాప్తుఁడగు కుబేరునివంటి, రాతి = ఈవి గలవాఁడా, శ్రితజీవన = ఆశ్రితులకు జీవనమైనవాఁడా, జీవ = బృహస్పతివంటి, నయ = నీతియుక్తమైన, ఆత్మ = బుద్ధి గలవాఁడా, ఆత్మబాంధవ = ప్రాణస్నేహితులైన, ధవరాజి = రాజసముదయముదేత, రాజిత = ప్రకాశింపఁబడిన, పదా = స్థానము గలవాఁడా, వరదా = కోర్కెల నిచ్చువాఁడా, వర = శ్రేష్ఠమైన, ధీర = పర్వతమువంటి. &quot;ని. ధీరో విదుషిశైలే౽పి సముద్రే ధైర్యవత్యపి&quot; అని విశ్వము. ధీర = ధైర్యము గలవాఁడా, దీనవన = దీనజనులనే యరణ్యమునకు, వసంత = వసంతునివంటివాఁడా, సంతత = నిరంతరమును, సునందన = మంచిసంతానముయొక్క (అనఁగా కృతి వన తటాకాది సప్తసంతానములయొక్క యనుట), నందన = సంతోషము గలవాఁడా, భాను = సూర్యునివంటి, భాను = కాంతులు గలవాఁడా, గౌరవ  = గురుత్వమైన, రవ = ధ్వనులయొక్క, కాండ = సముదయమునందున, కాండద = మేఘమువంటివాఁడా, నిరంజన = దోషరహితమైన, రంజన = రంజించునట్టి, కాయ = శరీరము నందున, కాయజా = మన్మథునివంటివాఁడా.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ధామాతిభూతిసోమా
సోమాత్మజశూర శూరశుచికరధామా
ధామాకరధనసోమా
సోమాత్మజభూరిభూరిసుందరధామా.&lt;/poem&gt;|ref=124}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nzxb5ldjl5p34k57px7kv1ghm3uuf2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/470</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180506</id>
    <revision>
      <id>551415</id>
      <parentid>498032</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T10:49:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551415</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3181" sha1="l3izc68kd4vkip5yv6p39ku0brtvra5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. ధామ = ప్రభావమైన, అతిభూతి = అధికైశ్వర్యమునందున, సోమా = ఈశ్వరునివంటివాఁడా, సోమాత్మజ = శివుని కొడుకైన కుమారస్వామివంటి, శూర = సాహసము గలవాఁడా, శూర = సూర్యునివంటి, శుచికర = పవిత్రకరమైన, ధామా = కాంతి గలవాఁడా, ధామ = గృహమునకు, ఆకర = ఆధారమైన, ధన = ద్రవ్యమునందున, సోమా = కుబేరునివంటివాఁడా, సోమాత్మజ = కుబేరుని కొడుకైన నలకూబరునివంటియు, భూరి = బంగారువంటియు, భూరిసుందర = అధిక సుందరమైన, ధామా = శరీరము గలవాడా,
{{Telugu poem|type=ఉత్సాహ.|lines=&lt;poem&gt;సురభి సురభి రాజరాజ సూనుసూను దానదా
సరస సరస ధర్మధర్మ జాతజాత రూపరూ
పరమపరమ ధిషణధిషణ భానుభాను తాచ్యురా
శరధిశరధి తారతార చంద్ర చంద్ర సద్యశా.&lt;/poem&gt;|ref=125}}
'''టీక'''. సురభి = మనోహరమైన, సురభి = కామధేనువును, రాజరాజ = కుబేరుని, సూనుసూను = సూర్యునికొడుకైన కర్ణుని, దాన = ఈవిని, దా = భేదించువాఁడా, లేక కామధేను కుబేర కర్ణుల యీవివంటి యీవి గలవాఁడా, సరస = రసయుక్తమైన, సరస = పరిహాసము గలవాఁడా, ధర్మ = న్యాయమునందున, ధర్మజాత = యమనందనుఁడైన ధర్మరాజువంటివాఁడా, జాతరూప = బంగారువంటి, రూపరమ = వర్ణసంపదగలవాఁడా, పరమ = ఉత్కృష్టమైన, ధిషణ = బృహస్పతి వంటి, ధిషణ = బుద్ధిగలవాఁడా, భాను = సూర్యునివంటి, భా = కాంతి గలవాఁడా, నుత = కొనియాడఁబడిన, అచ్యుత = విష్ణుమూర్తి గలవాఁడా, శరధి = సముద్రమును, శరధి = అంబులపొది గల యీశ్వరునివంటియు, తార = వెండివంటియు, తార = ముత్యమువంటియు, చంద్ర = కర్పూరమువంటియు, చంద్ర = చంద్రునివంటియు, సత్ = నక్షత్రమువంటియు, యశా = కీర్తిగలవాఁడా.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l3izc68kd4vkip5yv6p39ku0brtvra5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:2015.386624.Sarangadhareeyamu.pdf/471</title>
    <ns>104</ns>
    <id>180507</id>
    <revision>
      <id>551418</id>
      <parentid>498033</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:01:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551418</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2585" sha1="4x0mu91949rui84cmclog6hbpbu1jb2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;నను సాకినట్లు మాతను పితను సాక నా
                    కవకాశము లభించ నట్టి ఋణము
సాంబమూర్తి వరప్రసాదంబుఁ గొని తన
                    ననిశమున్ ధ్యానింప నట్టి ఋణము
విశ్వకర్మాన్వయా విర్భూతినై కుల
                    వ్యాపారములుఁ జేయ నట్టి ఋణముఁ
దావకాస్థాన విద్వత్కవివైభవ
                    దర్థం బనుభవించు నట్టి ఋణముఁ&lt;/poem&gt;|ref=}}
సారంగధరీయము, త్ర్యర్థికావ్యము
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;దీర్చుకొనుటకుఁ గాశీపతియను నేనుఁ
దల్లిదండ్రులఁ బేర్కొని దర్పకారి
కథను శిల్పచమత్కృతి గలుగఁ గూర్చి
తమకుఁ గృతి నిచ్చినాఁడ గద్వాలఱేఁడ.&lt;/poem&gt;|ref=126}}
'''టీక'''. సుగమము.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అమరఁగఁ బెక్కుమంది గని యర్ధము గాదను నీదుత్ర్యర్థికా
వ్యము గలలాభ మేమి యని యల్పులు పల్కుదు రగ్రజాతివ
జ్రమును దరిద్రులెల్లఁ గొనఁజాలుదురే తమబోటి సార్వభౌ
మమణులు దానిఁ గైకొనరె మత్కృతి నట్లె బుధుల్ గ్రహింపరే.&lt;/poem&gt;|ref=127}}
'''టీక'''. సుగమము.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;అతిచిత్రంబుల కాటపట్టన మహాత్ర్యర్థిప్రబంధం బనన్
బ్రతిపద్యంబు రసాస్పదం బగుననన్ భాసిల్లుచున్నట్టి మ
త్కృతసారంగధరీయమున్ గొనుము పూర్తిన్ జేసి యర్పించితిన్
దత గద్వాల పురీశముష్టిపలి సీతారామభూపాలకా.&lt;/poem&gt;|ref=128}}
'''టీక'''. సుగమము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4x0mu91949rui84cmclog6hbpbu1jb2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551419</id>
      <parentid>551418</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:02:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551419</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2501" sha1="6k8spwcxg40xynhs35826jzkk364hid" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;నను సాకినట్లు మాతను పితను సాక నా
                    కవకాశము లభించ నట్టి ఋణము
సాంబమూర్తి వరప్రసాదంబుఁ గొని తన
                    ననిశమున్ ధ్యానింప నట్టి ఋణము
విశ్వకర్మాన్వయా విర్భూతినై కుల
                    వ్యాపారములుఁ జేయ నట్టి ఋణముఁ
దావకాస్థాన విద్వత్కవివైభవ
                    దర్థం బనుభవించు నట్టి ఋణముఁ&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;దీర్చుకొనుటకుఁ గాశీపతియను నేనుఁ
దల్లిదండ్రులఁ బేర్కొని దర్పకారి
కథను శిల్పచమత్కృతి గలుగఁ గూర్చి
తమకుఁ గృతి నిచ్చినాఁడ గద్వాలఱేఁడ.&lt;/poem&gt;|ref=126}}
'''టీక'''. సుగమము.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అమరఁగఁ బెక్కుమంది గని యర్ధము గాదను నీదుత్ర్యర్థికా
వ్యము గలలాభ మేమి యని యల్పులు పల్కుదు రగ్రజాతివ
జ్రమును దరిద్రులెల్లఁ గొనఁజాలుదురే తమబోటి సార్వభౌ
మమణులు దానిఁ గైకొనరె మత్కృతి నట్లె బుధుల్ గ్రహింపరే.&lt;/poem&gt;|ref=127}}
'''టీక'''. సుగమము.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;అతిచిత్రంబుల కాటపట్టన మహాత్ర్యర్థిప్రబంధం బనన్
బ్రతిపద్యంబు రసాస్పదం బగుననన్ భాసిల్లుచున్నట్టి మ
త్కృతసారంగధరీయమున్ గొనుము పూర్తిన్ జేసి యర్పించితిన్
దత గద్వాల పురీశముష్టిపలి సీతారామభూపాలకా.&lt;/poem&gt;|ref=128}}
'''టీక'''. సుగమము.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6k8spwcxg40xynhs35826jzkk364hid</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211008</id>
    <revision>
      <id>551284</id>
      <parentid>550480</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T14:04:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551284</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7467" sha1="7al63onxjo9q54yxc7mipxtmvmai09c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నేర్పాడు. ఆయన కవిత్వం ఆయనలోంచి పలుకుతుందా?
ప్రజల హృదయాలలోంచి పలుకుతుందా? అంటే రెంటిలోంచి
పలికించిన ప్రజాకవి ఆయన.
అలిశెట్టి సిటీలైఫ్ లోని 417 టుమిరీలు, 66 చురకలు
ప్రజల నాలుకల మీద నేటికీ ఉన్నాయి. వేమన పద్యాల్లా
అవి గుర్తుకు వస్తాయి. అలిశెట్టి నిబద్ధకవి. మార్క్సిస్టు కవి.
ఉద్యమ కవి. అక్షరాల నిండా చైతన్యాన్ని నింపిన కవి.
ఆయన జీవితం ఎన్నెన్ని గాయాలమయమైనా రాసిన ప్రతి
కవిత దివ్వెలా వెలుగుతుంది. జీవితానికి వెలుగుల్ని
ప్రసాదిస్తుంది. ఆయన జీవితకాలం స్వల్పమే అయినా
ఆయన కవిత్వం మాత్రం యెల్లకాలం బతుకుతుంది.
అలిశెట్టి కవిత్వం స్థూలమైన జీవన లోతులతో పాటు,
జీవితంలో ఎదురయ్యే సంఘటనలు, సందర్భాలు గతం
లోంచి వర్తమానంలోకి ప్రయాణించిన వివిధ పార్శ్వాలు
వ్యక్తమయ్యాయి. చివరిదాక ప్రజల పక్షాన్నే ఉన్నాడు.
అలిశెట్టి కవిత్వంలో వేశ్యల మీద రాసిన కవితను
ప్రధానంగా ఉటంకించకుండా ఉండలేరు.
'తను శవమై, ఒకరికి వశమై, తనువు పుండై
ఒకడికి పండై, ఎప్పుడూ ఎడారై
ఎందరికో ఓయాసిస్సై'
వంటి పాదాలు ఒక్కసారి చదివితే చాలు ఎల్లకాలం
గుర్తుండిపోతాయి.
అలిశెట్టి కవిత్వంలో జిమ్మిక్కుల కన్న భావగాఢత
ఎక్కువ, ఫ్యాషన్స్ కు లొంగే స్త్రీలను 'ఎవరి హై హీల్సు'లో
వ్యంగ్యం అద్భుతంగా పండింది. మనకో కొత్త థాట్ను
ప్రావోక్ చేస్తుంది.
సాయంత్రం సుల్తాన్ బరీ స్త్రీల సెలయేరు,
ఆ మెరిసే రంగురంగుల గులకరాళ్లే కలవారు
అని ఒక పద్ధతిగల వ్యాఖ్యాన కవిత్వం రాశారు.
చివరికంటాడు - 'రాజకీయాల్లో ఆమె ఎటువైపు మొగ్గినా
అందాల మొగ్గేనట'. పాలఠస్త్రీల స్వభావాలను
ఎత్తిపొడుస్తాడు. అంతలోనే శ్రామికస్త్రీల పక్షాన నిలుచుని
రాస్తాడు.
స్త్రీమాంసం ముక్కలుముక్కలుగా కోసి విఫణి వీధుల్లో
రాసులుగా పోసినా అందాల రాసులుగా పేర్చినా అది దహన
దృక్యమే అంటాడు. మరోచోట వేళ్ళను గూర్చి రాస్తూ 'నువ్వీ
నాగరిక ప్రపంచంలో స్పృహ కోల్పోయినంతకాలం నీ చీర
వెండితెర, నీ పైట - ప్రకటనల కాన్వాసు, నీ ప్రేమ -
రాసలీల' అంటూ దుఃఖపడతాడు.
కవులు ప్రజల పక్షాన నిలవాలని బలంగా కోరాడు.
ప్రభుత్వ మెతుకులకు ఆశపడేవాళ్ళు, అవార్డులకు,
సన్మానాలకు దారులు వెతుక్కునే వాళ్ళంటే ఆయనకు కోపం.
ద్వంద్వ ప్రవృత్తిగల కవుల్ని ఎత్తి పొడిచాడు. చెప్పేదానికి
ఆచరించేదానికి పొంతన లేని కవుల్ని నిలదీయాలన్నాడు.
&quot;అర్చకుడైన కవి ఒకడు అవార్డులు సన్మానాల కోసం
దేబిరించడం తప్ప నగరంలో నేడు అవాంఛనీయ
సంఘటనలేవీ జరగలేదు' అంటూ వ్యంగ్యంగా ఎత్తిపొడిచి
రాశాడు.
'ఎందుకురా కవీ గజిబిజి ఇమేజి. అస్పష్ట కవిత్వం
కన్నా ఆల్జీబ్రా ఈజీ కాదా అంటూ కవుల్లోని ద్వంద్వ
ప్రమాణాలను ఎద్దేవ చేస్తాడు.
అలిశెట్టి రాజకీయ నాయకుల స్వభావాల్ని,
స్వార్ధబుద్ధుల్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఎన్నో కవితలు రాశాడు.
నాయకుల వాగ్దానాలకు ప్రజలు బలికావద్దని హెచ్చరికలు
జారీ చేశాడు.
'విరివిగా నాయకుల నాలుకలపై నాచు
పేరుకుంటుంది. కనుక తరుచూ మాటలు జారుతుంటాయ్'
అని నాయకుల్ని వ్యంగ్యంగా ఎత్తి పొడిచాడు.
&quot;వేల సంవత్సరాలుగా వేలి ముద్రల్లోంచి వెలికి
తీయలేని హంతకుడే రాజకీయుడని నాయకుల్ని
నిర్వచించాడు.
రైళ్ళయినా రాజకీయాలైనా పట్టాలు తప్పితే ఎప్పుడూ
వనానికే జీవన్మరణ సమస్య అని ప్రజలకు హితబోధ
చేస్తాడు.
అలిశెట్టి కవిత్వంలో డెబ్బై అయిదుశాతం కవిత్వం
ఉద్యమ కవిత్వమే. ప్రజల్ని మేల్కొలిపి ఉద్యమాల బాట
పట్టించే కవిత్వం మనల్ని ఎప్పటికప్పుడు ఆలోచింపచేస్తుంది.
సమరము తెలంగాణ
11&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 11| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7al63onxjo9q54yxc7mipxtmvmai09c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551285</id>
      <parentid>551284</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T14:16:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551285</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7452" sha1="dp73u3od8njm14ld4ex3kf7pw8yplya" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
నేర్పాడు. ఆయన కవిత్వం ఆయనలోంచి పలుకుతుందా? ప్రజల హృదయాలలోంచి పలుకుతుందా? అంటే రెంటిలోంచి పలికించిన ప్రజాకవి ఆయన.

అలిశెట్టి సిటీలైఫ్ లోని 417 టుమిరీలు, 66 చురకలు ప్రజల నాలుకల మీద నేటికీ ఉన్నాయి. వేమన పద్యాల్లా
అవి గుర్తుకు వస్తాయి. అలిశెట్టి నిబద్ధకవి. మార్క్సిస్టు కవి. ఉద్యమ కవి. అక్షరాల నిండా చైతన్యాన్ని నింపిన కవి.
ఆయన జీవితం ఎన్నెన్ని గాయాలమయమైనా రాసిన ప్రతి కవిత దివ్వెలా వెలుగుతుంది. జీవితానికి వెలుగుల్ని
ప్రసాదిస్తుంది. ఆయన జీవితకాలం స్వల్పమే అయినా ఆయన కవిత్వం మాత్రం యెల్లకాలం బతుకుతుంది.

అలిశెట్టి కవిత్వం స్థూలమైన జీవన లోతులతో పాటు, జీవితంలో ఎదురయ్యే సంఘటనలు, సందర్భాలు గతం లోంచి వర్తమానంలోకి ప్రయాణించిన వివిధ పార్శ్వాలు వ్యక్తమయ్యాయి. చివరిదాక ప్రజల పక్షాన్నే ఉన్నాడు.

అలిశెట్టి కవిత్వంలో వేశ్యల మీద రాసిన కవితను ప్రధానంగా ఉటంకించకుండా ఉండలేరు.

'తను శవమై, ఒకరికి వశమై, తనువు పుండై
ఒకడికి పండై, ఎప్పుడూ ఎడారై
ఎందరికో ఓయాసిస్సై'

వంటి పాదాలు ఒక్కసారి చదివితే చాలు ఎల్లకాలం గుర్తుండిపోతాయి.

అలిశెట్టి కవిత్వంలో జిమ్మిక్కుల కన్న భావగాఢత ఎక్కువ, ఫ్యాషన్స్ కు లొంగే స్త్రీలను 'ఎవరి హై హీల్సు'లో
వ్యంగ్యం అద్భుతంగా పండింది. మనకో కొత్త థాట్ను ప్రావోక్ చేస్తుంది.

సాయంత్రం సుల్తాన్ బజారే స్త్రీల సెలయేరు,
ఆ మెరిసే రంగురంగుల గులకరాళ్లే కలవారు

అని ఒక పద్ధతిగల వ్యాఖ్యాన కవిత్వం రాశారు. చివరికంటాడు - 'రాజకీయాల్లో ఆమె ఎటువైపు మొగ్గినా అందాల మొగ్గేనట'. పాలకస్త్రీల స్వభావాలను ఎత్తిపొడుస్తాడు. అంతలోనే శ్రామికస్త్రీల పక్షాన నిలుచుని రాస్తాడు.

స్త్రీమాంసం ముక్కలుముక్కలుగా కోసి విఫణి వీధుల్లో రాసులుగా పోసినా అందాల రాసులుగా పేర్చినా అది దహన
దృశ్యమే అంటాడు. మరోచోట వేశ్యను గూర్చి రాస్తూ 'నువ్వీ నాగరిక ప్రపంచంలో స్పృహ కోల్పోయినంతకాలం నీ చీర
వెండితెర, నీ పైట - ప్రకటనల కాన్వాసు, నీ ప్రేమ - రాసలీల' అంటూ దుఃఖపడతాడు.

కవులు ప్రజల పక్షాన నిలవాలని బలంగా కోరాడు. ప్రభుత్వ మెతుకులకు ఆశపడేవాళ్ళు, అవార్డులకు, సన్మానాలకు దారులు వెతుక్కునే వాళ్ళంటే ఆయనకు కోపం. ద్వంద్వ ప్రవృత్తిగల కవుల్ని ఎత్తి పొడిచాడు. చెప్పేదానికి ఆచరించే దానికి పొంతన లేని కవుల్ని నిలదీయాలన్నాడు.

&quot;అర్చకుడైన కవి ఒకడు అవార్డులు సన్మానాల కోసం దేబిరించడం తప్ప నగరంలో నేడు అవాంఛనీయ సంఘటనలేవీ జరగలేదు' అంటూ వ్యంగ్యంగా ఎత్తిపొడిచి రాశాడు.

'ఎందుకురా కవీ గజిబిజి ఇమేజి. అస్పష్ట కవిత్వం కన్నా ఆల్జీబ్రా ఈజీ కాదా అంటూ కవుల్లోని ద్వంద్వ ప్రమాణాలను ఎద్దేవ చేస్తాడు.

అలిశెట్టి రాజకీయ నాయకుల స్వభావాల్ని, స్వార్ధబుద్ధుల్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఎన్నో కవితలు రాశాడు. నాయకుల వాగ్దానాలకు ప్రజలు బలికావద్దని హెచ్చరికలు జారీ చేశాడు. 

'విరివిగా నాయకుల నాలుకలపై నాచు పేరుకుంటుంది. కనుక తరుచూ మాటలు జారుతుంటాయ్' అని నాయకుల్ని వ్యంగ్యంగా ఎత్తి పొడిచాడు.

&quot;వేల సంవత్సరాలుగా వేలి ముద్రల్లోంచి వెలికి తీయలేని హంతకుడే రాజకీయుడని నాయకుల్ని నిర్వచించాడు.

రైళ్ళయినా రాజకీయాలైనా పట్టాలు తప్పితే ఎప్పుడూ జనానికే జీవన్మరణ సమస్య అని ప్రజలకు హితబోధ చేస్తాడు.

అలిశెట్టి కవిత్వంలో డెబ్బై అయిదుశాతం కవిత్వం ఉద్యమ కవిత్వమే. ప్రజల్ని మేల్కొలిపి ఉద్యమాల బాట పట్టించే కవిత్వం మనల్ని ఎప్పటికప్పుడు ఆలోచింపచేస్తుంది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 11| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dp73u3od8njm14ld4ex3kf7pw8yplya</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551289</id>
      <parentid>551285</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T14:32:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551289</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7465" sha1="r7x8tn96golv114a073vwps627dvyvk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
నేర్పాడు. ఆయన కవిత్వం ఆయనలోంచి పలుకుతుందా? ప్రజల హృదయాలలోంచి పలుకుతుందా? అంటే రెంటిలోంచి పలికించిన ప్రజాకవి ఆయన.

అలిశెట్టి సిటీలైఫ్ లోని 417 టుమిరీలు, 66 చురకలు ప్రజల నాలుకల మీద నేటికీ ఉన్నాయి. వేమన పద్యాల్లా
అవి గుర్తుకు వస్తాయి. అలిశెట్టి నిబద్ధకవి. మార్క్సిస్టు కవి. ఉద్యమ కవి. అక్షరాల నిండా చైతన్యాన్ని నింపిన కవి.
ఆయన జీవితం ఎన్నెన్ని గాయాలమయమైనా రాసిన ప్రతి కవిత దివ్వెలా వెలుగుతుంది. జీవితానికి వెలుగుల్ని
ప్రసాదిస్తుంది. ఆయన జీవితకాలం స్వల్పమే అయినా ఆయన కవిత్వం మాత్రం యెల్లకాలం బతుకుతుంది.

అలిశెట్టి కవిత్వం స్థూలమైన జీవన లోతులతో పాటు, జీవితంలో ఎదురయ్యే సంఘటనలు, సందర్భాలు గతం లోంచి వర్తమానంలోకి ప్రయాణించిన వివిధ పార్శ్వాలు వ్యక్తమయ్యాయి. చివరిదాక ప్రజల పక్షాన్నే ఉన్నాడు.

అలిశెట్టి కవిత్వంలో వేశ్యల మీద రాసిన కవితను ప్రధానంగా ఉటంకించకుండా ఉండలేరు.
&lt;poem&gt;
'తను శవమై, ఒకరికి వశమై, తనువు పుండై
ఒకడికి పండై, ఎప్పుడూ ఎడారై
ఎందరికో ఓయాసిస్సై'&lt;/poem&gt;

వంటి పాదాలు ఒక్కసారి చదివితే చాలు ఎల్లకాలం గుర్తుండిపోతాయి.

అలిశెట్టి కవిత్వంలో జిమ్మిక్కుల కన్న భావగాఢత ఎక్కువ, ఫ్యాషన్స్ కు లొంగే స్త్రీలను 'ఎవరి హై హీల్సు'లో
వ్యంగ్యం అద్భుతంగా పండింది. మనకో కొత్త థాట్ను ప్రావోక్ చేస్తుంది.

సాయంత్రం సుల్తాన్ బజారే స్త్రీల సెలయేరు,
ఆ మెరిసే రంగురంగుల గులకరాళ్లే కలవారు

అని ఒక పద్ధతిగల వ్యాఖ్యాన కవిత్వం రాశారు. చివరికంటాడు - 'రాజకీయాల్లో ఆమె ఎటువైపు మొగ్గినా అందాల మొగ్గేనట'. పాలకస్త్రీల స్వభావాలను ఎత్తిపొడుస్తాడు. అంతలోనే శ్రామికస్త్రీల పక్షాన నిలుచుని రాస్తాడు.

స్త్రీమాంసం ముక్కలుముక్కలుగా కోసి విఫణి వీధుల్లో రాసులుగా పోసినా అందాల రాసులుగా పేర్చినా అది దహన
దృశ్యమే అంటాడు. మరోచోట వేశ్యను గూర్చి రాస్తూ 'నువ్వీ నాగరిక ప్రపంచంలో స్పృహ కోల్పోయినంతకాలం నీ చీర
వెండితెర, నీ పైట - ప్రకటనల కాన్వాసు, నీ ప్రేమ - రాసలీల' అంటూ దుఃఖపడతాడు.

కవులు ప్రజల పక్షాన నిలవాలని బలంగా కోరాడు. ప్రభుత్వ మెతుకులకు ఆశపడేవాళ్ళు, అవార్డులకు, సన్మానాలకు దారులు వెతుక్కునే వాళ్ళంటే ఆయనకు కోపం. ద్వంద్వ ప్రవృత్తిగల కవుల్ని ఎత్తి పొడిచాడు. చెప్పేదానికి ఆచరించే దానికి పొంతన లేని కవుల్ని నిలదీయాలన్నాడు.

&quot;అర్చకుడైన కవి ఒకడు అవార్డులు సన్మానాల కోసం దేబిరించడం తప్ప నగరంలో నేడు అవాంఛనీయ సంఘటనలేవీ జరగలేదు' అంటూ వ్యంగ్యంగా ఎత్తిపొడిచి రాశాడు.

'ఎందుకురా కవీ గజిబిజి ఇమేజి. అస్పష్ట కవిత్వం కన్నా ఆల్జీబ్రా ఈజీ కాదా అంటూ కవుల్లోని ద్వంద్వ ప్రమాణాలను ఎద్దేవ చేస్తాడు.

అలిశెట్టి రాజకీయ నాయకుల స్వభావాల్ని, స్వార్ధబుద్ధుల్ని వ్యతిరేకిస్తూ ఎన్నో కవితలు రాశాడు. నాయకుల వాగ్దానాలకు ప్రజలు బలికావద్దని హెచ్చరికలు జారీ చేశాడు. 

'విరివిగా నాయకుల నాలుకలపై నాచు పేరుకుంటుంది. కనుక తరుచూ మాటలు జారుతుంటాయ్' అని నాయకుల్ని వ్యంగ్యంగా ఎత్తి పొడిచాడు.

&quot;వేల సంవత్సరాలుగా వేలి ముద్రల్లోంచి వెలికి తీయలేని హంతకుడే రాజకీయుడని నాయకుల్ని నిర్వచించాడు.

రైళ్ళయినా రాజకీయాలైనా పట్టాలు తప్పితే ఎప్పుడూ జనానికే జీవన్మరణ సమస్య అని ప్రజలకు హితబోధ చేస్తాడు.

అలిశెట్టి కవిత్వంలో డెబ్బై అయిదుశాతం కవిత్వం ఉద్యమ కవిత్వమే. ప్రజల్ని మేల్కొలిపి ఉద్యమాల బాట పట్టించే కవిత్వం మనల్ని ఎప్పటికప్పుడు ఆలోచింపచేస్తుంది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 11| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r7x8tn96golv114a073vwps627dvyvk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211009</id>
    <revision>
      <id>551286</id>
      <parentid>550481</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T14:20:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551286</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2876" sha1="h8ux3padvxa4wb72tzy4hc6luqwru8u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
కవిత్వాన్ని ఎరుపెక్కిస్తుంది. ఎప్పటికప్పుడు విప్లవోద్యమాలలో శ్రమిస్తున్న వాళ్లను ఆవాహనం చేసుకొమ్మంటాడు.

'తమ్ముడూ నువ్వొచ్చేటప్పుడు తప్పక పిడికెడు కల్లోలిత ప్రాంతాల మట్టినైనా తీసుకురా, పోరుదారిలో నేలకొరిగిన ఒక అమరవీరుని జ్ఞాపకమైనా మోసుకురా, మళ్ళీ మళ్ళీ నాకు జగిత్యాల గుర్తొస్తుంది. జైత్రయాత్ర నన్ను కలవరపెడుతోంది' అని జ్ఞాపకం చేస్తాడు. ఉద్యమకారులే ప్రజల మనుషులని నమ్ముతాడు.

'గొంతుకోసే పాట ఆగిపోదు. అది ముక్తకంఠం, గొలుసులేస్తే పోరు నిలిచిపోదు. అది ప్రజాయుద్ధం' అని ఉద్యమ కారుల్ని ఎత్తి చూపుతాడు.

అలిశెట్టి కవిత్వం చదువుతుంటే జనం నాడి దొరుకుతుంది. భూస్వాములు, పెట్టుబడిదారులు రాజీలేని నాయకులు అవతారాలెత్తుతున్నారనీ, కవులు వాళ్ళ వ్యూహాలు ఎప్పటికప్పుడు కనిపెట్టి కవిత్వం రాయాలని ఆకాంక్షించాడు. అలిశెట్టి ప్రధానంగా కార్టూన్ కవిత్వం రాసి ప్రజల్ని మేల్కొల్పాడు. కవిత్వానికి బాధ్యత ఉంది. ప్రయోజనముంది అని చివరిదాక నమ్మి ప్రజల పక్షాన, ఉద్యమాల పక్కన నిలబడ్డాడు. శ్రమిస్తూ శ్రమిస్తూనే కన్నుమూశాడు. నమ్ముకున్న విలువలకోసం, ఆశయాల కోసం నిబద్ధంగా నిజాయితీగా నిలువెత్తుగా నిలిచిన అలిశెట్టి నాకు అత్యంత ఆత్మీయుడు కావడం నాకెంతో గర్వకారణం.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 12| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h8ux3padvxa4wb72tzy4hc6luqwru8u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211010</id>
    <revision>
      <id>551287</id>
      <parentid>550482</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T14:30:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551287</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5386" sha1="3e7mm1goep54azmvf4smpvja28r6krr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''5. అంబటిపూడి వేంకటరత్నం '''&lt;/p&gt;}}
{{right|- డా॥ తిరునగరి}}

&lt;poem&gt;
తెల్లని గడ్డమున్ మిసిమిదేలిన మీసము  మందహాసమున్
చల్లని చూపులున్ విరియ చక్కని మాటలతో వారిపై
మల్లెలు కుప్పవోసిన క్రమంబున నెయ్యము గ్రుమ్మరించనీ
యుల్లమజ్ఞప్తికెక్కి నేవియో మధురస్మృతలాహపించెడన్ &lt;/poem&gt;

అని సాటికవుల కవితా నీరాజనాలందుకున్న మహాకవి. సంస్కృతాంధ్రాంగ్ల భాషా విశారదులు, వాగ్మి స్వర్గీయ అంబటిపూడి వేంకటరత్నంగారు పుట్టింది. ప్రకాశంజిల్లా, ఏదుబాదులోనైనా కాలు పెట్టింది నల్లగొండ 'జిల్లా'. చండూరులో తెలంగాణ సారస్వత సాంస్కృతిక వికాసానికి తన జీవితాన్నే ధారపోసిన మనిషి, సాహితీ తపస్వి
అంబటిపూడివారు. 1908 జూలై 15న వేంకటరత్నంగారు జన్మించారు. సుబ్బమ్మ, సుబ్రహ్మణ్యం ఆయన జననీ
జనకులు.

ప్రాథమిక ఏదుబాదులోను, తరువాత పరిసరప్రాంతాలలోనూ ఉన్నత పాఠశాల విద్యనభ్యసించారు. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎం.ఏ. పట్టభధ్రులైన తరువాత జీవితకాలం ఉపాధ్యాయులుగా పనిచేశారు. నల్లగొండ జిల్లా చండూరులో 1934లో 'సాహితీ మేఖల’ను స్థాపించి ఆ ప్రాంతంలోని యువకులకు భాషాసాహిత్యాలను బోధించారు. కవితా వ్యవసాయం చేయించారు ఎందరినో ప్రసిద్ధ కవులుగా తీర్చిదిద్దారు. విద్యార్థిగా ఉన్న కాలంలో ఆయనను తీర్చిదిద్దిన గురువులు ప్రతాపకృష్ణమూర్తి, బండ్లమూడి వెంకయ్య గార్లు, శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి, పళ్ళపూర్ణ ప్రజ్ఞాచార్యులు గార్లు అంబటిపూడివారిని కవిగా, సాహితీవేత్తగా వృద్ధిలోకి తెచ్చిన మహాత్ములు. అంబటిపూడివారు కృష్ణభక్తులు.

చండూరులో శ్రీ కృష్ణభక్త సమాజాన్ని స్థాపించారు. పరిసర గ్రామాల ప్రజలను కృష్ణభక్తులను చేశారు. ప్రజలందరి చేత చండూరుసారు, అన్న గౌరవాన్ని పొందారు. సాహితీ తపస్వి ఐన అంబటిపూడి వారివలన చండూరు, నల్లగొండ జిల్లా నిరంతర స్మరణీయాలుగా విరజిల్లుతూనే 'సాహితీమేఖల’లో అనేకమంది కవుల కావ్యాలను, గ్రంథాలను, సంస్థ పక్షాన ప్రచురించి ప్రతిభామూర్తులుగా తీర్చిదిద్దింది.

మహాకవి దాశరథిగారి అగ్నిధారను తొలిసారిగా ప్రచురించింది ‘సాహితీమేఖల' సంస్థ. చండూరులో జరిగిన అగ్నిధార, ఆవిష్కరణ సభను నేటికీ తల పండిన సాహితీ పరులు మరచిపోలేదు. అదో సాహిత్య మహోత్సవం. పద్యకవిత్వ పరమావధిని, సాహిత్య ప్రయోజనాన్ని సాహితీపరులకు, సాహితీప్రతులకు తెలిపినవారు అంబటిపూడివారు. వివిధ సాహిత్యప్రక్రియలో రచనలను ప్రచురించి ఓ కొత్త అధ్యాయాన్ని ప్రారంభించిన సంస్థ సాహితీమేఖల.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 13| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3e7mm1goep54azmvf4smpvja28r6krr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211011</id>
    <revision>
      <id>551288</id>
      <parentid>550483</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T14:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551288</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8042" sha1="haceogbbhc78px0o9vndgblzivvocv4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ప్రణయవాహిని, వత్సలుడు, మైనాదేవి, మొరాన్కన్య,
ఇంద్రధనువు, చంద్రశీల (సంస్కృతాంధ్రాలలో ఆంగ్లంలో),
బ్రహ్మ సూత్రములు, షడ్దర్శనామాలు కృష్ణప్రభ శతకం,
గోపికావ్యం, ఉత్తరరామచరిత్ర వచనం. కృష్ణకథ,
తాత్వికతరంగాలు, దక్షిణకీమోదకి నాటకాలు, కథావళి
కథలు రాశారు. ఎన్నో వ్యాసాలు రాశారు అంబటి వారు.
'తవనార్థంబుదయించితిన్ సుకవితా కార్యంబె నా వృత్తి'
అన్న చెళ్ళపిళ్ళవారి మార్గంలో జీవయాత్ర సాగించారు.
పద్య రచనలో విజ్ఞాని అంబటిపూడివారు. ఆయన
భావనలోనూ అభివ్యక్తిలో ఓ విశిష్టత ఉండేది. ఆయన
పద్యాన్ని ప్రేమించారు. ప్రబంధకవుల మార్గంలో ఆయన
రచన రసరమ్యంగా సాగింది.
పద్యంలో చదువుకోటానికి సౌందర్యం, ఇంపు,
రాగయుక్తంగా పాడుకొనడానికి యతిలు ప్రాసలు. పద్యం
గుర్తుంచుకోటానికి సులభత్, పాఠకుడు వెంటనే వల్లె
వేసుకొనడానికి సౌలభ్యం ఉంటుందన్నది ఆయన భావన.
ఆయన గీత రచనకు కూడా ప్రాధాన్యమిచ్చారు.
అంబటిపూడివారి పద్యం శిల్పాభారామునిగా ఉంటుంది.
'భాష లేకున్న జనులొక్క పనులమరి
భాషచేగదమానవత్వమ్మునిలుచు
సభల పూజింపబడడెభాషావిదుండ
ప్రతిభగల వానిలో పట్టుభాషయేగద' అంటారు.
మనిషిగా అంబటిపూడి
దేశాన్ని, దేశ ప్రజలను ముఖ్యంగా దరిద్ర
నారాయుణులను మరవకుండా వారి సేవచూస్తూ సాహితీ
సేవ చేసిన మనిషి. ప్రజల మధ్య ఉంటూ కవిత రాశారు.
నిరాడంబరమూర్తి, ప్రచారదృష్టి లేనివారు ఉదాత్త
హృదయులు, వేదాంతసారం తెలిసినవారు తెలంగాణలో
స్థిరపడి తెలంగాణ సాహిత్య సమజ్ఞలతకు తన సర్వస్వాన్ని
అర్పించినవారు. భారతీయతను గుండెలో పదిలంగా
దాచుకొన్నా, పాశ్చాత్య సంస్కృతిని గౌరవించిన సమదర్శి
కవిగా, సాహితీవేత్తగా
ప్రతిభా వ్యుత్పత్తి అభ్యాసాలు పరిణితి పొందిన కవి
వేంకటరత్నంగారు నానృషిః కురుతే కావ్యమ్' అన్న వాక్యం
సుచే తెలంగాణ
ఆయనపట్ల సార్థకమైంది. పోతనలాగా పద్యాలను
పోతపోయటంలో ఆయన శిల్పం అనర్థం.
శతావధాని వేటూరి శివరామశాస్త్రి గారు ఆయన
గురువు. సంస్కృతం ఆయనవద్ద నేర్చుకున్నాడు. పాణిని
వ్యాకరణాన్ని పుక్కిటబట్టారు. ఆ గురువును 'తెనుగు కవిత్వ
మాధులతేనె పెరస్ సృజించి యిచ్చిపోయిన తిరుపత్యభిజ్ఞుని
యభీషము దీర్చు రసార్ద్ర సాహితీ వనమునమాలి, మా
గురుని వ్యాకరణాబ్ది నమోదు కావ్యదాతను శివరామ సత్కవిని
తత్పదపద్మములన్ స్మరించెదన్' అంటూ స్తుతించి
ప్రణమిల్లారు.
అంబటిపూడివారు తమ జీవితకాలములో 49
గ్రంథాలు రచించారు. ఆయన కవిత్వంలోని శైలీ రమ్యతకు
'మురళినేబట్టిమాను హరామృతరవమ్యుల్ సేయునీమాజు
సుందర గోపాలక రూపమా యమున చెంతన్ బృందము
బూర్ణిమా శరదానందముతో జరించుచు జగత్సమ్మోదము
గూర్చవే గిరపాటోంది నినున్ భజింపదలయొగ్గెన్
సృష్టికృష్ణప్రభూ!' అన్న పదం ఉదాహరణ.
వేంకటరత్నం గారి రచనలలో కృష్ణప్రభుశతకం
ప్రశస్తికెక్కింది. అంబటిపూడి కావ్యాలలో వారు విశిష్టకృతి
గోపికావ్యం. ఈ కృతిలో వస్తువు ప్రాచీనమైనదైనా చందోరి
ప్రాచీనమైంది. నూరు విభిన్న వృత్తములతో కావ్యం
రచింపబడింది.1936 లో 'ప్రణయవాహిని' తొలి కావ్యం
వెలువడింది.
'మైనాదేవి' దేశభక్తిని ప్రబోధించే మలికావ్యం
1940లో ప్రచురింపబడింది.
'ఇచటి ప్రతిరేణువును ప్రాణమిచ్చి నన్ను పెంచి
పెద్దగజేసిన వీరమాత కృప వహించమా ఆత్మవెల్లించుకొనవా'
నా యెడలు కాల్చి నిలువుమన్నావు గృహము వంటి పద్యాలు
హృదయాన్ని ద్రవింపజేస్తే చంద్రశీల, ఆంధ్రసంస్కృతం,
ఆంగ్ల భాషలలో వెలువడిన దాంపత్య ధర్మాన్ని తెలిపే కావ్యం.
వేంకటరత్నం గారు సంస్కృతాంధ్రాలలోనేకాక ఆంగ్లంలోనూ
చేయి తిరిగిన కవులని తెలియజేస్తుంది.
ఈ కావ్యంపైన పాశ్చాత్య కవిత్వ ప్రభావం కన్పిస్తుంది.
'వత్సలుడు' రాయప్రోలువారి అమలిన శృంగార
సిద్ధాంతాన్ని ఆధారం చేసుకొని రచింపబడిన కావ్యం.
14 ) తేజోమూర్తులు kindl&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 14| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>haceogbbhc78px0o9vndgblzivvocv4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551290</id>
      <parentid>551288</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T14:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551290</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8005" sha1="5olxbms5we9a1zpwyut3dqs8xje0lbm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ప్రణయవాహిని, వత్సలుడు, మైనాదేవి, మొరాన్ కన్య, ఇంద్రధనువు, చంద్రశీల (సంస్కృతాంధ్రాలలో ఆంగ్లంలో),
బ్రహ్మ సూత్రములు, షడ్దర్శనామాలు కృష్ణప్రభ శతకం, గోపికావ్యం, ఉత్తరరామచరిత్ర వచనం. కృష్ణకథ, తాత్విక తరంగాలు, దక్షిణకీమోదకి నాటకాలు, కథావళి కథలు రాశారు. ఎన్నో వ్యాసాలు రాశారు అంబటి వారు.
'తవనార్థంబుదయించితిన్ సుకవితా కార్యంబె నా వృత్తి' అన్న చెళ్ళపిళ్ళవారి మార్గంలో జీవయాత్ర సాగించారు.

పద్య రచనలో విజ్ఞాని అంబటిపూడివారు. ఆయన భావనలోనూ అభివ్యక్తిలో ఓ విశిష్టత ఉండేది. ఆయన పద్యాన్ని ప్రేమించారు. ప్రబంధకవుల మార్గంలో ఆయన రచన రసరమ్యంగా సాగింది.

పద్యంలో చదువుకోటానికి సౌందర్యం, ఇంపు, రాగయుక్తంగా పాడుకొనడానికి యతిలు ప్రాసలు. పద్యం
గుర్తుంచుకోటానికి సులభత్, పాఠకుడు వెంటనే వల్లె వేసుకొనడానికి సౌలభ్యం ఉంటుందన్నది ఆయన భావన.
ఆయన గీత రచనకు కూడా ప్రాధాన్యమిచ్చారు. అంబటిపూడివారి పద్యం శిల్పాభారామునిగా ఉంటుంది.

&lt;poem&gt;
'భాష లేకున్న జనులొక్క పనులమరి
భాషచేగదమానవత్వమ్మునిలుచు
సభల పూజింపబడడెభాషావిదుండ
ప్రతిభగల వానిలో పట్టుభాషయేగద' అంటారు.&lt;/poem&gt;

'''మనిషిగా అంబటిపూడి '''

దేశాన్ని, దేశ ప్రజలను ముఖ్యంగా దరిద్ర నారాయుణులను మరవకుండా వారి సేవచూస్తూ సాహితీ సేవ చేసిన మనిషి. ప్రజల మధ్య ఉంటూ కవిత రాశారు. నిరాడంబరమూర్తి, ప్రచారదృష్టి లేనివారు ఉదాత్త హృదయులు, వేదాంతసారం తెలిసినవారు తెలంగాణలో స్థిరపడి తెలంగాణ సాహిత్య సమజ్ఞలతకు తన సర్వస్వాన్ని అర్పించిన వారు. భారతీయతను గుండెలో పదిలంగా దాచుకొన్నా, పాశ్చాత్య సంస్కృతిని గౌరవించిన సమదర్శి

'''కవిగా, సాహితీవేత్తగా '''

ప్రతిభా వ్యుత్పత్తి అభ్యాసాలు పరిణితి పొందిన కవి వేంకటరత్నంగారు నానృషిః కురుతే కావ్యమ్' అన్న వాక్యం
ఆయనపట్ల సార్థకమైంది. పోతనలాగా పద్యాలను పోతపోయటంలో ఆయన శిల్పం అనర్థం.

శతావధాని వేటూరి శివరామశాస్త్రి గారు ఆయన గురువు. సంస్కృతం ఆయనవద్ద నేర్చుకున్నాడు. పాణిని వ్యాకరణాన్ని పుక్కిటబట్టారు. ఆ గురువును 'తెనుగు కవిత్వ మాధులతేనె పెరస్ సృజించి యిచ్చిపోయిన తిరుపత్యభిజ్ఞుని
యభీషము దీర్చు రసార్ద్ర సాహితీ వనమునమాలి, మా గురుని వ్యాకరణాబ్ది నమోదు కావ్యదాతను శివరామ సత్కవిని
తత్పదపద్మములన్ స్మరించెదన్' అంటూ స్తుతించి ప్రణమిల్లారు.

అంబటిపూడివారు తమ జీవితకాలములో 49 గ్రంథాలు రచించారు. ఆయన కవిత్వంలోని శైలీ రమ్యతకు
'మురళినేబట్టిమాను హరామృతరవమ్యుల్ సేయునీమాజు సుందర గోపాలక రూపమా యమున చెంతన్ బృందము
బూర్ణిమా శరదానందముతో జరించుచు జగత్సమ్మోదము గూర్చవే గిరపాటోంది నినున్ భజింపదలయొగ్గెన్
సృష్టికృష్ణప్రభూ!' అన్న పదం ఉదాహరణ.

వేంకటరత్నం గారి రచనలలో కృష్ణప్రభుశతకం ప్రశస్తికెక్కింది. అంబటిపూడి కావ్యాలలో వారు విశిష్టకృతి గోపికావ్యం. ఈ కృతిలో వస్తువు ప్రాచీనమైనదైనా చందోరి ప్రాచీనమైంది. నూరు విభిన్న వృత్తములతో కావ్యం రచింపబడింది.1936 లో 'ప్రణయవాహిని' తొలి కావ్యం వెలువడింది.

'మైనాదేవి' దేశభక్తిని ప్రబోధించే మలికావ్యం 1940లో ప్రచురింపబడింది.

'ఇచటి ప్రతిరేణువును ప్రాణమిచ్చి నన్ను పెంచి పెద్దగజేసిన వీరమాత కృప వహించమా ఆత్మవెల్లించుకొనవా' నా యెడలు కాల్చి నిలువుమన్నావు గృహము వంటి పద్యాలు హృదయాన్ని ద్రవింపజేస్తే చంద్రశీల, ఆంధ్రసంస్కృతం,
ఆంగ్ల భాషలలో వెలువడిన దాంపత్య ధర్మాన్ని తెలిపే కావ్యం. వేంకటరత్నం గారు సంస్కృతాంధ్రాలలోనేకాక ఆంగ్లంలోనూ చేయి తిరిగిన కవులని తెలియజేస్తుంది.

ఈ కావ్యంపైన పాశ్చాత్య కవిత్వ ప్రభావం కన్పిస్తుంది.

'వత్సలుడు' రాయప్రోలువారి అమలిన శృంగార సిద్ధాంతాన్ని ఆధారం చేసుకొని రచింపబడిన కావ్యం.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 14| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5olxbms5we9a1zpwyut3dqs8xje0lbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211012</id>
    <revision>
      <id>551291</id>
      <parentid>550484</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T14:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551291</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7445" sha1="l6wzuv14t8vyg6ixlhzmfam786ikdf0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
'పనవాటి, వారు విశిష్ట ఖండకావ్యసంపుటి. అంబటిపూడి సుదీర్ఘ సాహితీ జీవితంలో 48 గ్రంథాలు రచించారు. అన్నీ వస్తువైవిధ్యంగల రచనలే, అంబడిపూడి వారు నిత్యప్రయోగశీలి. ప్రాచీన కవితను, సంప్రదాయ రీతిని ఎంత గౌరవించారో ఆధునిక కవితను, నవ్యఫణితిని అంతగా ప్రేమించారు. గురజాడ మాటలలో అంబటిపూడి కవిత్వం,
సాహిత్యం క్రొమ్మెరుసులు చిమ్మే కొత్త పాత మేలుకలయిక. అన్యభాషా వ్యామోహంలో పడిపోతున్న, మాతృభాష
తెలుగును మరచిపోతున్న వారినుద్దేశించి రాస్తూ...
&lt;poem&gt;
'తల్లియొసగెడి పాలు తెలుగే
తండ్రి గరపెడి పలుకు తెలుగే
తరుణి చూపెడి వలపు తెలుగే - తెలియదా
మన బ్రతుకు బ్రతుకే తెలుగురా, అని ప్రబోధించారు.
'కలి మనస్సును రవ్వంత కలచవలదు
వ్యర్థ వాదమ్ములన్ పెంచిరి
కవి మనస్సును సూతైన కలచవలన
తెలియలేవోయి దానిలో తలకు కొలత అన్నారు వారు.&lt;/poem&gt;

అంబటిపూడి సంస్కృతంలోనూ మధుర కవితలు వెలయించారు. 'జగద్దర్శనము కవితలో
&lt;poem&gt;
'ఆడంభే శిశుర్వే శిక్షత మతః జాతోమనుష్యస్తతః
శిక్షా దక్ష మతః లేకకుశలో జాతస్యదేవాపరః
శిక్షాభ్రష్ట విలేక దాష్టమతయః కౄరాహితుల్సారిసః
దూగిస్సాధుభి రుద్గరంతి విషమిత్సేతజ్ఞగద్దర్శనమ్!&lt;/poem&gt;

పశునమానుడైన మానవుడు జ్ఞానం వలన మానవుడౌతాడన్న సందేశం పై శ్లోకములో ఉంది.

అంబటిపూడి వారు కవి, వ్యాసకర్త, కథకులు, నవలారచయిత ఆయన చేపట్టని ప్రక్రియలేదు. పట్టినదాన్నల్లా కవితామయం చేయగల రసవేది ఆయన రవీంద్రుని గీతాంజలిలోని ఖండాలను తెలియజేశారు. డమరుఖయామ్ రుబాయాలను 'మధురయాత్ర' పేరుతో ఆంధ్రీకరించారు. ఆనందాచార్యులు ఆంగ్లంలో రాసిన శతస్మ, గ్రంథాన్ని ఆధారం చేసుకొని 'శాంతితీరాలకు' అనే అధునాతన సందేశ కావ్యాన్ని అంబటిపూడివారు రచించారు.

తెలంగాణను సాహితీవరంగా సుసంపన్నంచేసిన అంబటిపూడి వారిని తెలంగాణ ప్రజలు 'కవిరత్న' బిరుదుతో
ఘనంగా సత్కరించుకున్నారు. తెలుగు కవితా గంగను తెలంగాణ ప్రజల గుండెలమీదుగా దండిగా ప్రవహింపజేసి
ప్రతిభావంతమైన సాహిత్య వ్యవసాయాన్ని సాగించిన వ్యక్తి అంబటిపూడి వేంకటరత్నం గారు.

సిరిప్రెగడ భార్గవరావు, ధవళ శ్రీనివాసరావు, వంగల చలపతిరావు, మద్దోజూ సత్యనారాయణ వంటి లబ్ద ప్రతిష్ఠులైన తెలంగాణ కవులకు గురుమూర్తి అంబటిపూడి వారు.

'ఈ తెలుగు నాలుక నిచ్చిన మీ ఋణమ్ము ధాత్రి సకలమిచ్చినప్పటికీ తీరదు' అని వేలూరి గురుదేవులకు చేతులెత్తి నమస్కరించిన గురుమౌళి అంబటిపూడివారు.

అంబటిపూడి వేంకటరత్నంగారి శతజయంతి ఉత్సవాలు 2008లో నల్లగొండ జిల్లా చండూరులో ఘనంగా జరిగినై. ఆయన తెలంగాణకు ప్రధానంగా నల్లగొండ జిల్లాకు చేసిన బహుముఖ సేవలకు గుర్తింపుగా చండూరులో ఆయన
కాంస్య విగ్రహాన్ని కవులు, సాహితీవేత్తలు, సాహిత్యాభిమానులు, ప్రజలు ప్రతిష్టించారు. జాషువా గారన్నట్లు
అంబటిపూడి ప్రజల నాలుకలయందు జీవించిన నతని 'కులం పవిత్రం జననీ కృతార్ధం.

హైదరాబాదు శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర నిలయంలో రాజాబహద్దూర్ వెంకటరామారెడ్డి గారి ఆధ్వర్యంలో రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారి అధ్యక్షతన అంబటిపూడి వేంకటరత్నం గారికి అపురూపమైన సత్కారసభ జరిగింది. ఆ సభలో తన శిష్యులైన అంబటిపూడిని శతావధాని వేలూరి శివరామశాస్త్రి గారు ఆశీర్వదించినది ఈ పద్యం.
&lt;poem&gt;
'విద్యావంశము పేరు నిల్పగదలే విద్యారతీయాచిన
య్యాద్యాహిప్రతిమల్లుడల్ల తిరుపత్యాచర్య దేవుడుతా
విద్యాదేవికి నన్ను జూపి సభలో విజ్ఞప్తి గావించెనా
విద్యాదేవికి నేడు గుర్తొదవెజూవే శిష్యచూడామణి!'&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 15| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l6wzuv14t8vyg6ixlhzmfam786ikdf0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/37</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211013</id>
    <revision>
      <id>551292</id>
      <parentid>550485</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T15:21:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551292</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5597" sha1="lbkg3eq7gvy2u0d40aqccq2emhhncdg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;

{{center|{{p|fs150}}'''6. ఆనందాంబ '''&lt;/p&gt;}}
{{right|- డా॥ ఆర్. కమల}}

పూర్వకవుల చరిత్ర తెలుసుకోవాలంటే వారు రాసిన గ్రంధావతారికలు గానీ, వారి గురించి ఇతరులు తెలిపిన విషయాలే ప్రమాణాలు, విద్యయే మృగ్యమై ఉన్న నైజాం రాష్ట్రంలో తెలంగాణలోని మారుమూల గ్రామంలో పుట్టిపెరిగిన ఆణిముత్యం ఆనందాంబ. బాలకవయిత్రి, అష్టావధాని పన్నెండేళ్ల కాలంలో 1934వ సంవత్సరంలో 28 పుటాల పద్యకావ్యం 'సతీలలామ' పేరుతో ఆనందాంబ రచించారు. అంతకుముందే వెలమవీర, మాదవ పంచాసత్
కావ్యాలు రాసినట్టు గోల్కొండ కవుల సంచికలో పేర్కొనబడింది.

ఉపోద్ఘాతంలో ఈమెను గురించి విద్వాన్ వెంకట నృసింహాచార్య శాస్త్రి గారు స్వయాన ఆమె గురువు సిరి శెనవాల్ శ్రీకృష్ణమాచార్యులు, శతావధాని మోర్తాడ్ తాలూకా ఆర్మూర్ వారు 1934లో వెలువర్చిన అభిప్రాయం సిరిసిల్ల వాస్తవ్యులు పదిరే కృష్ణశాస్త్రి అందించిన అభినందన పద్యాల వల్ల కరీంనగర్ జిల్లా మొట్టమొదటి కవయిత్రిగా తెలుస్తోంది.

ఆనందాంబ వారు వెలమ స్త్రీ. వీరి తండ్రి మహారాజశ్రీ పునుగోటి మంగారావు గారు. తల్లి నరసాంబ. పుట్టిల్లు
జగిత్యాల తాలూకా కొడిమ్యాల అని నృసింహశాస్త్రి తెలియజేశారు. అంతేగాక, సంస్కృతాంధ్రములు, చవిదప్పిన
ఇక్కాలమున ద్వాదశి వర్ష అగ్ని ఈ కన్యారత్నం మాతృభాష అందలి గౌరవంచే శ్లాఘ్యమగు గ్రంథాన్ని రచించుట అత్యంత ప్రశంసాపత్రము. ఈ కవయిత్రికి కవితా సంపద సహజమని తోచుచున్నది. గణయతి ప్రాసలకై కష్టము లేకయే పద్యములు రచిస్తున్నది. సులభ శైలి కలిగిన వర్ణనలు, విసర్గ రమణీయములు,

విషయం భారతీయ నారీరత్నముకేది పరమ ధర్మమో, దేనినవలంభించిన ఇహపర లోకములు కరతలామలకములో,
ఏది కులాంగనులకు తలమానికమో అట్టి పాతివ్రత్య నీతి యందు కీర్తింపబడినది. ఈమె బాల్యము నుంచే
అమూల్యమును అభిప్రాయములతో నలరారుచున్నది. ఇకముందు అఖిలాంధ్ర స్త్రీలలో మేటి కాగలదనుట
నిర్వివాదాంశం. 'పరమాత్యుడే వైదుష్యము ఆయురారోగ్యం ప్రసాదించుగాక' అని దీవించారు. నేడు పురుషులలో
చాలామంది స్త్రీ విద్యల గూర్చి వేదికపై గంభీరోపన్యాసము లిచ్చుచున్నారు. కానీ చెప్పినరీతి ఆచరించుట లేదు. ఈ
గ్రంథకర్త తండ్రి తమ పుత్రికకాంధ్ర సారస్వతముల నభ్యసింపజేయుచున్నందుకు ధన్యవాదములు. వీరు మన
ఆంధ్ర లోకమునకొక మార్గదర్శకులని అభినందించా.

ప్రతివారు మహిళా జాతిని పవిత్రోద్దేశములతో సన్మానించి పూర్వవైభవం కలిగేటట్లు స్త్రీ విద్యను ప్రోత్సహించాలని, 'భారతీయ సౌభాగ్యం ఫలించుగాక అన్న విద్వాన్ వేంకట నృసింహశాస్త్రి గారి మాటలు ముత్యాల మూటలు. 'స్వీయ కవితానుజీవనమ్' అనే పుస్తకంలో ఒక&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 16| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lbkg3eq7gvy2u0d40aqccq2emhhncdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211014</id>
    <revision>
      <id>551293</id>
      <parentid>550486</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T15:34:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551293</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6954" sha1="krgfj8s6l8hemdqped8lz3989bj74rr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పేజీలో శతావధాని కృష్ణమాచారి కోరుట్ల వారు ఇలా రాశారు. 'క్రీ.శ. 1934 భవ నామ సంవత్సరం నేను సకుటుంబంగా మూడేళ్లు కొడిమ్యాలలోనుంటిని. శ్రీ మంగారావు గారి సతీమణి నరసమ్మ దొరసాని మమ్ము ప్రత్యేక గృహములో ఉంచి, భక్తితో అన్ని సౌకర్యాలు కల్పిస్తూ మా కుటుంబం సాపాటునకు పోగా నెలకిరువది రూపాయ లిచ్చేవారు. కాలక్షేపమునకు భగవత్ కథలు విని, సేవించి అప్పుడా దంపతులు సత్కారములు చేయుచుండిరి.
ఆనందమ్మప్పుడు 12 సంవత్సరాల బాలిక. చాలా మేధావిని. మిక్కిలి భయ భక్తులు కలది. పంచకావ్యములు,
శాకుంతలము, ఉత్తరరామ చరిత్ర నాటకం చెప్పితిని. సంస్కృతమున మంచి జ్ఞానం సంపాదించినది. తెలుగులో
అదివరకే పద్యములు రాయుచుండెను. వెలమవీర, మాధవ పంచాశత్లను పుస్తకములను శ్రీ మాధవరావు ముద్రించి
ప్రకటించారు.

చలిగంటి శ్రీ ధర్మజగపతి రావు గారు ఈ అమ్మాయికి మేనమామ కనుక ఆహ్వానించి బండ లింగావురాస్థానాధీకు
లగు రాజా అనంత కిషన్ రావు గారి అధ్యక్షతన 'ఆనందం'తో అష్టావధానం చేయించారు. అప్పుడాయన సంతోషించి 'బాల సరస్వతి' బిరుదునిచ్చారు. ఆ తర్వాత లింగాపురం రాజా గారి మేనల్లుడు వేములకుర్తి వాస్తవ్యులు మాకులూరు భీమారావు (బి.ఎ.) గారితో వివాహమైంది. కొడిమ్యాలలో శ్రీమతి ఆనందమ్మ చదువుతున్నప్పుడు తిరుమంత్రార్ధము మొదలగు గ్రంథములను జెప్పుమనగా పంచ సంస్కారములు కానిది పనికి రాదంటిని. అందువలన తల్లిదండ్రులతో నిర్బంధపడి పంచ సంస్కారములు పొందెను. తర్వాత మంత్రార్ధము మొదలుకొని.. భగవద్విషయము వరకు సంప్రదాయ గ్రంథములన్నింటినీ పఠించెను. కొడిమ్యాలలో మేమున్నప్పుడే ఆమెకు ఒక కూతురు కలిగెను.

అవధానమున నేనాశీర్వాద పద్యములందించితిని. 'సరీలలాడు' పుస్తకము నందందించిన పద్యములివి.
&lt;poem&gt;
కం : హృద్యములు విభుదులకు నా
సాధ్యములు కులాంగనలకు, సరసులకివి సం
సాధ్యములు గుణగణ వదన
పద్యములానందమాంబ, పద్యములరయన్.
సమరము తెలంగాణ
కం : చిలుకల కొలుకుల మేల్బం
తుల కిక తేనియల నౌలుకు, తోరపు చరకుల్
కలికాంతల కివిడాటపు
ములుకులు నానందాంబ ముద్దుల పలుకుల్'
-ఇట్లు విద్వాన్ &lt;/poem&gt;

శిరశనహల్ శ్రీ కృష్ణమాచార్యులు శతావధాని గారు, మోర్తాడు తాలూకా ఆరమూరు నైజం 3-4-1934.

పదిరె కృష్ణశాస్త్రి గారు తన అభిప్రాయాన్ని అభినందన పద్యంలో ఇలా రాశారు.
&lt;poem&gt;
చం : 'అతివల మిన్నవై బుధులందరిలన్ దలలూప 
జాతు నీ
చతుర కవిత్వ మాధురికి, సంతసమొంది
ప్రియంబుచే భవ
స్మతి నెపుడున్ దలంచగను, మంజుల
పద్యమునొక్క దానినం
దిత హృదయుండనై యొసిగితిన్ గయి
కొమ్ముదె బాలికా మన్' అని అభినందించారు.

కార్యేషు దాసి, కరణేషు మంత్రి
భోజ్యేషు మాతా, శయనేషు రంభ
రూపేచ లక్ష్మీ, క్షమయా ధరిత్రీ
షట్కర్మ యుక్తా కుల ధర్మపత్నీ&lt;/poem&gt;

అని మన పూర్వులు తెలిపారు. దాన్నే 'సతీలలాము' రచనలో శ్రీమతి ఆనందాంబ ఇలా వర్ణించారు.
&lt;poem&gt;
పతికెట్టి కర్ణంబు, బడసిన నద్దాని
నేర్పుతో నొనరించు నెలతమిన్న
నీతి నూహించెటి, నాతి మిన్న
హితుని కాహారంబు, నిడుచున్న వేళల
కన్నతల్లిని మీరు, కలికిమిన్న
ప్రాచీను తోడుత, పాన్పునందున జేర
రంభాదులను గెలుచు రమణి మిన్న
వరుని సేమంబు గోరెడు వలతి మిన్న
పుడమిలో నట్టి చిగురాకు బోడి కన్న
తపసి వేరుండగలది నెత్తురిని గన్న
పరగనదాదిదల్వ పాపంబుసున్న అన్నారు.&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 17| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>krgfj8s6l8hemdqped8lz3989bj74rr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211015</id>
    <revision>
      <id>551294</id>
      <parentid>550487</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T15:44:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551294</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6338" sha1="70eb14vex5js9xz5auoob8y8u6ku3q7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
కష్టసుఖాల్లో భర్తకు చేదోడువాదోడుగా ఉండేది భార్య అంటూ...
&lt;poem&gt;
ఓపలేనట్టి కురూపుడైనను భర్త
వలరాజువలె నెంచు పొలతులెవరో
పతి భుజించేది పల్చటి గంజైనా
అమృతం వలె భావించే భార్యే భార్య&lt;/poem&gt;

అన్నారామె.

బాల్యంలో తొలి గురువు తల్లే అందరికి. కనుక ఆమె నుంచే సంక్రమించేట్టు తల్లిదండ్రులుండాలని, పసిప్రాయంలోనే ఏదిచెప్పినా చక్కగా వింటారు కనుక ఇంట్లోని వారితో, ఇరుగుపొరుగు వారితో ఎలా ఉండాలో తల్లి చెప్పాలని స్త్రీలకు ఉద్బోధించారు. ఇంటికి దేపం ఇల్లాలు కనుక ఇల్లు, ఇల్లాలు బాగుండాలని ఆకాంక్షించారు.

ఆమె తన చుట్టుపక్కల చదువుల పేరుతో పరభాషను, పాశ్చాత్య నాగరికతను అనుసరిస్తున్న వాళ్లను నిరసించింది.
కట్టుబొట్టు భారతీయ సంస్కృతి, సంప్రదాయం కనుక దానికి మనం విలువ ఇచ్చినవుడే ఎదుటివారు గౌరవిస్తారని
విన్నవించారు. సుతిమెత్తని భావాలను సరళ భాషలో పద్యాలు రాసి మనకందించిన మహిళా లలామ ఆనందాంబ.
సర్వకాల సర్వావస్థల్లో ఆచరించతగ్గవి ఆమె సూక్తులు. అన్ని పద్యాలు ఆణిముత్యాలే.

తన కృతితో జువ్వాడి వంశ సంజాతుడైన కృష్ణారావు, చక్కని గుణగణాలతో నేర్పి పెంచి పెద్దచేసిన తల్లి నరసాంబను, తననెంతో ప్రేమగా చూసి, తన కృతిని ముద్రింపజేసిన అమ్మమ్మ అంతామాంబకు జోహారు లర్పించినది.

'సతీలలామ' కావ్యం భారతీయ సంస్కృతి, సంప్రదాయాలకు అద్దంపట్టింది. అడుగడుగునా స్త్రీ ధర్మాన్ని పాతివ్రత్య ప్రభావాన్ని నీతిని కీర్తింపజేసింది. ప్రాచీన కవుల వలె కావ్య రచనను శ్రీకారంతో మొదలుపెట్టి ఇష్ట దేవతాస్తుతి, వాణీస్తుతి చేస్తూ &quot;కచ్చిములు గూర్చగా శక్తి కలుగజేయు, మమ్మ మాయమ్మ నినుదలకు నమ్మ వాజీ అని భక్తితో పలికింది. ఉభయ వేదాంత శిఖామణి యతిరాజు, ఆంధ్ర గీర్వాణ విద్యల ప్రౌఢి, అవధాన వైఖరి, జ్యోతిష్యము, తర్కమునందు తగు పాండిత్యము సముపార్జించి ఎదుటివారిని తన వాదనతో మెప్పించి కీర్తిగాంచిన తన గురువు కృష్ణమాచార్యుని తలచినది. అంతేకాక ప్రాచీన కవుల స్తుతి చేసింది. పునుగోటి వంశాబ్ది పూర్ణేందు శేఖరుడు
సమభావకుడగు జనకుడు మంగారావును, తల్లి సౌభాగ్యవతి నరసమాంబకు సమస్కరించింది. నిజాం ప్రభుత్వంలో
రజాకార్ల జమానాలో ఉర్దూ మదర్సాలున్న కాలంలో తన తండ్రి శాస్త్రీయ విద్యాబుద్ధులను నేర్పుట గొప్ప విషయమని,
తన పూర్వజన్మ సుకృతమని తెలిపినది. ఎంత ఎదిగితే అంత ఒదగాలనే గుణాన్ని ఇలా తెలియజేసింది.
&lt;poem&gt;
“సకల కావ్యంబుల సంపూర్తిగా గనలేదు.
ఛందస్సును బాల చదవలేదు,
నాటకాలంకార పాటవం లేదని”&lt;/poem&gt;

విద్యా వినయ సంపన్నురాలిగా పన్నెండేళ్ల ప్రాయంలో పలికింది. భూతలమందనేక జాతులున్నా అందు ముఖ్యమైనది స్త్రీ, పురుషులని, నాతికి పతి సేవయే పరమ ధర్మమని తెలిపింది.

అడవిలో పండుటాకులు తిని, ముక్కు మూసుకున్న తాపసులకన్నా, గంగాది తీర్థయాత్రలు చేసి, ఉపవాసము
లుండి, పూజలు, నోములు చేసేవారికంటే పతి సేవ చేసే మగువ పుణ్యం గొప్పదని తెలియజేశారు ఆనందాంబ గారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 18| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70eb14vex5js9xz5auoob8y8u6ku3q7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211016</id>
    <revision>
      <id>551295</id>
      <parentid>550488</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T15:51:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551295</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5267" sha1="2kqqq5unx0vnigp8wb3rlot6x0ht281" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''7. ఆనందరావు తోట '''&lt;/p&gt;}}
{{right|-డా॥ వెలిచాల కొండలరావు}}

నల్గొండకు చెందిన భువనగిరి వాడు, వికాస వంతుల్లో కూడా చాలా అరుదుగా లభించే వికాసవంతుడు, ఉన్నత, ఉదార, సాంఘిక, సామాజిక, సామ్యవాద దృష్టి దృక్పథం కలవాడు. A gentle poet a gentle human being ఆనందరావు తోట.

ఆ రోజుల్లో, అంటే ఒక మూడు దశాబ్దాల క్రితం అతని గురించి చెబితే ఎందరో &quot;ఔను ఔననే” వారు. నిండుగా,
నిటారుగా ఎంతో కలుపుగోలుగా, కమ్మగా మాట్లాడేవాడు. వివేకానందుని కళ్ళలాంటి దార్శనిక తాత్విక కళ్ళు గలవాడు.
తెలంగాణా గురించి ఎవరైనా ఏదైనా చెడ్డగా మాట్లాడితే 'ఖబడ్డార్' అని ఉరిమి, తరిమేవాడు. అలాంటివారితో గట్టిగా
వాదించి వారిని వేదించి, వారితో విభేదించి వారిని వదిలేవాడు కాడు. మరీ మాట్లాడితే, నీ అంతు తేలుస్తానని
కళ్ళు నిప్పులుగా తెరచి అరిచేవాడు. చూస్తేనే, మాట్లాడితేనే ఒక rebelలా, ఒక revolutionaryలా అనిపించేవాడు,
కనిపించేవాడు.

అతనితో అందరూ ఒళ్లు దగ్గర పెట్టుకొని మాట్లాడేవారు. మ్యానర్స్ లేక ఎవరైనా మాట్లాడితే, పోట్లాడితే వారెవరైనా ఎంతవారైనా సరే 'మతిపోయిందా!' అని మందలించేవాడు. మేధావి. మేధావులలో భాషెక్కువ భావం తక్కువ కల మేధావి కాడు. భాషాభావాలు రెండూ కలిపి ఉత్తమంగా ఉన్నతంగా, ఉద్రేకంగా ఉద్యోగంగా మాట్లాడే మేధావి. ఎలా పసందుగా మాట్లాడేవాడో అలాగే పసందుగా రాసేవాడు, చర్చించేవాడు, ఉపన్యసించేవాడు, సువక్త,
'ఇంటలెక్చువల్' గానే కాక Socialగా కూడా అందరినాకట్టుకునే ప్రతిభ కలవాడు. రంగులో నల్లవాడే కాని హంగులో బహు తెల్లవాడు. అతని మాటంటే మాటే. అది అందరికీ వేదం లాంటిదే. అతడు మాట్లాడే దానిలో, రాసేదానిలో వాదన తక్కువ వేదనెక్కువ, పాతదనం తక్కువ, కొత్తతనమెక్కువ, పొట్లు తక్కువ చెల్లెక్కువుండేవి. అందుకే
అతనితో మాట్లాడడమే, మహదావకాశంగా ఎంచే, భావించేవారు ఎందరో.

అతడు ఎన్ని పుస్తకాలు ఎన్నిసార్లు చదివాడో ఆ దేవుడెరుగు. అతనికి వివేకానందుడు హీరో. అతని కళ్ళు కూడా వివేకానందుని కళ్లలాగుండేవి. భౌతిక కళ్ళలా కాక ఆత్మిక కళ్లలా, ఆధ్యాత్మిక కళ్ళలా.

సత్యం తప్ప అసత్యం, ధర్మం తప్ప అధర్మమెరగని వాడు. సామాజిక దృష్టి దప్ప స్వంత దృష్టి లేనివాడు.
సింపుల్గానే కాక స్వీట్గా, నీటి ఉండేవాడు. ఎపుడూ సభలలో సమావేశాలలో ఎవరైనా అసభ్యంగా అసందర్భంగా
మాట్లాడితే అడ్డుకొని అదరగొట్టి వారి నోర్లు మూయించేవాడు.

చాలామంది జైశంకర్ను అతని గురువనుకునేవారు కాని నేను మాత్రం ఆనందరావు తోటానే అతని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 19| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2kqqq5unx0vnigp8wb3rlot6x0ht281</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211017</id>
    <revision>
      <id>551296</id>
      <parentid>550489</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T16:02:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551296</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8707" sha1="rnyex79lmz9wv8f4eq2tk5z8fahawq0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
గురుపనుకునేవాన్ని. నాకు తెలిసినంతవరకు జైశంకర్ కూడా అతనిని అలాగే భావించేవాడు. తోటా లేకపోతే జైశంకర్
లేడు. జైశంకర్ లేకపోతే తోటా లేడని అనుకునేవారం. బహుశా అందరూ వారినలాగే అనుకునేవారేమో, నాకు
తెలియదు. జైశంకర్ తత్వదృష్టి, తోటది తాత్త్విక దృష్టి అనిపించేది. తోట వాదిస్తే ఒక యోగిలా అనిపించేవాడు.
జైశంకర్ వాదిస్తే ఒక వ్యూహకర్తలా, వారి మాటా, బాటా, వాటా ఒకరిది సిద్ధాంతంలాగుంటే, ఒకరిది వ్యూహం లాగుండెడిది. ఇద్దరూ ఇద్దరే. తెలంగాణా విషయంగా అతివాదులు, ఇతర విషయాలలో మితవాదులు. 

జైశంకర్ కు &quot;సిద్ధాంతకర్త&quot; అని ఎవరు పెట్టారో పేరు కాని, అది ఎన్నో అలాంటి పేర్లు ఎందరికో కుదరనట్లు
అతనికీ కుదరలేదు. నా అభిప్రాయంలో అతడు గొప్ప వ్యూహకర్తీ కాని సిద్ధాంతకర్త కాదు. యుద్ధానికీ, విజయానికీ,
సిద్ధాంతమూ, వ్యూహమూ రెండూ అవసరమే కదా మరీ! అవి రెండూ రెండు కళ్లలాంటివే కదామరి! వారిద్దరిని బాగా
ఎరిగిన నాకు వారినెప్పుడు విన్నా, కన్నా, వారు నాకలాగే అనిపించేవారు, వినిపించేవారు.

ఎప్పుడూ ఒక పుస్తకం చేతిలో బూనే పుస్తకప్రియుడైన తోట నాకు వివేకనందుని లాంటి సిద్ధాంతకర్తగా అనిపించేవాడు. జైశంకర్ ఎప్పుడూ ఏదో వెదుకుతున్న చాణుక్యుని లాంటి వ్యూహకర్తగా, ఇద్దరూ పరమ మిత్రుల్లా, జంటకవుల్లా గుండేవారు. ఇద్దరూ సాంఘిక సామాజిక దృక్పథం కలవారే కనుక ఎప్పుడూ ఏవేవో ఆలోచించేవారు, ఏవేవో చేసేవారు, ఇతరులతో చేయించేవారు. వారిరువురూ ప్రత్యేక తెలంగాణ వాదానికి, పోరాటానికి బీజాల్లాంటి వాళ్ళు. 

మొదటి తెలంగాణ ఉద్యమం రోజుల్లో జైశంకర్, ఆనందరావు తోట ఇరువురూ ఎంతో ఉద్వేగంగా, ఉత్సాహంగా, వారు ఉర్రూతలూగుతూ, వారి ఉపన్యాసాలతో ఇతరులనుర్రూతలూగిస్తూ, ప్రత్యక్షంగా, పరోక్షంగా ఎన్నో వర్క్షా షాట్లు, చర్చాగోష్టులు నిర్వహించి, అనేకానేక ప్రచురణలు తీసుకొచ్చి, తెలంగాణ వారినందరినీ ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రానికి సుముఖులను చేసేవారు. యువకులను, విద్యార్థులను, ఉద్యోగులను, డైరెక్ట్ గా, ఇన్ డైరెక్ట్ గా ఉద్యమంలో పాల్గొనునట్లు పలు వ్యూహాలు తయారు చేసేవారు. వారి ప్రపథమ ప్రచురణలు, ప్రచారాల వలననే మొదటి
తెలంగాణ ఉద్యమానికి అంత పెద్ద ఉపాచ్చింది. అది అనేకానేక కారణాల వలన అటు తదుపరి ఆరిపోయిన దానిలా అనిపించినా, కనిపించానా అది నివురుగప్పిన నిప్పులా అలాగే ఉండి రెండవ ఉద్యమానికి పురుడు పోసింది, పునాది వేసింది. అందులో ఏ సందేహమూ లేదు. ఆ రెండవ ఉద్యమానికి సరియైన రథసారథిగా కె.సి.ఆర్. గారు ఉండకపోతే, వెనకాల జైశంకర్లాంటి రాజకీయరీతులు, వ్యూహాలు తెలిసిన వారధిగా ఉండకపోతే నిస్సందేహంగా, నిర్వివాదంగా ప్రత్యేక తెలంగాణా రాష్ట్రం ఎన్నటికీ వచ్చేది కాదు.

ఆరోజుల్లో నేనూ, చోటా, జైశంకర్, మా తమ్ముడు జగపతిరావు ఇంట్లో తరచుగా కలుసుకునేవారం. అపుడపుడు
శ్రీధరస్వామి కూడా మాతో చేసేవాడు. మా చర్చలు కూడా చాలా ఉల్లాసంగా, ఉద్వేగంగా, వికాస వంతంగా, వివేకంగా
సాగేవి. మా అనుభవాలే కాక మా అందరి అధ్యయనాలు కూడా మా చర్చలతో ముడిబడేవి. ఆనందరావు తోట
సోషలిస్టు కాకపోయినా అతనికి సోషలిస్ట్ పార్టీలోని మేధావులతో చాలా దగ్గరి సంబంధాలుండేవి. అలాగే కాంగ్రెస్, ఆర్యసమాజ్, కమ్యూనిస్టు పార్టీలోని మేధావులతో కూడా.

అతనినెరిగిన ఆనాటి వాళ్ళ అతనిని ఈనాటికీ జ్ఞాపకం చేస్తుంటారు. 'మనమొక పెద్ద తెలంగాణా మేధావిని
'కోల్పోయామని'. అది అక్షరాలా నిజం. He was a gem of a man. A gem of an orator, writer and a thinker. హైదరాబాద్ పట్టణంలోని ఆనాటి కొంతమంది మేధావుల్లో తోటా ఒకడని చెప్పక తప్పదు. తమాషా ఏమిటంటే, తోటా బైట ఎంత ఔట్వర్డ గా కనిపించేవాడో, లోపల అంత ఇన్వర్ట్ గా ఉండేవాడు. బైట ఎంత 'అసర్టివో లోపల అంత 'రిప్లెక్టిన్', అందుకే అతడు తుట్టతుదకు 'స్పిరిచువాలిటీ' వైపుకు మరిలాడు. స్వామీ వివేకానంద అతనికి more than a religious hero, a spiritual hero. బహుశా అతని ప్రభావమే అతనిని ఆవైపునకు ప్రేరేపించిందేమో?

విద్యే అన్నిటికన్నా ముఖ్యమని భావించిన ఆనందరావు తోటా మొదట రిలిజియన్ వైపునకు, ఆ పిదప రాజకీయాలు
వైపునకు, ఆ పిదప విద్య వైపునకు వెళ్లి ఓ.యూ. ఇంగ్లీష్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 20| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rnyex79lmz9wv8f4eq2tk5z8fahawq0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211018</id>
    <revision>
      <id>551297</id>
      <parentid>550490</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T16:11:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551297</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7084" sha1="1anjyi8fo6ym5tv493vxum3zukllmj6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
డిపార్ట్మెంట్ ప్రొఫెసర్ గా చేరాడు. చేరిన స్వల్పకాలంలోనే మరణించాడు.

ఓ.యూ. నుండి అతడు ఇంగ్లీషులో పి.హెచ్.డి పట్టా పుచ్చుకొని అందరి ప్రశంసలందుకున్నాడు. ఓ.యూ,
సిండికేట్ ఎన్నికల్లో పోటీ చేసినపుడు జైశంకర్, ఆనందరావు తోటా, శ్రీధర్ స్వామి ముగ్గురూ నాతోకూడా ప్రతి తెలంగాణా జిల్లాలలోని కళాశాలలకు తిరిగి ప్రచారం చేసి నన్ను అత్యధిక ఓట్లతో గెలిపించారు.

తోటా మనిషిగా ఎంత ఎత్తైనవాడో కవిగా కూడా అంత ఎత్తైనవాడని నాకు అతడు ప్రచురించిన ఒకే కావ్యం
Plato's Pulse చదివితే తెలిసింది. అతడు కవిత్వంలో అడుగు పెట్టాక అతి త్వరగానే చనిపోయాడు. అందుకే
చాలా పుస్తకాలు రచించలేదు. కనుక చాలామందికి అతడు మంచికవి అని కూడా తెలియదు.

బహుశా డా. లోహియా, డా. అంబేద్కర్, నెస్నిబిలిటీ గల కవి. ఇంకా బతికుంటే బ్రహ్మాండమైన కవితలు
రాసేవాడు. ఆయనలో అంతపాటి సెన్సివిటీ, సెన్సిబిలిటీ లేకపోతే Emily Dickinson పోయెట్రీ మీద పి.హెచ్.డి
చేసేవాడా మరి? Emily Dickinson ఎంత ప్రకృతిని పరవశించి ప్రేమించేదో అంతే ప్రేమతో, ప్రసన్నతతో,
పరవశంతో ప్రకృతిపై కవితలు రాసేది. ఆమె కవితలు ఆమె ప్రకృతిలో చూసిన, వెలలు, వెలుగులు, కన్నకలలు, ఆమె ఎంత నేచర్ అడ్మైరో అంత నేచర్ పై కవితలు రాసిన నేచురల్ కవియిత్రి. ప్రతి మొక్కను, దాని ఆకును, దాని పుష్పాన్ని, దానిపై రాలిన మంచు బిందువులను, దానిపై తిరిగే తుమ్మెదలను చూసి తాను ముగ్ధురాలై, మనలను ముగ్ధులను చేసే ఎన్నో అందమైన కవితలు రాసేది ఆవిడ. అంత ప్రకృతిని ప్రేమించిన కవియిత్రి కవిత్వంపై పరిశోధన చేసిన ఆనందరావు తోట ఎంత అందమైన సుగుంధమైన హృదయం కలవాడో మనమూహించుకోవచ్చు.

తోటాను ఎపుడు చూచినా ఒక 'సర్దార్'ను యోధున్ని చూసినట్లే ఉండేది నాకు. నిజంగా ఆయన ఆ పదానికి
తగినవాడే. ఒక యోధునిగా నడిచేవాడు. మాట్లాడేవాడు, చర్చించేవాడు. ఉపన్యసించేవాడు. పదిమందిలో కూడా ఒకే
ఒకడుగా సెక్లూజివ్ గా కాక ఎక్స్ క్లూజివ్ గా అనిపించేవాడు. అతడు చాలానాళ్లు సికింద్రాబాద్లోని సర్దార్ పటేల్ కాలేజ్లో
లెక్చరర్గా పనిచేసి ఆ పిదప ఓ.యూ. నుండి పి.హెచ్.డి. చేసి ఆర్ట్స్ కాలేజ్లో ప్రొఫెసర్గా పనిచేశాడు.

సుప్రసిద్ధ రచయిత్రి కనకదుర్గ తోట అతని సతీమణి, ఇపుడు ఓ.యూ. లో ఇంగ్లీష్ డిపార్ట్మెంట్ రీడర్గా పనిచేస్తుంది. వారిరువురిది సాంఘిక దృక్పథంతో కూడిన లవ్ మ్యారేజ్, ఇంటర్ కాస్ట్ మ్యారేజ్. కాని అదేమిటో నాకు తెలియదు. నేను తెలుసుకోలేదు కాని ఆమె వ్యాసాలు రాసినపుడు తన పేరు అంచున 'తోట' అని ముగించక 'దంతు' అని ముగిస్తుంది. ఆనందరావు తోటకు ముత్యాల లాంటి ఇద్దరు పిల్లలు.

తోట రచించిన కావ్యం Platos Pulse చదివితే మనకు అతడు ఎంత లోతైన ప్రకృతి శ్రేతో, ప్రజాశ్రోతో అంత లోతైన 'ప్రకృతికవి', 'ప్రజాకవి' యని తెలుస్తుంది. ఆయన రాసిన వాటిలో మచ్చుకు కొన్ని పంక్తులు మీముందుంచుతున్నాను..
&lt;poem&gt;
'Green seas of wavy groves
covering slowly sliding streams
Across the curvaceous ranges
That entice it like lasses dressed in
emeralds
That is Malayaalam, Keralam'.
అని అంటూ కేరళ ప్రాంత అందాన్ని మనకందిస్తాడు.
'Count not Thota life in digital simplicity
Each life is its own model of complexity
అను నిత్యసత్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తాడు.
'How are you living Thota in this heartless
world
How can you relate yourself to this
de-humanised world'
అని భరించలేని ఈనాటి అతని బతుకును అతడే ప్రశ్నించుకుంటాడు.
'Given a chance Thota, welcome an enemy
He is an angle, if not tainted by jealousy &lt;/poem&gt;

అంటూ విరోధుడైనా అతడు అసూయుడు కాకపోతే అతనికి స్నేహితుడేయని చెబుతాడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 21| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1anjyi8fo6ym5tv493vxum3zukllmj6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211019</id>
    <revision>
      <id>551298</id>
      <parentid>550491</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T16:14:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551298</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1364" sha1="ah2d2qlzfpusteen61gawjv1hs6drmj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
'When the music of the blood spurs a dance
In the grey cells,
Words flow in a flood
Leaving behind a train of stars-
Teasing and yet pleasing perceptions;
We see rising before eyes.
P-o-e-m-s.
When words burst at their seams
Cracking the fossiled formulas
Into cascading configurations of
Intertwined ideas
Forcing us to experience the enigma of ex
perience,
We see rising before our eyes
-o-e-m-s', అని కవితల గురించి రాస్తాడు.&lt;/poem&gt;

అలాంటివాన్ని, ప్రత్యేక తెలంగాణ పోరాటంలో అంత ప్రధాన పాత్ర వహించిన వాన్ని, మాట్లాడితే సర్దార్ పటేల్లా
మాట్లాడేవాన్ని, యోధుడైన “తెలంగాణ సర్దార్”ని మన ఆనందరావు తోటని ఎప్పటికీ మరచిపోదు తెలంగాణ
మాగాణం. అతని జ్ఞాపకార్ధం సముచితమైన దానికి దేనికైనా అతని పేరు పెడితే సమంజనంగా ఉంటుందని
భావిస్తున్నాను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ| 22| తేజోమూర్తులు}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ah2d2qlzfpusteen61gawjv1hs6drmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/98</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211280</id>
    <revision>
      <id>551299</id>
      <parentid>551100</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T16:15:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551299</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5396" sha1="onektf4ge5nvfxwbxkzqw4tqd5lo4tg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కృ
23
షి వుంటే మనుష్యులు ఋషులౌతారు మహా
పురుషులౌతారు' అన్నది డా॥ బోయ జంగయ్య
విషయంలో అక్షరసత్యం, కవి, కథకుడు, నాటకకర్త,
నవలాకారుడు, బాలసాహిత్య రచయిత ఎన్నెన్నో ప్రక్రియలల్లో
దిట్ట జంగయ్య. అతి సామాన్య నిరుపేద దళిత కుటుంబంలో
పుట్టి ఇంతింతై వటుడింతై అన్నట్లు అంచెలంచెలుగా ఎదిగి
తెలుగు సాహితీ చరిత్రలో ఆణిముత్యంలా నిలిచారు.
నిజాం నిరంకుశపాలన, రజాకార్ల దౌర్జన్యాలు,
దొరలు, దేశముఖ్ ల ఆగడాలు ప్రజలను భయభ్రాంతులు
చేస్తున్న రోజులు. 1 అక్టోబర్ 1942లో నల్లగొండ జిల్లాలోని
పంతంగి అనే మారుమూల గ్రామంలో జంగయ్య
జన్మించాడు. వీరి తల్లిదండ్రులు ఎల్లమ్మ, మల్లయ్య. రెక్కాడితే
డొక్కా కుటుంబం. నిత్యం కూలి కెళితే గాని పూట గడవని
పరిస్థితి. అతిపేద దళిత కుటుంబంలో పుట్టి స్వయంకృషితో
సాహిత్య శిఖరాగ్రం చేరాడు జంగయ్య,
పల్లెటూళ్లో పుట్టి పెరగడం వల్ల గ్రామీణ వాతావరణం
తన జాతి జనుల బాధలను అర్థం చేసుకున్నాడు.
అంటరానితనం, కుల వివక్ష కారణంగా జంగయ్యను
పాఠశాలలో దూరంగా కూర్చోబెట్టేవారు. ఎన్ని అవమానాలు
ఎదురైనా ఎదుర్కొని జంగయ్య నల్లగొండలో డిగ్రీ చదువు
పూర్తిచేశాడు. బస్సు కిరాయిలేక నల్లగొండకు నడిచివెళ్లి
చదువుకున్నాడు. 'సెలవురోజుల్లో తల్లిదండ్రులతో కూలికి
సమరము తెలంగాణ
బోయ జంగయ్య
-
= మేరెడ్డి యాదగిరి రెడ్డి
వెళ్లేవాడు. ఇన్ని కష్టాలు పడ్డాడు కనుకనే తన రచనల్లో
దళితుల జీవితాలను కళ్లకు కట్టినట్లు చూపించాడు. పేదల
వేదనలు చూసిన జంగయ్య చదువుకునే రోజుల్లోనే
&quot;కష్టసుఖాలు' నాటిక రాశాడు. డిగ్రీ పూర్తికాగానే నల్లగొండ
ట్రెజరీ కార్యాలయంలో క్లర్క్ ఉద్యోగంలో చేరాడు.
ఎ.టి.వో.గా పదవీ విరమణ చేశాడు.
తెలుగు సాహిత్యంలో జంగయ్యది విశిష్టస్థానం. అన్ని
సాహితీ ప్రక్రియలలో అందెవేసిన చేయి. అందరిలాగే
జంగయ్య ముందుగా కవిత్వం రాశాడు. ఆ తర్వాత కథలు,
నవలలు, నాటికలు, బాలసాహిత్యం తనదైన శైలిలో రాశాడు.
ఏది రాసినా తను నమ్మింది నిక్కచ్చిగా, నిర్భయంగా రాసి
పాఠకుల మన్ననలను పొందాడు. వారు రాసిన సాహితీ
ప్రక్రియల్లో ఒక్కోదాని గురించి పరిశీలిద్దాం.
నడుస్తున్న చరిత్ర, వెలుతురు, భోజకవితలు,
పంచనామా ఇవి వారు రాసిన కవితా సంపుటాలు.
ఇక కథల విషయానికొస్తే లోకం, గొర్రెలు, ఎచ్చరిక,
దున్న రంగులు, చీమలు, తెలంగాణ వెతలు, భోజ కథలు,
బొమ్మలు, ఉప్పునీరు, ఇప్పపూలు, ఆమె, అడవిపూలు,
బొగ్గులు దాదాపు 14 కథల పుస్తకాలు వెలువరించాడు.
జంగయ్య. 200పై చిలుకు కథలు వీరి కలం నుండి
వెలువడ్డాయి.
77 తేజోమూర్తులు మబడు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>onektf4ge5nvfxwbxkzqw4tqd5lo4tg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/99</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211281</id>
    <revision>
      <id>551300</id>
      <parentid>551101</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T16:16:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551300</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7346" sha1="j5xtbamxzx46zmssqyxsn8486d5q818" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇక నవలా సాహిత్యంలో జాతర 1978లో, ఓగడం
2008లో, పుట్టుమచ్చ 2011లో వచ్చాయి.
బాలసాహిత్యంలో బడిలో చెప్పని పాఠాలు, గుజ్జన
గూళ్ళు, ఆటలపాటలు, మాటల ఆటలు, కొత్త పాఠాలు,
మన నేతలు, టీవీ ముచ్చట్లు మొదలగు పిల్లల పుస్తకాలు
పిల్లల మనసులను రంజింప చేశాయి.
జీవిత చరిత్రల విషయానికొస్తే భారతరత్న అంబేద్కర్,
సమతావాది జగజీవన్రామ్, కె.ఆర్. నారాయణన్, గుఱ్ఱం
జాషువా పుస్తకాలు రాశారు. దాదాపు యాభై పైచిలుకు
పుస్తకాలు వెలువరించాడు. వయోజన సాహిత్యంలో
ముందుచూపు, తోటోడు తొడగోసుకుంటే, స్వయం నిర్ణయం,
న్యూమోనియా మొదలైనవి. ఇలా అన్ని ప్రక్రియలల్లో తనదైన
శైలిలో అట్టడుగు వర్గాల రచయతగా నిలిచాడు జంగయ్య.
ఇక ఒక్కొక్క ప్రక్రియ గురించి పరిశీలిద్దాం.
ముందుగా కవిత్వం గురించి చూద్దాం. జంగయ్యది
సరళమైన కవిత్వం. ముఖ్యంగా మినీ కవిత్వం ఆయన
కత్యంత ఇష్టం. సామాజిక స్పృహ వున్న కవిత్వం, మూఢ
నమ్మకాలు, కుల వివక్ష, దోపిడీల మీద ఎక్కుబెట్టిన సాహితీ
బాణం జంగయ్య కవిత్వం.
వారి 'పావురాలు' కవిత ఆణిముత్యం. ఎంతో పేరు
తెచ్చింది.
ఆలయ గోపురాల నుండి ఎగిరిన పావురాలు
ప్రభువు ప్రార్ధన కోసం ఫాస్టర్ తలుపు తెరిచినపుడు
ఎగిరిన పావురాలు
అల్లాహెూ అక్బర్ మౌజమ్ పిలుపుకు ఎగిరిన
పావురాలు
అన్నీ కలిసి తిరుగుతున్నాయి అన్నీ కల్సి తింటున్నాయి
కాని పూజారి ఫాస్టర్ మౌజమ్ !!!?
ఇక్కడె ప్రశ్నార్థకంతో కవితను ముగిస్తాడు జంగయ్య.
'అమ్మా కుంటోన్ని పోయిరా తల్లీ గుద్దాన్ని వెళ్లిరా
మా తల్లి ముసలోన్ని పోపో
ఏడుకొండలవాడా! వెంకటరమణా!
వస్తున్నా వుండు.' మినీ కవితా వుద్యమంలో
సమరయుడు తెలంగాణ
అందరినోట వినిపించిన కవిత ఇది.
నల్లగొండ జిల్లాలో దొరలు, దేశముఖ్ లు రజాకార్లని
నిరసిస్తూ రాసిన మరో కవిత
&quot;భూమికోసం భుక్తికోసం తుపాకుల రొమ్ము లొడ్డి
వడిసెలు రువ్విన నేల గుండ్రపల్లి రజాకార్ల
గుండాగిరికి గోరి కట్టి పటేల్ పాశం పుల్లారెడ్డి
పనిపట్టిన ప్రాంతమిది'
తెలంగాణా సాయుధ పోరాటంలో ప్రజల పోరాట
పటిమ ఈ కవితలో వివరించారు జంగయ్య.
గురించి రాసిన మరో కవిత
మతం
'ఎక్కడ ఈ మొగ్గలు పరిమళాన్ని విరజిమ్ముతాయోనని
వెలుతురు చూడకుండా చుట్టూరా
మూఢనమ్మకాల ముళ్లపొదలు అజ్ఞానపు చీకటి తెరలు
ఇలా జంగయ్య రాసిన కవితలన్నీ ప్రజలపక్షాన
నిలబడి నిబద్ధతతో రాసిన కవితలే. తన కవితల్లో బలమైన
వస్తువు, శిల్పానికి ప్రాధాన్యత నిచ్చాడు బోయ జంగయ్య,
కథల విషయానికొస్తే 14 కథల పుస్తకాలు అందులోని
కథలు ఒక్కో కథ ఒక్కో ఆణిముత్యం. నిత్యం తాను చూసిన
అనుభవించిన తన చుట్టూ వున్న బాధాతప్త బడుగు జీవులు,
అట్టడుగు దళితులు, బహయినుల జీవిత చిత్రాలే జంగయ్య
కథలు. తన కథలల్లో మూఢవిశ్వాసాలు, కుల వివక్ష, స్త్రీలు,
పిల్లలపై అత్యాచారాలు వీటన్నిటిని చీల్చి చెండాడాడు.
జంగయ్య కథలలో తెలంగాణా మట్టివాసనలు కన్పిస్తాయి.
గ్రామీణ జీవితాలు మన కళ్ల ముందు కదులుతాయి. జాతిని
జాగృతం చేసి కళ్లు తెరిపించేవి జంగయ్య కథలు.
ముఖ్యంగా భోజ కథలలో బొమ్మలు, ఒయాసిస్ కథలు
ఆలోచింప చేస్తాయి. కులంమతం అడ్డుగోడలు, పరస్పర
విద్వేషాలు, మారణహోమానికి కారణమనే విషయం
తెలియజేస్తాయి. 'బొమ్ములు' కథ దేవుడు చేసిన మనిషి కంటే
మనిషి చేసిన దేవుని బొమ్మకు ఎక్కువ విలువనిస్తూ వందలు,
వేలు దేవునికి సమర్పిస్తూ, ఆకలితో నకనకలాడే మనిషిని
ఈసడించుకుంటూ ఒక్కరూపాయి కూడా ఇవ్వని వైనం ఈ
కథలో మన ముందుంచాడు జంగయ్య.
బోయ జంగయ్య 'ఎర' కథలో బడుగు జీవులకోసం
78 తేజోమూర్తులు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j5xtbamxzx46zmssqyxsn8486d5q818</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సూచిక:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf</title>
    <ns>106</ns>
    <id>211368</id>
    <revision>
      <id>551278</id>
      <timestamp>2026-04-03T13:11:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with ''</comment>
      <origin>551278</origin>
      <model>proofread-index</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="205" sha1="ek3btdvrhrnqqm72wcmcxerhl1tylu2" xml:space="preserve">{{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template
|రకం=పుస్తకం
|శీర్షిక=ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర
|భాష=te
|సంపుటి=
|రచయిత=నేలటూరు వెంకటరమణయ్య
|అనువాదకులు=
|ఎడిటర్=
|చిత్రకర్త=
|పాఠశాల=
|ప్రచురణకర్త=అ. పంపమ్మ
|చిరునామా=హైద్రాబాదు
|సంవత్సరం=1953
|ఆధారం=
|ISBN=
|OCLC=
|LCCN=
|BNF_ARK=
|ARC=
|మూలం=pdf
|బొమ్మ=1
|పురోగతి=X
|పుటలు=&lt;pagelist /&gt;
|సంపుటాలు=
|వ్యాఖ్యలు=
|వెడల్పు=
|సిఎస్ఎస్=
|పేజీ మొదటి వరుస=
|పేజీ చివరివరుస=
}}</text>
      <sha1>ek3btdvrhrnqqm72wcmcxerhl1tylu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211369</id>
    <revision>
      <id>551279</id>
      <timestamp>2026-04-03T13:13:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551279</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="210" sha1="442x0aonpi20hrmuee9wvqqgtqjn0e1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర_వాఙ్మయ_చరిత్ర.pdf
|Page = 1
|bSize = 374
|cWidth = 75
|cHeight = 120
|oTop = 240
|oLeft = 150
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>442x0aonpi20hrmuee9wvqqgtqjn0e1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551280</id>
      <parentid>551279</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T13:18:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <origin>551280</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="207" sha1="k26sk9ut5aqjekhyqheiaf8n1ev9ejy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర_వాఙ్మయ_చరిత్ర.pdf
|Page = 1
|bSize = 374
|cWidth = 359
|cHeight = 596
|oTop = 5
|oLeft = 6
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>k26sk9ut5aqjekhyqheiaf8n1ev9ejy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211370</id>
    <revision>
      <id>551281</id>
      <timestamp>2026-04-03T13:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>551281</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="b1vofd13ifdst1qc0u7wrgd6yduurb8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b1vofd13ifdst1qc0u7wrgd6yduurb8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211371</id>
    <revision>
      <id>551282</id>
      <timestamp>2026-04-03T13:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551282</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="207" sha1="hactusnyirikb8090sfhvninib35s69" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర_వాఙ్మయ_చరిత్ర.pdf
|Page = 3
|bSize = 372
|cWidth = 368
|cHeight = 597
|oTop = 5
|oLeft = 5
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hactusnyirikb8090sfhvninib35s69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211372</id>
    <revision>
      <id>551283</id>
      <timestamp>2026-04-03T13:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551283</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="208" sha1="h0i43pgm636uc61d034u1wgfh9728yz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర_వాఙ్మయ_చరిత్ర.pdf
|Page = 4
|bSize = 351
|cWidth = 354
|cHeight = 596
|oTop = 3
|oLeft = -1
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h0i43pgm636uc61d034u1wgfh9728yz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/100</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211373</id>
    <revision>
      <id>551301</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పనిచేస్తున్నామని గొప్పలు చెప్పుడునే రాజకీయ నాయకులను ఎండగడితే, 'సుడిగాలి' కథలో దేవతలుగా పూజలందుకునే ఆడస్వాముల కథలు బయటపెడతాడు. ఎచ్చరిక కథలో రచయిత వెట్టిచాకిరి, శ్రమదోపిడ...'</comment>
      <origin>551301</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7899" sha1="pt0nbar25vo2xfkmaj6p3n4j45gv33c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పనిచేస్తున్నామని గొప్పలు చెప్పుడునే రాజకీయ నాయకులను
ఎండగడితే, 'సుడిగాలి' కథలో దేవతలుగా పూజలందుకునే
ఆడస్వాముల కథలు బయటపెడతాడు.
ఎచ్చరిక కథలో రచయిత వెట్టిచాకిరి, శ్రమదోపిడిపై
తిరుగుబాటు చేయమంటాడు. 'దొంగలు' కథలో
లంచగొండులైన ఆఫీసర్ల భరతం పట్టమంటాడు. 'గత్తర'
కథలో గత్తరపేరుతో గ్రామాల్లో జరిగే అమానుష కృత్యాలను
బట్టబయలు చేస్తారు. 'ఇప్పపూలు' కథలో పోలీసుల
దౌర్జన్యాలను నిరసిస్తాడు. 'గొర్రెలు' కథలో రాజకీయ
నాయకులు ఏ కులానికి చెందినా కార్యకర్తలను గొర్రెల్లా
వాడుకుంటారని చెబుతాడు జంగయ్య.
జంగయ్య ప్రతి కథలోను సామాజిక స్పృహ
గోచరిస్తుంది. బోయ జంగయ్య రాళ్ళని చీల్చుకొని వచ్చిన
మొలక లాగ అవిర్భవించి ఆనాటి సామాజిక ప్రతిఘటనలు
ఎదుర్కొని తెలుగు సాహిత్యంలో మహావృక్షంలా స్థిరపడ్డాడు.
వీరి కథలు పలు యూనివర్శిటీలు ఉపవాచకాలుగా
నిర్ణయించాయి.
ఇక నవలల విషయానికొస్తే జాతర, జగడం,
పుట్టుమచ్చ. ఈ నవలల్లో సమకాలీన సమాజముంది. వాస్తవ
చిత్రీకరణు వుంది. మూఢనమ్మకాలు మనుష్యుల జీవితాలతో
ఎలా ఆడుకుంటాయో 'జాతర' నవల తెలియజేస్తుంది.
భర్తపేరుతో సాగిన మోసాలకు అక్షరరూపం 'జాతర'. దేవుడి
పేరు చెప్పి తమ అవసరాలు తీర్చుకోవడం ఈ నవలలో
అడుగడుగునా కన్పిస్తుంది. ఈ నవల ఆరు ముద్రణలు
పొందింది. మైసూరు విశ్వవిద్యాలయం ఉపవాచకంగా
నిర్ణయించింది. 2003లో తెలుగు యూనివర్శిటీ ఈ నవలకు
పురస్కారం యిచ్చి జంగయ్యకు గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రధానం
చేసింది.
'జగడం' నవల నైజాం పరిపాలన, రజాకార్ల
దుష్కృత్యాలు ఎదుర్కొని రాజం అనే దళిత యువకుడు
యూనివర్శిటీ దాకా చదివి ప్రయోజకుడైన విషయం
ఇందులో వుంది. ఇక మూడో నవల 'పుట్టుమచ్చ'లో ఓ
దళిత గిరిజన యువతి 'మోతీ' కథ. ఇందులో రాజకీయ
నాయకుల అకృత్యాలు, ఆఫీసర్ల ఆగడాలు, ఆడవారి వైపు
వెకిలి చూపులు, అన్నిటిని ఎదిరించిన 'మోతీ' అనే లంబాడా
ఆడపిల్ల కథ. మూడునవలలు ఆణిముత్యాలే.
ఇక నాటక రంగంలో మొదటిది 'కష్టసుఖాలు', తర్వాత
'కొత్తబాట, దేశం కోసం', ఎయిడ్స్ మీద రాసిన 'ఆలోచించండి.
ఈ నాటకాలన్నీ దేశభక్తి, జనహితం కోసం వ్రాయబడ్డాయి.
కొన్ని నాటకాలలో జంగయ్య స్వయంగా నటించాడు కూడా!
బాలసాహిత్యంలో వీరివి ఐదుపుస్తకాలు వచ్చాయి.
ఇవి పిల్లల మనస్సులు రంజింప చేశాయి. 'అంబేద్కర్ కవిత
8వ తరగతి తెలుగు విద్యార్థులకు పాఠ్యాంశంగా చేర్చబడింది.
నూతన అక్షరాస్యుల కోసం ఐదు పుస్తకాలు రాశాడు.
జంగయ్య, అంబేద్కర్, జగ్జీవన్ రామ్, కె.ఆర్. నారాయణ్
'జాషువా' జీవితచరిత్రలు మనముందుంచాడు. వీరి కవితా
కథల ప్రసంగాలు రేడియోలో వచ్చాయి. టి.వి. లో వీరి
రచనలు ప్రసారమయ్యాయి.
ఏది రాసినా ఏది చెప్పినా అట్టడుగు వర్గాల పీడితులు,
తాడితులు సమాజంచే వెలివేయబడ్డవాళ్లు, మూఢనమ్మకాలు,
అంగవిన్యాసాలపై తిరుగుబాటు బావుటా బోయ జంగయ్య.
తొలినాళ్లలో ప్రముఖ స్వాతంత్ర సమరయోధుడు
సాహితీవేత్త కాంచనపల్లి చిన వెంకట రామారావు
మార్గదర్శకంలో రచనా వ్యాసాంగం చేశాడు. సాహితీ
మిత్రులు, యువ రచయితల సమితి, జిల్లా రచయితల
సంఘాలలో క్రియాశీలక పాత్ర పోషించాడు. నాలుగుసార్లు
జరిగిన జిల్లా రచయితల సభల ప్రధాన కార్యదర్శిగా
పనిచేశాడు.
బోయ జంగయ్యకు వచ్చిన అవార్డులు రివార్డులు
లెక్కలేనన్ని, ఎచ్చరికకు శ్రీశ్రీ, మెమోరియల్ పురాస్కరం,
'జాతర'కు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం పురస్కారం,
చా.సో (చాగంటి సోమయాజులు) స్ఫూర్తి అవార్డు.
స్వరాజ్యలక్ష్మీ అవార్డు. మలయశ్రీ పురస్కారం, విశాల
సాహితీ పురస్కారం, జాషువా పురస్కారం ఇలా ఎన్నో.
దేశవిదేశాలలో సాహితీకార్యక్రమాలలో పాల్గొన్నారు.
జంగయ్య మలేషియాలో జరిగిన ప్రపంచ తెలుగు మహా
సభలలో పాల్గొన్నారు. ఢిల్లీ, బెంగుళూరు, చెన్నైలలో అనేక
సమరము తెలంగాణ
79 తేజోమూర్తులు మబడు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pt0nbar25vo2xfkmaj6p3n4j45gv33c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/101</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211374</id>
    <revision>
      <id>551302</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:16:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కథా సదస్సులలో పాల్గొన్నారు. చివరి రోజులలో తన శరీరం సహకరించకున్నా 'అవసరం' పేరిట తన ఆత్మకథను పుస్తకరూపంలో మనముందుంచారు. సాహితీ మిత్రులు తన పుస్తకాలను ప్రచురించారు. అంచెలంచ...'</comment>
      <origin>551302</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1525" sha1="0astssa7ykzhrwljvhju95alhg5kunw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కథా సదస్సులలో పాల్గొన్నారు. చివరి రోజులలో తన శరీరం
సహకరించకున్నా 'అవసరం' పేరిట తన ఆత్మకథను
పుస్తకరూపంలో మనముందుంచారు. సాహితీ మిత్రులు తన
పుస్తకాలను ప్రచురించారు.
అంచెలంచెలుగా ఎదిగి తెలుగు సాహితీరంగంలో
అగ్రభాగాన నిలిచిన అభ్యుదయ రచయిత జంగయ్య.
అందుకే ఆయన రచనలు శ్రీశ్రీ రావిశాస్త్రిలాంటి వారి
ప్రశంసలు పొందాయి. డా॥ బోయ జంగయ్య 2016 మే
నెల 7వ తేదీన పరమపదించి సాహితీలోకాన్ని
దుఃఖసాగరంలో ముంచాడు. ఆయన లేకపోయినా ఆయన
రచనలు సజీవంగా వున్నాయి. తెలుగు సాహిత్యం
వున్నంతవరకు జంగయ్య రచనలు సజీవంగా వుంటాయి.
తెలంగాణా సాహితీరంగంలో ధృవతార జంగయ్య.
సమరయుడు తెలంగాణ
80 తేజోమూర్తులు కడు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0astssa7ykzhrwljvhju95alhg5kunw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/102</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211375</id>
    <revision>
      <id>551303</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '24 తొ లితరం కథా రచయితగా, సంస్థ నిర్వాహకుడిగా సాహితీసేవ గావించిన మహనీయుడు బూర్గుల రంగనాథరావు. తెలంగాణ వైతాళికుడు బూర్గుల రామకృష్ణారావు గారి కృష్ణ పుత్రుడైన రంగనాథరావు హైద...'</comment>
      <origin>551303</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5700" sha1="pqt9tg1zvjgvvqvva135rslvuzqmsvf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;24
తొ లితరం కథా రచయితగా, సంస్థ నిర్వాహకుడిగా
సాహితీసేవ గావించిన మహనీయుడు బూర్గుల
రంగనాథరావు. తెలంగాణ వైతాళికుడు బూర్గుల
రామకృష్ణారావు గారి కృష్ణ పుత్రుడైన రంగనాథరావు
హైదరాబాద్ లో స్థిరనివాసం ఏర్పర్చుకున్నారు. బి.ఎ.,
ఎల్.ఎల్.బి. పట్టభద్రులై ప్రభుత్వ ఉపకార్యదర్శి పదవిలో
కొనసాగారు. తెలుగుతో పాటు.. సంస్కృతం, ఉర్దూ, ఇంగ్లీష్,
హిందీ, మరాఠీ భాషల్లో ప్రావీణ్యం సంపాదించారు.
దేవులపల్లి రామానుజరావు 'శోభ పత్రికా నిర్వహణలో
తోడ్పడడమే కాక.. 'దక్కన్ క్రానికల్' ఆంగ్ల దినపత్రికకు
వార్తలు రాసేవారు. సంగీతం, నాటక ప్రియులైన ఆయన
రెండు, మూడు నాటకాల్లో పాత్రలను కూడా అభినయించారు.
పిన్న వయస్సులోనే సాహిత్య సంఘాలను స్థాపించి
సమకాలీన రచయితలకు ప్రోత్సాహాన్ని అందించిన విశాల
హృదయులు ఆయన. 'ఆంధ్రకేసరి' సంఘ స్థాపకుల్లో ఒకటై
ఐదారు సంవత్సరాలు 'ఆంధ్రకేసరి' లిఖిత మాసపత్రికను
నిర్వహించారు. ఆంధ్రకేసరి గ్రంథమాల ప్రచురణల్లో
ముఖ్యపాత్ర వహించారు. ఆయన స్థాపకాధ్యక్షులుగా ఉన్న
'సాధన సమితి' (1939-50) తెలంగాణ ఆంధ్రోద్యమంలో
ప్రముఖ పాత్ర వహించింది. 'ప్రత్యూష' పేరుతో ఒక లిఖిత
మాసపత్రిక ఈ సంస్థ పక్షాన నాలుగైదు సంవత్సరాలు
వెలువడింది. యువ రచయితల రచనలు 'ప్రత్యూష
ప్రచురణలు' పేరిట వేసేవారు. 1950 నాటికి 18 గ్రంథాలు
అంతము తెలంగాణ |
బూర్గుల రంగనాథరావు
ఆచార్య ఎస్. వి. రామారావు
ఈ సంస్థ పక్షాన ప్రచురితమైనాయి. వీటిలో కవితా
సంకలనాలు (అంజలి, ప్రత్యూష), కథా సంకలనాలు
(పాలవెల్లి, రంగవల్లి) పేర్కొనదగినవి. 1950లో
ప్రచురితమైన 'ప్రత్యూష' తెలంగాణ కవుల కవితా
సంకలనంగా (28 కవులు) ప్రశస్తి వహించింది.
రంగనాథరావు ఆంధ్ర (తెలంగాణ) సారస్వత పరిషత్తు
స్థాపనలో కూడా ముఖ్యపాత్ర వహించి సహాయ కార్యదర్శిగా
కొనసాగారు.
రంగరాథరావు తొలి గ్రంథం 'వ్యాహ్యాళి' కథాసంపుటి
1943లో ప్రత్యూష ప్రచురణగా ప్రకటితమైంది. 1940-52
మధ్య సమకాలీన పత్రికల్లో (చిత్రగుప్త, గృహలక్ష్మి, భారతి,
శోభ, ఆంధ్రకేసరి, భాగ్యనగర్, సారథి, ఆంధ్రభూమి
మొదలగు) ఆయన కథలు వెలువడ్డాయి. పాలవెల్లి (1944),
సాధన కథల సంపుటి (1953), పరిసరాలు (1వ భాగం,
1956)లో వీరి కథలు గోచరిస్తాయి. ఆకాశవాణి నుంచి
కథలు, నాటికలు ప్రసారమైనాయి.
వ్యాహ్యాళిలో విముక్తి, సత్యం, రాజేశ్వరి ప్రమాదం,
కళాజీవి కన్నీళ్లు, ప్రభ శీర్షికలతో ఆరు కథలున్నాయి. వీటితో
పాటు పత్రికల్లో ప్రచురితమైన మరో పన్నెండు కథలు
సేకరించి తెలుగు సాహిత్య పరిశోధనా కేంద్రం వారు
'బూర్గుల రంగనాథరావు సాహిత్య ప్రథమ సంపుటిగా ఇటీవలే
ప్రచురించారు. వ్యాహ్యాళికి పరిచయ వాక్యం రాసింది
ప్రముఖ కథకులు అడవి బాపిరాజు గారు.
81 ) తేజోమూర్తులు
కోరుతు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pqt9tg1zvjgvvqvva135rslvuzqmsvf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/103</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211376</id>
    <revision>
      <id>551304</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with ''బూర్గుల రంగనాథరావు గారు నవ యవ్వనుడైన కథకుడు, నవయవ్వనుల వేడి రక్తము మనకు నాడీ పరీక్షకై ఇచ్చాడు. వైద్యులవడానికి బదులు మనమే ఉష్ణవాహక పూరిత హృదయాలతో ఆయా పాత్రలమైపోతున్నాం. భ...'</comment>
      <origin>551304</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7896" sha1="bcanhf7hpkovca021txxsjtnpmyjiqy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'బూర్గుల రంగనాథరావు గారు నవ యవ్వనుడైన
కథకుడు, నవయవ్వనుల వేడి రక్తము మనకు నాడీ పరీక్షకై
ఇచ్చాడు. వైద్యులవడానికి బదులు మనమే ఉష్ణవాహక
పూరిత హృదయాలతో ఆయా పాత్రలమైపోతున్నాం.
భాషలోనూ, కథల కూర్పులోనూ చాలా ఉత్తమ స్థితికి పోయ
కవి. పాశ్చాత్య కావ్య లక్షణాల ప్రకారంగా కథానీకానికి
ఉండవలసిన లక్షణాలు ఈ రచయిత కథల్లో చాలా
ఉన్నవి' అని ప్రశంసించారు. 1949 ఏప్రిల్ 16 నాటి
కృష్ణాపత్రికలో &quot;కాంతం కథారచయిత మునిమాణిక్యం,
నరసింహారావు, ఈ వ్యాస సంపుటిని సమీక్షిస్తూ ఇలా
పేర్కొన్నారు.
'నిస్సారమైన నిరుత్సాహమైన జీవితాన్ని సారవంతం
గానూ, ప్రోత్సాహంగానూ చేసుకోగల భావకుడు ఇతడు.
అందుకనే ప్రకృతిలో ఉన్న రమణీయమైన వస్తువులన్నింటిని
తెచ్చి పెట్టుకున్నాడు. ఈయన హృదయంలో మిక్కిలి
సౌందర్యమైన వస్తువులను ప్రకృతిలోంచి దొంగిలించిన
రమణీయకతనూ దాచి పెట్టుకున్నాడు' అంటారు.
ఈతని హృదయంలో 'దిక్కులను చప్పరిస్తూ వచ్చే
ఎండపొలువులు, వెచ్చని మధ్యాహ్నంలో గంభీరమైన
నిశీధాలు' ఉన్నాయి. మెలికలు చుట్టుకున్న పొగమంచులా
ఉన్నవి. 'తన కాంతికి తానే దిగ్రమచెంది ఆశ్చర్యంతో
'చూస్తున్న చంద్రుడూ' ఉన్నాడు. ఇంకా సున్నితమైన వస్తువులు
ఉన్నవి.
తరుణ వయసులోనే రంగనాథరావు పద్యాలు,
గేయాలు రచించారు. భావకవితా యుగప్రభావం వీరి కవితా
రచనలపై కనిపిస్తుంది. లయాత్మకంగా వాడుక భాషలో
గేయాలు వ్రాశారు. ప్రణయం, దేశభక్తి వీరి కవితలలోని
- ప్రధాన వస్తువులు, సాహిత్య రచనల పట్ల ఉన్న ఉత్సాహం
వాటి ముద్రణపై కనబరచలేదు. వారి కవితలు, అనువాద
చివరిదశలోనే ముద్రణ పొందాయి. 1934-44
కావ్యాలు,
మధ్య రాసిన పద్యాలలో కొన్నింటిని ఏరి 'అభిమానం'
పేరుతో 1995లో ప్రచురించారు. వివిధ వస్తు విషయకము
లైన కొన్నింటిని 30 ఖండికలలో సుమారు నూరు
పద్యాలున్నాయి. ఇది వీరి స్వతంత్ర కావ్యం.
'రంగనాథరావు గారి కవితాభిమానం ముప్పది
పాయలుగా సాగినది. ఇందులో కొన్ని కన్నీటి కాలువలు,
మమమమమము తెలంగాణ
కొన్ని పన్నీటి జల్లులు, కొన్ని నిరాశ నిస్పృహలు, మరికొన్ని
భక్తి రసనిర్భరాలు. భగవన్మహిమాను భావనలు, అత్మవేదన
శీలములు ఇంకొన్ని. ఇందులో ఉగాదుల కవితలతో పాటు
దేశభక్తుల స్మరణలు, దురంతాల యెడల ప్రతిస్పందనలు,
మతోన్మాదులకు మందలింపులు, చమత్కార చారువులైన
చాటువులు, రవీంద్ర కవీంద్రునికి అనువాదాలు కూడా చోటు
చేసుకున్నవి. అంత చిన్న వయసులోనే ఇంత చక్కని ధారా
శుద్ధి భావ గాంభీర్యము నిసర్గ రమణీయాలంకారపూర కవితా
వ్యాసంగం చేయడం రంగనాథరావు గారి పూర్వజన్మ
సుకృతమని చెప్పవలెను' అని ఆచార్య బి. రామరాజు గారు
ఈ కవితా సంపుటికి 'ఆమోదం' తెలిపినారు.
రకరకాల పూలతో అల్లిన కదంబమాల సరస్వతికి
కంఠహారంగా అలంకరించినట్లు, ఈ కవితా కదంబమాలను
రంగనాథరావు గారు సాహిత్య సరస్వతికి అలంకరించారు.
ఈ కవితా సంపుటిలో ఒక యువకవి, ఒక విద్యార్థి,
ఒక సంస్కర్త, ఒక భావకవి, ఒక అభ్యుదయ కవి... ఇలా
భిన్నభిన్న ఛాయలలో తరుణ భాస్కరునిలా ప్రభాసించారు.
కవి.
'ఈ కవితలు ఏ నాటివి! అరవై వసంతాల నాటివి.
అయినా ఈనాటికీ సార్థకమై, చైతన్య దీప్తివంతమై
అలరారడం విశేషం' అని ముక్తేవి భారతి ఉగ్గడించారు.
'విత్య జీవితము నే నిర్వచించుటయైన
భావనా శక్తిచే బలుకు వారు
రసరంగమందు పెంపనగ సుద్రేకంబు
కలముతో బోరాడగలుగువారు.
శైలిధారాశుద్ధి శబ్దార్థ శక్తుల
శీలవృత్తిని విమర్శించువారు
విజ్ఞాన శాస్త్రీయ విషయంబులను దెబ్బు
వ్యాసముల్ ఘనంగా వ్రాయువారు'
వంటి పద్యాలు శ్రీనాథుని సీసపద్య రచనను
తలుపునకు తెస్తాయి. వారి కవితా శైలికి కొన్ని ఉదాహరణలు.
'ఒక చేత మానిసి యడుగుబెట్టు
జీవితమ్ముకు ఆశయే జీవగళు
అనుదినము అక కొట్టుకలాదుచుండు.
ముందు క్షణమున యానంద ముందుననుచు'
82 ) తేజోమూర్తులు ఓ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bcanhf7hpkovca021txxsjtnpmyjiqy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/164</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211377</id>
    <revision>
      <id>551305</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:18:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మేనమామ కూతురును డిటెక్టివ్ మోహన్ కాపాడడం అందులోని ఇతివృత్తం. వీరి మరో నవలలు పొట్టకోసం, పతిత ఈ రెండూ సాంఘిక నవలలు. అదృశ్యహస్తం అవరాధ పరిశోధక నవల, నేత వారపత్రికల్లో 1867లో ధారా...'</comment>
      <origin>551305</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8383" sha1="jnxb9c2urxnmyx4nysyji9zy76mli94" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మేనమామ కూతురును డిటెక్టివ్ మోహన్ కాపాడడం
అందులోని ఇతివృత్తం. వీరి మరో నవలలు పొట్టకోసం,
పతిత ఈ రెండూ సాంఘిక నవలలు.
అదృశ్యహస్తం అవరాధ పరిశోధక నవల, నేత
వారపత్రికల్లో 1867లో ధారావాహికంగా ప్రచురితమైంది.
1969లో పుస్తక రూపంలో వెలువడింది. ఇది సీరియల్గా
వస్తున్నప్పుడే పాఠకుల మన్ననలను పొందింది. అపరాధ
పరిశోధక నవలకు ఉండవలసిన లక్షణాలన్నీ ఈ నవలలో
ఉన్నాయి. ఎప్పటికప్పుడు ఏమి జరుగుతుందనే ఉత్కంఠ
ఈ నవలలో అడుగడుగున తొంగి చూసింది.
ఈ నవలలో అపరాధ పరిశోధకుడు మోహన్,
కథానాయకుడు భయంకర్. ఇతడు అనేక దొంగతనాలు,
దోపిడీలు హత్యలు చేయించిన పచ్చి దొంగ. తనకు జరిగిన
అన్యాయానికి ప్రతీకారంగా భయంకర్ అటువంటి హత్యలు,
దోపిడీలు చేస్తుంటాడు. భయంకర్ తన మేనమామ కూతురు
పద్మ అనే అమ్మాయిని ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకోవాలను
కుంటాడు. అది జరగకపోవడంతో పద్మను ఎత్తుకపోయి
చెరపట్టి వివాహ చేసుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఇదే ఈ
నవలలోని ప్రధానమైన ఇతివృత్తం. పద్మను కాపాడడానికి
డిటెక్టివ్ మోహన్ వేసిన ఎత్తుడగ ఎలాంటిదో ఈ నవల
చదివితే తెలుస్తుంది. అయితే భయంకర్ పద్మ తనను
ప్రేమిస్తుందనే తపనతోనే ఆమెను ఎత్తుకుపోతాడు. కానీ,
డిటెక్టివ్ మోహన్ ఆమెను రక్షిస్తాడు.
రచయిత ఈ నవలలోని భయంకర్ పాత్రను జాలి
కలిగేటట్లు చిత్రించారు. ఎన్ని దుర్మార్గాలు చేసినా కూడా
అతనిని పాఠకులు ఎవ్వరూ అసహించుకోలేరు. అలా ఆ
పాత్రను రచయిత తీర్చిదిద్దారు. ఒక విలన్ ను జాలిగాలిపేటట్లు
పాత్రను సృష్టించడం రచయిత నేర్పును తెలియజేస్తుంది.
ఈ నవలలో అరణ్యంలోని రహస్యగుహలు, పాతాళ
గుహలు, ముసుగు మనుషులు మొదలైనవాటిని రచయిత
కళ్ళకు కట్టినట్లుగా ఆవిష్కరించారు. ఇందులోని ముగింపు
కూడా విభిన్నంగా ఉంటుంది. సహజంగా అపరాధ
పరిశోధక నవలల్లో డిటెక్టివ్ అసిస్టెంట్ పెళ్ళితో కథ
ముగుస్తుంది. కానీ ఇక్కడ మోహన్ కుమార్తె వివాహంతో
ఈ నవల ముగించడం విశేషం. డిటెక్టివ్ నవలకు
ఉండవలసిన అన్ని హంగులతో ఈ నవలను ఎదిరె
చెన్నకేశవులు ఎంతో నేర్పుతో రచించారు.
ఎదిరె చెన్నకేశవులు రచించిన రెండవ నవల
పొట్టకోసం. ఈ నవల 1968లో ప్రచురించబడింది. ఈ
నవలలోని ప్రధాన ఇతివృత్తం గ్రామీణ ప్రజలు పట్టణాలకు
వలసపోయి ఎలా జీవిస్తున్నారే అంశంగా దీనిని రచించారు.
మొదటిసారిగా నగరంలోకి వలస వచ్చిన వారి జీవితాలను
రచయిత అద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు. ఇందులో
మురికివాడల్లో నివసించే దృశ్యాలు మనకు కన్నీళ్ళను
పెట్టిస్తారు. ఈ నవల అతి సహజాతిసహజంగా వాస్తవ
పరిస్థితులను ప్రతిబింబించే విధంగా రచించడం విశేషం.
పొట్టకోసం ఎంత దూరమైనా, ఎలాంటి పనికైనా వెళ్ళడానికి
గ్రామీణులు సాహసిస్తారనే వాస్తవాన్ని ఈ నవలలో రచయిత
చిత్రించారు.
రచయిత మూడవ నవల పతిత. ఇది 1970లో
సహకార సమాచారం అనే వారపత్రికలో సీరియల్గా
వెలువడింది. ఒక సినిమా నటి జీవితాన్ని ప్రతిబింబించే
విధంగా ఈ నవల రాయబడ్డది. ఆ నటి పేరు రమ్య. ఆమెకు
సినిమాలలో నటించాలనే ఆసక్తి ఉంటుంది. సినిమాలలో
చిన్నచిన్న క్యారెక్టర్ ఆర్టిస్టుగా నటిస్తూ అందరితో సరదాగా
ఉంటుంది. తను పతిత కాకపోయినా పతిత అని ముద్ర
పడుతుంది. దీంతో ఆమెను ఎవరూ పెళ్ళిచేసుకోవడానికి
ముందుకు రారు. తోటి నటీనటులు హేళనగా మాట్లాడడం
చూసి ఆ రంగం నుంచి బయటపడి సుఖవంతమైన జీవితాన్ని
గడుపుతుంది. ఇందులోని ప్రధాన ఇతి వృత్తమిదే..
గోలకొండ పత్రికలో చెన్నకేశవులు పనిచేస్తున్నప్పుడే
ఆనాటి నిజాంకాలం నాటి ప్రజల పరిస్థితుల గురించి,
గ్రంథాలయోద్యమం గురించి మొదలైన అంశాలపై
గోలకొండ, నేత వంటి పత్రికలలో పలువ్యాసాలను
ప్రచురించారు. జర్నలిస్టుగా, రచయితగా ఎంతో పేరు
సంపాదించుకున్న ఎదిరె చెన్నకేశవులు ఆంధ్ర సరస్వత
పరిషత్ మహబూబ్ నగర్ జిల్లా కార్యదర్శిగా, ఆంధ్రమహాసభ
జిల్లా సంయుక్త కార్యదర్శిగా, రాష్ట్ర గ్రంథాలయ సంఘ
వ్యవస్థాపక కార్యదర్శిగా, హైదరాబాద్ కేంద్ర చేనేత సహకార
చూడు తెలంగాణ (143) తేజోమూర్తులు ఉండటంతో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jnxb9c2urxnmyx4nysyji9zy76mli94</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/165</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211378</id>
    <revision>
      <id>551306</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:18:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంఘానికి ప్రధాన వ్యవస్థాపకుడిగా పలు సేవలను అందించారు. హైదరాబాద్ రాష్ట్ర చేనేత ఉద్యమ ముఖ్యనాయకులలో ఒకరుగా, సర్వోదయ కార్యకర్తగా ప్రజోద్యమ నాయకుడిగా, వివిధ సంస్థల బాధ్యుడ...'</comment>
      <origin>551306</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7630" sha1="dtjr1ovz8irbah1tmbhrtqz5zlpgwmv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సంఘానికి ప్రధాన వ్యవస్థాపకుడిగా పలు సేవలను
అందించారు. హైదరాబాద్ రాష్ట్ర చేనేత ఉద్యమ
ముఖ్యనాయకులలో ఒకరుగా, సర్వోదయ కార్యకర్తగా
ప్రజోద్యమ నాయకుడిగా, వివిధ సంస్థల బాధ్యుడిగా
పనిచేసిన నిరంతర శ్రమజీవి.
సహకార సమాచారం మాసపత్రిక నిర్వహించిన
సహకారోద్యమ వ్యాసాల పోటీలలో పాల్గొని వరుసగా మూడు
సంవత్సరాలు బహుమతులను అందుకున్న ప్రజ్ఞావంతులు,
ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమి వారు తయారు చేసిన చేనేత
పదకోశంకు ఊరూరా తిరిగి చేనేత పదాలను సేకరించారు.
నవల, కథ రచనలో వీరికి అడివి బాపిరాజు స్ఫూర్తిగాగ,
జర్నలిజంలో సురవరం ప్రతాపరెడ్డి మార్గదర్శకులు.
గేయకవిగా
ఎదిరె చెన్నకేశవులు గేయకవిగా కూడా ప్రసిద్ధులు.
వీరు రాసిన పలు గేయాలను 'అర్పణ, అందరి గొడవ’
పేర్లతో తీసుకొచ్చారు. అయితే అర్పణ అనువాద గేయ
సంపుటి. 'నన్నిలా ఉండనీ' అనే వచన కవితా సంపుటిని
కూడా చెన్నకేశవులు రచించారు.
అయితే ప్రసిద్ధ ఉర్దూ కవయిత్రి శ్రీమతి బాను తాహరా
సయీద్ బేగం ఉర్దూ భాషలో రాసిన గేయ సంపుటి
అనువాదమే ఈ అర్పణ. బాను తాహరా సయీద్ బేగం
హైదరాబాద్ లో ప్రసిద్ధి గాంచిన ఉర్దూ కవయిత్రి. పలు
కవిసమ్మేళనాలలో పాల్గొని తన రనకవితాధారలను
విరజిమ్మింది. భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయిబాబా పరమభక్తురాలు.
బాబా భక్తబృందంలో ఈమె ఒకరు. సత్యసాయిబాబా భక్తి
భావంతో ఆమె ఎన్నో మధురగేయాలను రచించారు. ఈ
రణ గేయ సంపుటిలో ఎక్కువగా సత్యసాయిబాబా మీద
రాసిన గేయాలున్నాయి. గజల్, నజమ్ పక్కీలలో ఈ
గేయాలను రచించారు. వివిధ భక్తులలో ఆత్మ నివేదక ఒకటి.
భాను తహరా ఆత్మ నివేదనకు అక్షరరూపమే ఎదిరె
చెన్నకేశవులు అనువదించిడం విశేషం. ఈ అర్పణలో మొత్తం
26 గేయాలున్నాయి. ఎదిరె చెన్నకేశవులు మూలంలోని
భావాలను యధాతథంగా అనువదించడం విశేషం. ఈ
గేయాల్లో సత్యసాయిబాబాను స్మరిస్తూ, స్తుతిస్తూ, ప్రశంసిస్తూ
రాసిన గేయాలు హృదయానికి హత్తుకునేలా ఉన్నాయి.
ఇందులోని హృదయవాణి, మధుర దృష్టి, చింత ఏలా?,
వెన్నెల రాత్రి, మనమిద్దరం, నా ఆకాంక్ష, స్మరణ,
గురుపూర్ణిమ, నిరీక్షణ, కానుక మొదలైన గేయాలు వేటికవి
భిన్నంగా ఉండి మనలను రసఝరిలో ప్రవహింపజేస్తాయి.
ఆనందడోలికలో విహరింపజేస్తాయి. ఆ భక్తిధార కవితా
మాధురిలో మనమూ కొట్టుకుపోతాము.
ఈ గేయాల్లో సర్వసంగ పరిత్యాగి అయిన సత్యసాయి
బాబా మధుర భాష శ్రవణం, దివ్యరూప స్మరణంల గురించి
రాసిన గేయాలు రచయిత భక్తి తత్పరతను తెలియజేస్తాయి.
నా ప్రాణదాతవు నీవే
నా హృదయ మూర్తివి నీవే
అంటూ తన సర్వస్వం బాబానే అంటూ కీర్తిస్తారు.
భగవంతుడితో భక్తుడు తన నివేదనను ఆర్తితో పలికిన
గేయాలెన్నో ఇందులో ఉన్నాయి. భగవంతుడిని ఒక
మిత్రుడిగా, ప్రేమికుడిగా, సన్నిహితుడిగా భావించి రాసిన
గేయాలు మనకు రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ గీతాంజలిని
తలపిస్తుంది. మొదటి గేయం హృదయవాణిలో
తారల్లో నిను చూచి తారసిల్లాను
వసంతంలో వెదకి వసుధ గాంచాను
నీ చూపు నా చూపు కలిసినప్పటి నుండి
నేనెచట నుంటినో నే నెరుగనైతి
అనుభూతి ప్రధానంగా రచించబడ్డ ఆత్మాశ్రయ
గేయమిది. ప్రేమకు ప్రతీకగా ఈ గేయరచన సాగింది.
భగవంతుడిని సేస్నేహితుడిగా భావిస్తూ రాసిన గేయం అత్యంత
స్నేహ మధురిమను వెల్లడిస్తుంది.
నా హృదయమెంతో కలవరపడుచున్నది నేస్తం
నా హృదయ స్పందన శబ్దం నీ చెవిలో
గింగురువమనలేదా నేస్తం
నా ఏకాంతం నా దుఃఖం
నా ఆందోళన నీకు తెలియనివికావు
అంటూ హృదయం పడే ఆవేదనను ఈ గేయంలో
ఎదిరె చెన్నకేశవులు భావుకతతో వెల్లడించి మన మనసులను
దోస్తారు. వెన్నెల రాత్రిని వర్ణిస్తూ చెప్పిన గేయం
విరహగీతికను తలపిస్తుంది.
య తెలంగాణ (144) తేజోమూర్తులు ఉ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dtjr1ovz8irbah1tmbhrtqz5zlpgwmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/166</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211379</id>
    <revision>
      <id>551307</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఎంతో మనోహరమైనదీ వెన్నల రాత్రి ఎంతో భారమైనది, నీవు లేని ఈ రాత్రి ఉదయాన్నే నీ దర్శనభాగ్యం లభిస్తుందని రాత్రంతా గడిపాను ఆశతో నీ కోసమని సహజంగా వెన్నెల రాత్రి మనోహరంగానే ఉంటు...'</comment>
      <origin>551307</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2941" sha1="im7jog4h4ufjksz8qsbirrs8olx07xp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఎంతో మనోహరమైనదీ వెన్నల రాత్రి
ఎంతో భారమైనది, నీవు లేని ఈ రాత్రి
ఉదయాన్నే నీ దర్శనభాగ్యం లభిస్తుందని
రాత్రంతా గడిపాను ఆశతో నీ కోసమని
సహజంగా వెన్నెల రాత్రి మనోహరంగానే ఉంటుంది.
కానీ, నీవు లేని రాత్రి భారంగానే ఉంటుందని చెప్పిన తీరు
ప్రేయసీ ప్రియుల ప్రేమకు పరాకాష్టగా నిలిచిపోతుంది.
ప్రశాంతి నిలయంలో ప్రతి సంవత్సరం దసరా
ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి. ఈ సందర్భాన్ని
పురస్కరించుకొని రాసిన గేయం.
స్వయం ప్రకాశ స్వరూపడొస్తున్నాడు.
పలుదిశ సంతసము వెదజల్లుతున్నాడు.
ముసిముసి నవ్వులతో పుష్పమాల రాలుస్తు
గంభీరముతో ప్రేమమూర్తి వస్తున్నాడు.
అంటూ సత్యసాయిబాబాను స్వయంప్రకాశ
స్వరూపుడిగా భావిస్తూ చెప్పిన ఈ గేయం బాబా మూర్తి
మత్వాన్ని వెల్లడిస్తుంది.
ఇంకా
నీ ఉపదేశాలే ప్రేమను నేర్పాయి. నాకు ఈ ఇబ
నీ సందేశాలే నాలో జీర్ణించాయి ఈ ఇల
అంటూ సత్యసాయిబాబా ఉపదేశాలు ఎలా
ఉంటాయో చెప్పకనే చెప్పారు. ఇందులో సత్యసాయిబాబా
పలుకుల కోసం యావత్ ప్రపంచం అంతా ఎదురు
చూస్తుందంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఆయన దర్శనభాగ్యం
కలగడమే జన్మ ధన్యమైనట్లుగా భావిస్తారు భక్తులు. అలాంటి
సత్యసాయి మీద రాసిన ఈ గేయాలు అందరినీ
ఆకట్టుకుంటాయి. ఎదిరి చెన్నకేశవులు చద్యుని అనువాదానికి
నిదర్శనం ఈ అర్పణ గేయ సంపుటి కావ్యం.
Gebe
చతురుడు తెలంగాణ (145) తేజోమూర్తులు ఓడ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>im7jog4h4ufjksz8qsbirrs8olx07xp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/167</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211380</id>
    <revision>
      <id>551308</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:19:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '43 ఈ శ్వరీబాయి గారి జీవిత విశేషాలు వింటుంటే, ఒకనాడు భర్తృహరి చెప్పిన సుభాషితం గుర్తొస్తుంది. ఒకటి నేలను నొకటి నొప్పారు పూసెఱపై ఒకటో శాకమువారణించు, ఒకటి ఉత్కృష్ణ శాల్యోదనం,...'</comment>
      <origin>551308</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5067" sha1="7oi2vd6ne255wkbssd1wuovokpy5oh1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;43
ఈ శ్వరీబాయి గారి జీవిత విశేషాలు వింటుంటే,
ఒకనాడు భర్తృహరి చెప్పిన సుభాషితం
గుర్తొస్తుంది.
ఒకటి నేలను నొకటి నొప్పారు పూసెఱపై ఒకటో
శాకమువారణించు, ఒకటి ఉత్కృష్ణ శాల్యోదనం, ఒకటి
బొంత ధరించు - ఇలా చెప్పి, కార్యసాధకుడు దుఃఖాన్ని
సుఖాన్ని లెక్కపెట్టడు. అతని లక్ష్యం కార్యసాధన మాత్రమే.
ఇది ఈశ్వరీబాయి గారిపట్ల సార్థకమైందని చెప్పాలి.
ఈశ్వరీబాయిగారి జీవిత చరిత్ర రాసిన ఎం.ఎల్.
నరసింహారావు గారు “సాహసమూర్తి జె. ఈశ్వరీబాయి”
అన్నారు.
&quot;ఎక్కడ ఏ మూల ఏ అన్యాయం జరిగినా పలు
వేదికలపై నుండి సుమారు అర్ధశతాబ్ది క్రితం వాటిని ప్రభుత్వ
దృష్టికి తెచ్చి పరిష్కారాలు డిమాండు చేసిన ఏకైక
&quot;యాంగ్రీయంగ్ ఉమెన్ లీడర్&quot; జె. ఈశ్వరీబాయి అన్న
సుప్రసిద్ధ సీనియర్ జర్నలిస్టు టి. ఉడయవర్లు గారు
ఈశ్వరీబాయి ఒక వాక్చిత్రం' అన్నారు. ఇవన్నీ ఈశ్వరీబాయి
వ్యక్తిత్వంలోని విశిష్టలను చాటి చెబుతాయి.
1918లో డిసెంబరు ఒకటవ తారీఖున ఈశ్వరీబాయి
సికింద్రాబాద్లో ఒక సామాన్య దళిత కుటుంబంలో
జన్మించారు. తండ్రి బలరామస్వామి సికింద్రాబాద్ చిలకల
ఈశ్వరీబాయి
- డా॥ ముక్తేవి భారతి
గూడలో వుంటూ, రైల్వే ఉద్యోగిగా జీవితం సాగించారు.
తల్లి రాములమ్మ.
ఈశ్వరీబాయి విద్యాభ్యాసం ఎస్.పి.జి. మిషన్
పాఠశాలలో తర్వాత కీస్ హైస్కూలులో సాగింది.
ఈశ్వరీబాయిది బాల్యవివాహం. పదమూడేళ్ళకే వివాహ
మయింది. భర్త దంత వైద్యుడు జె. లక్ష్మీనారాయణ. వారికి
ఒక కూతురు గీతారెడ్డి, వైద్యురాలు, రాజకీయవేత్త.
ఈశ్వరీబాయి వైవాహిక జీవితం విచ్ఛిన్నమయినా,
కృంగిపోలేదు ఈశ్వరీబాయి. ఆత్మస్థైర్యంతో జీవితాన్ని
ఎదుర్కోవాలని నిశ్చయించింది.
సికింద్రాబాద్లో ఒక పాఠశాల దాన్ని సీతమ్మ
పాఠశాల అనేవారు. ఆర్య సమాజ నాయకుడు శ్యామలరావు
గారు వారి తల్లి పేరున పెట్టిన పాఠశాల అది. ఈశ్వరీబాయి
అందులో ఉపాధ్యాయురాలిగా పని చేశారు. సంపన్నుల
కుటుంబాలలోని పిల్లలకు ట్యూషన్లు చెప్పారు. ఈశ్వరీబాయి
బహు భాషా కోవిదురాలు, తెలుగు, హిందీ, ఇంగ్లీషు,
ఉర్దూ, మరాఠీ భాషలు వచ్చు.
ఈశ్వరీబాయి జీవితంలో గొప్ప మలుపు, సాంఘిక
దురాచారాలతో అణగారిపోతున్న వారిని ఆదుకోవాలనే
సంకల్పమే. అదే సమయంలో, ఆమెపై గాంధీ, అంబేద్కర్ల
ప్రభావం చూపబడింది. ఆ ప్రభావం ఈశ్వరీబాయి జీవితాన్ని
అభ్యుదయ మార్గంవైపు నడిపించింది.
kid తెలంగాణ (146 తేజోమూర్తులు ఉంటా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7oi2vd6ne255wkbssd1wuovokpy5oh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/168</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211381</id>
    <revision>
      <id>551309</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:19:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అంబేద్కర్ ఉపన్యాసాలు ఈశ్వరీబాయి మనసుపై ముద్ర వేశాయి. దళిత జాతుల సముద్ధరణకి కృషి చేయాలని బద్ధకంకములయ్యారు. అంబేద్కర్ చేసిన పోరాటాలు దళిత హక్కుల విషయంలోనూ, భారత రాజ్యాంగ ర...'</comment>
      <origin>551309</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8290" sha1="sx6ugo31qonybpik0ceqfyngkuj7o8o" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అంబేద్కర్ ఉపన్యాసాలు ఈశ్వరీబాయి మనసుపై
ముద్ర వేశాయి. దళిత జాతుల సముద్ధరణకి కృషి చేయాలని
బద్ధకంకములయ్యారు. అంబేద్కర్ చేసిన పోరాటాలు దళిత
హక్కుల విషయంలోనూ, భారత రాజ్యాంగ రచనలోని
ఆయన అభిప్రాయాలు ఈశ్వరీబాయిలో గొప్ప ప్రేరణ
కలిగించాయి.
అంబేద్కర్ ఉపన్యాసం ఒకటి ఈశ్వరీబాయిలో గొప్ప
చైతన్యాన్ని కలిగించింది. “నేను జాతిలో జన్మించి పెద్దవాడినై,
జీవనయాత్ర సాగిస్తున్నానో, ఆ దళిత ప్రజల సంక్షేమానికి,
అభ్యున్నతికి నా జీవితం ధారపోస్తాను. నా ఈ న్యాయ
సమ్మతమైన మార్గం నుంచి నన్ను యే దుష్టశక్తులు, ఏ
విమర్శలూ మళ్ళించలేవు. నన్ను ఒక్క అంగుళం కూడా
కదల్చలేరు” అని అంబేద్కర్ అన్న మాటలు ఈశ్వరీబాయి
జీవితానికి ఆదర్శప్రాయమయ్యాయి.
ఈశ్వరీబాయి రాజకీయ జీవితంవైపు అడుగులు వేసి,
ముందు తరాలకి ఒక బాట వేశారు. భారతదేశంలోని
బలహీన వర్గాలు, అట్టడుగున పడివున్న పేద ప్రజల
సంక్షేమమే లక్ష్యంగా రాజకీయాల్లో ప్రవేశించారు.
సమాజంలోని హెచ్చు తగ్గులు, దారిద్ర్యం, మూఢ నమ్మకాలు,
ఛాందస అచారాలు చూస్తున్న ఆమెకు చాలా ఆవేదన
కలిగేది. ఒకనాటి మహనీయులైన సంఘ సంస్కర్తల
ఆశయాలు ఆదర్శాలు సఫలమవ్వాలని ఆమె ఆశించేవారు.
ఈశ్వరీబాయి చిలకలగూడ వార్డు (సీతాఫల్
మండి)
నుంచి స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేశారు ఆమెకు రాజకీయాల
ప్రవేశం అదే మొదలు ఆమెకు ఏ బలమూలేదు గెలవడానికి
ఒక్క ఆత్మబలం తప్ప. పురపాలక సంఘ సభ్యురాలిగా
స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా పోటీ చేస్తూ, ఇంటింటికి తిరిగి ఓట్లు
వేయమని కోరారు. మురికివాడల్లో, దళిత వర్గాలు కార్మికులు
నివసించే వీధుల్లో ఆమె తిరిగి అందరినీ కలిశారు.
ఈశ్వరీబాయి గెలుపు ఆమె జీవితంలోనే పెద్ద
గెలుపైంది. రాజకీయాల్లో అది తొలి అడుగే అయినా,
నిజాయితీతో, సేవా భావంతో దళిత ప్రజల విముక్తి
పోరాటానికి ఆమె బద్ధకంకణురాలయ్యారు. ఆ దీక్షతోనే
ఆమె ప్రజాసేవా రంగంలో అడుగుపెట్టారు.
ఈశ్వరీబాయి పురపాలక సంఘ సభ్యురాలై నగర
పురోభివృద్ధికి కృషి చేయడమేకాక ఎన్నో సంస్థలలో
సభ్యురాలై, సేవా కార్యక్రమాలు చాలా చేశారు.
మురికివాడల్లో మంచినీటి నల్లాలు వేయించటం, వీధి
దీపాలు పెట్టించటం, పొట్ట కూటికై నగరానికొచ్చిన బీదలకు
ఇళ్ళ స్థలాలు ఇప్పించటం మొదలైన సేవా కార్యక్రమాలు
బాధ్యతగా జరిపించారు.
ఆనాటి పెద్దలు అనుభవజ్ఞులు అయిన మాడపాటి
హనుమంతరావుగారు, వేంకటరామరెడ్డి గారు, సీతయ్య గుప్తా
గారు మొదలైన మహనీయులను ఘటిస్తూ, వారి నుంచి
ఎన్నో ఆదర్శప్రాయమైన అంశాలు తెలుసుకునేవారు.
ప్రముఖ నగరాలైన బొంబాయి, నాగపూర్లో జరిగే
షెడ్యూలు కులాల ఫెడరేషన్ సభలలో పాల్గొని, అంబేద్కర్
ఆశయసిద్ధికై కృషి చేయాలనే పట్టుదల వుండాలని ఆమె
ప్రచారం చేసేవారు.
1967లో జరిగిన సాధారణ ఎన్నికలలో ఈశ్వరీబాయి
రిపబ్లికన్ పార్టీ అభ్యర్థిగా ఎన్నికయ్యారు. ఆమె బడుగు
బలహీన పక్షాన నిలిచి, వారి న్యాయమైన కోర్కెలకై
పోరాడుతానని వారికి ధైర్యమివ్వటమే ఆమె గెలుపునకి
కారణం.
ఈశ్వరీబాయి వ్యక్తిత్వం మహోన్నతమైంది. అందరి
సమస్యలు, బాధలు తనవిగా భావించే సహృదయురాలు.
పరిపాలనా సంస్కరణల సందర్భంగా ఈశ్వరీబాయి
లోనే అభిప్రాయాలు నిర్భయంగా చెప్పేవారు. ప్రజలనుంచి
వచ్చే విజ్ఞప్తులు, దరఖాస్తులు, ఫిర్యాదులు కనీసం అవి
అందినట్టు జవాబైనా పంపించే నాథుడు లేడు అంటే
ఉద్యోగబృందం యొక్క నిర్లక్ష్యవైఖరి తేటతెల్లమవుతోంది.
సాధారణ పౌరుడికి అందుబాటులో వుండే వ్యవస్థ కావాలి.
నియమ నిబంధనలు సులభతరం చేయాలి. ప్రభుత్వం
రూపొందించే నియమాలు నిబంధనలు ప్రజోపయోగము
నకుకాని, ప్రజలను బంధించడానికి తప్పులు పట్టడానికి
కాదనే సత్యాన్ని బ్యూరోక్రసీ గుర్తించాలని నేను కోరుతున్నాను.
(సాహనమూర్తి, జె. ఈశ్వరీబాయి ఎం. ఎల్.
నరసింహారావు).
విద్యారంగంపై దృష్టి సారించారు. విద్యా ఒక
వ్యాపారంగా మారిపోయిందని, పేదవారికి డొనేషన్లు కట్టే
A తెలంగాణ (147 తేజోమూర్తులు ఓం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sx6ugo31qonybpik0ceqfyngkuj7o8o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/169</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211382</id>
    <revision>
      <id>551310</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:19:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్థితిలేక, ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో, బోధనాపద్ధతి బాగాలేకున్న, అక్కడే చేరుస్తున్నారు. పిల్లలతరపు ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. భూసంస్కరణ సందర్భంగా తీవ్రంగా విమర్శించారు ఈశ్వరీబాయి. 'అ...'</comment>
      <origin>551310</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6652" sha1="blavvyytutd0y43nwujhevngmukjbbc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;స్థితిలేక, ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో, బోధనాపద్ధతి బాగాలేకున్న,
అక్కడే చేరుస్తున్నారు. పిల్లలతరపు ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.
భూసంస్కరణ సందర్భంగా తీవ్రంగా విమర్శించారు
ఈశ్వరీబాయి. 'అభ్యుదయ వాదులు, ప్రగతిశీలురమని
చెప్పుకునే నాయకులు తమ ప్రగతి శీలభావాలను
మాటల్లోకాక చేతల్లో చూపాలి' అన్నారు.
మహిళా సంక్షేమం గురించి చాలాసార్లు శాసనసభల్లో
మాట్లాడారు. మహిళా సంక్షేమ శాఖలో జరిగే అక్రమాలను
నిరభ్యంతరంగా విమర్శించేవారు. గ్రామ సేవకుల
ఉద్యోగాలను పర్మినెంటు చెయ్యాలని, సీనియారిటీ తెలిపే
రికార్డులు, ఉద్యోగ సర్వీసు పుస్తకాలు సరిగాలేవని,
&quot;డైరెక్టర్గారి దయాదాక్షిణ్యాల మీద యావత్ సిబ్బంది
ఆధారపడివుండడం అత్యంత సోచనీయమన్నారు. షెడ్యూలు
కులాల విద్యార్థుల వసతి గృహాలు సరిగా నడవటంలేదని
గుర్తించారు. 'అధికార పార్టీకి చెందిన వారికే ఈ వసతి
గృహాల నిర్వాహకులుగా నియమించటం జరుగుతోందని,
నిజాయితీ సేవా భావంతో పనిచేసేవారిని మేనేజర్లుగా
నియమించాలని, అప్పుడే ప్రభుత్వ పథకాలు విజయవంతం
అవుతాయన్నారు.
ఈశ్వరీబాయి తెలంగాణా ఉద్యమాన్ని బలపరిచి
తెలంగాణా ప్రజాసమితి కార్యవర్గ సభ్యులుగా ఉన్నారు.
ఈశ్వరీబాయి గొప్ప వక్త. గొప్ప కార్యదక్షురాలు.
సేవాతత్పరత, పేదల పాలిట కల్పవల్లి అని పలువురిచే
అభినందనలు పొందారు.
ఈశ్వరీబాయి ఒక ఉద్యమం ఒక శక్తి. ఒక చైతన్య
జ్యోతి. నిరుపేదలు షెడ్యూల్డు కులాల ప్రజల ఏకైక ప్రతినిధి.
మహానాయకురాలు అని ప్రజలచే కీర్తించబడ్డారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభలో జె. ఈశ్వరీబాయి
ప్రసంగాలు అనే పుస్తకంలో 29 ప్రసంగాలున్నాయి.
ప్రసంగానికి ఆ ప్రసంగమే ప్రత్యేకమైంది. ఈ ప్రసంగాలు
ఈ తరానికి కానుకగా అందిస్తున్నామని, ఇది
శాసనసభ్యులకు స్ఫూర్తివంతంగా ఉంటుందని ఆశించారు.
సీనియర్ జర్నలిస్టు ఉడయవర్లుగారు. ఈశ్వరీబాయిగారి
కుమార్తె.
డా. గీతారెడ్డిగారు వైద్యురాలిగా, రాజకీయవేత్తగా
సుప్రసిద్ధురాలు.
&quot;తనయ మాటల్లో తల్లిగారు” అనే వ్యాసంలో తల్లి
గురించి మనసులో మాట చెప్పి, తల్లికి స్మృత్యంజలి
ఘటించారు గీతారెడ్డిగారు.
గొప్ప సంఘ సేవకురాలిగా తల్లి తనకి ఆదర్శమన్నారు
డా. గీతారెడ్డిగారు. “మా తల్లిగారి శిక్షణ మార్గదర్శకత్వం
వల్లనే నేను నా జీవితంలో ఎన్నో విజయాలు సాధించాను.
కార్యసాధనలో పట్టుదల, శ్రద్ధాసక్తులు, తోటి మానవులతో,
సహచరులతో నమ్రత, వాత్సల్యం, ప్రేమభావంతో ఉన్నత
గుణాలు ఆమె నుంచి నాకు అలవడ్డాయి' అని ఎంతో
ఆనందంతో చెప్పారు. 'మా అమ్మగారు నా జీవితానికి
ఆదర్శవంతురాలు. నాకేకాదు, ఈ సమాజానికే ఆమె ఒక
ఆదర్శమహిళ. స్త్రీ జాతికే గర్వకారణమైన ఉన్నత వ్యక్తిత్వం
ఆమెది. అత్యంత ధైర్యసాహసాలుగల గౌరీమణి అన్నారు
తల్లి గురించి గీతారెడ్డి గారు.
మనకు ఉన్నదానిలోనే సంతృప్తిచెందాలని, లేనివారికి
సహాయపడాలని తల్లి చెప్తూండేవారని గీతారెడ్డిగారు తెల్పారు.
ఈశ్వరీబాయిగారి ట్రస్టు, ఈశ్వరీబాయిగారి నర్సింగ్
స్కూలు చాలా ప్రసిద్ధమైనవి.
విశ్వమానవ శ్రేయస్సును కాంక్షించిన మానవతావాది
ఈశ్వరీబాయి అనగల్గడం అక్షరసత్యం.
తెలంగాణ (148) తేజోమూర్తులు ఉ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>blavvyytutd0y43nwujhevngmukjbbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/170</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211383</id>
    <revision>
      <id>551311</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:19:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '44 వితం వడ్డించిన విస్తరి కాదు. అవకాశాలు పొంది అందలాలెక్కిన ప్రతివారు గొప్పవారు కాదు. అందలాలెక్కని వాళ్లంతా పనికిమాలినవారూ కాదు. కొంతమందికి సకాలంలో అవకాశాలు అందివస్తాయి....'</comment>
      <origin>551311</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5579" sha1="lhrulfrxodwsixl4szokynxkyyidu9x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;44
వితం వడ్డించిన విస్తరి కాదు. అవకాశాలు పొంది
అందలాలెక్కిన ప్రతివారు గొప్పవారు కాదు.
అందలాలెక్కని వాళ్లంతా పనికిమాలినవారూ కాదు.
కొంతమందికి సకాలంలో అవకాశాలు అందివస్తాయి.
చుట్టూ ప్రోత్సాహకరమైన వాతావరణం ఉంటుంది. జనం
గుర్తిస్తారు. ప్రయోజకులుగా ముద్రపడుతుంది. మరికొందరు
చాలా సాదాసీదాగా జీవితం గడుపుతారు. పెళ్ళిల్లు,
చేసుకొంటారు. ఉద్యోగాలు చేస్తారు.
కాలగర్భంలో కలిసిపోతారు. అలాంటి ఒక సాదాసీదా
మనిషే ఈటూరి లక్ష్మణరావు గారు. ఈటూరి లక్ష్మణరావు
గారు పుట్టినపుడు దేవదుందుభులు మోగలేదు. సరికదా
చనిపోయినపుడు కూడా పత్రికల్లో వార్తాంశం కాలేదు. ఏదీ
కానపుడు ఆయననెందుకు తలుచుకోవడం అంటే తెలంగాణ
తన ఆస్తిత్వాన్ని వెతుక్కుంటున్న క్రమంలో తన కడుపున
పుట్టిన పిల్లలు ఎలా నిరాదరణకు గురయ్యారో కథలు
కథలుగా నమోదు చేయాల్సిన చారిత్రక దశలో వస్తువులవు
తున్నారు కనుక,
జనగామకు దాదాపు ఇరవై మైళ్ల దూరంలో దేవరుప్పుల
అనే గ్రామం ఉంది. ఆ గ్రామంలో కరణాలున్నారు.
లక్ష్మీనారాయణరావు, వెంకట రామనర్సమ్మ దంపతులకు
పుట్టిన వ్యక్తే మన లక్ష్మణరావు. వీరి గోత్రం కాశ్యపస
ఇంటిపేరు ఈటూరి. ఈటూరి లక్ష్మణరావు తన 48వ యేట
ఈటూరి లక్ష్మణరావు
- ఆచార్య వెలుదండ నిత్యానందరావు
14 జూలై, 1965న కన్నుమూశారు. ఇది నిర్ధారణగా
దొరుకుతున్న ఆధారం. కనుక 1917లో పుట్టి ఉంటారు.
లక్ష్మణరావు ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం దేవరుప్పలలోనే
ముగిసింది. స్థానిక ఖాన్గిబళ్లలో సాతాని పంతులు, మరో
తురక పంతులు అలీఫ్ బేతో పాటు ఒంట్లు, ఓనమాలు,
లేక పద్యాలు సిద్ధం నమ అని నేర్పించి ఉంటారు.
ఏకసంథాగ్రాహి కావడం వల్ల అచిరకాలంలో దేవరుప్పల
గ్రామంలోని చదవంతా లక్ష్మణరావు చదివేశారు.
పై తరగతుల కోసం హనుమకొండలో ఉన్న
అక్కాబావల చెంతకు చేరారు. ఆ బావగారి పేరు వనం
కేశవరావు. వారు ఆ కాలంలో పేరుమోసిన లాయర్.
హనుమకొండలో ఆరవ తరగతి నుంచి చదివారు.
హనుమకొండలో రాజనరేంద్ర భాషా నిలయం ఉంది. అది
తెలంగాణలో రెండవ గ్రంథాలయం. 1904లో స్థాపించ
బడింది. మొదటి గ్రంథాలయం హైదరాబాద్లోని శ్రీకృష్ణ
దేవరాయాంధ్ర భాషా నిలయం. లక్ష్మణరావు హైస్కూలు
చదువులు చదువుతూనే ఆ గ్రంథాలయంలోని ఒక పుస్తకం
కూడా మిగల్చకుండా చదివారంటే కలగకమానదు.
ఆశ్చర్యం
లక్ష్మణరావులో చిన్ననాడు మొదలైన పుస్తక పఠన వ్యసనం
చివరిదాకా కొనసాగింది. పెద్దయ్యాక ఉద్యోగం వచ్చాక
కూడా చదువు మానలేదు. ఏదో ఒకరంగం పుస్తకాలకే
పరిమితం కాలేదు. తత్త్వశాస్త్రం, కాల్పనిక సాహిత్యం,
సామాజికం అన్ని అభిమాన అంశాలే అయ్యాయి. అద్వైతం,
చతురుడు తెలంగాణ (149) తేజోమూర్తులు ఓడ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lhrulfrxodwsixl4szokynxkyyidu9x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/171</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211384</id>
    <revision>
      <id>551312</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:20:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'విశిష్టాద్వైతం వీటితో పాటు, ఇస్లాం, క్రైస్తవం, బౌద్ధం, వీరశైవం గ్రంథాలు కూడా చదివేవారు. భిన్నభిన్న మతాల అంతర్యాలను తులనాత్మకంగా పరిశీలించి విశ్లేషించడం వీరి ప్రవృత్తి. చ...'</comment>
      <origin>551312</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8937" sha1="p2iks02ydax45o9ged1plb5nfzi64yo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;విశిష్టాద్వైతం వీటితో పాటు, ఇస్లాం, క్రైస్తవం, బౌద్ధం,
వీరశైవం గ్రంథాలు కూడా చదివేవారు. భిన్నభిన్న మతాల
అంతర్యాలను తులనాత్మకంగా పరిశీలించి విశ్లేషించడం
వీరి ప్రవృత్తి. చదివిన తర్వాత ఆ పుస్తకాలను సొంతానికి
కొనుక్కునే వారు. అలా జీవిత చరమాంకంలో ఓ పెద్ద
లైబ్రరీ సమకూరింది.
హనుమకొండలో ఆనాడు ఇంటర్మీడియెట్ సెంటర్
కూడా లేదు. హైదరాబాదుకు వచ్చి పరీక్షలు రాయాల్సి
వచ్చేది. ఆనాడు ఇంటర్మీడియెట్ను ఎఫ్.ఎ. (ఫెలో ఆఫ్
ఆర్ట్స్) అనేవారు. అలా ఇంటర్ అయ్యాక లక్ష్మణరావు
హైదరాబాద్కు మకాం మార్చారు. 1943లో బి.ఎ.లో
చేరారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం గుండెకాయ
అనదగిన ఆర్ట్స్ కాలేజీలోనే బి.ఎ. క్లాసులు కూడా జరిగేవి.
ఆ రోజుల్లో బి.ఎ. ఈనాటి లాగా మూడేళ్లు కాదు. రెండేళ్లే.
కాస్త ఆస్తిపాస్తులు ఉన్న కుటుంబమే కానీ లక్ష్మణరావు మెతక
ఆయన తండ్రి అప్పటికే స్వర్గస్తులయ్యారు. పాలెవాళ్లు నెత్తిన
టోపీ పెట్టారు. ఫలితంగా లక్ష్మణరావు నిరాచారులై పోయారు.
పూనుకూరి రాఘవరావు అనే వదాన్యుడైన ఒక
వెలమదార ఆ రోజుల్లో హైదరాబాద్లో ఉండేవారు.
ఆయనది లక్ష్మక్కపేట. కరీంనగర్లో లక్ష్మక్కపేట ప్రాంతంలో
తొలిసారిగా వడ్లగిర్నీ పెట్టిన వ్యక్తి ఆయన. నాంపల్లిలో వారిది
విశాలమైన, సౌకర్యవంతమైన భవనం. వాళ్ల పిల్లలకు
ట్యూషన్స్ చెప్పేవారు. అందువల్ల వారింట్లోనే నెలకు ఐదు
రూపాయల కిరాయితో లక్ష్మణరావు ఉండటం మొదలు
పెట్టారు. అలా స్వయంకృషితో అవసరాలు తీర్చుకోవలసి
వచ్చేది.
తండ్రి లేని సుతుడు ధూళికన్నా చులకన గదా!
లక్ష్మణరావుకు వంట రాకపోవడం పెద్ద సమస్యగా మారింది.
ఉడికీ ఉడకని అన్నం, అర్ధాకలి. ఊరి నుంచి తల్లి కట్టించిన
తినుబండారాలతో కాలం గడుపుకొనేవారు. ఒకరోజు
తిండిలేక ఆకలితో ఆర్ట్స్ కాలేజీలో 'చక్కర్ వచ్చి పడిపోయారు.
సహాధ్యాయుల్లో ఒకరు మనోహరరావు వెంటనే
లక్ష్మణరావుకు ఉపచారాలు చేసి హాస్టలుకు తీసుకుపోయి
అన్నం పెట్టించారు. అలా అనాడు ప్రాణం కాపాడిన
మనోహరరావుతో ఆత్మీయానుబంధం జీవితాంతం
కొనసాగింది. ఈ మనోహరరావు ఇంటిపేరు తెలియదు.
కరీంనగర్ ప్రాంతానికి చెందిన వెలమదొరు. మెల్లకన్నా,
ఒంటికన్నా ఉండేది. సృవతుంగ హైస్కూలులో
అధ్యాపకులుగా పనిచేశారని విన్నాను. లక్ష్మణరావు పరిస్థితి
చూసి దేవరుప్పుల నుంచి తల్లి హైదరాబాద్ కు రాకతప్పలేదు.
ఆప్యాయతతో వంటచేసి పెడుతుంటే సుఖంగా తిని
కాలేజీకి పోవడం మొదలుపెట్టాడు. లక్ష్మణరావు డిగ్రీ
చదువుతున్న రోజుల్లోనే ఆయన మేనల్లుడు సి. లక్ష్మీనరసింహా
రావు అన్వర్ ఉలుం స్కూల్లో నాల్గవ తరగతిలో చేరారు.
వారిప్పుడు ప్రముఖ వైద్యులు. తన ఈనాటి అభ్యున్నతికి
ఆనాడు తన మేనమామ చూపిన ఆదరాభిమానాలే
కారణమని ఎంతో భక్తిభావంతో ఈ వివరాలందించారు.
ఆ విధంగా వెంకటరామ నర్సమ్మ (తల్లి), లక్ష్మణరావు
(కొడుకు), సి.లక్ష్మీనారాయణరావు (మేనల్లుడు) ముగ్గురు
ఆ చిన్న ఇంట్లోనే కాలం వెళ్లబుచ్చేవారు.
లక్ష్మణరావు 1945లో బి.ఎ. ఉత్తీర్ణులయ్యారు.
ఉర్దూ రాజ్యమేలుతున్న కాలంలో నిజాం ప్రభుత్వం తెలుగులో
కూడా ఎం.ఎ. చేయవచ్చునని 1940లో ఆర్డర్ పాస్
చేసింది. అప్పటికి వందేమాతరం ఉద్యమం ఉస్మానియా
విశ్వవిద్యాలయాన్ని ఉర్రూతలూగించింది. నిజాం ప్రభుత్వాన్ని
గడగడలాడించింది. మహాఘనత వహించిన నిజాం ప్రభువు
అధిక సంఖ్యాకులైన హిందువులను ప్రసన్నులను చేసుకోవడా
నికి ఖర్చులేని రద్దు అయిన ఎం.ఎ. తెలుగుకు అనుమతించారు.
రాయప్రోలు సుబ్బారావు ప్రఖ్యాత తెలుగు కవి. 1919
నుంచి ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలోని తెలుగు శాఖకు
అధ్యక్షులు. మొదట్లో తెలుగు శాఖలో పాఠప్రవచనాలు లేవు.
లైబ్రరీలో పుస్తకాలకు సూచీలు తయారు చేసేవారు. 1926
ప్రాంతాల్లో డిగ్రీ మొదలైంది. ఉర్దు మీడియమే అని
ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన పనిలేదు. 1988లో వందేమాతర
ఉద్యమం కారణంగా డిగ్రీ చదువుతున్న పల్లా దుర్గయ్య
లాంటి వారెందరో కాలేజీ వదిలిపెట్టి మహారాష్ట్ర వెళ్లారు.
పల్లా దుర్గయ్యకు అక్కడ ఆరోగ్యం సరిపడలేదు. తిరిగి
వచ్చారు. ఒక సంవత్సరం వృథా చేసుకుని డిగ్రీ పూర్తిచేశారు.
అదే సంవత్సరం తెలుగులో ఎం.ఎ. చేయవచ్చునని
విశ్వవిద్యాలయం అనుమతించింది. పల్లాదుర్గయ్య
అంటుంటే తెలంగాణ (150 తేజోమూర్తులు kond&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p2iks02ydax45o9ged1plb5nfzi64yo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/172</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211385</id>
    <revision>
      <id>551313</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:20:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రాయప్రోలు ఆశీస్సులతో 1940లో ఎం.ఎ.లో చేరారు. రాయప్రోలు వారు తెలంగాణ పొలిమేరలు దాటినప్పుడు తెలుగు భాష ఔన్నత్యం, స్వాతంత్ర్యోద్యమం, దేశభక్తి లాంటి మాటలు మాట్లాడేవారు. కవిత్వం ర...'</comment>
      <origin>551313</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9189" sha1="8iqk57clhogb400jq7hqisczat2wyhg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రాయప్రోలు ఆశీస్సులతో 1940లో ఎం.ఎ.లో చేరారు.
రాయప్రోలు వారు తెలంగాణ పొలిమేరలు దాటినప్పుడు
తెలుగు భాష ఔన్నత్యం, స్వాతంత్ర్యోద్యమం, దేశభక్తి లాంటి
మాటలు మాట్లాడేవారు. కవిత్వం రాసేవారు. కానీ
తెలంగాణ ప్రాంతంలో నిజాం స్తోత్రం చేయక తప్పేది కాదు.
అప్పటికే తెలుగునేల అంతటా కవిగా పేరు రావడంతోనూ,
ఉర్దూ ఆధిపత్యానికి నూకలు చెల్లుతాయన్న విశ్వాసం
బహుశా కుదరకపోవడంతో రాయప్రోలు వారు ఒక
నిస్పృహలో తెలుగు శాఖను పెద్దగా పట్టించుకోలేదు.
తెలంగాణలో మమేకం కాలేదు. విద్యార్థులను
ప్రోత్సహించలేదు. మడుపు శేషారావు (కవి, ఆచార్య
ఎం. కులశేఖరగారి అన్నగారు), జువ్వాడి గౌతమరావు
(సోషలిస్టు నాయకులు) లాంటి వారు ఎం.ఎ. తెలుగు
చేయాలన్న కోరిక తీరక వేరే చదువుకోవలసి వచ్చింది.
పల్లాదుర్గయ్య 1942లో పాసైన తొట్టతొలి ఎం.ఎ.
తెలుగు విద్యార్థిగా స్థిరకీర్తి సంపాదించుకున్నారు. డాక్టరేటు
చేయడం వల్ల, లెక్చరర్ కావడం వల్ల పల్లాదుర్గయ్య పేరు
అందరికీ తెలిసింది. ఈ రెండవ విద్యార్థి అయిన
లక్ష్మణరావును గురించి మాత్రం ఎక్కడా రికార్డు కాలేదు.
1945 ఏప్రిల్లో లక్ష్మణరావు బి.ఎ. విజయవంతంగా
పూర్తిచేసుకొని ఎం.ఎ. (తెలుగు) లో చేరారు. తత్ఫలితంగా
1947లో తృతీయ శ్రేణిలో ఎం.ఎ. తెలుగు పట్టా పొంది
బయటపడ్డారు. రాయప్రోలు వారి కుమారుడు రాయప్రోలు
మార్తాండం కూడా అదే సంవత్సరాల్లో చదువుతుండడం
వల్ల అతనికి పోటీ వస్తానని తృతీయ శ్రేణి ఇచ్చారని
లక్ష్మణరావు జీవితాంతం ప్రస్తావన వచ్చినపుడల్లా
చెప్పేవారట. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో 19518
ముందున్న రికార్డులన్నీ ఉర్దూలోనే ఉన్నాయి. 1942లో
ఉత్తీర్ణుడైన పల్లాదుర్గయ్య, 1947లో ఉత్తీర్ణుడైన లక్ష్మణరావు,
1949లో ఉత్తీర్ణుడైన కోవూరు గోపాలకిషన్ రావు పేర్లు,
మార్కులు, రూల్ నెంబర్ లాంటి వివరాలన్నీ మనకు
ఉర్దూలోనే తప్ప ఆంగ్లంలో దొరకవు. తెలుగులో ఇప్పటికీ
దొరికే ముచ్చటే లేదు. ఆ రోజుల్లో ఎం.ఎ. తెలుగును ఎం.ఎ.
తెలింగ్ అని ఉర్దూలో వ్యవహరించేవారు. ఈరోజుల్లో లాగా
సెమిస్టర్ పద్ధతి గానీ, ప్రథమ, ద్వితీయ సంవత్సరాలకు
విడివిడిగా పరీక్షలు రాసే విధానం గానీ లేదు. రెండు
సంవత్సరాలకు కలిపి ఒకేసారి పరీక్షలు రాయాలి. మొత్తం
ఎనిమిది పేపర్ల పద్యం - గద్యం, నాటకం, ప్రాచీనాధునిక
కవితలు, ఆంధ్రుల చరిత్ర, ఆంధ్రభాషా చరిత్ర, వ్యాకరణం,
అలంకార శాస్త్రం, ప్రాచీనాధునికాంధ్ర సాహిత్య చరిత్ర,
ప్రతికసేవరక్కు నూరు మార్కులు చొప్పున మొత్తం 800
మార్కులు. 1947 ఏప్రిల్లో ఎం.ఎ. తెలుగు పరీక్ష రాసిన,
ఉత్తీర్ణుడైన ఏకైక విద్యార్థి లక్ష్మణరావు. వీరి రోల్ నెంబర్
130. వరుసగా 8 పేపర్లలో 27375244614055.
42 358. తృతీయ శ్రేణి. ఉస్మానియా తెలుగు శాఖలోనే
అధ్యాపకునిగా చేరిఉంటే లక్ష్మణరావు గారి వైదుష్యానికి
మంచి గుర్తింపు లభించి ఉండేది. కానీ దృతీయ శ్రేణి మనిషి
కావడంతో అధ్యాపక వృత్తికి అనర్హుడై నిజాం ప్రభుత్వంలో
రెవెన్యూ శాఖలో క్లర్కుగా చేరారు.
తెలుగు, ఇంగ్లీష్, ఉర్దూ, హిందీ క్షుణ్ణంగా వచ్చినవారు
కావడం వల్ల అచిరకాలంలోనే నిజాం రాష్ట్ర అనువాద
శాఖలో ఉద్యోగంలో చేరారు. దాదాపు పదిహేడేళ్లకు పైగా
ఉద్యోగం చేసి ఉంటారు. డిప్యూటీ డైరెక్టర్
గా ఎదిగారు.
ఇంతలో చరిత్ర మలుపు తిరిగింది. ఆంధ్ర తెలంగాణ
కలిసిపోయాయి. మదరాసు నుంచి వయా కర్నూలు మీదుగా
ఆంధ్ర అనువాదశాఖ హైదరాబాద్ లోకి అడుగుపెట్టింది.
నిజాం ఆంధ్ర అనువాద శాఖలు విలీనమయ్యాయి.
వయస్సులో పెద్దవారు, కవిగా సుప్రలక్ష్మణరావుసిద్ధులు,
ఆంధ్ర అనువాద శాఖ సంచాలకులు అయిన బోయి భీమన్న
ఉమ్మడి అనువాద శాఖకు సంచాలకులయ్యారు. లక్ష్మణరావు
యథావిధిగా ఉపసంచాలకులుగా కొనసాగారు. లక్ష్మణరావు
సహోద్యోగుల్లో బోయి భీమన్న, జె. వి. నరసింగరావు
తోడల్లుడు కె.వి. లింగారావు, మంత్రి శ్రీనివాసరావు,
బషీరుద్దీన్ లాంటివారు నేడు లేరు. ఎస్.రమణారావు,
గోవిందరాజు రామకృష్ణారావు, దేశరాజు వెంకట కృష్ణారావు.
హైమవతీ బోయి భీమన్న గారులు నేటికీ చల్లగా, ఆరోగ్యంగా
ఉన్నారు. లక్ష్మణరావు గతించిన యాభై ఏళ్ల తరువాత కూడా
వారంతా లక్ష్మణరావు సొమ్యుడు, నెమ్మది మనిషి, అపార
పుస్తక పఠన పిపాసి అని ఆప్యాయంగా స్మరించు
కుంటున్నారు.
లక్ష్మణరావు ఎం.ఎ. చదువుతున్న కాలం భారత
స్వాతంత్ర్యోద్యమం, నిజాం వ్యతిరేకోద్యమం, ప్రగతిశీల
చతురుడు తెలంగాణ (151) తేజోమూర్తులు ఓడ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8iqk57clhogb400jq7hqisczat2wyhg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/173</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211386</id>
    <revision>
      <id>551314</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:20:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'భావాలతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్న కాలం. అందునా అపారమైన పుస్తక పఠన వ్యసనం కలిగిన లక్ష్మణరావులో ఆధునిక భావాలు ఉండడంలో ఆశ్చర్యపోవలసిన పనేమీ లేదు. ఎం.ఎ. రెండో సంవత్సరం చదువుత...'</comment>
      <origin>551314</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7051" sha1="tcwjdw433wwarjoqihez9pyfeq5u9wd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;భావాలతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్న కాలం. అందునా
అపారమైన పుస్తక పఠన వ్యసనం కలిగిన లక్ష్మణరావులో
ఆధునిక భావాలు ఉండడంలో ఆశ్చర్యపోవలసిన పనేమీ
లేదు. ఎం.ఎ. రెండో సంవత్సరం చదువుతున్న 1944లో
మామిడాల గ్రామవాస్తవ్యులు బోయినపల్లి లక్ష్మీనరసింహారావు
కూతురు లలితను పెళ్లాడారు. ఈ రెండు కుటుంబాలకు
అనుసంధానకర్తగా వ్యవహరించి పెళ్లి జరగడానికి
కారణమైన వ్యక్తి లక్ష్మణరావు డిగ్రీ సహాధ్యాయి మనోహరరావు
గారే. వీరిని గురించి ఇంతకుముందే ప్రస్తావించాను. శ్రీమతి
లలిత బాలవితంతువు కావడం వల్ల లక్ష్మణరావు తల్లికి,
బంధు వర్గానికి ఈ పెళ్లి నచ్చలేదు. లక్ష్మణరావు సహనంతో,
సౌజన్యంతో అందరినీ ఒప్పించారు. శ్రీమతి లలిత తన
మంచితనంతో మెప్పించారు. స్వయంకృషితో ఓ స్థాయికి
ఎదిగిన లక్ష్మణరావు తోబుట్టువులకు, వారి సంతానానికి
అన్నివిధాలా చేయూతనిచ్చారు. భార్య చెల్లెళ్లకూ ఎంతో
సాయం చేశారు. లక్ష్మణరావుకు సంతానం కలుగలేదు. ఒక
మరదలి కొడుకును దత్తత తీసుకున్నారు. వారి పేరు
రాజేంద్రప్రసాదు. వారిప్పుడొక ఉన్నతోద్యోగంలో
రాణిస్తున్నారు. లక్ష్మణరావుకు పెళ్లయిన తరువాత పుట్టిన
చిట్టి మరదలు సుజాత అంటే ఎక్కువ అభిమానం. ఆమెను
చదివించారు. ముఖ్యంగా ఇంగ్లీష్ నేర్పారు. పెళ్లి జరగడంలో
సహకరించారు. ఆ సుజాత గారు నేడు 70 ఏళ్ల వ్యక్తి.
అధ్యాపకురాలిగా పనిచేసి రిటైరయ్యారు. తనను చిన్నప్పుడు
చదివించి, విద్యాబుద్ధులు నేర్చి తండ్రి లాంటి బావగారి
పట్ల అపారమైన కృతఙ్ఞతాభావాన్ని, భక్తిభావాన్ని ఇప్పటికీ
వ్యక్తీకరిస్తారు. అకస్మాత్తుగా గుండెపోటుతో లక్ష్మణరావు
1965, జులై 14న తన 48వ యేట అస్తమించారు.
కుటుంబం తుఫానులో చిక్కుకున్న నావలాగా విలవిల
లాడింది. ఆ విపత్కర కాలంలో శ్రీమతి లలితా లక్ష్మణరావును
ఆదరించి అక్కున చేర్చుకొని 2002లో ఆమె స్వర్గస్థులయ్యే
దాక బాసటగా నిలిచిన వారు శ్రీమతి సుజాతగారు. వీరికి
తోడునీడగా నిలిచి సహకరించిన వారు శ్రీవారు నర్సింగరావు
గారు. శ్రీమతి సుజాత గారు లక్ష్మణరావు ఫొటోలివ్వడమే
గాక ఎన్నో విశేషాలు చెప్పి ప్రోత్సహించారు. మలక్ పేటలోని
కాలడేరా కాలనీలోని ప్రభుత్వ క్వార్టర్స్ చిన్నగా, ఇరుకుగా
ఉండడంతో లక్ష్మణరావు ఆఫీసులోనే ఐదారు అల్మారాల
నిండా పుస్తకాలు పెట్టుకొన్నారు. వారు అస్తమించాక
అల్మారాలతో సహా ఆ పుస్తకాలన్నింటినీ శ్రీకృష్ణరాయాంధ్ర
భాషా నిలయానికి ఇచ్చేశారు.
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు శాఖలో ఎం.ఎ.
పట్టా పొందిన రెండవ విద్యార్థి అయిన లక్ష్మణరావు అప్పుడే
తెలుగు శాఖలో అధ్యాపకునిగా అవకాశం వచ్చి ఉంటే
వెలిగిపోయేవారు. ఈ మాత్రం వివరాలయినా తెలుస్తున్నా
యంటే లక్ష్మణరావు గారి మేనల్లుడు 83 ఏళ్ల ప్రముఖ
వైద్యులు సి. లక్ష్మీనరసింహరావు, మరదలు శ్రీమతి సుజాత
కట్టుకున్న పుణ్యం. మా గురువర్యులు ఆచార్య ఎం. కుల శేఖర
గారు అందించిన ఆధారం. ఆచార్య బి. రామరాజు 1951లో
ఎం.ఎ. పూర్తిచేశారు. వారు చాలాసార్లు తాను రెగ్యులర్
విద్యార్థుల్లో ఏడవ విద్యార్థినని, ప్రైవేటు విద్యార్థులను కూడా
కలిపితే వదవ వ్యక్తినని చెప్పేవారు. మరి వారెవరో
ఇప్పటికైనా తెలుసుకోవలసిన అవసరం లేదా ? తెలంగాణ
సాకారమయ్యాకనైనా చీకటికోణంలో దాగిన ఇలాంటి వారిని
స్మరిద్దాం.
అంటుంటే తెలంగాణ 152 తేజోమూర్తులు kond&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tcwjdw433wwarjoqihez9pyfeq5u9wd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/174</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211387</id>
    <revision>
      <id>551315</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:21:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '45 వి ద్యాసౌకర్యాలు పెద్దగా లేని మారుమూల పట్టెటూర్లో పుట్టిన ఆ మహోన్నతుడు కాలేజీ చదువు పూర్తి చేయడమే గొప్ప. ఆ గ్రామం నుండే కాకుండా ఆ జిల్లా నుండే ఆ కాలంలో ఉన్నత చదువులు చదివ...'</comment>
      <origin>551315</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5403" sha1="q5ngrz8bo0lwj3m00mjxsaqxgsz2xit" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;45
వి ద్యాసౌకర్యాలు పెద్దగా లేని మారుమూల
పట్టెటూర్లో పుట్టిన ఆ మహోన్నతుడు కాలేజీ
చదువు పూర్తి చేయడమే గొప్ప. ఆ గ్రామం నుండే కాకుండా
ఆ జిల్లా నుండే ఆ కాలంలో ఉన్నత చదువులు చదివిన
వారి సంఖ్య బహు స్వల్పం. పేదరైతు కుటుంబంలో పుట్టిన
ఆయన లండన్ స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్లో విద్యార్జన
చేయగలిగారు.
మారుమూల పల్లెల్లో చదువుకోవడానికి సౌకర్యాలు
లేని లక్షలాది మంది కోసం దూరవిద్యా విధానానికి శ్రీకారం
చుట్టడంలో కీలకపాత్ర పోషించారు. దేశంలో దూరవిద్యకు
పితామహుడిగా ఖ్యాతినార్జించారు. విశ్వవిద్యాలయాలకు
విరాళాలందించే ప్రధాన బాధ్యత నిర్వర్తించే విశ్వ
విద్యాలయాల నిధుల సంఘానికి చైర్మన్ గా బాధ్యతలు
నిర్వర్తించారు. ఆయనే ఆచార్య జి. రాంరెడ్డి.
కరీంనగర్ జిల్లాలోని మైలారం గ్రామంలో 1929
డిసెంబర్ నాలుగో తేదీన తమ అమ్మమ్మ ఇంట్లో రాంరెడ్డి
జన్మించారు. ఆయన స్వగ్రామం రాజన్న-సిరిసిల్ల జిల్లా
చందుర్తి మండలం బండపల్లి. గడ్డం కృష్ణారెడ్డి, కాంతమ్మ
దంపతుల సంతానంగా జన్మించిన ఆయన బండపల్లి,
మైలారం గ్రామాల్లో ప్రాథమిక విద్యాభ్యాసం చేశారు.
కరీంనగర్లో మెట్రిక్యులేషన్ చదివారు.
గడ్డం రాంరెడ్డి
- డా॥ రాయారావు సూర్యప్రకాశ్ రావు
డిగ్రీ పూర్తి చేసిన అనంతరం రాంరెడ్డి ఉస్మానియా
విశ్వవిద్యాలయంలో రాజనీతి శాస్త్రంలో ఎం.ఎ. చేశారు.
తర్వాత విశ్వవిఖ్యాత ఆర్థిక శాస్త్ర అధ్యయన కేంద్రం లండన్
స్కూల్ ఆఫ్ ఎకనామిక్స్లోలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలపై ప్రత్యేక
అధ్యయనం నిర్వహించి పట్టా స్వీకరించారు.
దేశానికి తిరిగివచ్చిన అనంతరం 1959లో
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఉపన్యాసకుడిగా చేరారు.
బోధనలో, పరిశోధనలో ప్రతిభ వల్ల దశాబ్ద కాలంలోనే
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో ఆచార్యుడయ్యారు. సోషల్
సైన్సెస్ రీసెర్చ్ కౌన్సెలు దక్షిణ భారత ప్రాంతీయ కేంద్ర
సంచాలక బాధ్యతలు 1973లో చేపట్టారు. ప్రతిష్టాత్మకమైన
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయానికి 48 ఏళ్ల వయస్సులోనే
1977లో వైస్ ఛాన్సెలర్గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు. 1982
వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు.
సమాజ విద్యావసరాలు పెరుగుతున్నాయని,
సాంప్రదాయిక విద్యావిధానానికి ప్రత్యామ్నాయంగా మరో
విద్యావిధానం ఉండాలని ఆయన ప్రగాఢంగా వాంఛించారు.
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో వైన్ ఛాన్సెలర్గా
పనిచేసేటప్పుడే దూర విద్యకు సంబంధించిన అధ్యయనాన్ని
చేపట్టారు. అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సూచనల
మేరకు సాగిన ఈ అధ్యయనం ఫలితంగానే దేశంలో
తెలంగాణ (153) తేజోమూర్తులు ఉం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q5ngrz8bo0lwj3m00mjxsaqxgsz2xit</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/175</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211388</id>
    <revision>
      <id>551316</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:21:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మొట్టమొదటి సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయంగా ప్రస్తుతం డాక్టర్ బి.ఆర్.అంబేద్కర్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయంగా పేర్కొంటున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం 1982లో ఏర్పడ...'</comment>
      <origin>551316</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8740" sha1="nkuqosgljenb6403xbr5galzh9zv544" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మొట్టమొదటి సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయంగా ప్రస్తుతం డాక్టర్
బి.ఆర్.అంబేద్కర్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయంగా
పేర్కొంటున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం
1982లో ఏర్పడింది. దూరవిద్యలో ఆచార్య రాంరెడ్డి
ప్రగతిశీల దృక్పథం వల్ల ప్రభుత్వం ఆయనను ఈ
విశ్వవిద్యాలయానికి మొదటి వైశ్చాన్సెలర్గా బాధ్యతలు
నిర్వర్తించారు. ఈ విశ్వవిద్యాలయ వైస్ ఛాన్సెలర్గా దూర
విద్య ప్రతిష్ట పెంచేందుకు నిరంతరం శ్రమించారు. ఉన్నత
విద్యావకాశాల విషయంలోనూ, ఉద్యోగావకాశాల్లోనూ
సాంప్రదాయిక విద్యాభ్యాసం చేసిన వారితో సమానంగా
అవకాశాల కల్పన ఆయన శ్రమ ఫలితమే.
దూరవిద్యలో ఆచార్య రాంరెడ్డి చేసిన అధ్యయనం,
ఆంధ్రప్రదేశ్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయ వ్యవస్థాపనలో కృషి,
ఆ విశ్వవిద్యాలయ మొదటి వైస్ ఛాన్సెలర్గా ఆయన
అనుభవం జాతీయ స్థాయిలో ఆయనకు గుర్తింపును
తెచ్చిపెట్టాయి. ఫలితంగా కేంద్రప్రభుత్వం జాతీయ స్థాయిలో
సార్వత్రిక విద్యావిధాన రూపకల్పన చేయవలసిందిగా
ఆయనను కోరింది.
ఆరు నెలల కాలంలోనే ఆచార్య జి. రాంరెడ్డి తన
నివేదికను కేంద్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పించి రికార్డు
సృష్టించారు. ఆయన నివేదిక ఫలితంగా 1985లో
ఇందిరాగాంధీ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటైంది. ఆ
విశ్వవిద్యాలయానికి కూడా మొదటి వైస్ ఛాన్సరల్గా ఆయనే
నియమితులయ్యారు. ఐదేళ్లపాటు ఆ పదవిలో కొనసాగారు.
వివిధ కోర్సులను దూరవిద్యలో ప్రవేశపెట్టడంతోపాటు వాటి
పాఠ్యప్రణాళిక రూపకల్పనలో ఆయన కృషి శ్లాఘనీయం.
ఇందిరాగాంధీ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయ వైస్ ఛాన్సలర్గా
ఆయన సేవలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఆయనకు పేరు
తెచ్చిపెట్టాయి.
సెంటర్ ఫర్ ఎకనమిక్స్ అండ్ సోషల్ స్టడీస్క 1989
నుండి 1995 వరకు ఆచార్య రాంరెడ్డి చైర్మన్ గా
వ్యవహరించారు. విద్యారంగంలో ఆయనకున్న అపార
అనుభవం దృష్ట్యా కేంద్ర ప్రభుత్వం 1991లో విశ్వ
విద్యాలయాల నిధుల సంఘం యు.జి.సి.కి ఆయనను
చైర్మన్ నియమించింది. ప్రతిష్టాత్మకమైన యూనివర్సిటీ
గ్రాంట్ల సంఘం అధ్యక్షుడిగా ఐదేళ్లు పనిచేసిన ఆయన
దేశంలో విశ్వవిద్యాలయాల గుర్తింపు కోసం అత్యుత్తమ
పద్ధతిని అమల్లోకి తెచ్చిన ఘనత సాధించారు. ఆయన
కృషి వల్లే విశ్వవిద్యాలయాల గుర్తింపు కోసం 'నేషనల్
అసెన్మెంట్ అండ్ అక్రిడిటేషన్ కౌన్సిల్ ద్వారా
పారదర్శకమైన విధానం అమల్లోకి వచ్చింది. ఈ విధానాన్ని
అమలు చేయడం ద్వారా దేశంలో ఉన్నత విద్యారంగంలో
నాణ్యత పెంపుదలకు ఆయన చేసిన కృషి మరువలేనిది.
దక్షిణాసియా ప్రాంతంలోనే మొదటిసారిగా ఈ విధానాన్ని
రూపుదిద్దడం విశేషం.
విద్యారంగంలో అద్వితీయ ప్రతిభ కనబర్చిన ఆచార్య
జి.రాంరెడ్డి ఇండియన్ కౌన్సెల్ ఆఫ్ సోషల్ సైన్సెస్ రీసెర్చ్
సంస్థకు కూడా చైర్మన్గా సేవలందించారు.
దేశంలోనే కాకుండా అంతర్జాతీయంగానూ సార్వత్రిక
విద్యావ్యవస్థకు రూపురేఖలు తెచ్చారు ఆచార్య రాంరెడ్డి.
ప్రపంచంలోని వివిధ విశ్వవిద్యాలయాల్లో సార్వత్రిక
విద్యావ్యవస్థను ఆయన అధ్యయనం చేశారు. ఆసియా
అభివృద్ధి బ్యాంకు ఏర్పాటు చేసిన సదస్సులో సార్వత్రిక
విద్యావ్యవస్థకు ఒక నమూనాను ఆయన ప్రదర్శించారు.
ఈ నమూనా వివిధ దేశాల్లో సార్వత్రిక విశ్వ
విద్యాలయాల ఏర్పాటుకు పునాది వేసింది. బంగ్లాదేశ్
ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన మొదటి సార్వత్రిక
విశ్వవిద్యాలయానికి సలహాదారుగా ఆయన బాధ్యతలు
నిర్వహించారు.
ఆసియా దేశాల సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయాల
అసోసియేషన్కు ఆయన మొట్టమొదటి సెక్రటరీ జనరల్గా
ఎన్నికయ్యారు. అంతర్జాతీయ దూరవిద్యామండలిలో
చురుకైన సభ్యుడిగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. ఈ మండలికి
శాశ్వత సభ్యుడిగా నియమితులయ్యారు.
విద్యారంగంలో కామన్వెల్త్ దేశాలు నెలకొల్పిన
కామన్ వెల్త్ ఆఫ్ లర్నింగ్ సంస్థ స్థాపనలో ఆయన కృషి
ఎంతో ఉంది. ఈ సంస్థ స్థాపన కోసం నియమించిన రెండు
కమిటీల్లోనూ ఆయన సభ్యుడిగా పనిచేశారు. అనంతరం
ఆ సంస్థ బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్లో భారతదేశ ప్రతినిధిగా
నియమితులయ్యారు. బోర్డు సభ్యుడిగా భారతదేశానికి,
సంస్థకు మధ్య వారధిగా పనిచేశారు. దేశంలోని విద్యా
Radhika తెలంగాణ (154) తేజోమూర్తులు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nkuqosgljenb6403xbr5galzh9zv544</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/176</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211389</id>
    <revision>
      <id>551317</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:21:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంస్థలకు, వృత్తివిద్యా సంస్థలకు మార్గదర్శిగా నిలిచారు. ఆ సంస్థకు 1989లో మొట్టమొదటి ఉపాధ్యక్షుడయ్యారు. 1991 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. కామన్వెల్త్ దేశాలకు విద్యారంగంలో అనేక సేవల...'</comment>
      <origin>551317</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8500" sha1="97m7mzvcxfx84fv30pacswd2e7sg0d5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సంస్థలకు, వృత్తివిద్యా సంస్థలకు మార్గదర్శిగా నిలిచారు.
ఆ సంస్థకు 1989లో మొట్టమొదటి ఉపాధ్యక్షుడయ్యారు.
1991 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు.
కామన్వెల్త్ దేశాలకు విద్యారంగంలో అనేక
సేవలందించిన ఆచార్య రాంరెడ్డి కామన్వెల్త్ దేశాల
అవార్డును స్వీకరించేందుకు లండన్ వెళ్లి అక్కడే 1995
జూలై 2న మరణించారు.
విద్యారంగంలో విశేష కృషి చేసిన ఆచార్య జి.రాంరెడ్డికి
అనేక గౌరవాలు దక్కాయి. ప్రతిష్టాత్మక రాజాలక్ష్మీ ఫౌండేషన్
అవార్డును 1994లో ఆయన పొందారు.
దూరవిద్యారంగంలో ఆయన సేవలకు గుర్తింపుగా
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో నెలకొల్పిన దూరవిద్యా
కేంద్రానికి ఆయన పేరే పెట్టారు. ఇందిరాగాంధీ జాతీయ
సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం ఆయన పేరిట స్మారక
ఉపన్యాసాన్ని 1996 నుండి ఏటా ఆయన వర్ధంతి
సందర్భంగా జూలై రెండవ తేదీన నిర్వహిస్తోంది. ఆయన
పేరిట స్మారక కేంద్రాన్ని కూడా 2008 జూలై రెండవ తేదీన
నెలకొల్పింది. ఈ స్మారక కేంద్రంలో ఆచార్య జి. రాంరెడ్డికి
సంబంధించిన ఆడియో, వీడియో క్యాసెట్లను రెండు వేల
పై చిలుకు రిఫరెన్స్ మెటీరియల్ ఈ స్మారక కేంద్రంలో
ఉంచడం విశేషం. విద్యావేత్తలకు, పరిశోధకులకు,
విద్యార్థులకు, అధికారులకు దూరవిద్యారంగంలో విధాన
నిర్ణేతలకు ఉపయోగపడేలా ఈ స్మారక కేంద్రాన్ని
తీర్చిదిద్దారు.
ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం 1993లో ఆయనకు
గౌరవ డాక్టరేటు ప్రదానం చేసింది. ఉత్తమ సేవలందించిన
యువ సామాజిక శాస్త్రవేత్తలకు ప్రతి రెండేళ్లకోసారి ఆచార్య
జి.రాంరెడ్డి పేరిట పురస్కారాన్ని అందిస్తోంది రాంరెడ్డి ట్రస్టు.
దళిత మహిళల జీవన స్థితిగతులపై పరిశోధనలు
నిర్వహించిన పూనా విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన షర్మిల
రేగె, దూర విద్యపై పరిశోధనలు చేసిన సంజయ్ మిశ్రా
మొదలైనవారికి పురస్కారాలను అందజేసింది ఈ ట్రస్టు.
ఆచార్య జి.రాంరెడ్డి ప్రత్యేక తెలంగాణ డిమాండును
సమర్థించారు. తెలంగాణ ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పడాలని
ఆకాంక్షించారు. తెలంగాణ ఏర్పాటు అవసరాన్ని విశ్లేషిస్తూ
1969లో మొదటి దశ తెలంగాణ ఉద్యమ సందర్భంగా
ఆంగ్ల పత్రిక 'మెట్రిక్ స్టీమ్’లో ఒక వ్యాసం రాశారు. తద్వారా
జాతీయ స్థాయిలో రాజకీయ విశ్లేషకుల దృష్టిని ఆకర్షించారు.
పంచాయతీరాజ్ వ్యవస్థ పనితీరుపై ఆచార్య
జి. రాంరెడ్డి పరిశోధనలు వెలుగురేఖలను ప్రసరింపజేశాయి.
పేదరికంపై ప్రభుత్వం విధానాల ప్రభావాన్ని ఆయన
అధ్యయనం చేశారు. తూర్పు గోదావరి, మెదక్ జిల్లాలో
పేదరిక నిర్మూలన కార్యక్రమాల అమలు, ప్రభుత్వ నిధుల
వ్యయంపై ఆయన చేసిన అధ్యయనం కొత్త ఆలోచనలకు
దారి చూపింది.
ఎన్ని పదవులు నిర్వర్తించినా, గొప్ప స్థాయిలో ఉన్నా
విద్యార్థుల సంక్షేమంకోసం తపించినవారు ఆచార్య
జి. రాంరెడ్డి. నిరుపేదల జీవితాలను బాగు చేయడం పట్ల
ఆయనకు ఆర్తి ఉండేది. పేదరిక నిర్మూలన కార్యక్రమాలు
పటిష్టంగా అమలు జరగాలని భావించేవారు. అధ్యాపకుడిగా
ఆయన క్రమశిక్షణ పాటించేవారు.
యువతరానికి ఆదర్శప్రాయంగా ఉండేది ఆయన
ప్రవర్తన. ఆయన మాట్లాడితే విన్నవారికి ఎంతో అవగాహన
ఏర్పడేదంటారు. అనేక విషయాల పట్ల పరిజ్ఞానాన్ని
పెంచేదిగా ఉండేది ఆయన ఉపన్యాసం. చతురోక్తులతో
ఆయన సంభాషణ సాగేది. విద్యార్థుల్లో ఎంతో స్ఫూర్తి
నింపేవారు. స్నేహితులతో సన్నిహితంగా మెలిగేవారు. గొప్ప
మానవతావాదిగా ఆయనను ఆయన మిత్రులు పేర్కొంటారు.
వివిధ పదవులు నిర్వహించి, పరిపాలనా బాధ్యతల్లో
తలమునకలైనప్పటికీ విద్యాపరమైన విధులను నిర్వర్తించడం,
పరిశోధనల నిర్వహణ ఆయన మానలేదు. దూర విద్యలో
పాఠ్యప్రణాళిక రూపకల్పన, పాఠ్యపుస్తకాల రచన మొదలైన
అంశాల్లో శ్రద్ధ కనబర్చారు.
ప్రభుత్వ విధానాలపై, దూర విద్యారంగంపై, పేదరిక
నిర్మూలన వంటి అంశాలపై అనేక పరిశోధనాపత్రాలను
ఆయన సమర్పించారు. పది గ్రంథాలను ప్రచురించారు.
దూరవిద్యారంగంలో ఆయన రూపొందించిన గ్రంథాలనే
జాతీయంగానూ అంతర్జాతీయంగానూ పలు విశ్వ
విద్యాలయాలు ఇప్పటికీ ప్రామాణికమైనవిగా పేర్కొంటున్నాయి.
A తెలంగాణ (155) తేజోమూర్తులు ఉం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>97m7mzvcxfx84fv30pacswd2e7sg0d5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/177</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211390</id>
    <revision>
      <id>551318</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:21:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మారుమూల గ్రామంలో జన్మించి, అంచెలంచెలుగా అంతర్జాతీయ స్థాయికి ఎదిగారు ఆచార్య రాంరెడ్డి. దేశ భవిష్యత్తుకు విద్యావకాశాల కల్పన ప్రధానమైనదిగా ఆయన భావించారు. విద్యావకాశాలు లే...'</comment>
      <origin>551318</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1347" sha1="g9wf6tc4a6232urvznbgo4ptqanch8v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మారుమూల గ్రామంలో జన్మించి, అంచెలంచెలుగా
అంతర్జాతీయ స్థాయికి ఎదిగారు ఆచార్య రాంరెడ్డి. దేశ
భవిష్యత్తుకు విద్యావకాశాల కల్పన ప్రధానమైనదిగా ఆయన
భావించారు.
విద్యావకాశాలు లేని వారి కోసం దూరవిద్యావిధానాన్ని
అమల్లోకి తెచ్చి, లక్షలాది మందికి చదువుకునే అవకాశాన్ని
కల్పించారు. ప్రభుత్వ విధానాల అమలు, పేదరిక నిర్మూలన
కార్యక్రమాల రూపకల్పన, దూర విద్యావకాశాల కల్పన,
సామాజిక శాస్త్రాల అధ్యయనం మొదలైన విషయాల్లో
దేశానికి వన్నె తెచ్చిన ఆచార్య జి. రాంరెడ్డి సేవలు కలకాలం
నిలుస్తాయి.
A తెలంగాణ (156 తేజోమూర్తులు ఉ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g9wf6tc4a6232urvznbgo4ptqanch8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/178</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211391</id>
    <revision>
      <id>551319</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '46 ప రమ పావని తుంగభద్ర స్రవంతియే పరుషమ్ములడగించు గంగాభవానీ రసలింగ రూపుడౌ బ్రహ్మేశ్వర స్వామి యెల్లరదన్పు విశ్వేశ్వరుండు శుభకామనులు దీర్చు జోగులాంబ శక్తి అఖిల జీవుల బ్రోచ...'</comment>
      <origin>551319</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4893" sha1="6jk1z5eo9q0g18q57ntvhkye4zsyd9b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;46
ప రమ పావని తుంగభద్ర స్రవంతియే
పరుషమ్ములడగించు గంగాభవానీ
రసలింగ రూపుడౌ బ్రహ్మేశ్వర స్వామి
యెల్లరదన్పు విశ్వేశ్వరుండు
శుభకామనులు దీర్చు జోగులాంబ శక్తి
అఖిల జీవుల బ్రోచు అన్నపూర్ణ
వాస్తు శిల్ప విశేష వైభవాఢ్యము హేమ
లాపురంచే కాశికపురంబు
భవ్య చౌషష్ఠి ఘట్ట సంభరిత మగుచూ
తలప శ్రీగిరి పశ్చిమద్వారమగుచు
వ్యాసముని సన్నుతికి పాత్రమైన భూమి
భద్రగుణరాశి దక్షిణ వారణాశి'
అని గొంతెత్తి గానం చేసి తెలంగాణలో ఏకైక
శక్తిపీఠంగా వెలుగొందుతున్న, దక్షిణ కాశీగా ప్రసిద్ధిచెందిన
ఆలంపుర ప్రాశస్త్యాన్ని చాటిన పండిత కవి కీర్తిశేషులు
గడియారం రామకృష్ణ శర్మ గారు.
ఇవాళ ఆలంపురాలోని అపురూప ఆలయాలన్నీ
విశ్వమంతా ప్రాచుర్యం పొందడానికి అవసరమైన చారిత్రక
నేపథ్యాన్ని పలు మార్గాల్లో అందించిన మాన్యులు ప్రముఖ
చారిత్రక విషయ పరిజ్ఞాన కవి, విమర్శకులు, మహావక్తలు
బ్రహ్మశ్రీ గడియారం రామకృష్ణ శర్మ గారు.
గడియారం రామకృష్ణ శర్మ
- డా|| గన్నవరాజు గిరిజా మనోహర బాబు
పాంచజన్యం (కవితా సంపుటి), చంద్రహాస,
కువలయానంద సారం, భారతీయ వాస్తు విద్య, కన్నడపు
చిన్నకథలు వంటి పలు గ్రంథాల్ని రచించి తెలుగు పాఠక
లోకానికి అందించిన బ్రహ్మశ్రీ గడియారం రామకృష్ణ శర్మ
గారు తెలుగు దేశాన సుప్రసిద్ధులైన పండిత వర్యులు. వారి
ప్రతిభ బహుముఖీనమైనది. అనేక కార్యక్షేత్రములకు వారి
అసమాన ప్రతిభ కారణంగా చెప్పలేనంత మేలు జరిగింది.
పలు వేదికలకు వ్యాపించిన వారి ప్రతిభ ఆయా వేదికలకే
వన్నె తెచ్చింది. సాహిత్య, సామాజిక, రాజకీయ రంగాలకు
విస్తృత సేవలందించిన వారి జీవితం ప్రతివ్యక్తి విధిగా
అధ్యయనం చేసి నేర్చుకోవలసిన ఒక పాఠ్యాంశం అనడంలో
ఎటువంటి సందేహం లేదు.
మహోజ్వల చారిత్రక నేపథ్యం కలిగి ఉన్న
రాయలసీమలో జన్మించిన బ్రహ్మశ్రీ గడియారం వారు
చిన్నవయసులోనే తెలంగాణకు వచ్చి ఇక్కడే స్థిరపడి ప్రసిద్ధ
పుణ్యక్షేత్రమైన ఆలంపురాతో పాటు యావత్ తెలంగాణకు
తమ సేవలను విస్తరింపజేశారు.
అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన “కదిరి”లో శ్రీ
కాలయుక్తి నామ ఫాల్గుణ శుద్ధ చవితి (06.03.1919)న
సుప్రసిద్ధ జ్యోతిష్యులు శ్రీ గడియారం జ్వాలాపతి శాస్త్రి,
సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. వారి ప్రాథమిక విద్య
బయటే తెలంగాణ (157 తేజోమూర్తులు ఉ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6jk1z5eo9q0g18q57ntvhkye4zsyd9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/179</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211392</id>
    <revision>
      <id>551320</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1929 వరకు కదిరిలోనే కొనసాగింది. తన చిన్నాన్న గారైన రామశర్మ గారి వద్ద తాడిపర్తిలో సంప్రదాయ విద్యగా అమరకోశం, కబ్బమంజరి, రఘువంతాది గ్రంథాలను అభ్యసించారు. వాటితో పాటు తెలుగు భాష...'</comment>
      <origin>551320</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8689" sha1="efjnzc9rezmcmmdzqwzdvh9jyohekn8" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;1929 వరకు కదిరిలోనే కొనసాగింది. తన చిన్నాన్న గారైన
రామశర్మ గారి వద్ద తాడిపర్తిలో సంప్రదాయ విద్యగా
అమరకోశం, కబ్బమంజరి, రఘువంతాది గ్రంథాలను
అభ్యసించారు. వాటితో పాటు తెలుగు భాషా సాహిత్యంలోని
భారత, భాగవతాదులను కూడా చదవడం ప్రారంభించారు.
కొన్ని ప్రత్యేక కారణాల వల్ల శర్మ గారు మహబూబ్
నగర్ జిల్లాలోని అలంపుర గ్రామానికి 1929లో అంటే
వారి 11వ యేట వచ్చి మరణ పర్యంతం తమ నివాసంగా
దక్షిణ వారణాశి అని ప్రసిద్ధిచెందిన ఆలంపురాన్ని
వర్చుకున్నారు. 1980-81లో శర్మగారు ఆలంపురాలోనే
తమ మాధ్యమిక విద్యను పూర్తిచేశారు. దాంతో శర్మ గారి
జీవితంలో పాఠశాల విద్య ముగిసినట్లే, &quot;పుణ్యగుణు
భూమియైన ఈ తెలంగాణ సీమ&quot; శర్మ గారి వంటి మహా
విద్వాంసుని తనవానిగా చేసుకుంది.
ఆ
పాఠ్యశాల విద్య ఆగిపోయినా శర్మగారిలోని జ్ఞానతృష్ణ
తననొక జిజ్ఞాసునిగా మార్చినది. ఆ తృష్ణ శర్మగారిని
మహావిద్వద్వరేణ్యులు, శతావధానులు, బ్రహ్మశ్రీ వేలూరి
శివరామ శాస్త్రుల వారి సన్నిధికి చేర్చింది. వారివద్ద చేసిన
శిష్యరికం శర్మ గారి జీవితంలోనే ఒక మహత్తర ఘట్టం.
సంప్రదాయక రీతిలో కావ్య నాటకాలంకార
వ్యాకరణములను అభ్యసించిరి. శర్మ గారిలోని సహజమైన
ప్రతిభా పాండిత్యాలు గురువు గారి ప్రేరణ కారణంగా
రాణించే సమయం రావడం వారి సహచర్యం వల్ల
శర్మగారిలో నూతన వికాసం కలగడం వారి జీవితంలోనే
అతి పెద్ద మలుపు. ప్రతి విషయంలోనూ ఉన్నత ఆదర్శాలకు
మాత్రమే స్థానం కల్పించడం, త్రికరణ శుద్ధితో జీవన
యానాన్ని సాధించడం, ఉత్తమ విలువలకు పెద్దపీట
వేయడం, మానవతా దృక్పథానికి అంకితం కావడం వంటి
సలక్షణాలు శర్మగారికి గురువు గారి వలన కలిగిన
సుగుణాలు. 1937 నుంచి 1939 వరకు శర్మ గారు శాస్త్రి
గారి వద్ద శిష్యునిగా ఉండి పలు విషయాలపై విస్తృత
అవగాహనను పొందారు. పుత్రవాత్సల్య సమమైన వారి
శిష్య వాత్సల్యం శర్మ గారి జీవితంపై గొప్ప ప్రభావాన్ని
చూపించింది.
బ్రహ్మశ్రీ వేలూరి శివరామ శాస్త్రి గారి వద్ద నుంచి
తిరిగివచ్చిన శర్మ గారు మరింత దీక్షతో వారు చూపించిన
మార్గంలోనే విద్యార్ధన కృషి సాగించి పరనాపాఠనాదులను
కొనసాగించి తమలోని ప్రతిభకు మరింత వన్నెపెట్టిరి. కవితా
కళను సాగిస్తూనే పాండితీ బలాన్ని కూడా పెంపొందింప
చేసుకున్నారు. ఆంగ్ల, హిందీ, కన్నడాది భాషా సారస్వతాల
అధ్యయనం చేసి స్వయంకృషితో ఎన్నో లోతులు సాధించారు.
అలంపురమే స్థిరనివాసంగా చేసుకున్న శర్మ గారు
అప్పటికే తాలూకాలో ప్రసిద్ధమైన గ్రంథాలయాలుగా
పేరుబడ్డ ఉండవెల్లిలోని సరస్వతీ గ్రంథాలయంలోనూ,
ఆలంపురాలోని రామకృష్ణారెడ్డి స్మారక గ్రంథాలయంలోనూ
వివిధ గ్రంథాలను అధ్యయనం చేసి తమ వైదుష్యాన్ని
అభివృద్ధి చేసుకున్నారు. ఈ సమయంలోనే శర్మ గారు తమ
చదువుతో పాటు.. స్వీయానుభావం వలన, స్వయంకృషి
వలన అనేక విద్యా విషయాలతో పాటు.. భావి జీవితానికి
ఉపయుక్తములయ్యే పలు కార్యములకు సంబంధించిన విశేష
జ్ఞాన సముపార్జన చేసి సమయాన్ని సద్వినియోగపర్చు
కున్నారు.
కేవలం సాహిత్యవేత్తగానే గాక, శర్మ గారు ఒక చరిత్ర
పరిశోధకునిగా, వాస్తు, శిల్ప, లిపి, శాస్త్రాదులందు
అభిరుచిగల జిజ్ఞాసునిగా తమను తాము మలుచుకొని ఆయా
రంగాలలో అధికంగా పరిశ్రమించి జ్ఞాన సముపార్జనం
చేశారు. వీటితోనే సరిపెట్టుకోక.. నాటక కళారంగ సేవ,
సమాజ సేవ, గ్రంథాలయోద్యమ నిర్వహణ, భాష
ప్రచారోద్యమ సేవ వంటి పలు రంగాలకు తమ సేవలను
విస్తరించారు.
1940-59 మధ్యకాలంలో నాటక రంగానికి విస్తృత
సేవలందించారు. అనేక నాటక ప్రదర్శనలు నిర్వహించి
అలంపురాలో 'ఆంధ్ర యువజన నాట్యమండలి'ని స్థాపించి
దర్శకులుగా, నటులుగా హరిశ్చంద్ర, శ్రీకృష్ణ, విల్వమంగళ,
ఖడ్గ నారాయణాది పాత్రలను తామే ధరించి తెలుగు నేలపై
విశేష ఖ్యాతినొందారు.
నాటి నిజాం ఏలుబడిలో తెలుగును, తెలుగుదనాన్ని
మరిచిన ప్రజలకు తెలుగు పరిమళాలను వెదజల్లే ప్రయత్నమే
ఆంధ్రోద్యమమై వ్యాప్తి చెందింది. స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో
మిక్కిలి ఉత్సాహంగా పాల్గొంటున్న శర్మ గారు అంతకు
రెండింతల ఉత్సాహంతో ఆంధ్రోద్యమంలోనూ పాల్గొన్నారు.
డు తెలంగాణ (158 తేజోమూర్తులు ఉయ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>efjnzc9rezmcmmdzqwzdvh9jyohekn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/180</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211393</id>
    <revision>
      <id>551321</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:22:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఉద్యమోప జీవియైన శర్మ గారు కొన్నాళ్లు ఆలంపుర తాలూకా కాంగ్రెస్ ప్రెసిడెంట్ గా ఆ సంస్థకు ఇతోధిక సేవలందించారు. జిల్లా, రాష్ట్ర కాంగ్రెస్లో కూడా వారు సభ్యులే. ఆంధ్రోద్యమంతో ప...'</comment>
      <origin>551321</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8911" sha1="8lidp79oh9rzkp625edj1ol1vyb8un6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఉద్యమోప జీవియైన శర్మ గారు కొన్నాళ్లు ఆలంపుర తాలూకా
కాంగ్రెస్ ప్రెసిడెంట్ గా ఆ సంస్థకు ఇతోధిక సేవలందించారు.
జిల్లా, రాష్ట్ర కాంగ్రెస్లో కూడా వారు సభ్యులే.
ఆంధ్రోద్యమంతో పాటు.. గ్రంథాలయోద్యమంలోనూ
చురుకుగా పనిచేసిన శర్మ గారి కృషి అసాధారణం. 1940
నుంచి 1956 వరకు ఈ ఉద్యమాలే ఊపిరిగా శర్మ గారు
పనిచేశారు. నైజాం వ్యతిరేక పోరాట కార్యక్రమంలో రహస్య
రేడియో కేంద్రాన్ని కూడా నడిపిన గొప్ప కార్యశీలి రామకృష్ణ.
శర్మ గారు. త్యాగాలకు వెనుకాడకుండా పట్టుదలతో ఈ ఉ
ద్యమాలలో మమేకమై పనిచేసిన శర్మగారు స్వాతంత్య్ర్యా
నంతరం రాజకీయాల్లో కల్మషాలకు విసిగి ఆ రంగాన్ని
స్వచ్ఛందంగా వదులుకున్నారు.
వారిలోని ప్రధాన కోణం సాహిత్యం. తమలోని ప్రతిభా
కార్యదక్షతలకు తోడైన మరికొందరు ఔత్సాహికులైన పెద్దల
సహకారంతో &quot;ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్&quot;ను హైదరాబాద్లో
ప్రారంభించారు. ప్రారంభం నుంచి సాన్నిహిత్యం ఉండుట
కారణంగా దాదాపు తన జీవితపు చివరి అంచుల వరకు
ఆ
ఆ సంస్థకు శాఖా కార్యదర్శిగా, కేంద్ర సంస్థ ప్రచారకులుగా,
కార్యవర్గ సభ్యులుగా, పరీక్ష కార్యదర్శిగా, సహాయ
కార్యదర్శిగా, ప్రధాన కార్యదర్శిగా, ఉపాధ్యక్షులుగా పలు
స్థాయిల్లో తమ విశిష్టమైన సేవలందించి దాని విస్తృతికి
తమవంతు సహకారాన్ని అందించారు.
పత్రికా రంగం పట్ల ఆసక్తి ఉన్నవారు శర్మగారు.
1950-53 మధ్యకాలంలో &quot;సుజాత&quot; మాసపత్రికకు
సంపాదకులుగా వ్యవహరించారు. &quot;తెలంగాణ సంచిక”
“సప్తమ వార్షికోత్సవ సంచికలుగా వారి సంపాదకత్వంలో
వెలువద్ద ప్రత్యేక సంచికలు. నేటికీ పలువురి ప్రశంసలకు
పాత్రమవుతూనే ఉన్నాయి.
వారి మరో ప్రధాన రంగ చరిత్ర. విశేషమైన చరిత్ర
కలిగిన ఆలంపురాలోని శ్రీ బాలబ్రహ్మేశ్వర దేవస్థానానికి
ట్రస్టు బోర్డు అధ్యక్షులుగా 1954 నుంచి కొన్ని దశాబ్దాల
పాటు గణనీయమైన సేవలందించారు గడియారం వారు.
అసాధారణ శిల్ప సంబంధితములైన ఈ ఆలయాల అభివృద్ధి
కొరకు పాటుపడ్డ శర్మగారి దక్షత అపూర్వం. శ్రీశైలం
జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టులో మునిగిపోవలసిన ఈ క్షేత్రమును,
సమరము తెలంగాణ
ఇక్కడి ఆలయాలను బహు కష్ట ప్రయాసలకోర్చి వాటి రక్షణకై
తీవ్ర కృషిసల్పి సఫలులైనారు. వారి సఫలత్వానికి నిలువెత్తు
సాక్ష్యమై చుట్టూ కనిపించే రక్షణ కుడ్యము.
కీర్తిశేషులు గడియారం రామకృష్ణ శర్మగారు తమ
18వ యేటనే చంద్ర హాసోపాఖ్యానం అనే పద్యకావ్య రచన
చేసి సాహిత్య రంగంలోకి అడుగుపెట్టారు. అలంపుర
శిథిలములు, దక్షిణ వారణాశి ఆలంపుర క్షేత్రం వంటి చరిత్ర
సంబంధించి రచనలతో పాటు.. భారతదేశపు చరిత్ర,
ప్రపంచ రాజ్యముల వంటి గ్రంథములను వారు
అందించారు. మన వాస్తు సంపదను గురించి వారు రాసిన
గ్రంథము ఆ శాస్త్రంలో శర్మ గారికి ఉన్న పాండిత్యానికి
నిదర్శనం. భారతీయ వాస్తు శిల్ప విజ్ఞానం అను గ్రంథము
కూడా ఈ కోవలోనిదే. చరిత్ర పరిశోధన మాత్రమే కాక..
శాసన పరిశోధనలోనూ పరిణత ప్రజ్ఞ కలిగిన శర్మ గారు
వినయాధిత్యుని పల్లెపాడు తామ్ర శానసం తెలంగాణ
శాసనములు (రెండో భాగం) కూడా వెలువరించారు. వారు
కన్నడం నుంచి అనువదించిన బి.ఎం. శ్రీ కంఠయ్య గారి
గదాయుద్ధ నాటకమునకు 1970లో కేంద్ర సాహిత్య
అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. కన్నడంలోని చిన్న
కథలను కూడా వారు అనువదించారు. వారికి తెలుగు సిరి
పాంచజన్యములు మనోజమైన పద్యకావ్యములు.
బాలబాలికపై వారు 'వీరగాథలు' అనే కథా సంపుటిని కూడా
వెలువరించారు. ఇంకా పలు అముద్రిత గ్రంథాలుగా వారి
రచనలు మిగిలిపోయాయి. విస్తృత సాహిత్య సేవ వారి
జీవితంలో ప్రధాన భాగం. వారు నెల్లూరు, కర్నూలు,
హైదరాబాద్, మహబూబ్నగర్ వంటి ఎన్నోచోట్ల విరివిగా
సాహిత్య సాంస్కృతిక, చారిత్రక విశేషాలపై వందలాది
ప్రసంగాలు చేసి ఒక గొప్ప చైతన్యాన్ని కలిగించారు.
వీరిలోని కార్యదక్షతకు, మేధాశక్తికి అబ్బురపడిన
అనేక సంస్థలు వారి సేవలను ఉపయోగించుకున్నాయి.
వారు 1965 నుంచి 1975 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య
అకాడమీ సభ్యులు. 1968-70లలో కేంద్ర సాహిత్య
అకాడమీ తెలుగు సలహా మండలి సభ్యులు. 1962 నుంచి
దాదాపు ఒక దశాబ్ద కాలం వారు గ్రంథాలయ సంస్థ
సభ్యులు. 1970 ప్రాంతంలో ఆంధ్రోద్యమ చరిత్ర నిర్మాణ
సంఘంలో సభ్యులు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం
తెలంగాణ (159) తేజోమూర్తులు ksh&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8lidp79oh9rzkp625edj1ol1vyb8un6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/181</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211394</id>
    <revision>
      <id>551322</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అకాడమిక్ కౌన్సెల్లో 1970 నుంచి సభ్యునిగా సేవలందించారు. ఇవి మాత్రమే కాక ఆలంపుర తాలూకాలోని రైతుల కొరకు కృషిచేసి రైతులందరినీ సంఘటితపర్చి &quot;అలంపుర వ్యవసాయ సంఘాన్ని&quot; ఏర్పర్చిరి....'</comment>
      <origin>551322</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3561" sha1="snqtro8zfqcv534s9jy4f5nwh9so5of" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అకాడమిక్ కౌన్సెల్లో 1970 నుంచి సభ్యునిగా
సేవలందించారు. ఇవి మాత్రమే కాక ఆలంపుర
తాలూకాలోని రైతుల కొరకు కృషిచేసి రైతులందరినీ
సంఘటితపర్చి &quot;అలంపుర వ్యవసాయ సంఘాన్ని&quot; ఏర్పర్చిరి.
వీరి ఆత్మకథ &quot;శతపత్రం&quot; 2007లో కేంద్ర సాహిత్య
అకాడమీ పురస్కారాన్ని అందుకున్న ప్రశవ్య గ్రంథం.
1977లో ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ వీరిని విశిష్ట
సభ్యులుగా గుర్తించి ఘన సన్మానాన్ని అందించడం శర్మ
గారి సాహిత్య వ్యకిత్వానికి ఒక గొప్ప ఉదాహరణ.
వీరిలోని మరో ఘనమైన పార్శ్వం సంఘ సంస్కరణ.
మూఢాచారాలను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించే శర్మగారు 1945
నుంచి 1965 వరకు స్త్రీ జనాభ్యుదయం కొరకు ఒక
మహాసంస్థ వలె కృషిచేశారు. స్వయంగా వితంతు వివాహం
చేసుకున్న కర్మ గారు ఆ స్ఫూర్తితో ఆ రోజుల్లో హైందవ
బాలవితంతువుల వివాహాలు తాము దగ్గరుండి జరిపించడమే
గాక.. ఎదిరించిన పండితులతో శాస్త్ర వాదములు చేసి
పునర్ వివాహములు శాస్త్ర సమ్మతములేనని నిరూపించు
కున్నారు. అలంపురాలో అనాథ స్త్రీల కొరకు ప్రత్యేక
విద్యాలయం స్థాపించి హిందూ, ముస్లిం, క్రైస్తవ విద్యార్థిను
లకు శిక్షణ ఇప్పించారు. దానివల్ల పలువురు స్త్రీలు
జీవనోపాధి పొందడం శర్మ గారి కృషికి ఫలితం.
గడియారం రామకృష్ణ శర్మగారి జీవితం ఒక
మహాత్ముని జీవితం వంటిది. స్వాభిమానంతో స్వతంత్ర
జీవనాన్ని గడిపి తాము జీవించినంత కాలం లోకోపకారమే
లక్ష్యంగా సాగిన మాన్యులు శ్రీ రామకృష్ణ శర్మగారు 2006,
జూలై 25వ తేదీన తుదిశ్వాస విడిచారు. భౌతికంగా శర్మ
గారు లేకున్నా తెలుగు నేలపై సాహితీ సంస్కృతులు
విలసిల్లినంత కాలం శర్మ గారు చిరంజీవులే.
అంటుంటే తెలంగాణ (160 తేజోమూర్తులు kond&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>snqtro8zfqcv534s9jy4f5nwh9so5of</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/182</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211395</id>
    <revision>
      <id>551323</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '47 జ న్మస్థలం : ఇబ్రహీంపట్నం రచనలు పుట్టినతేదీ : 25.07.1940 పరమపదించినది 12.10.2005 తల్లిదండ్రులు : కీర్తిశేషులు యమునా బాయి, లక్ష్మీకాంతరావు వృత్తి : వ్యవసాయం ప్రవృత్తి : సాహిత్యం (అధ్యయనం,...'</comment>
      <origin>551323</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4445" sha1="1s1ox2mlhneuk5e8az7g4w9av8nvwfp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;47
జ న్మస్థలం : ఇబ్రహీంపట్నం
రచనలు
పుట్టినతేదీ : 25.07.1940 పరమపదించినది
12.10.2005
తల్లిదండ్రులు : కీర్తిశేషులు యమునా బాయి,
లక్ష్మీకాంతరావు
వృత్తి : వ్యవసాయం
ప్రవృత్తి : సాహిత్యం (అధ్యయనం, పరిశీలన,
పరిశోధన, విమర్శ లేఖనం, మననం, ప్రవచనం,
చర్చాగోష్ఠి)
ఆముద్రితాలు 1. శ్రీనివాస శతకం (సీసములు)
2. సంతోషీమాత శతకం (మంజరులు) 3. వేంకటేశ్వర
శతకం (చంపకోత్పల మాల) 4.లక్ష్మీకాంతం (మంజరులు)
5. ధర్మపురి లక్ష్మీ నరసింహ శతకం (మధ్యాక్కరలు)
6. బాసర జ్ఞాన సరస్వతీ శతకం (మత్తకోకికలు) 7. శ్రీచక్ర
శతకం (శార్దూల మత్తేభములు) 8. వరదాచార్యోదాహారణం
9. హృద్యపద్య కావ్య సంహిత 10. శ్రీ దుబ్బ రాజేశ్వర
శతకం (తేటగీతలు)
ఆముద్రితాలు 1. గాయత్రీ శతకం (సగ్విణులు)
2. నీలకంఠేశ్వర శతకం (శార్దూల మత్తేభములు)
గణపతి రామచంద్రరావు
- గన్ను కృష్ణమూర్తి
3. ఉమామహేశ్వర శతకం (సుగంధులు) 4. శ్రీ గణేశ శతకం
(గేయాలు) 5. ఆంజనేయ శతకం (తేటగీతులు) 6. సుకవి
రాట్యూర్తి శతకం (ఆటవెలదులు) 7. కవి రామేశ శతకం
(కందములు) 8. బంధుకవిత్వ శతకం (అనేక వృత్తములు)
9. సరస్వతీదేవి ఉదాహరణం 10. మధుపానం (సప్తా శ్వాస
గేయమహా ప్రబంధం)
నేను నిజామాబాద్లో (1929-89) వాణిజ్య
శాస్త్రోపన్యాసకునిగా పనిచేస్తున్న రోజుల్లో వారితో నాకు
పరిచయమేర్పడింది. అప్పుడు శ్రీ తిరునగరి నరసింహులు
గారిచే స్థాపించబడి, నడిపించబడుతున్న 'నిజామాబాద్ జిల్లా
రచయితల సంఘం' వేదికపై నా రెండవ కార్యం 'కవితా
కాళించి' డాక్టర్ ఇరివెంటి కృష్ణమూర్తి గారిచే ఆవిష్కరించ
బడింది. ఆ సందర్భంగానే వీరితో మొదటిసారిగా నాకు
పరిచయమేర్పడింది.
నిజం చెప్పాలంటే వారిని చూస్తే మహామహులకు
దడపుట్టేది. సాహిత్య పీఠాధిపతులకు సైతం వీపులో వణుకు
పుట్టేది. ఆపై చెమటలు పట్టేవి. ఒక పులినో, సింహాన్నో
చూసినట్లుగా భయపడేవారు. 'మా జోలికి రాబోకండి!
అన్నట్లుగా వేదికలపై కనబడగానే తమ రెండు చేతుల్ని
జోడించి వినయ విధేయతలతో నమస్కరించేవారు. కారణం
ఎక్కడ, ఏ దోషం కనపడినా, నిర్భయంగా, నిర్మొహమాటంగా
ముఖం మీదే కడిగేసే వారాయన. ఆయన వాగ్దాటి కూడా
నా తెలంగాణ (161 తేజోమూర్తులు ఉండటం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1s1ox2mlhneuk5e8az7g4w9av8nvwfp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/183</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211396</id>
    <revision>
      <id>551324</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనుపమానం. ఏ విషయంపైనైనా తడుముకోకుండా, తట్టుకోకుండా అనర్హలంగా మాట్లాడగలిగేవారు. ఒక్కమాటలో ఆయన ప్రచండ భాస్కరుడే వారెప్పుడైనా, ఎక్కడైనా తన అభిప్రాయాన్ని కుండ బద్దలు కొట్ట...'</comment>
      <origin>551324</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8291" sha1="d2198w5gyu4bzjitn0h959q9qafpxlv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అనుపమానం. ఏ విషయంపైనైనా తడుముకోకుండా,
తట్టుకోకుండా అనర్హలంగా మాట్లాడగలిగేవారు.
ఒక్కమాటలో ఆయన ప్రచండ భాస్కరుడే
వారెప్పుడైనా, ఎక్కడైనా తన అభిప్రాయాన్ని కుండ
బద్దలు కొట్టినట్టుగా చెప్పేసేవారు. దీనికొక ఉదాహరణ.
ఓసారి ఓ మహాకవి తన కావ్యాన్ని వీరికిచ్చి అభిప్రాయం.
రాసిమ్మన్నారు. వార్తా పుస్తకంలోని తమ ముందు మాటలో
సృష్టి త్రిముఖాత్మాకం అని రాపించ్చారు. వీరి వేగచూపు
దానిపై పడింది. వీరు వారిని నిర్మొహమాటంగా ఖండిస్తూ
&quot;సృష్టి త్రిమూఖాత్మాకం కాదు చతుర్ముఖాత్మకం. కారణం
సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మ చతుర్ముఖుడు కాబట్టి అంటూ
రాసిచ్చాడు.
అలాగే మరోమారు అదే మహాకవి గారు 'అభినవ
పోతన వానమాముల వరదాచార్యులపై రాసిన కవితా
ఖండిక ఒకటి వీరి దృష్టికి వచ్చింది. అందులో వారు
'గుండెలోన రసవదర కాండమ్ములు గలవాడా! గొంతులోన
పుంస్కోకిల కూజితములు గలవాడా! నిన్నేమని వర్ణింతును
అన్నా ! వరదన్నా ! అంటూ రాశారు వారు.
'అం... ఏమున్నది౦దులో? నీ గుండెలో
కల్లుకుండులున్నాయని చెబుతున్నాడు కవి' అన్నాడట
వెక్కిరింతగా తన శిష్యులతో బీరు. అది ఈ నోటా, ఆ
నోటా పాకి ఆ మహాకవుల వరకు చేరిందట. ఆయన
తలపట్టుకున్నాట్టు, ఏమిటండి ! అని శిష్యులనడిగితే 'నిజమే
వారు చెప్పేది నిజమే ! ఇలా మనకు చెప్పేవారు లేరు' అని
బాధపడ్డారట.
ఇదొక ఉదాహరణ మాత్రమే. ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు,
విమర్శలు వారెన్ని చేసి ఉంటారో చెప్పలేం. వారు దర్శించే
విధానమే వేరుగా, విలక్షణంగా ఉండేది. దానికి మరో
ఉదాహరణ.
నేను 'అంతరంగం' పేరిట కొన్ని మినీ కవితల్ని
రచించి ప్రచురించాను. వాటిపై వారి అభిప్రాయాన్ని
తీసుకున్నాను. అందులో ఒక కవిత ఇలా ఉంది -
'ఆకాశంలో అక్షరాల నక్షత్రాలు ! చివరన ఫుల్ స్టాప్ గా
చంద్రుడు. ఈ ఉత్తరం ఎవరికో! ? అనగా ఆకాశంలో
నక్షత్రాలు వరుసగా ఒక వాక్యరూపంలో ఉన్నామని, వాని
చివర ఒక పూర్ణబిందువు చంద్రుడున్నాడని, ఈ ఉత్తరం
లేదా లేఖ ఎవరి కోసమో కదా !' అని ఆశ్చర్యపోవడమిది.
కానీ గణపతి గారిలా దానిపై స్పందించారో చూడండి.
'ఈ ఉత్తరం (అనగా ఉత్తరధ్రువం) దక్షిణ ధ్రువవాసులు
కొరకు' అని రాశారు. నేనాశ్చర్యపోయాను. ఇలా కూడా
అర్థాన్ని చెప్పుకోవచ్చునా ? అని.
ఇలా ఆయన ప్రజ్ఞ ఆమోఘం. బహుముఖీనం. పద్యం
రాశారు. గేయం రాశారు. ఉదాహరణ కావ్యాల్ని,
ఖండకావ్యాల్ని రాశారు. అచ్చతెనుగులోనూ, హలంత
తెలుగులోనూ కవిత్వం రాశారు. ఒకటీ.. అరా కాదు. మూడు
లక్షణ గ్రంథాల్ని రచించారు. అవి 1. పొడశాలంకాల శబ్ద
కళాశాస్త్రం 2. గేయ ఛందశ్శాస్త్రం 3. బంధ కార్య లక్షణం
శాస్త్రం, అంతేకాదు... ప్రాచీన రసశ్శాస్త్రాన్ని తిరస్కరిస్తూ
'రసభూమిక' పేరిట రసజ్ఞాన సర్వస్వమును తెలిపే గ్రంథాన్ని
సైతం రచించమన్నారు వీరు. ఆపై ఇల్లిల్లూ తిరిగి
సమాచారాన్ని సేకరించి కరీంనగర్ మండల చరిత్ర, మెట్పల్లి
సమితి చరిత్రలను సైతం వ్రాసియున్నారు. నిజామాబాద్
జిల్లా చరిత్ర కోసం కూడా కొంత కృషిచేశారు వీరు.
తెలంగాణకు చెందిన అనేక కవిపండితులను సన్మానించి,
సత్కరించి 'ఆవర కృష్ణ దేవరాయలన్న' బిరుదును సొంతం
చేసుకున్నారు. వందలాది కవుల కావ్యాల్ని పరిష్కరించారు.
అనేక సాహిత్య సంస్థలతో, కవి పండితులతో సత్సంబంధాల్ని
ఏర్పర్చుకున్నారు. అనేక సంస్థల్లో అధ్యక్షులుగా,
గౌరవాధ్యక్షులుగా సలహాదారులుగా ఉన్నారు. అనేక
వేదికలపై ముఖ్యఅతిథిలుగా, కార్యక్రమ అధ్యక్షులుగా
వ్యవహరించారు.
అంతేనా.. ! భగవద్గీత అంతరార్థాన్ని ఆకళింపు
చేసుకున్నారు. భగవద్గీత ఆయన నాల్యపై నడయాడేది.
అంతేకాదు.. భగవద్గీతపై అవధానం చేయగల స్థాయికి
ఎదిగారు. వీరు వ్రాసినన్ని చిత్రకవితలు, బంధగర్భ కవితలు
మరొకరు వ్రాసిఉండరు. ఒకే పద్యంలో చతుర్విద
కవిత్వములను చూపిన మహా మహుడీయన. అంతేనా!
రోజుకొక శతకం చొప్పున పది శతకాలను రాసి
సంభ్రమాశ్చర్యాలలో ముంచెత్తిన వారు. ఒకే ఒక అచ్చ
తెనుగు ఏకాక్షర శబ్దాలతో, పంచవింశతి బంధాలతో రాసి
చిరు తెలంగాణ (162 తేజోమూర్తులు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d2198w5gyu4bzjitn0h959q9qafpxlv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/184</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211397</id>
    <revision>
      <id>551325</id>
      <timestamp>2026-04-03T16:24:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'చూపినవారు. షోడశ కళాపూర్ణమగు వీరి కవిత్వమందు పూర్వ మహాకవుల పద్యములు వెలవెలబోయేవి. ఇలా వారు ఒక పండిత కవిగా, క్షణికులే కాక యోగవిద్యలోనూ గొప్ప సాధన చేసిన యోగపుంగవులు. 1991లో హైద...'</comment>
      <origin>551325</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7032" sha1="romuj3tzq2pv8xvdf6vjac5ua1y4f67" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చూపినవారు. షోడశ కళాపూర్ణమగు వీరి కవిత్వమందు
పూర్వ మహాకవుల పద్యములు వెలవెలబోయేవి.
ఇలా వారు ఒక పండిత కవిగా, క్షణికులే కాక
యోగవిద్యలోనూ గొప్ప సాధన చేసిన యోగపుంగవులు.
1991లో హైదరాబాద్లో జరిగిన యోగ విద్యా పోటీల
యందు స్వర్ణ పతకాన్ని గెలుచుకున్న మహామహులు వీరు.
బీరు పంచ మహాకావ్యాలను లోతుగా అధ్యయనం
చేశారు. ఉపనిషత్తులను అవపోసన పట్టినారు. ఆపై తమ
చివరి రోజుల్లో జ్యోతిష్యంలోనూ సాధికారత సంపాదించినారు.
అది ఎంతవరకు వెళ్ళిందంటే పంచాంగకర్తలు సైతం వీరి
వద్దకు వెళ్లి తమ సందేహాల్ని తీర్చుకొని వెళ్లేవారు.
కానీ బీరు వచన కవిత్వాన్ని కవిత్వంగా అంగీకరించే
వారు కారు. అయినా అనేకమంది వచన కవులతో
సత్సంబంధాల్ని కలిగి ఉండేవారు. హిందీ, ఉర్దూ, సాహిత్య
సంస్థలతోనూ, సభ్యులతోనూ సంబంధాలు కలిగి ఉండేవారు.
వారు ఏ ఊరికి వెళ్లినా కవిపండితుల్ని కలిసి తనివి
తీరా మాట్లాడి కానీ తిరిగి వెళ్లేవారు కారు. వీరిలా ఎంతటి
ప్రతిభావంతులైనా.. ఎదుటివారిలో ఏమాత్రం ప్రతిభ
కనబడినా గొప్పగా స్పందించి ప్రశంసించేవారు. భుం
తట్టి ప్రోత్సహించే వారు. నేను రాసిన రామాయణ రహస్యాలు
పేరిట దాదాపు రెండు సంవత్సరాలు సీరియల్గా
ప్రచురించబడింది. ఇటీవల అది 'రామ్ కౌన్ హై ?
రామయణ్ క్యా హై?&quot; అన్నపేరిట వై.వి. రమణరావు గారితో
అనువదింపబడి ముద్రింపబడినది కూడా. వీరు కేవలం
నా వ్యాసాన్ని మాత్రమే చూశారు. చూచి.. ఒక సాగరంలా
ఉప్పొంగిపోయారు.
ఆ తర్వాత ఇది 'రాముడంటే ఎవరు ? రామాయణ
మంటే ఏమిటి ?' అన్న పేరుతో పుస్తకంగా ప్రచురించబడి
మహామహుల ప్రశంసలెన్నింటినో అందుకున్నది. అప్పుడు
వీరు లేరు.
వారి హృదయం ఎటువంటిదో, వారి స్పందన ఏ
విధమైనదో.. ప్రపంచానికి చాటిచెప్పడానికే. అందుకే నేను
అంటుంటాను. 'ఎదుటివాని ప్రతిభను గుర్తించడమూ ఒక
ప్రతిభేనని' ఇలా అందులోనూ వీరు అత్యంత ప్రతిభావంతులే !
సందేహం లేదు.
మన తెలంగాణ ఆవిర్భావానికి పూర్వమే వీరు 'నా
''తెలంగాణ'యనే ఖండ కావ్యాన్ని రచించియున్నారు.
దానిలోని ఒక పద్యాన్ని ఉదహరిస్తున్నాను చూడండి.
'నా తెలంగాణ కావ్యాంగన ముఖాంచత్కళా మూర్తి
నా తెలంగాణ శృంగార నాళిక మకరంద వర్తి
నా తెలంగాణ విజ్ఞాన నందనోద్యాన సూనమ్ము
నా తెలంగాణ భూలోక నాకము నాడు ప్రాణమ్యు
గతంలో ముఖాల్ని చూచి గౌరవించే సమాజం మనది.
పైరవీలకు పట్టంగట్టే సమాజం మనది. ప్రతిభా వ్యుత్పత్తులను
పాతరేసే సమాజం మనది. అందువల్ల వీరికి తగినంత
గుర్తింపు లభించలేదు. ఏ విశ్వవిద్యాలయంలోనో, ఏ
ఉన్నత సాహిత్య పీఠం మీదనో ఉండవలసిన వారు వీరు.
వీరి రచనలపై పరిశోధనలు జరపవలసిన అవసరం వీరి
ప్రతిభా పాటవాలను రాబోవు తరాలకు అందజేయాల్సిన
బాధ్యత మన భుజస్కంధాలపై ఉన్నది.
వీరింకా జీవించి ఉంటే మరెన్ని అద్భుతాలను సృష్టించి
ఉండేవారో.. ? వీరు లేని లోటు తీర్చలేనిది. వీరి ప్రతిభా
వ్యుత్పత్తుల్ని పొగడడానికి కారదరైనా మాటలు చాలవేమో
! అందువల్ల &quot;పర్వయుగ కవి సమ్రాట్ అన్న వారి బిరుదు
సముచితమైనదే కాదు.. సార్థకమైనది కూడా!
వీరికి అయిలి ఘటిస్తూ.. శ్రీ ఎర్రాప్రగడ రామమూర్తి
గారి పద్యంతో జేజేలు పలుకుదాం.
సర్వయుగ కవి సామ్రాట్టు జైత్రయాత్ర
చిత్రముల లోనికెలల్ల విచిత్రమగును
వర్తమాన మా దిశ నిరువైపులకిది
సర్వ కాలావధులు దాటి సాగిపోవు.
చతురుడు తెలంగాణ (163 తేజోమూర్తులు ఓడ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>romuj3tzq2pv8xvdf6vjac5ua1y4f67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211398</id>
    <revision>
      <id>551335</id>
      <timestamp>2026-04-03T22:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551335</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2617" sha1="bp43u31zqgimv91hcx341myyolovugo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|26}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''రాణి'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
గడ్డముక్రిందా జేయిని వెట్టీకదలకఁ గూర్చుండె - ఏమి
తందానాతాన తందానతాన తందానా తందాన తందాన
కన్నులనరమోడ్చిబొమలుముడిచీ కదలకకూరుచుండె ఏమి.
తిష్యరక్షిత యత్యంతసుందరి మౌర్యమహారాణి - తందాన
“అప్పుడు విడిచిన తామరమొగ్గనె అందంబునందున
మాయ రావికొమ్మ మహత్తుకల్గిన బోధివృక్షమంట
బోధివృక్షమును బూజసేయుటే పుణ్యమౌనంట&quot;.
అప్పుడామె లేచి అంతఃపురముకుఁ బ్రాంగణము జూచె
మోహనాంగియోర్తు గుమ్మము ముందర నాడుచున్నయట్లు
బోధివృక్షము దివ్యరూపముతో ముందర కనుఁబడెను
పాలరాతికోటలో బోధిమొక్క పాతియుంచినారు.
పాలరాతికంచె చుట్టున గలదు గడలదడిరీతి.
కంచెపయిన శిల్పచాతుర్యంబు కలమె వర్ణింప
బోధిసత్వులు బౌద్ధదేవులు మ్రొక్కెడు భక్తులు,
గుజ్జురూపమున నెగిరిపోవు గంధర్వబాలురు
చైత్యరూపములు చిత్రముగ చెక్కఁబడి యుండె.
బోధికొమ్మకు భక్తితో నిచ్చిన హారము లవియేమి?
కొమ్మ కొమ్మకు వ్రేలుచున్నది మిరుమిట్లు గొలుపుచు.
తందానాతాన తందానాతాన తందానాతందానతందానా.
కన్నులు మండగ గుండె కొట్టగ కదలె రక్షిత
రాతిరి పన్నెండు గంటలకు రాణి కదలెను.
నిశ్శబ్దముతో మూడు గూబలు ఎగిరిపోయెను,
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తొలకరి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bp43u31zqgimv91hcx341myyolovugo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211399</id>
    <revision>
      <id>551336</id>
      <timestamp>2026-04-03T22:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551336</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2710" sha1="q66yotgj4h5fjuh9e2pf0crgy6nhvyo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|27}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
మేలిముసుకు వేసికొన్నది ముగ్గురు చెలులుండ్రి,
గడ్డపు మాంత్రికుఁడు పెద్ద సంచితో గూడవచ్చుచుండె;
బోధికొమ్మకు దక్షిణమునకుఁబోయిరి వారపుడు;
తొమ్మిదిగజములు లెక్కవేసెను మాయమాంత్రికుండు;
నిశ్శబ్దముతో మూడుగూబలవి యెగిరిపోయెను;
మూటవిప్పెను పదకొండు వస్తువులు బయటపెట్టినాడు;
ఊరికి ఉత్తరాన మఱ్ఱివేరు-ఉడుతతోక యొకటి,
గర్భిణియై చచ్చినట్టి కన్య యస్థి యొకటి,
గోతిలోవేసి వస్తువుల పూడ్చివేసెను;
తిష్యరక్షితను మూడుసార్లు త్రొక్కు మనియెను;
తేరిచూచి బోధివృక్షమును దిట్టమనినాడు.
మూడుగడియలకు మాయవృక్షము మాడిపోవుననెను;
మాయరావి కొమ్మ మహత్తుకల్గిన బోధివృక్షమేను;
ఎక్కువ కాంతితో గలగలలాడుచు ప్రకాశించుచుండె;
కోపమున నశోకురాణి చెట్టున బట్టెను;
విరిచివేసి ధ్వంసముచేయ భామపూనెను.
ఉరుములు నురిమెను మెరుములు మెరసె నీలాకాశమున;
దివ్యశక్తియొక్కటి బోధిమొక్క చుట్టు తేజరిల్లెను.
మాయ మాంత్రికుడు పెద్ద సంచితో మాయమైపోయె;
తిష్యరక్షిత మూర్ఛఁబోయె వడలిన పూవువలెను;
తందానా తాన తందానా తాన తందానా తందాన
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 27
|bSize = 387
|cWidth = 41
|cHeight = 29
|oTop = 488
|oLeft = 167
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q66yotgj4h5fjuh9e2pf0crgy6nhvyo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/28</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211400</id>
    <revision>
      <id>551337</id>
      <timestamp>2026-04-03T23:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551337</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2966" sha1="3zhp8pfu3mlkw88p9l2cys9zbrjllfp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|28}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''మాయలాడి.'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
మంత్రకత్తె! నీమాయప్రేమంబుఁ దెలుపు
కమ్మఁజూచితి; శీతలకాంతిఁ జిలుకుఁ
జుక్కలన నొప్పు నక్కరాల్ సుందరముగను
కాని యోజింప నవి చండభానుదీప్తి
నాత్మ దగ్ధంబు కావించె నక్కటకట!
మంత్ర కత్తె! నీమాయ ప్రేమంబుఁ గంటి;
చంద్రబింబమ్ము రీతిని చల్లదనము
నీయఁజూపును, దరిఁజేర హృదయసీమ
గడ్డఁగట్టించె చలిచేత కరుణలేక.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 28
|bSize = 387
|cWidth = 32
|cHeight = 29
|oTop = 203
|oLeft = 291
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}'''మొదటిముక్క'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
నీలవర్ణంపు మున్నీటి దూరములఁ
జీలునే పెనఁగొని చేరు చిత్తములు.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 28
|bSize = 387
|cWidth = 32
|cHeight = 29
|oTop = 203
|oLeft = 291
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}'''“కాకి, కాకీ, గంతువేయ్”'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
సంతకు వెళ్లీ చాలా బొమ్మలు,
వింతైనట్టీ వేలకు బొమ్మలు,
అయ్యాఁ బట్టుకు నదిగో వచ్చును * కాకీ కాకీ గంతువేయ్

రంగు రంగులా రవికలగుడ్డలు,
పట్టు పట్టువీ పరికిణి గుడ్డలు,
అన్నా తీసుకు నదిగో వచ్చును * కాకీ కాకీ గంతువేయ్

పాపయి నెత్తుకు బందరు నుండీ,
పప్పుమిఠాయీ పకోడీలనూ,
అక్కా తీసుకు నదిగో వచ్చును * కాకీ కాకీ గంతువేయ్

అయ్యా బొమ్మలు, అన్నా గుడ్డలు,
అక్కా మిఠాయిలన్నీ తీసుకు,
నందరు వచ్చెదరంచూ నీవూ * కాకీ కాకీ గంతువేయ్
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 28
|bSize = 387
|cWidth = 32
|cHeight = 29
|oTop = 203
|oLeft = 291
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తొలకరి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3zhp8pfu3mlkw88p9l2cys9zbrjllfp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211401</id>
    <revision>
      <id>551338</id>
      <timestamp>2026-04-03T23:15:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551338</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3174" sha1="op1f7kzz90wokx4qkobbgip6xkvzi3i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|29}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''గర్వము'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
నీలాకాశమునందు నోగరుడుఁగా, నిర్ణీతదావాగ్నిరూ
పాలంకారభయంకరాకృతిమహాభానుండు వెల్గొంద నీ
వేలంబక్షములన్ విదల్చి వలయంబేపార పై కెంతయున్
జాలంజాలగఁ జొత్తు నిశ్చలత నాశాపూర్ణగర్వోన్నతిన్

సూర్యమండలాధిక్యతఁ జూడఁ గోరి
పోవుచుంటివి నీవు కాబోలు కాని
తోడులేకుండఁ జనవలదు, వలదుడుగు,
యెరుగవే జటాయు చరిత్ర మింతయైన?
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 29
|bSize = 387
|cWidth = 35
|cHeight = 27
|oTop = 215
|oLeft = 291
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}'''నవీన కవి హృదయము'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
చిన్నపిల్లవానివలెను - చిట్టి కుఱ్ఱవానిబోలి
నిముషమ్మున కొక్కమాట - నేను చెప్పఁ గోరుచుంటి,
     మొద్దుపలుకులో - అవి - ముద్దుమాటలో?
వీసమంత జంకు లేదు - కాసంతయు సిగ్గు రాదు,
కనంబడిన వారికెల్ల - వినిపింతును వెఱ్ఱిముక్క,
     గర్వమున్నదో - లేక - కంపమున్నదో?
తిక్కనయ్య కూడఁబోయి - తెల్లబోయి కూరుచుంటి,
కొండయంత నీడలుండె - గొప్ప గొప్ప భావమ్ములు,
     వీరపార్థుఁ డయ్యెనో - వాఁడు - దానకర్ణుఁ డయ్యెనో?
సింహవాహనమ్ముతోడ - చేరవచ్చె మణిసిద్ధుడు,
కలభాషిణి యనెడు కన్నె - కానుపించదయ్యె నాకు,
     సిద్ధ పురుషుఁడో - వాఁడు - పెద్ద భూతమో?
గిరిపైనను బంగారపు - గిన్నెలోను రంగులుండె,
నీటిరంగు మారుచుండె - నిముషమ్మున కొక్కసారి,
     నిలుక డెప్పుడూ - రంగు - నిలుచు నెప్పుడూ?
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 29
|bSize = 387
|cWidth = 35
|cHeight = 27
|oTop = 215
|oLeft = 291
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>op1f7kzz90wokx4qkobbgip6xkvzi3i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211402</id>
    <revision>
      <id>551339</id>
      <timestamp>2026-04-03T23:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551339</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3297" sha1="ii6y40kzm8h03v4fqag5pcdyqpaznl5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|30}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''తెలియరాదు'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
పచ్చగడ్డి నమ్ము పడుచు మాటలను,
గొల్లని పిల్లనగ్రోవిపాటలనుఁ
అవ్వ దొడ్డినిఁ జెప్పు నాకథలందు,
ప్రకటింపరాని పూర్మస్మృతికలుగు
మవ్వంపు మగువల మాట నే గాను,
వెదురు గొట్టమునుండి వెడలగ నైతి,
అవ్వ నిద్దుర కతయం దుండనైతి,
ఏల వానిని గూర్చి యీ స్మృతి కలుగు?
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 30
|bSize = 387
|cWidth = 30
|cHeight = 30
|oTop = 200
|oLeft = 284
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}'''శుక్రుఁడు'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
అనిమిషులార! బ్రహ్మమన కర్పణఁజేసెను మూడులోకముల్
ఘనభుజశక్తి ధర్మతర కార్యములన్ బరిపాలనక్రమా
వినతులమై, యధర్మమునఁ బెంపును బొందిన రాక్షసావళిన్
దునుమగబూని, రాజ్యమునుతోడనె స్థాపనఁ జేయగావలెన్.

     &quot;మేఘనాథుండు రంగులవింటివాఁడు,
     పిడుగుఁ జేబట్టి వెలిగెడు వీరవరుఁడు,
     త్రిదశవర్యుల తొలివాఁడు దివ్యమూర్తి,
     యింద్రునిప్పుడు రాజుగా నెన్ననగును.”

అని దివ్యుం డొకరుండు దెల్ప, నమరవ్రాతంబు నౌనంచు బె
ల్లున గీర్తించెఁ, బ్రచండమారుతము కల్లోలంబు గావింపఁ బు
ట్టు నఖండంబగు వీచి కావళిని గట్టున్ గొట్టు రత్నాకర
ధ్వనినా దోపగఁజేయ నా సురనదీప్రాంతంబునందప్పుడున్.

అంత జముండు, ధర్మముఖుఁడంబుజమిత్రసుతుండు, లేచి “ధీ
మంతుని శాస్త్రవేది నసమానప్రతిజ్ఞు సురప్రపంచమా
వంతకు సద్గురున్ సలుపఁ, బ్రార్థన జేయుట యొప్ప”నన్, శచీ
కాంతుఁడు భక్తి గీష్పతిని గాంచి, కరంబులు మోడ్చి, యిట్లనున్.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 30
|bSize = 387
|cWidth = 30
|cHeight = 30
|oTop = 200
|oLeft = 284
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తొలకరి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ii6y40kzm8h03v4fqag5pcdyqpaznl5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551341</id>
      <parentid>551339</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T23:32:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551341</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3101" sha1="bijuv8gr31pue6ut15u6t7n2qsm6w2k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|30}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''తెలియరాదు'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
పచ్చగడ్డి నమ్ము పడుచు మాటలను,
గొల్లని పిల్లనగ్రోవిపాటలనుఁ
అవ్వ దొడ్డినిఁ జెప్పు నాకథలందు,
ప్రకటింపరాని పూర్మస్మృతికలుగు
మవ్వంపు మగువల మాట నే గాను,
వెదురు గొట్టమునుండి వెడలగ నైతి,
అవ్వ నిద్దుర కతయం దుండనైతి,
ఏల వానిని గూర్చి యీ స్మృతి కలుగు?
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 30
|bSize = 387
|cWidth = 30
|cHeight = 30
|oTop = 200
|oLeft = 284
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}'''శుక్రుఁడు'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
అనిమిషులార! బ్రహ్మమన కర్పణఁజేసెను మూడులోకముల్
ఘనభుజశక్తి ధర్మతర కార్యములన్ బరిపాలనక్రమా
వినతులమై, యధర్మమునఁ బెంపును బొందిన రాక్షసావళిన్
దునుమగబూని, రాజ్యమునుతోడనె స్థాపనఁ జేయగావలెన్.

     &quot;మేఘనాథుండు రంగులవింటివాఁడు,
     పిడుగుఁ జేబట్టి వెలిగెడు వీరవరుఁడు,
     త్రిదశవర్యుల తొలివాఁడు దివ్యమూర్తి,
     యింద్రునిప్పుడు రాజుగా నెన్ననగును.”

అని దివ్యుం డొకరుండు దెల్ప, నమరవ్రాతంబు నౌనంచు బె
ల్లున గీర్తించెఁ, బ్రచండమారుతము కల్లోలంబు గావింపఁ బు
ట్టు నఖండంబగు వీచి కావళిని గట్టున్ గొట్టు రత్నాకర
ధ్వనినా దోపగఁజేయ నా సురనదీప్రాంతంబునందప్పుడున్.

అంత జముండు, ధర్మముఖుఁడంబుజమిత్రసుతుండు, లేచి “ధీ
మంతుని శాస్త్రవేది నసమానప్రతిజ్ఞు సురప్రపంచమా
వంతకు సద్గురున్ సలుపఁ, బ్రార్థన జేయుట యొప్ప”నన్, శచీ
కాంతుఁడు భక్తి గీష్పతిని గాంచి, కరంబులు మోడ్చి, యిట్లనున్.
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తొలకరి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bijuv8gr31pue6ut15u6t7n2qsm6w2k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211403</id>
    <revision>
      <id>551340</id>
      <timestamp>2026-04-03T23:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551340</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3024" sha1="l705017o4o4x2phmh8tovpicuj7s3j4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|31}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
&quot;అంగిరసపుత్రుఁడవు, స్వామి, సాంగవేది,
వమరులకుఁ బురోహితుఁడవై మముకృతార్థు
ల నొనరింపవె,&quot; యని పల్కవిని యతండు
వల్లెయనెను శాంత స్వభావంబు జెలగ.

     అంతట నూతన గురువును
     సంతసమున దేవగణము చయ్యనఁ బొగడెన్
     అంతట నేలకొ యచ్చట
     వింతగ నిశ్శబ్దమయ్యె భీతి జనింపన్

భృగుపుత్రుండు మహాతపోధనుఁడు గంభీరుండు శుక్రుండు
నగుచున్, గోపముఁదోప, నింద్రుఁగని&quot; హే నాకాధిపా, నీవు దే
వగురుం గోరుచు గీష్పతిన్ బ్రముఖు సల్పన్ చెల్లునే, న్యాయమే?
తగువారల్ కనిపించు చుండ నది యే ధర్మంబొ జూపింపుమీ!

     “సములము విద్యల నెల్లను,
     సముల మగుదు మఖిలయోగశక్తులయందున్,
     సములమె మృతసంజీవని
     నమరేశ్వర యెరుగువాఁడ నధికుఁడ నగుదున్.

“ప్రతిభావంతులు బ్రహ్మతేజులు మహాభక్తుల్ గదారాక్షసుల్
మతిమంతుండను నన్ను పూజలొనరింపన్ శక్తు, లవ్వారిచే
క్రతుకోటుల్ సలుపంగజేయుదును, నాకాధ్యక్షతన్ బొందగన్
సతతంబున్ విజయంబులిచ్చెదను, మీ సైన్యంబునోడించెదన్

     &quot;నన్ను పరిభవించితిగదా, నాకమువిడి
     యొండుకడకుఁ బోయెద, నింక నుండ&quot; నంచు
     భార్గవుండు మింటి కెగసి పడెను భువికి
     ఉల్కరీతి, మెరపు భాతి, ఉదయభాను
     కిరణమట్టుల, దేవులు వెరగుపడిరి,
     భయము నిండె వారి హృదయపాత్రములను.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 31
|bSize = 387
|cWidth = 29
|cHeight = 23
|oTop = 513
|oLeft = 293
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l705017o4o4x2phmh8tovpicuj7s3j4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211404</id>
    <revision>
      <id>551342</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:11:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551342</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="210" sha1="mwtw7iktbby1e2acwvaj9zisi4yb966" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = ఆంధ్ర_వాఙ్మయ_చరిత్ర.pdf
|Page = 6
|bSize = 381
|cWidth = 353
|cHeight = -567
|oTop = 570
|oLeft = 6
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mwtw7iktbby1e2acwvaj9zisi4yb966</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211405</id>
    <revision>
      <id>551343</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:12:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551343</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1559" sha1="68zg8m4oflre77taetio50lranokx9q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|32}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''ప్రేమవార్త - కూల్‌డ్రే'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
అపరదిక్కుకుఁబోవు యాత్రికా, ఓయి
చండకిరణుడవైన జలజమిత్రుండ!
హిమయుత దేశాన హితునకు నీవె
కూర్మి బహుమానము గొనిపోగదోయి
ఓతరంగ కిరీటి! ఓయబ్ధిదేవ!
వంకరలను బారు వాహినుల ధవుఁడ
భక్తియు బ్రేమమ్ము బ్రభవిల్లువార్త
తేల్చి గురునికడకు తీసుకుపొమ్ము
చంచలహృదయాన చరియించువాఁడ!
నల్ల మబ్బులగుంపు నడిపెడువాఁడ!
పసుపున పడినట్టి పంటలయొక్క,
చలికాలమునవిచ్చు చామంతియొక్క
వాసనల్ నిగురించి వావితో గొనుము.
ఆయురారోగ్యసర్వైశ్వర్యములిడ
భగవంతుఁగోరు మాప్రార్థనలెన్నో.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 32
|bSize = 387
|cWidth = 35
|cHeight = 30
|oTop = 405
|oLeft = 167
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తొలకరి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>68zg8m4oflre77taetio50lranokx9q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211406</id>
    <revision>
      <id>551344</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:19:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551344</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2149" sha1="ro59my0lbxusjglziqb8mn3xg4wz6w9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|33}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''తగిన యల్లుఁడ నౌదునో?'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
వినుము, మాసరయ్య, యొకటి విన్నపంబు,
నీకుమారిత సీతను నేను గంటి,
నిగనిగంబను చందన వగలకత్తె,
     తగిన యల్లుఁడనౌదునో తలచిచూడు.

చిన్న మువ్వలగంటలఁ జెదరియాడు
పిల్లలను జూచి యార్చెడు తల్లులుండు
మేక గొఱ్ఱెమందలు దొడ్డి మేయుచుండు,
     తగినయల్లుఁడనౌదునో తలచిచెపుమ!

మెడను వైచితి గురువింద పేరు లెన్నో,
హస్తమందు వెండివి కడియములు మెరయు,
మొలను వెండిబిళ్లల త్రాడు ముద్దుగుల్కు,
     తగినయల్లుఁడనౌదునో తలచి చూడు.

వంకరలను దిరిగె నాదు బాహుబలము,
తూర్పు పొలమునఁ దిన్నెలఁ దులనుదూగు.
పరపు నీదృష్టి నావెడల్పయినయక్కు,
     తగినయల్లుఁడనౌదునో తలచిచూడు.

మఱ్ఱినీడల వేణువుఁ బాడుచుండ
కోకిలంబది వెరగంది కూయలేదు.
గొల్లలు భజనపెద్దగాఁగోరినారు,
తగినయల్లుఁడనౌదునో తలచి చెపుమ.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 33
|bSize = 387
|cWidth = 30
|cHeight = 21
|oTop = 504
|oLeft = 176
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ro59my0lbxusjglziqb8mn3xg4wz6w9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211407</id>
    <revision>
      <id>551345</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551345</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1743" sha1="eubtx6ktifackm2pyk9ei1itaksmc0g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|34}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''విచారము.'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}} 
ప్రథమశిశుజననంబు కలిగె నాకు గర్వంబు హెచ్చె;
బాలుని యేడ్పులు వీణతీగెల బుట్టు స్వరములయ్యె;
వానిసొబగు నన్ను నాప్రియపత్ని మోదానముంచె,
కానిపోగొట్టుకొంటి నాకుమారు నవ్వాని నెచటొ!
ప్రకృతి వైభవములోనే తన్మయత్వంబు వడసినపుడు,
హృదయమందుండి గంభీరగీత మొకటి యుదయమయ్యె,
దానిభావంబు నన్ను, వినెడు హితుల మోదానముంచె
కాని పోగొట్టుకొనినవాఁడ పాట నద్దాని నెచటొ.
మబ్బులందున బుట్టి మాయమౌ నింద్రచాపంబు రీతి
స్వల్పకాలమె వాసనలజిమ్మి వడలు పుష్పంబుఁ బోలి
బాసె ననుగూర్చు కుఱ్ఱండు నాయాత్మయే బగిలిపోయె,
చెదిరె నా; ప్రియమైన పాట నా హృదయంబు చితికిపోయె.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 34
|bSize = 387
|cWidth = 35
|cHeight = 32
|oTop = 395
|oLeft = 185
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తొలకరి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eubtx6ktifackm2pyk9ei1itaksmc0g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551347</id>
      <parentid>551345</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T01:34:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551347</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1742" sha1="j5kw1a5a3a99ujttbuymw7nsju7z7ka" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|34}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''విచారము.'''&lt;/p&gt;
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}} 
ప్రథమశిశుజననంబు కలిగె నాకు గర్వంబు హెచ్చె;
బాలుని యేడ్పులు వీణతీగెల బుట్టు స్వరములయ్యె;
వానిసొబగు నన్ను నాప్రియపత్ని మోదానముంచె,
కానిపోగొట్టుకొంటి నాకుమారు నవ్వాని నెచటొ!
ప్రకృతి వైభవములోనే తన్మయత్వంబు వడసినపుడు,
హృదయమందుండి గంభీరగీత మొకటి యుదయమయ్యె,
దానిభావంబు నన్ను, వినెడు హితుల మోదానముంచె
కాని పోగొట్టుకొనినవాఁడ పాట నద్దాని నెచటొ.
మబ్బులందున బుట్టి మాయమౌ నింద్రచాపంబు రీతి
స్వల్పకాలమె వాసనలజిమ్మి వడలు పుష్పంబుఁ బోలి
బాసె ననుగూర్చు కుఱ్ఱండు నాయాత్మయే బగిలిపోయె,
చెదిరె నా; ప్రియమైన పాట నా హృదయంబు చితికిపోయె.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 34
|bSize = 387
|cWidth = 35
|cHeight = 32
|oTop = 395
|oLeft = 185
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తొలకరి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j5kw1a5a3a99ujttbuymw7nsju7z7ka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551434</id>
      <parentid>551347</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>551434</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1743" sha1="eubtx6ktifackm2pyk9ei1itaksmc0g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|34}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''విచారము.'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}} 
ప్రథమశిశుజననంబు కలిగె నాకు గర్వంబు హెచ్చె;
బాలుని యేడ్పులు వీణతీగెల బుట్టు స్వరములయ్యె;
వానిసొబగు నన్ను నాప్రియపత్ని మోదానముంచె,
కానిపోగొట్టుకొంటి నాకుమారు నవ్వాని నెచటొ!
ప్రకృతి వైభవములోనే తన్మయత్వంబు వడసినపుడు,
హృదయమందుండి గంభీరగీత మొకటి యుదయమయ్యె,
దానిభావంబు నన్ను, వినెడు హితుల మోదానముంచె
కాని పోగొట్టుకొనినవాఁడ పాట నద్దాని నెచటొ.
మబ్బులందున బుట్టి మాయమౌ నింద్రచాపంబు రీతి
స్వల్పకాలమె వాసనలజిమ్మి వడలు పుష్పంబుఁ బోలి
బాసె ననుగూర్చు కుఱ్ఱండు నాయాత్మయే బగిలిపోయె,
చెదిరె నా; ప్రియమైన పాట నా హృదయంబు చితికిపోయె.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 34
|bSize = 387
|cWidth = 35
|cHeight = 32
|oTop = 395
|oLeft = 185
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తొలకరి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eubtx6ktifackm2pyk9ei1itaksmc0g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211408</id>
    <revision>
      <id>551346</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551346</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1675" sha1="9a6q1yd4flep3hfmnjue5hitoq9p6xv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|35}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''కాసారము.'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
కమలరక్తిమ మేనెల్ల గ్రమ్మికొనగ,
నుదయమలయానిలుని కౌగిలి దవిలి, జల
సంగ్రహార్థ మరుగుదేరు చానల కల
శములనింపి, యలలు గల్గ సంతసింతు.
చండ భానుండు నెత్తిపై నుండునపుడు,
తామరాకుల నీడశాంతముగ బకము
తపము నొనరించునపుడు, మందమతి దున్న
పోతు నానీరు గలియంగఁ బొరలునపుడు,
తీక్షమౌ నెండ నిద్రలఁ దేలుచుండు.
నిశ్చ లాత్మైక తారకా నిశలయందు
చుక్కల వెలుంగు నాకెంతో సొబగు నిచ్చు,
నప్పు డవమానదగ్ధలౌ నబలలగని,
“రండు, నాచల్లనైన గర్భానఁజొచ్చి
మండు మీ హృదయమునకు మానసముకు
గలుగఁ జేయుఁడు శాంతినా&quot; పిలుచుచుందు.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 35
|bSize = 387
|cWidth = 32
|cHeight = 27
|oTop = 444
|oLeft = 171
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9a6q1yd4flep3hfmnjue5hitoq9p6xv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211409</id>
    <revision>
      <id>551348</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551348</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1549" sha1="o5pbli5d769tq8baqyrcvfa5kcy5ymw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|36}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''తొలకరి'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
చిన్నాపిల్లలు వానా లప్పలు తిరుగూచుండంగా,
ఎండావానా కుక్కలు నక్కలు పెండ్లీయనంగా,
పెద్దారయితులు సంతోషమ్మున గొడుగుల బట్టంగా
తాటియాకులా గొడుగులతోడా బయలుదేరంగా
తక్షణంబునా యెగిరీపోవూ మబ్బూలందుండీ,
ఇంద్రధనువులూ పుట్టుచుండినా మబ్బూలందుండీ,
బాలకవీశుడు రచియించినా పాటలరీతీనీ,
వచ్చీ రానీ చిన్నీ బిడ్డల మాటలరీతినీ,
కాపుం బట్టిన చెట్టుఁబుట్టిన కాయలరీతీనీ,
తొలకరి చినుకులు ముత్యంబులవలె కురియుచు నుండెనుగా
టప్పూటప్పని తొలకరిచినుకులు కురియుచు నుండెనుగా.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 36
|bSize = 387
|cWidth = 41
|cHeight = 29
|oTop = 377
|oLeft = 173
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తొలకరి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o5pbli5d769tq8baqyrcvfa5kcy5ymw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211410</id>
    <revision>
      <id>551349</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:43:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{p|fs150|ac}}'''అనుక్రమణిక'''&lt;/p&gt;   {{dotted TOC page listing|  |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|పిలుపు]]}}   |{{DJVU page link|40|10}} }}'</comment>
      <origin>551349</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="ckvsmjchnalzxegde7pwgqr7oq4bkhq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}'''అనుక్రమణిక'''&lt;/p&gt;


{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|పిలుపు]]}} 
 |{{DJVU page link|40|10}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ckvsmjchnalzxegde7pwgqr7oq4bkhq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551352</id>
      <parentid>551349</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T01:46:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551352</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="313" sha1="9u7vgex3x6hcc48n0fa6zsz7ciqbqdh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|37}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}'''అనుక్రమణిక'''&lt;/p&gt;


{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|పిలుపు]]}} 
 |{{DJVU page link|40|10}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9u7vgex3x6hcc48n0fa6zsz7ciqbqdh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211411</id>
    <revision>
      <id>551350</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:43:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551350</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3228" sha1="455ec0aamzl0i5uhfb6b0ad15lu5mdb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|నాయక రాజాస్థాన}}
{{Center|{{p|fs150}}'''దాక్షిణాత్యాంధ్ర సాహిత్యము'''&lt;/p&gt;}}
{{Center|ప్రకరణము ౧.}}
{{Center|'''నాయక రాజ్యోత్పత్తి'''}}

నాయక రాజుల నాటి దాక్షిణాత్యాంధ్ర సాహిత్యమును వివరించుటకు
ముందు తొలుదొల్త జెప్పదగిన యంశములు రెండు మూడు గలవు.
తంజాపూరు సరస్వతీ మహలు పుస్తక భాండాగారమున నిక్షిప్తములైయుండు
నాంధ్ర గ్రంధములన్నియు గొందరనుకొనునట్లు దాక్షిణాత్య ఆంధ్రకవి విరచిత
ములు గావు. ఆంధ్రదేశమునం దుప్పతిల్లిన గ్రంధము లనేకము లందుకలవు .
మఱియు నాయకరాజుల మన్ననకు బాత్రులైన కవులందరును దాక్షిణాత్యు
లని యెంచుటయు సరికాదు. శ్రీ నిడదవోలు వెంకట్రావు పంతులు గారు
క్షేత్రయ్య తంజావూరాస్థాన విద్వాంసుడని సూచించి యున్నారు. “దాక్షి,
ణాత్య సంగీత ప్రపంచమున మూర్తిత్రయమని చెప్పదగినవారు ముగ్గురు.
అన్నమయ్య, క్షేత్రయ్య, త్యాగయ్య. ఇందు కడపటి వారిరువురు తంజా
వూరికి సంబంధించినవారే. క్షేత్రయ్య రఘునాథ నాయకుని కాలమున తంజా
పూరాస్థానమునకువచ్చి, యా వెనుక విజయరాఘవునిపై వేయి పదములను
జెప్పియున్నాడు” అని వక్కాణించిరి. త్యాగయ్యవలె క్షేత్రయ్య దాక్షిణా
త్యుడు కాడు; అతని జన్మ దేశము గుంటూరు మండలము. సంగీత విద్యయం
దభిరుచిగల రాజులు సంస్థానములకెల్ల బోయి తన విద్యాకౌశలమును జూపి
బహుమానములను బొందెను. ఇతనిచే బదములు జెప్పించుకొనినది విజయ
రాఘవుడొక్కడే కాదు, మధురాపురీశుడు చొక్కనాథుడేమో? తుపా
కుల వేంకటకృష్ణుడు, గొలకొండ కుత్బుశాహు మున్నగు వారెందరోకలరు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>455ec0aamzl0i5uhfb6b0ad15lu5mdb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211412</id>
    <revision>
      <id>551351</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551351</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="lnus26dw1mwro1jmqu2pyb3kntil141" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 39
|bSize = 387
|cWidth = 384
|cHeight = 600
|oTop = 0
|oLeft = 2
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lnus26dw1mwro1jmqu2pyb3kntil141</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211413</id>
    <revision>
      <id>551353</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551353</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3982" sha1="1s5s4ie4v36ts5fwr1zdekb9qdu8mii" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh| 2 |దాక్షిణాత్యాంధ్ర సాహిత్యము | }}&lt;/noinclude&gt;
గోలకొండ పాదుశాహు నాలుగువేల పదములు జెప్పించునెనట. చెవ్వంది
లింగడు, తిల్ల గోవిందరాజు, కంచి (కరిగిరి) వరదరాజు, తిరువళ్ళూరి వీరరాఘ
వుడు, కడప వేంకటేశుడు, పాలగిరి చెన్నుడు మున్నగుదైవములను బ్రశంసించి
యున్నాడు. కావున క్షేత్రయ్య దేశద్రిమ్మరి. ఆంధ్రభాష వ్యవహారమునం
దుండిన దేశమంతయు నతనికి గీర్వాణి యొసగిన యమరమాగాణము. తంజా
వూరివాడనుట పొరబాటు. కావున క్షేత్రయ్య పదములు గాని మఱి యిట్లే
నాయక రాజుల సంస్థానముల కాగంతుకులైవచ్చి బహుకృతులై చన్న కవుల
రచనలనుగాని ఇచట బ్రస్తాపింప దలపెట్టలేదు.

మఱియు ద్రావిడ దేశమున ఆంధ్రవాఙ్మయమును బ్రవేశ పెట్టి
పెంపొందించిన వారు మధుర తంజావూరాంధ్ర నాయకరాజులని వాఙ్మయ
పరిశోధక పండితులు చెప్పుదురు; కాని వాస్తవమును విచారించిన పై బేర్కొ
నిన నాయకరాజ్యముల స్థాపనకు ముందే యరపదేశమునం దాంధ్ర కావ్య
రచన ప్రారంభ మైనది. మధుర నాయక రాజ్యము క్రీ.శ. 1564-5 సంవత్సరమున
నడచిన రక్కసి-తంగడి యుద్ధానంతరమున బ్రభవించినది.తంజావూరు 
రాజ్యము దాని కించుక పూర్వము క్రీ. శ. 1550 వ సంవత్సర ప్రాంతమున
సంస్థాపిత మాయెనని నవీనచరిత్ర పరిశోధనలవల్ల దెలియవచ్చుచున్నది; కాని
(ద్రావిడభూమియందు ఆంధ్ర కావ్యరచన దాని కిరువది ముప్పదియేండ్లకుముందె
ప్రారంభమైనది. క్రీ. శ. 1529 మొదలు 1542 వఱకును విజయనగర సామ్రా
జ్యమును పాలించిన యచ్యుతదేవ మహారాయ లాంధ్రభాషాభిమాని. ప్రతి
సంవత్సరంబు శ్రీ వెంకటేశ్వరునకు సత్కావ్య ప్రబంధపుష్పాంజలి సమ
ర్పించువాడు. ఏలినవాని మార్గము ననుసరించి మంత్రులును, నాయకులును,
బెక్కండ్రాంధ్రభాషను బోషించి కవులను గావ్యరచనకు బ్రోత్సాహించి
భాషాసేవ యొనర్చిరి. వారిలో గోళ్ళ బసవేంద్రుని కుమారులు పెదరామప్ప
చినరామప్ప యనువార లీ సందర్భమున బేర్కొనఁదగినవారు. చిన రామప్ప&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1s5s4ie4v36ts5fwr1zdekb9qdu8mii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211414</id>
    <revision>
      <id>551354</id>
      <timestamp>2026-04-04T01:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551354</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1331" sha1="42lvuswvnraaizqvju153hc2e74opxm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|40}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''పిలుపు'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|15em}}
రావోయి సిన్నవాడా
       మావాడ
రావోయి సిన్నవాడా!
పోటూ పాటూల యేరు
పొంగీ పొర్లే సోట
రావోయి ...

యెన్నెల యెలుగుల్లోన
యేటి నురగల్లోన
తెల్లని తెరసా పెత్తి
తియ్యని గొంతుకెత్తి
రావోయి ...

వాలూ సూపుల సూస్తు
కో లేస్తూ నే వుంటె
యెండితళుకుల సేవ
యేటిలో వలవేతు గాని
రావోయి ...

ఉబికేవాగుల్లోకి
ఉయ్యెల లూగుతు పోయి
సందరాన పుడుతూన్న
సెందురూని సేరుకొందము
రావోయి సిన్నవాడా మావాడ
రావోయి సిన్నవాడా!
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 40
|bSize = 387
|cWidth = 36
|cHeight = 30
|oTop = 489
|oLeft = 168
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|గోధూళి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>42lvuswvnraaizqvju153hc2e74opxm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211415</id>
    <revision>
      <id>551355</id>
      <timestamp>2026-04-04T02:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551355</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3896" sha1="kxdqsfuu3umlqe9d5mt3f6ghzcaki2d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh|  |దాక్షిణాత్యాంధ్ర సాహిత్యము |3 }}&lt;/noinclude&gt;
దన యన్నయగు పెదరామప్ప పేర చొక్కనాథ చరిత్రయను ద్విపద కావ్యమును
పచ్చకప్పురపు తిరువెంగళ కవిచే జెప్పించెను. ఈ పెద రామప్పనాయకుడు
వాకిటి చిన్నప్ప నాయకుని మిత్రుడు, వ్యాసతీర్థుల శిష్యుడు. ఇతడు క్రీ. శ.
1531 మొదలు 1538-9 వఱకును అచ్యుతరాయల పక్షమున రామనాథపురం
జిల్లా తిరుపత్తూరు తాలూకాలోని శివపురి ప్రాంతమును పాలించుచుండెను.
ఇతడు మధుర చొక్కనాథస్వామి భక్తుడు; కావుననే చొక్కనాథుని లీల
లను వర్ణించు చొక్కనాథ చరిత్రను జెప్పించుకొనెను. ఇందువలన నాంధ్ర
వాఙ్మయమును ద్రావిడ దేశమున బ్రధమమున బ్రవేశ పెట్టినవారు మధుర
తంజాపు రాంధ్రనాయకులుగారనుట తెల్లమగుచున్నది. ఆ కీర్తి గోళ్ళవారికి
జెందవలసియున్నది.

గోళ్ళ నాయకుల యాశ్రయమున నాంధ్రభారతి ద్రావిడ దేశమును
(బ్రవేశించినను, నది యచట సుస్థిరముగ నెలకొనినది మధుర తంజాపురాంధ్ర
నాయక రాజులు యాదరణము వల్లనె. దక్షిణదేశమున దెలుగుభాష స్థిరముగ
నెక్కొనుటకును, గ్రంథ రచన యభివృద్ధి నందుటకును ముఖ్యకారణము రక్షసి-
తంగడి యుద్ధమని చెప్పవచ్చును. ఈ యంశమును విదశపరించుటకొఱ కిచట
విజయనగర సామ్రాజ్యపాలన విధానము నించుక తడవవలసి యున్నది. రాయ
సామ్రాజ్యము వర్థిలిన మూడువందల యెబదియేండ్లును దురకలతో నెడతెగని
పోరాటము సాగించుట యావశ్యకమాయెను. మొదట బహమనీ సుల్తానుల
తోడను, పిమ్మట అహమదునగర, విజాపుర, గోల్కొండ సుల్తానులతోడను
విజయనగర సామ్రాజ్యాధిపతులు హిందూధర్మమును పాడుటకొఱకు
యుద్ధము జేయవలసి వచ్చెను. ఈ ఈ కార్యమును నెఱవేర్చుటకు రాయలు గొప్ప
సైన్యమును గూర్చి భరింపవలసి యుండెను. ధనములేక సైన్యములను భరిం
చుట సాధ్యము గాదు. సర్వవిధములైన సంపదలకును ఆకాలమున భూమియే
మూలాధారము గావున సామ్రాజ్య సంరక్షణ భూమిపై నాధారపడి యుండి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kxdqsfuu3umlqe9d5mt3f6ghzcaki2d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211416</id>
    <revision>
      <id>551356</id>
      <timestamp>2026-04-04T02:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551356</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3997" sha1="7pyuyuzldbjzh0mhuavvix1i7ol23cr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh| 4 |దాక్షిణాత్యాంధ్ర సాహిత్యము | }}&lt;/noinclude&gt;
నది. ఇది మనము దృక్పథమున నిలుపుకొనవలసిన ప్రధానాంశము. రెండవది
భూస్వామ్యము, రాయసామ్రాజ్యములోని రాష్ట్రమున కంతటికిని రాయలు
ఒడయుడు. భూమినుండి వచ్చు వరుంబడిని సైన్యపోషణకొఱకు వినియో
గించుటకై రాయలొక పద్ధతి నవలంబించెను. దేవదేయ, బ్రహ్మదేయములు
గాక మిగిలిన గ్రామము లన్నియు రెండు తరగతులుగ విభజింపబడెను. అందొక
తరగతి గ్రామములు నగరికి జెల్లెడివి; వీనినుండి వచ్చు నాయము నుండి రాయలు
నగరి ఖర్చులను కైజీతదళములు జీవితములు మొదలగు పరిజన పోషణ ఖర్చులను
భరించవలసి యుండెను. అఠ్ఠవణపు లెక్కలలో నీ తరగతి గ్రామములను
భండారవాడ (గ్రామములని పేర్కొనువారు. రెండవతరగతి గ్రామములకు
అమరగ్రామములని పేరు, అమర మనగా, “అగత్యమైనప్పుడు కొంతదండును
తీసుకొని రావలసినదనే నిబంధన మీద, చిన్న రాజులకు విడువబడ్డ సీమ”
అని బ్రౌన్ దొరగా రర్ధనిర్ణయము గావించి. ఈ యర్థమునే పేరు చెప్పక
సంగ్రహించినారు సూర్యారాయాంధ్ర నిఘంటు కర్తలో. ఆమరము యెరపు
మాట, పార్సీనుండి స్వీకరింపబడినది. అమ్ అనగా ఉత్తరువు, అజ్ఞ
యర్థము. దళనాయకులకు రాజు కొన్ని నిబంధనలమీద నిచ్చు భూమి
కీ కారణమున అమర మనియు సమరమాగాణ మనియు పేరువచ్చినది. అమర
భూములను గొన్న వారికి అమరనాయకులని పేరు. ఇట్లు రాజు రాష్ట్రమును
నాయకులకు అమరనిబంధనల ప్రకారము బంచి పెట్టు పద్ధతికి అమరనాయం
కరపద్ధతియని గాని లేక నాయంకరపద్ధతి యనిగాని పేరు, అమర నిబంధనలు
ముఖ్యమైనవి రెండు: ఒకటి, బ్రౌనుగారు చెప్పినట్లు వలసినప్పుడు నిర్ణీత సంఖ్య
గల గజాశ్వపదాతి బలములతో గూడ యుద్ధ కార్యమునకు వచ్చుట; రెండవది,
నిర్ణీతమైన ధనసంచయమును వర్షవర్షమును గప్పముగ చెల్లించుట. అమర
గ్రామముల నాయకులకిచ్చునప్పుడు రాజు మితిమీఱి యీరాదని కృష్ణ
రాయలు శాసించియున్నాడు. మఱియు నమరనాయకులను స్థిరముగ నొక&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7pyuyuzldbjzh0mhuavvix1i7ol23cr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211417</id>
    <revision>
      <id>551360</id>
      <timestamp>2026-04-04T03:46:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551360</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2199" sha1="imp58gneadn8pp7561h0xyt657uh8vb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|41}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''ఆగరా!'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
యే దిక్కురా! నీది
యేవాడ పోతావు
అలిసి పోయావురా
అడుగు తడబడతాది.

వొళ్ళు దూళైపోయె * కళ్లు దించుకుపోయె
కళ్ళలో యెలుగుల్లు * కగ్గి పోయాయిరా!
అందాల నీమోము * సందాలు తప్పెరా
                ఆగరా మావాడ, ఆగరా రాజ!

యెండి బిళ్ళల తాడు * యిడిసెరా నీనడుము
ముంజేతు లొదు లయ్యె * మురుగుల్ల జోడురా {{float right|॥ఆగరా॥}}

సెదిరి పోయిన జుట్టు * సిక్కు తీసేనురా
దుమ్ము కమ్మిన వొళ్ళు * తుడిసి యేసేనురా {{float right|॥ఆగరా॥}}

యీ సేలు యీపనులు * యీయిల్లు యీపడుసు
వూకొట్టి నీయాన * ఊడిగా లిచ్చేరు {{float right|॥ఆగరా॥}}

కొండపై సెందురుడు * కురిసేను యెన్నెల్లు
తొలిరేత్రి సుక్కల్లు * తొంగిసూసేనురా  {{float right|॥ఆగరా॥}}

నిలిసితే మావాడ * నిలిసితే నువ్వు
ఆకు రాలిన మోడు * సోకుమై సిగురెత్తు {{float right|॥ఆగరా॥}}

యెండిపోయిన వాగు
యేళ్ళ పరవళ్ళెత్తు
ఆగరా మావాడ
ఆగరా రాజ!
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 41
|bSize = 387
|cWidth = 29
|cHeight = 21
|oTop = 509
|oLeft = 182
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం-2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>imp58gneadn8pp7561h0xyt657uh8vb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211418</id>
    <revision>
      <id>551370</id>
      <timestamp>2026-04-04T07:25:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణం సృష్టి</comment>
      <origin>551370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="312" sha1="drtvhh6xh0u096y0f16n5nednf0qyn4" xml:space="preserve">[[హిందూ మతం]]లో బృహద్ధర్మ పురాణాలు 18. వాటిలో విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణం ఒకటి. హైందవం లో పలు సాంప్రదాయాలను ఇది తెలుపుతుంది.</text>
      <sha1>drtvhh6xh0u096y0f16n5nednf0qyn4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551371</id>
      <parentid>551370</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ఉప పురాణములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>551371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="368" sha1="rqey0ycb4eh3xd809fdlfq2oekf3d08" xml:space="preserve">[[హిందూ మతం]]లో బృహద్ధర్మ పురాణాలు 18. వాటిలో విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణం ఒకటి. హైందవం లో పలు సాంప్రదాయాలను ఇది తెలుపుతుంది.

[[వర్గం:ఉప పురాణములు]]</text>
      <sha1>rqey0ycb4eh3xd809fdlfq2oekf3d08</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551374</id>
      <parentid>551371</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:39:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>విస్తరణ</comment>
      <origin>551374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3617" sha1="lwudntxlj7tjca817jfqtsxgi92jwvb" xml:space="preserve">[[హిందూ మతం]]లో బృహద్ధర్మ పురాణాలు 18. వాటిలో విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణం ఒకటి. హైందవం లో పలు సాంప్రదాయాలను ఇది తెలుపుతుంది. భారతదేశంలో కళలపై ప్రాచీనమైన సమగ్ర గ్రంథాలలో ఇది కూడా ఒకటి. చిత్రకళను అర్థం చేసుకోవాలంటే నృత్యం తెలుసుకోవాలి; నృత్యాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే సంగీతం తెలుసుకోవాలి అనే భావనను ఇది చాటుతుంది.

ఇందులో ప్రధానంగా మూడు ఖండములు కలవు

* ప్రథమ ఖండము
* ద్వితీయ ఖండము
* తృతీయ ఖండము

==ప్రథమ ఖండము==
ప్రధాన అంశాలు: సృష్టి, ధర్మం, పురాణ కథలు

* సృష్టి వివరణ (సృష్టి తత్వం)
* విశ్వ నిర్మాణం (లోకాలు, కాలచక్రం)
* దేవతలు, ఋషులు, రాజుల వంశావళి
* విష్ణు, శివ తదితర దేవతల కథలు
* రాజధర్మం, వ్యక్తిగత ధర్మం (వర్ణాశ్రమ ధర్మం)
* వ్రతాలు, ఆచారాలు, యాగాలు
* నైతిక విలువలు

==ద్వితీయ ఖండము==
ప్రధాన అంశాలు: ఆచారాలు, విగ్రహ శిల్పం, దేవాలయ విధానం

* విగ్రహాల నిర్మాణ నియమాలు (మూర్తి శాస్త్రం)
* దేవతల ఆకృతి వివరణ (విష్ణు, శివ, దేవి, సూర్య మొదలైనవి)
* దేవాలయ నిర్మాణానికి సంబంధించిన మూల సూత్రాలు
* పూజ విధానాలు, ప్రతిష్ఠా విధులు
* మంత్రాలు మరియు ఆరాధన విధానాలు
* ఆధ్యాత్మిక చిహ్నాలు

==తృతీయ ఖండము==
ప్రధాన అంశాలు: కళలు, సౌందర్యశాస్త్రం

===చిత్రకళ (చిత్ర శాస్త్రం)===
చిత్రలేఖనం సూత్రాలు
చిత్రాల రకాలు
రంగులు, తురుపు, పరికరాలు
శరీర ప్రమాణాలు
భావాలు (రసం, భావం)
===నృత్యం మరియు నాట్యం===
నృత్య విధానాలు
నాటక సూత్రాలు
ముద్రలు
అభినయం
===సంగీతం===
స్వరాలు
తాళం
వాద్యాలు
===శిల్పం మరియు వాస్తు===
దేవాలయ నిర్మాణం
విగ్రహ ప్రమాణాలు
===సౌందర్య తత్వం===
* కళలో అందం ఎలా ఉంటుంది
* కళ మరియు ఆధ్యాత్మికత మధ్య సంబంధం

[[వర్గం:ఉప పురాణములు]]</text>
      <sha1>lwudntxlj7tjca817jfqtsxgi92jwvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551382</id>
      <parentid>551374</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:53:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>/* తృతీయ ఖండము */ సబ్ హెడ్ లింకు</comment>
      <origin>551382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3722" sha1="5jrjgass64bwmvtxorpgjdycw69nbja" xml:space="preserve">[[హిందూ మతం]]లో బృహద్ధర్మ పురాణాలు 18. వాటిలో విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణం ఒకటి. హైందవం లో పలు సాంప్రదాయాలను ఇది తెలుపుతుంది. భారతదేశంలో కళలపై ప్రాచీనమైన సమగ్ర గ్రంథాలలో ఇది కూడా ఒకటి. చిత్రకళను అర్థం చేసుకోవాలంటే నృత్యం తెలుసుకోవాలి; నృత్యాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే సంగీతం తెలుసుకోవాలి అనే భావనను ఇది చాటుతుంది.

ఇందులో ప్రధానంగా మూడు ఖండములు కలవు

* ప్రథమ ఖండము
* ద్వితీయ ఖండము
* తృతీయ ఖండము

==ప్రథమ ఖండము==
ప్రధాన అంశాలు: సృష్టి, ధర్మం, పురాణ కథలు

* సృష్టి వివరణ (సృష్టి తత్వం)
* విశ్వ నిర్మాణం (లోకాలు, కాలచక్రం)
* దేవతలు, ఋషులు, రాజుల వంశావళి
* విష్ణు, శివ తదితర దేవతల కథలు
* రాజధర్మం, వ్యక్తిగత ధర్మం (వర్ణాశ్రమ ధర్మం)
* వ్రతాలు, ఆచారాలు, యాగాలు
* నైతిక విలువలు

==ద్వితీయ ఖండము==
ప్రధాన అంశాలు: ఆచారాలు, విగ్రహ శిల్పం, దేవాలయ విధానం

* విగ్రహాల నిర్మాణ నియమాలు (మూర్తి శాస్త్రం)
* దేవతల ఆకృతి వివరణ (విష్ణు, శివ, దేవి, సూర్య మొదలైనవి)
* దేవాలయ నిర్మాణానికి సంబంధించిన మూల సూత్రాలు
* పూజ విధానాలు, ప్రతిష్ఠా విధులు
* మంత్రాలు మరియు ఆరాధన విధానాలు
* ఆధ్యాత్మిక చిహ్నాలు

==[[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము|తృతీయ ఖండము]]==
ప్రధాన అంశాలు: కళలు, సౌందర్యశాస్త్రం

===చిత్రకళ (చిత్ర శాస్త్రం)===
చిత్రలేఖనం సూత్రాలు
చిత్రాల రకాలు
రంగులు, తురుపు, పరికరాలు
శరీర ప్రమాణాలు
భావాలు (రసం, భావం)
===నృత్యం మరియు నాట్యం===
నృత్య విధానాలు
నాటక సూత్రాలు
ముద్రలు
అభినయం
===సంగీతం===
స్వరాలు
తాళం
వాద్యాలు
===శిల్పం మరియు వాస్తు===
దేవాలయ నిర్మాణం
విగ్రహ ప్రమాణాలు
===సౌందర్య తత్వం===
* కళలో అందం ఎలా ఉంటుంది
* కళ మరియు ఆధ్యాత్మికత మధ్య సంబంధం

[[వర్గం:ఉప పురాణములు]]</text>
      <sha1>5jrjgass64bwmvtxorpgjdycw69nbja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551383</id>
      <parentid>551382</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>/* తృతీయ ఖండము */ మూలాలు</comment>
      <origin>551383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3812" sha1="tb6gxlvmx52us29dpdprjmd08g0krtq" xml:space="preserve">[[హిందూ మతం]]లో బృహద్ధర్మ పురాణాలు 18. వాటిలో విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణం ఒకటి. హైందవం లో పలు సాంప్రదాయాలను ఇది తెలుపుతుంది. భారతదేశంలో కళలపై ప్రాచీనమైన సమగ్ర గ్రంథాలలో ఇది కూడా ఒకటి. చిత్రకళను అర్థం చేసుకోవాలంటే నృత్యం తెలుసుకోవాలి; నృత్యాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే సంగీతం తెలుసుకోవాలి అనే భావనను ఇది చాటుతుంది.

ఇందులో ప్రధానంగా మూడు ఖండములు కలవు

* ప్రథమ ఖండము
* ద్వితీయ ఖండము
* తృతీయ ఖండము

==ప్రథమ ఖండము==
ప్రధాన అంశాలు: సృష్టి, ధర్మం, పురాణ కథలు

* సృష్టి వివరణ (సృష్టి తత్వం)
* విశ్వ నిర్మాణం (లోకాలు, కాలచక్రం)
* దేవతలు, ఋషులు, రాజుల వంశావళి
* విష్ణు, శివ తదితర దేవతల కథలు
* రాజధర్మం, వ్యక్తిగత ధర్మం (వర్ణాశ్రమ ధర్మం)
* వ్రతాలు, ఆచారాలు, యాగాలు
* నైతిక విలువలు

==ద్వితీయ ఖండము==
ప్రధాన అంశాలు: ఆచారాలు, విగ్రహ శిల్పం, దేవాలయ విధానం

* విగ్రహాల నిర్మాణ నియమాలు (మూర్తి శాస్త్రం)
* దేవతల ఆకృతి వివరణ (విష్ణు, శివ, దేవి, సూర్య మొదలైనవి)
* దేవాలయ నిర్మాణానికి సంబంధించిన మూల సూత్రాలు
* పూజ విధానాలు, ప్రతిష్ఠా విధులు
* మంత్రాలు మరియు ఆరాధన విధానాలు
* ఆధ్యాత్మిక చిహ్నాలు

==[[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము|తృతీయ ఖండము]]==
ప్రధాన అంశాలు: కళలు, సౌందర్యశాస్త్రం

===చిత్రకళ (చిత్ర శాస్త్రం)===
చిత్రలేఖనం సూత్రాలు
చిత్రాల రకాలు
రంగులు, తురుపు, పరికరాలు
శరీర ప్రమాణాలు
భావాలు (రసం, భావం)
===నృత్యం మరియు నాట్యం===
నృత్య విధానాలు
నాటక సూత్రాలు
ముద్రలు
అభినయం
===సంగీతం===
స్వరాలు
తాళం
వాద్యాలు
===శిల్పం మరియు వాస్తు===
దేవాలయ నిర్మాణం
విగ్రహ ప్రమాణాలు
===సౌందర్య తత్వం===
* కళలో అందం ఎలా ఉంటుంది
* కళ మరియు ఆధ్యాత్మికత మధ్య సంబంధం
==మూలాలు==
* https://archive.org/details/in.gov.ignca.16546/page/n33/mode/2up

[[వర్గం:ఉప పురాణములు]]</text>
      <sha1>tb6gxlvmx52us29dpdprjmd08g0krtq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వర్గం:ఉప పురాణములు</title>
    <ns>14</ns>
    <id>211419</id>
    <revision>
      <id>551372</id>
      <timestamp>2026-04-04T07:26:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>వర్గం సృష్టి</comment>
      <origin>551372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="mshx919gx11aw4quqfabmj3asb7xc38" xml:space="preserve">ఈ వర్గం, హిందూ మతం లోని ఉప పురాణాల కోసం.</text>
      <sha1>mshx919gx11aw4quqfabmj3asb7xc38</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551373</id>
      <parentid>551372</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:పురాణాలు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>551373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="148" sha1="32xuki2ioipi9cpzbbbapxytsi1dcy2" xml:space="preserve">ఈ వర్గం, హిందూ మతం లోని ఉప పురాణాల కోసం.

[[వర్గం:పురాణాలు]]</text>
      <sha1>32xuki2ioipi9cpzbbbapxytsi1dcy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211420</id>
    <revision>
      <id>551375</id>
      <timestamp>2026-04-04T07:44:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>పేజీ సృష్టి</comment>
      <origin>551375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="563" sha1="0hd9avjgq9mi3lyms3v6vl9x3g4rec7" xml:space="preserve">{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి =  | వివరములు = |సంవత్సరం= }} 
__NOTOC__ 

'''తృతీయ ఖండము'''

&lt;poem&gt;

&lt;/poem&gt;

[[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]]</text>
      <sha1>0hd9avjgq9mi3lyms3v6vl9x3g4rec7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551389</id>
      <parentid>551375</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:16:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>ప్రథమ అధ్యాయము</comment>
      <origin>551389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="736" sha1="r8v7einsq8a7n3d25xzxo4su3ueqlt8" xml:space="preserve">{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి =  | వివరములు = |సంవత్సరం= }} 
__NOTOC__ 

'''తృతీయ ఖండము'''

* [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]]

[[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]]</text>
      <sha1>r8v7einsq8a7n3d25xzxo4su3ueqlt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము</title>
    <ns>14</ns>
    <id>211421</id>
    <revision>
      <id>551376</id>
      <timestamp>2026-04-04T07:46:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>వర్గం సృష్టి</comment>
      <origin>551376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="acui2duxu6khas3988jcxcg322arbf2" xml:space="preserve">ఈ వర్గం విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము గురించి.</text>
      <sha1>acui2duxu6khas3988jcxcg322arbf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551377</id>
      <parentid>551376</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ఉప పురాణములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>551377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="167" sha1="j0rom42nzvpn2aw0xz9yyk9zr89w6bx" xml:space="preserve">ఈ వర్గం విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము గురించి.

[[వర్గం:ఉప పురాణములు]]</text>
      <sha1>j0rom42nzvpn2aw0xz9yyk9zr89w6bx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>చర్చ:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము</title>
    <ns>1</ns>
    <id>211422</id>
    <revision>
      <id>551378</id>
      <timestamp>2026-04-04T07:48:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>/* చిత్రకళ ప్రాజెక్టు */ కొత్త విభాగం</comment>
      <origin>551378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="287" sha1="hm62ubpdf795ps1q5v4w1ekdk96eg8x" xml:space="preserve">== చిత్రకళ ప్రాజెక్టు ==

{{వికీప్రాజెక్టు చిత్రలేఖనం}} [[వాడుకరి:Veera.sj|శశి]] ([[వాడుకరి చర్చ:Veera.sj|చర్చ]]) 07:48, 4 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)</text>
      <sha1>hm62ubpdf795ps1q5v4w1ekdk96eg8x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>మూస:వికీప్రాజెక్టు చిత్రలేఖనం</title>
    <ns>10</ns>
    <id>211423</id>
    <revision>
      <id>551379</id>
      <timestamp>2026-04-04T07:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>మూస సృష్టి</comment>
      <origin>551379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50328" sha1="477w29zu16rb9ny8128s0t6gmdudvui" xml:space="preserve">{| {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|class=&quot;messagebox small-talk&quot;|class=&quot;messagebox standard-talk&quot;}}
|-
|[[{{#ifeq:{{{ముందు|}}}|అవును|Image:India 78.40398E 20.74980N.jpg|Image:Panchakanya by Raja Ravi Varma.jpg
|}}|{{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|30px|50px}}|ప్రాజెక్టు:చిత్రలేఖనం]]
|&lt;!--{{portalpar|India}}--&gt;ఈ {{ #switch: {{{తరగతి|}}} |Cat|cat= వర్గం |Dab|dab = అయోమయ నివృత్తి పేజీ |మూస = మూస |బొమ్మ= బొమ్మ |తెలీదు = పేజీ |#default=వ్యాసం}} '''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/కళాసమాహారం/చిత్రలేఖనం|వికీప్రాజెక్టు చిత్రలేఖనం]]'''లో భాగంగా నిర్వహించబడుతుంది{{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును||. ఈ ప్రాజెక్టు లక్ష్యం వికీపీడియాలో చిత్రలేఖనానికి సంబంధించిన సమగ్రమైన సమాచారాన్ని పొందుపరచటం.  మీరు కూడా ఇందులో చేరాలనుకుంటే, దయచేసి ''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/కళాసమాహారం/చిత్రలేఖనం|చిత్రలేఖనం ప్రాజెక్టు పేజీ]]ని'' సందర్శించండి}}.
|-
&lt;includeonly&gt;
{{#ifeq: {{TALKSPACE}}|{{NAMESPACE}}||{{#ifeq: {{NAMESPACE}}|Wikipedia|| 
{{!}}[[బొమ్మ:Stop hand.svg|25x25px|center]]
{{!}}'''హెచ్చరిక''': ప్రస్తుతం ఈ మూసను ఒక చర్చాపేజీ కాని పేజీలో ఉంచారు. '''ఈ మూసను చర్చా పేజీలలో ''మాత్రమే'' ఉంచాలి.'''}}
}}
&lt;/includeonly&gt;
|-
{{#if:{{{తరగతి|}}}| 
{{#switch:{{{తరగతి}}}
 |తెలీదు=
{{!}} {{తరగతి-తెలియని-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యత:]]''' విలువకట్టనవసరం లేదు|ఈ పేజీ వ్యాసం కాదు, అందుకని దీనికి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టటం]] లేదు.}}
 |దారిమార్పు=
{{!}} {{దారిమార్పు-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యత:]]''' విలువకట్టనవసరం లేదు|ఈ పేజీ ఒక దారిమార్పు పేజీ, అందుకని దీనికి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టటం]] లేదు.}}
 |మూస=
{{!}} {{మూస-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యత:]]''' విలువకట్టనవసరం లేదు|ఈ పేజీ ఒక మూస, అందుకని దీనికి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టటం]] లేదు.}}
 |వర్గం=
{{!}} {{వర్గం-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యత:]]''' విలువకట్టనవసరం లేదు|ఈ పేజీ ఒక వర్గం, అందుకని దీనికి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టటం]] లేదు.}}
 |అయోమయం=
{{!}} {{అయోమయం-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యత:]]''' విలువకట్టనవసరం లేదు|ఈ పేజీ ఒక అయోమయ నివృత్తి పేజీ, అందుకని దీనికి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టటం]] లేదు.}}
 |జాబితా=
{{!}} {{జాబితా-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యత:]]''' విలువకట్టనవసరం లేదు|ఈ పేజీ ఒక జాబితా, అందుకని దీనికి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టటం]] లేదు.}}
 |బొమ్మ=
{{!}} {{బొమ్మ-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యత:]]''' విలువకట్టనవసరం లేదు|ఈ పేజీ ఒక బొమ్మ, అందుకని దీనికి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టటం]] లేదు.}}
 |పోర్టల్=
{{!}} {{పోర్టల్-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యత:]]''' విలువకట్టనవసరం లేదు|ఈ పేజీ ఒక పోర్టల్, అందుకని దీనికి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టటం]] లేదు.}}
 |అవసరం=
{{!}} {{అవసరం-తరగతి}}
{{!}} &quot;[[:{{SUBJECTPAGENAME}}]]&quot; అనే వ్యాసం తెలుగు వికిపీడియాలో ఇంకా తయారు కాలేదు, ఇది ఒక అవసరమైన వ్యాసంగా భావించబడుతుంది. '''నిర్వాహకులకు:''' దయచేసి ఈ చర్చాపేజీని నిర్మూలించవద్దు, ఇక్కడ భవిష్యత్తులో సృస్టించబోయే వ్యాసానికి సంబందించిన సమాచారం ఉంది.[[వర్గం:చిత్రలేఖనం|{{PAGENAME}}]]
 |విశేషవ్యాసం|విశేషంఅయ్యేది|మంచివ్యాసం|మంచిఅయ్యేది|మంచీయ్యేది|ఆరంభ|మొలక=
{{!}} {{#ifeq:{{{తరగతి|}}}|మంచీయ్యేది|{{మంచిఅయ్యేది-తరగతి}}|{{{{{తరగతి}}}-తరగతి}}}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యత:]]''' {{{తరగతి}}}-తరగతి|ఈ వ్యాసం [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]]పై '''{{ #switch: {{{తరగతి|}}} |విశేషవ్యాసం=విశేషవ్యాసం |విశేషంఅయ్యేది=విశేషవ్యాసం అవ్వగలిగే |మంచివ్యాసం=మంచివ్యాసం |మంచిఅయ్యేది|మంచీయ్యేది=మంచివ్యాసం అవ్వగలిగే |ఆరంభ=ఆరంభ దశ |మొలక=మొలక దశ}}-తరగతి'''గా [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టబడినది]].}} {{#ifexist:{{FULLPAGENAME}}/వ్యాఖ్యానాలు
| ('''[[{{FULLPAGENAME}}/వ్యాఖ్యానాలు|వ్యాఖ్యానాలు చూడండి]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:చిత్రలేఖనం|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;)
| ([[{{FULLPAGENAME}}/వ్యాఖ్యానాలు|వ్యాఖ్యానాలు ఇవ్వండి]])}}
 |#default=
{{!}}[[బొమ్మ:Attention yellow.svg|20x20px|center]]
{{!}} {{{తరగతి}}} అనేది ఒక సమ్మతమైన తరగతికాదు. సమ్మతమైన నాణ్యతా తరగతుల జాబితా కోసం, [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]]ను చూడండి.
}}&lt;!--EndSwitch--&gt;|&lt;!--Else--&gt;
{{!}} {{-తరగతి}}  
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువకట్టాల్సి]] ఉంది.|ఈ వ్యాసానికి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#నాణ్యతా కొలబద్ద|నాణ్యతా కొలబద్ద]] ఉపయోగించి ఇంకా [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|విలువ]] కట్టలేదు.}}
}}&lt;!--EndIf--&gt;
|-
{{#ifeq:{{{సమీక్ష|}}}|అవును|
{{!}} [[బొమ్మ:Nuvola apps kedit.png|20x20px|center]]
{{!}} ఈ {{#ifeq:{{{తరగతి|}}}|తెలీదు|వ్యాసం కాని పేజీని|వ్యాసాన్ని}} [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీక్ష|సమీక్షించుటకు]] '''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీక్ష/{{ARTICLESPACE}}:{{PAGENAME}}|అభ్యర్ధణ]]''' చేయబడినది.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:సమీక్షకు అభ్యర్ధించిన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
|-
{{#ifeq:{{{పటముకావాలి|}}}|అవును|
{{!}} style=&quot;background: wheat;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:India-locator-map-blank.svg|20x20px|center]]
{{!}} ఈ వ్యాసానికి ఒక పటము అవసరం.  ఈ వ్యాసానికి పటాన్ని తయారు చేయుటకు మరియు ఆ పటాన్ని వ్యాసానికి కలుపుటకు '''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/పటములు|పటముల విభాగం]]'''తో పని చేయండి. వ్యాసానికి పటాన్ని కలిపేసిన తరువాత, మూసలో &lt;tt&gt;పటముకావాలి&lt;/tt&gt; అనే ''పారామీటరుని'' తొలగించండి.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:పటములు అవసరమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
|-
{{#ifeq:{{{బొమ్మకావాలి|}}}|అవును|
{{!}} style=&quot;background: wheat;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:Image-request.png|20x20px|center]]
{{!}} ఈ వ్యాసానికి బొమ్మలు చేర్చమని [[వికీపీడియా:కోరుచున్న బొమ్మలు|అభ్యర్ధించారు]]. అలా బొమ్మలను చేర్చటం వలన వ్యాసానికి మరింత నిండుతనం చేకూరుతుందని భావిస్తున్నారు. బొమ్మను చేర్చిన తరువాత, మూసలో &lt;tt&gt;బొమ్మకావాలి&lt;/tt&gt; అనే ''పారామీటరుని'' తొలగించండి.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:బొమ్మలు అవసరమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
|-
{{#ifeq:{{{సమీష్టికృషి|}}}|అవును|
{{!}} [[బొమ్మ:Crystal 128 kuser.png|20x20px|center]]
{{!}} ఈ {{#ifeq:{{{తరగతి|}}}|తెలీదు|వ్యాసం కాని పేజీని|వ్యాసాన్ని}} చిత్రలేఖనం వ్యాసాలలో '''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీష్టికృషి|ఈ వారం సమీష్టి కృషి]]''' కోసం ఎంపిక చేయబడింది. దయచేసి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీష్టికృషి/{{PAGENAME}}|ఈ వ్యాసపు విభాగం]]లో మీ సలహాలు, సూచనలు లేదా వ్యాఖ్యలు రాయండి.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:చిత్రలేఖనం సమీష్టి కృషి వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
|-
{{#ifeq:{{{పటము|}}}|అవును|
{{!}} style=&quot;background: wheat;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:India-locator-map-blank.svg|20x20px|center]]
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును||ఈ పటమును నిర్వహిస్తున్నవారు}}&amp;nbsp;'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/పటములు|చిత్రలేఖనం పటముల విభాగం]]''' సభ్యులు.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:వికీప్రాజెక్టు చిత్రలేఖనం పటములు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
|-
{{!}} colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0px;&quot; {{!}}
&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;border-style: none; padding: 0px; &quot;&gt;&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;border-style: none; padding: 0px; &quot;&gt;&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;border-style: none; padding: 0px; &quot;&gt;&lt;div class=&quot;NavFrame&quot; style=&quot;border-style: none; padding: 0px; &quot;&gt;&lt;div class=&quot;NavHead&quot; style=&quot;background: wheat; font-size: 120%; text-align: left;&quot;&gt;ఈ
{{#switch: {{{తరగతి|}}} |Cat|cat= వర్గానికి |Dab|dab = అయోమయనివృత్తి పేజీకి |మూస = మూసకు |బొమ్మ = బొమ్మ |తెలీదు = పేజీకి |#default=వ్యాసానికి}} సంబందించిన మరింత సమాచారం...&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;NavContent&quot; style=&quot;text-align: left; display: none; font-size: 120%;&quot;&gt;
{{{!}}
{{!}}-
{{!}} style=&quot;width: 30px;&quot; {{!}}
{{!}}
{{!}}-
{{#switch:{{{తరగతి}}}
|తెలీదు|అయోమయం|దారిమార్పు|మూస|వర్గం|జాబితా|బొమ్మ=
{{!}} style=&quot;color: purple;&quot; {{లేని-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|ఎంత ముఖ్యం]]''': కొలవనవసరంలేదు |ఈ పేజీ వ్యాసం కాదు, అందుకనే దీనిని [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#ముఖ్యతా కొలబద్ద|ముఖ్యతా కొలబద్ద]]పై కొలవలేదు.}}
|#default=
{{#switch:{{{ముఖ్యం}}}
 |అతి|చాలా|కొంచెం|తక్కువ=
{{!}} {{{{{ముఖ్యం}}}ముఖ్యం-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|ఎంత ముఖ్యం]]''': 
{{{ముఖ్యం}}} ముఖ్యం|ఈ వ్యాసాన్ని [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#ముఖ్యతా కొలబద్ద|ముఖ్యతా కొలబద్ద]]పై '''{{{ముఖ్యం}}} ముఖ్యం''' అని [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#ముఖ్యతా కొలబద్ద|కొలిచారు]].}}
 |తెలీదు=
{{!}} style=&quot;color: purple;&quot; {{లేని-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|ఎంత ముఖ్యం]]''':  కొలవనవసరంలేదు|ఈ పేజీ వ్యాసం కాదు, అందుకనే దీనిని [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#ముఖ్యతా కొలబద్ద|ముఖ్యతా కొలబద్ద]]పై కొలవలేదు.}}
 |#default=
{{!}} style=&quot;color: purple;&quot; {{-తరగతి}}
{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|'''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు|ఎంత ముఖ్యం]]''':  కొలవనవసరంలేదు|ఈ పేజీ వ్యాసం కాదు, అందుకనే దీనిని [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/బేరీజు#ముఖ్యతా కొలబద్ద|ముఖ్యతా కొలబద్ద]]పై కొలవలేదు.}}
}}&lt;!--EndSwitch--&gt;
}}&lt;!--EndSwitch--&gt;
{{!}}-
{{#if:{{{పోర్టల్|}}}|
{{!}} style=&quot;background: gainsboro;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:Portal.svg|20x20px|center]]
{{!}} ఈ వ్యాసాన్ని '''[[Portal:చిత్రలేఖనం|చిత్రలేఖనం పోర్టల్]]'''పై ప్రదర్శించుటకు [[Portal:చిత్రలేఖనం/ఎంపికైన వ్యాసాలు|ఎంపికచేయబడినది]], అంటే ఈ వ్యాసాన్ని చిత్రలేఖనం సంబందించిన వ్యాసాలలో మంచి నాణ్యమైన వ్యాసంగా '''[[Portal:చిత్రలేఖనం/ఎంపిక చేయాల్సిన వ్యాసాలు/{{PAGENAME}}|ఎంపికచేసారు]]'''.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:చిత్రలేఖనం పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
{{!}}-
{{#if:{{{పోర్టల్-బొమ్మ|}}}|
{{!}} style=&quot;background: gainsboro;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:Portal.svg|20x20px|center]]
{{!}} ఈ బొమ్మను '''[[Portal:చిత్రలేఖనం|చిత్రలేఖనం పోర్టల్]]'''పై ఉంచుటకు [[Portal:చిత్రలేఖనం/ఎంపికైన బొమ్మలు|ఎంపికచేసారు]]. మీ దగ్గర కూడా ఇలా [[చిత్రలేఖనం|భారతదేశానికి]] సంబందించిన మంచి నాణ్యమైన బొమ్మలు ఉంటేగనక వెంటనే వికీపీడియాలో [[Special:upload|ఎక్కించండి]]. ఎక్కించే ముందు ఆ బొమ్మల కాపీరైట్లు వగైరా ఒకసారి పరిశీలించి ఎక్కించండి. ఆ తరువాత వాటిని తగిన వ్యాసంలో ఉంచండి. అటు తరువాత మీరు ఎక్కించిన బొమ్మ కూడా '''[[Portal:చిత్రలేఖనం/ఎంపిక చేయాల్సిన బొమ్మలు/{{PAGENAME}}|ఎంపిక]]''' చేయబడవచ్చు.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:ఎంపిక చేసిన చిత్రలేఖనం బొమ్మలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
{{!}}-
{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు1|}}}|
{{!}} style=&quot;background: gainsboro;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:Portal.svg|20x20px|center]]
{{!}} ఈ వ్యాసాన్ని '''[[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు1}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు1}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు1}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు2|}}}|{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు3|}}}|, |&amp;nbsp;మరియు }}''' [[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు2}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు2}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు2}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}}{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు3|}}}|{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు4|}}}|, | &amp;nbsp;మరియు }}''' [[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు3}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు3}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు3}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}}{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు4|}}}|{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు5|}}}|, |&amp;nbsp;మరియు }}''' [[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు4}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు4}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు4}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}}{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు5|}}}|&amp;nbsp;మరియు '''[[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు5}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు5}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు5}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}} {{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు2|}}}|పోర్టల్లలో|పోర్టల్లో}} ప్రదర్శించుటకు ఎంపికచేసారు.
|
}}
{{!}}-
{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా1|}}}|
{{!}} style=&quot;background: gainsboro;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:Portal.svg|20x20px|center]]
{{!}} ఈ వ్యాసం '''[[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా1}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా1}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా1}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన జాబితాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా2|}}}|{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా3|}}}|, |&amp;nbsp;మరియు }}''' [[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా2}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా2}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా2}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన జాబితాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}}{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా3|}}}|{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా4|}}}|, | &amp;nbsp;మరియు }}''' [[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా3}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా3}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా3}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన జాబితాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}}{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా4|}}}|{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా5|}}}|, |&amp;nbsp;మరియు }}''' [[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా4}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా4}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా4}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన జాబితాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}}{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా5|}}}|&amp;nbsp;మరియు '''[[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా5}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా5}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా5}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన జాబితాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}} {{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-జాబితా2|}}}|పోర్టల్లలో|పోర్టల్లో}} ప్రదర్శించుటకు ఎంపికచేసిన ఒక జాబితా.
|
}}
{{!}}-
{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ1|}}}|
{{!}} style=&quot;background: gainsboro;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:Portal.gif|20x20px|center]]
{{!}} ఈ బొమ్మను '''[[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ1}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ1}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ1}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన బొమ్మలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ2|}}}|{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ3|}}}|, |&amp;nbsp;మరియు }}''' [[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ2}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ2}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ2}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన బొమ్మలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}}{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ3|}}}|{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ4|}}}|, | &amp;nbsp;మరియు }}''' [[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ3}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ3}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ3}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన బొమ్మలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}}{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ4|}}}|{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ5|}}}|, |&amp;nbsp;మరియు }}''' [[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ4}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ4}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ4}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన బొమ్మలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}}{{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ5|}}}|&amp;nbsp;మరియు '''[[Portal:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ5}}}|{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ5}}}]]'''&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ5}}} పోర్టల్కై ఎంపిక చేసిన బొమ్మలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;}} {{#if:{{{పోర్టల్-జట్టు-బొమ్మ2|}}}|పోర్టల్లలో|పోర్టల్లో}} ప్రదర్శించుటకు ఎంపికచేసారు. 
|
}}
{{!}}-
{{#ifeq:{{{ధ్యాస|}}}|అవును|
{{!}} style=&quot;background: red;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:Diamond-caution.svg|20x20px|center]]
{{!}} ఈ {{#ifeq:{{{తరగతి|}}}|తెలీదు|వ్యాసం కాని పేజీ|వ్యాసం}} మీద అతి త్వరగా ద్యాస నిలపాలని అర్ధిస్తున్నారు.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:ధ్యాస నిలపాల్సిన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
{{!}}-
{{#ifeq:{{{అనాధ|}}}|అవును|
{{!}} style=&quot;background: red;&quot; {{!}} [[బొమ్మ:Diamond-caution.svg|20x20px|center]]
{{!}} ఈ {{#ifeq:{{{తరగతి|}}}|తెలీదు|వ్యాసం కాని పేజీని|వ్యాసాన్ని}} ఇప్పటి వరకు ఈ ప్రాజెక్టు క్రిందకు తీసుకు రాలేదు. మీ అమూల్యమయిన సలహాలతో [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం|సహాయం]] చేయండి.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:వికీప్రాజెక్టు ఆంధ్ర ప్రదేశ్లోకి తీసుకురాని వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
{{!}}-
{{#if:{{{పాత-సమీష్టికృషి|}}}|
{{!}} [[బొమ్మ:Crystal 128 kuser.png|20x20px|center]]
{{!}} ఈ {{#ifeq:{{{తరగతి|}}}|తెలీదు|వ్యాసం కాని పేజీ|వ్యాసం}} {{{పాత-సమీష్టికృషి}}}న నిర్వహింపబడిన ఒక పాత '''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీష్టికృషి|సమీష్టి కృషి]]''' ఫలితంగా రూపుదిద్దుకుంది. మరింత సమాచారం కోసం [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీష్టికృషి/చరిత్ర|సమీష్టి కృషి చరిత్ర]]ను చూడండి.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:పాత చిత్రలేఖనం సమీష్టికృషి|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
{{!}}-
{{#if:{{{విఫలమైన-సమీష్టికృషి|}}}|
{{!}} [[బొమ్మ:Crystal 128 kuser.png|20x20px|center]]
{{!}} ఈ {{#ifeq:{{{తరగతి|}}}|తెలీదు|వ్యాసం కాని పేజీ|వ్యాసం}}లో {{{విఫలమైన-సమీష్టికృషి}}}న '''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీష్టికృషి|సమీష్టి కృషి]]''' చేసి అభివృద్ది చేద్దామని అనుకున్నారు. కానీ వివిధ కారణాల వలన ఇక్కడ సమీష్టికృషి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీష్టికృషి/తొలగించినవి|నిర్వహించలేదు]].&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:నిర్వహించని సమీష్టికృషి వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}}
{{!}}-
{{#ifeq:{{{పాత-సమీక్ష|}}}|అవును|
{{!}} [[బొమ్మ:Nuvola apps kedit.png|20x20px|center]]
{{!}} ఈ {{#ifeq:{{{తరగతి|}}}|తెలీదు|వ్యాసం కాని పేజీని|వ్యాసాన్ని}} ఇంతకుమునుపు ఒకసారి [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం| చిత్రలేఖనం వికీప్రాజెక్టు]] ద్వారా [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీక్ష|సమీక్షించారు]]. అలా అప్పుడు సమీక్షించిన వ్యాసాన్ని '''[[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమీక్ష/{{ARTICLESPACE}}:{{PAGENAME}}|భద్రపరిచారు]]'''.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:పాత సమీక్షా అభ్యర్ధణలు|{{PAGENAME}}]]&lt;/includeonly&gt;
}} 
{{!}}-
{{#if:{{{విలువ-కట్టిన-తేదీ|}}}|
{{!}} [[బొమ్మ:Crystal clock.png|20x20px|center]]
{{!}} ఈ వ్యాసాన్ని '''{{{విలువ-కట్టిన-తేదీ}}}'''న విలువ కట్టారు.&lt;includeonly&gt;[[వర్గం:{{{విలువ-కట్టిన-తేదీ}}}న విలువ కట్టిన వ్యాసాలు]]&lt;/includeonly&gt;}}
{{!}}-
{{#if:{{{మీకుతెలుసా-తేదీ|}}}|
{{!}} style=&quot;color:black; background:#cc9966; text-align:center;&quot; {{!}} '''[[Portal:చిత్రలేఖనం/మీకు తెలుసా?|మీకు తెలుసా]]'''
{{!}} ఈ వ్యాసంలోని ఒక అంశాన్ని {{{మీకుతెలుసా-తేదీ}}}న [[Portal:చిత్రలేఖనం|చిత్రలేఖనం పోర్టల్]], మీకు తెలుసాలో ప్రదర్శించారు.
}}
{{!}}}
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding: 0px; margin: 0px;&quot;|
|}&lt;includeonly&gt;{{#switch:{{{తరగతి}}}
 |విశేషవ్యాసం=[[వర్గం:విశేషవ్యాసం-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
{{#switch:{{{ముఖ్యం}}}
 |అతి=[[వర్గం:విశేషవ్యాసం-తరగతి అతిముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |చాలా=[[వర్గం:విశేషవ్యాసం-తరగతి చాలా ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |కొంచెం=[[వర్గం:విశేషవ్యాసం-తరగతి కొంచెం ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |తక్కువ=[[వర్గం:విశేషవ్యాసం-తరగతి తక్కువ ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |#default=[[వర్గం:విశేషవ్యాసం-తరగతి ఎంత ముఖ్యమో తెలియని చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
}} 
 |విశేషంఅయ్యేది=[[వర్గం:విశేషంఅయ్యే-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
{{#switch:{{{ముఖ్యం}}}
 |అతి=[[వర్గం:విశేషంఅయ్యే-తరగతి అతిముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |చాలా=[[వర్గం:విశేషంఅయ్యే-తరగతి చాలా ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |కొంచెం=[[వర్గం:విశేషంఅయ్యే-తరగతి కొంచెం ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |తక్కువ=[[వర్గం:విశేషంఅయ్యే-తరగతి తక్కువ ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |#default=[[వర్గం:విశేషంఅయ్యే-తరగతి ఎంత ముఖ్యమో తెలియని చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
}} 
 |మంచివ్యాసం=[[వర్గం:మంచివ్యాసం-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
{{#switch:{{{ముఖ్యం}}}
 |అతి=[[వర్గం:మంచివ్యాసం-తరగతి అతిముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |చాలా=[[వర్గం:మంచివ్యాసం-తరగతి చాలా ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |కొంచెం=[[వర్గం:మంచివ్యాసం-తరగతి కొంచెం ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |తక్కువ=[[వర్గం:మంచివ్యాసం-తరగతి తక్కువ ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |#default=[[వర్గం:మంచివ్యాసం-తరగతి ఎంత ముఖ్యమో చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
}} 
 |మంచిఅయ్యేది|మంచీయ్యేది=[[వర్గం:మంచిఅయ్యే-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
{{#switch:{{{ముఖ్యం}}}
 |అతి=[[వర్గం:మంచిఅయ్యే-తరగతి అతిముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |చాలా=[[వర్గం:మంచిఅయ్యే-తరగతి చాలా ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |కొంచెం=[[వర్గం:మంచిఅయ్యే-తరగతి కొంచెం ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |తక్కువ=[[వర్గం:మంచిఅయ్యే-తరగతి తక్కువ ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |#default=[[వర్గం:మంచిఅయ్యే-తరగతి ఎంత ముఖ్యమో తెలియని చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
}} 
 |ఆరంభ=[[వర్గం:ఆరంభ-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
{{#switch:{{{ముఖ్యం}}}
 |అతి=[[వర్గం:ఆరంభ-తరగతి అతిముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |చాలా=[[వర్గం:ఆరంభ-తరగతి చాలా ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |కొంచెం=[[వర్గం:ఆరంభ-తరగతి కొంచెం ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |తక్కువ=[[వర్గం:ఆరంభ-తరగతి తక్కువ ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |#default=[[వర్గం:ఆరంభ-తరగతి ఎంత ముఖ్యమో తెలియని చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
}} 
 |మొలక=[[వర్గం:మొలక-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
{{#switch:{{{ముఖ్యం}}}
 |అతి=[[వర్గం:మొలక-తరగతి అతిముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |చాలా=[[వర్గం:మొలక-తరగతి చాలా ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |కొంచెం=[[వర్గం:మొలక-తరగతి కొంచెం ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |తక్కువ=[[వర్గం:మొలక-తరగతి తక్కువ ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |#default=[[వర్గం:మొలక-తరగతి ఎంత ముఖ్యమో తెలియని చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
}} 
 |తెలీదు = [[వర్గం:వ్యాసంకాని చిత్రలేఖనం పేజీలు |{{PAGENAME}}]]
 |అయోమయం=[[వర్గం:అయోమయం-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |మూస=[[వర్గం:మూస-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |వర్గం=[[వర్గం:వర్గం-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |జాబితా=[[వర్గం:జాబితా-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |దారిమార్పు=[[వర్గం:దారిమార్పు-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |బొమ్మ=[[వర్గం:బొమ్మ-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |పోర్టల్=[[వర్గం:పోర్టల్-తరగతి చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |#default=[[వర్గం:ఇంకా విలువకట్టని చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
}}&lt;!--EndSwitch class--&gt;
{{#switch:{{{తరగతి}}}
|తెలీదు|అయోమయం|దారిమార్పు|మూస|వర్గం|జాబితా|బొమ్మ|పోర్టల్=
|#default=
{{#switch:{{{ముఖ్యం}}}
 |అతి=[[వర్గం:అతిముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |చాలా=[[వర్గం:చాలా ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |కొంచెం=[[వర్గం:కొంచెం ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |తక్కువ=[[వర్గం:తక్కువ ముఖ్యమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
 |తెలీదు=
 |#default=[[వర్గం:ఎంత ముఖ్యమో తెలియని చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
}} &lt;!--EndSwitch importance--&gt;}}&lt;!--EndSwitch Class--&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;includeonly&gt;&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{సమాచారపెట్టె-కావాలి|}}}|అవును|[[వర్గం:సమాచారపెట్టె అవసరమైన చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు|{{PAGENAME}}]]
}}&lt;/includeonly&gt;{{#ifeq:{{{సమాచారపెట్టె-కావాలి|}}}|అవును|
{{{!}} {{#ifeq:{{{చిన్న|}}}|అవును|class=&quot;messagebox small-talk&quot;|class=&quot;messagebox standard-talk&quot;}}
{{!}}-
{{!}} [[బొమ్మ:Nuvola apps kcontrol.png{{!}}32px{{!}}Maintenance]]
{{!}} ఈ వ్యాసానికి తగిన సమాచారపెట్టె అవసరము, లేదా ఇప్పుడున్న సమాచారపెట్టెను ఇంకో మంచి సమాచారపెట్టెతో మార్చాలి. దయచేసి ఇంకో మంచి సమాచారపెట్టె కోసం [[వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/చిత్రలేఖనం/సమాచారపెట్టెలు{{!}}చిత్రలేఖనం సమాచారపెట్టెల జాబితా]]ను చూడండి.
{{!}}}
}}&lt;!--
--&gt;{{#switch:{{{తరగతి|}}}|మొలక={{#ifeq:{{{యాంత్రికం|}}}|అవును|{{మొలకతరగతి
|బేరీజు=Wikipedia:WikiProject/చిత్రలేఖనం/బేరీజు
|ప్రాజెక్టు=Wikipedia:WikiProject/చిత్రలేఖనం{{!}}చిత్రలేఖనం
|మూస=వికీప్రాజెక్టు చిత్రలేఖనం
|వర్గం=యాంత్రికంగా విలువ కట్టబడుతున్న చిత్రలేఖనం వ్యాసాలు
|తొలగింపు={{[[మూస:వికీప్రాజెక్టు చిత్రలేఖనం|వికీప్రాజెక్టు చిత్రలేఖనం]]}} యొక్క యాంత్రికం=అవును ''పారామీటరు''}}}}}}
{{#ifeq:{{{సమీష్టికృషి|}}}|అవును|{{వికీప్రాజెక్టు చేయాల్సిన పనులు|వ్యాసచిరునామా=Wikipedia:WikiProject/చిత్రలేఖనం/సమీష్టికృషి/{{PAGENAME}}}}}}
&lt;noinclude&gt;
{{అడ్డదారి|[[WP:BIO]]}}
{{esoteric}}
== ఉపయోగించే విధానం ==
__NOTOC__


[[వర్గం:వికీప్రాజెక్టు చిత్రలేఖనం|చిత్రలేఖనం]]
[[వర్గం:వికీప్రాజెక్టు మూసలు|{{PAGENAME}}]]

&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>477w29zu16rb9ny8128s0t6gmdudvui</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వర్గం:వికీప్రాజెక్టు చిత్రలేఖనం</title>
    <ns>14</ns>
    <id>211424</id>
    <revision>
      <id>551380</id>
      <timestamp>2026-04-04T07:50:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>వర్గం సృష్టి</comment>
      <origin>551380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="f1cvmd6tx2b6jlc79uj89iojlbu5oyp" xml:space="preserve">ఈ వర్గం చిత్రలేఖనం వికీ ప్రాజెక్టు కోసం</text>
      <sha1>f1cvmd6tx2b6jlc79uj89iojlbu5oyp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551381</id>
      <parentid>551380</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T07:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:వికీప్రాజెక్టులు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>551381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177" sha1="oavde3h0wawt40wl6za04qkn1waovk0" xml:space="preserve">ఈ వర్గం చిత్రలేఖనం వికీ ప్రాజెక్టు కోసం

[[వర్గం:వికీప్రాజెక్టులు]]</text>
      <sha1>oavde3h0wawt40wl6za04qkn1waovk0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211425</id>
    <revision>
      <id>551385</id>
      <timestamp>2026-04-04T08:13:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>పేజీ సృష్టి</comment>
      <origin>551385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="917" sha1="j3k3z3ioixonua8j5wqc86f87tt73vs" xml:space="preserve">{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ద్వితీయ అధ్యాయము|ద్వితీయ అధ్యాయము]]  | వివరములు = |సంవత్సరం= }} 
__NOTOC__ 

'''ప్రథమ అధ్యాయము'''

&lt;poem&gt;

&lt;/poem&gt;

[[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము]]</text>
      <sha1>j3k3z3ioixonua8j5wqc86f87tt73vs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551390</id>
      <parentid>551385</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:22:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>మొదటి పద్యము</comment>
      <origin>551390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1281" sha1="s6y2it55o7s3rlp24f1xqka0vguqjg2" xml:space="preserve">{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ప్రథమ అధ్యాయము|ప్రథమ అధ్యాయము]] | రచయిత = వేద వ్యాసుడు | అనువాదం = | విభాగము = తృతీయ ఖండము | ముందరి = ద్వితీయ ఖండము | తదుపరి = [[విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము/ద్వితీయ అధ్యాయము|ద్వితీయ అధ్యాయము]]  | వివరములు = |సంవత్సరం= }} 
__NOTOC__ 

'''ప్రథమ అధ్యాయము'''

&lt;poem&gt;
వజ్ర ఉవాచ

1. కిం కర్తవ్యం మనుష్యేణ కిం కుర్వం సుఖమేధతే
అస్మిల్లోకే పరేచైవ కేనాప్నోతి మహత్సుఖం

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10

11.

12.

13.

14.

15.

16.

17.

18.

19.

20.

21.

22.

23.

24.

25.

&lt;/poem&gt;

[[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము]]</text>
      <sha1>s6y2it55o7s3rlp24f1xqka0vguqjg2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము</title>
    <ns>14</ns>
    <id>211426</id>
    <revision>
      <id>551386</id>
      <timestamp>2026-04-04T08:14:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <comment>వర్గం సృష్టి</comment>
      <origin>551386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="133" sha1="2zkf8at45uhk2m5ry79oym9uf6ct83o" xml:space="preserve">ఈ వర్గం విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము కోసం</text>
      <sha1>2zkf8at45uhk2m5ry79oym9uf6ct83o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551387</id>
      <parentid>551386</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T08:15:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Veera.sj</username>
        <id>443</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>551387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="223" sha1="0isgj18ipbwxqgqnqrfpb1k2wjafvyz" xml:space="preserve">ఈ వర్గం విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము/తృతీయ ఖండము కోసం

[[వర్గం:విష్ణు ధర్మోత్తర పురాణము]]</text>
      <sha1>0isgj18ipbwxqgqnqrfpb1k2wjafvyz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211427</id>
    <revision>
      <id>551392</id>
      <timestamp>2026-04-04T08:33:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551392</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2598" sha1="5vdwk18obfa9bugojdhc1l3hzgi9x4c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|42}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''ఆకుమళ్లు'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
యెయ్యవె గూడా నాపిల్లా
తియ్యని పాటలు పాడేమే!

పాటా పాటలు కలిపేస్తే * పరుగిడు నీరూ మళ్లల్లో {{float right|॥యెయ్యవె॥}}

{{c|.....   ..... .....}}

సెపుకుంటా మనవీ యినవే
ఓ సోకుపిల్ల, * నా గోరు వంక {{float right|సెపుకుంటా...}}

నాకోసం యెదురు సూసీ * నాగుండె తలుసు కోనీ
పిల్లా నే నొచ్చేయేల * ఘల్లు మనే మెళ్లో కాసులు {{float right|సెపుకుంటా...}}

నీరు లేక దాగ మేసి * నారు వాడీ పోతూంటే
నారాక నామాట * నారు మడికి నీ రౌతయి  {{float right|సెపుకుంటా...}}

నారు మొక్క నల్లనే * నాపిల్ల తెల్లనే
నీ రొస్తె నే నొస్తె * మొక్క పచ్చ నౌతాది పిల్ల నల్ల నౌతాది {{float right|సెపుకుంటా...}}

{{c|.... .... ....}}

వెయ్యరోయి గూడ యెయ్యరా
     ఓసిన్ని బావ
యెయ్యరోయి గూడ వేయరా

వాడిపోనై నారుమళ్ళు * యేడిగాడ్పు యిసురుతాది
జోడుకలిపి నీళ్ళుతోడరా * నాసిన్ని బావ * పల్లనీళ్ళు మళ్ళ కెత్తరా

తూర్పుమబ్బు యెయ్యలేదురా
నాసిన్ని బావ * తొలకరించి ಜల్లు కురవదోయ్
పచ్చనైన ఆకుమళ్ళు * వెచ్చనారి మూన లెండె

బలం పొంగ తాడు పట్టరా
నా సిన్నిబావ * పొలంపడుసు సక్కిలెట్టరా
నన్ను సూసి నవ్వబోకురా
ఓ సిన్ని బావ * పొన్నపూవు సెవిని బెడితిరా
తేనెలూరు నాసిగ్గులు * పాన మిచ్చు నా సొగసులు
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|గోధూళి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5vdwk18obfa9bugojdhc1l3hzgi9x4c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:ఆంధ్ర వాఙ్మయ చరిత్ర.pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211428</id>
    <revision>
      <id>551393</id>
      <timestamp>2026-04-04T08:38:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Edla praveen</username>
        <id>6529</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'స్థలమున నుండనీరాదు. వారి యమరమాగాణములు దఱచుగ మారుచుండెడివి. కావున వంశపారంపర్యముగ నమర నాయకులకొక సీమ నేలుటకు గాని యందు దము యధికారమును స్థిరముగ నెలకొల్పుటకు గాని సాధ్యమయ్య...'</comment>
      <origin>551393</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3877" sha1="sd19qfvjtj0haxwbljlyowoklantfph" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Edla praveen&quot; /&gt;{{rh|దాక్షిణాత్యాంధ్ర సాహిత్యము |5|}}&lt;/noinclude&gt;స్థలమున నుండనీరాదు. వారి యమరమాగాణములు దఱచుగ మారుచుండెడివి.
కావున వంశపారంపర్యముగ నమర నాయకులకొక సీమ నేలుటకు గాని
యందు దము యధికారమును స్థిరముగ నెలకొల్పుటకు గాని సాధ్యమయ్యెడిది
కాదు. ఇందువలన రాయ సామ్రాజ్యమునం దమర నాయకులు చిరకాలము
ప్రబలుటకు వీలు లేక పోయినది. కాని రక్కసి తంగడి యుద్ధానంతరము
రాయసామ్రాజ్య పరిస్థితులు మారిపోయినవి. రాయల కై జీతము బలము
లన్నియు సమసెను. క్రొత్తదళములను గూర్చుటకు వలసిన ధనము రాయ
భండారమున లేకపోయెను. కావున రాయలకు అమరనాయకులను దన యాజ్ఞా
నిబద్దులను సేయజాలు శక్తి లేకపోయెను. తత్కారణమున అమర నాయకులు
పెచ్చు పెరిగి తమ యమర సీమలయందు నెలకొని నూతన సంస్థానములను
స్థాపించిరి. ఇట్లు వెలువడిన నూతన సంస్థానములలో బ్రబలమైనవి మధుర
తంజాపుర జింజి నాయక రాజ్యములు.

ఈ రాజ్యస్థాపకులు తొలుదొల్త తక్కిన అమరనాయకులవలె రాయల
కడనుండి కొన్ని గ్రామములను నాయంకరముగ బడసిన వారలె. రక్కసి-కంగడి
యుద్ధానంతరము రాయసామ్రాజ్యమున వఱలు చుండిన యరాజక స్థితిని సందర్భ
పఱచుకొని తమశక్తి సామర్థ్యములవలన జుట్టుపట్ల నుండిన యమర నాయకు
లను జయించి విస్తారమగు రాష్ట్రముల నాక్రమించుకొని రాయలవారికి
మ్రింగరాని కడులైరి. జీర్ణకర్ణాట సామ్రాజ్యమును బునరుద్ధరింప గంకణము
గట్టుకొన్న తిరుమల దేవరాయలకు వారిని దన యధికారము క్రిందికి దెచ్చు
కొనుటకు శక్తి చాలకపోయెను. ఒక ప్రక్క తురకల దండయాత్రలు, మఱి
యొక ప్రక్క సామ్రాజ్యాధిపత్యము కొఱ కళియరామరాజు పుత్రుడు తిమ్మ
రాజు కుట్రలు. ఈ పరిస్థితులందు విజయనగరమున నుండుట (శ్రేయస్కరము
గాదని రాజధానిని పెనుగొండకు మార్చి రాయలను వెంటనిడుకొని యచటికి
బోయెను. మఱియు నమరనాయకుల నందఱను దన కనుకూలురుగ జేసికొను&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sd19qfvjtj0haxwbljlyowoklantfph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211429</id>
    <revision>
      <id>551395</id>
      <timestamp>2026-04-04T08:49:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551395</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2958" sha1="hfwfh8b6pxbtn1ilzq47z1qicx4yun4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|43}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
సుళ్ళుసుట్టి పరుగు లెత్తెరా
ఓ వలపుబావ * మళ్ళుకట్టి బతుకు నింపరా

{{c|.... .... ....}}

ఆకు మళ్ళాకు నీ * రాకు మళ్ళాకు పోయి
లచ్పూ మామా నీ * మచ్చా మాయా

సోగా మీసాల సోకు * సొంపూతలపాగ సోకు
ఊగేటి వొళ్ళు సోకు * రాగాల గొంతు సోకు {{float right|॥లచ్చుమామా॥}}

దండా కడియాల యెలుగు * కండాల సుళ్ళు సుట్టు
నల్లాది నీది రొమ్ము * వొళ్ళూ ఝల్లనిపిస్తవి  {{float right|॥లచ్చుమామా॥}}

జోడూ జోడూ కలిపి * గూడెత్తి నీరోద్దం
నువ్వూ కొండాల రాజు * నేనే గోదారి నదిని  {{float right|॥లచ్చుమామా॥}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 43
|bSize = 387
|cWidth = 32
|cHeight = 24
|oTop = 252
|oLeft = 179
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}'''పంట పదం'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
పంట పండిస్తాము పాలాయ బావా
కుప్ప వేయిస్తాము కొలతోట రావా

సాల తోలిస్తావు * సేల నీరెడతావు
ముదురాకు వూడ్పిస్తె * మూనలే తిరుగు  {{float right|॥పంట॥}}

కలుపు తీయిస్తావు * గట్ల వేయిస్తావు
కొడవళ్ళు సేయించి * కోత కోయిస్తావు {{float right|॥పంట॥}}

కుప్ప నూర్పించాలి * కుందనం కట్టాలి
పొలిపాట పాడాలి * తొలిగింజ తేవాలి  {{float right|॥పంట॥}}

సంకురాత్రొస్తాది * సంబరము సేయాలి
దోర యెన్నెల సీర * బేర మాడాలి {{float right|॥పంట॥}}

పుట్టింటి కెళ్ళాలి * పులగాలు కలపాలి
కులుకుతో యెన్నెట్లో * తలపు లూరాలి  {{float right|॥పంట॥}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 43
|bSize = 387
|cWidth = 32
|cHeight = 24
|oTop = 252
|oLeft = 179
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం- 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hfwfh8b6pxbtn1ilzq47z1qicx4yun4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211430</id>
    <revision>
      <id>551396</id>
      <timestamp>2026-04-04T09:02:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551396</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="0y93an9giyfrjenkl6auswuh6muxkj1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|44}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''పొలి'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
పొలో పొలో పొలి పొలి పొలి * దూడల్ని తేలేమూ
దున్నల్ని నడిపేమూ * మిలమిలా బంగారు
వెలిగేనూ గింజాలూ  {{float right|॥పొలో॥}}

సుక్కల్లో నే నవ్వు * సక్కటెన్నెల సామీ
కుప్పా మద్దెన కులుకూ * కుందానం కట్టా {{float right|॥పొలో॥}}

దూగార మండీని * పోగుల్లు పెట్టేమూ
యెగరేసీ రాశీని * యెత్తేమూ గింజాలూ  {{float right|॥పొలో॥}}

తొండం దేవర చేటా * తొలికట్టా కళ్ళామూ
పాలేళ్ళా వంతయితే * పనివాళ్ళ మా టేటో  {{float right|॥పొలో॥}}

బరువూలా బస్తాలూ * దొరగాదే సేరూనూ
యెన్నూగుత్తుల నేరూ * సిన్నీ పిచికల గుంపూ  {{float right|॥పొలో॥}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 44
|bSize = 387
|cWidth = 26
|cHeight = 24
|oTop = 263
|oLeft = 177
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}'''సోదె'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
ఆవో యమ్మ తల్లి * బాగ్గెం గల సేయి
పతీష్ట గల సేయి * దివ్వెంగ నడిసేటి
తీరైన సేయి * ఇది పైడి రేకా
ఇది యెండీ రేకా * ఎండి నీ రాజంట
పైడి నీ వమ్మా * ఒక టంటె ఒకటి
రెండంటె రెండు * ఒకటి రెండూ కలిసి
ఒకటేను తల్లీ * తొలి దెసే కాదు
మలి దెసే కాదు * ఉత్తరా న్నుం చొచ్చె
ఊకొట్టు వార్త * ఇది గంగ వేలు
ఇది యమున వేలు * గంగ యమునా కలిసి
సంగమించేనె * మందార తా వమ్మ
మల్లెలా తావి * మందార మల్లెలే
అందాలు నీ జడను
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 44
|bSize = 387
|cWidth = 26
|cHeight = 24
|oTop = 263
|oLeft = 177
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|గోధూళి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0y93an9giyfrjenkl6auswuh6muxkj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211431</id>
    <revision>
      <id>551397</id>
      <timestamp>2026-04-04T09:06:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551397</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2057" sha1="h0z1lmf2ailny86fgyn1ghggvp1bjf1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}అంజలి&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}శ్రీ బూచూరు రామానుజులు రెడ్డిగారు&lt;/p&gt;}}


{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;తరుణగౌతమీ తుంగభద్రా తరంగ
శీతశీకర సేవ్య ప్రపూతగాత్రి!
కృష్ణరా ఫ్రీడ్గతిక్కనోత్కృష్ట వీర
పటుశరోద్భూత ఛటఛటాద్భసితమూర్తి!&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;


{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;ఆంధ్రమాతరో! తావకీనాంఘియుగళిఁ
గానుకగ నొక్క భ క్తిప్రసూన మెంచి
యుంచితిని; మించుకృపను లాలించి నీవు
కొనఁగ దే తల్లి! నను కృతార్థునిగఁ జేయ.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;


{{rule |6em }} 


వోటు నాటిక
శ్రీ గాడిచెర్ల హరిసర్వోత్తమ రావు గారు, ఎం. ఏ.
నాంది
ఏవూర జూచినా వోటే
సూత్రధారుడు:-
ఏవాడ జూచినా వోటే
ఏనోట జూచినా వోటే
దీ వోటులోన
ఏ మున్న
&quot;ఓయన్న నీ వెయ్యి వోటు
నే పోయి మంత్రి నౌతాను”
అంటాడు అడిగేటివాడు.
వింటాడు వో;టిచ్చెటోడు.
ప్ర్రవేశము “వోటరు”, “అభ్యర్థి&quot;
వోటరు:—మంత్రియై తే దాన మహిమయేముంది?
అభ్యర్థి : —నాల్గు వేలూ నాకు నెలకు వస్తుంది.
వోటరు:—అంతజీతం బిచ్చి అధికార మిచ్చి
నౌకరుగ నే నిన్ను నియమించవలెనా!&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h0z1lmf2ailny86fgyn1ghggvp1bjf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211432</id>
    <revision>
      <id>551398</id>
      <timestamp>2026-04-04T09:10:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551398</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2663" sha1="f6wdwzap0y6yos5q6t1d2o5quipgouk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|45}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''గొల్లభామ'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
నాతోటి మాటాడు గొల్లభామ * నా పక్క నడుతువే గొల్లభామ
అందమైన నీసూపులు సోకుపిల్లా * ముందుదారి యెలుగులే సోకుపిల్లా
పెదిమెలోని నవ్వుతో ముద్దుగుమ్మా * నిదురలేచు మల్లెలే ముద్దుగుమ్మా
కొండపక్క కోనలోన వగలమారీ * యెండితీగె యేటిదరిని వగలమారీ
యెల్లమబ్బు లాలమందు సిన్నదానా * మళ్ళవేతు పేర్లపిలతు సిన్నదానా
యెన్నెలిచ్చు చందమామ మామపిల్లా * వన్నెలిచ్చు పూలతీగె మామపిల్లా
సుక్కసుక్కకు దారువేసి పూలబామా * సోద్దెమాడి తిరుగుదామె పూలబామా
&lt;/poem&gt;

{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 45
|bSize = 387
|cWidth = 20
|cHeight = 24
|oTop = 224
|oLeft = 183
|Location = center
|Description = 
}}

{{p|fs125|ac}}'''గోపిక'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
పాలమ్మపాలు * తియ్యన్ని పాలు
తెల్లావు పాలు * తెల్లవంగోలావు
పొదుగుల్ల పాలు

పెరుగమ్మ పెరుగు * యెన్నెల్ల పెరుగు
రాయంటి పెరుగు * తోడెట్టి తెచ్చాను
దోరావు పెరుగు

యన్నమ్మ యన్న * యెండంటి యన్న
కమ్మన్ని యన్న * కపిల గోవూపాల
కవ్వాల యన్న

వలపమ్మ వలపు * పాలంటి వలపు
యన్నంటి వలపు * నారూపు సోకులో
నవ్వేటి వలపు * నాసూపు రేకలో
నల్లన్ని వలపు
&lt;/poem&gt;

{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 45
|bSize = 387
|cWidth = 20
|cHeight = 24
|oTop = 224
|oLeft = 183
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం-2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f6wdwzap0y6yos5q6t1d2o5quipgouk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/7</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211433</id>
    <revision>
      <id>551400</id>
      <timestamp>2026-04-04T09:24:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551400</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5854" sha1="52j06l6kad4cb89l2ah8ufh64rjwt7j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}నియంతల విద్యావిధానములా ప్రపంచమునకు ఆదర్శములు?&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}శ్రీ ఉప్పులూరి రామశాస్త్రి గారు&lt;/p&gt;}}
దేశ స్వాతంత్యం అనేపదం ఇప్పుడు ప్రపంచంలో అన్ని దేశాల్లోనూ మిన్ను ముట్టుతోంది. ఇది శుభసూచకమే. వెల్పుదొరగారు చెప్పినట్లు ప్రపంచమంతా ఒకే పెద్దకుటుంబంగా భావించి భిన్న భిన్న రాజ్యాలన్నీ ఈ కుటుంబంలో భిన్నభిన్న సభ్యుల మనే 
ఉత్కృష్ట భావం వృద్ధిపొందితే దేశముల స్వాతంత్య్రం ప్రపంచ స్వాతంత్యనికీ ప్రపంచశాంతికి పునాది అవుతుంది. ఇది జరిగినా 
జరగక పోయినా వాంఛింపదగిన ఆదర్శంమాత్రం అవును.


ప్రస్తుతం సాగుతూన్న వివిధ దేశముల రాజ్యాంగవిధానాలు చూస్తే తమ తమ దేశముల స్వాతంత్యం పేరిట ఇతర దేశములు స్వాతంత్యంనికి అవాంతరాలు తెచ్చి పెట్టడమే ఆదర్శంగా ఏర్పడినట్లు స్పష్టమవుతోంది. 

ఆ దేశాన్ని బాగుచేస్తాం, ఈ రాజ్యాన్ని మరమ్మతు చేస్తాం అంటూ బలముగల రాజ్యాలవారు బలహీనులను కబళించుతున్న కథలు అందరూ వింటూఉన్నవే. వర్తమానంలో ఏదో సాగిపోతోంది. భవిష్యత్తుకైనా ఈ విచ్చలవిడి వ్యాపారం అంతమయ్యే మార్గం ఏదైనా ఉన్నదా అంటే ఆచిహ్నలు ఏమీ కనబడడంలేదు. ముదురుకారు పెద్దలంతా పెడదోవలు పట్టితే పట్టేరు; లేతకారు పిల్లలైనా మంచి శిక్షణ, మంచి కట్టుబాట్లు, మంచి ఆదర్శాలతో తరిఫీదు అయితే భవిష్యత్తు ప్రపంచ శాంతి కొంత భద్రంగానే ఉటుందని అయినా సంతోషించవచ్చు; అది కూడా కనబడడం లేదు.


పడమట దేశాలలోకల్లా బలముగల దేశాలుగా ఎంచబడుతూన్న జర్మనీ, ఇటలీ, రుష్యా దేశాలో నియంతల పరిపాలనముల క్రింద
సాగుతున్న విద్యావిధానాలు చూస్తే ఆవిధానాలు వారిదృష్టి ప్రకారం వారివారి దేశాభ్యుదయానికి తాత్కాలికంగా సహాయపడే వైనా 
ప్రపంచ శాంతికి కొద్ది గొప్పభేదాలతో శాశ్వతంగా వినాశకరమైన వని తోస్తున్నది.


ఇప్పుడు జర్మనీలో పాఠశాలలో నేర్పబడు చున్న విద్యావిధానం చూస్తే విద్యార్థులలో విదేశస్థులపై ద్వేషము పురికొల్పుట, విదేశస్థులను
సాధించుటకు అవసరమైన వైజ్ఞానిక రహస్యములను నేర్పుట - ఇవే ప్రధానముగా ఉన్నవి. పాఠశాలలలో ప్రతి తరగతి గదిలోను జర్మనీ ఛాన్సుల్లోర్ అగు హిట్లరు యొక్క బొమ్మ ఉంటుంది. ఉదయం సాయంత్రం ప్రార్ధనలలో ముఖ్యంగా ఈయనను గురించే స్మరించడం జరుగుతుంది. ఆదేశపునాయకుడు గనుక ఇట్లా చేయడంలో అంతగా తప్పులేక పోవచ్చు. నాజీవాచకపుస్తకాలలో జర్మనీ యొక్క గొప్పతనాన్ని చూచి ఓర్వలేక చుట్టుప్రక్కల దేశాలవారు అసూయా భావంతో చేసినపన్నుగడల ఫలితమే చిన ప్రపంచ మహాయుద్ధమని వ్రాశారు. బయట ఇటువంటి ప్రచారాలు, లోపల తమ దేశములో పుట్టి పెరిగి తమ దేశపుఉప్పు గంజి తింటూ బయట వారితో ఏకమై తమదేశాన్ని నాశనం చేయాలని ప్రయత్నించిన దేశద్రోహులు తమ దేశముయొక్క విపత్తుకు కారణమైనారని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>52j06l6kad4cb89l2ah8ufh64rjwt7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211434</id>
    <revision>
      <id>551402</id>
      <timestamp>2026-04-04T09:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551402</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5996" sha1="n9av8j5o6xje6dzc0s3x74aauchiwqp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆపుస్తకాలలో వ్రాస్తూ వీటినన్నిటిని తొక్కవలెనని వారి ప్రబోధం. ప్రపంచశాంతి సభ అనేది వట్టి బూటకం అని, యాదులను
కమ్యూనిష్టులను నాశనం చేయాలని వారివాదం. ఇటువంటి బోధలతో తయారయ్యే విద్యార్థులు ప్రపంచశాంతికి ఎంతవరకు సుముఖంగా ఉండగలరో మనము ఊహింపవచ్చు.


ఇక ఇటలీలో ముసోలినీగా రున్నారు. ఫాసిస్టు సిద్దాంత ప్రచారకులు. ఇటలీలో విద్యావిధానానికి తన వూహలలో ఉన్న ఆకారం 
కల్పించడానికి ప్రజ్ఞ అంతను ధారపోస్తున్నారు. బడిలో చెప్పే పుస్తకాలు చదువుకొని కత్తి తుపాకి చేత పట్టుకుంటే, విద్యార్థి సరియైన ఫాసిస్టు పాత్రను నిర్వహించేటట్లు ఉండాలి. ఇది వీరి ఆదర్శం. బడులలో ప్రతిగదికి ఫాసిస్టు నాయకులలో ఒక్కొకరి పేరు పెట్టేరు; ఉపాధ్యాయులకు ఫాసిస్టు దుస్తులని ప్రత్యేకపు దుస్తులు;చదివే పుస్తకాలలో ఇటలీ దేశముయొక్క వీరత్వము, ఫాసిజము యొక్క
ఉత్కృష్టత, సైనికాభివృద్ధికి గాను హెచ్చవలసిన ఆవశ్యకత - ఇవే ముఖ్యమైన పాఠములు. పిల్లలమనస్సులలో చక్కగా నాటునట్లు
ఈ పాఠాలు వ్రాశారు. ఫాసిస్టు నియంతలలో శాంతి అనేది మిథ్యయని బహిరంగం గానే ప్రకటిస్తున్నారు.

జనాభా
రుష్యాలో సోవియటు ప్రభుత్వం వారి ప్రయత్నాలు ప్రజల నందరిని కమ్యూనిస్టు సిద్ధాంతంలో తయారుచేయవలెనని అనగా సంపూర్ణ
ఆస్తిరహిత సంఘము యొక్క సిద్ధాంతములలో చిన్నతనంనుండి పిల్లలలో సాంఘికపు ఆదర్శాలు పెంపొందింపవలెనని వారి ఆశయం. ఇందుకుగాను చిన్నతనంనుండి పిల్లల చేతనే సభలు ఏర్పాటు చేయించడం, కర్మాగారాలకు తీసుకొని అక్కడ విషయములు బోధ చేయడం- ఇవే వారి ప్రాథమిక విద్యలో ముఖ్య భాగములు. ప్రపంచంలోని బీద జనుల సమస్యలూ, పనిపాటల వారి సమస్యలూ, ఉగ్గుపాలతో నూరి పోయడం, ధనికుల మీద పెట్టుబడిదారుల మీద ద్వేషం పురికొల్పడం వీరి ఆశయాలు. వీరు ప్రచురించిన మొదటి
వాచకపుస్తకంలో ఆఖరున ఇట్లా వ్రాసి ముగించారు. మన మందరము ప్రపంచ కార్మిక సంఘములో సభ్యులమని గుర్తింపవలెను; మన మందరము ఏకోన్ముఖులమై పోరాడి సామ్రాజ్య తత్వమును నిర్మూలనము చేయవలెను. రుష్యాలో విద్యార్థులకు అనుదినము నేర్పే పాఠము లివే. ప్రపంచంలోని బహు సంఖ్యాకుల భాతృత్వమునకు తోడ్పడంచేత ప్రపంచపు శాంతిని సమకూర్చ వలెననడం వీరి యుద్దేశం.


వివిధమైన ఈ విద్యా విధానాలు పరిశీలించి చూస్తే భీతితో కూడిన భవిష్యత్తుకు దారి చూపి స్తున్నవని తోచును. ప్రపంచ శాంతి ఇప్పటి
కైనా ఏర్పడు సూచనలు కనుపింపవు. మానవ సంఘములోని కొందరి పట్లగాని ఇరుగు పొరుగు దేశముల వారిపట్లగాని అసూయ, 
అనుమానము, శోధము పెంపొందింపచేస్తూ వీటికితోడుగ యుద్ధతంత్య్రం పంట్ల ఆసక్తిని ఇనుమడింప చేసేవారి విద్యావిధానములు 
ప్రపంచానికి ఎంతమాత్రం ఆదర్శాలు కాజాలవు. సకలమానవ సౌభ్రాతృత్వమే ఆదర్శముగ ఉంచుకొని ఒక్కొక్కడు తన సత్యశాంత 
ప్రవర్తన&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n9av8j5o6xje6dzc0s3x74aauchiwqp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551403</id>
      <parentid>551402</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T09:40:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <origin>551403</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5999" sha1="fr998nj05y7fvkebp9mxdrtmmt2350h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆపుస్తకాలలో వ్రాస్తూ వీటినన్నిటిని తొక్కవలెనని వారి ప్రబోధం. ప్రపంచశాంతి సభ అనేది వట్టి బూటకం అని, యాదులను
కమ్యూనిష్టులను నాశనం చేయాలని వారివాదం. ఇటువంటి బోధలతో తయారయ్యే విద్యార్థులు ప్రపంచశాంతికి ఎంతవరకు సుముఖంగా ఉండగలరో మనము ఊహింపవచ్చు.


ఇక ఇటలీలో ముసోలినీగా రున్నారు. ఫాసిస్టు సిద్దాంత ప్రచారకులు. ఇటలీలో విద్యావిధానానికి తన వూహలలో ఉన్న ఆకారం 
కల్పించడానికి ప్రజ్ఞ అంతను ధారపోస్తున్నారు. బడిలో చెప్పే పుస్తకాలు చదువుకొని కత్తి తుపాకి చేత పట్టుకుంటే, విద్యార్థి సరియైన ఫాసిస్టు పాత్రను నిర్వహించేటట్లు ఉండాలి. ఇది వీరి ఆదర్శం. బడులలో ప్రతిగదికి ఫాసిస్టు నాయకులలో ఒక్కొకరి పేరు పెట్టేరు; ఉపాధ్యాయులకు ఫాసిస్టు దుస్తులని ప్రత్యేకపు దుస్తులు;చదివే పుస్తకాలలో ఇటలీ దేశముయొక్క వీరత్వము, ఫాసిజము యొక్క
ఉత్కృష్టత, సైనికాభివృద్ధికి గాను జనాభా హెచ్చవలసిన ఆవశ్యకత - ఇవే ముఖ్యమైన పాఠములు. పిల్లలమనస్సులలో చక్కగా 
నాటునట్లు ఈ పాఠాలు వ్రాశారు. ఫాసిస్టు నియంతలలో శాంతి అనేది మిథ్యయని బహిరంగం గానే ప్రకటిస్తున్నారు.


రుష్యాలో సోవియటు ప్రభుత్వం వారి ప్రయత్నాలు ప్రజల నందరిని కమ్యూనిస్టు సిద్ధాంతంలో తయారుచేయవలెనని అనగా సంపూర్ణ
ఆస్తిరహిత సంఘము యొక్క సిద్ధాంతములలో చిన్నతనంనుండి పిల్లలలో సాంఘికపు ఆదర్శాలు పెంపొందింపవలెనని వారి ఆశయం. ఇందుకుగాను చిన్నతనంనుండి పిల్లల చేతనే సభలు ఏర్పాటు చేయించడం, కర్మాగారాలకు తీసుకొని అక్కడ విషయములు బోధ చేయడం- ఇవే వారి ప్రాథమిక విద్యలో ముఖ్య భాగములు. ప్రపంచంలోని బీద జనుల సమస్యలూ, పనిపాటల వారి సమస్యలూ, ఉగ్గుపాలతో నూరి పోయడం, ధనికుల మీద పెట్టుబడిదారుల మీద ద్వేషం పురికొల్పడం వీరి ఆశయాలు. వీరు ప్రచురించిన మొదటి
వాచకపుస్తకంలో ఆఖరున ఇట్లా వ్రాసి ముగించారు. మన మందరము ప్రపంచ కార్మిక సంఘములో సభ్యులమని గుర్తింపవలెను; మన మందరము ఏకోన్ముఖులమై పోరాడి సామ్రాజ్య తత్వమును నిర్మూలనము చేయవలెను. రుష్యాలో విద్యార్థులకు అనుదినము నేర్పే 
పాఠము లివే. ప్రపంచంలోని బహు సంఖ్యాకుల భాతృత్వమునకు తోడ్పడంచేత ప్రపంచపు శాంతిని సమకూర్చ వలెననడం వీరి యుద్దేశం.


వివిధమైన ఈ విద్యా విధానాలు పరిశీలించి చూస్తే భీతితో కూడిన భవిష్యత్తుకు దారి చూపి స్తున్నవని తోచును. ప్రపంచ శాంతి 
ఇప్పటి కైనా ఏర్పడు సూచనలు కనుపింపవు. మానవ సంఘములోని కొందరి పట్లగాని ఇరుగు పొరుగు దేశముల వారిపట్లగాని 
అసూయ, అనుమానము, శోధము పెంపొందింపచేస్తూ వీటికితోడుగ యుద్ధతంత్య్రం పంట్ల ఆసక్తిని ఇనుమడింప చేసేవారి విద్యావిధానములు ప్రపంచానికి ఎంతమాత్రం ఆదర్శాలు కాజాలవు. సకలమానవ సౌభ్రాతృత్వమే ఆదర్శముగ ఉంచుకొని 
ఒక్కొక్కడు తన సత్యశాంత ప్రవర్తన&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fr998nj05y7fvkebp9mxdrtmmt2350h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211435</id>
    <revision>
      <id>551405</id>
      <timestamp>2026-04-04T09:50:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551405</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5459" sha1="gxkj8gwf1itpwvz7e0f6mc060lo1zaq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చేత పరునితప్పును దిద్దుచు తదర్థమై కష్టములునైన సహించుచు అందరూ అందరి మేలుకై పాటుపడవ లెనను ఉత్తమ ధర్మమును విద్యార్దులకు అలవరచుటయే నిజమైన విద్య కాగలదు. తమ దేశ స్వాతంత్య్రానికి తమ దేశ సౌభాగ్యానికి ఎంత పాటుపడినా ఇతరుల స్వాతంత్య్రానికి కూడ భంగము కలుగని విధంగా విద్యా విధానాన్ని విద్యార్థిశిక్షణాన్ని సంస్కరిస్తేనే కాని నిజమైన శాంతికి అవకాశములు ఏర్పడ జాలవు. 


కేవలం స్వదేశాభిమానం, వ్యక్తి స్వాతంత్యం ఆదర్శంగా పెట్టుకొని విద్యా విధానాన్ని సాగిస్తూన్న అమెరికా వంటి దేశాలు కూడా దాని
దుష్ఫలములను పొంది పశ్చాత్తప్తులై నైతిక విషయమున ప్రాచ్యాదర్శమునుబట్టి విద్యావిధానాన్ని సవరించుకోవలెనని ఆలోచనలు చేస్తూన్నట్లు తెలుస్తున్నది. ప్రాచ్యప్రపంచంలో చైనా, జపాను, టిబెట్టు, బర్మా, సయాము, మంచూరియా మంగోలియా, మొదలగు దేశములలోని వారు &quot;అహింసా పరమోధర్మః&quot; అనుధర్మమును ప్రపంచమునకు బోధించిన బుద్ధభగవానుని మతాన్ని అవలంబించిన 
వారే అయియున్నందున వారు నేడు పాశ్చాత్య పద్ధతులమీది వ్యామోహము వల్ల పెడదోవను పట్టినా త్వరలోనే తమ తప్పు
తెలుసుకొని విద్యావిషయంలో ప్రాచీనమగు పునాదులను పునఃప్రతిష్ఠింతురని వూహింపవచ్చును.


ఇక &quot;లోకా స్సమస్తా స్సుఖి నో భవంతు&quot; అన్న ధర్మసూత్రాన్ని బోధించిన మహర్షులకు పుట్టినిల్లయిన భారత దేశంలో, విద్యావిధానం 
ఆసూత్రాన్ని అనుసరించే ఉండాలని వేరే చెప్పనక్కర లేదు. కాబట్టి లోకాభ్యుదయం కోరే పెద్దలందరూ తప్పుదారిని పట్టిన ఇప్పటి 
విద్యావిధానాన్ని మార్చి, సక్రమమార్గానికి త్వరలో త్రిప్పడం అత్యావశ్యకం. ప్రపంచాన్ని డీకొని నిలవడానికి అవసరమైన ప్రవృత్తి
మార్గంలో ఎంత అఖండదీసంపన్నత గడించినా లోకకళ్యాణమున కవసరమైనప్పుడు నివృత్తి మార్గావలంబనం వదలకుండా అనుష్ఠించే నైతిక శిక్షణ మీద దాని నాధారపరచడం ప్రధమ సూత్రంగా గ్రహించవలెను.


{{rule |6em }} 

హేరుటోను.
లోకోత్తరమగు ఈ సుగంధ తైలము తలకు రాచి మర్దన చేయుటచే శిరోజముల
సోగగా పెంచి, కాంతి నిచ్చి, కుదుళ్లు గట్టిపరచును. మెదడునకు చలువ కలుగ జేసి జ్ఞాపక
శక్తి వృద్ధిచేయును. తెల్ల వెండ్రుకలను క్రమముగా నల్ల పరచును. నిద్రలేమిని, విచారమును
అంటు మాన్పును. వ్యాధులనుండి కాపాడును.
అ అద్భుత చికిత్స
డాక్టరు టి. బి. రాజుగారి తామర తైలము.
ఈ తామరమ౦దును ఉపయోగించుట చే తామరతీట, చర్మముపై మచ్చలు, కుష్ఠుమచ్చలు, నివారణమగును,
డాక్టరు, టి. బి. రాజు.
కృష్ణా ఆయుర్ వేదిక్ మెడికల్ వర్క్సు, ఉండి (పోస్టు), పశ్చిమ గోదావరిజిల్లా,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gxkj8gwf1itpwvz7e0f6mc060lo1zaq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211436</id>
    <revision>
      <id>551407</id>
      <timestamp>2026-04-04T09:59:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551407</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2404" sha1="3irkgjobmi6pdqu6qnwtshgnmkwo54u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}శ్రీమహానంది క్షేత్రము&lt;/p&gt;}}
సుప్రసిద్ధ శైవక్షేత్రములలో పేర్కొన దగినవి ఆంధ్ర దేశమునందుండుట ఆంధ్ర జాతీయ ప్రతిష్ఠకు నుద్దీపకములు. శ్రీ శైలము, మహానంది. ఇవి రెండును కాశీ క్షేత్రముతో ఢీకొనునట్టి గణ్యత కాంచినవి. ఈ రెంటిని రానుండు మాఘమాసమున మహాశివరాత్రి పర్వకాలమున వేలకొలది యాత్రికులు దర్శించి మహదానందము పొందగలరు. అందు శ్రీ శైలము ప్రాచీనతరము. ఆదిశంకరుడే స్తోత్రరూపకముగా దాని నీకింది శ్లోకములలో కొనియాడినాడు.

{{Css image crop
|Image = Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.9_(1936).pdf
|Page = 10
|bSize = 458
|cWidth = 365
|cHeight = 266
|oTop = 156
|oLeft = 27
|Location = center
|Description = 
}}

{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;సంధ్యారంభ విజృంభితం శ్రుతి శిర
స్థానాంత రాధిష్ఠితం,
సప్రేమభ్రమరాభిరామ మసకృ
త్సద్వాసనా శోభితం,
భోగీంద్రాభరణం సమస్తసుమనః
పూజ్యం గుణావిష్కృతం,
సేవే శ్రీగిరి మల్లికార్జునమహా
లింగం శివాలింగితమ్.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;


{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;భృంగీచ్ఛానట నోత్కటః కరిమద
ాహీ స్ఫురన్మాధవా
హ్లాదో నాదయుతో మహాసితవపుః
పంచేషుణాచాదృతః
సత్యక్ష స్సుమనో వనేషు స పున
స్సాక్షా న్మదీయే మనో
రాజీవే భ్రమరాధిపో విహరతాం
శ్రీ శైలవాసీవిభుః.&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3irkgjobmi6pdqu6qnwtshgnmkwo54u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211437</id>
    <revision>
      <id>551408</id>
      <timestamp>2026-04-04T10:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551408</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3037" sha1="924ku5ts6ahva1d5k0wbzwwsyexo1vq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;మహానందికి ఇటీవల మహోత్తమ ప్రఖ్యాతి కల్గినది. నేడు శ్రీశైల దర్శనార్థము పోవునట్టి యాత్రికుడెవ్వడును శ్రీమహానంది క్షేత్రమును
చూడక బయలు దేరి రాడు. ఈ రెండు క్షేత్రములకును పవితోదకములయు, ప్రకృతి సౌందర్యము యొక్కయు మాహాత్మ్యము కలదు. శ్రీశైల
క్షేత్రమును శ్రీకృష్ణాస్త్రవంతి ౧౨ మైళ్ళ పొడవున అగాధపు లోయలో నీలంపు రుచులతో లింగాకారముగా చుట్టివచ్చుటంజేసి తదాధిపత్యము శ్రీశంకరునకు ఒప్పినది. విశుద్ధస్ఫటిక శుభ్రజలములు పంచతీర్థముల నుండి ప్రవహించి తమయందు జారివడిన చిరుమాక్తికంబును
గూడ చూపరులకు నేత్రానందకరముగా ప్రదర్శించు నిర్మలత్వముతో గూడిన జలాశయంబును పూరించుచు ఈశ్వర లీలలకు తావలమై
నందున శ్రీమహానంది క్షేత్రము ఈశ్వరసామ్రాజ్యంబై పరగినది.

{{Css image crop
|Image = Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.9_(1936).pdf
|Page = 11
|bSize = 458
|cWidth = 339
|cHeight = 255
|oTop = 219
|oLeft = 69
|Location = center
|Description = 
}}


మరియొక చోట వర్ణితమైన రీతిని మహానంది మహాటవికి ప్రారంభము. గ్రామములకు దూరస్థము. ఈశ్వరునకు క్షేత్రము. అమృతజలమున
కాకరము. ఆరామములు కావాసము. స్వభావ సౌందర్యమున కాది పట్టు, ఆధ్యాత్మికోత్తేజమున కాలయవీథి.


తూర్పుకనుమలలో నింపులు కురిపించు దృశ్యములు నల్లమలలయందు గలవు. అందు మహానంది క్షేత్రభూమి హృదయ రంజకము. పర్వతరాజు అర్ధవలయా కారముగ నేర్పడి తనయాలింగనమున పొదవినాడో యనునట్లు దీయునికి యేర్పడియున్నది. నానామృగ పక్షి వృక్షంబులతో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>924ku5ts6ahva1d5k0wbzwwsyexo1vq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211438</id>
    <revision>
      <id>551410</id>
      <timestamp>2026-04-04T10:21:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551410</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4153" sha1="ggcoa9e9kdklhpu3sioof60de1dm2qp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఇది రమణీయంబై తనరినది. దేవాలయమునకు సంబంధించి ఫలరహితంబులుగను స్వల్పఫలదాయ కంబులుగను ఉండిన మాన్యంబుల వరిమళ్లుగను, అరటితోటలుగను మార్చి ముప్పదియైదు సంవత్సరములుగ కృషి చేసి, అంతర్బహిర్ముఖము లైన
మంటపముల పాకారమును దేవాలయమునకు తీర్చి పశ్చిమద్వారమున గోపురము నానుకొనిన ముఖమంటపము. నేర్పరచి దానిపురోభాగమున లోపలి కొలంకునకు పుత్రికలైన రెండు చిఱు కొలంకులను హైంద్వేతరుల ఉపయోగార్ధము సృష్టించి నేటి ధర్మకర్త బ్రహ్మశ్రీ మహానందయ్యగారు ప్రకృతి సౌందర్యమును ఇనుమడింప జేసినారు.{{Css image crop

|Image = Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.9_(1936).pdf
|Page = 12
|bSize = 458
|cWidth = 195
|cHeight = 290
|oTop = 275
|oLeft = 21
|Location = center
|Description = 
}}

ఈ క్షేత్ర చరిత్రమునకు ఆదిపురుషుడు శిలాదముని. రాళ్ళలో భోజనము పుట్టించుకొనిన కర్మయోగి అతడనినను అనవచ్చును. అతడు సుశీలయను తన కళత్రముతో ఈ ప్రాంతము లందు పర్ణశాల యందు నివసించెనట. శ్రీశైల తీర్థము, శ్రీ నృసింహ తీర్థము, దేవద్రోణి, శ్రీనంది తీర్థము, శ్రీ కాశీ తీర్థము - అనబరగు తీర్థముల కలయిక యగు సరోవర పవిత్రజలముల ఈశ్వరుని గుఱించి పుత్రార్థియై
తపంబొనర్చి సర్వజనానందకరుడగు నందుని పుత్రునిగా గాంచెనట. అతడు క్షత్రియ శిక్షణమును పొందికూడ తపోమాగానువర్తియై
తనకును పితృలకును కైలాసవాస సౌఖ్యమును సంపాదించెనట. అతని పేర నీక్షేత్రము పరిగినదట.


ఇచ్చట పుష్కరణిని నలుమూలలు తీర్చి శిలానిర్మితము గావించిన భక్తుడు రామావథూతస్వామి యందురు.


దేవాలయ నిర్మాణమునకు నంద్యాలపురము నుండి ఉత్సవముతో ఇచ్చటికి పదిమైళ్ళ దూరము మోసికొని తేబడు ఉత్సవవిగ్రహమ్ముల 
ప్రతిషకు కారణభూతులు నంద్యాల నేలిన మహానంద వంశపు ప్రభువులుగ తోచుచచున్నది. వారిని గుఱించిన కథలీ - స్థల మాహాత్మ్యంబున కలవు.


మహానంది క్షేత్రమునకు సంబంధించిన మఱియొక వైశేష్యము వివరింపతగును. ఈక్షేత్రము తనంతట ఏకాకియై నిలిచినది కాదు. 
ఇది నవనందులలో నొకటి. పరిసరమున గల చిన్ని తీర్థములు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ggcoa9e9kdklhpu3sioof60de1dm2qp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211439</id>
    <revision>
      <id>551411</id>
      <timestamp>2026-04-04T10:31:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551411</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2435" sha1="4d1xqcwu30y2xqfyupvs4boso71zc46" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దీని చరిత్రతో మేళవింపబడిన చరిత్రలు కలవై భక్తులకు పుణ్యతీర్థస్నాన ఫలముతో పుణ్యక్షేత్ర దర్శన ఫలమును కలిగించుటకు ఏర్పడినవి. శ్రీ శైల క్షేత్రపు పుణ్యఫల మొందుటకు ఇరువది యొక్క మైలు కొండలెక్కి దిగుటయు రమారమి వెయ్యి అడుగులు పాతాళగంగకు దిగి ఎక్కుటయు మఱికొన్ని మైళ్ళు నడచి నీలగంగాది స్థలములలో శ్రీకృష్ణవేణీ దర్శనము, చేయుటయు నిర్ణంరయించినట్లే మహానంది క్షేత్రపుపూర్ణ ఫలమును కోరువారికిని నవనందుల దర్శనమును,


{{Css image crop
|Image = Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.9_(1936).pdf
|Page = 13
|bSize = 458
|cWidth = 368
|cHeight = 312
|oTop = 143
|oLeft = 50
|Location = center
|Description = 
}}


వనంది, విష్ణునంది మొదలగు వానిలో తీరదర్శన స్నానములును నిర్ణీతము లయినవి. మన పెద్దలు నిర్మల వాయువునకును 
శుద్దోదకములకును, పర్యటన ప్రయోజనమునకును మిక్కిలి ప్రాముఖ్యత కల్పించి ఈశ్వరభక్తితో మేళవించిరనుట శ్రీశైల శ్రీమహానంది యాత్రల నిర్ణయముచే విదితమగుచున్నది. సర్వజన సుఖము ఇట్టియాత్రలచే సాధింపవలెనను వారిమత మనుటయు ఆనందోబ్రహ్మ యటన్న ప్రాజదువే శ్రీమహానందిక్షేత్ర చరిత్రయందలి పెళ్ళన్నిటికిని ఆధారమైన దనుటయు స్పష్టము.


{{rule |6em }}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4d1xqcwu30y2xqfyupvs4boso71zc46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211440</id>
    <revision>
      <id>551414</id>
      <timestamp>2026-04-04T10:35:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>551414</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8662" sha1="bhf1ml18u29rtzuibrri7iizl1iusay" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}నూతన రాజ్యాంగవిధానము&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs150}}కోస్తా శాసననిర్మాణ సభలు&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}శ్రీ గా. హరిసర్వోత్తమరావుగారు ఎం. ఏ.&lt;/p&gt;}}
ప్రభుత్వమనే ఏకకార్యములో మూడుకర్మలిమిడి యున్నవి. శాసనాలు చేయడమొక కర్మ. వానిని అమలులో పెట్టడం రెండవకర్మ. 
వానికి టిప్పణి నిర్వచించడం మూ
డవకర్మ (౧) శాసన నిర్మాణం (అ) శాసన నిర్వహణం
(3) శాసన వివరణం - అని
వీటికి ప్రత్యేకం నామకరణం
చేయవచ్చును.
*
*
*
గవర్నరు అధికారాలు వర్ణించటంలో శాసననిర్మా
ణాధికారం అతనికి నిరంకుశంగా ఉందనడం సూచిం చితిని.
కాని సిద్ధాంతరీత్యాకోస్తాకు శాసననిర్మాణాధికారి .అతడు
కాడు. తనకు ప్రత్యేకం అధికారాలు శాసనాలు చేసే
దానికున్నా ఆ అధికారాలు సాధారణంగా ఉపయోగింప
రాదు. సిద్ధాంతం ప్రకారం శాసన నిర్మాణాధికారం
ఎవరిలో ఉన్నదంటే, మనకోస్తామట్టుకు, అది త్రిమూర్త్యా
త్మకంగా ఏర్పడింది. గవర్నరు, శిష్టసభ, ప్రజాప్రతినిధి
సభ - అనునవి మూడును ఈ మూడుమూర్తులు, వీనియం
దర అంగీకారంఉంటే నే నిజంగా శ్రీమశాసన మవుతుంది.
ఇందులో ఎవరి అంగీకారము లేకున్నా అది ఆశ్రమశాస
నము క్రింద చేర్చవలసిందే.
*
*
వ్యవహారంలో మాత్రం అట్లా జరగదు. ఎందువల్లనంటే
గవర్నరుకు స్వతహాగా శాసనాలు చేసుకునే అధికారా
లున్నవి, శిష్టసభా,ప్రజాప్రతినిధి సభలు అభిప్రాయంలో భేద
పడినప్పుడు వారిని ఒక్కటిగా సమావేశపరచి తీర్మానము
చేయించే అధికారమూ అతనికి కలదు. ఒక సభతీర్మానంగా
చెప్పిన విషయాన్ని తా నంగీకరించి. రెండవసభాభిప్రా
యంతో సంబంధము లేకుండా శాసనం చేయడానికి అత
డర్హుడు. ఏశాసనం ఏ సభలో నడుస్తూ ఉండినా కొన్ని
సందార్భాలలో దానికి సవరణలు తాను పంపి అసవరణలను
ఆంగీకరింప వలసినదని ఆసభను తాను కోరనూ వచ్చు.
*
*
*
గవర్నరు ప్రత్యేక బలం చూపడని ఒక సంకేతం ఏర్పడు
తుంద నే విశ్వాసంమీద శాసన సభలు రెంటికిని శాసన
నిర్మాణాధికారం ఉన్నట్లు ఎన్నడం లోకాచారం.
*
*
ప్రజలకు సంపూర్ణ స్వాతంత్ర్యం కలిగిన దేశాలలో
ఈ ఆచారానికి అర్థమున్నది. బ్రిటిషు సామ్రాజ్యంలో
చేరిఉండే దక్షిణఆఫ్రికా కనడా మున్నగు డుమినియను
లలో గవర్నరుకు మనదేశంలో ఇచ్చినవానిలో ఏ
ఒకటి రెండు నిరంకుశాధికారాలు సిద్ధాంతరీత్యా ఇచ్చి
ఉన్నా సంకేతిత మైన ఆచారంచేత అతడు వానిని విని
యోగించడానికే వీలు లేదు. కాజ్ స్టిట్యూషనలు గవర్నరని
లాంఛనమాత్రుడుగా ఏర్పడుతాడు. “అట్టిపతి యీ దేశం
లోనూ ఏర్పడుతుంది” ఓపిక పట్టండంటారు బ్రిటిషు అధి
లు+
కారులూ వారినను సరించేవారూ అందు చేతనే మనదేశా
నికి అంకిత రాష్ట్రమనే సూచనయిచ్చే 'డి పె౯ డెన్సీ'
పదాన్ని తీసివేసిఁనీయరు డుమినియ' అని 'డుమినియన్
కల్ప'మనే పేరు కొందరు పాశ్చాత్య రాజకీయ వే త్తలు
ప్రచారంలోకి తే ప్రయత్నిస్తున్నారు. కాని డుమినియను
రాజ్యాంగశాసనాన్ని చేసుకోను, సవరణచేసుకోను
హక్కున్నది. బ్రిటిషు సంబంధంనుం చే
లకు
తొలగిపోయే
హక్కున్నది. నిన్నటిదినము అయిర్లాండు వైస్రాయి పద
వినే త్రోసిపుచ్చింది. ఇట్లాంటి అధికారం వాస నై నా
మనకు ప్రసాదితం కాలేదు. ప్రయోజనము లేక పోగా బెడ
దలుకూడా సంభవిస్తాయి అంటారు ఎదుటివాదంవారు.
*
*
*
*
ఎట్లైతేనేమి రెండుసభలు శాసననిర్మాణంకోసం మన
కోసాలో ఈమాసం అం వ తేదీలోగా జరుగబోయే
వోటులతో ఏర్పడబోతున్న వి.
*
*
వేసే
ప్రజాప్రతినిధి సభలో ఉండబొయ్యే సభ్యులందరును
వోటు చేత ఎన్నుకొనబడేవారేగాని సర్కా రువల్ల నామి
`నేషన్ పొందేవారొక్కరు కూడా ఉండరు. వోట్లు వే
వారు ఈ విషయం ముఖ్యంగా గమనించతగ్గది. మితపరి
స్థితులలో మేలైనా కీడైనా తమవోటువల్లనే జరుగ బోతుం
జ్ఞాపక
ఈసభలో ౨౧౫ మంది సభ్యులుంటారు. అ సంవత్స
రాలవయసుంటేనే తప్ప సభ్యత్వానికి అర్హత లేదు.
Q
కముంచుకొని వీరువోటు చేయవలసి ఉంటుంది.
ఇందులో ౧ర౬ జనరలు సీట్లు; వీనిలో 30 హరిజను
లకు ప్రత్యేకింపబడినవి. జనరలు సీట్లు కాక వేరువేరు వర్గ
ములకు చేరినవి ఈ క్రిందిరీతిగా నుండగలవు. మస్లీములవి
3
౨; ఆంగ్లో ఇండియనులవి ; యూరోపియనులవి 3;
క్రిస్టియనులవి ౮; వ్యాపార సంఘములవి ౬; కర్మకారు
లవి ౬; భూస్వాముల వి ౬; విశ్వవిద్యాలయములవి ౧;
స్త్రీలకు జనరలుసీట్లు E-; మస్లిములకు ; క్రైస్తవులకు ౧
S
*
*
*
*&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bhf1ml18u29rtzuibrri7iizl1iusay</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551435</id>
      <parentid>551414</parentid>
      <timestamp>2026-04-04T11:53:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551435</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8590" sha1="febu100bl5amkkj739y56gtexv1jir4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}నూతన రాజ్యాంగవిధానము&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs150}}కోస్తా శాసననిర్మాణ సభలు&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}శ్రీ గా. హరిసర్వోత్తమరావుగారు ఎం. ఏ.&lt;/p&gt;}}
ప్రభుత్వమనే ఏకకార్యములో మూడుకర్మలిమిడి యున్నవి. శాసనాలు చేయడమొక కర్మ. వానిని అమలులో పెట్టడం రెండవకర్మ. 
వానికి టిప్పణి నిర్వచించడం మూడవకర్మ (౧) శాసన నిర్మాణం (౨) శాసన నిర్వహణం (3) శాసన వివరణం - అని వీటికి ప్రత్యేక  నామకరణం చేయవచ్చును.

గవర్నరు అధికారాలు వర్ణించటంలో శాసన నిర్మాణాధికారం అతనికి నిరంకుశంగా ఉందనడం సూచించితిని. కాని సిద్ధాంతరీత్యాకోస్తాకు శాసననిర్మాణాధికారి. అతడు కాడు. తనకు ప్రత్యేక అధికారాలు శాసనాలు చేసేదానికున్నా అధికారాలు సాధారణంగా ఉపయోగింప
రాదు. సిద్ధాంతం ప్రకారం శాసన నిర్మాణాధికారం ఎవరిలో ఉన్నదంటే, మనకోస్తామట్టుకు, అది త్రిమూర్త్యాత్మకంగా ఏర్పడింది. గవర్నరు, శిష్టసభ, ప్రజాప్రతినిధి సభ - అనునవి మూడును ఈ మూడుమూర్తులు. వీనియందర అంగీకారం ఉంటేనే నిజంగా క్రమశాసన మవుతుంది. ఇందులో ఎవరి అంగీకారము లేకున్నా అది ఆక్రమశాసనము క్రింద చేర్చవలసిందే.


వ్యవహారంలో మాత్రం అట్లా జరగదు. ఎందువల్లనంటే గవర్నరుకు స్వతహాగా శాసనాలు చేసుకునే అధికారాలున్నవి, శిష్టసభా,
ప్రజాప్రతినిధి సభలు అభిప్రాయంలో భేదపడినప్పుడు వారిని ఒక్కటిగా సమావేశపరచి తీర్మానము చేయించే అధికారమూ అతనికి కలదు. ఒక సభ తీర్మానంగా చెప్పిన విషయాన్ని తానంగీకరించి. రెండవ సభాభిప్రాయంతో సంబంధము లేకుండా శాసనం చేయడానికి అతడర్హుడు. ఏశాసనం ఏ సభలో నడుస్తూ ఉండినా కొన్ని సందర్భాలలో దానికి సవరణలు తాను పంపి అసవరణలను ఆంగీకరింప వలసినదని ఆసభను తాను కోరనూ వచ్చు.


గవర్నరు ప్రత్యేక బలం చూపడని ఒక సంకేతం ఏర్పడుతుందనే విశ్వాసంమీద శాసన సభలు రెంటికిని శాసన నిర్మాణాధికారం ఉన్నట్లు ఎన్నడం లోకాచారం.


ప్రజలకు సంపూర్ణ స్వాతంత్యం కలిగిన దేశాలలో ఈ ఆచారానికి అర్థమున్నది. బ్రిటిషు సామ్రాజ్యంలో చేరిఉండే దక్షిణఆఫ్రికా, కనడా మున్నగు డుమినియనులలో గవర్నరుకు మనదేశంలో ఇచ్చినవానిలో ఏ ఒకటి రెండు నిరంకుశాధికారాలు సిద్ధాంతరీత్యా ఇచ్చిఉన్నా సంకేతితమైన ఆచారంచేత అతడు వానిని వినియోగించడానికే వీలు లేదు. కాన్ స్టిట్యూషనలు గవర్నరని లాంఛనమాత్రుడుగా ఏర్పడుతాడు. “అట్టిపతి యీ దేశంలోనూ ఏర్పడుతుంది” ఓపిక పట్టండంటారు బ్రిటిషు అధికారులూ వారినను సరించేవారూ అందు చేతనే మనదేశానికి అంకిత రాష్ట్రమనే సూచనయిచ్చే 'డిపె౯ డెన్సీ' పదాన్ని తీసివేసిఁనీయరు డుమినియ అని 'డుమినియ౯
కల్ప'మనే పేరు కొందరు పాశ్చాత్య రాజకీయవేత్తలు ప్రచారంలోకి తే ప్రయత్నిస్తున్నారు. కాని డుమినియను రాజ్యాంగశాసనాన్ని చేసుకోను, సవరణచేసుకోను హక్కున్నది. బ్రిటిషు సంబంధం నుంచే తొలగిపోయే హక్కున్నది. నిన్నటిదినము అయిర్లాండు వైస్రాయి పదవినే త్రోసిపుచ్చింది. ఇట్లాంటి అధికారం వాసనైనా మనకు ప్రసాదితం కాలేదు. ప్రయోజనము లేక పోగా బెడదలు కూడా సంభవిస్తాయి అంటారు ఎదుటివాదంవారు.


ఎట్లైతేనేమి రెండుసభలు శాసన నిర్మాణం కోసం మనకోసాలో ఈమాసం ౨ం వ తేదీ లోగా జరుగబోయే వోటులతో ఏర్పడబోతున్నవి.


ప్రజాప్రతినిధి సభలో ఉండబొయ్యే సభ్యులందరును వేసేవోటు చేత ఎన్నుకొనబడేవారేగాని సర్కారువల్ల నామినేషన్ పొందేవారొక్కరు కూడా ఉండరు. వోట్లు వేసే వారు ఈ విషయం ముఖ్యంగా గమనించతగ్గది. మితపరిస్థితులలో మేలైనా కీడైనా తమవోటువల్లనే జరుగ బోతుందనేది జ్ఞాపకకముంచుకొని వీరు వోటు చేయవలసి ఉంటుంది. ఈసభలో ౨౧౫ మంది సభ్యులుంటారు. అ సంవత్సరాల వయసుంటేనే తప్ప సభ్యత్వానికి అర్హత లేదు.


ఇందులో ౧౪౬ జనరలు సీట్లు; వీనిలో 3ం హరిజనులకు ప్రత్యేకింపబడినవి. జనరలు సీట్లు కాక వేరువేరు వర్గములకు చేరినవి. ఈ క్రింది రీతిగా నుండగలవు. మస్లీములవి ౨౮; ఆంగ్లో ఇండియనులవి ౨; యూరోపియనులవి 3; క్రిస్టియనులవి ౮; వ్యాపార సంఘములవి ౬; కర్మకారులవి ౬; భూస్వాములవి ౬; విశ్వవిద్యాలయములవి ౧; స్త్రీలకు జనరలుసీట్లు E-; మస్లిములకు ౧; క్రైస్తవులకు ౧&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>febu100bl5amkkj739y56gtexv1jir4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/111</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211441</id>
    <revision>
      <id>551416</id>
      <timestamp>2026-04-04T11:00:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551416</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="216" sha1="a6cumyplfdqp4ytp1i7msv2hljc57k0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 111
|bSize = 387
|cWidth = 281
|cHeight = 89
|oTop = 258
|oLeft = 47
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a6cumyplfdqp4ytp1i7msv2hljc57k0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/127</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211442</id>
    <revision>
      <id>551417</id>
      <timestamp>2026-04-04T11:01:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551417</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="215" sha1="tjaf4blzv0jumm8x6p4sq7a9zx09d0e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 127
|bSize = 387
|cWidth = 282
|cHeight = 92
|oTop = 249
|oLeft = 53
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tjaf4blzv0jumm8x6p4sq7a9zx09d0e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/146</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211443</id>
    <revision>
      <id>551421</id>
      <timestamp>2026-04-04T11:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551421</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="207" sha1="qf7dtd465xwdjh9axr34yjqxtrmggdz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 146
|bSize = 387
|cWidth = 392
|cHeight = 609
|oTop = -7
|oLeft = -3
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qf7dtd465xwdjh9axr34yjqxtrmggdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211444</id>
    <revision>
      <id>551423</id>
      <timestamp>2026-04-04T11:04:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '58 శశికళ నిరీక్షణ 61 అనర్హత 61 అనర్హము 62 ఎవరవే? 62 ఈ నిశిని 64 ఎవరికోసం 64 ఎవరివో ఆ కలస్వనాలు 64 నువ్వటే 65 పువ్వటే 65 ప్రత్యక్షము 66 లోకము 67 సూర్యసుత 68 అవతరణము 68 అతిథి 69 నువ్వు 70 చరిత్ర 70 నీలము 7...'</comment>
      <origin>551423</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="583" sha1="jyg84j24b6cdd1i8lr7ajivfron2jni" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;58
శశికళ
నిరీక్షణ
61
అనర్హత
61
అనర్హము
62
ఎవరవే?
62
ఈ నిశిని
64
ఎవరికోసం
64
ఎవరివో ఆ కలస్వనాలు
64
నువ్వటే
65
పువ్వటే
65
ప్రత్యక్షము
66
లోకము
67
సూర్యసుత
68
అవతరణము
68
అతిథి
69
నువ్వు
70
చరిత్ర
70
నీలము
71
శశికళ
71
నగ్న
72
ఆ వెనుక
73
పరమార్థము
73
ఉగాది
74&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jyg84j24b6cdd1i8lr7ajivfron2jni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/46</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211445</id>
    <revision>
      <id>551424</id>
      <timestamp>2026-04-04T11:14:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551424</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1872" sha1="kzj06r33u1z1dbv5qgc28iq52vjiisa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|46}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''దేవకన్నె'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|15em}}
ఎంత మంచి సిన్నది
మా మాయ దారి మాలచ్చి
ఎంతసిత్రమైనదీ
దానిసూపు రుసులపంట
దానివొళ్ళు భోగిమంట
     ఎంత మంచి సిన్నదీ
మా మాయదారి మా లచ్చి
     ఎంత సిత్రమైనదీ

దానిరూపు గుడిబొమ్మ
అది కదిలితె పోన్నకొమ్మ
దానిసోకు నెమలిపురే
అది పాడితే వవ్వరే
     ఎంత మంచి సిన్నదీ
మా వన్నెలాడి మాలచ్చి
     ఎంత సిత్రమైనదీ

ముసిలోళ్లకు సేతికర్ర
పడుసోళ్లకు జుంటి తేనె
దిక్కులేని వాళ్ళకెల్ల
అక్కుచేర్చు కన్నతల్లి
     ఎంత మంచి సిన్నదీ
నా కపిలగోవు మాలచ్చి
     ఎంత సిత్రమైనదీ

పడుచుతనం మోహానికి
వొళ్ళుబలం లోకానికి
మనసు సొమ్ము దారవోసి
మట్టి గలిసె మాలచ్చి
     ఎంత వెర్రిపిల్లది
మాదేవకన్నె మాలచ్చి
     సొరగానికె పోయింది.
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 46
|bSize = 387
|cWidth = 24
|cHeight = 26
|oTop = 497
|oLeft = 275
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|గోధూళి||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kzj06r33u1z1dbv5qgc28iq52vjiisa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/47</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211446</id>
    <revision>
      <id>551428</id>
      <timestamp>2026-04-04T11:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551428</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1945" sha1="cy56sf00lb0jgctpq678g79uzf9k6mk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|47}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''తోటమాలి కూతురు'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|15em}}
&quot;తోటమాలి వలపు కూతుర
తులసీ సిన్నారి పడుచా
మాటమణిగీ మనసు నిలిసిందే
తులసీ సిన్నారి పడుచ
మాటమణిగీ మనసు నిలిసిందే

వలపూ నే బిచ్చ మడిగితి
తలపూలూ కాన్క లడిగితి
నిలవలేనే నిన్ను కల గంటూ
తులసీ సిన్నారి పడుచ
విలువలేనీ బతుకు నాదేనే&quot;

“మల్లె లెరుగుదు మొల్ల లెరుగుదు
వెల్లి విరిసే పువ్వు లెరుగుదు
తల్లొ పెట్టెద కొత్తపూ వెదిరా
అందాల కాడా.
అల్లనాడే వలపుమాటలురా!&quot;

“తోట తిరిగితి ఏటి మరిగితి
దాటరానీ అడివి నడిగితి
మేటికొండలా పాకి వెతికానే
తులసీ సిన్నారి పడుచ
సాటిరానీ పూవు ఎక్కడిదే?&quot;

“కల లన్నీ దళము లతకర
వలపూనూ తావి సేయర
వెలమీరిన బతుకు పూ వవురా
అందాల కాడా
నిలువూనా పూజలిస్తువురా!”
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 47
|bSize = 387
|cWidth = 30
|cHeight = 29
|oTop = 495
|oLeft = 290
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం-2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cy56sf00lb0jgctpq678g79uzf9k6mk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/112</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211447</id>
    <revision>
      <id>551433</id>
      <timestamp>2026-04-04T11:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{p|fs150|ac}}'''చిగురుటాకులు'''&lt;/p&gt;   {{dotted TOC page listing|  |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/చిగురుటాకులు|పాపాయి]]}}   |{{DJVU page link|113|10}} }}'</comment>
      <origin>551433</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="316" sha1="fbden60ut5f0n09lpacsczi9jkv2hj3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}'''చిగురుటాకులు'''&lt;/p&gt;


{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/చిగురుటాకులు|పాపాయి]]}} 
 |{{DJVU page link|113|10}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fbden60ut5f0n09lpacsczi9jkv2hj3</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>