వికీసోర్స్:రచ్చబండ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>వికీసోర్స్:రచ్చబండ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5373</id>
    <revision>
      <id>551744</id>
      <parentid>551642</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T13:03:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RASharma (WMF)</username>
        <id>6322</id>
      </contributor>
      <comment>/* Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF */</comment>
      <origin>551744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="229858" sha1="1vxbeeauikzhsm2c5zc98hrl4wtu8nu" xml:space="preserve">{{రచ్చబండ}}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;10%&quot;
||{{పాత చర్చల పెట్టె |[[/పాత చర్చ 1| ..1]] [[/పాత చర్చ 2| ..2]] [[/పాత చర్చ 3| ..3]] [[/పాత చర్చ 4| ..4]] [[/పాత చర్చ 5| ..5]]  [[/పాత చర్చ 6| ..6]]  [[/పాత చర్చ 7| ..7]]  [[/పాత చర్చ 8| ..8]]  [[/పాత చర్చ 9| ..9]]  [[/పాత చర్చ 10| ..10]][[/పాత చర్చ 11| ..11]] [[/పాత చర్చ 12| ..12]][[/పాత చర్చ 13| ..13]][[/పాత చర్చ 14| ..14]] [[/పాత చర్చ 15| ..15]] [[/పాత చర్చ 16| ..16]]|వ్యాఖ్య = పాత రచ్చబండ చర్చలు}}
|-
|&lt;inputbox&gt; 
type=fulltext
prefix=వికీసోర్స్:రచ్చబండ
break=no
width=15
searchbuttonlabel=రచ్చబండ పాత నిల్వలలో వెతుకు
&lt;/inputbox&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable floatright&quot; width=&quot;20%&quot;
||{{సహకారం_స్థితి}}
|}
&lt;!-- మీ ప్రశ్నలు, సందేహాలు, వ్యాఖ్యలు ఈ గీత గిదువన రాయండి --&gt;

== Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.''

Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.&lt;br&gt; 
''Currently, we are only able to conduct interviews in English.''

The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time.

For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.&lt;br&gt;We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite&amp;oldid=26027495 --&gt;

== Reusing references: Can we look over your shoulder? ==

''Apologies for writing in English.''

The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references.

* The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here].
* Interviews can be conducted in English, German or Dutch.
* [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]].
* Sessions will be held in January and February.
* [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.]
* Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment.

We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]]
&lt;!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25956752 --&gt;

== Invitation to join January Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!

We are the hosting this month’s [[:m:Wikisource Community meetings|Wikisource Community meeting]] on '''27 January 2024, 3 PM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1706367600 check your local time]).

As we gear up for our upcoming Wikisource Community meeting, we are excited to share some additional information with you.

The meetings will now be held on the last Saturday of each month. We understand the importance of accommodating different time zones, so to better cater to our global community, we've decided to alternate meeting times. The meeting will take place at 3 pm UTC this month, and next month it will be scheduled for 7 am UTC on the last Saturday. This rotation will continue, allowing for a balanced representation of different time zones.

As always, the meeting agenda will be divided into two halves. The first half of the meeting will focus on non-technical updates, including discussions about events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. The second half will delve into technical updates and conversations, addressing major challenges faced by Wikisource communities, similar to our previous Community meetings.

If you are interested in joining the meeting, kindly leave a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org''' and we will add you to the calendar invite.

Meanwhile, feel free to check out [[:m:Wikisource Community meetings|the page on Meta-wiki]] and suggest any other topics for the agenda.

Regards

[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]

&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 10:54, 18 జనవరి 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:09, 19 జనవరి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:01, 31 జనవరి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. 

A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks.

Please look forward to hearing about the next steps soon.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:24, 12 ఫిబ్రవరి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26160150 --&gt;

== Invitation to join February Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!


We are the hosting this month’s [[:m:Wikisource Community meetings|Wikisource Community meeting]] on '''24 February 2024, 7 AM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1708758000 check your local time]).


The meeting agenda will be divided into two halves. The first half of the meeting will focus on non-technical updates, including discussions about events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. The second half will delve into technical updates and conversations, addressing major challenges faced by Wikisource communities, similar to our previous Community meetings.


If you are interested in joining the meeting, kindly leave a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org''' and we will add you to the calendar invite.


Meanwhile, feel free to check out [[:m:Wikisource Community meetings|the page on Meta-wiki]] and suggest any other topics for the agenda.


Regards
[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]


&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 11:11, 20 ఫిబ్రవరి 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== 19000 వ్యాసాల తెలుగు వికీసోర్సు ==

2024 మార్చి నెలలో మనం 19,000 వ్యాసాలను చేరుకున్న శుభ సందర్భంలో ఇందులో పనిచేస్తున్న వికీసోర్సు వాడుకరులకు అందరికీ శుభాకాంక్షలు మరియు ధన్యవాదాలు. ముఖ్యంగా దేవీశ్రీప్రసాద్, శ్రీరామమూర్తి, రామేశం, అర్జునరావు, సుశీలమ్మ, మురళీకృష్ణ గార్లకు నాయొక్క విశేషమైన శుభాకాంక్షలు. మనం చేయాల్సిన మరెంతో కృషికి ఇది మంచి పునాది. ఇండిక్ భాషలలో మొదటిస్థానానికి మనం చేరాలను కాంక్షిద్దాము. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 04:59, 4 మార్చి 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26276337 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
: ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
: ''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all,

This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. 

Here are the key planned dates:

*  May 2024: Call for candidates and call for questions
*  June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5]
*  June-August 2024: Campaign period
*  End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period
*  October–November 2024: Background check of selected candidates
*  Board's Meeting in December 2024: New trustees seated

Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan.

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]].

Best regards,

[[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group)

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26349432 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read-only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2024-03-20|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2024-03-20T14:00|en}} {{#time:H:i e|2024-03-20T14:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2024-03-20|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]], 00:01, 15 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=25636619 --&gt;

== CIS-A2K announcing Community Collaborations program ==

&lt;small&gt;Please feel free to translate this into your preferred language.&lt;/small&gt;

Dear Wikimedians,

Exciting news from A2K! We're thrilled to announce that CIS-A2K is now seeking proposals for collaborative projects and activities to advance Indic Wikimedia projects. If you've got some interesting ideas and are keen on co-organizing projects or activities with A2K, we'd love to hear from you.

Check out all the details about requirements, process, timelines, and proposal drafting guidelines right [[m:CIS-A2K/Community Collaboration|here]].

We're looking forward to seeing your proposals and collaborating to boost Indic Wikimedia projects and contribute even more to the open knowledge movement.

Regards [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 14:26, 18 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_WS_VPs&amp;oldid=23000588 --&gt;

== Switching to the Vector 2022 skin ==

[[File:Vector 2022 video-en.webm|thumb]]
''[[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2024-03 for Wikisource|Read this in your language]] • &lt;span class=plainlinks&gt;[https://mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Reading%2FWeb%2FDesktop+Improvements%2FUpdates%2F2024-03+for+Wikisource&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{Int:please-translate}}]&lt;/span&gt; • Please tell other users about these changes''

Hi everyone. We are the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. As you may have read in our previous message, over the past year, we have been getting closer to switching every wiki to the Vector 2022 skin as the new default. In our previous conversations with Wikisource communities, we had identified an issue with the Index namespace that prevented switching the skin on. [[phab:T352162|This issue is now resolved]].

We are now ready to continue and will be deploying on Wikisource wikis on '''March 25th'''. 

To learn more about the new skin and what improvements it introduces, please [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|see our documentation]]. If you have any issues with the skin after the change, if you spot any gadgets not working, or notice any bugs – please comment below! We are also open to joining events like the [[m:Wikisource Community meetings|Wikisource Community meetings]] to talk to you directly. Thank you! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;చర్చ&lt;/span&gt;]]) 20:50, 18 మార్చి 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/MM/Varia&amp;oldid=26416927 --&gt;

== Invitation to join March Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!

We're excited to announce our upcoming Wikisource Community meeting, scheduled for '''30 March 2024, 3 PM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1711810800 check your local time]). As always, your participation is crucial to the success of our community discussions.

Similar to previous meetings, the agenda will be split into two segments. The first half will cover non-technical updates, such as events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. In the second half, we'll dive into technical updates and discussions, addressing key challenges faced by Wikisource communities.

'''New Feature: Event Registration!'''  &lt;br /&gt;
Exciting news! We're switching to a new event registration feature for our meetings. You can now register for the event through our dedicated page on Meta-wiki. Simply follow the link below to secure your spot and engage with fellow Wikisource enthusiasts:

[[:m:Event:Wikisource Community Meeting March 2024|Event Registration Page]]

'''Agenda Suggestions:'''  &lt;br /&gt;
Your input matters! Feel free to suggest any additional topics you'd like to see included in the agenda.

If you have any suggestions or would just prefer being added to the meeting the old way,
simply drop a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org'''.

Thank you for your continued dedication to Wikisource. We look forward to your active participation in our upcoming meeting.

Best regards,  &lt;br /&gt;
[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== Invitation to join April Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!


We are the hosting this month’s Wikisource Community meeting on '''27 April 2024, 7 AM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1714201200 check your local time]).


Similar to previous meetings, the agenda will be split into two segments. The first half will cover non-technical updates, such as events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. In the second half, we'll dive into technical updates and discussions, addressing key challenges faced by Wikisource communities.

Simply follow the link below to secure your spot and engage with fellow Wikisource enthusiasts:

[[:m:Event:Wikisource Community Meeting April 2024|Event Registration Page]]

If you have any suggestions or would just prefer being added to the meeting the old way,
simply drop a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org'''. 

Thank you for your continued dedication to Wikisource. We look forward to your active participation in our upcoming meeting.

Regards
[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]


&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:21, 22 ఏప్రిల్ 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to select members of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:20, 25 ఏప్రిల్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== WMF’s Annual Plan Draft (2024-2025) and Session during the South Asia Open Community Call (SAOCC) ==

Hi Everyone,

This message is regarding the [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025|Wikimedia Foundation’s Draft Annual Plan for 2024-2025]], and in continuation of [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/XER6M7X2LPMRVI4N5MPXMZ5G4UUMBIQR/ Maryana’s email]; inviting inputs from members of the movement. The entire annual plan is available in multiple languages and a shorter summary is available in close to 30 languages including many from South Asia; and open for your feedback.

We invite you all to a session on the Annual Plan during 19th May's [:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]], in line with the [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Collaboration|collaborative approach]] adopted by the foundation for finalizing Annual Plans. The discussion will be hosted by members of the senior leadership of the Wikimedia Foundation.

Call Details (Please add the details to your respective calendars)
* [https://meet.google.com/ffs-izis-bow Google Meeting]
** Date/Time: 19th May 2024 @ 1230-1400 UTC or 1800-1930 IST

You can add any questions/comments on Etherpad [https://etherpad.wikimedia.org/p/South_Asia_Community_Call]; pre-submissions welcomed.

Ps: To know more about the purpose of an Annual Plan, please read our [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan#Frequently_Asked_Questions_(FAQ) listed FAQs]. Look forward to seeing you on the call.

Best [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 16:35, 14 మే 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=24930250 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;Hello all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page].

This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource.

Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]].

We look forward to your participation!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:23, 14 మే 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== Invitation to join May Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!

We're excited to announce our upcoming Wikisource Community meeting, scheduled for '''25 May 2024, 3 PM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1716649200 check your local time]).
As always, your participation is crucial to the success of our community discussions.

Similar to previous meetings, the agenda will be split into two segments. The first half will cover non-technical updates, such as events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. In the second half, we'll dive into technical updates and discussions, addressing key challenges faced by Wikisource communities.

Simply follow the link below to secure your spot and engage with fellow Wikisource enthusiasts:

[[:m:Event:Wikisource Community Meeting May 2024|Event Registration Page]]

Agenda Suggestions:
Your input matters! Feel free to suggest any additional topics you'd like to see included in the agenda.

If you have any suggestions or would just prefer being added to the meeting the old way,
simply drop a message on '''klawal-ctr@wikimedia.org'''.

Thank you for your continued dedication to Wikisource. We look forward to your active participation in our upcoming meeting.

Regards,
[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]

&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 11:34, 20 మే 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

[[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]]

Dear community members,

The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. 

You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. 

You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language.

On behalf of the CAC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:25, 22 మే 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello,

The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. 

We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term:

* North America (USA and Canada)
** –
* Northern and Western Europe
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]]
* Latin America and Caribbean
** –
* Central and East Europe (CEE)
** —
* Sub-Saharan Africa
** –
* Middle East and North Africa
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]]
* East, South East Asia and Pacific (ESEAP)
** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]]
* South Asia
** –

The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term:

* [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]]
* –
* –
* –
* –

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 జూన్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hi everyone,

The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading.

'''What is the Wikimedia Movement Charter?'''

The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

'''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”'''

Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote.

'''Movement Charter ratification vote'''

Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta.

If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org].

On behalf of the MCDC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:45, 11 జూన్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== వికీసోర్స్ కరదీపిక (ఆంగ్లం)  ==

వికీసోర్స్ సభ్యులకు నమస్కారం 
CIS/A2K వారు భారతీయ వికీ సమూహాల కొరకు ఆంగ్లంలో రూపొందించిన వికీసోర్స్ కరదీపికను సహాయం పేజీలో ఉంచాము. కొత్తగా చేరిన సభ్యులు  అవసరమైన వారు చూడవచ్చు. త్వరలో తెలుగులో కూడా లభ్యమవుతుంది.&lt;/br&gt;
ధన్యవాదాలు  &lt;/br&gt;
తెవికీ బడి (తెలుగు వికీమీడియన్స్ యూజర్ గ్రూప్) [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:14, 14 జూన్ 2024 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] గారు,   పూర్తి లింకు ఇస్తే  బాగుండేది. [[c:File:Wikisource_Handbook_for_Indian_Communities.pdf  |Wikisource Handbook for Indian Communities (CIS/A2K) PDF Version]] చూడండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:09, 29 జూలై 2024 (UTC)
::@ [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]])గారు ధన్యవాదాలు. ఈ నావిగేషన్ కంటే నేరుగా లింక్ ఇస్తేనే బావుండేది. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 05:47, 29 జూలై 2024 (UTC)

== OCR error ==

[[user:Arjunaraoc]] OCR ప్రయత్నిస్తుంటే Error from the OCR tool అని మెసేజ్ వస్తున్నది. ఒకసారి చూడండి. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 03:55, 24 జూన్ 2024 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] గారు,  నేను గూగుల్ OCR పరీక్షించగా రెండు నిలువవరుసల పాఠ్యం అప్రమేయంగా సరియైన క్రమంలో OCR చేసి [https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F:Grandaalaya_Sarvasvamu_V.1,_No.1_(1916).pdf/19&amp;oldid=442324 ఇచ్చినది].  ఇంకేమైనా సమస్యలుంటే తెలియచేయండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:55, 29 జూలై 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading.

Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]].

After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further.

If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org'''].

On behalf of the CEC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:52, 25 జూన్ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== Invitation to join June Wikisource Community Meeting ==

Hello fellow Wikisource enthusiasts!

We're excited to announce our upcoming Wikisource Community meeting, scheduled for '''29 June 2024, 7 AM UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1719644400 check your local time]).
As always, your participation is crucial to the success of our community discussions.

Similar to previous meetings, the agenda will be split into two segments. The first half will cover non-technical updates, such as events, conferences, proofread-a-thons, and collaborations. In the second half, we'll dive into technical updates and discussions, addressing key challenges faced by Wikisource communities.

Simply follow the link below to secure your spot and engage with fellow Wikisource enthusiasts:


[[:m:Event:Wikisource Community Meeting June 2024|Event Registration Page]]

Agenda Suggestions:
Your input matters! Feel free to suggest any additional topics you'd like to see included in the agenda.

If you have any suggestions or would just prefer being added to the meeting the old way,
simply drop a message on '''sgill@wikimedia.org'''.

Thank you for your continued dedication to Wikisource. We look forward to your active participation in our upcoming meeting.

Regards,

[[:m:User:KLawal-WMF|KLawal-WMF]], [[:m:User:SWilson (WMF)|Sam Wilson (WMF)]], and [[:m:User:SGill (WMF)|Satdeep Gill (WMF)]]

&lt;small&gt; Sent using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:17, 26 జూన్ 2024 (UTC)&lt;/small&gt;
&lt;!-- Message sent by User:KLawal-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=25768507 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''.

If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:47, 8 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== పొరపాటు సరిచేయాలి ==
{{ping|user:Arjunaraoc}}
https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B5%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%97%E0%B0%82:%E0%B0%B5%E0%B1%87%E0%B0%A6%E0%B0%AF%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B0%AE%E0%B1%81_%E0%B0%B0%E0%B0%9A%E0%B0%AF%E0%B0%BF%E0%B0%A4%E0%B0%B2%E0%B1%81 ఈ పై వర్గాన్ని ఒకసారి చూడండి. వీరిలో కొందరు వేదకాల రచయితలు కారు. కానీ ఆ వర్గంలో ఎందుకున్నారు. దోషాన్ని సరిచేయగలమా. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 14:37, 8 జూలై 2024 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] గారు, పుట్టిన వివరం గతించిన వివరం తెలియనపుడు [[మూస:ఏ యుగము]] ద్వారా అప్రమేయంగా వస్తున్న యుగం.  నేను దానిని కాలం తెలియని యుగము గా మార్చాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:16, 29 జూలై 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;U4C Special Election - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024.

The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]].

In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]].

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Movement Charter ratification voting results&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.  

As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy.

The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: 

'''Individual vote:'''

Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333).

'''Affiliates vote:'''

Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111).

'''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:'''

The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].  

With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''.

We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance.

The Charter Electoral Commission,

[[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:54, 18 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:47, 27 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== డైనమిక్ లేఅవుట్  మార్పులు ==

[[MediaWiki:Gadget-PageNumbers.js]] తాజా చేశాను.  పుస్తకం చూసేటప్పుడు, పేజీ సంఖ్యలు కనబడటానికి, మీ అభిరుచులలో  ఉపకరణాలు విభాగంలో, Interface ఉపవిభాగంలో Display options  ను టిక్ పెట్టె చేతనం చేసి భద్రపరచండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:19, 29 జూలై 2024 (UTC)

== Train-the-Trainer (TTT) 2024: Call for Applications ==

''Apologies for writing in English, please feel free to post this into your language.''

Dear Wikimedians,

We are thrilled to announce the 9ninth iteration of the Train-the-Trainer (TTT) program, co-hosted by CIS-A2K and the Odia Wikimedians User Group. TTT 2024 will be held from October 18-20, 2024, in Odisha.

This event aims to enhance leadership and training skills among active Indian Wikimedians, with a focus on innovative approaches to foster deeper engagement and learning.

; Key Details:

* Event Dates: October 18-20, 2024
* Location: Odisha, India
* Eligibility: Open to active Indian Wikimedians
* Scholarship Application Deadline: Thursday, August 15, 2024

We encourage all interested community members to apply for scholarships. Please review the event details and application guidelines on the [[:m:Meta page|Meta page]] before submitting your application.
Apply Here: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeshY7skcMUfevuuzTr57tKr_wwoefrJ9iehq6Gn_R8jl6FmA/viewform Scholarship Application Form]
For any questions, please post on the [[:m:Talk:CIS-A2K/Events/Train the Trainer Program/2024|Event talk page]] or email nitesh@cis-india.org. 

We look forward to your participation and contributions!

Regards [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 10:47, 31 జూలై 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_WS_VPs&amp;oldid=23000588 --&gt;

== Checking files / ఫైళ్లను తనిఖీ చేస్తోంది ==
Hello, Greetings from Denmark!

I like to check files and I have noticed that there are 546 files here according to [[ప్రత్యేక:గణాంకాలు]]. I have checked a few from [[ప్రత్యేక:ఫైళ్లజాబితా]] and I can see that not all files have a formal license template like {{tl|PD-old}} and the template {{tl|Information}} with information about the source, author and age.

According to [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] all files must have a valid license. Non -free  files are only allowed if there is an Exemption Doctrine Policy (EDP) and according to [[:m:Non-free_content#Wikisource]] it is unclear if non-free content is allowed here.

In non-free content is allowed then the EDP should be added to the list above and linked to [[:d:Q4391089]].

If non-free content is not allowed then [[మీడియావికీ:Licenses]] should be updated. The latest version of Creative Commons is 4.0 so the list of licenses should be updated with that too. Also GFDL is not a good license for media files so I suggest to remove it from the list of suggested licenses. 

All active users could help by checking the files they have uploaded. I can help adding {{tl|Information}} etc. with my bot like I did on te.wikipedia if that can be any help.

A place to start could also be the unused files at [[ప్రత్యేక:వాడనిఫైళ్లు]]. I they do not have a valid source, author and license then they can perhaps just be deleted. 


హలో, డెన్మార్క్ నుండి శుభాకాంక్షలు!

నేను ఫైళ్లను తనిఖీ చేయాలనుకుంటున్నాను మరియు [[ప్రత్యేక:గణాంకాలు]] ప్రకారం ఇక్కడ 546 ఫైల్‌లు ఉన్నాయని నేను గమనించాను. నేను [[ప్రత్యేక:ఫైళ్లజాబితా]] నుండి కొన్నింటిని తనిఖీ చేసాను మరియు అన్ని ఫైల్‌లు {{tl|PD-old}} మరియు టెంప్లేట్ {{tl|Information}} వంటి అధికారిక లైసెన్స్ టెంప్లేట్‌ను కలిగి లేవని నేను చూడగలను మూలం, రచయిత మరియు వయస్సు.

[[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] ప్రకారం అన్ని ఫైల్‌లు తప్పనిసరిగా చెల్లుబాటు అయ్యే లైసెన్స్‌ని కలిగి ఉండాలి. మినహాయింపు సిద్ధాంత విధానం (EDP) ఉన్నట్లయితే మాత్రమే నాన్-ఫ్రీ ఫైల్‌లు అనుమతించబడతాయి మరియు [[:m:Non-free_content#Wikisource]] ప్రకారం ఇక్కడ నాన్-ఫ్రీ కంటెంట్ అనుమతించబడుతుందా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది.

నాన్-ఫ్రీ కంటెంట్‌లో అనుమతించబడుతుంది, ఆపై EDP ఎగువ జాబితాకు జోడించబడాలి మరియు [[:d:Q4391089]]కి లింక్ చేయాలి.

ఫ్రీ కాని కంటెంట్ అనుమతించబడకపోతే [[మీడియావికీ:Licenses]] అప్‌డేట్ చేయాలి. క్రియేటివ్ కామన్స్ యొక్క తాజా వెర్షన్ 4.0 కాబట్టి లైసెన్స్‌ల జాబితా కూడా దానితో నవీకరించబడాలి. అలాగే మీడియా ఫైల్‌లకు GFDL మంచి లైసెన్స్ కాదు కాబట్టి సూచించిన లైసెన్స్‌ల జాబితా నుండి దాన్ని తీసివేయమని నేను సూచిస్తున్నాను.

సక్రియ వినియోగదారులందరూ వారు అప్‌లోడ్ చేసిన ఫైల్‌లను తనిఖీ చేయడం ద్వారా సహాయం చేయవచ్చు. నేను te.wikipediaలో చేసినట్లుగా నా బాట్‌తో {{tl|సమాచారం}} మొదలైనవాటిని జోడించడంలో సహాయం చేయగలను.

ప్రారంభించడానికి ఒక స్థలం కూడా ఉపయోగించని ఫైల్‌లు కావచ్చు [[ప్రత్యేక:వాడనిఫైళ్లు]]. నా దగ్గర చెల్లుబాటు అయ్యే మూలం, రచయిత మరియు లైసెన్స్ లేవు, అప్పుడు అవి తొలగించబడవచ్చు. --[[వాడుకరి:MGA73|MGA73]] ([[వాడుకరి చర్చ:MGA73|చర్చ]]) 11:31, 2 ఆగస్టు 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now.

'''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC.

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:30, 6 ఆగస్టు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 --&gt;

== Reminder: Apply for TTT 2024 Scholarships by August 22 ==

Dear Wikimedians,

'''Important Reminder''': The scholarship application deadline has been extended till Thursday, August 22, 2024. We encourage active Wikimedians to submit their applications before the deadline.

Please ensure you review the essential details on [[:m:CIS-A2K/Events/Train the Trainer Program/2024|Meta page]] regarding this event.

Scholarship Application [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeshY7skcMUfevuuzTr57tKr_wwoefrJ9iehq6Gn_R8jl6FmA/viewform form]
 
For any questions, please reach out on the Event talk page or via email at nitesh@cis-india.org or Chinmayee at chinumishra70@gmail.com.

Regards,

TTT 2024 Organising team

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 20:16, 20 ఆగస్టు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_WS_VPs&amp;oldid=23000588 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC ==

Hi all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page].

This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites.

Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation!

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 23:20, 22 ఆగస్టు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== తెవికీ పండగ 2025 - సర్వే ==

నమస్కారం!
తెవికీ 21వ పుట్టిన రోజు, లక్ష వ్యాసాల మైలురాయిని చేరుకోబోతున్న సందర్భంగా, తెవికీ పండగ 2025 జరుపుకోవాలని తెలుగు వికీపీడియా సముదాయం యోచిస్తోంది. దీనిని ఎలా జరపాలి, ఎలాంటి కార్యక్రమాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి, వంటి ప్రశ్నలకు మీ అందరి అభిప్రాయాలు, సూచనలు ఎంతో ముఖ్యం. మీ అభిప్రాయలు, ఆలోచనలను [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdDCcVEawkI_j9YNrB6iuZH_Jnnll3Q-1-Fqib8j85s8VDNMw/viewform ఈ ఫారంను] నింపి తెలియజేయాసి, నిర్వాహకులకు సహాయపడతారు అని అభ్యర్థిస్తున్నాము.
ధన్యవాదాలు 🙏-- &lt;font color=&quot;green&quot; face=&quot;Segoe Script&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;b&gt; [[User:Pranayraj1985|Pranayraj Vangari]] &lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;sup&gt;&lt;font face=&quot;Andalus&quot;&gt; ([[User talk:Pranayraj1985|talk]]) &amp;#124;[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]])&lt;/font&gt;&lt;/sup&gt; 08:12, 28 ఆగస్టు 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]].

I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026:

* North America (USA and Canada)
** Ajraddatz

The following seats were not filled during this special election:

* Latin America and Caribbean
* Central and East Europe (CEE)
* Sub-Saharan Africa
* South Asia
* The four remaining Community-At-Large seats

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]].

On behalf of the U4C and the Elections Committee,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:07, 2 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board.

Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]].

When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:15, 3 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== Scholarship Applications Now Open for Wikisource Conference 2025! ==

Dear Wikimedians,

We are thrilled to announce that the Wikisource Conference is returning after a decade! It will be held from 14 to 16 February 2025 in Denpasar, Bali, Indonesia. This event will be a great opportunity for us to come together, share experiences, and discuss the future of Wikisource and its community.
We are now accepting scholarship applications for the Wikisource Conference 2025 to promote diversity and inclusion. Scholarships are open to active contributors, community members, developers, and partners involved with Wikisource or related projects.

Important Details:
* Application Period: 1 September 2024 to 20 September 2024
* Application Deadline: 20 September 2024
* Meta page: [[:m:Wikisource Conference 2025/Scholarships|Link]]

We encourage everyone who is passionate about Wikisource and interested in attending this unique gathering to apply for a scholarship. The selection committee will carefully review all applications, focusing on contributions to the Wikisource project, community engagement, and the potential impact of participation in the conference.

To apply, please fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfKU36artM5fVRFeG9GAZGhJSVFJKlACkywvE522fJ6zBf_nA/viewform scholarship application form]. We will provide updates soon for more information about the conference, including program details, speakers, and venue.

If you have any questions or need help with your application, feel free to reach out on the [[:m:Talk:Wikisource Conference 2025/Scholarships|Meta Talk page]] or email us at wikisourceconference@gmail.com.

We look forward to receiving your applications and hope to see many of you in Bali for the Wikisource Conference 2025!

Regards, 

&lt;small&gt;
Nitesh Gill

The Wikisource Conference 2025 Team
&lt;/small&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 11:14, 5 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=27399964 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read-only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2024-09-25|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2024-09-25T15:00|en}} {{#time:H:i e|2024-09-25T15:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2024-09-25|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. 

'''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]], 09:38, 20 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=27248326 --&gt;

== Scholarship Application Deadline Extended for Wikisource Conference 2025! ==

Dear Wikimedians,

This message is about the Wikisource Conference, taking place from 14 to 16 February 2025 in Denpasar, Bali, Indonesia, after a decade-long break. This conference will be a fantastic opportunity to reconnect, share insights, and discuss the future of Wikisource and its vibrant community.

In the spirit of promoting diversity and inclusion, we're pleased to inform you that the deadline for scholarship applications has been '''extended to 29 September 2024'''.

If you still need to apply, please [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfKU36artM5fVRFeG9GAZGhJSVFJKlACkywvE522fJ6zBf_nA/viewform fill out the application form].

For any questions or assistance, feel free to contact us via the [[:m:Talk:Wikisource Conference 2025|Meta Talk page]] or by email at wikisourceconference@gmail.com.

We look forward to your applications and hope to see you at the Wikisource Conference 2025!

Thank you [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 13:32, 20 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)

Wikisource Conference 2025 Scholarship Team
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=27416045 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:57, 27 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 --&gt;

== Final Reminder: Wikisource Conference 2025 Scholarship Deadline ==

Dear Wikimedians,

This is a final reminder that the scholarship application deadline for the Wikisource Conference 2025 is 29 September 2024. The conference will take place from 14-16 February 2025 in Denpasar, Bali, Indonesia, after a decade-long break.

If you haven’t applied yet, please do so by completing the scholarship [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfKU36artM5fVRFeG9GAZGhJSVFJKlACkywvE522fJ6zBf_nA/viewform application form] by 11:59 AM UTC, 29th September 2024. 

For any questions, reach out via the Meta Talk page or email us at wikisourceconference@gmail.com.

We look forward to your participation!

Regards,
Wikisource Conference 2025 Scholarship Team

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:31, 29 సెప్టెంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGill_(WMF)/lists/WS_VPs&amp;oldid=27416045 --&gt;

== Invitation to Participate in Wiki Loves Ramadan Community Engagement Survey ==

Dear all,

Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
We are excited to announce the upcoming [[m:Wiki Loves Ramadan|Wiki Loves Ramadan]] event, a global initiative aimed at celebrating Ramadan by enriching Wikipedia and its sister projects with content related to this significant time of year. As we plan to organize this event globally, your insights and experiences are crucial in shaping the best possible participation experience for the community.

To ensure that Wiki Loves Ramadan is engaging, inclusive, and impactful, we kindly invite you to participate in our community engagement survey. Your feedback will help us understand the needs of the community, set the event's focus, and guide our strategies for organizing this global event.

Survey link: https://forms.gle/f66MuzjcPpwzVymu5

Please take a few minutes to share your thoughts. Your input will make a difference!

Thank you for being a part of our journey to make Wiki Loves Ramadan a success.


Warm regards,

User:ZI Jony 03:20, 6 అక్టోబరు 2024 (UTC)

Wiki Loves Ramadan Organizing Team
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=27510935 --&gt;

== Ppoem మూస ==

[[పుట:Grandaalaya Sarvasvamu V.1, No.1 (1916).pdf/17]] సవరిస్తుండగా, Ppoem అనే మూస ఉంటే బాగుంటుంది అనిపించింది.
https://en.wikisource.org/wiki/Template:Ppoem [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:01, 12 అక్టోబరు 2024 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted.

The following four candidates were the most voted:

# [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]]
# [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]]
# [[User:Victoria|Victoria Doronina]]
# [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]]

While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]]

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group

&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:26, 14 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:09, 16 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27601062 --&gt;

== Announcing Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024 &amp; scholarship applications ==

Dear Wikimedians,

We hope you are well. 

We are thrilled to announce the upcoming [[:metawiki:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]], hosted by the [[:metawiki:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers UG]] (aka Indic-TechCom) in collaboration with the [[:metawiki:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians UG]]. The event will take place in Bhubaneswar during 20-22 December 2024.

Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve the experience of contributors and consumers of Wikimedia projects. The event is intended for:

* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, which includes developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers etc.
* Content contributors having in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors to any other FOSS community or have participated in Wikimedia events in the past, and would like to get started with contributing to Wikimedia technical spaces.

We encourage you to follow the essential details &amp; updates on Meta-Wiki regarding this event. 

Event Meta-Wiki page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Wikimedia_Hackathon_Bhubaneswar_2024

Scholarship application form: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf07lWyPJc6bxOCKl_i2vuMBdWa9EAzMRUej4x1ii3jFjTIaQ/viewform Click here to apply ]

''(Scholarships are available to assist with your attendance, covering travel, accommodation, food, and related expenses.)''

Please read the application guidance on the Meta-Wiki page before applying.

The scholarship application is open until the end of the day 2 November 2024 (Saturday).
 
If you have any questions, concerns or need any support with the application, please start a discussion on the event talk page or reach out to us contact@indicmediawikidev.org via email.

Best,

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 09:35, 19 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 --&gt;

== Final Reminder: Join us in Making Wiki Loves Ramadan Success ==

Dear all,

We’re thrilled to announce the Wiki Loves Ramadan event, a global initiative to celebrate Ramadan by enhancing Wikipedia and its sister projects with valuable content related to this special time of year. As we organize this event globally, we need your valuable input to make it a memorable experience for the community.

Last Call to Participate in Our Survey: To ensure that Wiki Loves Ramadan is inclusive and impactful, we kindly request you to complete our community engagement survey. Your feedback will shape the event’s focus and guide our organizing strategies to better meet community needs.

* Survey Link: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSffN4prPtR5DRSq9nH-t1z8hG3jZFBbySrv32YoxV8KbTwxig/viewform?usp=sf_link Complete the Survey]
* Deadline: November 10, 2024
Please take a few minutes to share your thoughts. Your input will truly make a difference!

'''Volunteer Opportunity''': Join the Wiki Loves Ramadan Team! We’re seeking dedicated volunteers for key team roles essential to the success of this initiative. If you’re interested in volunteer roles, we invite you to apply.
* Application Link: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfXiox_eEDH4yJ0gxVBgtL7jPe41TINAWYtpNp1JHSk8zhdgw/viewform?usp=sf_link Apply Here]
* Application Deadline: October 31, 2024
Explore Open Positions: For a detailed list of roles and their responsibilities, please refer to the position descriptions here: [https://docs.google.com/document/d/1oy0_tilC6kow5GGf6cEuFvdFpekcubCqJlaxkxh-jT4/ Position Descriptions]

Thank you for being part of this journey. We look forward to working together to make Wiki Loves Ramadan a success!


Warm regards,&lt;br&gt;
The Wiki Loves Ramadan Organizing Team 05:13, 29 అక్టోబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=27568454 --&gt;

== కృష్ణశాస్త్రి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ==

వికీపీడియాలో ఉన్న చూరుకుదనాన్ని దాని సోదర ప్రాజెక్టులలోకి సైతం తీసుకువెళ్లడానికి మనం కొంత కృషి చేయాల్సి ఉంది. తెలుగు వికీ వివిధ సోదర ప్రాజెక్టులలో వికీపీడియా తర్వాత ఎక్కువ చురుకుగా పని జరుగుతున్నది వికీసోర్సుయే అని నా అభిప్రాయము. దాన్ని కొనసాగించడానికి ఈ నవంబర్ 1న తెలుగు సాహిత్యంలో ఎంతో కృషి చేసిన భావకవి అయిన దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గారి జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకొని  నేను అనుకున్న కొన్ని విషయాలు మీ ముందు ఉంచుతున్నాను. సముదాయ సభ్యులు మీమీ అభిప్రాయాలను తెలుపగలరు. 
# ముందుగా రెండు వారాల ప్రూఫ్ రీడథాన్ నిర్వహించుకోవాలి. ఇందులో ఎంపిక చేసుకున్న ఏవైనా కొన్ని పుస్తకాలను ప్రూఫ్ రీడ్ చేయాలి. 
# దీంట్లో దిద్దుబాట్లు చేయడం, ప్రూఫ్ రీడ్ చేయడం, ప్రచురించడం వంటి విషయాలపై కొంత అవగాహన కొరకు నేను మొదటి వారంలో రెండు ఆన్లైన్ అవగాహనా తరగతులు నిర్వహిస్తాను.
# రెండు వారాలు అనగా 14 రోజుల్లో మనదరం సమిష్టిగా రెండు పుస్తకాలను అచ్చు దిద్దడమే ఈ ఎడిటథాన్ లక్ష్యం. ఇది వికీసోర్సులో మరిన్ని ప్రాజెక్టులు నిర్వహించడానికి పునాది రాయిగా ఉపయోగపడుతుంది అని నా అభిప్రాయము.
# ఫిబ్రవరి 21 అంతర్జాతీయ మాతృభాషా దినోత్సవం నాటికి కనీసం ఒక పది మంది కొత్త వాడుకరులు వికీసోర్సులో దిద్దుబాట్లు చేసేలా చేయడానికి మనందరం కృషి చేద్దాం. అందుకు ఈ ఎడిటథాన్ ను తొలి మెట్టుగా చేసుకుందాం.

వాడుకరులు [[వాడుకరి:Rajasekhar1961]], [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి]], [[వాడుకరి:Nrgullapalli]], [[వాడుకరి:Nagarani Bethi]], [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి]], [[వాడుకరి:Vjsuseela]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m]], [[వాడుకరి:Palagiri]], [[వాడుకరి:v Bhavya]], [[వాడుకరి:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s]], [[వాడుకరి:KINNERA ARAVIND]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Thirumalgoud]], [[వాడుకరి:Tmamatha]], [[వాడుకరి:Kasyap]], [[వాడుకరి:Nskjnv]] గార్లు అదే విధంగా ఇతర వికిమీడియన్లు మీమీ అభిప్రాయాలు తెలుపగలరు. [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 11:12, 2 నవంబరు 2024 (UTC).[[వాదుకరి:A.Murali]]
:: మీ అభిమానానికి ధన్యవాదాలు. దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి గారు పరమపదించి 1980 నుండి 44 సంవత్సరాలైనది. భారతీయ కాపీహక్కుల చట్టం ప్రకారం రచయిత మరణించిన 60 సంవత్సరాల పిదప మాత్రమే అవి హక్కులనుండి విముక్తి చెందుతాయి. కావున మీరు వేరొక మంచి రచయిత/రచయిత్రిని గుర్తించమని మనవి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:55, 2 నవంబరు 2024 (UTC)
:::మీ సూచనకు ధన్యవాదాలు రాజశేఖర్ గారు. మీరన్నది నిజమే పై ప్రతిపాదనలో కొన్ని సవరణలు చేశాను గమనించగలరు. కృష్ణశాస్త్రి గారి పేరుతో ఈ ప్రూఫ్ రిడథాన్ నిర్వహించుకుందాం. పుస్తకాలు మాత్రం కాపీహక్కుల  నియమాల ప్రకారం సెలెక్ట్ చేసుకుందాం.  [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 07:40, 4 నవంబరు 2024 (UTC)
::::తప్పకుండా చేద్దాము. ఏయే పుస్తకాలను తీసుకుందామో ఆలోచించండి. మరీ ప్రాచీన సాహిత్యం అంతగా పనిచేయడానికి రుచించకపోవచ్చును. మంచి ముద్రణ ప్రతి అయితే పనిచేసేవారు ఉత్సాహం చూపిస్తారు. [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:15, 4 నవంబరు 2024 (UTC)
:::::ధన్యవాదాలు రాజశేఖర్ గారు. మీ సూచన బావుంది. అలాగే చేద్దాం [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 11:08, 5 నవంబరు 2024 (UTC)
[[వికీసోర్సు:వికీప్రాజెక్టు/కృష్ణశాస్త్రి ప్రూఫ్ రీడథాన్|ప్రాజెక్టు పేజీ]] ఒకటి సృష్టించడం జరిగింది. సభ్యులు గమనించగలరు. [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 17:01, 5 నవంబరు 2024 (UTC)

=== ప్రాజెక్టు ఫలితాలు ===
:ఈ ప్రాజెక్టును నిర్వహించడం ద్వారా నిర్ణయించుకున్న దాదాపు అన్నీ పుస్తకాలలో కనీసం పది పేజీలకు మించకుండా ప్రూఫ్ రీడ్ లు జరిగాయి.  [[సూచిక:Vavilala Somayajulu Sahityam-2 Natakalu.pdf]] ఈ పుస్తకం మాత్రం మొత్తం పూర్తయి దించుకోడానికి సిద్ధంగా ఉంది. దీనికి కృషి చేసిన వాడుకరులు అందరికీ శుభాకాంక్షలు, ధన్యవాదాలు. ఈ ప్రాజెక్టులో అత్యధిక ప్రూఫ్ రీడ్ లు చేసిన వాడుకురుల పేర్లు, చురుకుగా పని చేసిన వాడుకరుల పేర్లు క్రింద ఇవ్వడం జరిగింది.
:* [[A.Murali]]
:* [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]]
:* [[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]]
:* [[వాడుకరి:Nagarani Bethi|Nagarani Bethi]]
:* [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]]
:* [[వాడుకరి:Pravallika16|Pravallika16]]
:వీరికి ప్రత్యేక అభినందనలు, శుభాకాంక్షలు. ఇలాగే మున్ముందు జరగబోయే అన్నీ ప్రాజెక్టులలో మీ తోడ్పాటును అందిస్తారని ఆశిస్తున్నాం. [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 05:19, 10 డిసెంబరు 2024 (UTC)

== Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC ==

Hello everyone,

The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone &lt;https://zonestamp.toolforge.org/1732896000&gt;). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: &lt;https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024&gt;.

This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation.

Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:55, 21 నవంబరు 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== విశ్వవిద్యాలయంలో వికీసోర్సు వర్క్ షాప్ ప్రాజెక్టు ==

సముదాయ సభ్యులకు నమస్కారం!

ప్రస్తుతం కొనసాగుతున్న కృష్ణశాస్త్రి ప్రూఫ్ ఫ్రీఫ్ రీడతాన్ లో భాగంగా మనం ఎంపిక చేసుకున్న పుస్తకాలలో చాలా వరకు పేజీలు ప్రూఫ్ రీడ్ చేయబడుతున్నాయి.... దీనిని ఇదేవిధంగా కంటిన్యూ చేయడానికి హైదరాబాదులోని ప్రముఖ కళాశాలైన ఉస్మానియా, నిజాం కళాశాలలో వర్క్ షాప్ లను నిర్వహిస్తే బాగుంటుందని నా అభిప్రాయం. 

దీని వల్ల కొత్త వాడుకరులు తయారై మరి కొంత సాహిత్యం వికీసోర్సుకు లభిస్తుందన్న ఉద్దేశంతో 2025 ఫిబ్రవరిలో మార్చి లో ఈ వర్క్ షాప్ నిర్వహిద్దామని ఆలోచన... దీనికై వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారికి రాపిడ్ గ్రాండ్ కూడా అప్లై చేసినట్లయితే బావుంటుందని నా అభిప్రాయం. దీని ద్వారా ఉస్మానియా యూనివర్సిటీ తెలుగు శాఖ నుండి, నిజాం కాలేజ్ తెలుగు శాఖ నుండి చెరో పదిమంది కొత్త వాడుకరులు తయారైతే అపారమైన ప్రాచీన తెలుగు సాహిత్యాన్ని ఆ శాఖలో పని చేసినటువంటి ఆచార్యుల సాహిత్య పుస్తకాలు కాపీరైట్స్ తో వికీసోర్సులో చేర్చడానికి ప్రయత్నం చేయవచ్చు. 

దీనిపై మీ మీ అభిప్రాయాలు తెలుపగలరు.[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 09:43, 27 నవంబరు 2024 (UTC)

:అభిలాష్ గారూ నమస్కారం!
:మీ ప్రతిపాదన బావుంది. ఈ ప్రాజెక్టు సక్రమంగా జరిగి వర్క్ షాప్ విజయవంతం అవుతే చాలా మంది కొత్త వాడుకరులు మన వికీసోర్సుకి లభిస్తారు అని నా అభిప్రాయం. దాని వలన ఎంతో అపారమైన సాహిత్యాన్ని మనం అంతర్జాలంలో అభివృద్ధి చేయవచ్చు. ఇప్పుడిప్పుడే వికిసోర్స్ లో దిద్దుబాట్లు చేస్తున్న నాకు కూడా మరింత కొత్త వాడుకరులను కలుపుకుపోవాలని ఉంది. ఆన్లైన్ సెషన్స్ ద్వారా మాత్రమే నేను కృష్ణశాస్త్రి ప్రూఫ్ రీడతాన్ లో భాగంగా కొన్ని పేజీలు ప్రూఫ్ రీడ్ చేశాను. ఇప్పుడు ఆఫ్లైన్ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తే నా లాంటి వారికి చాల ఉపయోగపడుతుందని నా అభిప్రాయం. - [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 07:29, 29 నవంబరు 2024 (UTC)

:: మంచి ఆలోచన. తెలుగు శాఖలో ఆచార్యులుగా పనిచేసిన భాషా పరిశోధకులు, కవిపండితులు, రచయితలు గురించిన వ్యాసాలు, తద్వారా భాషాభివృద్ధికి ఎంతో కృషిచేయవచ్చును. వివిధ కళాశాలలోని తెలుగు ˛M.A, PhD చేస్తున్న విద్యార్ధులను ప్రోత్సహించి వారిద్వారా తెలుగు వికీసోర్సులో గొప్పగా సాహిత్యసేవ చేయవచ్చును. గ్రాంటు తప్పకుండా లభిస్తుందని అనిపిస్తున్నది. పదండి ముందుకు. పదండి త్రోసుకు....శుభాకాంక్షలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 08:15, 29 నవంబరు 2024 (UTC)

చాలా బాగుందండీ. తప్పక చేయవలసిన కార్యశాల. మీకు శుభాకాంక్షలు.--[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 08:41, 3 డిసెంబరు 2024 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]], @[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] గార్లకు హృదయపూర్వక ధన్యవాదాలు. మీ సలహాలు సూచనలు మాకెంతో బలం... కలిసికట్టుగా కార్యశాలను నిర్వహించడానికి తదుపరి కార్యాచరణను మొదలుపెడతాను. -[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 15:19, 5 డిసెంబరు 2024 (UTC)
::మీ అలొచన చాలా బాగుంది. మీ ప్రతి పాదన బాగుంది. నాది మరొ అలొచన ఉంది. హైదరాబాద్ లొ చాలా Gated communities ఉన్నాయి.వాటిలొ మన వికీ పీడియ అవగాహన సదస్సులు యెర్పాటు చేసుకుంటె బాగుంటుందని నా సలహ. Gated Communities లొ అన్ని వర్గాల వారు ఉంటారు. మీ యువకులు, Technical Team వారు అలొచిస్తే తెవీకి ఎక్కువ మంది వికి పీడియాకి రావడానికి అవకాశం ఉంటుందని నా సలహ. కశ్యప్ గారి సలహాలను, సూచనలను తీసుకొని ముందుకు వెల్లవచ్చు. [[వాడుకరి:A.Murali|A.Murali]] ([[వాడుకరి చర్చ:A.Murali|చర్చ]]) 03:35, 9 డిసెంబరు 2024 (UTC)
:::సముదాయ సభ్యులకు నమస్కారం! వర్క్ షాప్ ప్రతిపాదనకు మద్దతు తెలిపిన మీ అందరికీ హృదయ పూర్వక ధన్యవాదాలు. మీ అందరి ప్రోత్సాహం మేరకు వికీమీడియా ఫౌండేషన్ వారికి నేను గ్రాంటు ప్రతిపాదన రాశాను. అది అప్రూవ్ అయిందని తెలపడానికి సంతోషిస్తున్నాను. గ్రాంటు వివరాలు ఇక్కడ https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Resources_and_Partnerships/India_Rapid_Project/Utilizing_Telugu_Wikisource_as_a_Digital_Resource_in_Hyderabad%E2%80%99s_Academic_Institutions గమనించవచ్చు. 
:::పేమెంట్ ప్రక్రియ పూర్తికాగానే నిర్వహణా పనులు ప్రారంభించాల్సి ఉంది. దానికై మీ అమూల్యమైన సూచనలు, సలహాలు ఇవ్వగలరు.--[[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 14:42, 29 జనవరి 2025 (UTC)
::::[[వికీసోర్సు:వికీప్రాజెక్టు/వికీసోర్సు అవగాహన సదస్సు]] పేజీ సృష్టించడం జరిగింది. సభ్యులు గమనించగలరు. -- [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 17:47, 23 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

* నేను వేరే ఇతర పనులలో పాల్గొనడం వలన తీరిక లేనందున ఈ కార్యక్రమాల పేజీ తెలియలేదు, చూడలేదు. పాల్గొంటున్న మీకందరికీ అభినందనలు. వికిసోర్స్ లో జరుగుతున్న అన్ని అభివృద్ధి ప్రక్రియలు, సాంకేతిక విషయాలు జాగ్రత్తగా గమనించి ముందుకు తీసుకువెళ్తే తెలుగు వికీసోర్స్ మూలాల డేటాబేస్ చక్కగా రూపొందుతుంది. శుభాకాంక్షలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:28, 25 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

== తెవికీ 21వ వార్షికోత్సవం స్కాలర్‌షిప్ దరఖాస్తులకు ఆహ్వానం ==

నమస్కారం, తెలుగు వికీమీడియా యూజర్ గ్రూప్ ఆధ్వర్యంలో [[w:వికీమీడియా_ఫౌండేషన్|వికీమీడియా ఫౌండేషన్]], సిఐఎస్-ఎ2కె ల సహకారంతో 2025 ఫిబ్రవరి 14, 15, 16 తేదీలలో [[w:తిరుపతి|తిరుపతి]] లో [[w:వికీపీడియా:తెవికీ_పండగ-25|తెవికీ పండగ-2025]] (తెలుగు వికీపీడియా 21వ వార్షికోత్సవం) జరపాలని సముదాయం నిశ్చయించింది. తెవికీ 21వ వార్షికోత్సవ ఉపకారవేతనం కోసం [https://te.wikipedia.org/wiki/వికీపీడియా:తెవికీ_పండగ-25/స్కాలర్‌షిప్పులు| తెవికీ పండగ-25/స్కాలర్‌షిప్పులు] పేజీలో దరఖాస్తు ఫారానికి లింకు ఇచ్చాము. 2024, డిసెంబరు 13 దాకా ఈ దరఖాస్తు ఫారం అందుబాటులో ఉంటుంది. ఈ లోపు మీ దరఖాస్తులు సమర్పించగలరు. ధన్యవాదాలు.-- &lt;font color=&quot;green&quot; face=&quot;Segoe Script&quot; size=&quot;4&quot;&gt;&lt;b&gt; [[User:Pranayraj1985|Pranayraj Vangari]] &lt;/b&gt;&lt;/font&gt;&lt;sup&gt;&lt;font face=&quot;Andalus&quot;&gt; ([[User talk:Pranayraj1985|talk]]) &amp;#124;[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]])&lt;/font&gt;&lt;/sup&gt; 15:06, 3 డిసెంబరు 2024 (UTC)  (తెవికీ పండగ-2025-కమ్యూనికేషన్ &amp; స్కాలర్ షిప్ కమిటీ నుండి)

== [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedians, 

We are excited to '''Initiate the discussions about India’s potential bid to host [[:m:Wikimania 2027|Wikimania 2027]]''', the annual international conference of the Wikimedia movement. This is a call to the community to express interest and share ideas for organizing this flagship event in India.

Having a consortium of a good number of country groups, recognised affiliates, thematic groups or regional leaders primarily from Asia for this purpose will ultimately strengthen our proposal from the region. This is the first step in a collaborative journey. We invite all interested community members to contribute to the discussion, share your thoughts, and help shape the vision for hosting Wikimania 2027 in India.

Your participation will ensure this effort reflects the strength and diversity of the Indian Wikimedia community. Please join the conversation on [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation#Invitation to Join the Conversation|Meta page]] and help make this vision a reality!

Regards,
&lt;br&gt;
[[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala User Group]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians User Group]]
&lt;br&gt;
This message was sent with [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 15:14, 4 డిసెంబరు 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&amp;oldid=27906962 --&gt;

== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==

Dear Community Members,

I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.

We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.

This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.

Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6

We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.

Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025

Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.

Warm regards,&lt;br&gt;
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
&lt;!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&amp;oldid=28074658 --&gt;

== Open Community Call - [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India]] ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Dear Wikimedians, 

Happy 2025.. 😊

As you must have seen, members from Wikimedians of Kerala and Odia Wikimedia User Groups initiated preliminary discussions around submitting an Expression of Interest (EoI) to have Wikimania 2027 in India. You can find out more on the [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Meta Page]]. 
 
Our aim is to seek input and assess the overall community sentiment and thoughts from the Indian community before we proceed further with the steps involved in submitting the formal EOI. 
 
As part of the same, we are hosting an '''open community call regarding India's Expression of Interest (EOI) to host Wikimania 2027'''. This is an opportunity to gather your valuable feedback, opinions, and suggestions to shape a strong and inclusive proposal.

* 📅 Date: Wednesday, January 15th 2025  
* ⏰ Time: 7pm-8pm IST 
* 📍 Platform: https://meet.google.com/sns-qebp-hck
 
Your participation is key to ensuring the EOI reflects the collective aspirations and potential of the vibrant South Asian community. 
 
Let’s join together to make this a milestone event for the Wikimedia movement in South Asia. 
 
We look forward to your presence! 
&lt;br&gt;
Warm regards,
&lt;br&gt;
[[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians]] User Group's
&lt;br&gt;
This message was sent with [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 05:55, 14 జనవరి 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&amp;oldid=28100038 --&gt;

== Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! ==

Dear All,

We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch. 

This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture.

* Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]]
* When: Jan 19, 2025 
* Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025).
* Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1 
* Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]]

To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025.

Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language.

Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all.

Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate.

Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success!

For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 12:08, 16 జనవరి 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=27568454 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:12, 24 జనవరి 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== వికీడేటాలో మార్పులు, మొబైల్ ఆప్ ==

వికీసోర్సులో ఉన్న పుస్తకాల సమాచారం వికీడేటాలో మరింత మెరుగ్గా structure చేసేందుకు ఇతర దేశీయ వికీసోర్సు సభ్యులు పూనుకున్నారు. ఇది కొత్తగా తయారుచేస్తున్న మొబైల్ ఆప్ లో తెలుగు పుస్తకాలు చదువుకోడానికి కూడా ఉపయోగపడుతుంది. [[m:Wikisource reader app]] లో సూచించి విధంగా, [[d:Wikidata:WikiProject Books]] మోడల్ ను ఆధారంగా చేసుకొని ఇది చెయ్యాలి. వికీడేటాలో ప్రూఫ్ రీడింగ్ అయ్యిందని బ్యాడ్జి పెట్టాలి.

ప్రధానంగా, ఒక్కొ రచనకు ఒక ఐటెం, దాని ప్రతి ప్రచురణ కు ఒక్కో ఐటెం ఉండాలి. ఉదాహరణకు [[d:Q150827]], [[d:Q51613242]] చూడండి. మరో ఉదాహరణ: కన్యాశుల్కము 1892లో రాగా, దానిని వేరు వేరు సంవత్సరాలలో ప్రచురించారు. 1961లో కొండపల్లి వీరవెంకయ్య అండ్ సన్సు చేసిన ప్రచురణకు వేరే వికీడేటా ఐటెం ఉండాలి. దీనికి మీ అభిప్రాయాలు తెలియజేయండి.

ధన్యవాదాలు [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 06:19, 1 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:49, 3 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 --&gt;

== కామన్స్ కు ఎక్కింపు ==

దస్త్రం:Abaddhala veta revised.pdf ను కామన్స్ కు ఎక్కిస్తుంటే ఇలా అంటుంది: 

&quot;Unfortunately, importing files from the source wiki (te.wikisource.org) is not yet possible because there is no configuration for the wiki in the [[mediawikiwiki:Extension:FileImporter/List_of_configured_wikis|configuration file list]]. For information about setting up a configuration file for the wiki, review FileImporter's [[metawiki:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons/Configuration_file_documentation|configuration file documentation page]].&quot;

@[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]], @[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] చూడగలరు. - [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 14:29, 3 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]],  హక్కు గల రచయిత కేవలం పై అట్ట బొమ్మ నే కామన్స్ లో ఎక్కించారు.  పుస్తకం ఎక్కించటానికి సరియైన తీరులో అంగీకారం తెలపలేదు.  కావున దీనిని కామన్స్ లోకి దిగుమతి చేయడం ప్రయత్నించినా తొలగింపుకు గురయ్యే అవకాశం వుంది.  ఇలాంటి అవసరం కల పుస్తకాలు తెలుగు వికీసోర్స్ లో లేనందున కామన్స్ ఎక్కింపు సమస్యలు పరిష్కరించలేదు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 02:46, 4 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]]గారు, కాపీ హక్కుల సమస్యలు లేని ఫైల్లు కొన్ని ఉన్నాయి, ఉదా: [[ప్రత్యేక:ఫైళ్లజాబితా/దేవీప్రసాదశాస్త్రి]].  కామన్స్ ఎక్కింపు వీలు కల్పించడం అవుతుందా? [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 13:34, 8 మార్చి 2025 (UTC)
:::@[[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] గారు, [[mediawikiwiki:Extension:FileImporter/Data/te.wikisource|Configuration]] సరిచేశాను. ఒక [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b6/%E0%B0%AD%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B0%A4%E0%B0%AE%E0%B1%81_%28%E0%B0%85%E0%B0%B6%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%AE%E0%B1%87%E0%B0%A7-%E0%B0%B8%E0%B1%8D%E0%B0%B5%E0%B0%B0%E0%B1%8D%E0%B0%97%E0%B0%BE%E0%B0%B0%E0%B1%8B%E0%B0%B9%E0%B0%A3%29.pdf ఫైల్] ఎగుమతి చేశాను.  మూల దస్త్రంలో సమాచారం, లైసెన్స్  సరిచేసి ఎక్కించాలి. అదనపు లైసెన్స్ లు configuration లో  చేర్చవలసివస్తే తెలియచేయండి. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:10, 10 మార్చి 2025 (UTC)
::::ధన్యవాదాలు. PD-old-80 కూడా చేర్చాను. [[వాడుకరి:Saiphani02|Saiphani02]] ([[వాడుకరి చర్చ:Saiphani02|చర్చ]]) 18:51, 10 మార్చి 2025 (UTC)

== వికీసోర్సు గురించి ==

వికీసోర్సు గురించి చెప్పే [[వికీసోర్స్:గురించి]] పేజీలో సమాచారమేమీ లేదు. అంచేత వికీపీడియాలో వికీసోర్సు వ్యాసం నుండి సమాచారాన్ని ఉన్నదున్నట్టుగా తెచ్చి ఆ పేజీలో పెట్టాను. మన విధానానికి అనుగుణంగా మార్పులేమైనా అవసరమైతే చెయ్యాలి. అలాగే  [[వికీసోర్స్:గురించి]]  పేజీకి ఎడమ పట్టీలో ఉండే ప్రధాన మెనూలో లింకు పెట్టాలి. పరిశీలించవలసినది. __ [[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] ([[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari|చర్చ]]) 04:50, 7 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

== గణాంకాల పేజీ ==

వికీసోర్సు గణాంకాలను చూపే పేజీల్లేవు మనకు. వివిధ గణాంకాలను తెలిపే పేజీలు అవసరం. పరిశీలించవలసినది. __ [[వాడుకరి:Chaduvari|Chaduvari]] ([[వాడుకరి చర్చ:Chaduvari|చర్చ]]) 04:58, 7 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 08:29, 22 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 మార్చి 2025 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read-only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-03-19|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-03-19|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. 

'''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 23:15, 14 మార్చి 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=28307742 --&gt;

==  వికీసోర్స్ కార్యశాల - 21/22 - మార్చ్ 2025 ==

21/3/2025 , 22/3/2025 తెదీలలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో వికీసోర్స్ కార్యశాలలో పాల్గొన్న విద్యార్థీ, విద్యార్థినులు ఈ క్రింద ఇవ్వబడిన పుస్తకములు అచ్చుదిద్దే ప్రయత్నము చేయవలెను. ఇద్దరు ఒకే పుటను ఒకేసారి అచ్చుదిద్దే కార్యక్రమము చేపట్టకుండా మీలో మీరు సంప్రదించుకొని ఎవరెవరు ఏ పుటలు అచ్చుదిద్దదలచారో ముందే నిర్ణయించుకొని అచ్చుదిద్దవలెను. 
శుభమస్తు. 

1. [[సూచిక:అప్పకవీయము (కాకునూరి అప్పకవి).pdf]] పీఠిక - అచ్చుదిద్దుట - మిగిలినది : ఆమోదించుట 

2. [[సూచిక:Upanyaasapayoonidhi (1911).pdf]] - కాశీభట్ట బ్రహ్మయ్యశాస్త్రి అచ్చుదిద్దుట 

3. [[సూచిక:ఆంధ్రపదనిధానము.pdf]]  - తూము రామదాసకవి (522 pages ) - అచ్చుదిద్దుట

4. [[సూచిక:విజయవిలాసము.pdf]] - చేమకూర వేంకటకవి - అచ్చుదిద్దుట

5. [[సూచిక:Dharmasaara raamaayanamu (1937).pdf]]    504 pages - జనమంచి శేషాద్రి శర్మ - అచ్చుదిద్దుట

6. [[సూచిక:Vavilala Somayajulu Sahityam-3 - Anuvadalu, Bala Sahityam.pdf]] - అచ్చుదిద్దుట 

[[వాడుకరి:Ramesam54|Ramesam54]] ([[వాడుకరి చర్చ:Ramesam54|చర్చ]]) 02:26, 22 మార్చి 2025 (UTC)

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:05, 4 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) ==

Dear All,

The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions. 

The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates. 

We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here]. 

Thank you! [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 08:25, 14 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:35, 17 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ==

వికీపీడియా సోదర ప్రాజెక్టు అయినటువంటి వికీసోర్స్ ను మరింత బలోపేతం చేయడం కోసం, సాహిత్య ఉత్సాహాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లడం కోసం తెలుగు తెలంగాణ సాహిత్యంలో అలుపెరుగని కృషి చేసినటువంటి వైతాళికుడు, తెలుగులో మొట్టమొదటి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందిన సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి జన్మదినాన్ని (మే 28) పురస్కరించుకొని నేను, అంజన్ కుమార్ అనుకున్న కొన్ని విషయాలను మీ ముందు ఉంచుతున్నాను. సముదాయ సభ్యులు మీ అభిప్రాయాలు తెలుపగలరని మనవి.
# ఈ మే 1వ తేదీ నుండి 31వ తేదీ వరకు '''సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్''' పేరుతో ఒక ప్రాజెక్టు నిర్వహించుకుందాం.
# ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా దిద్దుబాట్లు చేయడం, ప్రూఫ్ రీడ్ చేయడం, ప్రచురించడం వంటి విషయాలపై కొంత అవగాహన కొరకు నేను మొదటి వారంలో రెండు ఆన్లైన్ అవగాహన తరగతులు నిర్వహిస్తాను. తర్వాతి మూడు వారాల ప్రూఫ్ రీడథాన్ నిర్వహించుకోవాలి. ఇందులో ఎంపిక చేసుకున్న ఏవైనా కొన్ని పుస్తకాలను ప్రూఫ్ రీడ్ చేయాలి.
# మే 28 నాటికి కొత్తగా 10 మంది వాడుకరులతో వికీసోర్సులో దిద్దుబాట్లు చేసేవిధంగా మనందరం కలిసి ఈ ప్రాజెక్టును పూర్తిచేద్దాం.
# ప్రత్యేకంగా సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి పుస్తకాలే లక్ష్యంగా ఈ ప్రాజెక్టు కొనసాగించాలని అనుకుంటున్నాం.

వాడుకరులు [[వాడుకరి:Rajasekhar1961]], [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి]], [[వాడుకరి:Nrgullapalli]], [[వాడుకరి:Nagarani Bethi]], [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి]], [[వాడుకరి:Vjsuseela]], [[వాడుకరి:Muralikrishna m]], [[వాడుకరి:Palagiri]], [[వాడుకరి:v Bhavya]], [[వాడుకరి:Pranayraj1985]], [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s]], [[వాడుకరి:KINNERA ARAVIND]], [[వాడుకరి:స్వరలాసిక]], [[వాడుకరి:Thirumalgoud]], [[వాడుకరి:Tmamatha]], [[వాడుకరి:Kasyap]], [[వాడుకరి:Nskjnv]], [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]],  [[వాడుకరి:A.Murali]]గార్లు అదే విధంగా ఇతర వికిమీడియన్లు మీమీ అభిప్రాయాలు తెలుపగలరు.
[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 04:06, 27 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)

:అద్భుతం! ప్రవీణ్ గారు.....! &quot;తెలంగాణంబున కవులు పూజ్యంబు&quot; అన్న మాటను &quot;గోల్కొండ కవుల సంచిక&quot; అనే గ్రంథంతో పటాపంచలు చేసిన వైతాళికుడు మన సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారు. అటువంటి మహానీయుల జన్మదినాన్ని పురస్కరించుకుని వికీసోర్సులో ప్రూఫ్ రీడతాన్ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించడం నిజంగా తెలంగాణ సాహిత్య ప్రియులుగా మనం అందరం సంతోషపడాల్సిన విషయం. 
:ఇందులో భాగంగా సురవరం గారి రచనలను ఎంపిక చేసుకోవడం ఇంకా ఇంకా ఆనందంగా ఉంది తప్పకుండా ఈ ప్రాజెక్టు సఫలం అవుతుందని భావిస్తున్నాను. అంజన్ కుమార్ గారికి కూడా ప్రత్యేక అభినందనలు తప్పకుండా నేనూ ఈ ప్రాజెక్టులో పాల్గొంటాను. -- [[వాడుకరి:MYADAM ABHILASH|MYADAM ABHILASH]] ([[వాడుకరి చర్చ:MYADAM ABHILASH|చర్చ]]) 17:45, 27 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] గారికి నమస్కారం ,  
:మీ కృషికి శుభాకాంక్షలు,
:తెలుగు భాషా సంస్కృతుల వికాసానికి కృషి చేసిన తెలుగు వెలుగు సురవరం ప్రతాపరెడ్డిగారిని స్మరించుకుంటూ ప్రూఫ్ రీడతాన్ నిర్వహించడం సంతోషకరం, మీ ఆలోచన బాగుంది... ముందుకు సాగండి, నిర్వహణ పరమైన అంశాలలో నా వంతు సహకారం ఉంటుంది. [[వాడుకరి:Nskjnv|Nskjnv]] ([[వాడుకరి చర్చ:Nskjnv|చర్చ]]) 11:19, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
:: మంచి కార్యక్రమం తీసుకున్నారు. శుభాకాంక్షలు. సురవరం గారు కారణజన్ముడు. తెలుగు భాషను పరిపుష్టం చేసిన వారు. వారి మొత్తం రచనలను జాబితాగా వారి పేజీ ([[:రచయిత:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి]])లో చేర్చి; వాటికి సంబంధించిన పుస్తకాలకు లింకులు ఇస్తే మే 1 కంటే ముందే సూచిక పేజీలను తయారుచేసుకోవచ్చును. ప్రూఫ్ రీడథాన్ కార్యక్రమం నిర్విఘ్నంగా సాగిపోతుంది. పాల్గొనే వాడుకరులకు ఉత్సాహాన్ని, సంతృప్తిని ఇస్తుంది.  అందరం కలిసి పనిచేద్దాం రండి. ముందుకు పోదాం.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:28, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
:::అలాగే మీరు అన్నట్టే చేద్దాము Rajasekhar 1961 గారు 
:::[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 12:09, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
::మీ సూచనలు, సలహాలను తప్పకుండా తీసుకుంటాను Nskjv గారు.
::[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 12:02, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
: మంచి ఆలోచన. [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] గారికి అభినందనలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:37, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
::[[వికీసోర్సు:వికీప్రాజెక్టు/సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్]]
::ప్రాజెక్ట్ పేజీ సృష్టించాను దయచేసి గనించగలరు. [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 17:40, 30 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)
:@[[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] గారూ, మంచి ఆలోచన. గతేడాది నేను ఇదే సమయంలో సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారి పుస్తకాలను వికీసోర్సులో చేరుస్తూ, సోషల్ మీడియాలో ప్రాజెక్ట్ సురవరం అన్నది రూపకల్పన చేసి ప్రచారం చేశాను. చాలామంది దానికి స్పందించగా తెవికీ బడి ద్వారా వారిలో కొందరిని రాజశేఖర్ గారు శిక్షణనిచ్చారు. దానికి సంబంధించిన వివరాలు నేను చేసిన ఈ [https://x.com/santhoo9/status/1795286221209383178 ట్విట్టర్ పోస్టులో] కనిపిస్తాయి, చూడండి. మీకు ఆసక్తి ఉంటే వారి గురించిన సమాచారాన్ని పంచుకోగలను. నా వంతుగా ఈ అంశంలో సహకారం చేయగలను. [[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|Pavan santhosh.s]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 07:46, 1 మే 2025 (UTC)
::ప్రాజెక్ట్ సురవరం అను వాట్స్ అప్ గ్రూప్ కూడా ఉంది [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 13:33, 2 మే 2025 (UTC)
== పని చేయని లింకు  ==

రచ్చబండ శీర్షిక క్రింద ఆహ్వాన సందేశంలో - మరిన్ని వివరములకు '''మీరు తెలుగు వికీ సభ్యుల సమూహముని''' లింక్ పనిచేయుటలేదు. సరిచేయగలరు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 17:19, 28 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 ఏప్రిల్ 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! ==

''(Apologies for posting in English)''

Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them.

As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]].

After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki.

The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org.

If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]].

Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 మే 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28663781 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|చర్చ]])&lt;/bdi&gt; 22:08, 15 మే 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 15:27, 22 మే 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 03:08, 28 మే 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== Update from A2K team: May 2025 ==

Hello everyone,

We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]].

The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki.

We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there.

Thanks for your continued support! Thank you 

Pavan Santhosh,

On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team.
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=28543211 --&gt;

== సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ==

==ఫలితాలు==
సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ప్రాజెక్టులో భాగంగా 7 పుస్తకాలను తీసుకోవడం జరిగింది. ఇందులో [[సూచిక:రామాయణ విశేషములు.pdf]], [[సూచిక:Venkata Ramareddy Jeevita Charitra Pratapa Reddy 1891.pdf]],  [[సూచిక:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు.djvu]], [[సూచిక:Golakonda patrika sampadakeeyalu.pdf]] ప్రూఫ్ రీడ్ చేయడం జరిగింది. దీని కోసం కృషి చేసిన వారందరికీ ధన్యవాదాలు. ఈ ప్రాజెక్టులో చురుకుగా పాల్గొన్న వాడుకరుల పేర్లు 
:* [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]]
:* [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]]
:* [[వాడుకరి:Bhaskaranaidu]]
:* [[వాడుకరి:Gokulellanki]]
:* [[వాడుకరి:Muktheshwri 27]]
:* [[వాడుకరి:Sarala04]]
:* [[వాడుకరి:Arjunaraoc]]

ఇలానే ముందు జరిగే ప్రాజెక్టులల్లో కూడా మీ సహాయ సహకారాలు అందించాలని ఆశిస్తున్నాము. వీరాందరికి ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు ) [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 06:24, 6 జూన్ 2025 (UTC)

== 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

''{{int:please-translate}}''

Hello Wikimedians of South Asia! 👋

We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page!

We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative:

* Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content
* Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta.
* Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community

If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board!

👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link].

Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬

This message was sent with [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 15:42, 6 జూన్ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&amp;oldid=25720607 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 జూన్ 2025 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:44, 17 జూన్ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 జూన్ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== ద్విభాషా పత్రికలలో ఆంగ్ల వ్యాసాలు   ==

@[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]]@[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]] - ఆంధ్ర గ్రంథాలయం అనేది ద్విభాషా పత్రిక. తెలుగు వికిసోర్స్ లో వ్యాసాలు దిద్దుతున్నాము. 5 సంచికలు ఉన్నాయి. సగటున 4 ఆంగ్లవ్యాసాలుంటాయి. ఆంగ్లవ్యాసాలు కూడా ఇక్కడ ప్రచురించవచ్చా? తెలియ చేయగలరు. ధన్యవాదాలు. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 08:59, 3 జూలై 2025 (UTC)

:@[[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] బహు భాషా అంశాలకు  https://wikisource.org వాడుక సూచించబడినప్పటికి,  పత్రిక ప్రధాన లక్ష్యం తెలుగు కాబట్టి, తెలుగు వికీసోర్స్ లో ఇంగ్లీషు పేజీలు కూడా ప్రచురించడం మంచిది. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 00:19, 4 జూలై 2025 (UTC)
::@[[వాడుకరి:Arjunaraoc|Arjunaraoc]]ధన్యవాదాలు సర్. [[వాడుకరి:Vjsuseela|Vjsuseela]] ([[వాడుకరి చర్చ:Vjsuseela|చర్చ]]) 10:38, 4 జూలై 2025 (UTC)

== Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes ==

''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)''

Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations.

The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''.
The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below:
[[File:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]]

These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages.

Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change.

Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]].

Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 12:46, 14 జూలై 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=28981877 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikisource, including this Wikisource, during the '''week of August 25th'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this Wikisource. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''all Wikipedia, Meta, Wikidata''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|చర్చ]]) 15:40, 31 జూలై 2025 (UTC)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/MM_target_Wikisource&amp;oldid=29066664 --&gt;

== Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) ==

''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.''

The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad. 

The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]: 

* ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives. 
* '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools. 

Info about the event:
* Deadline: 20 August 2025 
* Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]

If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in. 

— Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad 

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:00, 14 ఆగస్టు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 ==

Dear all,

We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''.
ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks:
* '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback.
* '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives.
**  Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]
**  Deadline to apply (extended): 26 August 2025
**  Event Dates: 10-12 October 2025
We will share further updates with you soon.

''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.''

We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership! 

Regards,  

Open Knowledge Initiatives Team

IIIT-Hyderabad 
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 14:42, 20 ఆగస్టు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today ==

Dear all,

This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]]

''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.''

We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities.

Regards, IIITH-OKI 
[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 08:35, 26 ఆగస్టు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh (OKI)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:36, 26 ఆగస్టు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-09-24|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation. 
You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&amp;task=view&amp;language=&amp;filter=&amp;action=translate translation or proofreading] of this banner text.

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-09-24|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. 

'''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 15:42, 18 సెప్టెంబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29170715 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 04:49, 9 అక్టోబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 అక్టోబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 అక్టోబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:23, 20 నవంబరు 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 జనవరి 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 17:11, 3 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:41, 5 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;</text>
      <sha1>1vxbeeauikzhsm2c5zc98hrl4wtu8nu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి</title>
    <ns>2</ns>
    <id>20449</id>
    <revision>
      <id>551839</id>
      <parentid>551188</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T04:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు */</comment>
      <origin>551839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25885" sha1="kcaes5fmi397j5m7nbaa06jm40elrbj" xml:space="preserve">నా పేరు శ్రీరామమూర్తి
[[దస్త్రం:Srirama murthy.jpg|thumb|శ్రీరామమూర్తి]]


==ఆర్కీవులోని మొత్తం తెలుగు పుస్తకాలు==
* [https://archive.org/details/digitallibraryindia?and%5B%5D=collection%3A%22digitallibraryindia%22&amp;and%5B%5D=languageSorter%3A%22Telugu%22 22,945 తెలుగు పుస్తకాలు వీక్షణల ప్రకారంగా.]


==వికీసోర్స్ గణాంకాలు==
* [https://tools.wmflabs.org/phetools/statistics.php అన్ని వికీసోర్సులలో తెలుగు వికీసోర్స్ స్థానం యొక్క విశ్లేషణ.]

¼ - ¾ 

½

== పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు==
* మొత్తం పుటలు=38928
* మొత్తం పుస్తకాలు=159

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!క్రమ సంఖ్య
!పుస్తకం పేరు
!పుటలు
!ఈ బుక్ 
|-
|1
|[[సూచిక:AndhraRachaitaluVol1.djvu|ఆంధ్రరచయితలు]]
|407
|ఉంది 
|-
|2
|[[సూచిక:Naajeevitayatrat021599mbp.pdf|నాజీవితయాత్ర]] 
|830
|ఉంది
|-
|3
|[[సూచిక:AndhraKavulaCharitamuVol2.pdf|ఆంధ్ర కవులచరిత్రము]]
|268
|ఉంది
|-
|4
|[[సూచిక:DivyaDesaPrakasika.djvu|దివ్యదేశ ప్రకాశిక]]
|398
|ఉంది
|-
|5
|[[సూచిక:Kankanamu020631mbp.pdf|కంకణం]]
|26
|ఉంది
|-
|6
|[[సూచిక:SampurnaNeetiChandrikaPart1.pdf|సంపూర్ణ నీతిచంద్రిక]]
|104
|ఉంది
|-
|7
|[[సూచిక:Pranayamamu.pdf|ప్రాణాయామము]]
|134
|ఉంది
|-
|8
|[[సూచిక:GanapathiMuniCharitraSamgraham.djvu|గణపతిముని చరిత్ర]]
|135
|ఉంది
|-
|9
|[[సూచిక:Womeninthesmrtis026349mbp.pdf|స్మృతికాలపు స్త్రీలు]]
|220
|లేదు
|-
|10
|[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala.pdf|అబలా సచ్చరిత్ర రత్నమాల]]
|276
|లేదు
|-
|11
|[[సూచిక:SamardaRamadasu.djvu|సమర్థ రామదాసు]]
|68
|ఉంది
|-
|12
|[[సూచిక:Nanakucharitra021651mbp.pdf|నానకు చరిత్ర]]
|131
|ఉంది
|-
|13
|[[సూచిక:Abraham Lincoln (Telugu).pdf|ఆబ్రహాము లింకను]]
|238
|ఉంది
|-
|14
|[[సూచిక:Andhraveerulupar025903mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు]]
|137
|-
|15
|[[సూచిక:Andhraveerulupar025958mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు-రెండవభాగము]]
|177
|-
|16
|[[సూచిక:Andrulasangikach025988mbp.pdf|ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర]]
|423
|ఉంది
|-
|17
|[[సూచిక:Srivemanayogijiv00unknsher.pdf|శ్రీవేమనయోగి జీవితము]]
|35
|ఉంది
|-
|18
|[[సూచిక:Vedhamu Venkataraya Shastrula Vari Jeevitha Charitra Sangrahamu.pdf|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రులవారి జీవితచరిత్ర సంగ్రహము]]
|224
|ఉంది
|-
|19
|[[సూచిక:Chandamama 1947 07.pdf|చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక/సంపుటము 1/జూలై 1947]]
|52
|-
|20
|[[సూచిక:Aandhra deishamu videisha yaatrikulu.pdf|ఆంధ్రదేశము విదేశయాత్రికులు]]
|175
|-
|21
|[[సూచిక:Konda venkatappayya pantulu prathama bhaagamu.pdf|దేశభక్త కొండ వేంకటప్పయ్య పంతులు]]
|235
|ఉంది
|-
|22
|[[సూచిక:Andhra bhasha charitramu part 1.pdf|ఆంధ్ర భాషా చరిత్రము 1. వ భాగము]]
|450
|-
|23
|[[సూచిక:Aliya Rama Rayalu.pdf|అళియరామరాయలు]]
|245
|-
|24
|[[సూచిక:Bhaarata arthashaastramu (1958).pdf| భారత అర్థశాస్త్రము]]
| 453
|ఉంది
|-
|25
|[[సూచిక:Bharatiyanagarik018597mbp.pdf|భారతీయ నాగరికతా విస్తరణము]]
|87
|-
|26
|[[సూచిక:Adhunikarajyanga025633mbp.pdf|ఆధునిక రాజ్యాంగ సంస్థలు]]
|332
|-
|27
|[[సూచిక:ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు.pdf|ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు]]
|83
|-
|28
|[[  సూచిక:Ben'jaminu phraan'klinu jiivita charitramu.pdf|బెంజమిను ఫ్రాంక్లిను జీవితచరిత్రము]]
|145
|-
|29
|[[సూచిక:Aandruu kaarnegii, Telugu (1955).pdf|ఆండ్రూ కార్నెగీ (జీవితచరిత్ర)]]
|242
|-
|30
|[[సూచిక:Jeevasastra Samgrahamu.pdf|జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]]
|370
|-
|31
|[[సూచిక:The Verses Of Vemana (1911).pdf|వేమన పద్యములు (సి. పి. బ్రౌన్)]]
|190
|-
|32
| [[సూచిక:2015.372412.Taataa-Charitramu.pdf|తాతాచరిత్రము]]
|180
|-
|33
|[[సూచిక:Sumitra Charitram Kandukuri Veeresalingam.pdf|సుమిత్ర చరిత్రమ్]]
|27
|ఉంది
|-
|34
|[[సూచిక:Bobbili yuddam natakam.pdf|బొబ్బిలియుద్ధనాటకము]]
|113
|-
|35
|[[సూచిక:PadabhamdhaParijathamu.djvu|పదబంధ పారిజాతము]]
|875
|-
|36
|[[సూచిక:2015.497290.chinnayasuuri-jiivitamu.pdf|చిన్నయసూరి జీవితము]]
|110
|-
|37
|[[సూచిక:Anandam Manishainavadu.pdf|ఆనందం మనిషైనవాడు]]
|71
|-
|38
|[[సూచిక:Apoorva Brahmacharya Prahasanamu - Kandukuri Veeresalingam.pdf|అపూర్వ బ్రహ్మచర్య ప్రహసనము]]
|29
|-
|39
|[[సూచిక:2015.373190.Athma-Charitramu.pdf|ఆత్మచరిత్రము]]
|660
|-
|40
|[[సూచిక:Kumbharaana020881mbp.pdf|కుంభరాణా(మీరాబాయి)]]
|88
|-
|41
|[[సూచిక:2015.392383.Kavi-Kokila.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి - 3 : నాటకములు]]
|330
|లేదు
|-
|42
|[[సూచిక:Bilva Mangala, Sri Pada Kameswara Rao.pdf|బిల్వమంగళ]]
|122
|-
|43
|[[సూచిక:Sahitya Memamsa, Sripada Kameshwar Rao.pdf|సాహిత్య మీమాంస]]
|225
|-
|44
|[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala Dvitiiya Sanputa.pdf|అబలాసచిత్ర రత్నమాల, ద్వితీయ సంపుటము]]
|295
|-
|45
|[[సూచిక:Mana-Jeevithalu.pdf|మన జీవితాలు]]
|325
|-
|46
|[[సూచిక:2015.328360.Andhra-Mahaniyulu.pdf|ఆంధ్ర మహనీయులు]]
|80
|-
|47
|[[సూచిక:2015.329863.Vallabaipatel.pdf|వల్లభాయి పటేల్]]
|155
|-
|48
|[[సూచిక:Little Masters Sulabha Vyakaranamu.pdf|లిటిల్ మాస్టర్స్ సులభ వ్యాకరణము]]
|145
|ఉంది
|-
|49
|[[సూచిక:Jagattu-Jiivamu.pdf|జగత్తు - జీవము]]
|60
|-
|50
|[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]]
|260
|-
|51
|[[సూచిక:Sweeya Charitramu VOLUME 01 Kandukuri Veeresalingam 1911 414 P 2020010023927.pdf|స్వీయ చరిత్రము-ప్రథమ భాగము]]
|380
|ఉంది
|-
|52
|[[సూచిక:Mahaapurushhula-jiivitamulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితములు]]
|385
|-
|53
|[[సూచిక:Bhagira Loya.djvu|భోగీరలోయ, ఇతరకథలు]]
|115
|-
|54
|[[సూచిక:Kavijeevithamulu.pdf|కవి జీవితములు]]
|690
|-
|55
|[[సూచిక:Sasi Kala, Adavi Bapiraju.pdf|శశికళ]]
|110
|-
|56
|[[సూచిక:2015.393685.Umar-Kayyam.pdf|ఉమర్ ఖయ్యామ్]]
|220
|లేదు
|-
|57
|[[సూచిక:Gona gannareddy, Adavi Bapiraju.pdf|గోన గన్నారెడ్డి]]
|320
|లేదు
|-
|58
|[[సూచిక:Kashi-Majili-Kathalu.pdf|కాశీ మజిలీ కథలు]]
|175
|లేదు
|-
|59
|[[సూచిక:సత్యశోధన.pdf|సత్యశోధన]]
|425
|లేదు
|-
|60
|[[సూచిక:Chandragupta-Chakravarti.pdf|చంద్రగుప్త చక్రవర్తి]]
|165
|లేదు
|-
|61
|[[సూచిక:English Journalismlo Toli Telugu Velugu Dampuru Narasayya.pdf|ఇంగ్లీషు జర్నలిజంలో తొలి తెలుగు వెలుగు - దంపూరి నరసయ్య]]
|190
|లేదు
|-
|62
|[[సూచిక:Maha-Purushula-Jeevitacaritramulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితచరిత్రములు (ప్రథమ సంపుటము)]]
|180
|లేదు
|-
|63
|[[సూచిక:MaharshulaCharitraluVol6.djvu|మహర్షుల చరిత్రలు, ఆరవ సంపుటము]]
|100
|లేదు
|-
|64
|[[సూచిక:నారాయణీయము.pdf|నారాయణీయము]]
|64
|లేదు
|-
|65
|[[సూచిక:Maharshula-Charitralu.firstpart.pdf|మహర్షుల చరిత్రలు (మొదటి భాగము)]]
|166
|లేదు
|-
|66
|[[సూచిక:మాటా మన్నన.pdf|మాటా మన్నన]]
|65
|లేదు
|-
|67
|[[సూచిక:దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర.pdf|దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర]]
|390
|లేదు
|-
|68
|[[సూచిక:ప్రపంచ చరిత్ర - మొదటి భాగము.pdf|ప్రపంచచరిత్ర మొదటి భాగము, 1]]
|108
|లేదు
|-
|69
|[[సూచిక:బ్రిటిష్ రాజ్యతంత్రయుగము అను బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్ర దిగవల్లి వేంకటశివరావు.pdf|భారతదేశమున బ్రిటీష్ రాజతంత్ర యుగము అను బ్రిటీష్ ఇండియా చరిత్ర]]
|762
|లేదు
|-
|70
|[[సూచిక:Tikkana-Somayaji.pdf|తిక్కన సోమయాజి]]
|130
|లేదు
|-
|71
|[[సూచిక:Thimmarusumantri.pdf|తిమ్మరుసు మంత్రి]]
|160
|లేదు
|-
|72
|[[సూచిక:Parama yaugi vilaasamu (1928).pdf|పరమయోగి విలాసము]]
|685
|లేదు
|-
|73
|[[సూచిక:Venoba-Bhudanavudyamamu.pdf|వినోబా బూదాన వుద్యమము]]
|49
|లేదు
|-
|74
|[[సూచిక:Sri-Srinivasa-Ayengar.pdf|శ్రీమా౯ ఎస్. శ్రీనివాస అయ్యంగారి జీవితము]]
|160
|లేదు
|-
|75
|[[సూచిక:Jajimalli by Adivi Bapiraju.pdf|నరుడు మరియు జాజిమల్లి]]
|73
|లేదు
|-
|76
|[[సూచిక:హంసవింశతి.pdf|హంసవింశతి]]
|70
|లేదు
|-
|77
|[[సూచిక:హాస్యవల్లరి.pdf|హాస్యవల్లరి]]
|170
|లేదు
|-
|78
|[[సూచిక:సింహాసన ద్వాత్రింశిక (కొరవి గోపరాజు).pdf|సింహాసన ద్వాత్రింశిక]]
|53
|లేదు
|-
|79
|[[సూచిక:Saundarya-Lahari.pdf|సౌందర్యలహరి (వావిళ్ల 1929)]]
|75
|లేదు
|-
|80
|[[సూచిక:Andhra-Bhashabhushanamu.pdf|ఆంధ్రభాషాభూషణము]]
|63
|లేదు
|-
|81
|[[సూచిక:Kopparapu-soodara-kavula-kavitvamu.pdf|కొప్పరపు సోదర కవుల కవిత్వము]]
|322
|లేదు
|-
|82
|[[సూచిక:Tenaali-Raamakrishnakavi-Charitramu.pdf|తెనాలి రామకృష్ణకవి చరిత్రము]]
|70
|లేదు
|-
|83
|[[సూచిక:Kavikokila-Granthamala3-Khandakavya.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, ఖండకావ్యములు]]
|310
|లేదు
|-
|84
|[[సూచిక:Kavikokila-Granthavali-4 Vyasamulu.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, వ్యాసములు]]
|270
|లేదు
|-
|85
|[[సూచిక:శ్రీ రామాయణము - బాలకాండము.pdf|శ్రీరామాయణము, మొదటిసంపుటము]]
|570
|లేదు
|-
|86
|[[సూచిక:బసవపురాణము (పాల్కురికి సోమనాథుఁడు).pdf|బసవపురాణము]]
|350
|లేదు
|-
|87
|[[సూచిక:Dvipada-basavapuraanamu.pdf|ద్విపద బసవపురాణము]]
|300
|లేదు
|-
|88
|[[సూచిక:Oka-Yogi-Atmakatha.pdf|ఒక యోగి ఆత్మకథ]]
|850
|లేదు
|-
|89
|[[సూచిక:తెలుగు వాక్యం.pdf|తెలుగు వాక్యం]]
|112
|లేదు
|-
|90
|[[సూచిక:Navanadhacharitra.pdf|నవనాథచరిత్ర]]
|308
|లేదు
|-
|91
|[[సూచిక:Kavijanaashrayamu-Chandashastramu.pdf|కవిజనాశ్రయము]]
|120
|లేదు
|-
|92
|[[సూచిక:Shrii-raamakrxshhna-suuktimuktaavali.pdf|శ్రీ రామకృష్ణ సూక్తిముక్తావళి]]
|400
|లేదు
|-
|93
|[[సూచిక:Naayakuraalu.Play.pdf|నాయకురాలు (పల్నాటి వీరచరిత్ర)]]
|130
|లేదు
|-
|94
|[[సూచిక:Rangun Rowdy Drama.pdf|రంగూన్‌ రౌడీ]]
|110
|లేదు
|-
|95
|[[సూచిక:Shriimahaabhaarata-Shriimadraamaayana-Vimarsamu1907.pdf|శ్రీమహాభారత శ్రీమద్రామయణ విమర్శము]]
|200
|లేదు
|-
|96
|[[సూచిక:Tenugutota.pdf|తెనుగు తోట]]
|40
|లేదు
|-
|97
|[[సూచిక:Prabhutvamu.pdf|ప్రభుత్వము]]
|110
|లేదు
|-
|98
|[[సూచిక:Manooshakti.pdf|మనోశక్తి]]
|55
|లేదు
|-
|99
|[[సూచిక:Ambati Venkanna Patalu -2015.pdf|అంబటి వెంకన్న పాటలు]]
|400
|లేదు
|-
|100
|[[సూచిక:Kaashii-Majilee-Kathalu-V10.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పదవభాగము]]
|420
|లేదు
|-
|101
|[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 8 Part Madhira Subbanna Deekshitulu 1937 415 P.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఎనిమిదవభాగము]]
|395
|లేదు
|-
|102
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -01.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మొదటిభాగము]]
|305
|లేదు
|-
|103
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -02.pdf|కాశీమజిలీకథలు, రెండవభాగము]]
|245
|లేదు
|-
|104
|[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 3 Part Madhira Subbanna Deekshitulu.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మూఁడవ భాగము]]
|300
|లేదు
|-
|105
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -09.pdf|కాశీమజిలీకథలు, తొమ్మిదవ భాగము]]
|299
|లేదు
|-
|106
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -04.pdf|కాశీమజిలీకథలు, 4వ భాగము]]
|321
|లేదు
|-
|107
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-05.pdf|కాశీమజిలీకథలు, అయిదవ భాగము]]
|330
|లేదు
|-
|108
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-06.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఆఱవ భాగము]]
|325
|లేదు
|-
|109
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -07.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఏడవ భాగము]]
|290
|లేదు
|-
|110
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-12.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పండ్రెండవ భాగము]]
|290
|లేదు
|-
|111
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ సంపుటం]]
|132
|లేదు
|-
|112
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ సంపుటం]]
|385
|లేదు
|-
|113
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ సంపుటం]]
|311
|లేదు
|-
|114
|[[సూచిక:Srikrishnudu-Choopina-Maargamu.pdf|శ్రీకృష్ణుడు చూపిన మార్గము]]
|150
|లేదు
|-
|115
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ సంపుటం]]
|380
|లేదు
|-
|116
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ సంపుటం]]
|180
|లేదు
|-
|117
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ సంపుటం]]
|300
|లేదు
|-
|118
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ సంపుటం]]
|300
|లేదు
|-
|119
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ సంపుటం]]
|179
|లేదు
|-
|120
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ సంపుటం]]
|600
|లేదు
|-
|121
|[[సూచిక:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf|బ్రహ్మోత్తరఖండము]]
|348
|లేదు
|-
|122
|[[సూచిక:పద్మపురాణము (మడికి సింగన).pdf|పద్మపురాణము]]
|300
|లేదు
|-
|123
|[[సూచిక:అనుభవసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).PDF|అనుభవసారము]]
|53
|లేదు
|-
|124
|[[సూచిక:చతుర్వేదసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).pdf|చతుర్వేదసారము]]
|150
|లేదు
|-
|125
|[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]]
|260
|లేదు
|-
|126
|[[సూచిక:నారదీయపురాణము (అల్లాడు నృసింహకవి).pdf|నారదీయపురాణము]]
|192
|లేదు
|-
|127
|[[సూచిక:ఆంధ్రకామందకము (జక్కరాజు వేంకటకవి).pdf|ఆంధ్రకామందకము]]
|254
|లేదు
|-
|128
|[[సూచిక:Vavilala Somayajulu Sahityam-2 Natakalu.pdf|వావిలాల సోమయాజులు సాహిత్యం - 2]]
|550
|లేదు
|-
|129
|[[సూచిక:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Three.pdf|సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము మూడవ సంపుటము]]
|700
|లేదు
|-
|130
|[[సూచిక:రామాయణ విశేషములు.pdf|రామాయణ విశేషములు]]
|241
|లేదు
|-
|131
|[[సూచిక:Bala Neethi.pdf|బాలనీతి]]
|150
|లేదు
|-
|132
|[[సూచిక:Andhra Nataka Padya Pathanam Bhamidipati Kameswararao.pdf|ఆంధ్రనాటక పద్యపఠనం]]
|160
|లేదు
|-
|133
|[[సూచిక:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు.djvu|సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు]]
|390
|లేదు
|-
|134
|[[సూచిక:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf|నా జీవిత కథ - నవ్యాంధ్రము]]
|500
|లేదు
|-
|135
|[[సూచిక:Bharatiya Chitrakala (Telugu) By T.Rama Rao, 1930.pdf|భారతీయ చిత్రకళ]]
|230
|లేదు
|-
|136
|[[సూచిక:Garimellavyasalu019809mbp.pdf|గరిమెళ్ళ వ్యాసాలు]]
|185
|లేదు
|-
|137
|[[సూచిక:Golakonda patrika sampadakeeyalu.pdf|గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు]]
|235
|లేదు
|-
|138
|[[సూచిక:దొంగాటకం.djvu|దొంగాటకం]]
|80
|లేదు
|-
|139
|[[సూచిక:Arya Katha Nidhi.pdf|ఆర్యకథానిధి]]
|330
|లేదు
|-
|140
|[[సూచిక:Kabir (TeluguBook).pdf|కబీరు]]
|24
|లేదు
|-
|141
|[[సూచిక:కృష్ణరాయ విజయము (1981).pdf|కృష్ణరాయ విజయము]]
|150
|లేదు
|-
|142
|[[సూచిక:ఓయూ సాహితి.pdf|ఓయూ సాహితి (వార్షిక సంచిక-2023)]]
|76
|లేదు
|-
|143
|[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.]]
|341
|లేదు
|-
|144
|[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.]]
|485
|లేదు
|-
|145
|[[సూచిక:సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసము.pdf|సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసమ]]
|89
|లేదు
|-
|146
|[[సూచిక:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను]]
|586
|లేదు
|-
|147
|[[సూచిక:Pillalu Bhasha Yela Nerchukontaru VBS JVV.pdf|పిల్లలు భాష ఎలా నేర్చుకొంటారు?]]
|113
|లేదు
|-
|148
|[[సూచిక:Srungaramaruka Kavyam By Veturi Prabhakara Sastry In Telugu.pdf|శృంగారామరుకావ్యము]]
|18
||లేదు
|-
|149
|[[సూచిక:Science Ela Putti Perigindhi VBS JVV.pdf|సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]]
|60
|లేదు
|-
|150
|[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము తృతీయ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/తృతీయభాగము]]
| 296
|-
|151
|[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము నాలుగవ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/నాలుగవభాగము]]
|390
|-
|152
|[[సూచిక:Upanyaasapayoonidhi (1911).pdf|ఉపన్యాస పయోనిధి]]
|-
|153
|[[సూచిక:ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము).pdf|ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము)]]
|345
|-
|154
|[[సూచిక:Atma Vicharamu by Addanki Sitarama Sastri (1924).djvu|ఆత్మవిచారము, ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]]
|438
|-
|155
|[[సూచిక:అగస్త్యలింగశతకము తాడికొండ పూర్ణమల్లికార్జునఅయ్యవార్లంగారు 1935 110 P Ask01q124 హ్హు.pdf|అగస్త్యలింగ శతకము]]
|100
|-
|156
|[[సూచిక:VedantaRatnakaramu1919.pdf|వేదాంత రత్నాకరము]]
|28
|-
|157
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Rachanalu-8 Kathalu, Visalandhra.pdf|అడివి బాపిరాజు రచనలు–8; కథలు]]
|230
|-
|158
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Vol-1, Kinnera Art Theatrees.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|170
|-
|159
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం, సంపుటి-2]]
|100
|}

== చిత్రం ==
{{Css image crop
|Image = DivyaDesaPrakasika.djvu
|Page = 30
|bSize = 378
|cWidth = 311
|cHeight = 477
|oTop = 45
|oLeft = 66
|Location = center
|Description = 
}}</text>
      <sha1>kcaes5fmi397j5m7nbaa06jm40elrbj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>56162</id>
    <revision>
      <id>551892</id>
      <parentid>175389</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>551892</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="179" sha1="luyk3qccz1a369qeyd4n4lvyd89xxre" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Cheppulu_Kudutu_Kudutu....pdf
|Page = 1
|bSize = 450
|cWidth = 444
|cHeight = 594
|oTop = 3
|oLeft = 5
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>luyk3qccz1a369qeyd4n4lvyd89xxre</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>91306</id>
    <revision>
      <id>551912</id>
      <parentid>460437</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:28:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>551912</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5124" sha1="adpi6s2pj4ts9wzc20nqobdmue57fyq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{p|fs150|ac}}'''ముందుమాట'''&lt;/p&gt;

నేను మాదిగలతో చాలా కాలం గడిపాను. వారి గాథలను విన్నాను. సంప్రదాయాలను తెలుసుకున్నాను. భారతీయ గ్రామీణ సమాజపు జీవితాన్ని రవ్వంత తీసుకున్నాను. భారతదేశపు సామాన్య ప్రజల ధార్మిక జీవితపు గుండెచప్పుడు విన్నాను.

దక్షిణ భారత ప్రాంతంలో నిరాడంబరులూ, బాగా నిర్లక్ష్యం చేయబడినవారూ మాదిగలు. తెలుగు నాట తోలుపని చేసేవారు. శతాబ్దాలుగా వారు చర్మాలను పదును చేశారు. చెప్పులు కుట్టారు. శూద్రుల నూతుల కోసం తోలు బాల్చీలను తయారు చేశారు. వారి ఎద్దులకు పట్టీలు తయారుచేశారు. చేతులతో చెప్పులు కుడుతూనే వారి సత్యాన్వేషణ జరిగింది. వారు చెప్పినదానినే నేను వివరిస్తున్నాను. ఇది నాకు ఒక విధముగా అపరిచిత విషయము. మాతంగి సంప్రదాయం గురించి, చర్మ నిష్టలుశాఖ గురించి, పేరంటాలు అనే సంప్రదాయం గురించి నా దృష్టికి వచ్చిన అనేక సంస్కరణ మత శాఖల గురించి, అంతా ప్రజలనించి నేను తెలుసుకున్నదే. నేను ప్రజలనుంచి తెలుసుకున్నదానికి తిరుగులేని సాక్ష్యంగా ఇతరుల పరిశోధనలను నేను ఉటికించలేను.

క్రిస్టియానిటీ ప్రస్థానపు కథలో-

నా మాదిగ స్నేహితుల నుండి ఇదంతా విన్నప్పుడు నేను పొందిన అద్భుతానుభవాన్నీ విశిష్ట మౌలికతనూ ఇంగ్లీషులో చెప్పేటప్పుడు కొంతయినా మిగల్చగలిగానని నమ్ముతున్నాను. పదిహేడేళ్ళుగా వారిలో చాలామందిని నేను ఎరుగుదును. వాస్తవికంగా అచ్చంగా వారి జ్ఞాపకాలను చిత్రించటానికి నాకు తగినంత లోతైన గుర్తులు ఉన్నాయి.

ఒంగోలులో ఆయన తొలిదినాలను నా భర్త రెవరండ్ జె.ఇ.క్లౌ. డి.డి. చెపుతూండగా విన్న సమాచారం మీదనే ఆధారపడటం నా ఉద్దేశం కాదు. మాదిగల స్థానంలో నిలబడి వారి నేత్రాలతో పరిస్థితిని చూడాలన్నది నా కోరిక. కనుక నా భర్త చెప్పవలసిన కథ వేరే ఉండవచ్చు.

మాదిగలను కలుసుకుని దగ్గరగా చూసి, వారి జ్ఞాపకాలలో భద్రం చేయబడిన గాథలను తెలుసుకునే అవకాశం యిచ్చిన నా భర్తకూ, భారతదేశంలోని అనేకమంది మిత్రులకు నేను కృతజ్ఞరాలిని. ఒంగోలులోని ఒక యూరోపియన్ పెద్ద మనిషి ప్రజల నుంచి నేరుగా ఈ గాథలను సేకరించటానికి సహాయం చేశాడు. లండన్‌లోనూ, ఇండియాలోనూ గ్రంథాలయాలలో అన్వేషణకు ఎందరో ఉదారంగా సహాయపడ్డారు.
రాయల్ ఏసియాటిక్ సొసైటీ సభ్యులనేకమంది నుంచి నాకు విలువైన సలహాలు అందాయి. వారందరికీ నా కృతజ్ఞతలు.

{{rh|లండన్, 1899|| ఇ.ఆర్.సి||}}&lt;noinclude&gt;{{rule}}
చెప్పులు కుడుతూ..కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>adpi6s2pj4ts9wzc20nqobdmue57fyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/20</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116721</id>
    <revision>
      <id>551855</id>
      <parentid>485262</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:53:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551855</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3272" sha1="rcbsqrtkdb3xla1655drd8p0ztngt5g" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = సీతారామాంజనేయ_సంవాదము.pdf
|Page = 20
|bSize = 377
|cWidth = 285
|cHeight = 86
|oTop = 32
|oLeft = 56
|Location = center
|Description = 
}} 

{{Center|శ్రీ హయగ్రీవాయ నమః}} 
{{Center|{{p|fs150}}'''శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము'''&lt;/p&gt;}}
{{Center|టీకాతాత్పర్యవిశేషార్థసహితము}} 
{{Css image crop
|Image = సీతారామాంజనేయ_సంవాదము.pdf
|Page = 20
|bSize = 377
|cWidth = 89
|cHeight = 29
|oTop = 192
|oLeft = 149
|Location = center
|Description = 
}}
{{Center|{{p|fs150}}'''పీఠిక'''&lt;/p&gt;}} 
{{p|ac|fwb}}ఇష్టదేవతాస్తోత్రము&lt;/p&gt;
'''అవతారిక'''. పరశురామపంతుల లింగమూర్తి గురుమూర్తి యను గ్రంథకర్త శిష్టుల యాచారము ననుసరించి మంగళము నాచరించుచు గ్రంథార్థమును గూడ సూచించుచున్నాఁడు.
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt; శ్రీమద్దివ్యనిజాంఘ్రిపద్మములు సంసేవించుచున్  భక్తిచే
ధీమంతుం డగునాంజనేయుని నసద్దేహేంద్రియాతీతచి
ద్భూమానందుఁడ వీవ నే నని కృప న్బోధించు శ్రీజానకీ
రామబ్రహ్మము నంతరంగమున నారాధింతు నశ్రాంతమున్.&lt;/poem&gt;|ref=1}}
{{p|ac|fwb}}వ్యాఖ్యాతృకృతస్తుతి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీలోకేశుఁ డెవండు సర్వమున దాఁ జెల్వొందియున్  సర్వమున్ 
నాలోకించుట నన్యుఁ డయ్యును సమస్తాధారతన్ సర్వమై
లీలన్ వెల్గు విచారదృష్టి నరయన్  లే దన్య మెవ్వానికిన్ 
జాలం గొల్చెద నయ్యనాదినిధను న్సచ్చిత్ప్రమోదాత్మునిన్. &lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;సుందరమాంబకున్  ప్రథితసువ్రతకున్  పరదేశమంత్రికిన్ 
నందనుఁడన్  రమేశకరుణాపరిలబ్ధకవిత్వశక్తిని
స్పందుఁడ రామదాసబుధపౌత్రుఁడ వెన్నెలకంటివంశ్యుఁడన్  
సుందరరామనామకుఁడ నూరిజనైకవిధేయచిత్తుఁడన్.&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;శంకరాచార్యు పదముల సాగి మ్రొక్కి
యస్మదీయగురుశ్రేణి నభినుతించి&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rcbsqrtkdb3xla1655drd8p0ztngt5g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/21</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116744</id>
    <revision>
      <id>551856</id>
      <parentid>485263</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:58:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551856</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5372" sha1="le9esxyrun58myx8538znnf0d2bdgwy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 2  | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;యెసఁగఁ వివరింతు, శ్రీరామహృదయ మేను
ఘనులకరుణచే విన్నంత గనినయంత.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అనిశము పాముఁ జేరి విషమై చెడుపాలునుబోలె సద్గుణం
బును గుణహీనుఁ జేరి చెడుఁ బొల్పుగఁ దోయపుబిందు  వై నశు 
క్తినిఁ బడి ముత్య మైనగతిిఁ గిల్బిషహీనునిఁ జేరి దోషమై
నను మహనీయమై తగుఁ గనన్ జగతీస్థలి నిట్టితత్త్వమున్.&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;కని నిశ్చయించి సాహస, మును బూనితి నప్రబుద్ధముగ్ధాత్ముఁడ న
య్యును నిది యార్యుల యాదృతిఁ, గని వర్ధిలు నాపయోధిగగనార్కముగాన్.&lt;/poem&gt;|ref=}} 
'''టీక'''. శ్రీమ...ములు — శ్రీమత్ = శోభాయుక్తములైన, దివ్య = శ్రేష్ఠము లైన (లేక , లోకాతీతము లైన), నిజ = తన, అంఘ్రిపద్మములు = పాదకమలములను (ఇచ్చట ద్వితీయార్థమునందు  ప్రథమ), భక్తిచేన్  = అపరోక్షజ్ఞానమునకు సాధనముగు అనన్యభక్తిచే (బాహ్యభక్తి, అనన్యభక్తి, ఏకాంతభక్తి అని భక్తి మూఁడు విధములు. అందు బాహ్యభక్తి పరోక్షజ్ఞానమును అనఁగా: తనకంటె నధికుఁడగుపరమేశ్వరుఁడు ఒకడున్నాఁ డనుజ్ఞానమును) కలిగించును. అనన్యభక్తి ఆపరోక్షజ్ఞానమును (అనఁగా: తనకును ఈశ్వరునకును భేదము లేదనుజ్ఞానమును) కలుగఁజేయును, ఏకాంతభక్తి పరమానందానుభవమును గలిగించును.), సంసేవించుచున్, ధీమంతుండు = వివేకము గలవాఁడు (పరబ్రహ్మము నిత్యమనియు ప్రపంచ మనిత్యమనియు జ్ఞానము గలవాఁడు), అగునాంజనేయునిన్  = ఐన హనుమంతుని, ఆస...డవు — అసత్ = లేని (అసత్యము లైన), దేహ = (స్థూలము సూక్ష్మము కారణము మహాకారణము అను) దేహములును, ఇంద్రియ = ఇంద్రియములను, అతీత = అతిక్రమించిన (దేహేంద్రియములకంటే వేఱైన), సత్ = సత్యస్వరూపుఁడవును, చిత్ = జ్ఞానస్వరూపుఁడవును, భూమానందుఁడవు = పరమానందస్వరూపుఁడవును అగు, ఈవ = నీవే, నేను (జీవుఁడే బ్రహ్మమనుట), అని, కృపన్  = పరమానుగ్రహముచే, బోధించు = తెలిసికొనునట్లు చేయు, శ్రీ...బ్రహ్మమున్ — శ్రీ  = అష్టైశ్వర్యయుక్తమగు, జానకీరామబ్రహ్మమున్ = సీతాసహితరామబ్రహ్మమును (ఇచ్చట సీతను మాయఁగామ, రాముని పరబ్రహ్మముఁగాను చెప్పియున్నాఁడు), అంతరంగమునన్  = మనసునందు , ఆశ్రాంతమున్  = సర్వకాలములయందును, ఆరాధింతున్  = సేవింతును (ధ్యానింతు ననుట).

'''తాత్పర్యము'''.  అనన్యభక్తిచేఁ దనపాదముల నెప్పుడును సేవించుచుఁ దత్ప్రభావమువలన దృఢమగు వివేకవైరాగ్యములు గలిగి యుత్తమాధికారియై యున్న హనుమంతునకు &quot;తత్త్వమసి&quot; = &quot;ఆబ్రహ్మమే నీవు” అను మహావాక్యము యొక్క యర్థమును గరుణవెలయ నుపదేశించు నాసీతారామబ్రహ్మమును సర్వకాలములయందును ధ్యానించెదను.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>le9esxyrun58myx8538znnf0d2bdgwy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/22</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116764</id>
    <revision>
      <id>551854</id>
      <parentid>371332</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551854</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5560" sha1="s5b13f2ybgnfriwb2dqc2vo88uu4pze" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |3  }}&lt;/noinclude&gt;'''అవ'''. ఇట్లు తన యిష్టదైవ  మగు శ్రీరాముని పరబ్రహ్మరూపునిగా  వర్ణించి
యీ పద్యమున సీతాదేవిని మూలప్రకృతిరూపముతో నభివర్ణించుచున్నాఁడు.—
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;తనరజోగుణముచేఁ దనరంగనే దేవి,గల్పించునఖిలలోకముల నెల్లఁ,
దనసత్త్వగుణముచే నొనరంగ నేకొమ్మ, పోషించు నీసర్వభూతములను,
దనతమోగుణముచేఁ దగ నేవధూమణి, జగములనెల్ల సంక్షయముఁ జేయు
దా శుద్ధసత్త్వప్రధానయై యేరామ, రామాంకమున నజస్రము వసించు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నట్టిభువనైకమాత దయాసమేత, సద్గుణవ్రాత  నిర్మలస్వాంతపూత
భక్తజనమానసోద్యానపారిజాత, సీత కరుణించి నన్ను రక్షించుఁగాత.&lt;/poem&gt;|ref=}}
'''టీక'''. ఏదేవి = మూలప్రకృతియగు నే సీతాదేవి, తనరజోగుణముచేన్  = తనకుఁ
గలరజోగుణము చేత, తనరఁగన్  = ఒప్పునట్లుగా, అఖిలలోకములనెల్లన్  = నానావిధము లగుభేదములుగల యీ బ్రహ్మాండముల నెల్లను, కల్పించున్ = సృష్టించునో (ఇచ్చట
కల్పించు ననుటచే వాస్తవముగ నీ ప్రపంచము బ్రహ్మమునకంటె వేఱు కాకున్నను
వేఱుగానున్నట్లు తోఁపఁజేయుచున్నది యని భావము. ), ఏకొమ్మ= ఏ స్త్రీ, తమసత్త్వగుణముచే=తనకుఁగల సత్త్వగుణము చేత (శుద్ధసత్త్వమనియు, మలినసత్త్వమనియు
సత్త్వగుణము రెండు విధములు, అందు రజస్తమోగుణములతోఁ గొంచె మైనను సంబంధపడనిది శుద్ధసత్త్వము; అట్లు కానిది మలినసత్త్వము. ప్రకృతమున అమలినసత్త్వమును గూర్చియే చెప్పఁబడియున్నది యని తెలిసికొనవలయును.), తనరంగన్  = ఈ
సర్వభూతములను, పోషించున్ , ఏవధూమణి= ఏ నారీరత్నము, తనతమోగుణముచేన్ =
తనకుఁగల తమోగుణము చేత, తగన్  =ఒప్పునట్లుగా, జగములనెల్లన్  = లోకములనంతయు, సంక్షయముచేయున్  = నశింపఁజేయునో, ఏరామ = ఏయువతి, తాన్  = తాను,
శుద్ధసత్త్వ ప్రధాన + ఐ = శుద్ధసత్త్వమే ప్రధానము గాఁ గలదియై (శుద్ధసత్త్వస్వరూపిణి యై యనుట), రామాంకమునన్ = పర బ్రహ్మస్వరూపుఁడగు శ్రీరామునితొడపై, ఆజస్రమున్  = సర్వకాలములయందును, వసించున్  = నివసించునో (మాయాశక్తి పరబ్రహ్మమునకు నిత్యానపాయిని; అనఁగా : అగ్నియందున్నయుష్ణశ క్తియునుం బోలె నెప్పుడును పరబ్రహ్మమును విడువకుండునది యని భావము.), అట్టిభువనైకమాత = ఆ లోకజననియు , దయాసమేత = దయగలదియు, సద్గుణవ్రాత = శ్రేష్ఠము లగుగుణసమూహములు గలదియు, నిర్మలస్వాంత = పవిత్ర మగుహృదయము గలదియు, పూత = నిర్వికారస్వరూపము గలదియు ( బ్రహ్మము మాయయు నొక్కటియే కావున నిట్లు చెప్పఁబడెను.), భక్త... పారిజాత — భక్తజన = భక్తజనులయొక్క మానస = మనస్సులనియెడు, ఉద్యాన = ఉద్యానవనము నందు, పారిజాత = పారిజాతవృక్షమువంటిదియు (తనను ధ్యానించిన వారు కోరినకోర్కుల నొసంగునది యనుట), అగు, సీత, నన్నున్ , కరు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s5b13f2ybgnfriwb2dqc2vo88uu4pze</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551857</id>
      <parentid>551854</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:59:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551857</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5557" sha1="nggrgboqsc0wxlwlhuxl4ix4wlx2cnv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |3  }}&lt;/noinclude&gt;'''అవ'''. ఇట్లు తన యిష్టదైవ  మగు శ్రీరాముని పరబ్రహ్మరూపునిగా  వర్ణించి
యీ పద్యమున సీతాదేవిని మూలప్రకృతిరూపముతో నభివర్ణించుచున్నాఁడు.—
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;తనరజోగుణముచేఁ దనరంగనే దేవి,గల్పించునఖిలలోకముల నెల్లఁ,
దనసత్త్వగుణముచే నొనరంగ నేకొమ్మ, పోషించు నీసర్వభూతములను,
దనతమోగుణముచేఁ దగ నేవధూమణి, జగములనెల్ల సంక్షయముఁ జేయు
దా శుద్ధసత్త్వప్రధానయై యేరామ, రామాంకమున నజస్రము వసించు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నట్టిభువనైకమాత దయాసమేత, సద్గుణవ్రాత  నిర్మలస్వాంతపూత
భక్తజనమానసోద్యానపారిజాత, సీత కరుణించి నన్ను రక్షించుఁగాత.&lt;/poem&gt;|ref=}}
'''టీ'''. ఏదేవి = మూలప్రకృతియగు నే సీతాదేవి, తనరజోగుణముచేన్  = తనకుఁ
గలరజోగుణము చేత, తనరఁగన్  = ఒప్పునట్లుగా, అఖిలలోకములనెల్లన్  = నానావిధము లగుభేదములుగల యీ బ్రహ్మాండముల నెల్లను, కల్పించున్ = సృష్టించునో (ఇచ్చట
కల్పించు ననుటచే వాస్తవముగ నీ ప్రపంచము బ్రహ్మమునకంటె వేఱు కాకున్నను
వేఱుగానున్నట్లు తోఁపఁజేయుచున్నది యని భావము. ), ఏకొమ్మ= ఏ స్త్రీ, తమసత్త్వగుణముచే=తనకుఁగల సత్త్వగుణము చేత (శుద్ధసత్త్వమనియు, మలినసత్త్వమనియు
సత్త్వగుణము రెండు విధములు, అందు రజస్తమోగుణములతోఁ గొంచె మైనను సంబంధపడనిది శుద్ధసత్త్వము; అట్లు కానిది మలినసత్త్వము. ప్రకృతమున అమలినసత్త్వమును గూర్చియే చెప్పఁబడియున్నది యని తెలిసికొనవలయును.), తనరంగన్  = ఈ
సర్వభూతములను, పోషించున్ , ఏవధూమణి= ఏ నారీరత్నము, తనతమోగుణముచేన్ =
తనకుఁగల తమోగుణము చేత, తగన్  =ఒప్పునట్లుగా, జగములనెల్లన్  = లోకములనంతయు, సంక్షయముచేయున్  = నశింపఁజేయునో, ఏరామ = ఏయువతి, తాన్  = తాను,
శుద్ధసత్త్వ ప్రధాన + ఐ = శుద్ధసత్త్వమే ప్రధానము గాఁ గలదియై (శుద్ధసత్త్వస్వరూపిణి యై యనుట), రామాంకమునన్ = పర బ్రహ్మస్వరూపుఁడగు శ్రీరామునితొడపై, ఆజస్రమున్  = సర్వకాలములయందును, వసించున్  = నివసించునో (మాయాశక్తి పరబ్రహ్మమునకు నిత్యానపాయిని; అనఁగా : అగ్నియందున్నయుష్ణశ క్తియునుం బోలె నెప్పుడును పరబ్రహ్మమును విడువకుండునది యని భావము.), అట్టిభువనైకమాత = ఆ లోకజననియు , దయాసమేత = దయగలదియు, సద్గుణవ్రాత = శ్రేష్ఠము లగుగుణసమూహములు గలదియు, నిర్మలస్వాంత = పవిత్ర మగుహృదయము గలదియు, పూత = నిర్వికారస్వరూపము గలదియు ( బ్రహ్మము మాయయు నొక్కటియే కావున నిట్లు చెప్పఁబడెను.), భక్త... పారిజాత — భక్తజన = భక్తజనులయొక్క మానస = మనస్సులనియెడు, ఉద్యాన = ఉద్యానవనము నందు, పారిజాత = పారిజాతవృక్షమువంటిదియు (తనను ధ్యానించిన వారు కోరినకోర్కుల నొసంగునది యనుట), అగు, సీత, నన్నున్ , కరు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nggrgboqsc0wxlwlhuxl4ix4wlx2cnv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116791</id>
    <revision>
      <id>551858</id>
      <parentid>371333</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:04:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551858</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5222" sha1="ai5g7o3w35k4ky3lheuyk79ku15t4jl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 4 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;ణించి = దయఁజూచి, రక్షించున్  కాతన్ = రక్షించునుగాక (ఆపదలనుండి తొలఁగించును గాక). 

'''తా'''. గుణసామ్యము (సత్త్వరజస్తమోగుణములు ఎక్కువతక్కువలు లేక సమానములుగా నుండుట.) స్వరూపముగాఁ గలది యగుటచేఁ దనరజస్సత్త్వమోగుణములమూలమున సృష్టిస్థితిసంహారములను జేయుచు శుద్ధసత్త్వస్వరూపముతో బరబ్రహ్మమునందు భేదముగా నిలచి యుండు నాలోకజనని మూలప్రకృతి (మూలప్రకృతి యగు సీతాదేవి ) కోరినకోర్కుల నొసంగి నన్ను రక్షించుఁ గాక (ఓంకారమునందు ఆకార ఉకార మకారము లను మూడువర్ణములు కలవు. ఇవి మూఁడును క్రమముగ సత్త్వరజస్తమోగుణము లనియు, మకారము పై నున్న యర్ధమాత్ర గుణసామ్యస్థితి యనియు, ఇవియన్నియుఁ గలిసి యేర్పడిన &quot;ఓమ్&quot; అనుఅక్షరము ప్రకృతి యనియు, ఆయక్షరముయొక్కయర్థము పరబ్రహ్మ మనియు ఉపాసింపవలయునని చెప్పఁబడి యున్నది. దీనిచేఁ బ్రకృతికిని బ్రహ్మమునకును గలసంబంధమును బాఠకు లూహింతురు గాక).

'''అవ'''. ఇట్లు ప్రకృతిపురుషుల వినుతించి, బ్రహ్మ విష్ణు రుద్రు లనుపేళ్ళతో సత్త్వరజస్తమోగుణములు ఉపాధులు (ఆవరణములు) గాఁ  గలిగి విలసిల్లు పరమాత్మ ప్రతిబింబముల వినుతించుచున్నాఁడు.—
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;తతశుద్ధసత్త్వప్రధానవిగ్రహుల ని, మ్ముల రజస్సత్త్వతమోగుణకుల
స్వసుధర్మశృంగారవైరాగ్యవేషుల, విశ్వోద్భవస్థితివిలయకరులఁ
దప్తకాంచననీరధరచంద్రవర్ణుల, శుభకమండలుచక్రశూలధరుల
ఘనసత్యవైకుంఠకైలాసవాసుల, వరహంసఖగవృషవాహనులను&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;షడ్గుణైశ్వర్యయుతుల భాషావధూప్ర, సన్నమంగళదేవతాసర్వమంగ
ళాధిపతుల సాక్షాత్పరమాత్మమయుల, బ్రహవిష్ణుమహేశులఁ బ్రస్తుతింతు.&lt;/poem&gt;|ref=}}
'''టీ'''.   తత...విగ్రహులన్ — తత = వ్యాపించిన, లేక, ప్రసిద్ధ యైన, శుద్ధసత్త్వప్రధాన = శుద్ధసత్త్వరూప యగుమాయయే, లేక, ఆ గుణములును లయము నొందు స్థానమైన చిత్ప్రకృతియే, విగ్రహులన్ = శరీరములుగాఁ గలిగినట్టియు (మాయామయము లగుశరీరములు గలవారు, లేక సర్వమునకు నధిష్టాన మైనప్రకృతితో నభిన్ను లై యుండువారు అని భావము), రజస్సత్త్వతమోగుణకులన్  = రజోగుణము సత్త్వగుణము తమోగుణము (ఈగుణములకు కార్యము లగు ఘోరవృత్తి, శాంతవృత్తి, మూఢవృత్తి) కలిగినట్టియు (ఆవృత్తులవలన క్రమముగా సృష్టిస్థితిసంహారములు జరుగు నని భావము.), స్వ...వేషులన్ — స్వ = స్వకీయ వైన, సుధర్మ = శ్రేష్ఠ మగుధర్మము (వర్ణధర్మములు, ఆశ్రమధర్మములు మొదలగునవి.), శృంగార = వస్త్రభూషణాద్యలంకారములు,  లేక&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ai5g7o3w35k4ky3lheuyk79ku15t4jl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116804</id>
    <revision>
      <id>551859</id>
      <parentid>371334</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:09:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551859</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5815" sha1="6aon8rpi22e1mhxpwjzy690x2aexr2m" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |5  }}&lt;/noinclude&gt;శృంగారరసము, వైరాగ్య = విరక్తి, ఇవియే, వేషులన్  = వేషములుగాఁ గలిగినట్టియు (బ్రహ్మ  ధర్మపరుఁడనియు, విష్ణువు శృంగారపరుఁడనియు, ఈశ్వరుఁడు వైరాగ్యపరుఁ డనియు భావము), విశ్వ...కరులన్ — విశ్వ= ప్రపంచముయొక్క, ఉద్భవ = సృష్టిని, స్థితి = రక్షణము, విలయకరులన్  = ప్రళయమును ఆచరించునట్టియు, తప్త...వర్ణులన్ — తప్త = పుటము వేయఁబడిన, కాంచన = సువర్ణముయొక్కయు (కాంతి యొక్క యాధిక్యమును జెప్పుటకై ఇచ్చట &quot;తప్త” అనువిశేషణము వేయఁబడినది), నీరధర = మేఘముయొక్కయు (నీటితోఁ గూడియున్న మేఘము మిగుల గాంతి గలదై యుండును గావున నిట “నీర” పదము ప్రయోగింపఁబడినది), చంద్ర = చంద్రునియొక్కయు, వర్ణులన్ = వర్ణమువంటి వర్ణముగలిగినట్టియు (ఇవి క్రమముగా రజస్తమస్సత్త్వగుణముల వర్ణములు కావున త్రిమూర్తులకును ఇవి బాహ్యోపాధులని తెలిసికొనవలయును. బ్రహ్మకు లోపలను వెలుపలను గూడ రజోగుణమే; విష్ణువునకు లోపల సత్త్వము, వెలుపల తమస్సు; రుద్రునకు లోపలఁ దమస్సు, వెలుపల సత్త్వము ఆవరణము లని యెఱుంగునది.), శుభకమండలుచక్రశూలధరులన్ = శుభకరము లగు కమండలువు చక్రము
శూలము ధరించినట్టియు, ఘనసత్య వైకుంఠకైలాసవాసులన్  = శ్రేష్టము లగు సత్యలోక వైకుంఠ కైలాసములయందు నివసించువారును, పరహంసఖగవృషవాహనులను = శ్రేష్ఠములగు హంస గరుడ నందికేశ్వరులు వాహనములుగాఁ గలిగినట్టియు, షడ్గుణైశ్వర్యయుతులన్ = షడ్గుణములసమృద్ధి గలిగినట్టియు  (అధికమగుప్రభావము, ధైర్యము, కీర్తి, సంపద, జ్ఞానము, వైరాగ్యము అనునివి షడ్గుణములు .), భాషా...పతులన్ — భాషావధూ = సరస్వతీదేవికిని, ప్రసన్నమంగళదేవతా = ప్రసన్నురాలగు, లేక, దయయే స్వభావముగాఁగల లక్ష్మీదేవికిని, సర్వమంగళా = పార్వతీదేవికిని, అధిపతులన్ = ప్రభువు లయినట్టియు (గుణత్రయశక్తులను స్వాధీనము గాఁ జేసికొని యుండువా రనుట.), సాక్షాత్...మయులన్ — సాక్షాత్ = ప్రత్యక్షమైన, పరమాత్మమయులన్ = నిర్వికారపరబ్రహ్మమే స్వరూపముగాఁ గలిగినట్టియు (&quot;పరమాత్మ విభాగస్థాః' అను శాస్త్రమును అనుసరించి యీ బ్రహ్మ విష్ణు మహేశ్వరులు పరమాత్మరూపులే,
సృష్ట్యాదియందు గుణములు మూఁడును విజృంభింప నారంభించినపుడు వానిలో ప్రతిబింబించి సర్వవ్యాపకమగు నాపరబ్రహ్మము మూఁడువిధములుగాఁ జెప్పఁబడుచున్నది అని తెలిసికొనవలయును.), బ్రహ్మవిష్ణుమహేశులన్ , ఇమ్ములన్ = అధికముగా, ప్రస్తుతింతున్ = స్తోత్రము చేయుచున్నాను.

తా. సత్త్వరజస్తమోగుణములు లయము నొందుటకు (ఉత్పత్తిస్థితిలయములు జెందుటకు అని కూడ గ్రహింపవలయును. వస్తువైనను తా నుత్పత్తిఁ జెందిన స్థలమునందె, అనఁగా ఉపాదానకారణమునందె, లయమునొందును గదా!), స్థానమగు చిత్ప్రకృతియే, లేక, మాయయే, దేహములుగాఁ గలిగి రజస్సత్త్వతమోగుణవృత్తుల&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6aon8rpi22e1mhxpwjzy690x2aexr2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116829</id>
    <revision>
      <id>551860</id>
      <parentid>483718</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:23:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551860</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5645" sha1="2amig3f1h1c3u7vpzr0q4psu8t9upp0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 6  | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;నాశ్రయించుచు వర్ణాశ్రమధర్మములు, శృంగారము, వైరాగ్యము అనునవియే వేషములుగాఁ గలిగి నామరూపాత్మక మగుసకలప్రపంచమును (ఈ ప్రపంచమునందు పేర్లును రూపములును దప్పఁ బరబ్రహ్మమునకంటె నన్యమగుపదార్థ మేదియును లేదు.) బుట్టించుచు రక్షించుచు సంహరించుచు, ఎఱుపు నలుపు తెలుపు అనుశరీరచ్ఛాయ గలిగి, కమండలుచక్రశూలముల ధరించుచు, సత్యలోకవైకుంఠకైలాసములయందు విలసిల్లువారును, హంసగరుడవృషభవాహనులును, ప్రభావము ధైర్యము మొదలగు సద్గుణములచే నొప్పువారును, సరస్వతీలక్ష్మీపార్వతీనాయకులును, బరబ్రహ్మరూపులును అగు బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరుల వినుతించెదను.

'''అవ'''. ఇట్లు బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరుల నుతించి, వారలయధీనతలోనుండి వారికి సృష్ట్యాదికార్యములు చేయఁ గల సామర్థ్యముల నిచ్చు త్రిగుణశక్తులఁ బ్రార్థించుచున్నాడు.-
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;బ్రహ్మాండంబు సృజింపఁ బెంప సమయింపం జాలుసామర్థ్యముల్
బ్రహోపేంద్రనగేంద్రచాపులకు సంపాదించుచు న్వారికిన్ 
బ్రహ్మాత్మైక్యవివేక మిచ్చుచును సంభావించుచుం బ్రోచునా 
బ్రాహ్మీమంగళదేవతాగిరిజలం బ్రార్థింతు నశ్రాంతమున్.&lt;/poem&gt;|ref=4}}  
'''టీ'''. బ్రహ్మాండంబున్  = ప్రపంచమును, సృజింపన్  = సృష్టిఁజేయుటకును, పెంపన్  = వృద్ధిఁ జెందించుటకును, సమయింపన్  = నశింపఁజేయుటకును, చాలు...ముల్ — చాలు = తగిన, సామర్థ్యముల్ = శక్తులను, బ్రహ్మ...చాపులకున్ — బ్రహ్మ = చతుర్ముఖునకును, ఉపేంద్ర = విష్ణువునకును, నగేంద్రచాపులకున్  = శివునకును (త్రిపురసంహారమున రుద్రుఁడు మేరుపర్వతమను ధనుస్సుగా ధరించెనని పురాణగాథ కలదు, దానింబట్టి, నగేంద్రచాపుఁడు = పర్వతము ధనుస్సు గాఁగలవాఁడు అనుపదము ప్రయోగింపఁబడెను.), సంపాదించుచున్ = కలుగఁజేయుచు (ఈ త్రిమూర్తులు నిర్వికారులే కావున వీరలకు సృష్ట్యాదికార్యములు చేయు సామర్థ్యము స్వయముగా లేదు. వీరిసాన్నిధ్యమువలన త్రిగుణశక్తులే యీ కార్యములను చేయును. అవి శక్తియుక్తులగు నీ త్రిమూర్తులయం దారోపింపఁబడును అని తెలిసికొనవలయును.), వారికిన్ = ఆత్రిమూర్తులకు, బ్రహ్మాత్మైక్యవివేకమున్ = నిర్గుణపరబ్రహ్మజ్ఞానమును (తామును ఒక్కటియే అను జ్ఞానమును), ఇచ్చుచును సంభావించుచున్  = ఇచ్చి గౌరవించుచు (ఆవిద్య జీవులకు స్వాధీనము కాక వారిని లోఁబఱుచుకొని వారికి బంధములు గలిగించును. ఈగుణశక్తు లట్లుగాక బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరులకు లోఁబడి వారలకు బంధమును గలిగింపకున్నవి యనియు, ఆట్లగుటచే వారలకు బ్రహ్మాత్మైక్యజ్ఞానము దృఢముగా నున్నదనియు భావము.), ప్రోచు నాబ్రాహ్మీమంగళదేవతాగిరిజలన్  = రక్షించునట్టియా సరస్వతీలక్ష్మీపార్వ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2amig3f1h1c3u7vpzr0q4psu8t9upp0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116847</id>
    <revision>
      <id>551861</id>
      <parentid>371339</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:28:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551861</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5220" sha1="qruswqgh4vk8620uf70te1j6d47ml3d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |7  }}&lt;/noinclude&gt;తులను (ఇచ్చట రక్షించుట యనఁగా బంధము గలుగఁజేయకుండుటయే అని తెలిసికొనవలయును.), అశ్రాంతమున్  = ఎల్లపుడును, ప్రార్థింతున్.

'''తా'''. చతుర్ముఖునకు సృష్టిఁచేయుటయందును, విష్ణువునకు రక్షించుటయందును,
రుద్రునకు సంహరించుటయందును సామర్థ్యమునుగలుగఁజేయుచు, తమవికారములచే
బంధమును గలిగింపక వారికి “అహంబ్రహ్మాస్మి&quot; = &quot;నే నే బ్రహ్మమును  ” అనుజ్ఞానమును
దృఢముచేయుచు నుండు త్రిగుణశక్తులగు వాణీలక్ష్మీపార్వతుల ధ్యానించెదను.

'''అవ'''. గణేశుని బరబ్రహ్మరూపునిగా స్తోత్రముఁ జేయుచున్నాఁడు. —
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;వరవిశ్వోద్గతి హేతువు, పరముఁడు పురుషుండు ప్రకృతి బ్రహ్మము పరమే
శ్వరుఁ డంచుఁ దజ్జ్ఞు లెవ్వఁని  బరికింపుదు  రగ్గణాధిపతి నర్చింతున్.&lt;/poem&gt;|ref=5}}
'''టీ'''. ఎవ్వనిన్ = ఏమహాత్ముని, వరవిశ్వోద్గతిహేతువు = ప్రపంచోత్పత్తికిఁ గారణభూతుఁడు (ఉత్పత్తిస్థితిలయములకుఁ గారణమనుట), పరముఁడు = ప్రకృతికిని పురుషునకును అధికుఁ డగువాఁడు, పురుషుఁడు = జీవస్వరూపుఁడు, ప్రకృతి = ఉపాదానకారణభూతుఁడు (&quot;వరవిశ్వోద్గతి” అనుటచే నిమిత్తకారణభూతుఁ డనుటను గూర్చి చెప్పఁబడెనని తెలియునది, లేక మాయారూపుఁడును; పరబ్రహ్మమునకు మాయకును భేదము లేదు గావున నిట్లు చెప్పబడెను), బ్రహ్మము = చతుర్ముఖుఁడు, పరమేశ్వరుఁడు = రుద్రుఁడు, అందున్ = అని, తజ్జ్ఞులు = తత్త్వవేత్తలు, పరికింపుదురు = విచారింతురో, లేక ధ్యానింతురో (చిత్తశుద్ధికొఱకై యాయారూపములతో ధ్యానింతురో యనుట), గణాధిపతిన్ = ఆ విఘ్నేశ్వరుని, అర్చింతున్  = పూజించెదను.

'''తా'''. ఈ ప్రపంచమునకు నిమిత్తకారణముగాను, ఉపాదానకారణముగాను ఉన్న ప్రకృతిపురుషాతీతమగు పరబ్రహ్మమనియు, జీవరూపుఁడనియు, బ్రహ్మరుద్రాదిస్వరూపముతో నున్నాఁడనియు తత్త్వజ్ఞానము గలవారిచే సర్వకాలములయందును ధ్యానింపఁబడుచున్న (లేక, అధికారభేదములచే ననేక విధములుగా సేవింపఁబడుచున్న) యాగణేశ్వరుని పూజించుచున్నాను.

'''అవ'''. ఇట్లు ప్రార్థించి, దేవతల నుపాసించునట్లు తత్త్వవేత్తనుగూడ నుపాసించుట చిత్తశుద్ధికరమని తెలియజేయుచు, రామప్రసాదము వలన పరమార్ధము నెఱింగిన హనుమంతుని ధ్యానించుచున్నాఁడు —
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;తనరం గాయముచేత రామచరణద్వంద్వైకదాస్యంబు హె
చ్ఛినభక్తిం దగువాక్కుచే ననిశమున్  శ్రీరామనామప్రకీ
ర్తనముం జిత్తముచేత రామపరతత్త్వధ్యానముం జేయుశ్రీ
హనుమంతున్  సముపాశ్రయింతు మదభీష్టార్థంబు సిద్ధింపఁగన్.&lt;/poem&gt;|ref=6}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qruswqgh4vk8620uf70te1j6d47ml3d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116877</id>
    <revision>
      <id>551862</id>
      <parentid>371341</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:34:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551862</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5423" sha1="gr60illqt2421pj80fkg11lou6l7fsk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 8  | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;'''టీ'''. తనరన్ = ఒప్పునట్లుగా, కాయముచేతన్ = శరీరముచే, రామ...దాస్యంబున్ — రామ = శ్రీరామునియొక్క, చరణద్వంద్వ = పాదయుగ్మముయొక్క, దాస్యంబున్ = సేవను, తగువాక్కుచేన్ = యుక్తమైన (వేదాధ్యయనము, సత్యభాషణము మొదలగు వాఙ్మయతపస్సుతో కూడిన దగుటచే నిర్మలమైన) వాక్కుచేత, అనిశమున్ = ఎల్లప్పుడును, శ్రీరామ...కీర్తనమున్ — శ్రీరామ = శ్రీరామునియొక్క నామ = నామధేయముయొక్క, ప్రకీర్తనమున్ = జపమును, చిత్తముచేన్ = మనస్సుచేత, తదీయ...ధ్యానమున్ — తదీయ = ఆ శ్రీరామునిసంబంధమైన, పరతత్త్వ = యథార్థస్వరూపముయొక్క (బ్రహ్మస్వరూపముయొక్క), ధ్యానమున్ = ధ్యానించుటను, హెచ్చినభక్తితో, చేయు నాహనుమంతున్, మదభీష్టార్థంంబు — మత్ = నాచేత, అభీష్ట = కోరఁబడిన, అర్థంబు = విషయము, సిద్ధింపఁగన్ = సిద్ధించునట్లుగా (ఈ గ్రంథము నిర్విఘ్నముగా బరిసమాప్తి యగుటకై యనుట), సముపాశ్రయింతున్ = ఆశ్రయించెదను.

'''తా'''. మిగుల భక్తి గలవాఁడై తనశరీరముచే శ్రీరామపాదసేవయు వాక్కుచేఁ దన్నామస్మరణంబును మనస్సుచేఁ బరమార్థస్వరూపధ్యానంబును గావించుచుఁ ద్రికరణశుద్ధిగా నా శ్రీరాముని సేవించుచున్న యాహనుమంతుని భక్తాగ్రేసరుని నాశ్రయించెదను. అవ్విభుఁడు నా కభిమతార్థముల సమకూర్చును గాక!

'''అవ'''. “యస్య దేవే పరా భక్తిః యథా దేవే తథా గురౌ” = &quot;ఎవనికి దేవునియందు అధికముగ భక్తియుండునో గురువునందుఁగూడ నట్లేయుండునో వానికిని&quot; అనున్యాయము ననుసరించి కవి గురువుల వినుతించుచున్నాడు —
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆరయ మద్బాల్యంబున, గారవమునఁ జిత్తశుద్ధికరముగ నాకుం
దారకయోగముఁ దెలిపిన, నారాయణగురువులను మనంబునఁ గొలుతున్.&lt;/poem&gt;|ref=7}}
'''టీ'''. ఆరయన్ = విచారింపఁగా (లేక పరతత్త్వస్వరూపమును విచారించుటకు, విచారించుశక్తి గలుగుటకు), మద్బాల్యంబునన్ — మత్ = నాయొక్క, బాల్యంబునన్ = బాల్యమునందు ('చెప్పిన విషయములను గ్రహించి వానిని మనస్సునందు నిలుపుకొనఁగలవాఁడు బాలుఁడు' అనువాక్యము ననుసరించి యిచ్చట బాల్యశబ్దమునకు అర్థము చెప్పవలయును. లేకున్న బాలుఁడు వేదాంతశాస్త్రోపదేశమునకుఁ దగియుండఁడుగదా!), గారవమునన్ = ప్రేమతో, చిత్తశుద్ధికరముగన్ = మనసును పరిశుద్ధము చేయునట్లుగా, నాకున్, తారకయోగమున్ = అక్షి పురుషు నుపాసించువిధమును (యోగస్వరూపము ఈ ప్రథమాశ్వాసమునందు వివరింపఁబడును.), తెల్పిన నారాయణగురువులను = ఉపదేశించిన నారాయణుఁ డనుగురువును, మనంబునన్ = మనస్సునందు, తలఁతున్ = స్మరించెదను.

'''తా'''. నేను బ్రహ్మవిద్యార్థి నై యున్నకాలమున న న్ననుగ్రహించి మనసును&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gr60illqt2421pj80fkg11lou6l7fsk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/28</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116909</id>
    <revision>
      <id>551863</id>
      <parentid>483719</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:37:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551863</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4391" sha1="56ug2exskkco0bbq5x1r4vlhl2kva5r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |9  }}&lt;/noinclude&gt;బరిశుద్ధము చేయఁజాలుతారకయోగము నుపదేశించి పరమార్థతత్త్వమును దెలిసికొనుటయందు శక్తిని గలిగించిన నారాయణగురువును మదిలోఁ దలంచెదను.

'''అవ'''. మఱియొకగురువునకు వందన మాచరించుచున్నాఁడు. —
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఘనపాపమును మాపఁ దనుతాపమును బాపఁ
     దనరూపమును జూపఁ దనరువాని
దనుకాయమును ద్రోయఁ బెనుమాయ నొగి మాయ
     ముగఁ జేయ గుఱి డాయఁ దగినవాని
మును కారణశరీరమును జీఱ నవికార
     వరకారణముఁ జేరఁ బరఁగువానిఁ
దనయందు జగమందుఁ దాఁ బొందుగా నొందు
     చెలు వొందువిందుగాఁ దెలియువాని&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;నిగమనిగదితసుగుణము లగణితముగ
మిగుల నిగుడఁగ సగుణుఁ డై యగుణుఁ డగుచుఁ
బగలు రే యన కొకరీతి నెగడువాని
శ్రీమహాదేవగురుని భజింతు నెపుడు.&lt;/poem&gt;|ref=8}} 
'''టీ'''. ఘనపాపమునున్ = అధికమైన పాపమును (బ్రహ్మజ్ఞానమునకుఁ బ్రతిబంధకములై యుండువానిని), పాపన్ = పోఁగొట్టుటకును, తనుతాపమున్ = శరీరమునందలి సంతాపములను (ఆధ్యాత్మికము, ఆధిభౌతికము, ఆధిదైవికము అనుతాపత్రయమును; వాతపైత్త్యాదులవలనఁ దనకుఁ గలుగువ్యాధులు ఆధ్యాత్మికతాపము; ఇతర జంతువులవలనఁ గలుగు బాధ యాధిభౌతికతాపము; ఎండ వాన గాలి మొదలగువానివలనఁ గలుగుతాపము ఆధిదైవికతాపము; అని యెఱుంగునది.), మాపన్ = నశింపఁజేయుటకును, తనరూపమును = తనయథార్థస్వరూపమును (బ్రహ్మస్వరూపమును), చూపన్ = కనఁబఱచుటకును (అపరోక్షబ్రహ్మసాక్షాత్కారమును గలిగించుటకు), తనరువానిన్ = శక్తి గలవానిని, తనుకాయమునున్ = సూక్ష్మశరీరమును, త్రోయన్ = నశింపఁజేయుటకుఁగా (హృదయగ్రంథిని ఛేదించుటకు, అనగా: తనకంటే బ్రహ్మము వేఱను భ్రాంతిని తొలగించుకొనుటకు), పెనుమాయన్ = గొప్పది యగునట్టి (సకలలోకములను దనకు వశములను గావించుకొని త్రిప్పునట్టి సామర్థ్యము గల) మాయను, ఒగిన్ = సంపూర్ణముగ, మాయముగన్ = కనుపడనిదానినిగా, చేయన్ = చేయుటకును, గుఱిడాయతగినవానిన్ = లక్ష్యముగా నాశ్రయింప నర్హుం డైనవానిని (ఈయన నాశ్రయించిన హృదయగ్రంథియు, అవిద్యయు నశించుట కేసంశయమును లేదనుట.), మును = మొట్టమొదట, కారణశరీరమును = అవిద్యాస్వరూపమైన&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>56ug2exskkco0bbq5x1r4vlhl2kva5r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116933</id>
    <revision>
      <id>551864</id>
      <parentid>371344</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:41:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551864</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5508" sha1="fz9gozhdg1mux0kxb4tpbh8fwujebqm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|10  | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;కారణశరీరమును, జీఱన్ = నశింపఁజేయఁగాను, అవికారపరకారణమున్ = నిర్వికార మగు నుత్తమమైన పరబ్రహ్మమును, చేరన్ = పొందుటకును, పరఁగువానిన్ = తగినవాని (లేక సమర్థుఁడగువానిని), పరబ్రహ్మమును అపరోక్షానుభవపూర్వకముగఁ దెలిసికొనినవానిని, తనయందున్ = తనలో, జగము = ప్రపంచము (కలదు), అందు = ఆ ప్రపంచమునందు , తాన్ = తాను, పొందుగా నొందుచెలువున్ = బాగుగా చెందునట్టిసమృద్ధిని (తా నాప్రపంచమునం దుండుటను), ఒందువిందుగాన్ = ఒందుచున్న సంతోషముతో, తెలియువానిన్ = తెలిసికొనువానిని (తనయందు ప్రపంచ మున్నదనియు, తా నాప్రపంచమం దున్నాఁడనియు బాగుగఁ దెలిసికొనియున్నవానిని), నిగమ...ములు — నిగమ = వేదములందు, నిగదిత = చెప్పఁబడిన, సుగుణములు, అగణితముగన్ = లెక్కకు మిక్కిలియై, మిగులన్ = అధికముగ, నిగుడఁగన్ = నిలచియుండుటచేత, సగుణుఁడై = గుణవంతుడై, అగుణుఁడు = నిర్గుణుఁడు, అగుచున్ (పరబ్రహ్మరూపముతో వర్ణింపబడుచుండుటచే నిట్లు చెప్పఁబడినది.), పగలు రేయనకన్ = పగలు రాత్రి అని భేదము లేక (కాలపరిచ్ఛేదమునఁగా ఈకాలమునఁ గలఁడు, మఱియొకకాలమున లేఁడు అను భేదము లేక), ఏకరీతిన్ = ఒకటేవిధముగా, నెగడువానిన్ = విహరించువానిని, శ్రీమహాదేశగురునిన్ = శోభాయుక్తుడగు మహాదేవుఁ డనుగురువర్యుని, ఎప్పుడున్ భజింతున్ = సేవించెదను.

'''తా'''. బ్రహ్మజ్ఞానమునకు విఘ్నములై యుండు నానావిధము లగుపాపములను నశింపజేయుచు అధ్యాత్మికాదితాపములను బోఁగొట్టి తనసత్యస్వరూపమును ప్రత్యక్షముగ చూపఁగలసామర్థ్యము గలవాడును, సూక్ష్మశరీరమును ధ్వంసము చేసి అవిద్యను తొలగించి కృతార్థులుగాఁ దలంచువారలకు శరణ్యుఁడును, కారణశరీరమును ధ్వంసము కావించి నిర్వికారపరబ్రహ్మముతో నైక్యముఁ జెంది యుండువాఁడును “మయ్యేన సకలం జాతం మయి సర్వం ప్రతిష్ఠితం, మయి సర్వం లయం యాతి తద్బ్రహ్మద్వయ మస్మ్యహమ్&quot; &quot;ప్రపంచము నాయందే జనించినది. నాయందే నిలిచియున్నది. నాయందే లయమగును. సర్వకారణభూతుఁడగు పరబ్రహ్మము నేనే” అనువిషయమును జక్కఁగ నెఱింగి యున్నవాఁడును, నిర్గుణస్వరూపుఁ డయ్యును శాస్తోక్తము లగుసకలసద్గుణములును గలవాఁ డగుటచే సగుణుఁడై కూడనుండువాఁడును, కాలపరిచ్ఛేదము లేక నొకరీతిగ నుండువాఁడు నగు నామహాదేవగురువును సేవించెదను (ఈకవికి నారాయణుఁడు అనియు మహాదేవుఁ డనియు నిరువురు గురువులు. అందు నారాయణుఁడు పద్యమున వర్ణింపఁబడి యున్నాడు. ఈ పద్యమున మహాదేవగురువు విజ్ఞానవంతుఁడుగఁ గొన్నిచోట్లను గేవల పరబ్రహ్మరూపుడుగ మఱికొన్నిచోట్లను వర్ణింపబడియున్నాఁడని తెలిసికొనవలయును.)
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fz9gozhdg1mux0kxb4tpbh8fwujebqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>116951</id>
    <revision>
      <id>551865</id>
      <parentid>371345</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551865</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4540" sha1="1v5kfoq6nc95g70ycvume89m9zrnl4t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |11 }}&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}సంస్కృతకవిస్తోత్రము&lt;/p&gt;
'''అవ'''. ఈ క్రింద నాలుగు పద్యములచేఁ గవి ప్రశంస చేయుచున్నాఁడు. (ఇది యాంధ్రకవులయాచారము) —
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;లోకాలోకపరీతభూచరమహాలోకోపకారంబుగా
శ్రీకల్యాణకరోరుకావ్యచయముల్ సిద్ధంబుఁ గావించి సు
శ్లోకుల్ పుణ్యమతుల్ జగద్గురువులై శోభిల్లుచున్నట్టి వా
ల్మీకివ్యాసమయూరబాణకవికాళీదాసులం గొల్చెదన్.&lt;/poem&gt;|ref=9}}
'''టీ'''. లోకా...ఉపకారంబుగాన్ — లోకాలోక = చక్రవాళపర్వతమువఱకు (ఇది 'సప్తసముద్రములకు ఆవల నున్న పర్వతపంక్తి' అని పౌరాణికులు చెప్పుదురు. ఈలోకాలోకపర్వతముల కావల భూమి లేదు.), పరీత = వ్యాపించిన, భూ = భూమియందు, చర = సంచరించుచున్న, మహత్ = అధికమైన ( లెక్కకు మిక్కిలి యగు), లోక = జనులకు, ఉపకారంబుగాన్ = ఉపకార మగునట్లుగా, శ్రీ...చయముల్ — శ్రీ = శోభాయుక్తము లైనవియు (ప్రసిద్ధిఁ జెందిన), కల్యాణకర = శుభమును కలిగించునవియు (జ్ఞానము నొసంగునని యనుట.); ఉరు = విశాలములయినవియునగు, కావ్య = రామాయణము మొదలగు కావ్యముల యొక్క, చయముల్ = సమూహములను, సిద్ధంబుఁ గావించి = నిర్మించి, సుశ్లోకుల్ = చక్కనికీర్తి గలవారును (&quot;పద్యే యశసీ చ శ్లోకః&quot; — శ్లోక మనఁగాఁ 'బద్యము, కీర్తి' అని అమరము), పుణ్యమతుల్ = నిర్మలమైన హృదయములు గలవారును, జగద్గురువులు = త్రిభువనములకును గురువులును, ఐ = అగుచు; శోభిల్లుచున్నట్టి, వాల్మీకి వ్యాస మయూర బాణకవి కాళీదాసులన్ = వాల్మీకి వ్యాసుఁడు మయూరుఁడు బాణుఁడు కాళిదాసుఁడు మొదలగు సంస్కృతకవులను, కొల్చెదన్ = సేవించెదను (కొనియాడెద ననుట).

'''తా'''. సకలజనులకును బరిపూర్ణజ్ఞానము నొసంగుచుఁ బరలోకసౌఖ్యములను గూడఁ గలిగించుచు మిగులఁ బ్రసిద్ధిఁ జెందియున్న విశాలములగు కావ్యముల నిర్మించి సప్తసముద్రముద్రిత మగునీభూమండలమునం దున్నవారల కందఱకు మహోపకారమును గావించి లోకగురువు లై పరిశుద్ధము లగుచిత్తములతో రాజిల్లుచుఁ దమకీర్తిచే లోకముల నెల్లఁ బావనముఁ జేయుచున్న వాల్మీకి వ్యాస మయూర బాణ కాళిదాసాదుల నభినుతించెదను.
{{p|ac|fwb}}సుకవివర్ణనము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;మహితగురులఘువర్ణధర్మములు నియమ
ములుఁ గలితకర్తృకర్మక్రియలను దెలిసి&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1v5kfoq6nc95g70ycvume89m9zrnl4t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117003</id>
    <revision>
      <id>551866</id>
      <parentid>371346</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:53:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551866</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5029" sha1="3kh04ohtljmwcl6q6ocx7huh92mrhup" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 12 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;నామరూపావ్యయవిలక్షణంబు లాత్మ
నెఱిఁగినకవీశ్వరుండె కవీశ్వరుండు.&lt;/poem&gt;|ref=10}}
'''టీ'''. మహిత...ములు — మహిత = ఒప్పుచున్న (లేక గౌరవార్హములైన), గురు = గురువులను, లఘు = లఘువులైనట్టియు, వర్ణ = అక్షరముల యొక్క (“దీర్ఘస్సంయుక్తాద్యః పూర్ణానుస్వారపూర్వవర్ణశ్చ&quot; దీర్ఘమును, విసర్గలున్న యక్షరమును, సంయుక్తాక్షరమునకును, బూర్ణానుస్వారమునకును ముందున్నయక్షరమును గురువు లనఁబడును. మిగిలినవి లఘువులు.), ధర్మములు = స్థితులును, నియమములు = యతిప్రాసనియమములును, కలిత...క్రియలను — కలిత = ఒప్పుచున్న, కర్తృ = కర్తలను, కర్మ = కర్మలను, క్రియలను = ధాతువులను, తెలిసి = తెలిసికొని, నామ...లక్షణంబులు — నామ = ప్రాతిపదికములయొక్కయు (ప్రాతిపదిక మనఁగా విభక్తిప్రత్యయములు గాని, వానికి సంబంధించిన వికారములుగాని కలుగక ముందున్న శబ్దరూపము; రామ, కృష్ణ, మొ.),రూప = విభక్తిరూపములయొక్కయు, అవ్యయ = అవ్యయములయొక్కయు, విలక్షణములన్ = చక్కనిలక్షణములను (అనఁగా స్వరూపములను), ఆత్మన్ = తనలో, ఎఱిఁగిన కవీశ్వరుండె= తెలిసికొనిన కవీశ్వరుఁడె, కవీశ్వరుండు = కవి యనుటకుఁ దగినవాఁడు.

ఈ పద్యమునందు బ్రహ్మవేత్తృపరముగ మఱియొకయర్థము కూడ స్ఫురించుచున్నది —

'''టీ'''. గురు...ధర్మములు — గురు = ఉత్తమములును, లఘు = అధమము లైన, వర్ణ = జాతులయొక్క, ధర్మములు = ఆచారనియమములను, నియమములు = యోగాంగము లగుశౌచము, తపస్సు మొదలగువానిని (నియమము లనుటచే యోగము సమగ్రమముగ అని అర్థము. కేవలము నియమములనిమాత్రమె తెలిసికొనినందున నంతప్రయోజనము లేదుగదా.), కలిత కర్తృ కర్మ క్రియలను — కలిత = ఒప్పుచున్నట్టి (అనఁగా: ప్రసిద్ధములైన), కర్తృ= చేయువాఁడు, కర్మ= చేయఁబడునది, క్రియ = చేయుట అను వానిని (వీనియథార్థస్వరూపము ననుట. ఇచ్చట ' క్రియ' అనఁగా ఫల మని కొందఱు. అది విచారింపవలసియున్నది.), తెలిసి, నామరూపా...ముల — నామరూప = నామరూపములయొక్కయు (అనఁగా : నామరూపాత్మక మగు నీ ప్రపంచముయొక్కయు) అవ్యయ = ఈనామరూపములవలన వికారముఁ జెందని పరబ్రహ్మముయొక్కయు, విలక్షణముల్ = చక్కనిలక్షణములను, ఆత్మన్ = తనలో, ఎఱిఁగిన కవీశ్వరుండు = తెలిసిన పండితోత్తముఁడె (ప్రపంచము మిథ్య యగుటచేత అది సర్వకాలములయందును గనఁబడుచునే యుండును గావునను, పరబ్రహ్మము తనకంటే వేఱైనవాఁడు గావున నచ్చటఁ జేయవలసినకార్య మేదియును లేకపోవుటచేతను,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3kh04ohtljmwcl6q6ocx7huh92mrhup</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117030</id>
    <revision>
      <id>551867</id>
      <parentid>371348</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:57:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551867</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5194" sha1="henw4uf9vgkwp1pard46zwhrbevcnhc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |13 }}&lt;/noinclude&gt;ఈ ప్రపంచబ్రహ్మములలక్షణములఁ జక్కఁగ నెఱుఁగుటయె పురుషార్థమని భావము.), కవీశ్వరుండు = పండితశ్రేష్ఠుఁడు (బ్రహ్మజ్ఞాని యనఁదగినవాఁ డనుట).

తా'''బొద్దు పాఠ్యం'''. గురువులు, లఘువులు, యతిప్రాసములు, కర్తృ కర్మ క్రియలు, ప్రాతిపదికములు, విభక్తిరూపములు, అవ్యయములు మొదలగు వానిధర్మముల బాగుగ నెఱిఁగి చక్కఁగ బ్రయోగింప గలకవియే కవి. (బ్రహ్మవేత్తృపరమునందు) మాయాకల్పిత మగు ప్రపంచముయొక్కయు నిర్వికారుఁడగు పరమాత్మ యొక్కయు, లక్షణముల బాగుగ నెఱింగి భ్రాంతిరహితుఁడై, చేయువాఁడు, చేయుట, చేయఁబడునది అను త్రిపుటి యొక్క యథార్థతత్త్వమును (అనఁగా; ఈ త్రిపుటి పరబ్రహ్మమునకంటె వేఱుకా దనువిషయమును, లేక, దీనివలనఁ గలుగు ఫలము లనిత్యములు గావున ఈకర్తృత్వాదులను బరిత్యజింపవలయు ననుటను) బాగుగ నెఱింగి చిత్తము స్థిరమగుటకై (లేక, పరమానందానుభవ మెప్పుడు జరుగుచుండుటకై) ధ్యానయోగము నాచరించుచు &quot;నైవ తస్య కృతే నార్థో నాకృతే నేహ కశ్చన&quot; — జ్ఞాని కర్మను జేసినను జేయకున్నను సమానమే” అను గీతావాక్యము ననుసరించి తన కెట్లున్నను బాధ లేదు గాన లోకసంగ్రహముకొఱకై (అనఁగా: లోకులను జక్కని మార్గమునందు నడిపించునిమిత్తముగ) తనకులమున కుచిత మగు ధర్మముల బాగుగ తెలిసి యాచరించుచు నుండుబ్రహ్మజ్ఞానియె బ్రహ్మజ్ఞాని. ఇతరులు లోకవంచకులు.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అట్లు గావునన్.&lt;/poem&gt;|ref=11}}
'''టీ'''. అట్లు గావునన్ = పై పద్యమునందు చెప్పఁబడినవాఁడే కవీశ్వరుఁడు గావున.
{{p|ac|fwb}}ఆంధ్రకవినుతి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;నన్నయభట్టు నాంధ్రకవినాథునిఁ దిక్కనసోమయాజినిం
బన్నుగ సోమసత్కవిని భాస్కరబమ్మెరపోతరాజులన్
మున్ను ప్రసిద్ధి గాంచుకవిముఖ్యుల నందఱ నెమ్మనంబులో
నెన్ని నమస్కరించెద నభీష్టఫలాప్తి దనర్చునట్లుగాన్.&lt;/poem&gt;|ref=12}}
'''టీ'''. ఆంధ్రకవినాథునిన్ = ఆంధ్రకవులలో నుత్తముఁడగు, నన్నయభట్టున్, తిక్కనసోమయాజిని, పన్నుగన్ = ఒప్పునట్లుగా, సోమసత్కవిని = చక్కనికవి యగు నాచన సోమన యనువానిని, భాస్కరబమ్మెరపోతరాజులన్ = హుళక్కిభాస్కరుని (భాస్కరరామాయణకవి), బమ్మెరపోతరాజును, మున్ను = పూర్వమున, ప్రసిద్ధిగాంచు కవిముఖ్యులన్ = ప్రసిద్ధిఁచెందినకవిశ్రేష్ఠులను, అందఱన్ = అందఱిని (పైఁజెప్పిన వారిఁ గాక తక్కినవారలఁ గూడ నందఱిని), నెమ్మనంబులో = మనసులో, ఎన్ని = పొగడి, అభీష్టఫలాప్తి = కోరినఫల (గ్రంథనిర్మాణసామర్థ్యము) లాభము, తనర్చునట్లుగాన్ = కలుగునట్లుగా, నమస్కరించెదన్.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>henw4uf9vgkwp1pard46zwhrbevcnhc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551868</id>
      <parentid>551867</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T07:58:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551868</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5157" sha1="j4vhbdwq4alvbu7qy0x0559gafnv2tu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |13 }}&lt;/noinclude&gt;ఈ ప్రపంచబ్రహ్మములలక్షణములఁ జక్కఁగ నెఱుఁగుటయె పురుషార్థమని భావము.), కవీశ్వరుండు = పండితశ్రేష్ఠుఁడు (బ్రహ్మజ్ఞాని యనఁదగినవాఁ డనుట).

'''తా'''. గురువులు, లఘువులు, యతిప్రాసములు, కర్తృ కర్మ క్రియలు, ప్రాతిపదికములు, విభక్తిరూపములు, అవ్యయములు మొదలగు వానిధర్మముల బాగుగ నెఱిఁగి చక్కఁగ బ్రయోగింప గలకవియే కవి. (బ్రహ్మవేత్తృపరమునందు) మాయాకల్పిత మగు ప్రపంచముయొక్కయు నిర్వికారుఁడగు పరమాత్మ యొక్కయు, లక్షణముల బాగుగ నెఱింగి భ్రాంతిరహితుఁడై, చేయువాఁడు, చేయుట, చేయఁబడునది అను త్రిపుటి యొక్క యథార్థతత్త్వమును (అనఁగా; ఈ త్రిపుటి పరబ్రహ్మమునకంటె వేఱుకా దనువిషయమును, లేక, దీనివలనఁ గలుగు ఫలము లనిత్యములు గావున ఈకర్తృత్వాదులను బరిత్యజింపవలయు ననుటను) బాగుగ నెఱింగి చిత్తము స్థిరమగుటకై (లేక, పరమానందానుభవ మెప్పుడు జరుగుచుండుటకై) ధ్యానయోగము నాచరించుచు &quot;నైవ తస్య కృతే నార్థో నాకృతే నేహ కశ్చన&quot; — జ్ఞాని కర్మను జేసినను జేయకున్నను సమానమే” అను గీతావాక్యము ననుసరించి తన కెట్లున్నను బాధ లేదు గాన లోకసంగ్రహముకొఱకై (అనఁగా: లోకులను జక్కని మార్గమునందు నడిపించునిమిత్తముగ) తనకులమున కుచిత మగు ధర్మముల బాగుగ తెలిసి యాచరించుచు నుండుబ్రహ్మజ్ఞానియె బ్రహ్మజ్ఞాని. ఇతరులు లోకవంచకులు.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అట్లు గావునన్.&lt;/poem&gt;|ref=11}}
'''టీ'''. అట్లు గావునన్ = పై పద్యమునందు చెప్పఁబడినవాఁడే కవీశ్వరుఁడు గావున.
{{p|ac|fwb}}ఆంధ్రకవినుతి&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;నన్నయభట్టు నాంధ్రకవినాథునిఁ దిక్కనసోమయాజినిం
బన్నుగ సోమసత్కవిని భాస్కరబమ్మెరపోతరాజులన్
మున్ను ప్రసిద్ధి గాంచుకవిముఖ్యుల నందఱ నెమ్మనంబులో
నెన్ని నమస్కరించెద నభీష్టఫలాప్తి దనర్చునట్లుగాన్.&lt;/poem&gt;|ref=12}}
'''టీ'''. ఆంధ్రకవినాథునిన్ = ఆంధ్రకవులలో నుత్తముఁడగు, నన్నయభట్టున్, తిక్కనసోమయాజిని, పన్నుగన్ = ఒప్పునట్లుగా, సోమసత్కవిని = చక్కనికవి యగు నాచన సోమన యనువానిని, భాస్కరబమ్మెరపోతరాజులన్ = హుళక్కిభాస్కరుని (భాస్కరరామాయణకవి), బమ్మెరపోతరాజును, మున్ను = పూర్వమున, ప్రసిద్ధిగాంచు కవిముఖ్యులన్ = ప్రసిద్ధిఁచెందినకవిశ్రేష్ఠులను, అందఱన్ = అందఱిని (పైఁజెప్పిన వారిఁ గాక తక్కినవారలఁ గూడ నందఱిని), నెమ్మనంబులో = మనసులో, ఎన్ని = పొగడి, అభీష్టఫలాప్తి = కోరినఫల (గ్రంథనిర్మాణసామర్థ్యము) లాభము, తనర్చునట్లుగాన్ = కలుగునట్లుగా, నమస్కరించెదన్.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j4vhbdwq4alvbu7qy0x0559gafnv2tu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117065</id>
    <revision>
      <id>551869</id>
      <parentid>484188</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T08:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551869</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4997" sha1="cl1q0tnyaxys8zl1k9c59kwc4wgyvvs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 14 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;'''తా'''. ఆంధ్రకవులలో ముఖ్యుఁ డగు నన్నయభట్టును, తిక్కనసోమయాజిని, ఉత్తమకవి యగు నాచనసోముని, హుళక్కి భాస్కరుని, బమ్మెరపోతరాజును, మఱియుఁ బూర్వకాలమునందుఁ బ్రసిద్ధి గాంచినకవిశేఖరుల నందఱను వినుతించి నమస్కరించెదను. వారి యనుగ్రహముకలన నా కీగ్రంథరచనయందుఁ దగిన సామర్థ్యము కలుగును గాక!
{{p|ac|fwb}}కుకవినిందనము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;శుద్ధపదయుక్తిఁ దొఱఁగి య, బద్ధమును నిబద్దిగా నిబద్ది నొగి మహా
బద్ధముగాఁ గనుకుకవుల, నౌద్ధత్యము మానుకొఱకు నభినందింతున్.&lt;/poem&gt;|ref=13}}
'''టీ'''. శుద్ధపదయుక్తిన్ = చక్కనిపదములను బ్రయోగించుటను, తొఱఁగి = విడిచి, అబధ్ధమున్ = వ్యాకరణనిబంధము లేనియపశబ్దమును, నిబద్దిగాన్ = పరిశుద్ధమైనదానినిగా, నిబద్దిన్ = పరిశుద్ధమైనదానిని, ఒగిన్ = వరుసగా, మహాబద్ధముగాన్ = మిగుల నపరిశుద్ధముగాను, కుకవులన్ = (భ్రమించు) కుకవులను (భాషాజ్ఞానము లేనికవులను), ఔద్ధత్యమున్ = గర్వమును (పరులకావ్యములను దిరస్కరించుటను), మానుకొఱకు = విడుచుటకై, అభినందింతున్ = కొనియాడెదను.

'''తా'''. సుశబ్దములఁ బ్రయోగించుట మాని యపశబ్దముల సుశబ్దములఁగను, సుశబ్దముల నపశబ్దములఁగను భ్రమించుచుఁ బరు లొనరించినగ్రంథములఁ దిరస్కరించుటయే పనిగా సంచరించుచుండు కుకవులఁ గొనియాడెదను. వారు నాగ్రంథమువైపునకు రాకుండెదరు గాక!

అవివేకిపరమైన యర్థము —

'''టీ'''. శుద్దపదయుక్తిన్ = పరిశుద్ధమగు మోక్షమును జెందుటను (మోక్ష మనఁగా: తనరూపమును దా తెలిసికొనుట వలన కలుగుభ్రాంతినివృత్తి కావున మోక్షము సర్వకాలములయందును తనకు సిద్ధించియే యున్నది. ఇట్లున్నను, ఆమోక్షమును జెందుటకు ప్రయత్నింపక అజ్ఞానులు చెడుచున్నారని యభిప్రాయము.), తొఱఁగి, అబద్ధమున్ = అసత్యమగు దానిని (ప్రపంచమును), నిబద్దిగాన్ = సత్యముగాను, నిబద్ధిన్ = సత్యమును (పరబ్రహ్మమును), ఒగిన్, మహాబద్ధముగాన్ = మిగుల నసత్యమైనదానినిగాను, కను కుకవులన్ = (తమభ్రాంతివలన) చూచుచున్న (లేక భావింపుచున్న), దుష్పండితులను = (యథార్ధజ్ఞానము లేకున్నను, పండితులమని యభిమానించుకొనుచుండు) నజ్ఞానులను, ఔద్ధత్యమున్ = కుతర్కవిజృంభణములను, మానుకొఱకున్, అభినందింతున్.

'''తా'''. నిర్మలమై స్వభావసిద్ధమై యున్న మోక్షమువైపునకు పోక యసత్యమగు ప్రపంచమునే సత్యముగాను, పరబ్రహ్మము నసత్యముగాను తలంచుచు నీ విషయసుఖ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cl1q0tnyaxys8zl1k9c59kwc4wgyvvs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117086</id>
    <revision>
      <id>551870</id>
      <parentid>371350</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T08:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551870</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5149" sha1="8vo559o309amjqdxrm9iv7rol5pafsg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |15 }}&lt;/noinclude&gt;ములే సత్యము లనియు, నింతకంటె నికరము లగు సౌఖ్యములు లేవనియు భ్రాంతిఁ జెంది పరమానందరూప మగుమోక్షమును గూడ ధిక్కరించుచుఁ దమ కేమియు దెలియకున్నను సర్వమును దెలిసితిమని విఱ్ఱవీగుచుఁ గుతర్కముల నాచరించుచుండు నవివేకులకు నమస్కారము. వా రీదెసకు రాకుండుదురు గాక!

'''అవ'''. ఈకవి యిష్టదేవతాప్రార్ధనము ముగించువాఁడై యీ క్రిందిపద్యమున
సకలభూతములకును నమస్కారము నాచరించుచున్నాడు —
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;గరిమన్ స్వర్ణ మనేకభూషణములై కన్పట్టుచందంబునం
బరమాత్ముం డఖిలప్రపంచమయుఁ డై భాసిల్లు న ట్లౌటచే
సురసిద్ధోరగయక్షకిన్నరనరస్తోమాదిశశ్వచ్చరా
చరరూపోజ్జ్వలసర్వభూతములకున్ సద్భక్తితో మ్రొక్కెదన్.&lt;/poem&gt;|ref=14}}
'''టీ'''. గరిమన్ = గౌరవముచేత, స్వర్ణము = బంగారు (ఒక్కటియైనను), అనేకభూషణములు ఐ = నానావిధములగు (నామములును రూపములును గల) భూషణములుగా నేర్పడి, కన్పట్టుచందంబునన్ = కనఁబడునట్లు, పరమాత్ముండు= నిర్గుణనిర్వికారపరబ్రహ్మము, అఖిలప్రపంచమయుఁడు ఐ = అనేకవిధము లగు భేదములగల యీ ప్రపంచమంతయును దానే యై, భాసిల్లున్ = ప్రకాశించుచున్నాడు. అట్లు ఔటచేన్ = కాఁబట్టి, సుర...భూతములకున్ — సుర, సిద్ధ, ఉరగ = నాగకుమారులు, యక్ష, కిన్నర, నర (వీరియొక్క), స్తోమ = సమూహములే, ఆది = మొదలుగాఁ గల, శశ్వత్ = పలుమఱు తిరుగు (జన్మపరంపరల నొందు), చర = జంగమములును (సంచరింపఁగలిగినవి), అచర = స్థావరములును (కదలనేరనివి) అగు, రూప = మనుష్యులు మృగములు పక్షులు కొండలు వృక్షములు మొదలగురూపములతో, ఉజ్జ్వల= ప్రకాశించుచున్న, సర్వ = సమస్తములైన, భూతములకున్ = జంతుజాలమునకు, సద్భక్తితోన్ = మిగులభక్తితో, మ్రొక్కెదన్ = నమస్కరింతును.

'''తా'''. సువర్ణ మొక్కటి యయ్యును అనేకభేదములు గల భూషణములై యున్నట్లు పరబ్రహ్మ మొక్కఁ డయ్యును, నానాభేదములు గల ప్రపంచమై తోఁచుచున్నాఁడు. కావున నీప్రపంచములో నెద్దియు నాబ్రహ్మమునకంటె నితరము కాదు. కాఁబట్టి దేవసిద్ధనాగయక్షకిన్నరమనుప్యసమూహములకును, మఱియు ననేకవిధము లై జంగమస్థావరరూపములగు సకలభూతసంఘంబులకును నమస్కారము చేసెదను. (ఈభూతములు బ్రహ్మరూపము లగుటచే సత్యములయ్యును గల్పితమగు కర్మసంబంధముచే పలుమాఱు జన్మించుచు, మృతి నొందుచు, ఒకదేహమును బరిత్యజించుచు, మఱియొకదేహమును గైకొనుచు తిరుగుచుండును. కావున భూతభవిష్యద్వర్తమానకాలములయందలి సకలప్రపంచమునకును నేను మిగుల భక్తితో వందనముల నాచరించెద ననుట.)
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8vo559o309amjqdxrm9iv7rol5pafsg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117126</id>
    <revision>
      <id>551871</id>
      <parentid>371357</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T08:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551871</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4986" sha1="1rwg69x0cnfinq2y9h9e3etdj5mm2vi" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 16 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;'''అవ'''. తా నీ ప్రబంధము నొనర్చుటకుఁ గల కారణము నీ క్రింద వివరించుచున్నాడు —
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని యిష్టదేవతాప్రార్థనంబును సద్గురుకీర్తనంబును సంస్కృతాంధ్ర
సత్కవిస్తోత్రంబును గావించి యేను ముముక్షుజనహితంబును
సంసారసాగరోత్తారకంబును దారకసాంఖ్యామనస్కాత్మకంబును జీవ
బ్రహ్మైక్యసాక్షాత్కారసాధారణకారణంబు నైనరాజయోగం బంత
యు నొక్కప్రబంధంబు గా రచియింప నిశ్చయించి పరమైకాం
తంబు శ్రీగురుమంత్రదేవతాతత్త్వానుసంధానంబు సేయుచున్న
సమయంబున.&lt;/poem&gt;|ref=15}}
'''టీ'''. అని = ఇట్లు, ఇష్టదేవతాప్రార్ధనంబును = ఇష్టదేవతలను వేఁడుటయును, సద్గురుకీర్తనంబును = సద్గురువులను నుతించుటయు, సంస్కృతాంధ్రసత్కవిస్తోత్రంబును = సంస్కృతకవుల నాంధ్రకవుల నుతించుటయును, కావించి = చేసి, ఏను = నేను, ముముక్షు...హితంబును — ముముక్షు = మోక్షమును గోరు, జన = మనుష్యులకు, హితంబును = మేలుసేయునదియును , సంసార...బును సంసార = సంసార మనియెడు, సాగర = సముద్రమునుండి, ఉత్తారకంబును = తరింపజేయునదియు , తారక...బును — తారక = తారకయోగము, సాంఖ్య = సాంఖ్యయోగము, అమనస్క = అమనస్కయోగము, ఆత్మకంబును = స్వరూపముగాఁ గలదియును, జీవ...కారణంబును — జీవ = జీవునకును, బ్రహ్మ = పరబ్రహ్మమునకును గల, ఐక్య = అభేదమును, సాక్షాత్కార = ప్రత్యక్షముగాఁ దెలిసికొనుటయందు, సాధారణ = సుఖమైన, కారణంబును = సాధనంబును, ఐన, రాజయోగంబున్ అంతయున్ = రాజయోగమును సంపూర్ణముగా, ఒక్క ప్రబంధంబుగా = ఒక్క కావ్యముగా, రచియింపన్ = చేయుటకు, నిశ్చయించి, పరమై...బునన్ — పరమ = శ్రేష్ఠమైన, ఏకాంతంబునన్ = విజనస్థలమునందు, శ్రీ...అనుసంధానంబున్ — శ్రీ = శోభాయుక్తుఁడైన, గురు = గురువగుమహాదేవాచార్యుఁడె స్వరూపముగాఁగల, మంత్రదేవతా = తారకమంత్రాధిదేవత (యగు శ్రీరామమూర్తి)యొక్క, తత్త్వ = పరమార్థపరబ్రహ్మస్వరూపముయొక్క, అనుసంధానంబున్ = ధ్యానమును, చేయుచున్, ఉన్న సమయంబునన్.

'''తా'''. ఇట్లు ఇష్టదేవతలఁ బ్రార్థించి సద్గురువులఁ గొనియాడి సంస్కృతాంధ్రకవులకు నమస్కరించి సంసార మనుసముద్రమును దరింపఁజేయుటకును, జీవునకును బ్రహ్మమునకును భేదము లేదనువిషయము ప్రత్యక్షముగఁ దెలియఁజేయుటకును, సుఖమగు సాధనమై, మోక్షాపేక్ష గలవారలకు మిగుల మేలుచేయు రాజయోగమును దారకసాంఖ్యామనస్కము లను మూఁడుభేదములు గలదానిని సమగ్రముగాఁ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1rwg69x0cnfinq2y9h9e3etdj5mm2vi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117186</id>
    <revision>
      <id>551873</id>
      <parentid>484207</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T08:37:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551873</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4859" sha1="07owmqjnkw0vsfx4pbuoyjcediwks4q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |17  }}&lt;/noinclude&gt;గావ్యముచేఁ వర్ణింపఁబూని నే నేకాంతస్థలమునందుండి మహాదేవగురురూపుఁ డగు శ్రీరాముని పరమార్థరూపమును (నాకును బ్రహ్మమునకును భేదములేదు; అను విషయమును) ధ్యానించుచుండఁగా (పైపద్యముతో నన్వయించుకొనవలయును).
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;కమనీయవరదివ్యకాంచనచేలంబుఁ, గాషాయవస్త్రంబుగా ధరించి
చాపబాణంబులు చంచత్కమండలు, దండము ల్గాఁగ హస్తములఁ బూని
రమణీయరత్నహారంబు రుద్రాక్షమా, లికగా గళంబున లీలఁ దాల్చి
సీతావధూటిని శ్రీరాజయోగాఖ్య , యాధ్యాత్మవిద్యగా నవధరించి&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ప్రేమ మీఱంగ శ్రీరామ రామ రామ
యనుచుఁ దనపేరు నుడువుచు నద్భుతముగ
శ్రీమహాదేవగురుఁ డైనరామవిభుఁడు
గరుణతోడుత నెదుర సాక్షాత్కరించె.&lt;/poem&gt;|ref=16}}
'''టీ'''. కమనీయ...చేలంబు — కమనీయ = రమ్యమైన, వర = శ్రేష్ఠమైన, దివ్య = దేవలోకసంబంధమైన, కాంచనచేలంబు = సువర్ణవస్త్రమును, కాషాయవస్త్రంబుగాన్ = కాషాయవస్త్ర మగునట్లుగా (కాషాయవస్త్రమువలె) ధరించి, చాపబాణంబులు = ధనుస్సు బాణంబులును, చంచత్...దండముల్ — చంచత్ = ప్రకాశించుచున్న, కమండలు = కమండలములు, దండముల్ = దండము, ఇని, కాఁగన్ = అగునట్లుగా, హస్తములన్ = చేతులయందు, పూని = ధరించి, రమణీయరత్నహారంబున్ = మనోహర మగురత్నాలహారము, రుద్రాక్షమాలికగాన్, గళంబునన్ = కంఠమునందు, లీలన్ = విలాసముగా, తాల్చి = ధరించి, సీతావధూటిన్ = సీతాదేవిని, శ్రీ...విద్యగాన్ — శ్రీ = ఒప్పుచున్న, రాజయోగ = రాజయోగ మనియెడు, ఆఖ్య = పేరుగల, ఆధ్యాత్మవిద్యగాన్ = ఆత్మవిద్యగా, అవధరించి = స్వీకరించి (పార్శ్వమునం దుంచుకొని) ప్రేమ మీరంగన్ = ప్రీతి యధికమగుచుండఁగా (న న్ననుగ్రహించి), శ్రీరామరామ, అనుచున్ , తనదుపేరున్ = తనదివ్యనామమును, నుడువుచున్ = చెప్పుచు, అద్భుతముగన్ = ఆశ్చర్యము గలుగునట్లుగా, శ్రీమహాదేవగురుఁడు అయిన = శ్రీమహాదేవగురుస్వరూపుఁడైన, రామవిభుఁడు = శ్రీరామమూర్తి, కరుణతోడుతన్ = దయతో, ఎదురన్, సాక్షాత్కరించెన్ = ప్రత్యక్షమయ్యెను.

'''తా'''. మనోహర మగుపీతాంబరము కాషాయవస్త్రముగ, ధనుర్బాణంబులు కమండలు దండములుగ, రత్నహారంబులు రుద్రాక్షమాలికలుగ, సీతామహాదేవి రూపమును దాల్చిన వేదాంతవిద్యగా, తన నామధేయము నెఱిఁగించుట తారకజపముగ, నా శ్రీరామమూర్తి మహాదేవగురుస్వరూపముతో నాపైఁ గరుణ వెలయఁ బ్రత్యక్షమయ్యెను.
{{nop}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>07owmqjnkw0vsfx4pbuoyjcediwks4q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/37</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117222</id>
    <revision>
      <id>551875</id>
      <parentid>486253</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T08:43:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551875</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5348" sha1="n4m210w0awywz39gx1aw03mwt942417" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 18 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;{{left|}}
(ఇచ్చట శ్రీరామమూర్తికిని, మహాదేవాచార్యునకును అభేదము చెప్పఁబడియున్నది. శ్రీరామునకుఁ గల పీతాంబరము మొదలగునవి అన్నియు మహాదేవి యతీంద్రునకుఁ గల కాషాయవస్త్రము మొదలగునవిగా వర్ణింపబడియున్నవి. కావున ప్రత్యక్షమైనవాఁడు రామమూర్తియే యనియు, ఆయనను గురుస్వరూపునిగా నీకవి భావించెననియు పాఠకులు తెలిసికొందురు గాత.)
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇట్లు శిష్యవాత్సల్యంబున సాక్షాత్కరించి మదీయదీర్ఘదండ
నమస్కారంబులు చతుర్విధపురుషార్థప్రదచతురక్షరసమన్వితనారాయణ
స్మరణపూర్వకంబుగా నంగీకరించి కలకల నవ్వుచు శరీరత్రయవిలక్షణా
వస్థాత్రయసాక్షిపంచకోశవ్యతిరిక్త సచ్చిదానందస్వరూప ప్రత్యగాత్ముండ
వైననీవ సత్యజ్ఞానానందస్వరూపపరమాత్ముండ నైన నేను; సత్యజ్ఞానానంద
స్వరూపపరమాత్ముండ నైన నేన సచ్చిదానందస్వరూప ప్రత్యగాతుండ
వైననీ వని సర్వోపనిషత్సారభూతార్థం బైనపరమతత్త్వరహస్యార్థం
బుపదేశించి యీయభేదవిజ్ఞానదృష్టిచేత నిరంతరంబు న న్నవలోకించుచు
జీవన్ముక్తిసుఖం బనుభవింపుము. ప్రారబ్ధభోగావసానసమయంబున ఘటా
కాశంబు మహాకాశంబునం గలసినవిధంబున నాయందు విదేహకైవ
ల్యంబు నొందెదు సందేహంబు లేదని యాజ్ఞాపించి యిప్పు డీవు బ్రహ్మాండ
పురాణంబునం దధ్యాత్మరామాయణం బుమామహేశ్వరసంవాదరూ
పం బై యొప్పు నందు శ్రీరామహృదయం బనునితిహాసంబు సీతారా
మాంజనేయసంవాదంబునఁ బ్రవరిల్లు నది సంక్షేపరూపంబు గావున
నయ్యర్థంబు విస్తరించి యొక్కప్రబంధంబుగా రచియించి నాపేర నంకితంబు
సేయుము సర్వపాపవినిర్ముక్తుండవై కృతార్థుండ వయ్యెద వని యానతిచ్చి
తిరోహితుండయ్యె నంతట మేల్కని పరమానందభరితాంతఃకరణుండనై.&lt;/poem&gt;|ref=17}}  
'''టీ'''. ఇట్లు = ఈ ప్రకారముగ, శిష్యవాత్సల్యంబున్ = శిష్యునియందలి ప్రీతిచేత, (గురుజనులయందున్న ప్రేమకు భక్తి అనియు, స్త్రీలయందున్న ప్రీతి కనురాగ మనియు, సోదరీసోదరపుత్రశిష్యాదులయందుగల ప్రీతికి వాత్సల్య మనియు పేరు.) సాక్షాత్కరించి = ప్రత్యక్షమై, మదీయదీర్ఘదండనమస్కారంబులు = నాసాష్టాంగనమస్కారములను, చతు...గాన్ — చతుర్విధ = నాలుగువిధములైన, పురుషార్థ = ధర్మార్థకామమోక్షము లనుపురుషార్థముల (పురుషార్థము లనఁగా: పురుషునిచే నవశ్యము సాధింపబడవలయునవి. వీనిలో దేనినైనను సాధింపకుండిన జన్మము నిరర్థకము; అందు ధర్మమోక్షములు ప్రధానములు; అర్థకామము లప్రధానములు అనఁగా: అర్థకామముల విడిచియైనను ధర్మమోక్షముల నార్జింపవలయును. ధర్మమోక్షములకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n4m210w0awywz39gx1aw03mwt942417</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117263</id>
    <revision>
      <id>551878</id>
      <parentid>371360</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551878</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5677" sha1="135hw9dxxdd2yo3n2yepvpvpq5xrki6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |19 }}&lt;/noinclude&gt;విరుద్ధకామములు పనికిరావనుట.) ప్రద = ఇచ్చునట్టి, చతురక్షర = నాలుగు అక్షరములతో, సమన్విత = కూడిన, నారాయణ = నారాయణ అనెడు పేరు యొక్క, (ఈనారాయణపదమునందలి నాలుగు అక్షరములును, క్రమముగ నాలుగుపురుషార్థములను గలుగఁజేయు నని భావము.) స్మరణపూర్వకంబుగాన్ = స్మరించుటయే (లేక ఉచ్చరించుటయే) మొదలగునట్లుగా ఉచ్చరించుచు, అంగీకరించి, కలకలనవ్వుచున్, శరీర...ఆత్ముఁడవు —శరీరత్రయ = స్థూలసూక్ష్మకారణము లను మూఁడుశరీరములకును, విలక్షణ = లేనట్టియు, అవస్థాత్రయ = జాగ్రత్త స్వప్నము సుషుప్తి అనియెడు మూఁడు అవస్థలకును, సాక్షి = చూచునట్టి, పంచకోశ = అన్నమయము, ప్రాణమయము, మనోమయము, విజ్ఞానమయము, ఆనందమయము అను నైదుకోశములకంటెను, (కోశ మనఁగా; ఆవరించునది. పరమాత్మస్వరూపము తెలియకుండునట్లు ఆవరించుచున్నవి గావున ఈ అన్నమయాదులకుఁగూడఁ గోళములని పేరు గలిగెను.) వ్యతిరిక్త = వేఱైనట్టియు, సత్ = సత్తామాత్రస్వరూపుఁడై నట్టియు, (సత్త అనఁగా: ఉనికి. ఇదియె పరబ్రహ్మమునకును జీవునకును స్వరూపము.) చిత్ = చైతన్యము, ఆనంద = ఆనందము, స్వరూప = స్వరూపముగాగల, ప్రత్యగాత్ముండవు అయిన జీవుఁడవైన (సర్వదేశములయందును, సర్వకాలములయందును, సర్వవస్తువులయందును ఉండుట అనునొక స్వరూపముతో నిలిచియుండుట.), చైతన్యము = (జ్ఞానము) ఆనందము (ఇదియె జీవునియాకారము.), నీవ = నీవే, సత్యజ్ఞానానందస్వరూప పరమాత్ముండను = సచ్చిదానందస్వరూపము గాఁగల పరబ్రహ్మస్వరూపుఁడను, అయిన, &quot;నేన = నేనే, సచ్చిదానంద స్వరూపప్రత్యగాత్ముండవు, అయిన, నీవు, అని, సర్వ...అర్థంబు — సర్వ = సారాంశ మగు, ఉపనిషత్సారభూత = (ఉపనిషత్తులయొక్క పరమాభిప్రాయము.) అర్థంబుఅయిన = విషయమైన, పరమతత్త్వరహస్యార్థంబున్ = పరతత్త్వమనియెడు రహస్యవిషయమును, ఉపదేశించి, ఈ...దృష్టిచేన్ — ఈ = పైన వివరింపఁబడిన, అభేదవిజ్ఞానదృష్టిచేన్ = జీవబ్రహ్మైక్యము నెఱుంగుట యనెడు దృష్టిచేత, నిరంతరంబున్ = సర్వకాలములయందును, నన్నున్ = పరబ్రహస్వరూపుఁ డగు నన్ను, అవలోకించుచున్ = చూచుచు (నేను పరబ్రహ్మమును ఒక్కటియే యని నిదిధ్యాసనము చేయుచు), జీవన్ముక్తిసుఖంబున్ = బ్రతికియుండియే మోక్షమును జెందుట (భ్రాంతిని విడుచుట) వలనఁ గలుగునానందమును, ('నేను మనుష్యుఁడను బ్రాహ్మణుండను' అను మొదలగు నభిమానము లున్నంతకాలము బహువిధము లగుదుఃఖములు కలుగును.'నా కీప్రపంచమునందలి వికారము లంటవు. నాకును పరబ్రహ్మమునకును భేదము లేదు' అనుజ్ఞానము దృఢముగఁ గలిగెనేని యీ దుఃఖములు వానిని బాధింపవు. ఇదియే జీవన్ముక్తి) అనుభవింపుము, ప్రా...సమయంబున — ప్రారబ్ధ = ప్రస్తుతశరీరమునందు సుఖదుఃఖఫలముల నొసంగుట కారంభించిన కర్మముయొక్క, భోగ = అనుభవముయొక్క&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>135hw9dxxdd2yo3n2yepvpvpq5xrki6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117286</id>
    <revision>
      <id>551879</id>
      <parentid>371361</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551879</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5530" sha1="ri2qh40hnecpjkt8yysgkgwpk44urxa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 20 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;అవసానంబున = అంతమునందు (మరణసమయమునందు ప్రారబ్ధకర్మ మనుభవించిననే యీశరీరము తొలఁగిపోవును. ఇదియే మరణము.) ఘటాకాశంబు = కుండలోని యాకాశము, మహాకాశంబునన్ = సర్వవ్యాపక మగునాకాశమందు, కలసినవిధంబునన్ = అప్రయత్నముగనే ఐక్యమును జెందినట్లు (ప్రతిస్థలమునందును ఆకాశము గలదు గదా! కుండలోపల నున్న యాకాశము, లేక, కుండలోపల జలములోఁ బ్రతిబింబించిన యాకాశము ఆకుండ పగిలిపోవఁగానే మహాకాశములో నప్రయత్నముగఁ గలసిపోవుట ప్రత్యక్షము.), నాయందున్ = పరబ్రహ్మస్వరూపుఁడ నగునాలోన, విదేహకైవల్యంబున్ = దేహోపాధి లేకపోవుటచేతఁ బరిపూర్ణ మగునైక్యమును (మోక్షమును), ఒందెదు=పొందఁగలవు. సందేహంబు లేదు, అని, ఆజ్ఞాపించి, ఇప్పుడు, ఈవు = నీవు, బ్రహ్మాండపురాణంబునందున్, అధ్యాత్మరామాయణంబు,
ఉమామహేశ్వరసంవాదరూపంబై = పార్వతీపరమేశ్వరుల ప్రశ్నోత్తరరూపంబుగ, ఒప్పున్ = కలదు, అందున్ = ఆ అధ్యాత్మరామాయణంబునందు, శ్రీరామహృదయంబు, అను, ఇతిహాసంబు = కథ, సీతారామాంజనేయసంవాదంబున్ = సీతారామహనుమంతులసంవాదముతో, ప్రవర్తిల్లున్ = ఉన్నది. (సీతారామాంజనేయులసంవాదమే ఆ శ్రీరామహృదయమునందలివృత్తాంతము అనుట.), అది = ఆకథ, సంక్షేపరూపంబు = మిగులసంగ్రహంబుగా నున్నది, కావునన్, అయ్యర్థంబు = ఆకథయందలివిషయంబును, విస్తరించి, ఒక్క ప్రబంధంబుగాన్ = ఒక కావ్యముగా, రచియించి = చేసి, నాపేరన్ = నాపేరుతో, అంకితంబు సేయుము = నాకు కృతి యిమ్ము, సర్వపాపవినిర్ముక్తుండవు ఐ = పాపరహితుఁడవై, కృతార్థుండవు అయ్యెదవు, అని, ఆనతిచ్చి = ఆజ్ఞాపించి, తిరోహితుండు = అంతర్థానముఁ జెందినవాఁడు, అయ్యెన్, అంతటన్ = తర్వాత, మేల్కని = ధ్యానమును జాలించి, పరమ...నై — పరమ = అధికమగు, ఆనంద = సంతోషముతో, భరిత = నిండిన, అంతఃకరణుండను ఐ = మనస్సుకలవాడ నై, (ఉత్తరపద్యముతో నన్వయము.)

'''తా'''. ఇట్లా మహాదేవగురురూపుఁ డగు శ్రీరామమూర్తి శిష్యునియందలి ప్రేమాతిశయముచేఁ బ్రత్యక్షమై, ధర్మార్థకామమోక్షముల నొసంగఁజాలునక్షరములు గల నారాయణనామము నుచ్చరించుచు నే నొనర్చు సాష్టాంగనమస్కారముల నంగీకరించి పకపక నవ్వుచు, 'నాకంటె నీవు గాని నీకంటె నేను గాని వేఱుకాము. నీవు స్థూలసూక్ష్మకారణశరీరములకంటె వేరై జాగ్రదాదు లగునవస్థల జూచుచుఁ బంచకోశముల నతిక్రమించి సచ్చిదానందస్వరూపుఁడవై యున్నావు. నేనును అట్లె యున్నాను. కావున మన కిరువురకును భేద మించు కైనను లేదు. ఈ అభేదదృష్టిని మనసునందు స్థిరముగ నిలిపికొని జీవన్ముక్తి ననుభవింపుము. ప్రారబ్ధానుభవము ముగిసినపిదప ఘటాకాశము మహాకాశమునం దైక్యముఁ జెందునట్లు నాయం దైక్యము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ri2qh40hnecpjkt8yysgkgwpk44urxa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551880</id>
      <parentid>551879</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:06:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551880</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5536" sha1="1ev5cvtz01monq9dp05wfuycp0fuhda" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 20 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;అవసానంబునన్ = అంతమునందు (మరణసమయమునందు ప్రారబ్ధకర్మ మనుభవించిననే యీశరీరము తొలఁగిపోవును. ఇదియే మరణము.) ఘటాకాశంబు = కుండలోని యాకాశము, మహాకాశంబునన్ = సర్వవ్యాపక మగునాకాశమందు, కలసినవిధంబునన్ = అప్రయత్నముగనే ఐక్యమును జెందినట్లు (ప్రతిస్థలమునందును ఆకాశము గలదు గదా! కుండలోపల నున్న యాకాశము, లేక, కుండలోపల జలములోఁ బ్రతిబింబించిన యాకాశము ఆకుండ పగిలిపోవఁగానే మహాకాశములో నప్రయత్నముగఁ గలసిపోవుట ప్రత్యక్షము.), నాయందున్ = పరబ్రహ్మస్వరూపుఁడ నగునాలోన, విదేహకైవల్యంబున్ = దేహోపాధి లేకపోవుటచేతఁ బరిపూర్ణ మగునైక్యమును (మోక్షమును), ఒందెదు=పొందఁగలవు. సందేహంబు లేదు, అని, ఆజ్ఞాపించి, ఇప్పుడు, ఈవు = నీవు, బ్రహ్మాండపురాణంబునందున్, అధ్యాత్మరామాయణంబు,
ఉమామహేశ్వరసంవాదరూపంబై = పార్వతీపరమేశ్వరుల ప్రశ్నోత్తరరూపంబుగ, ఒప్పున్ = కలదు, అందున్ = ఆ అధ్యాత్మరామాయణంబునందు, శ్రీరామహృదయంబు, అను, ఇతిహాసంబు = కథ, సీతారామాంజనేయసంవాదంబున్ = సీతారామహనుమంతులసంవాదముతో, ప్రవర్తిల్లున్ = ఉన్నది. (సీతారామాంజనేయులసంవాదమే ఆ శ్రీరామహృదయమునందలివృత్తాంతము అనుట.), అది = ఆకథ, సంక్షేపరూపంబు = మిగులసంగ్రహంబుగా నున్నది, కావునన్, అయ్యర్థంబు = ఆకథయందలివిషయంబును, విస్తరించి, ఒక్క ప్రబంధంబుగాన్ = ఒక కావ్యముగా, రచియించి = చేసి, నాపేరన్ = నాపేరుతో, అంకితంబు సేయుము = నాకు కృతి యిమ్ము, సర్వపాపవినిర్ముక్తుండవు ఐ = పాపరహితుఁడవై, కృతార్థుండవు అయ్యెదవు, అని, ఆనతిచ్చి = ఆజ్ఞాపించి, తిరోహితుండు = అంతర్థానముఁ జెందినవాఁడు, అయ్యెన్, అంతటన్ = తర్వాత, మేల్కని = ధ్యానమును జాలించి, పరమ...నై — పరమ = అధికమగు, ఆనంద = సంతోషముతో, భరిత = నిండిన, అంతఃకరణుండను ఐ = మనస్సుకలవాడ నై, (ఉత్తరపద్యముతో నన్వయము.)

'''తా'''. ఇట్లా మహాదేవగురురూపుఁ డగు శ్రీరామమూర్తి శిష్యునియందలి ప్రేమాతిశయముచేఁ బ్రత్యక్షమై, ధర్మార్థకామమోక్షముల నొసంగఁజాలునక్షరములు గల నారాయణనామము నుచ్చరించుచు నే నొనర్చు సాష్టాంగనమస్కారముల నంగీకరించి పకపక నవ్వుచు, 'నాకంటె నీవు గాని నీకంటె నేను గాని వేఱుకాము. నీవు స్థూలసూక్ష్మకారణశరీరములకంటె వేరై జాగ్రదాదు లగునవస్థల జూచుచుఁ బంచకోశముల నతిక్రమించి సచ్చిదానందస్వరూపుఁడవై యున్నావు. నేనును అట్లె యున్నాను. కావున మన కిరువురకును భేద మించు కైనను లేదు. ఈ అభేదదృష్టిని మనసునందు స్థిరముగ నిలిపికొని జీవన్ముక్తి ననుభవింపుము. ప్రారబ్ధానుభవము ముగిసినపిదప ఘటాకాశము మహాకాశమునం దైక్యముఁ జెందునట్లు నాయం దైక్యము&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ev5cvtz01monq9dp05wfuycp0fuhda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117317</id>
    <revision>
      <id>551882</id>
      <parentid>486261</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:10:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551882</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5000" sha1="t7fwmmmwfa2wl95tinmv6yrrvfq98pa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |21 }}&lt;/noinclude&gt;నొందెదవు, అని సర్వోపనిషత్సార మగువిషయము నుపదేశించి, మరల &quot;ప్రస్తుతము నీవు చేయవలసిన కార్య మొకటి కలదు, బ్రహ్మాండపురాణంబునం బార్వతీపరమేశ్వరసంవాదరూపముగ నధ్యాత్మరామాయణము కలదు. దానియందు సీతారామాంజనేయసంవాదరూప' మగు శ్రీరామహృదయ మను నితిహాసము మిగుల సంక్షేపముగ నున్నది. దాని విస్తరించి యొకకావ్య మొనరించి నాకుం గృతి యిమ్ము దీనిచే సకలపాపరహితుఁడ వై, కృతకృత్యుఁడ వగుదువు.&quot; ఆని యాజ్ఞాపించి యంతర్థానమును జెందెను. తర్వాత నేనును సమాధిని విడిచి యాచార్యుని పరమానుగ్రహమువలన నుల్లాసముఁ జెందుమనస్సుతో.
{{p|ac|fwb}}కృతికర్తృభాగ్యప్రశంస&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీవిశ్వేశ్వరపార్వతీప్రియదమున్ శ్రీజానకీ రామవా
క్యావిర్భూతము మారుతాత్మజసుబోధ్యం బై తగన్ శ్రీమహా
దేవాచార్యవరాంకితంబుగను ధాత్రి న్రాజయోగంబు సం
భావింపన్ రచియింపఁ గల్గె నిఁక నాభాగ్యంబు సామాన్యమే?&lt;/poem&gt;|ref=18}}
'''టీ'''. శ్రీ...దమున్ — శ్రీ = సంపద్యుక్తులైన, విశ్వేశ్వర = ఈశ్వరునకును, పార్వతీ = పార్వతీదేవికిని, ప్రియదమున్ = సంతోషము గలిగించునట్టియు, శ్రీ...భూతము — శ్రీజానకీ = సీతాదేవియొక్కయు, రామ = శ్రీరామునియొక్కయు, వాక్య = వాక్యములనుండి, ఆవిర్భూతము = పుట్టినట్టియు, మారుతాత్మజసుబోధ్యంబు = ఆంజనేయునకు బాగుగఁ దెలుపఁ దగినది. (ఆంజనేయున కుపదేశించినది) ఐ = అయిన, రాజయోగంబున్ = తారకసాంఖ్యామనస్కరూప మగురాజయోగమును, తగన్ = ఒప్పు నట్లుగా, శ్రీ...గను — శ్రీమహాదేవాచార్యవర = మహాదేవయతి యను నాచార్యశ్రేష్ఠునకు, అంకితంబుగను = సమర్పితంబుగ, ధాత్రిన్ = భూమియందు, సంభావింపన్ = సర్వజనులును గౌరవించునట్లుగా, రచియింపన్ కల్గెన్ = చేయుటకుఁ దటస్థమయ్యెను. (కావ్యముగా రచించుట తటస్థ మయ్యె ననుట.) ఇకన్ = ఇప్పుడు (లేక ఇట్లగుటచేత), నాభాగ్యంబు = నాయదృష్టము, సామాన్యమే = స్వల్పమైనదా?

'''తా'''. పార్వతీపరమేశ్వరులకు సంతోషకరమై, మహానుభావుఁ డగు హనుమంతునకు సీతారాములు చేసినయుపదేశమే స్వరూపముగాఁ గలిగిన యీ రాజయోగమును, ఒక ప్రబంధముగా రచియింప సమకూరెను. ఆందును సదాచార్యులలో నుత్తమోత్తముఁ డగుమహాదేవాచార్యుఁడు కృతిపతి యయ్యెను. ఇక నాభాగ్యము నకు మితి గలదా?
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;దివ్యము భవ్యం బగుమ, త్కావ్యము సంతతము మోక్షకాలముచే శ్రో
తవ్యము వక్తవ్యము మం, తవ్యము భావ్యమును గీర్తితవ్యము గాదే?&lt;/poem&gt;|ref=19}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t7fwmmmwfa2wl95tinmv6yrrvfq98pa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551883</id>
      <parentid>551882</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:11:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551883</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4999" sha1="9onf0elh11o9nk4jxfdz3iitib6q6jb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |21 }}&lt;/noinclude&gt;నొందెదవు, అని సర్వోపనిషత్సార మగువిషయము నుపదేశించి, మరల &quot;ప్రస్తుతము నీవు చేయవలసిన కార్య మొకటి కలదు, బ్రహ్మాండపురాణంబునం బార్వతీపరమేశ్వరసంవాదరూపముగ నధ్యాత్మరామాయణము కలదు. దానియందు సీతారామాంజనేయసంవాదరూప మగు శ్రీరామహృదయ మను నితిహాసము మిగుల సంక్షేపముగ నున్నది. దాని విస్తరించి యొకకావ్య మొనరించి నాకుం గృతి యిమ్ము దీనిచే సకలపాపరహితుఁడ వై, కృతకృత్యుఁడ వగుదువు.&quot; ఆని యాజ్ఞాపించి యంతర్థానమును జెందెను. తర్వాత నేనును సమాధిని విడిచి యాచార్యుని పరమానుగ్రహమువలన నుల్లాసముఁ జెందుమనస్సుతో.
{{p|ac|fwb}}కృతికర్తృభాగ్యప్రశంస&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీవిశ్వేశ్వరపార్వతీప్రియదమున్ శ్రీజానకీ రామవా
క్యావిర్భూతము మారుతాత్మజసుబోధ్యం బై తగన్ శ్రీమహా
దేవాచార్యవరాంకితంబుగను ధాత్రి న్రాజయోగంబు సం
భావింపన్ రచియింపఁ గల్గె నిఁక నాభాగ్యంబు సామాన్యమే?&lt;/poem&gt;|ref=18}}
'''టీ'''. శ్రీ...దమున్ — శ్రీ = సంపద్యుక్తులైన, విశ్వేశ్వర = ఈశ్వరునకును, పార్వతీ = పార్వతీదేవికిని, ప్రియదమున్ = సంతోషము గలిగించునట్టియు, శ్రీ...భూతము — శ్రీజానకీ = సీతాదేవియొక్కయు, రామ = శ్రీరామునియొక్కయు, వాక్య = వాక్యములనుండి, ఆవిర్భూతము = పుట్టినట్టియు, మారుతాత్మజసుబోధ్యంబు = ఆంజనేయునకు బాగుగఁ దెలుపఁ దగినది. (ఆంజనేయున కుపదేశించినది) ఐ = అయిన, రాజయోగంబున్ = తారకసాంఖ్యామనస్కరూప మగురాజయోగమును, తగన్ = ఒప్పు నట్లుగా, శ్రీ...గను — శ్రీమహాదేవాచార్యవర = మహాదేవయతి యను నాచార్యశ్రేష్ఠునకు, అంకితంబుగను = సమర్పితంబుగ, ధాత్రిన్ = భూమియందు, సంభావింపన్ = సర్వజనులును గౌరవించునట్లుగా, రచియింపన్ కల్గెన్ = చేయుటకుఁ దటస్థమయ్యెను. (కావ్యముగా రచించుట తటస్థ మయ్యె ననుట.) ఇకన్ = ఇప్పుడు (లేక ఇట్లగుటచేత), నాభాగ్యంబు = నాయదృష్టము, సామాన్యమే = స్వల్పమైనదా?

'''తా'''. పార్వతీపరమేశ్వరులకు సంతోషకరమై, మహానుభావుఁ డగు హనుమంతునకు సీతారాములు చేసినయుపదేశమే స్వరూపముగాఁ గలిగిన యీ రాజయోగమును, ఒక ప్రబంధముగా రచియింప సమకూరెను. ఆందును సదాచార్యులలో నుత్తమోత్తముఁ డగుమహాదేవాచార్యుఁడు కృతిపతి యయ్యెను. ఇక నాభాగ్యము నకు మితి గలదా?
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;దివ్యము భవ్యం బగుమ, త్కావ్యము సంతతము మోక్షకాలముచే శ్రో
తవ్యము వక్తవ్యము మం, తవ్యము భావ్యమును గీర్తితవ్యము గాదే?&lt;/poem&gt;|ref=19}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9onf0elh11o9nk4jxfdz3iitib6q6jb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117339</id>
    <revision>
      <id>551899</id>
      <parentid>486262</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551899</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4789" sha1="0adl4iy43krlf3sksx9k0xtelyr2kdg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 22 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;'''టీ'''. దివ్యము = శ్రేష్ఠమయినదియు, భవ్యంబు = క్షేమకరమైనదియు, అగు మత్కావ్యము = అయిన నాకావ్యము, సంతతమున్ = ఎల్లప్పుడును, మోక్షకాలముచేన్ = మోక్షేచ్ఛ గలవారిచే, శ్రోతవ్యము = వినఁదగినదియు, వక్తవ్యము = పఠింపఁదగినదియు, మంతవ్యము = మననము (లేక విచారణము చేయఁదగినదియు), భావ్యమును = అన్నిఁటిలో నుత్తమమని, తలఁపఁదగినదియు, కీర్తితవ్యము = కొనియాడఁదగినదియు, కాదే = కాకుండునా? (అగుననుట)

'''తా'''. పైపద్యమునందు వర్ణింపఁబడిన విధముగ నుపదేశ మొనర్చినవారు, దాని గ్రహించినవారును, ఆచరిత్రమును మిగుల నాదరముతో గ్రహించినవారును, గృతిపతియును, ఉత్తమోత్తములై యుండుటచే నేను రచింపఁబోవు కావ్యము పరమపవిత్ర మైనదియు లోకులకు క్షేమము కలిగింపఁజాలినదియుఁ గాఁగలదు. మోక్షేచ్ఛ గల ప్రతిమనుజుఁడును సదా దీని నాకర్ణించుచుఁ బఠించుచు దీని యర్థమును మననము సేయుచు దీనికంటె నుత్తమమైనది మఱియొకటి లే దని ప్రశంసింపఁగలరు. దీనికి సంశయములేదు.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని విచారించి సంతోషభరితచిత్తుండ నై మదీయాచార్యపరంపరావతారంబు నభివర్ణించెద.&lt;/poem&gt;|ref=20}}
'''టీ'''. అని = పైనఁ జెప్పినవిధముగ, విచారించి, సంతోషభరితచిత్తుండను ఐ = సంతోషముచేఁ బూర్ణ మగుమనస్సు గలవాఁడ నై, మదీయ...అవతారంబున్ — మదీయ = నాసంబంధముగల, ఆచార్య = గురువులయొక్క, పరంపరా = వరుసయొక్క, అవతారంబున్ = క్రమమును, అభివర్ణించితిన్ = వర్ణించితిని. (గ్రంథారంభమునకు ఉపక్రమించితి నని భావము.)

'''తా'''. పైన వర్ణించినవిధముగా నామహాభాగ్యమును గూర్చియుఁ గావ్యముయొక్క మహాత్మ్యమును గూర్చియు విచారించి మిగుల సంతోషముతోఁ దత్{{ZWNJ}}క్షణమే కావ్యము నుపక్రమించి దానిమొదట నలంకారంబుగ నాగురుపరంపరను వర్ణింప నారంభించినాఁడను.
{{p|ac|fwb}}గురుపరంపరాభివర్ణనము&lt;/p&gt;
'''అవ'''. వంశము రెండువిధములు :— విద్యావంశము, జన్మచేఁ గలుగువంశము. అందు శరీరమును మాత్ర మొసంగఁగల జన్మవంశముకంటె సర్వవ్యవహారసాధన మగుజ్ఞాన మొసంగిన విద్యావంశ ముత్తమ మను నభిప్రాయమును సూచించుచు కవి మొట్టమొదట గురుపరంపర నభివర్ణించుచున్నాఁడు:—
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;సత్తామాత్రుఁడు నిర్విశేషుఁడు తనూసర్వేంద్రియప్రాణహృ
చ్చిత్తాహంకృతిధిప్రకాశకుఁడు సచ్చిత్తోషకాయుండు వి&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0adl4iy43krlf3sksx9k0xtelyr2kdg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551900</id>
      <parentid>551899</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:33:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551900</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4790" sha1="6h9645ul3jagj1bynw27y8rsy8kp3wk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 22 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;'''టీ'''. దివ్యము = శ్రేష్ఠమయినదియు, భవ్యంబు = క్షేమకరమైనదియు, అగు మత్కావ్యము = అయిన నాకావ్యము, సంతతమున్ = ఎల్లప్పుడును, మోక్షకాలముచేన్ = మోక్షేచ్ఛ గలవారిచే, శ్రోతవ్యము = వినఁదగినదియు, వక్తవ్యము = పఠింపఁదగినదియు, మంతవ్యము = మననము (లేక విచారణము చేయఁదగినదియు), భావ్యమును = అన్నిఁటిలో నుత్తమమని, తలఁపఁదగినదియు, కీర్తితవ్యము = కొనియాడఁదగినదియు, కాదే = కాకుండునా? (అగుననుట)

'''తా'''. పైపద్యమునందు వర్ణింపఁబడిన విధముగ నుపదేశ మొనర్చినవారు, దాని గ్రహించినవారును, ఆచరిత్రమును మిగుల నాదరముతో గ్రహించినవారును, గృతిపతియును, ఉత్తమోత్తములై యుండుటచే నేను రచింపఁబోవు కావ్యము పరమపవిత్ర మైనదియు లోకులకు క్షేమము కలిగింపఁజాలినదియుఁ గాఁగలదు. మోక్షేచ్ఛ గల ప్రతిమనుజుఁడును సదా దీని నాకర్ణించుచుఁ బఠించుచు దీని యర్థమును మననము సేయుచు దీనికంటె నుత్తమమైనది మఱియొకటి లే దని ప్రశంసింపఁగలరు. దీనికి సంశయములేదు.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని విచారించి సంతోషభరితచిత్తుండ నై మదీయాచార్యపరంప
రావతారంబు నభివర్ణించెద.&lt;/poem&gt;|ref=20}}
'''టీ'''. అని = పైనఁ జెప్పినవిధముగ, విచారించి, సంతోషభరితచిత్తుండను ఐ = సంతోషముచేఁ బూర్ణ మగుమనస్సు గలవాఁడ నై, మదీయ...అవతారంబున్ — మదీయ = నాసంబంధముగల, ఆచార్య = గురువులయొక్క, పరంపరా = వరుసయొక్క, అవతారంబున్ = క్రమమును, అభివర్ణించితిన్ = వర్ణించితిని. (గ్రంథారంభమునకు ఉపక్రమించితి నని భావము.)

'''తా'''. పైన వర్ణించినవిధముగా నామహాభాగ్యమును గూర్చియుఁ గావ్యముయొక్క మహాత్మ్యమును గూర్చియు విచారించి మిగుల సంతోషముతోఁ దత్{{ZWNJ}}క్షణమే కావ్యము నుపక్రమించి దానిమొదట నలంకారంబుగ నాగురుపరంపరను వర్ణింప నారంభించినాఁడను.
{{p|ac|fwb}}గురుపరంపరాభివర్ణనము&lt;/p&gt;
'''అవ'''. వంశము రెండువిధములు :— విద్యావంశము, జన్మచేఁ గలుగువంశము. అందు శరీరమును మాత్ర మొసంగఁగల జన్మవంశముకంటె సర్వవ్యవహారసాధన మగుజ్ఞాన మొసంగిన విద్యావంశ ముత్తమ మను నభిప్రాయమును సూచించుచు కవి మొట్టమొదట గురుపరంపర నభివర్ణించుచున్నాఁడు:—
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;సత్తామాత్రుఁడు నిర్విశేషుఁడు తనూసర్వేంద్రియప్రాణహృ
చ్చిత్తాహంకృతిధిప్రకాశకుఁడు సచ్చిత్తోషకాయుండు వి&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6h9645ul3jagj1bynw27y8rsy8kp3wk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117355</id>
    <revision>
      <id>551902</id>
      <parentid>486263</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:38:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551902</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5137" sha1="s1ewfd5ll54xlf4tiprdw3iql4hwq23" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |23 }}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;ద్వత్తాపాంధతమఃప్రదీపమయుఁ డాత్మస్వామి భాసిల్లె శ్రీ
దత్తాత్రేయగురుం డనంగ జగదంతర్యామి యై మున్నిలన్.&lt;/poem&gt;|ref=21}}
'''టీ'''. సత్తామాత్రుఁడు = సత్తయె (ఉనికియె, లేక దేశకాలవస్తువులవలనఁ గలుగు మార్పులు లేక పోవుటయే), స్వరూపముగాఁ గలవాఁడును, నిర్విశేషుఁడు = భేదములు, విచారములు, ధర్మములు లేక నేకస్వరూపుఁడై యుండువాఁడును, తను...ప్రకాశకుఁడు — తను = స్థూలసూక్ష్మకారణశరీరములను, సర్వేంద్రియ = సమస్తములగు నింద్రియములను, ప్రాణ = ప్రాణములను, హృత్ = మనస్సును (సంకల్పముఁజేయు నంతఃకరణము), చిత్త (సందేహించునట్టి యంతఃకరణము), అహంకృతి = అహంకారమును (ఇది. “ఈపని నెట్లైనను జేయుదును” అని యుక్తాయుక్తవిచారణము కూడఁ జేయక త్వరపడు నంతఃకరణము), ధీ = బుద్ధిని (ఇది యుక్తాయుక్తవిచారపూర్వకముగఁ గార్యములను నిశ్చయించు నంతఃకరణము. అంతఃకరణ మొక్కటియే యైనను, అయావృత్తులచే, అనఁగా ఆయావృత్తులు గలిగినసమయములయందు ఆయాపేర్ల చే వ్యవహరింపఁబడుచున్నది. అని తెలిసికొనవలయు) ప్రకాశకుఁడు = ప్రకాశింపఁజేయువాఁడును, సత్...కాయుండు — సత్ = సత్యమును, చిత్ = జ్ఞానము, తోష = ఆనందమును, కాయుండు = స్వరూపముగాఁ గలవాఁడును, విద్వత్...మయుఁడు — విద్వత్ = జ్ఞానులయొక్క, తాప = తాపత్రయ మనియెడు, అంధతమః = గాఢాంధకారమునకు, ప్రదీపమయుఁడు = దీపముతో సమానుఁడు (పోఁగొట్టువాఁడు) అగు...ఆత్మస్వామి = పరబ్రహ్మరూపుఁడు, శ్రీదత్తాత్రేయగురుండు అనంగన్ = శ్రీదత్తాత్రేయాచార్యుఁ డనుపేర, జగదంతర్యామి యై = సర్వాజగత్తులను నియమించువాఁడై,
ఇలన్ = ఈభూమియందు, మున్ను = పూర్వకాలముస, భాసిల్లెన్ = ప్రకాశించెను. (కలఁ డనుట).

'''తా'''. దేశకాలవస్తువులచేఁ గల్గు భేదములు లేక (సర్వదేశములయందును, సర్వకాలములయందును సర్వవస్తువులయంచును ఒక్క రూపముగ నుండుచు) మనోబుద్ధిచిత్తాహంకారములకు సాక్షియై సచ్చిదానందరూపుఁ డై యాశ్రితు లగువారి తాపత్రయముల నడంచుచు, నొక్క కూటస్థపరబ్రహ్మము (భ్రాంతి లేని జీవుఁడు) సకలజగంబుల నియమించుచు, దత్తాత్రేయాచార్యుం డనుపేర భూమి పై వెలుఁగొందు
చుండెను.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆదత్తాత్రేయగురు, శ్రీదివ్యపదారవిందసేవాది శ్రీ
మోదుఁడు ప్రత్యక్షప్ర, హ్లాదుం డన శ్రీజనార్దనాహ్వయుఁ డొప్పున్.&lt;/poem&gt;|ref=22 }}
'''టీ'''. ఆదత్తా...దుఁడు — ఆ దత్తాత్రేయగురు = దత్తాత్రేయాచార్యునియొక్క శ్రీ = మంగళకరము లైనట్టియు, దివ్య = ఉత్తమోత్తమము లైనట్టియు, పదారవింద =&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s1ewfd5ll54xlf4tiprdw3iql4hwq23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551903</id>
      <parentid>551902</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:41:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551903</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5138" sha1="tace24bdmrpob4mam113extukm67ujv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |23 }}&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;ద్వత్తాపాంధతమఃప్రదీపమయుఁ డాత్మస్వామి భాసిల్లె శ్రీ
దత్తాత్రేయగురుం డనంగ జగదంతర్యామి యై మున్నిలన్.&lt;/poem&gt;|ref=21}}
'''టీ'''. సత్తామాత్రుఁడు = సత్తయె (ఉనికియె, లేక దేశకాలవస్తువులవలనఁ గలుగు మార్పులు లేక పోవుటయే), స్వరూపముగాఁ గలవాఁడును, నిర్విశేషుఁడు = భేదములు, విచారములు, ధర్మములు లేక నేకస్వరూపుఁడై యుండువాఁడును, తను...ప్రకాశకుఁడు — తను = స్థూలసూక్ష్మకారణశరీరములను, సర్వేంద్రియ = సమస్తములగు నింద్రియములను, ప్రాణ = ప్రాణములను, హృత్ = మనస్సును (సంకల్పముఁజేయు నంతఃకరణము), చిత్త (సందేహించునట్టి యంతఃకరణము), అహంకృతి = అహంకారమును (ఇది. “ఈపని నెట్లైనను జేయుదును” అని యుక్తాయుక్తవిచారణము కూడఁ జేయక త్వరపడు నంతఃకరణము), ధీ = బుద్ధిని (ఇది యుక్తాయుక్తవిచారపూర్వకముగఁ గార్యములను నిశ్చయించు నంతఃకరణము. అంతఃకరణ మొక్కటియే యైనను, అయావృత్తులచే, అనఁగా ఆయావృత్తులు గలిగినసమయములయందు ఆయాపేర్ల చే వ్యవహరింపఁబడుచున్నది. అని తెలిసికొనవలయు) ప్రకాశకుఁడు = ప్రకాశింపఁజేయువాఁడును, సత్...కాయుండు — సత్ = సత్యమును, చిత్ = జ్ఞానము, తోష = ఆనందమును, కాయుండు = స్వరూపముగాఁ గలవాఁడును, విద్వత్...మయుఁడు — విద్వత్ = జ్ఞానులయొక్క, తాప = తాపత్రయ మనియెడు, అంధతమః = గాఢాంధకారమునకు, ప్రదీపమయుఁడు = దీపముతో సమానుఁడు (పోఁగొట్టువాఁడు) అగు...ఆత్మస్వామి = పరబ్రహ్మరూపుఁడు, శ్రీదత్తాత్రేయగురుండు అనంగన్ = శ్రీదత్తాత్రేయాచార్యుఁ డనుపేర, జగదంతర్యామి యై = సర్వాజగత్తులను నియమించువాఁడై,
ఇలన్ = ఈభూమియందు, మున్ను = పూర్వకాలముస, భాసిల్లెన్ = ప్రకాశించెను. (కలఁ డనుట).

'''తా'''. దేశకాలవస్తువులచేఁ గల్గు భేదములు లేక (సర్వదేశములయందును, సర్వకాలములయందును సర్వవస్తువులయంచును ఒక్క రూపముగ నుండుచు) మనోబుద్ధిచిత్తాహంకారములకు సాక్షియై సచ్చిదానందరూపుఁ డై యాశ్రితు లగువారి తాపత్రయముల నడంచుచు, నొక్క కూటస్థపరబ్రహ్మము (భ్రాంతి లేని జీవుఁడు) సకలజగంబుల నియమించుచు, దత్తాత్రేయాచార్యుం డనుపేర భూమి పై వెలుఁగొందు
చుండెను.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;ఆదత్తాత్రేయగురు, శ్రీదివ్యపదారవిందసేవాది శ్రీ
మోదుఁడు ప్రత్యక్షప్ర, హ్లాదుం డన శ్రీజనార్దనాహ్వయుఁ డొప్పున్.&lt;/poem&gt;|ref=22 }}
'''టీ'''. ఆదత్తా...దుఁడు — ఆ దత్తాత్రేయగురు = దత్తాత్రేయాచార్యునియొక్క, శ్రీ = మంగళకరము లైనట్టియు, దివ్య = ఉత్తమోత్తమము లైనట్టియు, పదారవింద =&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tace24bdmrpob4mam113extukm67ujv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117384</id>
    <revision>
      <id>551905</id>
      <parentid>486264</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551905</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5348" sha1="2ajmoh83d4we3zxzy1w3pm3qaqo2aez" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 24 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;పాదకమలములయొక్క, సేవాది = సేవ మొదలగునవియే (లేక, సేవ మొదలగువానివలనఁ గలిగిన), శ్రీమోదుఁడు = సంపదచే సంతోషించువాఁడు (లేక సంపదయే సంతోషముగాఁ గలవాడు), అగు, శ్రీజనార్దనాహ్వయుఁడు = జనార్దనుఁడను యోగి, ప్రత్యక్షప్రహ్లాదుండు అనగా ప్రత్యక్షముగాఁ గానవచ్చుచున్న ప్రహ్లాదుఁడో యనునట్లు, ఒప్పున్ = ప్రకాశించుచుండెను.

'''తా'''. అదత్తాత్రేయగురువునకు శిష్యుఁడై యమ్మహానుభావునిపాదసేవయే తనకు మహోన్నతపదవిగ నానందించుచుఁ బ్రత్యక్షముగాఁ గానవచ్చుప్రహ్లాదుఁడో యన జనార్దనయోగి జగత్ప్రసిద్ధుఁ డై యుండెను.
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;తన సౌశీల్యము శాస్త్రచింతనము నాత్మజ్ఞానముం జూచి హె
చ్చినకూర్మి న్నిజదివ్యరూపములతో శ్రీభారతీమోక్షకా
మిను లేతెంచి యహర్నిశంబు దను నెమ్మిం గొల్వఁగా శ్రీ జనా
ర్దనయోగీశ్వరుఁ డొప్పె నెల్లెడ నవిద్యాధ్వాంతమార్తాండుఁడై.&lt;/poem&gt;|ref=23 }}
'''టీ'''. తనసౌశీల్యము = తన సత్ప్రవర్తనము, శాస్త్రచింతనమున్ = శాస్త్రవిచారము, ఆత్మజ్ఞానమున్ = ఆత్మజ్ఞానమును, చూచి, హెచ్చినకూర్మిన్ = అధికమైనప్రేమచేత, నిజదివ్యరూపములతోన్ = తమ లోకోత్తరము లగు నాకారములతో, శ్రీభారతీమోక్షకామినులు = లక్ష్మీ—సరస్వతీ—పార్వతులు (సదాచారమును జూచి లక్ష్మియు, శాస్త్రజ్ఞానమును జూచి సరస్వతియు, బ్రహ్మజ్ఞానమును చూచి పార్వతియు చెంత చేరి రనియు, ఈజనార్ధనయోగి విష్ణుబ్రహ్మమహేశ్వరరూపుఁ డనియు భావము), ఏతెంచి = వచ్చి, అహర్నిశంబున్ = రేయుంబవలు తనున్ = తనను, నెమ్మిన్ = ప్రేమతో, కొల్వఁగాన్ = సేవించుచుండఁగా, శ్రీజనార్దనయోగీశ్వరుఁడు, ఎల్లెడన్ = అంతటను, అవిద్యాధ్వాంతమార్తాండుడై = అవిద్య యనెడి (లేక అజ్ఞానమనెడి) చీఁకటికి సూర్యునివంటివాఁడై (జీవులకు అవిద్య యనునది ఆవరణము కావున దానినిఁ దొలఁగించి వారిని ముక్తులను జేయుచు అనుట), ఒప్పెన్ = ప్రకాశించెను.

'''తా'''. ఆజనార్ధనయోగీశ్వరునిధర్మప్రవర్తనమును జూచి లక్ష్మియు, విద్యాసమృద్దిని జూచి సరస్వతియు, బ్రహ్మజ్ఞానమును జూచి పార్వతియు నాయన నాశ్రయించి స్త్రీస్వరూపములతో మిగుల ననురాగవతు లై సేవించుచుండిరి. ఇ ట్లపరిమిత మగుప్రభావముతోఁ గూడి త్రిమూర్తులస్వరూపము గలవాఁడై యాశ్రితులయజ్ఞానమును ధ్వంసము గావించి, మోక్షము నొసంగుచు నాఘనుఁడు ప్రకాశించుచుండెను.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఆజనార్దనగురున కత్యద్భుతముగ, శ్రీమదేకోగురుస్వామి శిష్యుఁ డయ్యె
మును వసిష్ఠమహామునీంద్రునకు నర్థి, దాశరథి భక్తుఁ డైనచందంబు దనర.&lt;/poem&gt;|ref=24}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ajmoh83d4we3zxzy1w3pm3qaqo2aez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>117395</id>
    <revision>
      <id>551906</id>
      <parentid>486265</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:52:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551906</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5148" sha1="3chz9f6jxm22kuk3jp38vxbasr10iql" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh|  |పీఠిక   |25 }}&lt;/noinclude&gt;'''టీ'''. ఆజనార్దనగురునకున్, అత్యద్భుతముగన్ = మిగుల నాశ్చర్యముగ, శ్రీమదేకోగురుస్వామి = బ్రహ్మజ్ఞానము గలయేకోగురుస్వామి యనువాడు, మును = పూర్వకాలమున, వసిష్టమహామునీంద్రునకున్ = వసిష్ఠమహర్షికి, అర్థిన్ = ఆదరముతో, దాశరథి = శ్రీరాముఁడు, శిష్యుఁ డైనచందంబు = శిష్యుఁ డైన విధము, తనరన్ = ఒప్పునట్లుగా, శిష్యుఁడు, అయ్యెన్. 

'''తా'''. మున్నారామభద్రుఁడు వసిష్ఠమహామునికి శిష్యుఁడైనట్లు బ్రహ్మవేత్తలలో నగ్రేసరుం డగు నేకోగురుస్వామి యాజనార్ధనయోగీంద్రునకు శిష్యు డయ్యెను.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;తనదువైరాగ్యంబు గనుగొని సిగ్గుచే, సనకాదిమును లజువెనుక నొదుగఁ
దనదుసద్భక్తిచే దగఁ గట్టువడి యింట, శ్రీకృష్ణుఁ డాత్మీయసేవఁ జేయఁ
దనదువిజ్ఞానతీర్థమునందుఁ గ్రుంకుచు,గంగాదినదు లెల్ల గంతు లిడఁగఁ
దనదుపూర్ణాత్మసంతతసమాధినిజూచి, ప్రహ్లాదుఁడాశ్చర్యపరత నొంద&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;స్వకృతగీతాదిశాస్త్రభాష్యంబు లెల్ల
వేదతుల్యంబు లై ధాత్రి వెలయుచుండ
వామదేవశుకార్జునవ్యాసభీష్మ
సదృశుఁ డేకోజనార్దనస్వామి వెలసె.&lt;/poem&gt;|ref=25}}
'''టీ'''. తనదువైరాగ్యంబున్ = తనకుఁగల వైరాగ్యాతిశయమును, కనుఁగొని = చూచి, సిగ్గుచే = తమ కట్టివైరాగ్యము లేదను నవమానముచే, సనకాదిమునులు = బ్రహ్మయొక్క మానసపుత్రులగు (సంకల్పముచేతనే జనించినవార లగు) సనకసనందనాదిఋషులు, అజువెనుకన్ = బ్రహ్మదేవునివెనుకభాగమున, డాఁగన్ = దాఁగుచుండఁగా, (ఇచ్చట బ్రహ్మమానసపుత్రులగువారు బ్రహ్మకు సమీపమునం దుఁడు టస్వభావమే యైనను, ఏకోగురుస్వామి యొక్క వైరాగ్యమును జూచి, సిగ్గుజెందుటచేఁ గలిగినదిగా నుత్ప్రేక్ష చేయబడెను.) తనదుసద్భక్తిచేన్ = తనయొక్క అత్యుత్తమమైనభక్తిచేత, తగన్ = ఒప్పునట్లుగా, కట్టువడి, ఇంటన్ = తనగృహమునందు, నిలిచి, శ్రీకృష్ణుడు, ఆత్మీయసేవన్ = తనయొక్కసేవ, చేయన్ = చేయుచుండఁగా, తనదు విజ్ఞానతీర్థమునందున్ = తనయొక్క బ్రహ్మజ్ఞాన మనియెడుతీర్థమందు, క్రుంకుచున్ = స్నానము చేయుచు, గంగాదినదు లెల్లన్ = గంగ మొదలగు లోకపావనము లైన నదులన్నియు, గంతు లిడఁగన్ = విఱ్ఱవీగుచుండఁగా, (గంగాదినదులు లోకమును పావనము చేయుట స్వాభావికమే యైనను అది యేకోగురుస్వామియొక్క జ్ఞానతీర్థమునందు మునుంగుటవలనఁ గలిగినదిగా నిచట నుత్ప్రేక్షింపఁబడెను.) తన...సమాధిని — తనదు = తనయొక్క, పూర్ణ = సర్వవ్యాపకుఁడైన, ఆత్మ = పరబ్రహ్మమునకు సంబంధించిన, సంతత = అధికమగు (లేక,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3chz9f6jxm22kuk3jp38vxbasr10iql</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>160041</id>
    <revision>
      <id>551913</id>
      <parentid>460439</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:30:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551913</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="253" sha1="qveo8jsrtgrb3bvh6gnehhjmfe8r25l" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{c|గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర}}

{{c|1. ఒక వురాతన తెగ}}
{{c|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు}}
{{c|3. మాతంగుల రాజు}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qveo8jsrtgrb3bvh6gnehhjmfe8r25l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551914</id>
      <parentid>551913</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:30:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551914</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="253" sha1="qd0suupgleihc4lcs7os1ecoqyxrfm3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{c|గ్రంథాలకు ఎక్కని ఒక చరిత్ర}}

{{c|1. ఒక పురాతన తెగ}}
{{c|2. తెగ నాయకుని ఆచారాలు}}
{{c|3. మాతంగుల రాజు}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qd0suupgleihc4lcs7os1ecoqyxrfm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>160042</id>
    <revision>
      <id>551921</id>
      <parentid>460441</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:51:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551921</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11392" sha1="4clbc0xftrsiwjyht4dl8k6q9kc4c3a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సాయంజేస్తుంది&quot;. అనుకున్నారు శూద్రులు. ఇలా తెగల మధ్య ఉండే పోటీ స్వభావం క్రైస్తవానికి బలమైన జోడిగా పనిచేసింది.

మాదిగలు నిస్సందేహంగా చాలా పురాతన జాతి. ద్రవిడుల కన్న ముందుగానే భారతదేశాన్ని నివాసం చేసుకొన్న కోలారియన్ తెగ సంతతివారు అయుండవచ్చు. దక్షిణభారతదేశంలో ఆదిమజాతులలో మాదిగలు ఒకరు. ద్రవిడ జాతులు దపదపాలుగా వచ్చికూడా ఉండవచ్చు. బహుశ మాదిగలు ఈ ప్రాంతాన్ని
ఆక్రమించుకున్న తొలి ద్రవిడ దండయాత్రీకులయి ఉండవచ్చు. ఈవాదానికి ఆధారంగా కొన్ని వాస్తవాలను చూపిస్తా. మాదిగల గాధలు, సంప్రదాయాలలో ద్రవిడ జాతుల కుటుంబం పోలికలు కనిపిస్తాయి. వారి వాడలలో అదేవిధమయిన స్వయం నిర్ణయాధికారాలున్న ప్రభుత్వం చిన్న రూపంలోనైనా కనిపిస్తుంది. ద్రవిడ గ్రామీణ సమూహాలలో ఈ స్వయంపరిపాలనాపద్దతి ముఖ్యమైన లక్షణం. వారు ద్రవిడ జాతులకు ముందువారని చెప్పే వాదానికి ఆధారంగా నాకు ఇంతకన్న బలమైన రుజువులు లభించలేదు.

ద్రవిడులు జాతి మూలాలకు సంబంధించి మేధావులు ఒక అంగీకారానికి వచ్చి వుంటే మానవజాతి కుటుంబంలో మాదిగల స్థానాన్ని నిర్ణయించటంలో ముందుకు వెళ్ళగలిగేవారం. కాని మనకు అనేక విరుద్ధ వాదాలు ఎదురవుతున్నాయి. పుర్రె లక్షణాలను బట్టి బ్లూమెన్ బాచ్, హెకెల్ యిద్దరూ ద్రవిడులు
కకేషియన్‌లు కారు, మంగోలియనులూ కారు. ఆ రెండు జాతుల మధ్యలోని వారు అని కనుగొన్నారు. హెకెల్‌వాదం ప్రకారం ద్రవిడులు దక్షిణంవైపునుంచి భారత్‌లోకి వచ్చారు. ప్రస్తుతం హిందుమహాసముద్రంలో మునిగిపోయిన మానవుని తొలి భూమిగా ఆయన భావించే లెమూరియా ఖండం నుంచి వచ్చారు. డాక్టర్
లోగస్ శరీరధర్మశాస్త్రం ప్రకారం ద్రావిడులలో ఇండో - ఆఫ్రికన్ మూలాలు కనుగొన్నారు. స్కితియన్స్ రాకముందే భారతదేశంలో ఓ నీగ్రో జాతి వ్యాపించి ఉండేదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. డాక్టర్ కాడ్‌వెల్ శాస్త్ర పరీక్షను ఉపయోగించారు. ఆయన ద్రవిడులు ఉత్తరం వేపు నించి వచ్చారని అంటాడు. ద్రవిడ భాషా చిహ్నాలు వారి మార్గాన్ని తెలుపుతాయని అంటారు. ఆర్యులకు ముందే స్కితియన్‌లు వచ్చారు. ద్రవిడభాషలకు స్కితియన్ భాషా సమూహాలకు దూరపు సంబంధం ఉంది. అందువల్ల ద్రవిడులు
స్కితియన్ జాతివారని ఆయన వాదిస్తారు. ఏమైనా ద్రవిడుల జాతి మూలాలు పూర్తిగా నిర్ధారించబడలేదు.

ఇండో ఆర్యులు శుద్ధంగా కాకేషియన్ జాతివారని పండితులు అంగీకరించారు. బహుశా క్రీ॥పూ॥3000 ప్రాంతంలో ఇండో జర్మన్ జాతిలో సంస్కృతం మాట్లాడే ఒక శాఖ ఉత్తరం నుండి భారతదేశంలో ప్రవేశించారు. ఉత్తర భారతంలో యుద్ధాలు, దండయాత్రలు వారిని ముందుకు నడిపాయి. పురాతన ఋషులు ఋగ్వేద శ్లోకాలలో వేదాలలోని యుద్ధదేవుడిని ఇలా ప్రార్ధిస్తారు - 'ఓ ఇంద్రా! నీ ఆయుధం మాటలేని దస్యులను ఛేదించుగాక! సరిగ్గా మాట్లాడలేని ప్రజలను యుద్ధంలో వధించుగాక.”

ఆ తరువాత కాలంలో ఇండో ఆర్యులు దక్షిణంగా వెళ్ళడం మొదలయినపుడు వారి చేతుల్లో ఆయుధాలు లేవు. పెదాలపై ఇంద్రునికి ప్రార్ధనలు లేవు. వాళ్ళు శాంతి జిత్తులను ఉపయోగించారు. ఆర్య ఋషులు దక్షిణపు అరణ్యాలలో నివాసం ఏర్పరచుకున్నారు. ద్రవిడులకి శిక్షకులుగా, స్నేహితులుగా అయారు. పురాతన ద్రవిడుల గురించి తెలుసుకోటానికి ఈ ఆర్య ద్రవిడ సంబంధాలకు ముందు ఎలాంటి ఆధారాలు లేవు.

ద్రవిడులకు గల అనేక వనరుల కారణంగా గర్విష్టులయిన ఆర్యులు వారిని నిర్లక్ష్యం చేయలేకపోవటమన్నది
సందేహాతీతమైనది. అపారమైన సంపద ఉంది. భద్రమైన నగరాలలో నివశిస్తున్నారు. ఆయుధాలతో యుద్ధం చేస్తున్నారు. రాజులు పరిపాలిస్తున్నారు. అంతస్సంబంధాలు గల నాలుగు భాషలను ద్రవిడులు మాట్లాడేవారు. అవి తమిళం, తెలుగు, కన్నడం, మళయాళం. ఆర్యుల ప్రభావం పడకముందు వారికి
సాహిత్యం ఉందా అన్నది సందేహాస్పదం. శుద్ధమైన భావాలలో వారు వెనకబడి ఉండవచ్చుగాని, మిగిలిన అన్ని రకాల భావాలను వ్యక్తీకరించటానికి తగినన్ని సాధనాలు వారి భాషలకు ఉన్నాయి. వారు అనుభవంమీద ఆధారపడ్డ ప్రజలు. వలస వచ్చిన ఆర్యులు ద్రవిడ భాషలను నేర్చుకోవలసి వచ్చింది. స్థానిక భాషలలో సంస్కృతపదాలను ప్రవేశపెట్టడంతో తృప్తిపడవలసి వచ్చింది.

ఈ రెండు జాతుల సామాజిక వ్యవస్థలలో చాలా అంతరం ఉంది. ఉత్తరాదికి చెందిన ఆర్యులు దక్షిణాది వలసలు ఆరంభించకముందే కుల వ్యవస్థ ఆర్యులలో పాదుకొంది. హెచ్చుతగ్గులకు సంబంధించి ద్రవిడులకు తెలిసిన భేధం ఒక్కటే. పాలకులు, ప్రజలు. ఈ భేదం అన్ని ఆదిమ సమాజాలలోనూ ఉన్నదే. బలమై బ్రాహ్మణ వారసత్యం ఆర్యులదైతే ద్రవిడుల పూజారులు స్వతస్సిద్ధంగా తమ మంత్ర తంత్రాలతో అందరి
మన్ననలనూ పొందినవారు. ఆర్యులు చనిపోయిన వారిని దహనం చేసేవారు. విధవలలో పునర్వివాహం నిషేధించారు. మాంసాహారాన్ని రక్తం చిందటాన్ని అసహ్యించుకునేవారు. అందుకు బదులుగా ద్రవిడులు చనిపోయినవారిని ఖననం చేసేవారు. విధవలు పునర్వివాహం చేసుకొనేవారు. అన్ని రకాల మాంసాలు తినేవారు. రక్తం చిందకుండా, మద్యం విరివిరిగా వాడకుండా వారి పండగలు జరిగేవికావు.

ఈ రెండు జాతులూ కలుసుకున్న కొత్తలో వారి ధార్మిక విధానాలలో శతృత్వం ఉండి ఉండవచ్చు. కొత్తగా నివాసాలు ఏర్పరచుకొన్న బ్రాహ్మణీయులు అతిశయోక్తులు నిండిన ప్రాచీనభాషలో ఈనేక నిందలు వేశారు. &quot;ఆస్తికులు సర్వసంగ పరిత్యాగులు అయిన ఋషుల చెవులలో భయంకరమైన శబ్దాలు చేసిన అవిశ్వాసులైన ప్రాణులు అన్నారు. ఆశ్రమ ప్రాంతాలలోని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4clbc0xftrsiwjyht4dl8k6q9kc4c3a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>160043</id>
    <revision>
      <id>551922</id>
      <parentid>460442</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551922</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1861" sha1="95b7d0suj2txj6me9xtmbdebp1yn71n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దట్టమైన అడవులలో దాక్కుని ఈ భయానకమైన ప్రాణులు భక్తులను భయపెట్టడంలో ఆనందించేవారు యజ్ఞాలు చేసేటప్పుడు వచ్చేవారు, భాండాలని, పుష్పాలని, సమిధలని ఎత్తుకుపోయేవారు. యజ్ఞ సామాగ్రిని మైలపరిచేవారు. రక్తంతో ఆహారాలను ప్రసాదాలను కలుషితం చేసేవారు - అన్నారు.

తెగలు, జాతుల కలయిక, సంప్రదాయాలు మత పద్దతుల సమ్మిశ్రణంతో కూడిన ఆధునిక హిందూత్వానికి అది శైశవదశ. అప్పుడు మాదిగలు వారి వంతు వారు అనుభవించారు. వారి మాతంగి సంప్రదాయంతో వారు బాగా వెనుకబడిపోయారు. వృత్తి ద్వారా చర్మకారులైన మాదిగలు అస్పృశ్య (పరియా) తెగలలో
చిట్టచివరివారయిపోయారు. అయినప్పటికీ ఈనాటి వారి ధార్మిక సామాజిక ఆచార వ్యవహారాలలో వేలాది సంవత్సరాల భారతదేశపు వేళ్ళు కనిపిస్తాయి. కనక క్రైస్తవానికీ, ఈ ప్రాచీన తెగకీ తొలికలయిక చాలా ప్రత్యేకమైనది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>95b7d0suj2txj6me9xtmbdebp1yn71n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551923</id>
      <parentid>551922</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:57:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551923</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1988" sha1="5f487hzedvz3uzlij1w97uzmo6wxnnd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;దట్టమైన అడవులలో దాక్కుని ఈ భయానకమైన ప్రాణులు భక్తులను భయపెట్టడంలో ఆనందించేవారు యజ్ఞాలు చేసేటప్పుడు వచ్చేవారు, భాండాలని, పుష్పాలని, సమిధలని ఎత్తుకుపోయేవారు. యజ్ఞ సామాగ్రిని మైలపరిచేవారు. రక్తంతో ఆహారాలను ప్రసాదాలను కలుషితం చేసేవారు - అన్నారు.

తెగలు, జాతుల కలయిక, సంప్రదాయాలు మత పద్దతుల సమ్మిశ్రణంతో కూడిన ఆధునిక హిందూత్వానికి అది శైశవదశ. అప్పుడు మాదిగలు వారి వంతు వారు అనుభవించారు. వారి మాతంగి సంప్రదాయంతో వారు బాగా వెనుకబడిపోయారు. వృత్తి ద్వారా చర్మకారులైన మాదిగలు అస్పృశ్య (పరియా) తెగలలో
చిట్టచివరివారయిపోయారు. అయినప్పటికీ ఈనాటి వారి ధార్మిక సామాజిక ఆచార వ్యవహారాలలో వేలాది సంవత్సరాల భారతదేశపు వేళ్ళు కనిపిస్తాయి. కనక క్రైస్తవానికీ, ఈ ప్రాచీన తెగకీ తొలికలయిక చాలా ప్రత్యేకమైనది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ తెలుగు మాదిగల గాథలు|8|}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5f487hzedvz3uzlij1w97uzmo6wxnnd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:సీతారామాంజనేయ సంవాదము.pdf/227</title>
    <ns>104</ns>
    <id>171149</id>
    <revision>
      <id>551792</id>
      <parentid>482995</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T17:01:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ramesam54</username>
        <id>3001</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551792</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5189" sha1="2880uxz61n9m3k5f753ste4kbudn7jo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Ramesam54&quot; /&gt;{{rh| 208 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;

{{float right| }}
మధ్యమునకు),సరి న్= సూటిగా, ఆధోముఖంబుగానున్న = క్రింది వైపునకుదిరిగి యున్న,
హృత్కమలంబుతోన్ = హృదయకమలముతోఁ గూడ (మనస్సుతో హృదయకమల
మను పేరఁ గమలా కౌరమై యధోముఖముగు మాంసపిండ మొకటిహృదయమునఁ బ్రత్య
క్షముగనున్నది. అదియే మనసున కాధారమని యోగులు చెప్పుదురు. బహిర్ముఖమై=
వెలుపలికివచ్చి  = (బాహ్యవృత్తి కలదియై యనుట) స్వవి…. గిలి - స్వవిషయ = తనకు విష
యము లగు శబ్దాదులను, అనుభూతిఁదగిలి = అనుభవించుటయందు మరిగి, మానక = విడు
వక, పవ...పతిన్ - పవమాన= ప్రాణవాయువులతోను, మానస = మనస్సుతోను, ఇంద్రి
య = ఇంద్రియములతోను, దేహ = స్థూలసూక్ష్మ శరీరములతోను (కారణశరీరము సర్వవృ
త్తులకునులయ స్థానము గావున యీ బిందువునకు (అనఁగా బుద్ధికి) ఆశరీరముతో సంబంధ
మున్నను చలనము గల్గుటకు వీలులేదు. కావున నా శరీరమును గూర్చి యిచట చెప్పఁబడ
లేదు. సంగతిన్ = సంబంధించి, ఊరకపంచరించున్ = నిష్కారణముగలో పలికిని వెలుప
కినిదిరుగుచుండును. కావునన్ , దళ... నెల్లన్ -దశనాడికా = ముఖ్యములైన పది నాడుల
యొక్కయు, అంతర = లోపల, స్థ = ఉన్న, దశవిధ = పదివిధములగు , ఇంద్రియ = ఇం
ద్రియములు, పవన = ప్రాణవాయువులు, చిత్తముల నెల్లన్  = మనసు వీని నన్నింటిని, హం
సతత్త్వానుభవమునన్ =అనుభవపూర్వకముగు జీవుని యథార్థ స్వరూపమును దెలిసికొను
టచే, ఆడఁచి=నశింపఁజేసి, నిలిపి = నిశ్చలనమును చేసి, ఆచలముగన్ = కొంచెమైనను
కదలకుండునట్లుగ, చేయుము. అంతటన్ = పిదప,


తా. ఓ ఆంజనేయా ! పరమాత్మ  ప్రతిబింబ మని చెప్పఁబడి యున్న కళతో
గూడి, యూబిందువు సర్వకాలములయందు భూమధ్యమునకుఁ జక్కగం క్రింద నక్ష
స్థలమునందధోముఖముగా నున్న హృదయకమలముయొక్క యగ్రమున నిలచియుండు
ను. అహృదయకమలమూలమున వెలికి వచ్చుచు సకలవిధములగు విషయసుఖముల నను
భవించుచుఁ బ్రాణవాయవులతోను మనసుతోను ఇంద్రియములతోను గూడి సర్వదా
సంచరించుచుండునే కాని యొక్కచో నిలువదు. అది నిలువుకున్న మనః ప్రాణములు
స్థిరము లగుటయు  దారక యోగ నిష్ఠ కుదురుటయు సంభవింపదు కదా! కావున హం
సతత్త్వస్వరూపము నెఱింగి యాబిందువును స్థిరముగఁ జేయుము. ఫైనవర్జింపఁబడి
యున్న పది నాడులలోను విహరించునింద్రియ ప్రాణమనంబులు నిశ్చలములఁ జేయుము.

ఆవ, హంసతత్త్వానుభవము నభివర్ణించుచున్నాఁడు:
&lt;poem&gt;
అ. ఇంద్రియముల నిగ్రహించి ప్రాణములతో
    మానసమును గూర్చి వానితోడ
    హంస యనఁగ నొప్పు నక్షరద్వయము యో
    జించి సంతతము భజింపవలయు.
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2880uxz61n9m3k5f753ste4kbudn7jo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551852</id>
      <parentid>551792</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:34:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>551852</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5193" sha1="9s8e48aqc536q6nzfojsun576954aid" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 208 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;మధ్యమునకు),సరిన్ = సూటిగా, ఆధోముఖంబుగానున్న = క్రిందివైపునకు దిరిగియున్న, హృత్కమలంబుతోన్ = హృదయకమలముతోఁ గూడ (మనస్సుతో హృదయకమల మనుపేరఁ గమలాకారమై యధోముఖమగు మాంసపిండ మొకటి హృదయమునఁ బ్రత్యక్షముగ నున్నది. అదియే మనసున కాధారమని యోగులు చెప్పుదురు. 0 బహిర్ముఖమై = వెలుపలికి వచ్చి  (బాహ్యవృత్తి కలదియై యనుట), స్వవి...గిలి — స్వవిషయ = తనకు విషయము లగు శబ్దాదులను, అనుభూతిఁ దగిలి = అనుభవించుటయందు మరిగి, మానక = విడువక, పవ...పతిన్ — పవమాన = ప్రాణవాయువులతోను, మానస = మనస్సుతోను, ఇంద్రియ = ఇంద్రియములతోను, దేహ = స్థూలసూక్ష్మశరీరములతోను (కారణశరీరము సర్వవృత్తులకును లయస్థానము గావున యీ బిందువునకు (అనఁగా బుద్ధికి) ఆశరీరముతో సంబంధమున్నను చలనము గల్గుటకు వీలులేదు. కావున నా శరీరమును గూర్చి యిచట చెప్పఁబడలేదు. సంగతిన్ = సంబంధించి, ఊరక సంచరించున్ = నిష్కారణముగ లోపలికిని వెలుపకిని దిరుగుచుండును. కావునన్ , దశ...నెల్లన్ — దశనాడికా = ముఖ్యములైన పది నాడులయొక్కయు, అంతర = లోపల, స్థ = ఉన్న, దశవిధ = పదివిధములగు , ఇంద్రియ = ఇంద్రియములు, పవన = ప్రాణవాయువులు, చిత్తముల నెల్లన్  = మనసు వీని నన్నింటిని, హంసతత్త్వానుభవమునన్ = అనుభవపూర్వకముగు జీవుని యథార్థస్వరూపమును దెలిసికొనుటచే, అడఁచి=నశింపఁజేసి, నిలిపి = నిశ్చలనమును చేసి, అచలముగన్ = కొంచెమైనను కదలకుండునట్లుగ, చేయుము. అంతటన్ = పిదప.

'''తా'''. ఓ ఆంజనేయా! పరమాత్మ  ప్రతిబింబ మని చెప్పఁబడి యున్న కళతోఁ గూడి, యూబిందువు సర్వకాలములయందు భ్రూమధ్యమునకుఁ జక్కగఁ గ్రింద నక్షస్థలమునం దధోముఖముగా నున్న హృదయకమలముయొక్క యగ్రమున నిలచియుండును. అహృదయకమలమూలమున వెలికి వచ్చుచు సకలవిధములగు విషయసుఖముల ననుభవించుచుఁ బ్రాణవాయవులతోను మనసుతోను ఇంద్రియములతోను గూడి సర్వదా
సంచరించుచుండునే కాని యొక్కచో నిలువదు. అది నిలువకున్న మనఃప్రాణములు స్థిరము లగుటయు  దారకయోగనిష్ఠ కుదురుటయు సంభవింపదు కదా! కావున హంసతత్త్వస్వరూపము నెఱింగి యాబిందువును స్థిరముగఁ జేయుము. ఫైన వర్జింపఁబడియున్న పదినాడులలోను విహరించు నింద్రియప్రాణమనంబులు నిశ్చలములఁ జేయుము.

'''అవ'''. హంసతత్త్వానుభవము నభివర్ణించుచున్నాఁడు:
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఇంద్రియముల నిగ్రహించి ప్రాణములతో
మానసమును గూర్చి వానితోడ
హంస యనఁగ నొప్పు నక్షరద్వయము యో
జించి సంతతము భజింపవలయు.&lt;/poem&gt;|ref=167}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9s8e48aqc536q6nzfojsun576954aid</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551853</id>
      <parentid>551852</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:35:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551853</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5193" sha1="flkk57lyofa47z5m8zkls962kcn5x9a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;{{rh| 208 | శ్రీ సీతారామాంజనేయసంవాదము | }}&lt;/noinclude&gt;మధ్యమునకు),సరిన్ = సూటిగా, ఆధోముఖంబుగానున్న = క్రిందివైపునకు దిరిగియున్న, హృత్కమలంబుతోన్ = హృదయకమలముతోఁ గూడ (మనస్సుతో హృదయకమల మనుపేరఁ గమలాకారమై యధోముఖమగు మాంసపిండ మొకటి హృదయమునఁ బ్రత్యక్షముగ నున్నది. అదియే మనసున కాధారమని యోగులు చెప్పుదురు), బహిర్ముఖమై = వెలుపలికి వచ్చి  (బాహ్యవృత్తి కలదియై యనుట), స్వవి...గిలి — స్వవిషయ = తనకు విషయము లగు శబ్దాదులను, అనుభూతిఁ దగిలి = అనుభవించుటయందు మరిగి, మానక = విడువక, పవ...పతిన్ — పవమాన = ప్రాణవాయువులతోను, మానస = మనస్సుతోను, ఇంద్రియ = ఇంద్రియములతోను, దేహ = స్థూలసూక్ష్మశరీరములతోను (కారణశరీరము సర్వవృత్తులకును లయస్థానము గావున యీ బిందువునకు (అనఁగా బుద్ధికి) ఆశరీరముతో సంబంధమున్నను చలనము గల్గుటకు వీలులేదు. కావున నా శరీరమును గూర్చి యిచట చెప్పఁబడలేదు.) సంగతిన్ = సంబంధించి, ఊరక సంచరించున్ = నిష్కారణముగ లోపలికిని వెలుపకిని దిరుగుచుండును. కావునన్ , దశ...నెల్లన్ — దశనాడికా = ముఖ్యములైన పది నాడులయొక్కయు, అంతర = లోపల, స్థ = ఉన్న, దశవిధ = పదివిధములగు , ఇంద్రియ = ఇంద్రియములు, పవన = ప్రాణవాయువులు, చిత్తముల నెల్లన్  = మనసు వీని నన్నింటిని, హంసతత్త్వానుభవమునన్ = అనుభవపూర్వకముగు జీవుని యథార్థస్వరూపమును దెలిసికొనుటచే, అడఁచి=నశింపఁజేసి, నిలిపి = నిశ్చలనమును చేసి, అచలముగన్ = కొంచెమైనను కదలకుండునట్లుగ, చేయుము. అంతటన్ = పిదప.

'''తా'''. ఓ ఆంజనేయా! పరమాత్మ  ప్రతిబింబ మని చెప్పఁబడి యున్న కళతోఁ గూడి, యూబిందువు సర్వకాలములయందు భ్రూమధ్యమునకుఁ జక్కగఁ గ్రింద నక్షస్థలమునం దధోముఖముగా నున్న హృదయకమలముయొక్క యగ్రమున నిలచియుండును. అహృదయకమలమూలమున వెలికి వచ్చుచు సకలవిధములగు విషయసుఖముల ననుభవించుచుఁ బ్రాణవాయవులతోను మనసుతోను ఇంద్రియములతోను గూడి సర్వదా
సంచరించుచుండునే కాని యొక్కచో నిలువదు. అది నిలువకున్న మనఃప్రాణములు స్థిరము లగుటయు  దారకయోగనిష్ఠ కుదురుటయు సంభవింపదు కదా! కావున హంసతత్త్వస్వరూపము నెఱింగి యాబిందువును స్థిరముగఁ జేయుము. ఫైన వర్జింపఁబడియున్న పదినాడులలోను విహరించు నింద్రియప్రాణమనంబులు నిశ్చలములఁ జేయుము.

'''అవ'''. హంసతత్త్వానుభవము నభివర్ణించుచున్నాఁడు:
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఇంద్రియముల నిగ్రహించి ప్రాణములతో
మానసమును గూర్చి వానితోడ
హంస యనఁగ నొప్పు నక్షరద్వయము యో
జించి సంతతము భజింపవలయు.&lt;/poem&gt;|ref=167}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>flkk57lyofa47z5m8zkls962kcn5x9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199405</id>
    <revision>
      <id>551738</id>
      <parentid>519807</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T12:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551738</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4888" sha1="a7ipzdsoctus8b32b933hmys36z1ghy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అని వ్యవహరించుచున్నాము. ఇది వచనరచయితలకు సరిపోవచ్చును గాని పద్యరచయితలగు కవుల కెంతమాత్రమును సరిపోదు. దానివలన 'కవి' అను పదము యొక్క మహోజ్జ్వలార్థము, విస్మృతమైనది. భగవంతుడు, ధర్మము, సత్యము, నీతి, మొదలగు వానివలె 'కవి' పదము మార్చరానిది.&lt;ref&gt;ఇందుననే నా వాఙ్మయచరిత్రకు &quot;తెలుగు కవుల చరిత్ర&quot; అని పేరు పెట్టితిని.&lt;/ref&gt;
{{p|ac|fwb}}గణన-గుణము&lt;/p&gt;
ఈ యుగపు కవులలో నింకొక విశేషమున్నది. అది సంఖ్యాపరిగణ ననుసరించి పద్యరచన చేయుట. ఈ దృష్ట్యా గోపినాథ వెంకటకవి ఈ యుగ కవులలో ప్రధాను డగుచున్నాడు. ప్రాచీనకవులలో తిక్కన యొక్కడే అందఱికన్నా హెచ్చు కవితారచన చేసినవాడు. అతని రచనలో 16800 గద్యపద్యము లున్నవి. అంతటి కవితాసృష్టి చేసిన కారణముచేతనే ఎఱ్ఱన &quot;తను కావించిన సృష్టి తక్కొరులచేతం గాదు&quot; అని తిక్కనను ప్రశంసించినాడు. శ్రీనాథుడు &quot;కాంచనగర్భతుల్యు&quot; డన్నాడు — తక్కినవారు, ఎఱ్ఱన పోతనలు — ఎఱ్ఱన లభ్యకృతులలో 7000 లకు పైగా గలవు. అలభ్యమగు రామాయణమునం దెన్ని యున్నవో! అందు కనీసపక్షము మూడువేలున్ననూ, పదివేలకు పైగా రచన చేసినవా డెఱ్ఱన - పోతన రచనతో 9000 గలవు.

ప్రబంధ యుగమున సంఖ్యాగణన చేయుట కనువైన రచనలు జరుగనేలేదు. ఇక సంఖ్యాగణనము ప్రధానముగా దీసికొనిన, నవ్యయుగమగు 19, 20 శతాబ్దములు ప్రత్యేకస్థానము నాక్రమించును. 19 వ శతాబ్ది కవులలో ప్రాచీనకవులను మించి, 20,000 గద్యపద్యములకు పైని వ్రాసిన కవి వెంకటకవి యొక్కడే.&lt;ref&gt;ఈ విషయమై అముద్రితగ్రంథచింతామణి పత్రిక (సంపు 7, సం. 8 మార్చి 1894) లో నిట్లు గలడు- ఆ పత్రికలో కొక్కొండవారి బిల్వేశ్వరీయము విమర్శితమైనది. అందు &quot;ఇక్కాలమున నాంధ్రనిర్వచనగ్రంథములలో 3552 పద్యములు వ్రాసినవారు వీరు తప్ప మఱియొక రున్నట్లు వినలేదు — ఇట్టి పాపిష్టపుఁగాలమందు మఱియొక కవికుంజరుడు 20,000 (ఇరవైవేల) పద్యములుగల చంపువులు వ్రాసియున్నాడు. అక్కవిశార్దూలుని చిత్రచరిత్రమును మా పత్రికయందు ద్వరలో జూడగలరు&quot; ఇందు పేర్కొన్న &quot;కవికుంజరుడు&quot; గోపినాథము వెంకటకవియే. వారి చరిత్రము కాదుగదా! ఎంతోమంది కవిపండితుల మరణవృత్తాంతములు తెల్పిన పత్రిక వేంకటకవి మరణించినపు డొక్కమాటయైన వ్రాయలేదు — దీనికి కారణము “బిందుపూర్వక 'టక-' వర్గయతులు&quot; అన్న శీర్షిక చూడుడు.&lt;/ref&gt; ప్రాచీనకవితాసంప్రదాయానుసారముగా రచించినది, ఆయన యొక్కడే.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a7ipzdsoctus8b32b933hmys36z1ghy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551739</id>
      <parentid>551738</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T12:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551739</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4890" sha1="8s3zycq84mk6kkmntpvm85xzd9vgx3j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అని వ్యవహరించుచున్నాము. ఇది వచనరచయితలకు సరిపోవచ్చును గాని పద్యరచయితలగు కవుల కెంతమాత్రమును సరిపోదు. దానివలన 'కవి' అను పదము యొక్క మహోజ్జ్వలార్థము, విస్మృతమైనది. భగవంతుడు, ధర్మము, సత్యము, నీతి, మొదలగు వానివలె 'కవి' పదము మార్చరానిది.&lt;ref&gt;ఇందుననే నా వాఙ్మయచరిత్రకు &quot;తెలుగు కవుల చరిత్ర&quot; అని పేరు పెట్టితిని.&lt;/ref&gt;
{{p|ac|fwb}}గణన-గుణము&lt;/p&gt;
ఈ యుగపు కవులలో నింకొక విశేషమున్నది. అది సంఖ్యాపరిగణ ననుసరించి పద్యరచన చేయుట. ఈ దృష్ట్యా గోపినాథ వెంకటకవి ఈ యుగకవులలో ప్రధాను డగుచున్నాడు. ప్రాచీనకవులలో తిక్కన యొక్కడే అందఱికన్నా హెచ్చు కవితారచన చేసినవాడు. అతని రచనలో 16800 గద్యపద్యము లున్నవి. అంతటి కవితాసృష్టి చేసిన కారణముచేతనే ఎఱ్ఱన &quot;తను కావించిన సృష్టి తక్కొరులచేతం గాదు&quot; అని తిక్కనను ప్రశంసించినాడు. శ్రీనాథుడు &quot;కాంచనగర్భతుల్యు&quot; డన్నాడు — తక్కినవారు, ఎఱ్ఱన పోతనలు — ఎఱ్ఱన లభ్యకృతులలో 7000 లకు పైగా గలవు. అలభ్యమగు రామాయణమునం దెన్ని యున్నవో! అందు కనీసపక్షము మూడువేలున్ననూ, పదివేలకు పైగా రచన చేసినవా డెఱ్ఱన - పోతన రచనతో 9000 గలవు.

ప్రబంధ యుగమున సంఖ్యాగణన చేయుట కనువైన రచనలు జరుగనేలేదు. ఇక సంఖ్యాగణనము ప్రధానముగా దీసికొనిన, నవ్యయుగమగు 19, 20 శతాబ్దములు ప్రత్యేకస్థానము నాక్రమించును. 19 వ శతాబ్ది కవులలో ప్రాచీనకవులను మించి, 20,000 గద్యపద్యములకు పైని వ్రాసిన కవి వెంకటకవి యొక్కడే.&lt;ref&gt;ఈ విషయమై అముద్రితగ్రంథచింతామణి పత్రిక (సంపు 7, సం. 8 మార్చి 1894) లో నిట్లు గలదు — ఆ పత్రికలో కొక్కొండవారి బిల్వేశ్వరీయము విమర్శితమైనది. అందు &quot;ఇక్కాలమున నాంధ్రనిర్వచనగ్రంథములలో 3552 పద్యములు వ్రాసినవారు వీరు తప్ప మఱియొక రున్నట్లు వినలేదు — ఇట్టి పాపిష్టపుఁగాలమందు మఱియొక కవికుంజరుడు 20,000 (ఇరవైవేల) పద్యములుగల చంపువులు వ్రాసియున్నాడు. అక్కవిశార్దూలుని చిత్రచరిత్రమును మా పత్రికయందు ద్వరలో జూడగలరు&quot; ఇందు పేర్కొన్న &quot;కవికుంజరుడు&quot; గోపినాథము వెంకటకవియే. వారి చరిత్రము కాదుగదా! ఎంతోమంది కవిపండితుల మరణవృత్తాంతములు తెల్పిన పత్రిక వేంకటకవి మరణించినపు డొక్కమాటయైన వ్రాయలేదు — దీనికి కారణము “బిందుపూర్వక 'టక-' వర్గయతులు&quot; అన్న శీర్షిక చూడుడు.&lt;/ref&gt; ప్రాచీనకవితాసంప్రదాయానుసారముగా రచించినది, ఆయన యొక్కడే.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8s3zycq84mk6kkmntpvm85xzd9vgx3j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551740</id>
      <parentid>551739</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T12:28:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551740</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4890" sha1="t9gnnsompe36zbuqxy4wd03558kp4w3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అని వ్యవహరించుచున్నాము. ఇది వచనరచయితలకు సరిపోవచ్చును గాని పద్యరచయితలగు కవుల కెంతమాత్రమును సరిపోదు. దానివలన 'కవి' అను పదము యొక్క మహోజ్జ్వలార్థము, విస్మృతమైనది. భగవంతుడు, ధర్మము, సత్యము, నీతి, మొదలగు వానివలె 'కవి' పదము మార్చరానిది.&lt;ref&gt;ఇందుననే నా వాఙ్మయచరిత్రకు &quot;తెలుగు కవుల చరిత్ర&quot; అని పేరు పెట్టితిని.&lt;/ref&gt;
{{p|ac|fwb}}గణన-గుణము&lt;/p&gt;
ఈ యుగపు కవులలో నింకొక విశేషమున్నది. అది సంఖ్యాపరిగణ ననుసరించి పద్యరచన చేయుట. ఈ దృష్ట్యా గోపినాథ వెంకటకవి ఈ యుగకవులలో ప్రధాను డగుచున్నాడు. ప్రాచీనకవులలో తిక్కన యొక్కడే అందఱికన్నా హెచ్చు కవితారచన చేసినవాడు. అతని రచనలో 15600 గద్యపద్యము లున్నవి. అంతటి కవితాసృష్టి చేసిన కారణముచేతనే ఎఱ్ఱన &quot;తను కావించిన సృష్టి తక్కొరులచేతం గాదు&quot; అని తిక్కనను ప్రశంసించినాడు. శ్రీనాథుడు &quot;కాంచనగర్భతుల్యు&quot; డన్నాడు — తక్కినవారు, ఎఱ్ఱన పోతనలు — ఎఱ్ఱన లభ్యకృతులలో 7000 లకు పైగా గలవు. అలభ్యమగు రామాయణమునం దెన్ని యున్నవో! అందు కనీసపక్షము మూడువేలున్ననూ, పదివేలకు పైగా రచన చేసినవా డెఱ్ఱన - పోతన రచనతో 9000 గలవు.

ప్రబంధ యుగమున సంఖ్యాగణన చేయుట కనువైన రచనలు జరుగనేలేదు. ఇక సంఖ్యాగణనము ప్రధానముగా దీసికొనిన, నవ్యయుగమగు 19, 20 శతాబ్దములు ప్రత్యేకస్థానము నాక్రమించును. 19 వ శతాబ్ది కవులలో ప్రాచీనకవులను మించి, 20,000 గద్యపద్యములకు పైని వ్రాసిన కవి వెంకటకవి యొక్కడే.&lt;ref&gt;ఈ విషయమై అముద్రితగ్రంథచింతామణి పత్రిక (సంపు 7, సం. 8 మార్చి 1894) లో నిట్లు గలదు — ఆ పత్రికలో కొక్కొండవారి బిల్వేశ్వరీయము విమర్శితమైనది. అందు &quot;ఇక్కాలమున నాంధ్రనిర్వచనగ్రంథములలో 3552 పద్యములు వ్రాసినవారు వీరు తప్ప మఱియొక రున్నట్లు వినలేదు — ఇట్టి పాపిష్టపుఁగాలమందు మఱియొక కవికుంజరుడు 20,000 (ఇరవైవేల) పద్యములుగల చంపువులు వ్రాసియున్నాడు. అక్కవిశార్దూలుని చిత్రచరిత్రమును మా పత్రికయందు ద్వరలో జూడగలరు&quot; ఇందు పేర్కొన్న &quot;కవికుంజరుడు&quot; గోపినాథము వెంకటకవియే. వారి చరిత్రము కాదుగదా! ఎంతోమంది కవిపండితుల మరణవృత్తాంతములు తెల్పిన పత్రిక వేంకటకవి మరణించినపు డొక్కమాటయైన వ్రాయలేదు — దీనికి కారణము “బిందుపూర్వక 'టక-' వర్గయతులు&quot; అన్న శీర్షిక చూడుడు.&lt;/ref&gt; ప్రాచీనకవితాసంప్రదాయానుసారముగా రచించినది, ఆయన యొక్కడే.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t9gnnsompe36zbuqxy4wd03558kp4w3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199406</id>
    <revision>
      <id>551741</id>
      <parentid>519808</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T12:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551741</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2463" sha1="6a14tlh7k6ygevtfodhnxaf9jo48q3w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|}}
20 వ శతాబ్దిని శ్రీపాద, జనమంచి వీరిద్దరును 20,000 చంపువులకు పైగా వ్రాసినవారే. జనమంచి, సంఖ్యాపరిగణమే చూచిన తెలుగుకవుల నందఱను మించును. ఆయనకృతులలో దాదాపు నలువదివేల గద్యపద్యములున్నవి. కేవల సంఖ్యాపరిగణమేగాక గుణమును ప్రధానము. &quot;కనిష్టికాధిష్టిత కాళిదాసః&quot; అనునట్లు గణనచేతనే కాక గుణముచేత వేంకటకవి యందఱిని నవ్యయుగమున మించినవాడు. ఏలననగా, తదితర కవులెవ్వరియందు గన్పట్టని, ప్రాచీనసాహిత్యసంప్రదాయానుసరణము, ప్రాచీనకవ్యనుభావ్యత, వృత్తౌచిత్యము, రసభావపదసంపద, రచనాసౌందర్యము వేంకటకవి రచనలో మూర్తీభవించినవి. అట్టి మహాకవి జీవితవిశేషములు చదువుదము.
{{p|ac|fwb}}జీవితవిశేషములు&lt;/p&gt;
&quot;మహాకవుల అవతరణానికి దేశకాలవివక్షత లేదు. ఆంధ్రసాహిత్యక్షేత్రంలో, ఆధునికయుగంలో జన్మించిన అట్టి మహాకవి వేంకటకవి. వేంకటకవి పేరు చెప్పగనే 'గోపినాథ రామాయణం' వెంటనే గుర్తుకు వస్తుంది. రామాయణ పౌరాణికు లెవరి నడిగినా “ఆదిని భాస్కరరామాయణం, అద్యతనంలో గోపినాథ రామాయణం' అని అంటారు. కవితారసికు లైనవారందరూ &quot;వెంకటకవిగారా? పోతన అపరావతారమండీ!&quot; అని ఐక్యకంఠముతో పేర్కొంటారుయ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6a14tlh7k6ygevtfodhnxaf9jo48q3w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551762</id>
      <parentid>551741</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551762</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2461" sha1="qrp9uy5twvkqgxgvd7dgymzy3xdd9gp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|}}
20 వ శతాబ్దిని శ్రీపాద, జనమంచి వీరిద్దరును 20,000 చంపువులకు పైగా వ్రాసినవారే. జనమంచి, సంఖ్యాపరిగణమే చూచిన తెలుగుకవుల నందఱను మించును. ఆయనకృతులలో దాదాపు నలువదివేల గద్యపద్యములున్నవి. కేవల సంఖ్యాపరిగణమేగాక గుణమును ప్రధానము. &quot;కనిష్టికాధిష్టిత కాళిదాసః&quot; అనునట్లు గణనచేతనే కాక గుణముచేత వేంకటకవి యందఱిని నవ్యయుగమున మించినవాడు. ఏలననగా, తదితర కవులెవ్వరియందు గన్పట్టని, ప్రాచీనసాహిత్యసంప్రదాయానుసరణము, ప్రాచీనకవ్యనుభావ్యత, వృత్తౌచిత్యము, రసభావపదసంపద, రచనాసౌందర్యము వేంకటకవి రచనలో మూర్తీభవించినవి. అట్టి మహాకవి జీవితవిశేషములు చదువుదము.
{{p|ac|fwb}}జీవితవిశేషములు&lt;/p&gt;
&quot;మహాకవుల అవతరణానికి దేశకాలవివక్షత లేదు. ఆంధ్రసాహిత్యక్షేత్రంలో, ఆధునికయుగంలో జన్మించిన అట్టి మహాకవి వేంకటకవి. వేంకటకవి పేరు చెప్పగనే 'గోపినాథ రామాయణం' వెంటనే గుర్తుకు వస్తుంది. రామాయణ పౌరాణికు లెవరి నడిగినా “ఆదిని భాస్కరరామాయణం, అద్యతనంలో గోపినాథ రామాయణం' అని అంటారు. కవితారసికు లైనవారందరూ &quot;వెంకటకవిగారా? పోతన అపరావతారమండీ!&quot; అని ఐక్యకంఠముతో పేర్కొంటారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qrp9uy5twvkqgxgvd7dgymzy3xdd9gp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199407</id>
    <revision>
      <id>551761</id>
      <parentid>519809</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:48:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551761</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3605" sha1="p6xqlbqohwcp9m8gsfibwarcvdh3vas" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}బాల్యదశ&lt;/p&gt;
అట్టి వేంకటకవి నెల్లూరు జిల్లా కావలి తాలుకా లక్ష్మీపురగ్రామంలో లక్ష్మిదేవి పద్మనాభభట్టు దంపతులకు క్రీ. శ. 1820 ప్రాంతమున జన్మించాడు. ఈ లక్ష్మీపురం వేంకటకవికి చాలాతరాలు పూర్వులైన పద్మనాభభట్టు అప్పటి రాజులవల్ల క్రీ.శ. 1645 ప్రాంతాలలో అగ్రహారంగా స్వీకరించాడు.&lt;ref&gt;&quot;శాలివాహనశకం 1523 రాక్షసనామ సంవత్సరం, మాఘ బహుళ చతుర్దశి మహాశివరాత్రి పుణ్యకాలమందు లక్ష్మీపురం అగ్రహారం హజినాలకు అద్వైకుల అంతి అంతాజీపంతులు హల్లాయితీగారి అనుజ్ఞను ముత్తరాజు వేంకటకృష్ణయ్య దస్తూరీ కరణీ యిజారాదారుగా వ్రాయించి యిచ్చిన భూధానధర్మశాసనపత్రికే. ఉదయగిరి దుర్గాన్{{ZWNJ}}నకు ప్రతినామమై సహగదుడు గాక నీకు చెల్లు దుత్తలూరు సముతులో లక్ష్మీపురం అగ్రహారం చాలాబాదు ఆరూపకం అయి వుండగా యిప్పుడు 12 వరహాలకు సోత్రియం చేసి యిస్తిమి కనుక యిది మామూలు చేసికొని అనుభవించుకొని సుఖాన ఉండుకొనేది. ఇట నీమారాజీ నయిన వ్రాయించి యిచ్చిన భూదానధర్మశాసనపత్రిక.
{{right|వేంకటకృష్ణయ్యవ్రాలు}}
వృత్తిభేదాలు—చెరుకూరి శీతారామభొట్లువృత్తి-1, కస్తూరిభొట్లువృత్తి—1, మూలా రామనభోట్లువృత్తి-1, గోపినాథ భొట్లు పద్మనాభభొట్లువృత్తి-1, హరిబొట్లుగారివృత్తి–1; గొడ్లదొన మల్లమరాజువృత్తి-1, 6 వృత్తులు చేసి సహిరణ్యోదక దానధారపూర్వకముగా యిస్తిమి కనుక మీ పుత్రపౌత్ర పారంపర్యం అందులకు కలిగిన అష్టభోగములతో ఆనుభవించుకొని సుఖాన ఉండుకొనేది.&quot;

ఇందు 1523 సంఖ్యలో ప్రతి వ్రాయునపుడు పొరపాటుపడి యుండునని భావింపబడుచున్నది. ఈ శాసన పత్రిక Munsiff Court కావలియందు Original No. 658 of 1912 defence O.S. 490/14 తగాదాలో కోర్టువారిచే అంగీకరించడమైనది (Admitted in Evidence.)&lt;/ref&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p6xqlbqohwcp9m8gsfibwarcvdh3vas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199408</id>
    <revision>
      <id>551763</id>
      <parentid>519810</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551763</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3320" sha1="f38l28igkivsodvz7fvezefcmfvilvb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పువ్వుపుట్టగనే పరిమళించిన దన్నట్లు వేంకటకవి బాల్యమునుండి భక్తిపరుడై యుండేవాడు. పదహారేండ్లప్రాయములో ఒకపర్యాయం ఆ మండలంలో వేదాద్రి నరసింహస్వామి కళ్యాణ మహోత్సవానికి వెళ్ళి, ఆ స్వామిని దర్శించాడు. అక్కడ ఒక మహాయోగి కరుణవల్ల వేంకటకవికి విద్య అలవడింది. దానితో అఖండమైన కవితాశక్తి అవతరించింది. భగవత్ప్రీతిగా ఏదైనా కావ్యం రచించే సంకల్పంతో నుండగా స్వప్నంలో శ్రీకృష్ణుడు కనబడి &quot;మదీయదివ్యావతారచరిత్రంబులలో నీకభీష్ట మెయ్యది, దాని మదంకితంబుగా నాంధ్రభాష వచింపు&quot; మని యువదేశము నిచ్చాడు.

వేంకటకవి వెంటనే గంటంపట్టి
జననండాదిగ రామపాదయుగళీ సంస చిత్తుండవై
జనితో త్సాహమునం దదీయక రుణాసంలబ్ధ నానాకళా
ఖనినై తద్గుణవైభవ ప్రచురమై కన్పట్టు రామాయణం
బనువొంద న్విరచింతుఁ బ్రౌఢకవితావ్యాపార మేరగన్
585-59)
(గో. రా. పీఠిక...58)
అని ప్రతిజ్ఞ చేసి, వాల్మీకి రామాయణ షట్కండలు రమణీ
యంగా పన్నెండువేల పద్యాలలో వ్రాసి శ్రీకృష్ణుని కే సమర్పించాడు.
ఇలాఉండగా, ఆకాలంలో వేంకటగిరి సంస్థానాధిపతులై న
సర్వజ్ఞ కుమారయాచేంద్రు లోకవాడ తమగోష్ఠిలో &quot;తెలుగులో
భాస్కరాది రామాయణాలున్నా అవి మూలానుసారంగా లేవు.
అంతేకాక, అవి మానవాంకితాలు. అన్యూనాతిరిక్తంగా ఆంధ్రభాషలో
రామాయణాన్ని రచింపగల కవి ఉన్నాడా?&quot; అని ప్రశ్నించారు. సభా
సదులు అట్టి రామాయణమొకటి క్రొత్తగా వెలసిన దని విన్నవించారు.
రాజుగారు వేంకటకవిని తమ సమక్షమున కాహ్వానించారు. వేంకటకవి
తమరామాయణ గ్రంథాన్ని 18 8 - 1859న సమర్పించాడు. అక్కడ
.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f38l28igkivsodvz7fvezefcmfvilvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551773</id>
      <parentid>551763</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T15:00:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551773</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3382" sha1="t6s0o2o6jgjsk6fdvzl4od1hekiua83" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పువ్వుపుట్టగనే పరిమళించిన దన్నట్లు వేంకటకవి బాల్యమునుండి భక్తిపరుడై యుండేవాడు. పదహారేండ్లప్రాయములో ఒకపర్యాయం ఆ మండలంలో వేదాద్రి నరసింహస్వామి కళ్యాణ మహోత్సవానికి వెళ్ళి, ఆ స్వామిని దర్శించాడు. అక్కడ ఒక మహాయోగి కరుణవల్ల వేంకటకవికి విద్య అలవడింది. దానితో అఖండమైన కవితాశక్తి అవతరించింది. భగవత్ప్రీతిగా ఏదైనా కావ్యం రచించే సంకల్పంతో నుండగా స్వప్నంలో శ్రీకృష్ణుడు కనబడి &quot;మదీయదివ్యావతారచరిత్రంబులలో నీకభీష్ట మెయ్యది, దాని మదంకితంబుగా నాంధ్రభాష వచింపు&quot; మని యుపదేశము నిచ్చాడు.

వేంకటకవి వెంటనే గంటం పట్టి
{{Telugu poem|type=మ.|lines=&lt;poem&gt;జననం బాదిగ రామపాదయుగళీసంసక్తచిత్తుండనై
జనితోత్సాహమునం దదీయకరుణాసంలబ్ధనానాకళా
ఖనినై తద్గుణవైభవప్రచురమై కన్పట్టు రామాయణం
బనువొంద న్విరచింతుఁ బ్రౌఢకవితావ్యాపార మేపారగన్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|(గో. రా. పీఠిక - 53)}}
అని ప్రతిజ్ఞ చేసి, వాల్మీకి రామాయణ షట్కాండలు రమణీయంగా పన్నెండువేల పద్యాలలో వ్రాసి శ్రీకృష్ణునికే సమర్పించాడు.

ఇలా ఉండగా, ఆకాలంలో వేంకటగిరి సంస్థానాధిపతులైన సర్వజ్ఞ కుమారయాచేంద్రు లొకనాడు తమగోష్ఠిలో &quot;తెలుగులో భాస్కరాది రామాయణాలున్నా అవి మూలానుసారంగా లేవు. అంతేకాక, అవి మానవాంకితాలు. అన్యూనాతిరిక్తంగా ఆంధ్రభాషలో రామాయణాన్ని రచింపగల కవి ఉన్నాడా?&quot; అని ప్రశ్నించారు. సభాసదులు అట్టి రామాయణమొకటి క్రొత్తగా వెలసిన దని విన్నవించారు. రాజుగారు వేంకటకవిని తమసమక్షమున కాహ్వానించారు. వేంకటకవి తమరామాయణగ్రంథాన్ని 13-8-1859న సమర్పించాడు. అక్కడ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t6s0o2o6jgjsk6fdvzl4od1hekiua83</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199409</id>
    <revision>
      <id>551813</id>
      <parentid>519811</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T21:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551813</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3729" sha1="9cqqnl2k6ewe6ig7liessrq8z9dagqe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పండితులంతా దాన్ని ఆమూలాగ్రంగా పరిశోధించి వాల్మీకిచే ప్రతిపాదితమైన రామాయణార్థం ఇంతవిశదంగా, మనోహరంగా చెప్పినది, మరొకటి లేదని వ్యక్తపరిచారు. స్వయంగా సర్వజ్ఞకుమారయాచేంద్రులు విద్వత్తుగలవారు. కాబట్టి తాముకూడా పరిశీలించి మారెళ్లసీమలో పెరుగుపల్లి అనే అగ్రహార మిచ్చి ఆయనను సన్మానించి తమ ఆస్థానకవిగా ఎన్నిక చేశారు. వేంకటకవి స్వగ్రామము చేరుకున్నాడు.
{{p|ac|fwb}}శ్రీకృష్ణజన్మఖండము&lt;/p&gt;
వేంకటకవికి రామాయణమూలంగా లభ్యమైన సన్మానాలకు ఆస్థానకవి నియామకానికి, అక్కడి కవులంతా అసూయపడ్డారు. ఒకవాడు. రాజుగారితో &quot;మహాప్రభూ! వేంకటకవి రామాయణాన్ని
తమసన్నిధిలో వినిపించినా, ఆగ్రంథం యిక్కడ వ్రాసినది కాదు. ఎక్కడో మారుమూలగానున్న లక్ష్మీపురంలో వ్రాసినది. ఇక, అక్కడైనా ఆయన స్వయంగా వ్రాసినాడో లేక యితరులచేత వ్రాయించి తనపేరు దానికి పెట్టుకున్నాడేమో అన్న సందేహం మమ్ము బాధిస్తున్నది” అని విన్నవించారు. ఇంగితజ్ఞులైన రాజుగారు వెంకటకవిని తక్షణమే రమ్మని కబురుచేశారు. ఆయన రాగానే రాజుగారు బ్రహ్మవైవర్తపురాణంలోని “శ్రీకృష్ణజన్మఖండము” తెలుగు చేయించవలె నని కుతూహలంగా ఉన్నది కాబట్టి ఆగ్రంథం ప్రారంభం కావాలని చెప్పారు. వేంకటకవికి పరిస్థితు లవగాహనమైనవి.

రాజుగారు వేంకటకవికి వెంకటగిరిలో ఆయన వచ్చినప్పు డుండడానికి ఒకబస యేర్పాటు చేసారు. కాని, వేంకటకవి రాజుగారి కోటకు దూరంగా ఉన్న ఆబసలో వ్రాయుట కంగీకరింప లేదు. తనకవితాశక్తిని పరీక్షించడానికి పండితు లెత్తిన ఎత్తని గ్రహించి, రాజుగారి కోటలోనే గ్రంథం వ్రాస్తానని లేఖకుల నిమ్మని కోరాడు. ఏర్పాట్లన్ని జరిగినవి. లేఖకుడు వ్రాస్తుండగా, మూలాన్ని దగ్గర పెట్టుకొని వేంకటకవి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9cqqnl2k6ewe6ig7liessrq8z9dagqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199410</id>
    <revision>
      <id>551814</id>
      <parentid>519812</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T22:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551814</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3259" sha1="mlpr7to31bjovh0yib6t0yasycsa3tm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;కీర్తియు భోగసంపదలు కేవల మోక్ష మొసంగురామునిన్
భర్తను జేసి వ్యాసముని భావితమై దనరారు బ్రహ్మకై
వర్తపురాణమందు దెలుపంబడు శ్రీహరిజన్మఖండముం
గార్తికకౌముదీరుచిరకావ్యముగా నొపరింప బూనితిన్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|(కృ.జ. 20)}}
అని దాదాపు 6000 శ్లోకాలుగల మూలాన్ని 4500 గద్యపద్యములుగా నవరసభరితముగా తెలుగు చేసి, మూడునెలలలోపుగా ముగించాడు. రాజుగారితో సహా అందరూ ఆయన కవితాప్రతిభ కాశ్చర్యపడ్డారు. రాజుగారు (వేయార్లు) 6000 రూ॥ సింహలలాటపుతోడాలు కాక రాధాకృష్ణపురము అనేఅగ్రహారంలో పన్నెండోభాగము యిచ్చి వేంకటకవిగారిని, అల్లసాని పెద్దనవలె — ఏనుగుపై నెక్కించి వైభవముగా నూరేగింప జేసినారు. ఈవిషయము జగద్విఖ్యాతశతావధానులైన తిరుపతి వేంకటకవులు వెంకటగిరి సంస్థానమునకు పంపిన రెండవ అర్జీలో నిట్లు తెలుపబడినది,
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;ఏ రాజు కవిరాజు నేనుంగు నెక్కించి
                    యూరేగఁజేసె నీయూరియందు&lt;ref&gt;ఈవిషయ మింతకుముందే ప్రకాశకుని విన్నపమునందు సూచనగా తెలువబడినది.&lt;/ref&gt;
నేరాజు కవిరాజుచే రాజితశతావ
                    ధానంబు చేయించి పూనెఁ గీర్తి
నేరాజు వేదాంతసారబోధకసుప్ర
                    బంధముల్ రచియించి వన్నె కెక్కె
నేరాజు సర్వవిద్యారా జటంచును
                    గవులచే సన్నుతి గాంచి మించె&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;నట్టి విద్వత్కుమారభూపాగ్రగణ్య
పూర్వకృతపుణ్యరాశి యోముద్దుకృష్ణ!
స్వాగతంబుగ దర్శనం బీగదయ్య
ఘనతఁ దిరుపతి వేంకటకవుల కిపుడు.&lt;ref&gt;నానారాజనందర్శనము పూర్వార్ధము 29 వ పద్యము.&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mlpr7to31bjovh0yib6t0yasycsa3tm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199411</id>
    <revision>
      <id>551815</id>
      <parentid>519813</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T22:16:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551815</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3210" sha1="pvep3poy8jx0tjzorj7u9mfkmlsit4x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పై పద్యమున పేర్కొనబడిన విద్వత్కుమారభూపతియే — వేంకటకవిగారిని గౌరవించిన సర్వజ్ఞకుమారయాచేంద్రులు — వా రొనర్చిన కవిపోషణ, వారివైదుష్యము పైన తెలుపబడినవి.

1. కవిరాజు నేనుగు నెక్కించుట — ఇది వెంకటకవిగారికి సంబంధించిన దని ముందు తెలిపితిని.

2. శతావధానము చేయించుట — తిరుపతి వేంకటకవుల కంటె ముందు తెలుగుదేశమున శతావధానములు చేసి స్థిరకీర్తి నార్జించిన అభినవపండితరాయ మాడభూషి వేంకటాచార్యులవారిచేత సర్వజ్ఞకుమారయాచేంద్రులు శతావధానము చేయించి ఘనముగా సన్మానించినారు.

3. సర్వజ్ఞకుమారయాచేంద్రులు తెలుగున చక్కని వేదాంతవచనగ్రంథములు రచించియున్నారు. దానిలో గీతార్థసారసంగ్రహము వేంకటకవీంద్రులు బ్రహ్మానందశతకమున సంభోగశృంగారమును ప్రపంచించిరన్న అపప్రథను పోగొట్టుటకై వ్రాసిరి. ఇంకను నాస్తికధ్వాంతభాస్కరము మనస్సాక్ష్యము మున్నగు వచనగ్రంథములు వ్రాసిరి.

4. ఆకాలమునఁదు సంస్థానాధిపతులలో విద్వాంసుడని ప్రసిద్ధి కెక్కిన రాజు సర్వజ్ఞకుమారయాచేంద్రుడే. కాబట్టియే ఆయనను విద్వత్కుమారయాచేంద్రుడన్న బిరుదము సార్థకమైనది.

తనరామాయణాన్ని శ్రీకృష్ణుని కంకితమిచ్చిన వేంకటకవి శ్రీకృష్ణజన్మఖండాన్ని శ్రీరామున కంకితమిస్తూ తన రామకృష్ణభక్తి నిట్లు సమర్థించాడు.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;పరగ రామకథాప్రతిపాదిత మగు
కృతికి కృష్ణుండె శ్రీకృష్ణకృతికి నార
ఘూత్తముడె భర్త యగుటకు నొప్పుగా
యన్యు డధినాయకుం డౌట కర్హు డగునె?&lt;/poem&gt;|ref=(కృ.జ.)}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pvep3poy8jx0tjzorj7u9mfkmlsit4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199412</id>
    <revision>
      <id>551816</id>
      <parentid>519814</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T22:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551816</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3776" sha1="2z5hmlpsj14yotp48iynjc128vzeuy1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఈరోజులోనే అనగా 1860లో శ్రీకృష్ణప్రోక్తమైన భగవద్గీతను బ్రహ్మానందశతకము పద్యకావ్యంగా రచించాడు.

అప్పటికి రెండు దశాబ్ధాలు గడిచినా కవి పండితులలో వేంకటకవిని గూర్చిన అంతశ్శైత్యాలు అంతరించలేదు. వేంకటకవిని గౌరవించిన సర్వజ్ఞకుమారులు పదవి చాలించగా, వారి కుమారులు రాజగోపాలకృష్ణయాచేంద్రులు రాజ్యము చేయుచున్నారు. అప్పుడు పండితులు మళ్లీ యిలా విన్నవించారు “సంస్కృతంలో బహుసులభంగా ఉండేకావ్యాలు, పురాణాలు అనువదించడంలో ప్రతిభ ఏమున్నది? &quot;మాఘే మేఘే గతం వయః&quot; అని మల్లినాథుడు చెప్పుకొన్న మాఘకావ్యం శిశుపాలవధ తెలుగు చేసినట్లయితే వేంకటకవిగారి పస బయట
పడుతుంది.&quot;&lt;ref&gt;ఈవిషయము నెల్లూరు పురవాస్తవ్యులు శ్రీ చదలవాడ జయరామశాస్త్రిగారు తమచిన్నతనంలో పెద్దలు చెప్పుకొనగా విన్నట్లు తెలిపారు.&lt;/ref&gt;

రాజుగారు వేంకటకవికి &quot;శిశుపాలవధ తెలుగు అనువాదము స్వల్పవ్యవధిలో కావాలని నిర్ణయించారు. వేంకటకవి స్వగ్రామమందే మూలగ్రంథాన్ని మల్లినాథునివ్యాఖ్య దగ్గర పెట్టుకొని లేఖకునికి చెబుతూ 20 సర్గల మహాకావ్యాన్ని 1918 గద్యపద్యాల తెలుగుకావ్యంగా రచించి గడువుకు ముందుగానే రాజుగారికి సమర్పించాడు.

అసలు మాఘాన్ని అనువదించటమే అందరకు సాధ్యంకాని పని. ఆ పైని నిదానంగా ఆలోచించి స్వయంగా తనంతటతాను వ్రాసుకోవలసిన మహాకావ్య మది. అట్టి పరిస్థితులలో వేంకటకవి ఇతరులు వ్రాస్తుండగ దానిని మూలానుగుణ్యంగా తెలుగు చేశాడంటే అది దుర్ఘటకార్యమనే చెప్పాలి. ఈ అనువాదమూలంగా వేంకటకవి కీర్తి విశ్వవ్యాప్తమైంది. ఈ శిశుపాలవధము మదరాసు విశ్వవిద్యాలయంవారు పఠనీయగ్రంథంగా నిర్ణయించారు. రాజుగా రాగ్రంథాన్ని క్రీ. శ. 1887లో ముద్రించి తెలుగు విద్యార్థు లందరికీ ఉచితముగా అందించారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2z5hmlpsj14yotp48iynjc128vzeuy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/37</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199413</id>
    <revision>
      <id>551819</id>
      <parentid>519815</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T23:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551819</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3400" sha1="3kvfl6yr7ncm3ufasv1mtlj4ps046ya" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|}}
వేంకటకవికి ముందు 'పోచిరాజు వీరన్న' అనేకవి శిశుపాలవధను ఆంధ్రీకరించాడు. ఆసంగతి వేంకటకవికి తెలియదు. ఈనాడు దానికి ఒక పద్యానువాదము, ఒక వచనానువాదము వెలువడినవి. వీటిలో గోపినాథకవిదే గుణవత్తరమని కోవిదుల యభిప్రాయము.
{{p|ac|fwb}}పోతన — వేంకటకవి&lt;/p&gt;
గోపీనాథ రామాయణం చదువుతున్నప్పుడు పోతన మనకు ప్రతిఘట్టంలోను ప్రత్యక్షమవుతాడు. ఇది వాఙ్మయచరిత్రలోను ఒక అపూర్వసంఘటన.

పోతన, వేంకటకవి యిద్దరూ బ్రాహ్మణులు, ఆపస్తంభసూత్రులు, కౌండిన్యసగోత్రులు, బాల్యము నుండి భక్తులై ఒకయోగిదర్శనం వల్ల సహజపాండిత్యకవితాసంపన్ను లైనారు. కృష్ణభక్తి ప్రతిపాదిత మైన పోతన భాగవతం శ్రీరాముని కంకితమైతే, వేంకటకవి రామాయణం కృష్ణాంకితము. పోతన రచనల కుద్దీగా వేంకటకవి రచనలు చేశాడు. పోతన నారాయణశతకానికి ప్రతిగా వేంకటకవి మారుతీశతక మున్నది. భోగినీదండకానికి పొలుపుగా తిరునాళ్ళదంకడ మున్నది.&lt;ref&gt;మరికొన్ని లఘుకృతులు పరిశోధనవిద్యార్ధి శ్రీ కాళిదాసు పురుషోత్తం వలన వెల్లడించబడినవి.&lt;/ref&gt; వీటి నన్నింటిని మించినది రాజపోషణ.
{{p|ac|fwb}}రాజపోషణ&lt;/p&gt;
వేంకటకవిని గౌరవించిన సర్వజ్ఞకుమారయాచేంద్రులకు సరిగ్గా ఇరవైతరాలకు పూర్వుడైన సర్వజ్ఞసింగమహీపాలుడు పోతన భాగవతము తనకు కృతినీయలేదన్న ఈర్ష్యచేత ఆ భాగవతాన్ని పాతిపెట్టించిన కథ కూచిమంచి తిమ్మకవి గ్రంథస్థం చేశాడు. ఆవిషయం వేంకటగిరిరాజుల చరిత్రలో ఒకకళంకముగా నిలిచి పోయినది. సర్వజ్ఞసింగభూపాలుడు పోతనను బాధలు పెట్టెనన్న విషయం కూడా వంశంలో అనుశ్రుతంగా నిలచిపోయినది. తమయశస్సుకు మచ్చగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3kvfl6yr7ncm3ufasv1mtlj4ps046ya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199414</id>
    <revision>
      <id>551823</id>
      <parentid>519816</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T23:31:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551823</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3483" sha1="ic9yzvrbdz7qmmlp5nyv5ut4o7sbpml" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఉన్న ఈఅపప్రథ పూర్తిగా మాయము చేయడానికి పోతనను బాధించిన ఆసర్వజ్ఞసింగమహీపాలుడు — ఇరవైతరాల తరువాత ఈసర్వజ్ఞకుమారయాచేంద్రుడై జన్మించి వేంకటకవి స్వరూపంతో తిరిగి తనకాలంలో విలసిల్లిన పోతనను గౌరవించి తనవంశాన్ని నిష్కళంకం చేసి ధన్యుడైనట్లు ప్రాజ్ఞవిద్యల్లోకము భావించవచ్చును.

బాల్యంలో పోతన వీరభద్రవిజయం వ్రాస్తే పరిణతవయస్కుడై వేంకటకవి రాధికాపరిణయమనే ప్రౌడరసవత్ప్రబంధాన్ని రచించాడు.

శిశుపాలవధను రాజగోపాలకృష్ణయాచేంద్రులవారి కంకితము. రాధికాపరిణయము వారిబావమరది చెలికాని గోపాలరావు కంకితము.

ఈవిధంగా రాజులకు కృతులిచ్చినా, పోతనవలె నరస్తుతివిముఖుడు.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;నృపతుల వేడినన్ గరుణ నిచ్చిన నిత్తురు దంతివాజిర
త్నపటధనాగ్రహారములు దప్పక యన్నియు నస్థిరంబు లా
విపులకృపాపయోధి యదువీరుని వేఁడినఁ బ్రీతి నిచ్చు ని
వ్యపదము నట్టివానిఁ గొనియాడక యన్యుల వేఁడ నేటికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|(గో. రా. పీఠిక-17)}}
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;వృజిన మటంచుఁ జిత్తమున నించుక చూడక కావ్యకన్యకన్
గుజనుల కిచ్చి నిందితపుఁగూడు భుజించెడివాని కుర్విలో
సుజనత గల్గునే బుధులు చూచి గణింతురె వానిపాండితిన్
నిజముగ వాఁడు పాత్ర మగునే మధువైరిప్రసాదదృష్టికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|(శ్రీకృష్ణజన్మఖండము-అవతారిక)}}
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;చెప్పితి శ్రీహరిచరితము
చెప్పగవలె నొండుగాథ చెప్పిననోటన్
దుప్పరలు రాలినట్లగు
గొప్పగు నమృతంపుసోన కురియదె చెపుడీ.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|(రాధికాపరిణయము)}}
పై మూడును — &quot;ఇమ్మనుజేశ్వరాధముల....&quot;, &quot;బాలరసాలసాల....”, “పలికెడిది భాగవతమట&quot;, అనుపోతన పద్యాలకు ప్రతిబింబాలు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ic9yzvrbdz7qmmlp5nyv5ut4o7sbpml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199415</id>
    <revision>
      <id>551831</id>
      <parentid>519817</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T02:29:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551831</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3554" sha1="g4vr47golnsfggd65b1f1du1eceuf2q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}విమర్శకులశంక — సమాధానము&lt;/p&gt;
ఒకవైపు వేంకటకవి పోతన అపరావతార మని వర్ణిస్తూ, మరోవైపు వేంకటకవి రాజులకు కావ్యాంకితము చేశాడని చెప్పడం పరస్పరవిరుద్ధంగా వున్నదని విమర్శకులు శంకింపవచ్చును. పోతన, వేంకటకవి జీవితాలను, చరిత్రలను లోతుగా పరిశీలించినవారికి అట్టిశంకల కవకాశమే లేదు.

పోతన భోగినీదండకాన్ని సర్వజ్ఞసింగభూపాలునికి కృతి యిచ్చిన తరువాతనే అతనికి రాజులకు కృతి నీయకూడదని సంకల్పము కలిగినది. సహజంగా ఐహికేచ్ఛావిముఖుడైన పోతనజీవితంలో భోగినీదండకరచన తాత్కాలికసన్నివేశము మాత్రమే. పోతన మూర్తి ఆపాదమస్తకము భక్తిస్వరూపమే.

వేంకటకవి భక్తిప్రమత్తులు పోతన వరవడిలో నడచినవే, తాను ఐహికంగా, ఆనాడు తెలుగుదేశంలో ఇతరకవు లెవ్వరూ పొందని గౌరవాలను అపారధనసంపదను రాజులవల్ల అతను పొందినమాట వాస్తవమే, అయినను ఆయన తామరాకుపై నీటిబొట్టు వలె నిర్లేపుడై వానిని గ్రహించాడు. రాజులసొమ్ము శ్రీరామార్పితం కావాలని ఆయన దీక్ష. పారమార్థికచింతయే తప్ప వేరర్థచింత లేని వేంకటకవి లక్ష్మీపురానికి సమీపముగానున్న రామాలయానికి అయిదెకరాల భూమిని, కొళ్లపూడి కోదండరామస్వామి దేవాలయానికి వదిహేను ఎకరాల భూమిని దానం చేశాడు. తటాకాలు త్రవ్వించాడు. నేటికి లక్ష్మీపురగ్రామంలో ముఖ్యజలాధారమైన చెరువును వెంకయ్యచెరువని చెప్పుకుంటారు.

ఇట్లు దానాదికములు చేయడమే కాదు, శ్రీరామనవమి, శ్రీకృష్ణాష్టమీ పుణ్యదినాలలో మహావైభవంగా పూజలు, ఉత్సవాలు జరిపించేవాడు. వారోత్సవ, పక్షోత్సవ, మాసోత్సవ సమయాల్లో చుట్టుపక్కలనుండి వందలాది జనులు వచ్చినప్పుడు సంతర్పణలు, సమారాధనలు చేయించేవాడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g4vr47golnsfggd65b1f1du1eceuf2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199416</id>
    <revision>
      <id>551832</id>
      <parentid>519818</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T02:37:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551832</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3609" sha1="awjk7mcr1z36px1si941mfzc7sw3qvm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|}}
ఇంటివద్ద ప్రతినిత్యము రామసహస్రనామపారాయణ, పురాణపఠన, భజనలు జరుగుతునే ఉండేవి. వెంకయ్య&lt;ref&gt;'వేంకయ్యశాస్త్రి' తల్లిదండ్రులు చేసిననామకరణం.&lt;/ref&gt;గారిల్లు విడువరాని మహాసత్రంగా పరిణమించినది. భక్తునికి భౌతికవాసన యుండదు. భక్తిరసమగ్నుడై వేంకటకవి తానార్జించిన అగ్రహారాలు, ధనము సమస్తము శ్రీరామసేవకై వినియోగించాడు. అంతఆస్తిని శ్రీరాముని కైంకర్యములో హారతి కర్పూరమువలె లీనమైనది.

ఇంత ఆర్జించి తుదకు తనసంతతివారి కీనాడు ఇల్లుకూడ లేకుండ నివేశస్థలం చూపునకు మాత్రమే మిగిల్చిన మహాభాగవతుండైన వేంకటకవి రాజులకు కృతులిచ్చినా పోతన అపరావతార మనడంలో సందేహ మణుమాత్రం లేదు కదా!
{{p|ac|fwb}}బ్రహ్మానందశతకము&lt;/p&gt;
గోపినాథ వేంకటకవి కృతులలో బ్రహ్మానందశతకాన్ని గూర్చి ప్రత్యేకంగా చెప్పకతప్పదు. ఈశతకము శృంగారపరమైనది కావడముచేత దేశవ్యాప్తమైనది. ఇందులో సంభోగశృంగారమే విపులంగా ప్రతిపాదితమైన కారణంగా, దీనిని తక్కినశృంగారరచనలవలె, విమర్శకులు చులకనగా పరిగణించారు. వేంకటకవి జీవించి యుండగనే, ఇట్టి మహాభక్తుడు కేవలము గ్రామ్యధర్మము వర్ణించినాడన్న అపప్రథ రాగా ఆశతకరచనను ప్రోత్సహించిన సర్వజ్ఞకుమారయాచేంద్రులు, లోకమునగల ఆ అపప్రథ రూపుమాపుటకై తాను రచించిన &quot;గీతార్థసారసంగ్రహము&quot; న పీఠికయందు యిట్లు స్పష్టపరచి యున్నారు.

&quot;మాయాస్థానకవీశ్వరులైన గోపినాథం వెంకయ్యశాస్త్రులవారికి చక్కగా తెలియజేసి, వారివలన శృంగారరసప్రధానమైన బ్రహ్మానందళశతకమును సీనపద్యములుగ చెప్పించినారము. ఈ పద్యములలో నుండెడి భావ మిప్పటిజనులకు చక్కగా బోధపరచుకొనుయోగ్యత లేకపోయినందున యాధ్యాత్మవిషయమైన ఈగీతార్థసార&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awjk7mcr1z36px1si941mfzc7sw3qvm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551833</id>
      <parentid>551832</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T02:39:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551833</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3606" sha1="jexfrdsabs9zi0pxkq1pot9pvp6nh2x" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{left|}}
ఇంటివద్ద ప్రతినిత్యము రామసహస్రనామపారాయణ, పురాణపఠన, భజనలు జరుగుతునే ఉండేవి. వెంకయ్య&lt;ref&gt;'వేంకయ్యశాస్త్రి' తల్లిదండ్రులు చేసిననామకరణం.&lt;/ref&gt;గారిల్లు విడువరాని మహాసత్రంగా పరిణమించినది. భక్తునికి భౌతికవాసన యుండదు. భక్తిరసమగ్నుడై వేంకటకవి తానార్జించిన అగ్రహారాలు, ధనము సమస్తము శ్రీరామసేవకై వినియోగించాడు. అంతఆస్తిని శ్రీరాముని కైంకర్యములో హారతి కర్పూరమువలె లీనమైనది.

ఇంత ఆర్జించి తుదకు తనసంతతివారి కీనాడు ఇల్లుకూడ లేకుండ నివేశస్థలం చూపునకు మాత్రమే మిగిల్చిన మహాభాగవతుండైన వేంకటకవి రాజులకు కృతులిచ్చినా పోతన అపరావతార మనడంలో సందేహ మణుమాత్రం లేదు కదా!
{{p|ac|fwb}}బ్రహ్మానందశతకము&lt;/p&gt;
గోపినాథ వేంకటకవి కృతులలో బ్రహ్మానందశతకాన్ని గూర్చి ప్రత్యేకంగా చెప్పకతప్పదు. ఈశతకము శృంగారపరమైనది కావడముచేత దేశవ్యాప్తమైనది. ఇందులో సంభోగశృంగారమే విపులంగా ప్రతిపాదితమైన కారణంగా, దీనిని తక్కినశృంగారరచనలవలె, విమర్శకులు చులకనగా పరిగణించారు. వేంకటకవి జీవించి యుండగనే, ఇట్టి మహాభక్తుడు కేవలము గ్రామ్యధర్మము వర్ణించినాడన్న అపప్రథ రాగా ఆశతకరచనను ప్రోత్సహించిన సర్వజ్ఞకుమారయాచేంద్రులు, లోకమునగల ఆ అపప్రథ రూపుమాపుటకై తాను రచించిన &quot;గీతార్థసారసంగ్రహము&quot; న పీఠికయందు యిట్లు స్పష్టపరచి యున్నారు.

&quot;మాయాస్థానకవీశ్వరులైన గోపినాథం వెంకయ్యశాస్త్రులవారికి చక్కగా తెలియజేసి, వారివలన శృంగారరసప్రధానమైన బ్రహ్మానందశతకమును సీసపద్యములుగ చెప్పించినారము. ఈ పద్యములలో నుండెడి భావ మిప్పటిజనులకు చక్కగా బోధపరచుకొనుయోగ్యత లేకపోయినందున యాధ్యాత్మవిషయమైన ఈగీతార్థసార&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jexfrdsabs9zi0pxkq1pot9pvp6nh2x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199417</id>
    <revision>
      <id>551834</id>
      <parentid>519819</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T02:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551834</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3472" sha1="8xhtbcsvyrse21esy3eed7u3igt0v5z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సంగ్రహ మనెడు గ్రంథమును పద్యరూపముగ జేయించక, నందరికి దెలియుటకు నింగ్లీషుగ్రంథముల రీతిగ, తెలుగుమాటలతో రచించుచున్నాను.&quot;

పై రాజుగారి మాటలను బట్టి ఈ శతకమున గంభీరమగు కృష్ణలీలాతత్త్వము ప్రతిపాదితమై యున్నదనుట నిశ్చితమగుచున్నది. తెలుగున కామశాస్త్రవాఙ్మయమున నింకను పరిశోధన ప్రారంభము కాలేదు. అయినచో నీశతకమున కందు ప్రాధాన్యమున్నది.

పోతన జీవితంలో కనబడుతున్నట్లు దైవప్రత్యక్షాన్ని నిరూపించే ఘట్టాలు వేంకటకవిజీవితంలో ఉన్నవి. ఒకసారి వేంకటకవి నెవరో తిట్టారు. అకారణంగా తిట్టినతడు చనిపోయాడు. వాని బంధువులు వేంకటకవి శాతపడి మంత్రించగా చనిపోయాడని, వేంకటకవిని చంపడానికి దివిటిదొంగలను నియోగించారు. అప్పు డొకరెడ్డి అతనిని చంపకుండా రక్షించాడు. ఈకథ నిజమని చెప్పడానికి ఆ రెడ్డిమనుమడు అల్లంపాటి పెదబోసిరెడ్డి జీవించియుండి, తనతాత చెప్పినవిషయం ధృవపరచడమే తార్కాణం.

వేంకటకవి మరణంకూడా విచిత్రమైనదే. అతని ఛాయాచిత్రము తీయప్రయత్నించిన రాజుగారికి చిత్రం తీస్తే ఆయువు క్షీణిస్తుందని నిరాకరించేవాడు. బలవంతంగా 7-6-1892న ఛాయాచిత్రం తీయడం మరునాడే అస్తమించడం చిత్రం.
{{p|ac|fwb}}అద్యతనవాఙ్మయంలో స్థానం&lt;/p&gt;
ఈనాటివాఙ్మయచరిత్రలలో కెక్కకపోయినా, వేంకటకవికి అద్యతనాంధ్రవాఙ్మయంతో చాలా ఉన్నతస్థాన మున్నది. &quot;ఏగతి రచించిరేని సమకాలమువారు మెచ్చ&quot; రని విజయవిలాసకర్తసూక్తి. వేంకటకవి దీనికి అపవాదం. ఆయన సమకాలికులు, ఆంధ్రవాల్మీకి బిరుదాంకితులు వావిలికొలను సుబ్బారావుగారు (1863-1933) తమరామాయణంలో ప్రత్యేకంగా వేంకటకవి నిట్లు ప్రశంసించారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8xhtbcsvyrse21esy3eed7u3igt0v5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199418</id>
    <revision>
      <id>551835</id>
      <parentid>519820</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T02:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551835</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3182" sha1="taoawo4uts0qhq0jkriaw26pnkxs466" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీరామాయణ పూర్వభాగము రచించెన్ భక్తి నాంధ్రంబుగా
ధీరుం డార్యజనాస్తవార్హుడును పృథ్వీదేవతాశ్రేష్ఠు డు
ర్వీరామాత్మభవేశభక్తుడగు గోపీనాథవేంకార్యు డా
సూరింగూర్చి నమస్కరించెదను సత్సూక్తిం బ్రశంసించుచున్.&lt;/poem&gt;|ref=}} 
ఆంధ్రకవితాప్రపంచంలో ఉత్పథంలో విహరించే కవి అనీ, ప్రాచీనసాంప్రదాయసిద్ధమైన కవిత్వరచన వేంకటకవితో ఆశ్వాసాంతమైనదనీ విమర్శకులు ముక్తకంఠంతో వినుతించారు. దీనికి మకుటాయమానంగా కందుకూరివారు ఆంధ్రకవులచరిత్ర మూడోభాగానికి, వేంకటకవిచరిత్రతో భరతవాక్యం పలికారు.

జగద్విఖ్యాతశతావధానులగు తిరుపతివేంకటకవులు తెలంగాణాలోని ఆత్మకూరుసంస్థానమున అవధానము చేసినపుడు క్రీ.శ. 1897 సం॥న శ్రీరాజావారు శ్రీనివాసవిలాసమును తెలుగు చేయుడని వారిని కోరగా, ఆసందర్భమున వా రీక్రిందిపద్యమును చెప్పిరి.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;భారతమ్ము తెలుంగు పఱప రాజనరేంద్ర
                    నృపతి నన్నయకవి కిచ్చినట్లు
రామాయణంబు నాంధ్రము సేయుమని మార
                    నృపతి భాస్కరకవి కిచ్చినట్లు
కాశీఖండము తెల్గు గావింపుమని వేమ
                    నృపతి శ్రీనాథుని కిచ్చినట్లు
మాఖమ్ము తెల్గుగా మార్ప వేంకటగిరి
                    నృపతి వేంకటకవి కిచ్చినట్లు&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=గీ.|lines=&lt;poem&gt;శ్రీనివాసవిలాస మాంధ్రీకరింప
సరసతిరుపతివేంకటేశ్వరుల కిప్పు
డానతిచ్చుట మిగల భాగ్యమ్ముగాదె?
యాత్మకూరు పురీరాజ! యతులతేజ!&lt;ref&gt;నానారాజసందర్శనము పూర్వార్థము 185వ పద్యము.&lt;/ref&gt;&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>taoawo4uts0qhq0jkriaw26pnkxs466</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199419</id>
    <revision>
      <id>551847</id>
      <parentid>519821</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T04:46:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551847</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3254" sha1="dr4qjuswhyx1lovalqlpzeb553i4eri" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పై పద్యమువలన గోపినాథం వేంకటకవిగారు గతించిన 6 సం.లలోనే తిరుపతివేంకటేశ్వరులవంటి మహాకవులు వారిని ప్రాచీనులైన నన్నయ, భాస్కర, శ్రీనాథులతో సమానస్కంధుడని సృష్టముచేసిరి. ఇదియును నవీనయుగమున ప్రాచీనకవితాప్రతిభాసంపత్తి సంప్రదాయము నిలిపినవారిలో వేంకటకవిగారు కడపటివారని నిర్వివాదముగా నిరూపించుచున్నది.

రామాయణము నేటికాలమున రచియించుచున్న శ్రీ ఆత్మకూరి గోవిందాచార్యులుగారు తమ గోవిందరామాయణంలో &quot;లలితామ్నాయకథావిధానరచనాలావణ్యు శ్రీ భాస్కరున్ విలసత్{{ZWNJ}}శబ్దసమన్వయప్రథితు గోపీనాథునిన్ సత్కవిన్&quot; అని వేంకటకవిని భక్తితో స్మరించారు.&lt;ref&gt;19 వ పుటలో 'జీవితవిశేషములు' అనుశీర్షిక మొదలు ఇంతవరకు ఆంధ్రప్రభ (19-10-69) నుండి కొలది మార్పులతో నిందు చేర్పబడినది. ఆంధ్రప్రభ పత్రికాధిపతులకు నా కృతజ్ఞత.&lt;/ref&gt;
{{p|ac|fwb}}శిశుపాలవధ&lt;/p&gt;
ప్రథమముద్రణమున వావిళ్లవా రుపయోగించిన వ్రాతప్రతి, వేంకటగిరి రాజాగారు పంపిన వ్రాతప్రతియే. అయినను నీద్వితీయముద్రణసమయమున శ్రీ వేంకటగిరి రాజుగారు దయతో కవి
వంశీయులైన శ్రీ గోపినాథం శ్రీనివాసమూర్తిగారి కొసంగిన వ్రాతప్రతి సహాయమున పరిష్కరించుటకు వీలైనది. ఆవ్రాతప్రతికి ప్రథమముద్రణప్రతికి ఎంతవ్యత్యాస మున్నదో, విమర్శకులు గ్రహించుటకు, ఆ భేదములలో వర్గమునకు రెండు చొప్పున ఉదాహరించుచున్నాడను. అవి నాలుగువిధములు.

1. పద్యములలో మార్పులు 2. పాదములలో మార్పులు 3. పాదపంక్తులు లోపించినవి. 4 పాఠాంశములుగా ఒకే భావమును తెలుపునవి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dr4qjuswhyx1lovalqlpzeb553i4eri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551848</id>
      <parentid>551847</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T04:47:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551848</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3254" sha1="t0vke2290djjfvtaezcq8jz15c5j2b5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పై పద్యమువలన గోపినాథం వేంకటకవిగారు గతించిన 5 సం.లలోనే తిరుపతివేంకటేశ్వరులవంటి మహాకవులు వారిని ప్రాచీనులైన నన్నయ, భాస్కర, శ్రీనాథులతో సమానస్కంధుడని సృష్టముచేసిరి. ఇదియును నవీనయుగమున ప్రాచీనకవితాప్రతిభాసంపత్తి సంప్రదాయము నిలిపినవారిలో వేంకటకవిగారు కడపటివారని నిర్వివాదముగా నిరూపించుచున్నది.

రామాయణము నేటికాలమున రచియించుచున్న శ్రీ ఆత్మకూరి గోవిందాచార్యులుగారు తమ గోవిందరామాయణంలో &quot;లలితామ్నాయకథావిధానరచనాలావణ్యు శ్రీ భాస్కరున్ విలసత్{{ZWNJ}}శబ్దసమన్వయప్రథితు గోపీనాథునిన్ సత్కవిన్&quot; అని వేంకటకవిని భక్తితో స్మరించారు.&lt;ref&gt;19 వ పుటలో 'జీవితవిశేషములు' అనుశీర్షిక మొదలు ఇంతవరకు ఆంధ్రప్రభ (19-10-69) నుండి కొలది మార్పులతో నిందు చేర్పబడినది. ఆంధ్రప్రభ పత్రికాధిపతులకు నా కృతజ్ఞత.&lt;/ref&gt;
{{p|ac|fwb}}శిశుపాలవధ&lt;/p&gt;
ప్రథమముద్రణమున వావిళ్లవా రుపయోగించిన వ్రాతప్రతి, వేంకటగిరి రాజాగారు పంపిన వ్రాతప్రతియే. అయినను నీద్వితీయముద్రణసమయమున శ్రీ వేంకటగిరి రాజుగారు దయతో కవి
వంశీయులైన శ్రీ గోపినాథం శ్రీనివాసమూర్తిగారి కొసంగిన వ్రాతప్రతి సహాయమున పరిష్కరించుటకు వీలైనది. ఆవ్రాతప్రతికి ప్రథమముద్రణప్రతికి ఎంతవ్యత్యాస మున్నదో, విమర్శకులు గ్రహించుటకు, ఆ భేదములలో వర్గమునకు రెండు చొప్పున ఉదాహరించుచున్నాడను. అవి నాలుగువిధములు.

1. పద్యములలో మార్పులు 2. పాదములలో మార్పులు 3. పాదపంక్తులు లోపించినవి. 4 పాఠాంశములుగా ఒకే భావమును తెలుపునవి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t0vke2290djjfvtaezcq8jz15c5j2b5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:శిశుపాలవధ.pdf/416</title>
    <ns>104</ns>
    <id>199876</id>
    <revision>
      <id>551843</id>
      <parentid>526523</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T04:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>551843</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3227" sha1="6qm3u5av2i7ha5qqed0e7prtas9ohip" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|ac|fwb}}అనుబంధము&lt;/p&gt;
{{p|al|fwb}}చక్రబంధము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;ధరణిప శ్రీవరా కనకదామ యదుప్రవరా మనోజ్ఞకం
ధర హరి మాధవా సకలదా దవభక్షక వైనతేయసుం
దరరథ దేవముక్తిఫలదా నరమిత్రక హీరహార మం
దరధర నాథ మంజుశయ దానధురీణ విధాతృవందితా.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|గో.రా. అయోధ్య 2262}}
{{p|al|fwb}}ఖడ్గబంధము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;రాజరాజ రాజసేవ్య రాజపూజకా జరా
రాజితామలోరు కీర్తి రమ్య సద్గుణాకరా
రాజవంశవర్య దైత్యరాజవైరి యిందిరా
రాజ సన్నిభాననాభిరాజితాబ్జభాస్కరా.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|గో.రా. కిష్కింధ 1409}}
{{p|al|fwb}}ఫణిబంధము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;సర్వాధారప్రశస్తా జయనిధిసరసశ్యామలాసత్ప్రభావా
శర్వాజశ్రీమహేంద్ర స్మరనరవరదా సామజత్రాణశ్రీమ
త్సర్వారంభాయనిద్రాజయదసదనసత్సాంద్రవైశద్యసారా
నిర్వాణస్థానగర్వానిగమగవిశదానిత్యయధ్యానిసర్వా.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|గో.రా. సుందర 1538}}
{{p|al|fwb}}చతుర్విధకందము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;సురవర సర్వశరణ్యా
సరమా మురహర సరసిజచరణా కరిపా
హరసఖ శశిరవినయవా
సరసా యదువర ధరధర సరసాత్మహరీ.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|గో.రా. కిష్కింధ 1410}}
{{p|al|fwb}}అనులోమవిలోమకందము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;పావనమానస వసువర
మావన నవసారసనయనాజసుకవిభా
భావిత సుజనాయనసర
సావననవమారవ సువసనమానవపా.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|గో.రా. సుందర 1537}}
{{p|al|fwb}}కందగీతద్రుతవిలంబితస్వాగతాగర్భచంపకము&lt;/p&gt;
{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;కరివర కామదా ధనుజఘస్మర ధన్యకథాజితారిమా
వరవిభ వామనా విమత వాసనవిశ్వప విక్రమాఢ్య భూ
ధర హరి ధామదా కనకదా స్థిరకార్య జగన్నుతాఖ్య శ్రీ
కర జన కాముకా ప్రణుత కార్ముకబాణ విపన్నపాలకా.&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{right|గో.రా. కిష్కింధ 1408}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6qm3u5av2i7ha5qqed0e7prtas9ohip</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రచయిత:మామిడి హరికృష్ణ</title>
    <ns>102</ns>
    <id>206315</id>
    <revision>
      <id>551737</id>
      <parentid>550468</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T12:14:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>/* రచనలు */</comment>
      <origin>551737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1073" sha1="d2l51yg2457zeb0ji9veiu9nzd1ng0d" xml:space="preserve">{{రచయిత
 |ఇంటిపేరు = మామిడి
 |అసలుపేరు = హరికృష్ణ
 |పేరు_మొదటి_అక్షరం = మ
 |పుట్టిన_యేడు = 
 |గిట్టిన_యేడు = 
 |వివరణ = 
 |బొమ్మ= 
 |వికీపీడియా_లంకె = మామిడి హరికృష్ణ
 |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = 
 |కామన్సు లంకె= 
}}

==రచనలు==
* [[తెలంగాణ తేజోమూర్తులు]] (2017)
* [[తెలంగాణ గిరిజనుల సంస్కృతి]] (2023)
* [[శాసనోపాసన: డా. పుచ్చా వాసుదేవ పరబ్రహ్మ శాస్త్రి జీవన ప్రస్థానం]] (2023)
* [[శాసనదర్శి: శ్రీ పుచ్చా వాసుదేవ పరబ్రహ్మ శాస్త్రి శతజయంత్యుత్సవ సంచిక]] (2023)
* [[పటం కతలు]]</text>
      <sha1>d2l51yg2457zeb0ji9veiu9nzd1ng0d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/138</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211316</id>
    <revision>
      <id>551894</id>
      <parentid>551139</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:50:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551894</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5430" sha1="70yuqxueepn585auda9bmix37u4dxvb" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
::center|{{p|fs150}}'''35. దాశరథి కృష్ణమాచార్య '''&lt;/p&gt;}}
{{right|- డా౹౹ తిరుమల శ్రీనివాసాచార్య

తెలంగాణలో జన్మించిన, గణనీయ వైతాళికులలో, మహాకవి దాశరథి అగ్రేసరులు.
&lt;poem&gt;
&quot;ప్రాణము లొడ్డి ఘోరగహనాటవులన్ బడగొట్టి,
మంచి మా
గాణములన్ సృజించి, ఎముకల్ నుసిచేసి,
పొలాలు దున్ని, భో
షాణములన్ నవాబుకు స్వర్ణము నిండిన రైతుదే
తెలంగాణము రైతుదే;
ముసలినక్కకు రాజరికంబు దక్కునే” &lt;/poem&gt;
-
అంటూ గర్జించి, హైదరాబాద్ సంస్థానవిముక్తి మహెూద్యమంలో దూకి, నిజాం నవాబు - మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ ను ఎదిరించి, తెలంగాణ విముక్తికై కారాగారశిక్ష అనుభవించి, లక్ష్యాన్ని సాధించిన స్వాతంత్రోద్యమ కవి సింహం దాశరథి.

దాశరథి పూర్తి పేరు. దాశరథి కృష్ణమాచారి. దాశరథి 1925 జూలై 22 నాడు, ఖమ్మం జిల్లా, మానుకోట తాలూకాలోని, చినగూడూరు గ్రామంలో జన్మించినాడు. శ్రీమతి వేంకటమ్మ శ్రీమాన్ వేంకటాచార్యులు ఆతని తల్లిదండ్రులు. దాశరథి రంగాచారి దాశరథి తమ్ముడు. వీరిది శ్రీవైష్ణవ కుటుంబం. పేదరికంలో అలమటించేవారు. తండ్రి నుండి, చిన్ననాడే సంస్కృతభాషా సాహిత్యాలను, తల్లి నుండి తెలుగు పరిమళాలనూ మానవతా దృక్పథాన్ని సంగ్రహించి నాడు దాశరథి. చినగూడులో నాల్గవ తరగతినీ, ఖమ్మం ఉస్మానియా హైస్కూల్లో మెట్రిక్యులేషన్ను పూర్తి చేసినాడు. ఖమ్మం లో చదువు కుంటున్నప్పుడే మీర్జాగాలిబ్ శృంగారాత్మక సాహిత్యాన్ని, ఇక్బాల్ విప్లవగీతాలను అధ్యయనం చేసినాడు.
మరోవైపు ఉపనిషత్తుల సారాన్ని ఎదలో పొదుగుకొన్నాడు దాశరథి.

ఆనాటి హైదరాబాద్ సంస్థానంలో 1100 జాగీర్లుండేవి. వాటిలో 'గార్ల' జాగీరు ఒకటి. ఈ జాగీరు కింద ఉండే, పేద ప్రజల బాధలను చూచినాడు దాశరథి. పన్నులు చెల్లించలేక, వెట్టిచాకిరితో, ఆకలికి మాడిపోయే, నిరుపేదల
కన్నీటి బతుకులను చూచి, దాశరథి గుండె విలవిలలాడి పోయింది. కర్కోటకులైన భూస్వాముల అత్యాచారాలు,
అక్రమ భోగభాగ్యాలు, నిజాం తాబేదార్లు సాగించే హింసా కాండను చూచిన దాశరథిలో ఈ అన్ని దౌష్ట్యాలకూ
కారణభూతుడైన నిజాం నిరంకుశత్వం పట్ల, ఆగ్రహ ద్వేషాలు పెల్లుబికినాయి. ఆతని హృదయం, అగ్నిగోళమైంది. ఆతని కోపం 'అగ్నిధార'గా ప్రవహించింది.
&lt;poem&gt;
“నా గీతావళి ఎంత దూరము ప్రయాణంబౌనా
అందాక ఈ
భూగోళమ్మున అగ్గిపెట్టెదను”&lt;/poem&gt;

- అంటూ విప్లవ చైతన్యమూర్తియై ప్రజ్వరిల్లినాడు. ప్రజల బాధలకు, కారణభూతులైన భూస్వాముల ఆటకట్టించాలనీ, రైతుల హక్కుల కోసం పోరాడుతున్న కమ్యూనిస్టులతో కలిసి పోయినాడు దాశరథి. కార్యకర్తగా, కావ్యకర్తగా
 తెలంగాణ (117) తేజోమూర్తులు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|117| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>70yuqxueepn585auda9bmix37u4dxvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551895</id>
      <parentid>551894</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551895</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5364" sha1="9wn1vpwapc0skoyc6z8xom4j94l1dzd" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''35. దాశరథి కృష్ణమాచార్య '''&lt;/p&gt;}}
{{right|- డా౹౹ తిరుమల శ్రీనివాసాచార్య

తెలంగాణలో జన్మించిన, గణనీయ వైతాళికులలో, మహాకవి దాశరథి అగ్రేసరులు.
&lt;poem&gt;
&quot;ప్రాణము లొడ్డి ఘోరగహనాటవులన్ బడగొట్టి,
మంచి మా
గాణములన్ సృజించి, ఎముకల్ నుసిచేసి,
పొలాలు దున్ని, భో
షాణములన్ నవాబుకు స్వర్ణము నిండిన రైతుదే
తెలంగాణము రైతుదే;
ముసలినక్కకు రాజరికంబు దక్కునే” &lt;/poem&gt;
-
అంటూ గర్జించి, హైదరాబాద్ సంస్థానవిముక్తి మహెూద్యమంలో దూకి, నిజాం నవాబు - మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ ను ఎదిరించి, తెలంగాణ విముక్తికై కారాగారశిక్ష అనుభవించి, లక్ష్యాన్ని సాధించిన స్వాతంత్రోద్యమ కవి సింహం దాశరథి.

దాశరథి పూర్తి పేరు. దాశరథి కృష్ణమాచారి. దాశరథి 1925 జూలై 22 నాడు, ఖమ్మం జిల్లా, మానుకోట తాలూకాలోని, చినగూడూరు గ్రామంలో జన్మించినాడు. శ్రీమతి వేంకటమ్మ శ్రీమాన్ వేంకటాచార్యులు ఆతని తల్లిదండ్రులు. దాశరథి రంగాచారి దాశరథి తమ్ముడు. వీరిది శ్రీవైష్ణవ కుటుంబం. పేదరికంలో అలమటించేవారు. తండ్రి నుండి, చిన్ననాడే సంస్కృతభాషా సాహిత్యాలను, తల్లి నుండి తెలుగు పరిమళాలనూ మానవతా దృక్పథాన్ని సంగ్రహించి నాడు దాశరథి. చినగూడులో నాల్గవ తరగతినీ, ఖమ్మం ఉస్మానియా హైస్కూల్లో మెట్రిక్యులేషన్ను పూర్తి చేసినాడు. ఖమ్మం లో చదువు కుంటున్నప్పుడే మీర్జాగాలిబ్ శృంగారాత్మక సాహిత్యాన్ని, ఇక్బాల్ విప్లవగీతాలను అధ్యయనం చేసినాడు.
మరోవైపు ఉపనిషత్తుల సారాన్ని ఎదలో పొదుగుకొన్నాడు దాశరథి.

ఆనాటి హైదరాబాద్ సంస్థానంలో 1100 జాగీర్లుండేవి. వాటిలో 'గార్ల' జాగీరు ఒకటి. ఈ జాగీరు కింద ఉండే, పేద ప్రజల బాధలను చూచినాడు దాశరథి. పన్నులు చెల్లించలేక, వెట్టిచాకిరితో, ఆకలికి మాడిపోయే, నిరుపేదల
కన్నీటి బతుకులను చూచి, దాశరథి గుండె విలవిలలాడి పోయింది. కర్కోటకులైన భూస్వాముల అత్యాచారాలు,
అక్రమ భోగభాగ్యాలు, నిజాం తాబేదార్లు సాగించే హింసా కాండను చూచిన దాశరథిలో ఈ అన్ని దౌష్ట్యాలకూ
కారణభూతుడైన నిజాం నిరంకుశత్వం పట్ల, ఆగ్రహ ద్వేషాలు పెల్లుబికినాయి. ఆతని హృదయం, అగ్నిగోళమైంది. ఆతని కోపం 'అగ్నిధార'గా ప్రవహించింది.
&lt;poem&gt;
“నా గీతావళి ఎంత దూరము ప్రయాణంబౌనా
అందాక ఈ
భూగోళమ్మున అగ్గిపెట్టెదను”&lt;/poem&gt;

- అంటూ విప్లవ చైతన్యమూర్తియై ప్రజ్వరిల్లినాడు. ప్రజల బాధలకు, కారణభూతులైన భూస్వాముల ఆటకట్టించాలనీ, రైతుల హక్కుల కోసం పోరాడుతున్న కమ్యూనిస్టులతో కలిసి పోయినాడు దాశరథి. కార్యకర్తగా, కావ్యకర్తగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|117| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9wn1vpwapc0skoyc6z8xom4j94l1dzd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551896</id>
      <parentid>551895</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551896</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5366" sha1="27nlc1zp8emvu3lpxgn582xpocoq1ej" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''35. దాశరథి కృష్ణమాచార్య '''&lt;/p&gt;}}
{{right|- డా౹౹ తిరుమల శ్రీనివాసాచార్య}}

తెలంగాణలో జన్మించిన, గణనీయ వైతాళికులలో, మహాకవి దాశరథి అగ్రేసరులు.
&lt;poem&gt;
&quot;ప్రాణము లొడ్డి ఘోరగహనాటవులన్ బడగొట్టి,
మంచి మా
గాణములన్ సృజించి, ఎముకల్ నుసిచేసి,
పొలాలు దున్ని, భో
షాణములన్ నవాబుకు స్వర్ణము నిండిన రైతుదే
తెలంగాణము రైతుదే;
ముసలినక్కకు రాజరికంబు దక్కునే” &lt;/poem&gt;
-
అంటూ గర్జించి, హైదరాబాద్ సంస్థానవిముక్తి మహెూద్యమంలో దూకి, నిజాం నవాబు - మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ ను ఎదిరించి, తెలంగాణ విముక్తికై కారాగారశిక్ష అనుభవించి, లక్ష్యాన్ని సాధించిన స్వాతంత్రోద్యమ కవి సింహం దాశరథి.

దాశరథి పూర్తి పేరు. దాశరథి కృష్ణమాచారి. దాశరథి 1925 జూలై 22 నాడు, ఖమ్మం జిల్లా, మానుకోట తాలూకాలోని, చినగూడూరు గ్రామంలో జన్మించినాడు. శ్రీమతి వేంకటమ్మ శ్రీమాన్ వేంకటాచార్యులు ఆతని తల్లిదండ్రులు. దాశరథి రంగాచారి దాశరథి తమ్ముడు. వీరిది శ్రీవైష్ణవ కుటుంబం. పేదరికంలో అలమటించేవారు. తండ్రి నుండి, చిన్ననాడే సంస్కృతభాషా సాహిత్యాలను, తల్లి నుండి తెలుగు పరిమళాలనూ మానవతా దృక్పథాన్ని సంగ్రహించి నాడు దాశరథి. చినగూడులో నాల్గవ తరగతినీ, ఖమ్మం ఉస్మానియా హైస్కూల్లో మెట్రిక్యులేషన్ను పూర్తి చేసినాడు. ఖమ్మం లో చదువు కుంటున్నప్పుడే మీర్జాగాలిబ్ శృంగారాత్మక సాహిత్యాన్ని, ఇక్బాల్ విప్లవగీతాలను అధ్యయనం చేసినాడు.
మరోవైపు ఉపనిషత్తుల సారాన్ని ఎదలో పొదుగుకొన్నాడు దాశరథి.

ఆనాటి హైదరాబాద్ సంస్థానంలో 1100 జాగీర్లుండేవి. వాటిలో 'గార్ల' జాగీరు ఒకటి. ఈ జాగీరు కింద ఉండే, పేద ప్రజల బాధలను చూచినాడు దాశరథి. పన్నులు చెల్లించలేక, వెట్టిచాకిరితో, ఆకలికి మాడిపోయే, నిరుపేదల
కన్నీటి బతుకులను చూచి, దాశరథి గుండె విలవిలలాడి పోయింది. కర్కోటకులైన భూస్వాముల అత్యాచారాలు,
అక్రమ భోగభాగ్యాలు, నిజాం తాబేదార్లు సాగించే హింసా కాండను చూచిన దాశరథిలో ఈ అన్ని దౌష్ట్యాలకూ
కారణభూతుడైన నిజాం నిరంకుశత్వం పట్ల, ఆగ్రహ ద్వేషాలు పెల్లుబికినాయి. ఆతని హృదయం, అగ్నిగోళమైంది. ఆతని కోపం 'అగ్నిధార'గా ప్రవహించింది.
&lt;poem&gt;
“నా గీతావళి ఎంత దూరము ప్రయాణంబౌనా
అందాక ఈ
భూగోళమ్మున అగ్గిపెట్టెదను”&lt;/poem&gt;

- అంటూ విప్లవ చైతన్యమూర్తియై ప్రజ్వరిల్లినాడు. ప్రజల బాధలకు, కారణభూతులైన భూస్వాముల ఆటకట్టించాలనీ, రైతుల హక్కుల కోసం పోరాడుతున్న కమ్యూనిస్టులతో కలిసి పోయినాడు దాశరథి. కార్యకర్తగా, కావ్యకర్తగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|117| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>27nlc1zp8emvu3lpxgn582xpocoq1ej</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/139</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211317</id>
    <revision>
      <id>551897</id>
      <parentid>551140</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:08:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551897</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8524" sha1="t39gu0w94vn6khg2jm5mabu1l84s3ib" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ఉద్యమించాడు. కోయగూడేలలో తిరిగి వాళ్లను సమైక్య పరచినాడు. లంబాడీలను, హరిజనులను, రైతులను,
కూలీలను, వర్తకులను మేల్కొలిపి, వాళ్లను స్వాతంత్య్రాద్యమంలో భాగస్వాములుగా చేసినాడు. పుంఖానుపుంఖంగా
కవితలు రచించి, పీడిత ప్రజల, భావాలకు ప్రతినిధిగా తన కలాన్ని ఝళిపించినాడు -
&lt;poem&gt;
“వీదియ తీగపై పదనుపెట్టిన నా కరవాలధారతో
గానము నాలపించెద; స్వకంఠము నుత్తరణంబొనర్చి
స్వర్గానకు భూమి నుండి
రసగంగలు చిమ్మెద - పీడిత ప్రజా
వాణికి 'మై'కమర్చి అభవవాదులకున్, వినిపింప
జేసెదన్&quot; &lt;/poem&gt;

అంటూ బాధాతప్త ప్రజలనోటికి 'మైక్'గా కూరిపోయినాడు దాశరథి. దాశరథి కవిత్వంలోని తీవ్రభావాలు ప్రజలనూ, ఇటు తీవ్రవాదులనూ బాగా ఆకర్షించేవి. దాశరథి కమ్యూనిస్టు సెల్ సమావేశాలకూ, అజ్ఞాత సమావేశాలకు హాజరయ్యేవాడు.

ఆనాటి ఉద్యమధ్యేయం తెలంగాణ స్వాతంత్య్ర సంపాదన - ఒక్కటే. అందుకై కమ్యూనిస్టు వాళ్లూ, కాంగ్రెసు వాళ్లూ కలసి ' ఆంధ్ర మహాసభలలో పాల్గొనేవాళ్లు, దాశరథి కూడా ఆ సభలలో పాల్గొని &quot;ఆంధ్రమహాసభకు అరుదెంచుడి జనులారా” అంటూ ప్రజలను ఆహ్వానించేవారు.

మరోవైపు తెలుగు భాషా సంస్కృతుల పునరుద్ధరణకై కంకణం కట్టుకొన్న ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు సభలలో పాల్గొని, కావ్యగానం చేసేవాడు దాశరథి. ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు ప్రథమ వార్షికోత్సవ సభ 1944లో ఓరుగల్లు కోటలో ఏర్పాటైంది. రజాకార్లు సభపై వేసిన పచ్చని పందిళ్లను తగులబెట్టినారు. అప్పుడు దాశరథి నిర్భయంగా &quot;జ్యాలలో ఆహుతి అయిపోతాం గాని, కవి సమ్మేళనం. జరిపి తీరుతాం” అంటూ కాలిన పందిళ్ల బూడిద వేడిగా కాళ్లకు తగులుతుండగా, గళం విప్పి -
&lt;poem&gt;
&quot;ఓ పరాధీన మానవా! ఓపరాని
దాస్యము విదల్చలేని శాంతమ్యుమాని
తలుపులను ముష్టిబంధాన కలచివైచి
చొచ్చుకొనిపొమ్ము స్వాతంత్య్ర సురపురము&quot;&lt;/poem&gt;

అంటూ ప్రబోధించినాడు. సభాధ్యక్షులైన శ్రీ సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారు లేచి 'సింహగర్జన చేశావు నాయనా' అంటూ
దాశరథిని మెచ్చుకొన్నారు. శ్రీ దేవులపల్లి రామానుజరావు గారు దాశరథి మెడలో పుష్పహారం వేసి కౌగలించుకొన్నారు.
తరువాత 'మంచిర్యాల' లో జరిగిన ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు సభా కవిసమ్మేళనానికి, దాశరథి అధ్యక్షత వహించి ప్రజలను ప్రబోధించినాడు.

ఒకరోజు, మానుకోట తాలూకా 'జయ్యవరం' గ్రామంలో, రాత్రంతా సభ జరిపి, మరునాడు చిన్నగూడూరు కు వచ్చిన దాశరథిని పోలీసులు అరెస్టుచేసి చేతులకు బేడీలు, నడుముకు తాడు కట్టి, 'పదిమైళ్ల దూరంలో ఉన్న వెల్లికుదురు' పోలీసుస్టేషనుకు నడిపించుకొంటూ తీసికొని వచ్చినారు. అప్పుడు అవకాశం చూచి, దాశరధి తప్పించుకొని, పొలాల్లో నదుల్లో, అరణ్యాల్లో పడి 30 మైళ్ల దూరంలో ఉన్న, &quot;నాగారం&quot; అనే గ్రామంలో తలదాచు కొన్నాడు. మిత్రులు అతన్ని రక్షించినారు. అప్పటినుండి దాశరథి మారువేషంలో సంచరిస్తూ ప్రజలను తన ప్రసంగాలతో ఉత్తేజపరిచేవాడు.

1945-46 ప్రాంతంలో దాశరథికి కమ్యూనిస్ట్ లతొ అభిప్రాయభేదాలేర్పడ్డాయి. అప్పుడు దాశరథి హైదరాబాదు సంస్థానంలో బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వ స్థాపనకూ, భారతయూనియన్లో హైదరాబాద్ రాష్ట్రం విలీనం కావడానికీ, మహిళాధ్యమాన్ని సాగిస్తున్న 'స్టేట్ కాంగ్రెసులో చేరినాడు. స్వామి రామానందతీర్థ నాయకత్వంలో, జమాలావురం కేశవరావు, కొండా వెంకటరంగారెడ్డి, మాడపాటి హనుమంతరావు మొదలగువారితో కలసి,
స్వాతంత్య్రొద్యమంలో పాల్గొన్నాడు దాశరథి.

1947 ఆగస్టు 15 నాడు భారతదేశానికి స్వాతంత్య్రం సిద్ధించింది. కాని నిజాము మాత్రం, భారత యూనియన్ లొ
చేరక, తాను స్వతంత్రుడనని ప్రకటించుకొన్నాడు. అంతేకాదు &quot;భారత పతాకం హైదరాబాద్ సంస్థానంలో ఎగురువేయడం నేరం అని ప్రకటించినాడు. మరోవైపు రజాకార్లు, నిజాం అండదండలతో దుశ్చర్యలకు హింసాకాండకు పాల్పడ్డాడు. దానితో దాశరథి గుండె ప్రజ్వరిల్లింది. అజ్ఞాతవాసంలో మారువేషంలో ఉన్న, దాశరథి బాహాటంగా బయటకు వచ్చి నిజాం నిరంకుశత్వాన్ని నిరసించినాడు.
&lt;poem&gt;
“ఇదేమాట ఇదేమాట పదేపదే అనేస్తాను
జగత్తంత రగుల్కొన్న కృథాజ్వాల వృథాపోదు&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|118| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t39gu0w94vn6khg2jm5mabu1l84s3ib</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/140</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211318</id>
    <revision>
      <id>551898</id>
      <parentid>551141</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551898</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7685" sha1="fofl6ndg90mpkncckenzvkzxa7jwx8e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
అడుగడుగున ఎడద నెత్తు గడగడమని త్రాగినావు
పడతుల మానాలు ద్రోచి గుడగుడమని హుక్క త్రాగి
జడయక కూర్చుండినావు మజకట్టుక నిల్చినావు .
దగాకోరు బటాచోరు రజాకారు పోషకుడవు
వూళ్ల కూళ్లకగ్గిపెట్టి ఇళ్లన్నీ కొల్లగొట్టి
తల్లి పిల్ల కడుపుగొట్టి నిక్కిన దుర్మార్గమంత
నీ బాధ్యత నీ బాధ్యత
“వద్దంటే గద్దెనెక్కి పెద్దరికం చేస్తావా
మూడుకోట్ల చేతులు నీ మేడను పడదోస్తాయి మెడనే
విడదీస్తాయి
నీకు నిలుచు హక్కు లేదు నీకింకా దిక్కులేదు”
“చరిత్ర బొంగరం తిరిగి కిరీటాలు నేల కొరిగి
ధరాధిపుల నశిస్తుంటె బరాయెంనా నవాబా
పరక్రామంచూపేవా
&quot; దిగిపొమ్మని జగత్తంత నగారాలు కొడుతున్నది
దిగిపోవోయ్ తెగిపోవోయ్ తెగిపోవోయ్ దిగిపోవోయ్
ఇదేమాట ఇదేమాట పదేపదే అనేస్తాను&quot; అంటూ,&lt;/poem&gt;

&quot; ఓ నిజాం రాజు జన్మజన్మల బూజు&quot; అంటూ, ఉద్యమ కవితావేశమూర్తియై, దాశరధి సత్యాగ్రహానికి తలపడ్డాడు.
అప్పటిదాకా పొంచి ఉన్నపోలీసులు 'గార్ల' గ్రామంలో, దాశరథిని అరెస్టు చేసి, ఉద్యమ రహస్యాలను చెప్పుకొని
'రాణా' లో నిలబెట్టి కొరడాలతో కొట్టినారు. నిజాం ప్రభుత్వం దాశరథికి 16 నెలల కఠిన కారాగార శిక్షను విధించింది.
కొన్ని నెలలు వరంగల్ జైల్లో ఉంచి, తరువాత దాశరథిని నిజామాబాద్ సెంట్రల్ జైలుకు పంపింది నిజాం ప్రభుత్వం.
నిజామాబాద్ జైల్లో దాశరథి ముఖం కడుక్కునే బొగ్గుతో జైలు గోడ మీద
&lt;poem&gt;
&quot;ఓ నిజాము పిశాచమా! కానరాడు నిన్ను బోలిన
రాజుకు మాకెన్నటేని
తీగెలను తెంపి అగ్నిలో దింపినావు నా తెలంగాణ
కోటి రత్నాల వీణ&lt;/poem&gt;

అని రాస్తే జైలు అధికారులు తుడిచివేసినారు. అపుడు అదే జైల్లో ఉన్న త్యాగమూర్తి శ్రీ వట్టికోట ఆళ్వారుస్వామిగారు,
ఆ పద్యాన్ని మళ్లీమళ్లీ గోడమీద రాసేవారు.

నిజామాబాద్ జైల్లో, సున్నం, సిమెంటు కలిపిన, వడ్లగింజలున్న అన్నం, రొట్టెలనూ, భోజనం చేసిన ఫలితంగా
దాశరథి ఆరోగ్యం చెడిపోయింది. 1948 జనవరి 11 నాటి రాత్రి నిజామాబాద్ జైలు ఖైదీలపై రజాకార్లు దాడి జరిపిన
దుస్సంఘటన ఫలితంగా, దాశరథి తల పగిలింది ఎడమ భుజం ఎముక విరిగింది. చికిత్స కోసం దాశరథిని
హైదరాబాద్ చంచల్ గూడ సెంట్రల్ జైలుకు మార్చింది. ప్రభుత్వం. జైల్లో దాశరథి స్వామి రామానందతీర్ధను
దర్శించుకొన్నాడు. స్వామీజీ దాశరథి సాహసాన్ని ప్రశంసించినారు.

నిజాం, భారత యూనియన్ తొ కుదుర్చుకొన్న ఒడంబడికను ఉల్లంఘించిన ఫలితంగా 'పోలీసు చర్య జరిగింది. భారతసైన్యం 1948 సెప్టెంబర్ 13 నాడు హైదరాబాద్ లొనికి చొచ్చుకొనివచ్చింది. సెప్టెంబర్ 17 నాడు నిజాం లొంగిపోయినాడు. హైదరాబాద్ సంస్థానం విముక్తమైంది. దాశరథి జైలునుండి విముక్తుడైనాడు. తెలంగాణ స్వాతంత్య్ర సమరయోధుడైన దాశరధి లక్ష్యం నెరవేరింది. 'రుద్రవీణ' కావ్యాన్ని 'తెలంగాణ'కు అంకితం చేసి జన్మభూమి ఋణం తీర్చుకొన్నాడు దాశరథి.

&quot;నా తెలంగాణ తల్లి కంజాతవల్లి” - “నా తెలంగాణ కోటి అందాలజాణ” - “నా తెలంగాణసీమ సౌందర్యసీమ
“నా తెలంగాణ కోటి రత్నాల వీణ” అంటూ తెలంగాణ తల్లిని వేనోళ్లు ప్రశంసించిన తెలంగాణ ముద్దు బిడ్డడు
దాశరథి.

తెలంగాణ మూర్తితో ఆగకుండా దాశరథి తెలుగువాళ్ల సమైక్యాన్ని ఆశించి మహాంధ్రోదయానికి ఉద్యమించినాడు.
&lt;poem&gt;
&quot;పటు బాహుబలురైన ఆంధ్రుల
గత ప్రాశస్త్యముల్ పల్లె వే
యుటలో కొన్ని తరాలు దాటినవి;
పూర్వోదంతముల్ నేటి సం
కటముల్ దీర్పవుగాక; నాటి స్వలితాంగాధరమ్ము
లీనాటి కుం&lt;/poem&gt;

పటిలో బూడిద కప్పుకొన్నవి రగుల్పన్ లెమ్ము! వీరాంధ్రుడా!&quot; అంటూ వైతాళికుడై పొడి, ఆంధ్రులను
మేల్కొల్పినాడు. ఆతని ఆశయం నెరవేరింది. 1956 నవంబరు 1 నాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర అవతరణంతో -&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|119| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fofl6ndg90mpkncckenzvkzxa7jwx8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/141</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211319</id>
    <revision>
      <id>551901</id>
      <parentid>551142</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551901</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5494" sha1="h5zdvrzcgal8kpfd5zc05n2xciye0n7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
తెలంగాణాకూ విశాలాంధ్రకు మాత్రమే పరిమితుడైన కవి కాదు దాశరథి
&lt;poem&gt;
&quot; జండా ఒక్కటె మూడువన్నెలది; దేశంబొక్కటే భారతా
ఖండ సేతు హిమాలనలొర్వర; కవీట్కాండము లోనన్
రవీంద్రుండొక్కండె కవీంద్రు
దూర్జిత జగదుద్ధాలలో శాంతితో
దండోద్య ద్విజయుండు; గాంధి ఒకడే, తల్లీ!
మహాభారతీ!&quot; 
అని పల్కిన అఖిల భారతజాతీయ మహాకవి దాశరథి.
&quot;నా కులమద్దియో యెఱుగ నా మతమెయ్యదియో
యెఱుంగగా
లేక దశాబ్దముల్ గడచె, లేళ్లది యేళ్లది రాళ్లదే కులం
బాకులమే మదీయము” అంటూ కులాతీత,
మానవతను చాటిన విశ్వకవి దాశరథి.
&quot;తెలంగాణలోని కోటి ధీరుల గళధ్వనినే గాక
అలాగోళమందుండెడి ఎల్లరి శబ్దాన్ని నేను
నా పేరు ప్రజాకోటి నా ఊరు ప్రజావాటి” అని
చాటగలగిన ప్రపంచ ప్రజాకవి దాశరథి.&lt;/poem&gt;

'అగ్నిధార' మొదలు 'నేత్రపర్వం' దాకా ముప్పైకిపైగా, గ్రంథాలు రచించినారు దాశరథి. 200కు పైగా చలన
చిత్రగీతాలు రాసినాడు దాశరథిని గూర్చి అనేక విశ్వ విద్యాలయాల్లో పరిశోధనలు జరిగినవి. అతని రచనలు
అనేక భాషలలోనికి అనువాదితమైనాయి. తెలుగులో గజల్ రుబాయీ ప్రక్రియలను, ప్రప్రథమంగా ప్రవేశపెట్టిన ప్రయోక్త
దాశరథి మహాకవే.

'జాతీయోద్యమ రథసారథిగా భారత ప్రధానమంత్రి శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీ చేతుల మీదుగా తామ్రపత్ర సన్మానాన్నీ, అప్పటి ఉపరాష్ట్రపతి శ్రీ ఆర్. వెంకట్రామన్ గారి చేతుల మీదుగా సన్మానాన్ని అందుకొన్నాడు దాశరథి. 'కళాప్రపూర్ణ', 'డి.లిట్' వంటి గౌరవ పట్టాలతో వివిధ విశ్వవిద్యాలయాలు దాశరథిని సన్మానించినవి. అమెరికా
తెలుగు వాళ్లు 'ఆంధ్ర కవితాసారథి'గా సన్మానించారు. ఒంగోలు 'గండపెండేరం' తొడిగి సన్మానించింది. వరంగల్లు
దాశరథికి స్వర్ణోత్సవం చేసింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1977లో ఆస్థానకవిగా నియమించి సన్మానించింది. అనేక
దేశాలలో పర్యటించి, దాశరథి తెలుగుభాషా సాహిత్య సంస్కృతులను గూర్చి ప్రసంగించినాడు.

1983లో అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం, ఆస్థానకవి పదవిని రద్దు చేయడంతో దాశరథి కలతపడ్డాడు. ఆ కలత
అనారోగ్యానికి దారి తీసింది. 1987 నవంబరు 5వ తేదీనాడు ఉదయం 11 గం.లకు శాశ్వతంగా కన్నుమూసినాడు.
దాశరథి.

బ్రతికినంతకాలం అవిశ్రాంతంగా తిమిరంతో సమరం జరిపిన, దాశరథి హఠాన్మరణానికి సాహిత్యలోకం స్వాతంత్య్ర
సమరయోధుల సంఘం కన్నీరుమున్నీరుగా విలపించి నివాళులర్పించింది.

“నల్లని చీకట్ల మీద నవకాంతి కవితలు&quot; రాసిన దాశరథి &quot;జ్వాలా లేఖిని ఆరిపోదు&quot; &quot;అందులోని &quot;జ్వాలాలేఖిని
చైతన్యమడీ పంకం ఇంకిపోదు”

:కాలాన్ని గెలిచిన ఘనవిజేత దాశరథి.
:తెలంగాణ వైతాళిక కవినేత దాశరథి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|120| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h5zdvrzcgal8kpfd5zc05n2xciye0n7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/142</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211320</id>
    <revision>
      <id>551904</id>
      <parentid>551143</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551904</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5833" sha1="9fps8t5nfm5elz6apkvidetjj9qr379" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''36' దాశరథి రంగాచార్య '''&lt;/p&gt;}}
{{right|-డా॥ వి. జయప్రకాష్}}

అక్షర వాచస్పతి డాక్టర్ దాశరథి రంగాచార్య అనగానే ఊర్ద్వపుండ్రాలు ధరించిన సంప్రదాయ రూపం, ఆ రూపం వెనకాల ఉన్న మార్క్సిస్టు దృక్పథం వెంటనే స్ఫురణకు వస్తాయి. తెలంగాణ ఉద్యమం, చరిత్ర, ప్రజల జీవితం, సాహిత్యం, సంస్కృతి. ఇలా తెలంగాణాకు సంబంధించి ఏ విషయం గురించి ఆలోచించినా తప్పకుండా రంగాచార్య రచనలు స్పృశించాల్సిందే. ఆయన జీవితం, సాహిత్యం తెలంగాణాతో అంతగా పెనవేసుకుపోయాయి.

దాశరథి రంగాచార్య జీవితం భిన్న వైరుధ్యాల నిలయం. ఆయనను చూస్తే, నిజాం నవాబుకు వ్యతిరేకంగా సాగిన పోరులో తుపాకీ పట్టి పోరాటం చేశారని, ఆయన నుదిటిపై కనిపించే తిరునామాలు చూసి ఆయనొక మార్క్సిస్టు
అని ఎవరూ అనుకోరు. కానీ, ఆయన విప్లవశక్తికి ప్రతీక. రంగాచార్య మర్క్సిజాన్ని ఎంతగా ప్రేమిస్తారో, సంప్ర
దాయాన్ని అంతగా ఇష్టపడతారు. తెలుగు సాహిత్యానికి నిక్కమైన నీలాల్లాంటి నవలలు అందించిన రంగాచార్య,
అదే చేత్తో రామాయణ, భారత, భాగవతాలు, వేదాలు, ఉపనిషత్తులు తెలుగు జాతికి అందించారు. భిన్న ప్రక్రియల్లో
రచనలు చేసి తెలుగు సాహితీ క్షేత్రాన్ని సుసంపన్నం చేశారు. భిన్నత్వంలో ఏకత్వం అనే భారతీయ దృక్పథానికి నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలిచిన దాశరథి రంగాచార్య... స్వాతంత్య్ర సమర యోధుడిగా, అక్షర వాచస్పతిగా ప్రజల హృదయాల్లో పీరం వేసుకున్నారు.

ప్రముఖ కమ్యూనిస్టు యోధుడు చండ్ర రాజేశ్వరరావు చేత &quot;ఆంధ్రగోర్కీ&quot;గా ప్రశంసించబడిన దాశరథి రంగాచార్య
1928 ఆగస్టు 24న పూర్వపు వరంగల్ జిల్లాలోని చినగూడూరులో జన్మించారు. కవితా ప్రపంచంలో లబ్ధప్రతిష్టులైన దాశరథి కృష్ణమాచార్య వీరి అగ్రజుడు. రంగాచార్య సనాతన సంప్రదాయ కుటుంబ వాతావరణంలో పెరిగారు. ఇతరుల నీడ పడితే మైల పడిపోతాం అన్నంత ఛాందసం. మడి కట్టుకుంటే తెలుగు మాట్లాడకూడదు. స్కూల్లో ఉర్దూ తప్ప తెలుగు ఉండదు. ఇంటా, బయటా తెలుగుపై అంత చిన్నచూపు, నిరాదరణ ఉన్నా, దాశరథి సోదరులు ఇద్దరికి తెలుగు భాషపై ఎనలేని మమకారం ఏర్పడింది. రంగాచార్య వచన రచనను చేపట్టి, కాల్పనిక, సాంప్రదాయ సాహిత్య సృష్టిలో అనితర సాధ్యమైన స్థాయికి చేరుకున్నారు.

&quot;పువ్వు పుట్టగానే పరిమళిస్తుంది&quot; అనే నానుడి రంగాచార్య జీవితంలో నిజమయింది. ఆయనలోని తిరుగబాటు తత్త్యం, అన్యాయానికి ఎదురు తిరిగే స్వభావం చిన్నతనంలోనే బయటపడింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో వచ్చిన వందేమాతర ఉద్యమం, నిజాం రాజ్యంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు పాకింది. అప్పుడు రంగాచార్య పాఠశాల ప్రార్ధన సమయంలో వందేమాతరం చదివి ఉపాధ్యాయుల చేతిలో దెబ్బలు తిన్నారు. ఆరవ తరగతిలో ఉండగా నిజాం నవాబు విధించిన యూనిఫారంలో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|121| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9fps8t5nfm5elz6apkvidetjj9qr379</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/143</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211321</id>
    <revision>
      <id>551907</id>
      <parentid>551144</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551907</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8984" sha1="cmj2wtfglbkt5a7wucmkhzxtlgtd611" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
కుచ్చుటోపికి బదులు గాంధీ టోపి పెట్టుకుంటామని స్కూల్లో విద్యార్థుల చేత సమ్మె చేయించి విజయం సాధించారు.
కానీ, పాఠశాల నుంచి బహిష్కరణకు గురయ్యారు. దాంతో ఆయన చదువు ఆరోతరగతితో ఆగిపోయింది. ఆ కాలంలో
అందరిలాగే రంగాచార్యను కూడా వామపక్ష భావజాలం ఆకర్పించింది. గ్రామాల్లో తిరిగి ప్రజలను ఆంధ్రమహాసభలో
చేర్చించారు. పిల్లలకు పాఠాలు చెప్పారు. వయోజనులకు రాత్రి పాఠశాలలు నడిపారు. తహసీల్దార్ ను ఎదిరించి
గ్రామంలోకి పత్రిక తెచ్చారు. ఆ కాలంలోనే మార్క్సిస్టు సాహిత్యాన్ని విపరీతంగా చదివారు. తర్వాత తెలంగాణా
రైతాంగ పోరాటం సాయుధ రూపు తీసుకొని ఉధృత మవడంతో, రంగాచార్య కూడా అండర్ గ్రౌండ్లు వెళ్లిపోయారు. తుపాకీ పేల్చడంలో శిక్షణ తీసుకున్నారు. పోలీస్ యాక్షన్ తర్వాత ఉద్యమం నుంచి బయటకు వచ్చారు.
స్వాతంత్య్రం తర్వాత ప్రజలను పీడించిన దొరలే, ఖద్దరు, గాంధీ టోపీ ధరించి రాజకీయ నాయకులుగా అవతార
మెత్తారు. రంగాచార్య వారి మధ్య ఇమడలేకపోయారు. స్వయంకృషితో చదువుకొని 1951లో ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో
ప్రవేశించారు. తర్వాత 1957లో సికింద్రాబాద్ మునిసిపల్ కార్పోరేషన్లో అనువాదకులుగా చేరి, 1988లో అసిస్టెంట్
కమిషనర్ హెూదాలో పదవీ విరమణ పొందారు.

వట్టికోట ఆళ్వార్స్వమి తెలంగాణా పోరాటచరిత్రను నవలలుగా రాయాలనుకున్నారు. ఆ క్రమంలో మొదటి నవల
“ప్రజల మనిషి”ని వెలువరించారు. &quot;గంగు&quot; రాస్తుండగా ఆళ్వార్ స్వామి చనిపోయారు. దాంతో అది అర్థాంతరంగా
ఆగిపోయింది. ఆళ్వార్ స్వామి వదిలి వెల్లిన ఉద్యమాన్ని ఎవరూ తలకెత్తుకోలేదు. చివరికి రంగాచార్య తనదైన
పద్ధతిలో తెలంగాణా ప్రజల జీవన చిత్రణ కోసం నవలా రచనకు పూనుకున్నాడు. ఒక ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకున్నారు.
నవలా రచనకు సంబంధించి పుస్తకాలు అధ్యయనం చేశారు. మొదటి నవల &quot;చిల్లర దేవుళ్లు&quot; వెలువరించారు. తెలంగాణా గురించి తెలంగాణా మాండలికంలో రాసిన నవల కావడంతో విశేష ఆదరణ పొందింది. మొదటి నవలకే
ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ బహుమతి పొందారు. రంగాచార్య &quot;చిల్లర దేవుళ్లు&quot; చలనచిత్రంగా కూడా వచ్చింది.
'చిల్లరదేవుళ్లు'లో 1988కి పూర్వపు తెలంగాణా ప్రజల జీవనాన్ని చిత్రిస్తే, తెలంగాణా సాయుధ పోరాటంలో స్వర్ణయుగం లాంటి 1942-48 కాలాన్ని &quot;మోదుగుపూలు వర్ణిస్తుంది. రంగాచార్య గార్లలో నిర్వహించిన పోరాట చిత్రణమే 'మోదుగుపూలు' నవల ఇతివృత్తం. నిజాం రాజ్యంలో ఉండే నామమాత్రపు హక్కులు కూడా ఉందని ఒక జాగీరులో, ఉద్యమ నిర్మాణం, అది ఎదిగిన తీరు, ప్రజలు ఏకమై తహసీల్దారును హతమార్చిన సంఘటనలు, కోయ ప్రజల జీవన విధానం, వారి అమాయకత్వం, ఉద్యమంలో భాగస్వాములు కావడం కన్నులకు కట్టినట్టు చిత్రించారు. రంగాచార్య స్వాతంత్య్ర్ం తర్వాత సుమారు రెండు దశాబ్దాల సుదీర్ఘ కాలాన్ని 'జనపదం' నవలలో చిత్రించారు. నగర సమస్యల ఇతివృత్తంతో 'మాయా జలతారు' రాశారు. భారతదేశంలో సామ్యవాద స్థాపన జరుగుతుందన్న ఆశలను, ఆశయాలను 'రాస్తున్నది ఏదినిజం?' నవలలో చిత్రించారు. “మానవత” నవలలో “మతాలు వెలసిపోయే రంగులు, మానవత నిరంతరం నిలిచి ఉండే ఘనత” అనే సందేశం ఇస్తారు. ఒక బ్రాహ్మణునికి, ఒక హరిజనునికి మధ్య స్నేహాన్ని కల్పించి, మానవత్వం దైవత్వానికి అతి దగ్గరని &quot;శరతల్పం&quot; నవలలో నిరూపించారు. స్వాతంత్య్రం తర్వాత కూడా ఆ స్వాతంత్య్రపు వెలుగు ప్రసరించని గ్రామాలు ఎలా దోపిడీకి గురయ్యాయో, ఆ దోపిడీలో ప్రజల విషాద జీవితాలు, టీచరమ్మ నుంచి చైతన్యం పొంది గ్రామస్తులు తిరగబడి విజయం సాధించడం &quot;పావని&quot; నవల చిత్రిస్తుంది. వీటి తర్వాత రంగాచార్య దృష్టి సంప్రదాయ సాహిత్యంపై పడింది. భారతం, వేదాలు, ఉపనిషత్తులు అనువదించిన తర్వాత మళ్లీ నవలా రచనకు ఉపక్రమించారు రంగాచార్య, ప్రపంచీకరణ, పారిశ్రామికీకరణ ప్రభావంతో మరణం వైపు పయనిస్తున్న ప్రజలను అమృతం వైపు పయనింపజేసే “అమృతంగమయ” నవలను రాశారు. ఇందులో భారతీయ తాత్వికత, దాని గొప్పదనం, ఆంగ్లేయులు దాన్ని ధ్వంసం చేసిన విధానం, భారత సంప్రదాయాన్ని రక్షించుకోవాల్సిన అవసరం తదితర విషయాలు చిత్రించారు.

రంగాచార్య మొత్తం 9 నవలలు రాశారు. వీటిలో చిల్లరదేవుళ్ళు, మోదుగుపూలు, జనపదం నవలలు పిరియాడిక్ నవలలు కావడంతో ఒక నవల ముగింపు మరో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|122| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cmj2wtfglbkt5a7wucmkhzxtlgtd611</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/144</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211322</id>
    <revision>
      <id>551908</id>
      <parentid>551145</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551908</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8825" sha1="hctwjfrbx381ok14d2uizjq8rehg7n4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
నవలకు ప్రారంభం అవుతుంది. నవలల్లో ఇతివృత్తంతో పాటు, తెలంగాణా మాండలిక ప్రయోగం కూడా రంగాచార్యకు మంచిపేరును సంపాదించి పెట్టింది. విషయ నివేదనకు సాధారణ భాషనే వాడినా, పాత్రలు వారి వారి సాంఘిక నేపథ్యాన్ని బట్టి మాట్లాడే భాష వేర్వేరుగా ఉంటుంది. ఇలా ఉండడంవల్ల నవల చాలా సహజంగా సాగుతుంది. సంఘటనలు, సంభాషణలు హృదయానికి హత్తుకుంటాయి.

రంగాచార్య అనగానే నవలా రచనే గుర్తొస్తుంది. కానీ నవలల కంటే ముందే, ముప్పై మూడేళ్ల వయసులోనే ఆయన
“శ్రీమద్రామాయణము” రచించారు. కాలక్రమంలో వాల్మీకి రామాయణంలో చోటుచేసుకున్న అవాల్మీకాలు లేకుండా
అచ్చంగా వాల్మీకి ప్రొక్షమైన రామాయణాన్ని తెలుగువారికి వచనంలో అందించారు. రంగాచార్య అంత చిన్న
వయస్సులోనే రామాయణాన్ని అధ్యయనం చేసిన తీరును, రాసిన విధానాన్ని విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, ఆచార్య
దివాకర్ల వేంకటావధాని వంటి ఉద్ధండులు కొనియాడారు. రామాయణంలో అక్కడక్కడా రాసిన రంగాచార్య
విమర్శనాత్మక అభిప్రాయాలు పఠితులను ఆలోచించేలా చేస్తాయి. వారికి అపరిమితమైన జ్ఞానాన్ని అందిస్తాయి.
రామాయణం తర్వాత &quot;శ్రీమద్భాగవతం&quot; రాశారు. ఈ రచనలో వ్యాసున్ని అనుసరించినా, పోతన పద్యాల రుచిని
పాఠకులకు చూపించారు. &quot;సీతాచరితం&quot; పేర మరోసారి రామాయణాన్ని రాశారు. హరివంశ సహిత &quot;మహాభారతము”
రచించారు. రామాయణ, భారత, భాగవతాలు రాసిన తర్వాత ఇక భారతీయ సంప్రదాయ సాహిత్యంలో హిమవదున్నతమైన నాలుగు వేదాలను ఎంతో శ్రమించి తేట తెలుగు వచనంలో అందించారు. వేదం బ్రాహ్మణులు అందులోనూ పురుషులకే పరిమితం, బ్రాహ్మణేతరులు, స్త్రీలు వేదం చదవరాదని నిషేదం విధించారు. పాశ్చాత్య విద్వాంసులేమో వేదాన్ని తమ దృక్పథంతో వ్యాఖ్యానించారు. ఈ నేపథ్యంలో రంగాచార్య &quot;ప్రజలకు వేదం&quot; అనే నినాదంతో వేద ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించి, విజయవంతంగా పూర్తి చేశారు. కోట్ల నిధులున్న ధర్మసంస్థలు కూడా ఆలోచన చేయలేని దానిని,ఒక్కచేతితోచేసి చూపించారు. వేదావిష్కరణోత్సవంలో ఒక స్త్రీకి, ఒక దళిత యువకుడికి వేద ప్రతులు అందించారు. వేదాల తర్వాత పది ఉపనిషత్తులు, ఋగ్వేద శాంఖాయన బ్రాహ్మణము, ఋగ్వేద ఇతరయ బ్రాహ్మణము, వేదం జీవననాదం - పరిచయం, వేదం జీవననాదం - ఋగ్వేద పరిచయం, మానస తిరుప్పావై, తాను దర్శించిన దేశంలోని యాత్రా స్థలాల విశేషాలతో &quot;యాత్రా జీవనం&quot; రచించారు. రంగాచార్య జీవిత చరమాంకంలో 'ఉపదేశగీత' పేరుతో రాసిన భగవద్గీత ఆయన మరణానంతరం ప్రచురిత మయింది. రంగాచార్య రచించిన సాంప్రదాయ గ్రంథాలు ఉబుసుపోక చదువుకునే పారాయణ గ్రంథాలు మాత్రం కాదు. అవి విమర్శకుల మెదడుకు సైతం పదును పెడతాయి. పాఠకుడికి జ్ఞాన కాంతులు ప్రసాదిస్తాయి.

ఆయన రాసినవన్ని ఉద్గ్రంథాలే. అయితే, రంగాచార్య కథ చెప్పి వదిలేయలేదు. సాహిత్యంలో తనకున్న పరిజ్ఞానం,
ప్రపంచ జ్ఞానంతో ఆ కథకు సంబంధించి పూర్వాపరాలు, మంచిచెడులు చర్చించారు. ఈ విధానాన్ని 'శ్రీమద్రామాయణము' తో ప్రారంభించారు. అయితే తర్వాతి రచనల్లో తన అభిప్రాయాలకు &quot;ఆలోచనామృతము” అనే పేరు పెట్టారు. ఆయన వ్యాఖ్య నిజంగా అమృత ప్రాయమైన ఆలోచనలు కలిగిస్తుంది. పాతను కొత్తతో మేళవించి చూపుతుంది. భారతీయ తాత్వికతను ఎలా అర్థం చేసుకోవాలో వివరిస్తుంది. ప్రాచీన సాహిత్యమంతా పుక్కిటి పురాణాలు
కావనీ, మానవజాతిని మహోన్నత దిశగా తీసుకొనిపోయే అమృతత్త్వం అందులో ఉందని నిరూపిస్తుంది.

రంగాచార్య జీవితానికి, అనువాదాలకు విడదీయని బంధం ఏర్పడింది. ఆయన చాలా చిన్నతనంలోనే వారి తండ్రి నిర్వహించిన “దాశరథి&quot; పత్రిక కోసం ద్రావిడ గ్రంథాలు అనువదించారు. తర్వాతి కాలంలో ఆయన సాహితీ జీవితం అనువాదంతోనే ప్రారంభం అయింది. కోల్కతాలో వచ్చిన కరువు రక్కసి గురించి ప్రఖ్యాత భారతీయ ఆంగ్ల రచయిత భవానీ భట్టాచార్య రాసిన నవల “He Who Rides A Tiger&quot;&quot;ను &quot; దేవుని పేరిట&quot; పేరుతో తెలుగులో అనువదించారు. ఆ నవలను వట్టికోట ఆళ్వార్ స్వామి దేశోద్ధారక గ్రంథమండలి తరుపున ప్రచురించారు. తెలుగు కథలను ఉర్దూలోకి &quot;తెలుగు అఫ్సానే” పేర అనువదించారు. ప్రముఖ ఉర్దూ కవయిత్రి జీలానీ బాను కథలను “కేదారం” పేరుతో తెలుగులోకి అనువదించారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|123| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hctwjfrbx381ok14d2uizjq8rehg7n4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/145</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211323</id>
    <revision>
      <id>551909</id>
      <parentid>551146</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:13:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551909</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8558" sha1="32kshsx45p29mnfe4vi8rdp3jv1mpy5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
ఉర్దూ నవల &quot;ఆమ్రానాన్ ఆదా'ను తెలుగులోకి అనువదించారు.

రంగాచార్య తొలినాళ్లలో పిల్లలకోసం వివేకానందుడు, మహాత్ముడు కాళిదాసు మూడు నాటకాలు, శ్రీవేంకటేశ్వర లీలలు అనే పుస్తకాలు రచించారు. ఈ పుస్తకాలు పిల్లల కోసమే అయినా, పూర్తి సమాచారాన్ని ఇస్తాయి. పిల్లలతోపాటు పెద్దలకు ఎంతో ఉపయోగకరంగా ఉంటాయి. ఇక 1962లో భారత్ పై చైనా దాడిచేసినప్పుడు, తెలుగులో వెలువడిన కవితలను “రణభేరి” పేర తెలుగులోకి అనువదించి ప్రచురించారు. రంగాచార్య రచనల్లో దేహదాసు ఉత్తరాలు', 'జనరంగం' శతకం స్వాతంత్య్రం పొందిన తొలినాళ్లలో ప్రజల జీవన విధానాన్ని, మారుతున్న సామాజిక వ్యవస్థను, పతనమవుతున్న విలువలను చిత్రిస్తాయి. ఇక రంగాచార్య 21 కథల సంకలనం &quot;నల్లనాగు&quot; సమకాలీన సమాజంలోని భిన్న పార్శ్యాలను చిత్రిస్తుంది. వీటితోపాటు &quot;ప్రేమ చంద్ జీవితం - సాహిత్యం&quot;, &quot;మానవ కవిత.. &quot;అభిజ్ఞాన శాకుంతలం&quot; శతాబ్ది, శ్రీరామానుజ చరితామృతమ్, శ్రీశంకర చరితామృతమ్, బుద్ధభానుడు, రామాయణం పాత్రలు, భారతంలోని సూక్తులు, వివిధ కవుల గురించిన వ్యాసాలు, ఆయా పత్రికలకు రాసిన వ్యాసాలు రంగాచార్య అక్షర సృష్టిలో భాగంగా ఉన్నాయి.

రంగాచార్య రచనల్లో ప్రత్యేకంగా పేర్కొనవలసిన మరొక రచన &quot;జీవనయానం”. అది రంగాచార్య జీవిత కథ. 'జీవనయానం'లో రంగాచార్య తన జీవితంతోపాటు, ఏడు దశాబ్దాల తెలుగుజాతి జీవితాన్ని చిత్రించారు. స్వతంత్ర
పోరాటం, తెలంగాణాలో సాంస్కృతిక చైతన్యం, ఆంధ్రమహాసభ పోరాటాలు, రజాకార్ల దౌష్ట్యం, కమ్యూనిస్టుల
సారథ్యంలో తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం, ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణ, ప్రత్యేక తెలంగాణా, రాజకీయాలు, విద్యావ్యవస్థ
కార్మిక సంఘాలు, సాహితోద్యమాలు, సాహితీ సంస్థలు...ఇలా ఒకటేమిటి మొత్తం తెలుగు ప్రజల ఏడు దశాబ్దాల
సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ, చారిత్రక, ఆధ్యాత్మిక స్థితిగతుల్లో వచ్చిన మార్పులకు 'జీవనయానం' అద్దంపడుతుంది. సంఘటనలు పేర్కొని వదిలేయకుండా, దాని పూర్వాపరాలు చర్చించడ, చూచాయగా కాకుండా తేదీలతో సహా కచ్చితమైన సమాచారాన్ని అందించడం రంగాచార్య ప్రత్యేకత. ఇక సందర్భోచితంగా ప్రయోగించే శ్లోకాలు, పద్యాలు, ఉర్దూ కవితలు, సామెతలు పాఠకులకు రసవిందును చేస్తాయి. అన్ని అంశాలు చెప్పాల్సి వచ్చినా. ఎక్కడా కృతకంగా అనిపించదు. నల్లేరు మీద నడకలా సాగిపోతుంది రచన.

మహా రచయిత డాక్టర్ దాశరథి రంగాచార్యను వాల్మీకి, వ్యాసుడు, కాళిదాసు, గోర్కీ, ప్రేమ్చండ్ల మేలు కలయికగా
చెబుతారు. వారిలోని రచనా విశిష్టతలు, పాత్ర పోషణ, వర్ణనా ప్రియత్వం, మార్క్సిస్టు దృక్పథాన్ని వంటబట్టించు
కున్నారు. ఆ ప్రభావం రంగాచార్య రచనలపై కనిపిస్తుంది. ఆయన శైలి చదివిస్తుంది. రక్తి కట్టిస్తుంది. బొమ్మకు
కళ్లముందు ఆడిస్తుంది. ఆయన రచనలోని ప్రతి పేజీ పాఠకుడిని కట్టి పడేస్తుంది. ఏ పేజీ తెరచి చదివినా, అలా
సాగిపోతాడు పాఠకుడు. పుస్తకం మధ్యలో మూయడానికి మనసొప్పదు. అంత ఆత్మీయంగా ఉంటుంది రంగాచార్య
శైలి. జీవనది ప్రవాహంలా సాగే ఆయన రచనలో అంత మహత్తు ఉంటుంది.

ఒక రచయిత చేతిరాతలో 38వేల పేజీలు, ప్రచురణలో 17వేల పేజీలు రాయడం అనన్య సామాన్యం, నభూతో నభవిష్యతి. ఆయనొక విశ్వమానవుడు. తన రచనల ద్వారా ఉద్యమాల ద్వారా విశ్వమానవ శ్రేయస్సును కాంక్షించాడు. మార్క్సిస్టు భావజాలంతో సంప్రదాయంలో ఆధునికతను, అభ్యుదయాన్ని దర్శించారు. రంగాచార్య చివరి వరకు అదే దృక్పథంతో రచనలు చేశారు. సుదీర్ఘమైన సాహితీ జీవితానికి స్వస్తివాచకం పలుకుతూ రంగాచార్య జూన్ 8, 2015న తనువు చాలించారు. ఆ మహారచయితకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం, రచయితలు, ప్రజలు ఘనమైన
వీడ్కోలు పలికారు.

తెలంగాణా సాయుధ పోరాటంలో స్వయంగా పాల్గొన్న ఉద్యమకారుడిగా, ఆనాటి చరిత్రను ప్రజల జీవితాలను
గ్రంథస్థం చేసిన నవలాకారుడుగా, తెలంగాణ భాషకు కావ్య గౌరవం కలిగించిన రచయితగా.. వేదాలను, ఉపనిషత్తులను, రామాయణ, భారత, భాగవతాలను ప్రజల భాషలో అందించిన అభినవ వ్యాసుడిగా దాశరథి రంగాచార్య ప్రజల గుండెల్లో కలకాలం నిలిచిపోతారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|124| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>32kshsx45p29mnfe4vi8rdp3jv1mpy5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/146</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211324</id>
    <revision>
      <id>551910</id>
      <parentid>551147</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:22:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551910</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5714" sha1="ngsea2ytnxwk5xrg56ozv4v6cml6x6t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''37. దేవులపల్లి రామానుజరావు '''&lt;/p&gt;]]
{{right|-దేవులపల్లి ప్రభాకరరావు}}

ఆధునిక తెలుగు వాఙ్మయ, సారస్వత రంగాలలో, సాహిత్యవేత్తలలో, భాషా సేవకులలో అద్వితీయుడు దేవులపల్లి రామానుజరావు సారస్వతి సేవను నిరంతర, నిర్విరామ తపస్సుగా భావించి, తెలుగు వాఙ్మయ విలాసానికి తన అమూల్య జీవితాన్ని అంకితం చేసిన మహనీయుడు దేవులపల్లి రామానుజరావు. ఆధునిక తెలంగాణ వైతాళికుల
శ్రేణిలో ఆయన నిశ్చయంగా అగ్రగణ్యుడు. ఆధునిక తెలంగాణ నిర్మాతలలో, తెలుగు సారస్వత ఆధునిక సౌధం
నిర్మాణంలో రామానుజరావు ముఖ్యుడు. ముందు నిలిచినవాడంటే అతిశయోక్తి కాదు. తెలుగు సారస్వతం పట్ల
ఆయన ప్రేమాభిమానాలు అపారమయినవి తాను చదివింది విజ్ఞానశాస్త్రం, అర్థశాస్త్రం, రాజకీయ శాస్త్రం, న్యాయ
శాస్త్రాలని, అభిరుచితో పరించింది మాత్రం తెలుగు సాహిత్యమని రామానుజరావు అన్నాడు. సిరిగల ఇంటిలో
పుట్టి, తెలుగేతరమయిన చదువులు చదివి, తెలుగు, సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి అంకితమయిన వారు
రామానుజరావు గారని, ఆయన వంచని తల, చాచని చేయి, మోమాటము లేని మాట తీరున్న అభిమానధనుడని
ప్రస్తుతించిన పెద్దలున్నారు.

నాటి ఓరుగల్లు, నేటి వరంగల్లు రామానుజరావు గారి పుట్టినిల్లు, వరంగల్లు పట్టణంలోని ఒక సంపన్న భూస్వామి
కుటుంబంలో 1917 ఆగస్టు 25వ తేదీన రామానుజరావు జన్మించారు. ఆయన తల్లిదండ్రులు దేవులపల్లి అండాళమ్మ,
వేంకటాచలపతిరావు. హనుమకొండ కోర్టులో న్యాయవాదిగా, సారస్వత ప్రియుడుగా, సాహిత్యవేత్తగా, కవిగా, వరంగల్లు శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషానిలయం పోషకుడుగా ప్రసిద్ధి పొందిన వేంకటాచలపతిరావు నూరు సంవత్సరాల కిందట వరంగల్లు పట్టణ సామాజిక, సాంస్కృతిక జీవనంలో ప్రముఖుడు. అన్ని వర్గాల వారికి, విభిన్న సైద్ధాంతిక దృక్పథాల వారికి ఆయన ఆప్తుడు. సారస్వతి, సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక, సమన్వయవాద వాతావరణంలో, భక్తిపరులు, సాహిత్య ప్రియులు అయిన తల్లిదండ్రుల ఒడిలో, బడిలో రామానుజరావు బాల్యం గడిచింది. ఆయన చదివింది హనుమకొండ లోని ఇంగ్లీష్ మీడియం పబ్లిక్ స్కూలు, ఆ రోజుల్లో తెలంగాణలోని ఒకే ఒక పబ్లిక్ స్కూల్ అది.వరంగల్లు మట్టెవాడ లోని ఇంటినుంచి హనుమకొండ స్కూలుకు రామానుజరావు గుర్రపుటాంగాలో వెళ్ళేవాడు. ప్రాచీన ఏకశిలానగరం, ఓరుగల్లు చారిత్రక వైభవం, ప్రశస్తి రామానుజరావును బాల్యం నుంచే ఉత్తేజపరిచాయి. అనంతర జీవితంలో ఆయన రాసిన ఒక కవితలోని వాక్యాలు  ఇవి: ఆయన అంటారు .
&lt;poem&gt;
&quot;కాబోలు నియ్యది కాకతీయులోకపు
కరకు నెత్తుట కత్తి కడుగుచోటు
కాబోలు నీ ద్వార కల్యాణవేదిక
అలికి ముగ్గులు పెట్టి తెలుగు పడుచు
కాబోలు నీ జీర్ణ కమనీయ సౌధాన&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|125| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ngsea2ytnxwk5xrg56ozv4v6cml6x6t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551911</id>
      <parentid>551910</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551911</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5714" sha1="ph2e5s1bgadzns23ay2xe0f76qpe3oh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
{{center|{{p|fs150}}'''37. దేవులపల్లి రామానుజరావు '''&lt;/p&gt;}}
{{right|-దేవులపల్లి ప్రభాకరరావు}}

ఆధునిక తెలుగు వాఙ్మయ, సారస్వత రంగాలలో, సాహిత్యవేత్తలలో, భాషా సేవకులలో అద్వితీయుడు దేవులపల్లి రామానుజరావు సారస్వతి సేవను నిరంతర, నిర్విరామ తపస్సుగా భావించి, తెలుగు వాఙ్మయ విలాసానికి తన అమూల్య జీవితాన్ని అంకితం చేసిన మహనీయుడు దేవులపల్లి రామానుజరావు. ఆధునిక తెలంగాణ వైతాళికుల
శ్రేణిలో ఆయన నిశ్చయంగా అగ్రగణ్యుడు. ఆధునిక తెలంగాణ నిర్మాతలలో, తెలుగు సారస్వత ఆధునిక సౌధం
నిర్మాణంలో రామానుజరావు ముఖ్యుడు. ముందు నిలిచినవాడంటే అతిశయోక్తి కాదు. తెలుగు సారస్వతం పట్ల
ఆయన ప్రేమాభిమానాలు అపారమయినవి తాను చదివింది విజ్ఞానశాస్త్రం, అర్థశాస్త్రం, రాజకీయ శాస్త్రం, న్యాయ
శాస్త్రాలని, అభిరుచితో పరించింది మాత్రం తెలుగు సాహిత్యమని రామానుజరావు అన్నాడు. సిరిగల ఇంటిలో
పుట్టి, తెలుగేతరమయిన చదువులు చదివి, తెలుగు, సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి అంకితమయిన వారు
రామానుజరావు గారని, ఆయన వంచని తల, చాచని చేయి, మోమాటము లేని మాట తీరున్న అభిమానధనుడని
ప్రస్తుతించిన పెద్దలున్నారు.

నాటి ఓరుగల్లు, నేటి వరంగల్లు రామానుజరావు గారి పుట్టినిల్లు, వరంగల్లు పట్టణంలోని ఒక సంపన్న భూస్వామి
కుటుంబంలో 1917 ఆగస్టు 25వ తేదీన రామానుజరావు జన్మించారు. ఆయన తల్లిదండ్రులు దేవులపల్లి అండాళమ్మ,
వేంకటాచలపతిరావు. హనుమకొండ కోర్టులో న్యాయవాదిగా, సారస్వత ప్రియుడుగా, సాహిత్యవేత్తగా, కవిగా, వరంగల్లు శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషానిలయం పోషకుడుగా ప్రసిద్ధి పొందిన వేంకటాచలపతిరావు నూరు సంవత్సరాల కిందట వరంగల్లు పట్టణ సామాజిక, సాంస్కృతిక జీవనంలో ప్రముఖుడు. అన్ని వర్గాల వారికి, విభిన్న సైద్ధాంతిక దృక్పథాల వారికి ఆయన ఆప్తుడు. సారస్వతి, సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక, సమన్వయవాద వాతావరణంలో, భక్తిపరులు, సాహిత్య ప్రియులు అయిన తల్లిదండ్రుల ఒడిలో, బడిలో రామానుజరావు బాల్యం గడిచింది. ఆయన చదివింది హనుమకొండ లోని ఇంగ్లీష్ మీడియం పబ్లిక్ స్కూలు, ఆ రోజుల్లో తెలంగాణలోని ఒకే ఒక పబ్లిక్ స్కూల్ అది.వరంగల్లు మట్టెవాడ లోని ఇంటినుంచి హనుమకొండ స్కూలుకు రామానుజరావు గుర్రపుటాంగాలో వెళ్ళేవాడు. ప్రాచీన ఏకశిలానగరం, ఓరుగల్లు చారిత్రక వైభవం, ప్రశస్తి రామానుజరావును బాల్యం నుంచే ఉత్తేజపరిచాయి. అనంతర జీవితంలో ఆయన రాసిన ఒక కవితలోని వాక్యాలు  ఇవి: ఆయన అంటారు .
&lt;poem&gt;
&quot;కాబోలు నియ్యది కాకతీయులోకపు
కరకు నెత్తుట కత్తి కడుగుచోటు
కాబోలు నీ ద్వార కల్యాణవేదిక
అలికి ముగ్గులు పెట్టి తెలుగు పడుచు
కాబోలు నీ జీర్ణ కమనీయ సౌధాన&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|125| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ph2e5s1bgadzns23ay2xe0f76qpe3oh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/147</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211325</id>
    <revision>
      <id>551915</id>
      <parentid>551148</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:31:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551915</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9157" sha1="6ztr9p2i4fckxxzc5lj721wonk217ts" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
సుకుమార శిల్పములు సొంపులొలికె
కాబోలు నీ వీధి కాపురం బొనరించె
పైడి మేడలలోని భాగ్యలక్ష్మి.....

ఉన్నత విద్యారచన కోసం రామానుజరావు 1934లో సొంత ఊరు వరంగల్లు నుంచి హైదరాబాద్ వచ్చినారు. ఆ రోజుల్లో హైదరాబాద్ నగరంలోని నిజామ్ కాలేజ్ మదరాసు విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న ఇంగ్లీషు మీడియం కళాశాల, అప్పుడు నిజామ్ కాలేజ్ ప్రిన్సిపాల్ ప్రముఖ విద్యావేత్త ప్రొఫెసర్ విలియమ్ టర్నర్. ఆ కళాశాలలో ప్రవేశం లభించడం కష్టం. రామానుజరావు గారికి నిజామ్ కాలేజ్ బి. ఎ. కోర్సులో ప్రవేశం లభించింది. నాలుగు సంవత్సరాలు ఆయన ఆ కళాశాల విద్యార్థి. రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక శాస్త్రాల ఉన్నత విద్యార్జన. ఆంగ్ల సాహిత్య శోధన నిజామ్ కాలేజ్ వైజ్ఞానిక వాతావరణంలో ప్రారంభం కాకముందే తమ స్వస్థలం వరంగల్లు ఇంటిలో బాల్యంలోని రామానుజరావుకు కాకతీయ చరిత్రపై పరిశోధన చేస్తున్న ఉద్దండ పండితులు శేషాద్రి రమణ కవులతో, తెలంగాణ తొలి పత్రికలలో ఒకటయిన తెనుగు పత్రికను ప్రచురిస్తున్న బహుముఖ ప్రతిభావంతులు. మహా పండితులు ఒద్దిరాజు సోదరులతో పరిచయమయి తెలుగు భాష, సారస్వతాలపట్ల మమకారం ఏర్పడింది. రామానుజరావుకు పదిహేను సంవత్సరాలయినా నిండని కౌమార విద్యార్థి దశలో, 1931లో హనుమకొండలో కాకతీయ మహాసభలు జరిగాయి. కాకతీయ ప్రత్యేక సంచిక ప్రచురితమయింది. కాకతీయ మహాసభలలో శ్రద్ధాసక్తులతో రామానుజరావు పాల్గొన్నారు. కాకతీయ మహాసభల అనంతరం కొద్ది రోజులకే వరంగల్లు శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషా నిలయంలో దేశోద్ధారక కాశీనాథుని ప్రసంగం విని పులకితులయినారు. గాంధీ మహాత్ముని నాయకత్వంలో, సారథ్యంలో భారత జాతీయ, స్వాతంత్య్ర ఉద్యమాల మహత్తర అధ్యాయం ప్రారంభమయిన తరుణంలో, హైదరాబాద్ సంస్థానంలో ఏడవ నిజామ్ రాజు మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ పాలన ఆరంభమయిన దశలో రామానుజరావు వ్యక్తిత్వానికి, ఆయన సామాజిక దృక్పథానికి రూపకల్పన జరుగసాగింది. భారత స్వాతంత్య్ర, జాతీయ ఉద్యమాల ప్రభావం, ఆసఫ్ జాహి రాచరిక వ్యవస్థలో హైదరాబాద్ సంస్థానంలో కొనసాగుతున్న అణచివేత, సంస్థానం ప్రజల హక్కులకు, ప్రయోజనాలకు కలుగుతున్న విఘాతం రామానుజరావు వ్యక్తిత్వ రూపకల్పనలో ప్రధాన పాత్ర వహించాయి.

నిజామ్ కాలేజ్ విద్యార్థిగా రామానుజరావు కావించిన బహు గ్రంధ పఠనం అర అధ్యయనం, సూక్ష్మ పరిశీలన ఆయన మేధస్సును సహస్ర దళాలతో వికసింపజేసాయి. రామానుజరావు నిరంతర గ్రంథ పఠనానికి నిజామ్ కాలేజ గ్రంథాలయం ఎంతో ఉపకరించింది. నిజామ్ కాలేజీలో రామానుజరావుకు చరిత్ర రాజకీయ శాస్త్రం అధ్యాపకులు
సిరుగూరి హనుమంతరావు. ఆంగ్లం అధ్యాపకులు ఆచార్య తణికెళ్ళ వీరభద్రుడు, తెలుగు అధ్యాపకులు కురుగంటి
సీతారామయ్య, సరిపల్లి విశ్వనాథశాస్త్రి వీరు వారి విషయాలలో నిష్ణాతులయిన ఆచార్యులు, షేక్స్పియర్ ఆంగ్ల
నాటకాలపై, సాహిత్యంపై ప్రత్యేక పరిశోధన జరిపే ఆధారిటీగా పేరొందిన ఆచార్య తణికెళ్ళ వీరభద్రుడు అనర్గళవక్త. ఆయన ప్రసంగాలను వినడానికి ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఆంగ్ల కవయిత్రి సరోజనీనాయుడు తమ కాలేజీకి వచ్చేవారని రామానుజరావు ఒక సందర్భాన రాశారు. వీరభద్రుడితో రామానుజరావుకు సాన్నిహిత్యం ఏర్పడింది. విద్యార్థి దశలోనే రామానుజరావు తమ కళాశాలలో, బయటి వేదికలపై సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణ, సర్ సి.వి. రామన్, సర్ సి.పి.రామస్వామి అయ్యర్, తేజ్ బహద్దుర్ సప్రూ, కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి, భారత జాతీయోద్యమ నాయకుడు సత్యమూర్తి భూలాభాయిదేసాయి. సోషలిస్టు మేధావి ఆచార్య నరేంద్ర దేవ్, సరోజినీనాయుడు, జాతీయవాది సయ్యద్ హుసేన్ తదితరులు ప్రసంగాలు విని ఉత్తేజితుడయినాడు. నిజామ్ కాలేజ్లోని ఆంధ్ర సారస్వత సమితి పక్షాన రామానుజరావు, ఆయన మిత్రులు ప్రముఖ తెలుగు కవులు, పండితులను కళాశాలకు ఆహ్వానించి వారి ప్రసంగాలను వినేవారు. సికిందరాబాద్లో 'సత్యహరిశ్చంద్ర' నాటక ప్రదర్శనకు వచ్చిన బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంత కవిని కళాశాలకు ఆహ్వానించారు. ఆయన ప్రసంగం, పద్య వరసం రామానుజరావును, ఆయన మిత్రులను ముగ్దవరచింది. బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంతకవి రాగయుక్తంగా చదివిన భవభూతి ఉత్తర రామ చరిత్రను విని రామానుజరావు ఉప్పొంగిపోయారు. ఉత్తర రామచరిత్ర తనకు చాల ఇష్టమయిన కావ్యమని రామానుజరావు అన్నారు. తాము ఆహ్వానించగానే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|126| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ztr9p2i4fckxxzc5lj721wonk217ts</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551920</id>
      <parentid>551915</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551920</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9170" sha1="nnk37mf3vfvtz4gxyd6bzlv38tvxvbc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
సుకుమార శిల్పములు సొంపులొలికె
కాబోలు నీ వీధి కాపురం బొనరించె
పైడి మేడలలోని భాగ్యలక్ష్మి.....&lt;/poem&gt;

ఉన్నత విద్యారచన కోసం రామానుజరావు 1934లో సొంత ఊరు వరంగల్లు నుంచి హైదరాబాద్ వచ్చినారు. ఆ రోజుల్లో హైదరాబాద్ నగరంలోని నిజామ్ కాలేజ్ మదరాసు విశ్వవిద్యాలయానికి అనుబంధంగా ఉన్న ఇంగ్లీషు మీడియం కళాశాల, అప్పుడు నిజామ్ కాలేజ్ ప్రిన్సిపాల్ ప్రముఖ విద్యావేత్త ప్రొఫెసర్ విలియమ్ టర్నర్. ఆ కళాశాలలో ప్రవేశం లభించడం కష్టం. రామానుజరావు గారికి నిజామ్ కాలేజ్ బి. ఎ. కోర్సులో ప్రవేశం లభించింది. నాలుగు సంవత్సరాలు ఆయన ఆ కళాశాల విద్యార్థి. రాజకీయ, ఆర్థిక, సామాజిక శాస్త్రాల ఉన్నత విద్యార్జన. ఆంగ్ల సాహిత్య శోధన నిజామ్ కాలేజ్ వైజ్ఞానిక వాతావరణంలో ప్రారంభం కాకముందే తమ స్వస్థలం వరంగల్లు ఇంటిలో బాల్యంలోని రామానుజరావుకు కాకతీయ చరిత్రపై పరిశోధన చేస్తున్న ఉద్దండ పండితులు శేషాద్రి రమణ కవులతో, తెలంగాణ తొలి పత్రికలలో ఒకటయిన తెనుగు పత్రికను ప్రచురిస్తున్న బహుముఖ ప్రతిభావంతులు. మహా పండితులు ఒద్దిరాజు సోదరులతో పరిచయమయి తెలుగు భాష, సారస్వతాలపట్ల మమకారం ఏర్పడింది. రామానుజరావుకు పదిహేను సంవత్సరాలయినా నిండని కౌమార విద్యార్థి దశలో, 1931లో హనుమకొండలో కాకతీయ మహాసభలు జరిగాయి. కాకతీయ ప్రత్యేక సంచిక ప్రచురితమయింది. కాకతీయ మహాసభలలో శ్రద్ధాసక్తులతో రామానుజరావు పాల్గొన్నారు. కాకతీయ మహాసభల అనంతరం కొద్ది రోజులకే వరంగల్లు శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషా నిలయంలో దేశోద్ధారక కాశీనాథుని ప్రసంగం విని పులకితులయినారు. గాంధీ మహాత్ముని నాయకత్వంలో, సారథ్యంలో భారత జాతీయ, స్వాతంత్య్ర ఉద్యమాల మహత్తర అధ్యాయం ప్రారంభమయిన తరుణంలో, హైదరాబాద్ సంస్థానంలో ఏడవ నిజామ్ రాజు మీర్ ఉస్మాన్ అలీఖాన్ పాలన ఆరంభమయిన దశలో రామానుజరావు వ్యక్తిత్వానికి, ఆయన సామాజిక దృక్పథానికి రూపకల్పన జరుగసాగింది. భారత స్వాతంత్య్ర, జాతీయ ఉద్యమాల ప్రభావం, ఆసఫ్ జాహి రాచరిక వ్యవస్థలో హైదరాబాద్ సంస్థానంలో కొనసాగుతున్న అణచివేత, సంస్థానం ప్రజల హక్కులకు, ప్రయోజనాలకు కలుగుతున్న విఘాతం రామానుజరావు వ్యక్తిత్వ రూపకల్పనలో ప్రధాన పాత్ర వహించాయి.

నిజామ్ కాలేజ్ విద్యార్థిగా రామానుజరావు కావించిన బహు గ్రంధ పఠనం అర అధ్యయనం, సూక్ష్మ పరిశీలన ఆయన మేధస్సును సహస్ర దళాలతో వికసింపజేసాయి. రామానుజరావు నిరంతర గ్రంథ పఠనానికి నిజామ్ కాలేజ గ్రంథాలయం ఎంతో ఉపకరించింది. నిజామ్ కాలేజీలో రామానుజరావుకు చరిత్ర రాజకీయ శాస్త్రం అధ్యాపకులు
సిరుగూరి హనుమంతరావు. ఆంగ్లం అధ్యాపకులు ఆచార్య తణికెళ్ళ వీరభద్రుడు, తెలుగు అధ్యాపకులు కురుగంటి
సీతారామయ్య, సరిపల్లి విశ్వనాథశాస్త్రి వీరు వారి విషయాలలో నిష్ణాతులయిన ఆచార్యులు, షేక్స్పియర్ ఆంగ్ల
నాటకాలపై, సాహిత్యంపై ప్రత్యేక పరిశోధన జరిపే ఆధారిటీగా పేరొందిన ఆచార్య తణికెళ్ళ వీరభద్రుడు అనర్గళవక్త. ఆయన ప్రసంగాలను వినడానికి ప్రపంచ ప్రఖ్యాత ఆంగ్ల కవయిత్రి సరోజనీనాయుడు తమ కాలేజీకి వచ్చేవారని రామానుజరావు ఒక సందర్భాన రాశారు. వీరభద్రుడితో రామానుజరావుకు సాన్నిహిత్యం ఏర్పడింది. విద్యార్థి దశలోనే రామానుజరావు తమ కళాశాలలో, బయటి వేదికలపై సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణ, సర్ సి.వి. రామన్, సర్ సి.పి.రామస్వామి అయ్యర్, తేజ్ బహద్దుర్ సప్రూ, కట్టమంచి రామలింగారెడ్డి, భారత జాతీయోద్యమ నాయకుడు సత్యమూర్తి భూలాభాయిదేసాయి. సోషలిస్టు మేధావి ఆచార్య నరేంద్ర దేవ్, సరోజినీనాయుడు, జాతీయవాది సయ్యద్ హుసేన్ తదితరులు ప్రసంగాలు విని ఉత్తేజితుడయినాడు. నిజామ్ కాలేజ్లోని ఆంధ్ర సారస్వత సమితి పక్షాన రామానుజరావు, ఆయన మిత్రులు ప్రముఖ తెలుగు కవులు, పండితులను కళాశాలకు ఆహ్వానించి వారి ప్రసంగాలను వినేవారు. సికిందరాబాద్లో 'సత్యహరిశ్చంద్ర' నాటక ప్రదర్శనకు వచ్చిన బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంత కవిని కళాశాలకు ఆహ్వానించారు. ఆయన ప్రసంగం, పద్య వరసం రామానుజరావును, ఆయన మిత్రులను ముగ్దవరచింది. బలిజేపల్లి లక్ష్మీకాంతకవి రాగయుక్తంగా చదివిన భవభూతి ఉత్తర రామ చరిత్రను విని రామానుజరావు ఉప్పొంగిపోయారు. ఉత్తర రామచరిత్ర తనకు చాల ఇష్టమయిన కావ్యమని రామానుజరావు అన్నారు. తాము ఆహ్వానించగానే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|126| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nnk37mf3vfvtz4gxyd6bzlv38tvxvbc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/148</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211326</id>
    <revision>
      <id>551916</id>
      <parentid>551149</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:41:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551916</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8611" sha1="8ko05ah33vxce3pvpkcgyzo4l5f4vwz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
వచ్చి పానుగంటి లక్ష్మీనరసింహరావు తమ కళాశాలలో మహోపన్యాసం కావించారని రామానుజరావు తమ జ్ఞాపకాలలో రాశారు. ఆ రోజుల్లోనే తిరుపతి వేంకట కవులు తమ కళాశాలకు వచ్చి అవధానం చేశారని, ఆ కార్యక్రమానికి రాయప్రోలు సుబ్బారావు అధ్యక్షత వహించారని, అప్పుడే తనకు రాయప్రోలుతో పరిచయమయిందని రామానుజరావు వివరించారు. తరువాత మల్లంపల్లి సోమశేఖర శర్మ 1937-38లో నిజాం కళాశాల ఆంధ్రసారస్వతి సమితి ఆహ్వానంపై వచ్చి ప్రసంగించారు. నిజామ్ ప్రభుత్వం ఆదేశించడంతో 1987లో నిజామ్ కళాశాల ఆంధ్రసారస్వత సమితి పేరును
తెలుగు సారస్వత సమితిగా మార్చారు. పేరు మార్చినా సారస్వత సమితి కార్యక్రమాలు మారలేదు. రామానుజరావు
తెలుగు సారస్వతి అభిమానం. ఆరాధన ఆగిపోలేదు.

నిజామ్ కళాశాలలో 1934 నుంచి నాలుగు సంవత్సరాలు బి.ఎ. చదువుతూ సారస్వత సేవ చేస్తున్న రోజుల్లోనే హైదరాబాద్ నగరంలో మాడపాటి హనుమంతరావు. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, మందుములు నరసింగరావు, బూర్గుల రామకృష్ణారావు, ఆదిరాజు వీరభద్రరావు, ఎన్.కె. రావు తదితర తెలంగాణ ప్రముఖులతో, వైతాళికులతో రామానుజరావుకు పరిచయాలతో ప్రారంభమయి సాన్నిహిత్యం ఏర్పడింది. 1939లో నిజామ్ కళాశాల నుంచి బి.ఏ. డిగ్రీ పొందిన రామానుజరావు వరంగల్లు ఇంటిలోనె రెండు సంవత్సరాలు ఉండి సారస్వత సేవలో తలమునక లయినారు. అప్పటికే ఆయనపై భారత జాతీయ, స్వాతంత్య్రొద్యమాల ప్రభావం గాఢంగా ప్రసరించింది. అందువల్ల, జాతీయ, స్వాతంత్య్ర భావాలు ప్రబలంగా ఉన్న రాయప్రోలు సుబ్బారావు కవితలు ఆయనకు నచ్చాయి. అప్పటికి హైదరాబాద్ లో ఆయన శ్రీ కృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషానిలయంలో గుర్రం జాషువా, తుమ్మల సీతారామమూర్తి ప్రసంగాలు, కవితలు విన్నారు. హనుమకొండ పాఠశాలలో చదువుతున్నప్పుడు రామానుజరావుకు సహాధ్యాయి కాళోజీ నారాయణరావు...కాళోజీ ఉద్యమాల కవి అని అప్పుడే రామానుజరావు అభిప్రాయపడ్డారు. అనంతరం నాగపూరు న్యాయకళాశాలలో రామానుజరావు, పి.బి. నరసింహారావు సహాధ్యాయులు, డిగ్రీ చదువు అనంతరం రెండు సంవత్సరాలు వరంగల్లులో ఉన్నప్పుడు రామానుజరావు తెలుగులో రచించిన కవితలు, వ్యాసాలు గోలకొండ అర్ధవార పత్రికలో ప్రచురితమయ్యేవి. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి సంపాదకత్వాన 1926 జూన్ 10 నుంచి హైదరాబాద్ గోలకొండ అర్ధవారపత్రిక ప్రచురణ ప్రారంభమయింది. గోలకొండ పత్రికలో ప్రచురితమయిన తన ప్రథమ వ్యాసాన్ని మెచ్చుకుంటూ మాడపాటి హనుమంతరావు రాసిన కార్డు రామానుజరావుకు అమితానందం కల్గించింది. అప్పటి నుంచి నిరంతరంగా దాదాపు అరవయి సంవత్సరాలు. చివరి శ్వాస వరకు, రామానుజరావు లేఖిని నుంచి అమృత బిందువులు, ఆణిముత్యాలు, విజ్ఞానపేటికల వంటి కవితలు, వ్యాసాలు, విమర్శలు, వ్యాఖ్యలు, పీఠికలు, సమీక్షలు, సంపాదకీయాలు, విశ్లేషణలు పుంఖానుపుంఖంగా వెలువడి తెలుగు సరస్వతికి అమూల్య ఆభరణాలుగా భాసించాయి - అవి విలువయిన సంకలనాలుగా ప్రచురితమయినాయి. వాటిలో ముఖ్యమయినవి కవితల సంకలనం 'పచ్చతోరణం', వ్యాసాల సంపుటం 'సారస్వత నవనీతం' వంటివి. తన మొదటి వ్యాసం ప్రచురితమయిన గోలకొండ పత్రిక దినపత్రికగా ప్రచురితమవుతున్నప్పుడు సురవరం ప్రతాపరెడ్డి గారికి కుడి భుజంగా నిలిచి, మతోన్మాదుల బెదిరింపు లను లెక్క చేయకుండా రామానుజరావు సంపాదకత్వ బాధ్యతలు నిర్వహించడం విశేషం.

మాడపాటి హనుమంతరావు సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రోత్సాహంతో బుక్కపట్నం రామానుజాచార్యులు 1942లో,
హైదరాబాదులో తెలంగాణ దినపత్రిక ప్రచురణ ప్రారంభించారు. ఆ పత్రిక సంపాదకత్వంలో చేరమని రామానుజరావును మాడపాటి హనుమంతరావు కోరారు. నాగపూర్ న్యాయ కళాశాలలో విద్యార్థిగా ఉన్న రామానుజరావు తెలంగాణ పత్రిక సంపాదకత్వంలో చేరలేకపోయారు. అయినప్పటికీ, ప్రతి వారం 'తెలంగాణ పత్రికలో రామానుజరావు గారి సాహిత్య విమర్శలు ప్రచురితమయ్యేవి, రామానుజరావు జీవితంలో 1942 మరచిపోలేని సంవత్సరం. బొంబాయిలో 1942 ఆగస్టు మొదటివారంలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ క్విట్ ఇండియా తీర్మానాన్ని ఆమోదించనున్న తరుణంలో గాంధీ మహాత్ముని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|127| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8ko05ah33vxce3pvpkcgyzo4l5f4vwz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/149</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211327</id>
    <revision>
      <id>551917</id>
      <parentid>551150</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551917</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8457" sha1="i7atd9ievo3ifrftj931uh2njivxteh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
దర్శనం కోసం రామానుజరావు, ఆయన మిత్రులు కొందరు వార్ధా ఆశ్రమానికి వెళ్ళారు. గాంధీజీ దివ్య తేజస్సుతో ఒక
ఋషివలె, ఆయన ఆశ్రమం ఒక ఋషి ఆశ్రమంవలె కన్పించి పులకితులం అయినామని రామానుజరావు తమ జ్ఞాపకాలలో రాశారు. గాంధీ దర్శనం తరువాత రామానుజరావులో స్వాతంత్య్ర భావాలు, జాతీయస్పూర్తి, దేశభక్తి, సేవానురక్తి మరింత పెల్లుబికినాయి. ఉద్యోగాల జోలికి పోకుండా సారస్వతసేవకు, సమాజసేవకు తన జీవితాన్ని అంకితం చేయాలని రామానుజరావు నిర్ణయించారు. అదొక మహాసంకల్పం. క్రమశిక్షణ, సమయపాలన, విశేషించి
సంస్థల డబ్బు వినియోగంలో కఠిన నియమాలు పాటించడం, ప్రజా సంస్థలకు సుస్థిరమయిన పునాదులు నిర్మించడం తాను మాడపాటి హనుమంతరావుగారి నుంచి నేర్చుకున్న అత్యుత్తమ పాఠాలని రామానుజరావు అన్నారు. ఈ
పాఠాలను అక్షరాల అనుసరిస్తూ రామానుజరావు తమ ఆధ్వర్యంలోని సారస్వత, సాంస్కృతిక, విద్యా, వైజ్ఞానిక
సంస్థలను తీర్చిదిద్దారు.

నాటి నిజామ్ ప్రభుత్వం గస్తీనిషాన్ 53తో హైదరాబాద్ సంస్థానంలో, విశేషించి తెలంగాణ ప్రాంతంలో ప్రజల
ప్రాథమిక హక్కులకు, భావప్రకటనా స్వాతంత్య్రానికి కల్గిస్తున్న విఘాతం రామానుజరావుకు భేదం కల్గించింది. తెలంగాణ ప్రజలలో సామాజిక, సాంస్కృతిక, రాజకీయ చైతన్యం కల్గించడానికి, రాచరికపాలన అక్రమాలకు వ్యతిరేకంగా తెలంగాణ ప్రజలను జాగృతపరచి చైతన్యవంతులను చేయడానికి విస్తృత స్థాయిలో విద్యావ్యాప్తి జరగాలని,
మాతృభాష తెలుగుపట్ల గౌరవం పెరగాలని రామానుజరావు దృఢంగా సంకల్పించారు. ఈ సంకల్పానికి అనుగుణంగా
ఆయన అత్యంత ధైర్యసాహసాలతో వ్యవహరించి నిర్విరామ కృషి జరిపారు - కంకణధారణ చేసే కదన రంగంలో
అడుగుపెట్టారు. విద్యార్థి దశ ముగిసి ఒక కవిగా, రచయితగా తెలుగు సారస్వత లోకానికి పరిచయమవుతున్నప్పుడు
రామానుజరావు వరంగల్లు శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషా నిలయానికి కార్యదర్శి, ఆయన ఆధ్వర్యంలో 1944లో, వరంగల్ నగరంలో, శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషానిలయం రజతోత్సవాలు ఘనంగా జరిగాయి. గ్రంథాలయోద్యమ పితామహుడు గాడిచర్ల హరిసర్వత్తమరావు రజతోత్సవాలను ప్రారంభించారు. అంతకుముందు హైదరాబాద్లో 1943 మే నెల 25వ తేదీన స్థాపితమయిన ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తుతో రామానుజరావుకు అనుబంధం ఏర్పడింది. మరుసటి సంవత్సరం, 1944లో, వరంగల్లులో ఆంధ్ర సారస్వతపరిషత్తు వార్షిక సభల నిర్వహణలో రామానుజరావు ప్రముఖ పాత్ర నిర్వహించారు. వార్షిక సభల సందర్భాన వరంగల్లు కోటలో కవి సమ్మేళనం కోసం ఏర్పాటయిన వేదికను మతోన్మాదులు తగులబెట్టి బూడిద చేశారు. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, రామానుజరావు ఎంత మాత్రం భయపడకుండా ఆ బూడిద కుప్పమీదనే కవిసమ్మేళనం నిర్వహించారు. దాశరథి తన కవితా గానంతో ఆ వేదికపై గర్జించారు. తరువాత సంవత్సరాలలో దాశరథి కవితా సంకలనం 'అగ్నిధార'కు రామానుజరావు ఆవేశపూరితమయిన పీఠిక రచించారు. 1945లో వరంగల్లు వచ్చిన నిజామ్ రాజ్యం ప్రధానమంత్రి సర్ మిర్జా ఇస్మాయిల్ను శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషా నిలయం లోనికి ఆహ్వానించి ఆయన మెప్పు పొందిన సాహసవంతుడు రామానుజరావు. మతోన్మాదుల అమానుష హత్యాకాండతో మొత్తం తెలంగాణం, ముఖ్యంగా వరంగల్లు ఒక అగ్నిగుండంగా మారినప్పుడు వరంగల్లు నడిబొడ్డునుంచే రామానుజరావు
'శోభ మాసపత్రికను ప్రచురించడం మరో సాహసం. ఏబది సంవత్సరాల సామాజిక, సారస్వత సేవామయ జీవితంలో
రామానుజరావు ఎన్నో సవాళ్లను, సమన్యలను సాహసవంతంగా ఎదుర్కొని సఫలీకృతులయినారు.

సారస్వత, సాంస్కృతిక, విద్యా, వైజ్ఞానిక రంగాలలో ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తు ఉపాధ్యక్షులుగా, అధ్యక్షులుగా,
ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ కార్యదర్శిగా, అధ్యక్షులుగా, మూడు పర్యాయాలు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం
తాత్కాలిక వైస్ చాన్స్లర్, రాజ్యసభ సభ్యులుగా, ఇతర అనేక సంస్థల మార్గదర్శిగా రామానుజరావు విజ్ఞానజ్యోతులు
వెలిగించారు. 1993 జూన్ 8వ తేదీన హైదరాబాద్ నగరంలో దివంగతుడయిన రామానుజరావు చిరస్మరణీయుడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|128| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i7atd9ievo3ifrftj931uh2njivxteh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551918</id>
      <parentid>551917</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551918</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8457" sha1="n770n04mjutpx6yqbj61xxpfk1wmp6b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;
దర్శనం కోసం రామానుజరావు, ఆయన మిత్రులు కొందరు వార్ధా ఆశ్రమానికి వెళ్ళారు. గాంధీజీ దివ్య తేజస్సుతో ఒక
ఋషివలె, ఆయన ఆశ్రమం ఒక ఋషి ఆశ్రమంవలె కన్పించి పులకితులం అయినామని రామానుజరావు తమ జ్ఞాపకాలలో రాశారు. గాంధీ దర్శనం తరువాత రామానుజరావులో స్వాతంత్య్ర భావాలు, జాతీయస్పూర్తి, దేశభక్తి, సేవానురక్తి మరింత పెల్లుబికినాయి. ఉద్యోగాల జోలికి పోకుండా సారస్వతసేవకు, సమాజసేవకు తన జీవితాన్ని అంకితం చేయాలని రామానుజరావు నిర్ణయించారు. అదొక మహాసంకల్పం. క్రమశిక్షణ, సమయపాలన, విశేషించి
సంస్థల డబ్బు వినియోగంలో కఠిన నియమాలు పాటించడం, ప్రజా సంస్థలకు సుస్థిరమయిన పునాదులు నిర్మించడం తాను మాడపాటి హనుమంతరావుగారి నుంచి నేర్చుకున్న అత్యుత్తమ పాఠాలని రామానుజరావు అన్నారు. ఈ
పాఠాలను అక్షరాల అనుసరిస్తూ రామానుజరావు తమ ఆధ్వర్యంలోని సారస్వత, సాంస్కృతిక, విద్యా, వైజ్ఞానిక
సంస్థలను తీర్చిదిద్దారు.

నాటి నిజామ్ ప్రభుత్వం గస్తీనిషాన్ 53తో హైదరాబాద్ సంస్థానంలో, విశేషించి తెలంగాణ ప్రాంతంలో ప్రజల
ప్రాథమిక హక్కులకు, భావప్రకటనా స్వాతంత్య్రానికి కల్గిస్తున్న విఘాతం రామానుజరావుకు భేదం కల్గించింది. తెలంగాణ ప్రజలలో సామాజిక, సాంస్కృతిక, రాజకీయ చైతన్యం కల్గించడానికి, రాచరికపాలన అక్రమాలకు వ్యతిరేకంగా తెలంగాణ ప్రజలను జాగృతపరచి చైతన్యవంతులను చేయడానికి విస్తృత స్థాయిలో విద్యావ్యాప్తి జరగాలని,
మాతృభాష తెలుగుపట్ల గౌరవం పెరగాలని రామానుజరావు దృఢంగా సంకల్పించారు. ఈ సంకల్పానికి అనుగుణంగా
ఆయన అత్యంత ధైర్యసాహసాలతో వ్యవహరించి నిర్విరామ కృషి జరిపారు - కంకణధారణ చేసే కదన రంగంలో
అడుగుపెట్టారు. విద్యార్థి దశ ముగిసి ఒక కవిగా, రచయితగా తెలుగు సారస్వత లోకానికి పరిచయమవుతున్నప్పుడు
రామానుజరావు వరంగల్లు శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషా నిలయానికి కార్యదర్శి, ఆయన ఆధ్వర్యంలో 1944లో, వరంగల్ నగరంలో, శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషానిలయం రజతోత్సవాలు ఘనంగా జరిగాయి. గ్రంథాలయోద్యమ పితామహుడు గాడిచర్ల హరిసర్వత్తమరావు రజతోత్సవాలను ప్రారంభించారు. అంతకుముందు హైదరాబాద్లో 1943 మే నెల 25వ తేదీన స్థాపితమయిన ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తుతో రామానుజరావుకు అనుబంధం ఏర్పడింది. మరుసటి సంవత్సరం, 1944లో, వరంగల్లులో ఆంధ్ర సారస్వతపరిషత్తు వార్షిక సభల నిర్వహణలో రామానుజరావు ప్రముఖ పాత్ర నిర్వహించారు. వార్షిక సభల సందర్భాన వరంగల్లు కోటలో కవి సమ్మేళనం కోసం ఏర్పాటయిన వేదికను మతోన్మాదులు తగులబెట్టి బూడిద చేశారు. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, రామానుజరావు ఎంత మాత్రం భయపడకుండా ఆ బూడిద కుప్పమీదనే కవిసమ్మేళనం నిర్వహించారు. దాశరథి తన కవితా గానంతో ఆ వేదికపై గర్జించారు. తరువాత సంవత్సరాలలో దాశరథి కవితా సంకలనం 'అగ్నిధార'కు రామానుజరావు ఆవేశపూరితమయిన పీఠిక రచించారు. 1945లో వరంగల్లు వచ్చిన నిజామ్ రాజ్యం ప్రధానమంత్రి సర్ మిర్జా ఇస్మాయిల్ను శబ్దానుశాసనాంధ్ర భాషా నిలయం లోనికి ఆహ్వానించి ఆయన మెప్పు పొందిన సాహసవంతుడు రామానుజరావు. మతోన్మాదుల అమానుష హత్యాకాండతో మొత్తం తెలంగాణం, ముఖ్యంగా వరంగల్లు ఒక అగ్నిగుండంగా మారినప్పుడు వరంగల్లు నడిబొడ్డునుంచే రామానుజరావు
'శోభ మాసపత్రికను ప్రచురించడం మరో సాహసం. ఏబది సంవత్సరాల సామాజిక, సారస్వత సేవామయ జీవితంలో
రామానుజరావు ఎన్నో సవాళ్లను, సమన్యలను సాహసవంతంగా ఎదుర్కొని సఫలీకృతులయినారు.

సారస్వత, సాంస్కృతిక, విద్యా, వైజ్ఞానిక రంగాలలో ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తు ఉపాధ్యక్షులుగా, అధ్యక్షులుగా,
ఆంధ్రప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీ కార్యదర్శిగా, అధ్యక్షులుగా, మూడు పర్యాయాలు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం
తాత్కాలిక వైస్ చాన్స్లర్, రాజ్యసభ సభ్యులుగా, ఇతర అనేక సంస్థల మార్గదర్శిగా రామానుజరావు విజ్ఞానజ్యోతులు
వెలిగించారు. 1993 జూన్ 8వ తేదీన హైదరాబాద్ నగరంలో దివంగతుడయిన రామానుజరావు చిరస్మరణీయుడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|128| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n770n04mjutpx6yqbj61xxpfk1wmp6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:తెలంగాణ తేజోమూర్తులు.pdf/150</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211328</id>
    <revision>
      <id>551919</id>
      <parentid>551151</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:49:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551919</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5431" sha1="07v14zmj6dm3x6rnec3piogtccea35n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;38
దేవులపల్లి వెంకటేశ్వరరావు
- డా॥ యస్. జతిన్ కుమార్
లంగాణ ప్రజల సాయుధ పోరాట అగ్రనేతగా,
భారత జనతా ప్రజాతంత్ర విప్లవ పంథా
రూపకర్తగా, పీడితజన హృదయనేతగా, అశేష శేముషీ
దురంధరునిగా, దిగ్ధశాంత కీర్తి కాంతులు వెదజల్లిన
వైతాళికమూర్తి, స్ఫూర్తి ప్రదాత శ్రీ దేవులపల్లి వెంకటేశ్వర
రావుగారు.
ప్రపంచ ప్రజల విప్లవోద్యమ ప్రస్థానంలో ఒక
మహెూజ్వల ఘట్టంగా గుర్తింపు పొందినది. 1946-1951
మధ్య సాగిన తెలంగాణ రైతాంగ సాయుధపోరాటం, ఆ
పోరాట స్రష్టగా, ఆ చరిత్ర రచయితగా, విప్లవ తాత్వికునిగా
దార్శనికునిగా అనేక రచనలు చేసి, భారత విప్లవకారులు
సమైక్యతకోసం శూద్రబద్ధ వైఖరులను రూపొందించిన ద్రష్ట
శ్రీ దేవులపల్లి, వ్యవసాయ విప్లవ పురోగమనం కోసం
గ్రామీణ పేదలను సంఘటితం చేస్తూ, అకుంఠిత దీక్ష,
మహోన్నత నైతిక విలువలు, అపురూపమైన త్యాగశీలత
ముప్పేటగా కలిసి సాగిన అత్యంత అరుదైన విప్లవ
విరాటమూర్తి కామ్రేడ్ దేవులపల్లి.
17 సంవత్సరాలపాటు అజ్ఞాత రహస్య జీవితము, 5
సంవత్సరాల జైలు జీవితము అనుభవించిన మొక్కవోని
దీక్షతో జీవితమంతా విప్లవకారునిగానే జీవించినవాడు.
తెలంగాణా వీర పుత్రులలో మొదటిగా ఎన్నదగినవాడు
కామ్రేడ్ డివి.
నల్లగొండ జిల్లా సూర్యాపేట తాలూకాలోని బండమీది
చందుపట్ల ఆయన స్వగ్రామం. ఆయన జన్మించినది
వరంగల్ జిల్లా మానుకోట తాలూకా ఇనుగుర్తి గ్రామంలో
(మాతామహుల ఇంట) 1917 జూన్ మొదటి తారీఖున.
అంటే ఈ వేళకు సరిగ్గా వంద సంవత్సరాల క్రితం. ఇది
ఆయన శతజయంతి వేళ. ఆయన తండ్రి దేవులపల్లి
వరదరావు, తల్లి శ్రీమతి గోపమ్మ. ఒక స్థాయి సంపన్న
కుటుంబమే. ప్రాథమిక విద్య నామవరం, తిరుమలగిరి
గ్రామాల్లో, మాధ్యమిక విద్య సూర్యాపేటలో, ఉన్నత పాఠశాల
విద్య ఖమ్మంలో సాగింది. వరంగల్లో ఇంటర్మీడియట్
పూర్తిచేసుకొని, కళాశాల విద్యకోసం ఉస్మానియా
విశ్వవిద్యాలయం చేరుకున్నారు. బి.ఎ. చదువుతుండగానే
ఆరోజుల్లో సాగిన వందేమాతరం సమ్మెలో పాల్గొనడంతో
కాలేజీ నుంచి బహిష్కరింప బడ్డారు. అనేక విద్యాలయాలలో
ప్రయత్నించి చివరకు జబల్పూర్ ఆర్ట్స్ కాలేజిలో డిగ్రీ పూర్తి
చేశారు. డిగ్రీ చదువుతుండగానే 1937(9)లలో ఆయనకు
శ్రీరంగమ్మ గారితో వివాహం జరిగింది. ఇక్కడో ముఖ్యమైన
విషయం ఉందికూడా.
దేవులపల్లికి చాలా చిన్నతనంలోనే ఒకపరి వివాహం
జరిగింది. కొద్ది రోజులలోనే ఆ అమ్మాయి జగన్మోహిని
టైఫాయిడ్ జ్వరంతో మరణించింది. అలాగే శ్రీరంగమ్మ గారికి
కూడా 5వ సంవత్సరంలోనే వివాహం జరిగింది. అతను
నా తెలంగాణ (129) తేజోమూర్తులు ఓడ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|తెలంగాణ|129| తేజోమూర్తులు }}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>07v14zmj6dm3x6rnec3piogtccea35n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211410</id>
    <revision>
      <id>551759</id>
      <parentid>551352</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T13:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551759</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5606" sha1="a4zjfhedyox0o2ds4brm985s2m02nmt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|37}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}'''అనుక్రమణిక'''&lt;/p&gt;


{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|పిలుపు]]}} 
 |{{DJVU page link|40|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|ఆగరాǃ]]}} 
 |{{DJVU page link|41|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|ఆకుమళ్ళు]]}} 
 |{{DJVU page link|42|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|పంటపదం]]}} 
 |{{DJVU page link|43|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|పొలి]]}} 
 |{{DJVU page link|44|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|సోదె]]}} 
 |{{DJVU page link|44|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|గొల్లభామ]]}} 
 |{{DJVU page link|45|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|గోపిక]]}} 
 |{{DJVU page link|45|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|దేవకన్నె]]}} 
 |{{DJVU page link|46|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|తోటమాలి కూతురు]]}} 
 |{{DJVU page link|47|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|గౌళ్ళ సెల్లాయి కూతురు]]}} 
 |{{DJVU page link|48|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|చక్కెరభామ]]}} 
 |{{DJVU page link|48|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|చెరువు మెట్లు]]}} 
 |{{DJVU page link|49|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|కోయపడుచు]]}} 
 |{{DJVU page link|50|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|మన్నెం]]}} 
 |{{DJVU page link|51|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|బతుకు తెరువు]]}} 
 |{{DJVU page link|52|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|మనదారి]]}} 
 |{{DJVU page link|52|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|పట్టెడన్నం]]}} 
 |{{DJVU page link|53|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|సుద్దుల తాత]]}} 
 |{{DJVU page link|53|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|ఒంటెద్దు బండివాడు]]}} 
 |{{DJVU page link|54|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|వరద గోదావరి]]}} 
 |{{DJVU page link|54|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|గోధూళి]]}} 
 |{{DJVU page link|55|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|పూలపూజ]]}} 
 |{{DJVU page link|55|10}}
}}
{{dotted TOC page listing|
 |{{sc|[[అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం/సంపుటి-2/గోధూళి|కిష్టమ్మ]]}} 
 |{{DJVU page link|56|10}}
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a4zjfhedyox0o2ds4brm985s2m02nmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211444</id>
    <revision>
      <id>551760</id>
      <parentid>551423</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:05:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Replaced content with ''</comment>
      <origin>551760</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="2cy340v2owepr5vzzfapdpx4u3fxnsy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Rajasekhar1961&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2cy340v2owepr5vzzfapdpx4u3fxnsy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211562</id>
    <revision>
      <id>551742</id>
      <parentid>551630</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T12:43:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551742</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6144" sha1="b9xi4uzuhtgp1hq8g5zr304akjl51ma" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs125}}గ్రంథ సముదాయము&lt;/p&gt;}}
ఈ ఉద్యమ ప్రారంభమునగల ౧౨,౯౦౦ గ్రంధములు ౧,౮౫,౦౫౮ ఆయ్యెను. ౧౯౬ సంవత్సరమున ఈజిల్లాలో ౧౦ మ౦దికి ౧ పుస్తకము చొప్పున అంది ఉండగా, ఇప్పుడు ప్రతిమువ్వురకు ౧ పుస్తకము చొప్పున అందుచున్నది. ఏటేట పుస్తకముల సంఖ్య అభివృద్ధి చేయబడుచున్నది. ౧౯౨౭ సంవత్సరమున ప్రభుత్వవిద్యాశాఖకు చెందిన సార్వజనిక గ్రంథాలయ సంఘమువారు జనాభాలో
ప్రతి నూర్గురికి ముప్పదివంతున గ్రంథము లుండుట అవశ్యకమని సలహానిచ్చిరి. ఇప్పటికే నూరుమందికి 38.3 వంతున గ్రంథము లున్నవి. సామాన్యముగా ప్రతి మ్యునిసిపల్ పట్టణములోను, నూరుమంది జనులకు ఏబది పుస్తకముల వంతున ఉన్నవి. గ్రామ గ్రంథాలయములకు కూడ ఇంతకు తక్కువ పుస్తకములు ఉండిన చాలవని ఈ జిల్లా గ్రంథాలయ సేవ ధ్రువపరచుచున్నది.


{{p|fs125}}గ్రంథముల సేవ&lt;/p&gt;
గ్రంధోపయోగము దినదినాభివృద్ధి కాంచుచున్నది. చదువరులను సరియైనమార్గములు నడపుటకు గ్రంథాలయ నౌకరులు ఎక్కువ కాలమును వినియోగించుచున్నారు. ఇందుకు ఫలితముగా నవలలు మొదలయిన శృంగారరస గ్రంథములను చదువుట తగ్గినది. మంచి గ్రంధము లందలి అంశములను బహిరంగ పరచిన కొలదిని ఈ ఫలితము విశేషముగ కన్పట్టుచున్నది.


{{Center|{{p|fs125}}విద్యార్థులు - పరిశోధక శాఖ&lt;/p&gt;}}
విషయగ్రహణతృష్ణ గలిగిన చదువరులకును, విద్యార్థులకును ఈ పదుమూడు సంవత్సరములలోను గ్రంథాలయములు చేసిన సేవ వర్ణనాతీతము. మార్మూలలందుండు చదువరులకు కూడ హెచ్చుకర్చులు కూడ భరించి గ్రంథములు పోస్టులో పంపబడినవి. ౧౯౨౫ వ సంవత్సరములో చదువరులకు నేరుగా పంపిన గ్రంధములు ౫౮ మాత్రమే. ౧౯౨౬ సంవత్సరములో ౫౨౫. ౧౯33 లో ౫౬౩౦.
ఈ సంవత్సరమున ౭౭౧౨. దేశపరిశ్రమలకు సంబంధించిన ఉద్గ్రంథములు ఆ సేకములు సేకరింపబడినవి. అందు చేతివృత్తులకు సంబంధించిన గ్రంధములును పెక్కులు కలవు. నటీకుల ఉపయోగార్థము నాట్యకళకు సంబంధించిన పుస్తకములును కలవు.


కేంద్ర గ్రంథాలయమునకు యిదు మైళ్ళలోపున ఉన్న చదువరులందరు గ్రంథాలయమునకే వచ్చి పుస్తకములు తీసికొందురు. ఈ సంవత్సరమున ఇట్టి వారి సంఖ్య ౧౦,౦౮౧. ఒక విషయమునకు సంబంధించిన పుస్తకము ఒకటి ఇంటికి తెప్పించుకొనుటకంటె గ్రంథాలయమునకే వెళ్ళి చూచిన ఆవిషయమును గూర్చిన అనేక గ్రంథములు లభింపగలవు. దూరప్రదేశములవారు ఈ పరిశోధక శాఖ
యందలి గ్రంధములను తమ గ్రామ గ్రంథాలయముల ద్వారా ఉచితముగ తెప్పించుకొనగలుగుదురు.


ఈ జిల్లా గ్రంథాలయము వయోజన విద్య విషయమున కూడ విశేషకృషి చేసినది. విద్యాశాఖనుండి గ్రాంటులను పొందుచు సాయంకాలపు తరగతులను పెట్టు సంస్థలకును, బోధన తరగతులను నడపువారికిని అనంతమైన పుస్తక సముదాయమును 
అందుపాటులో ఉంచినది. ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులు, ముఠాల నాయకులు మొదలగువారి సహకారముతో వయోజనులయందు విశేషముగ పుస్తకములను వ్యాప్తి చేయగలిగినది.

{{p|fs125}}{{Css image crop
|Image = Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.9_(1936).pdf
|Page = 32
|bSize = 458
|cWidth = 386
|cHeight = 167
|oTop = 408
|oLeft = 18
|Location = center
|Description = 
}}&lt;/p&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b9xi4uzuhtgp1hq8g5zr304akjl51ma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551743</id>
      <parentid>551742</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T12:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <origin>551743</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6153" sha1="6ff1eozs051dn6gcuc6e99i8pmzjkhl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs125}}గ్రంథ సముదాయము&lt;/p&gt;}}
ఈ ఉద్యమ ప్రారంభమునగల ౧౨,౯౦౦ గ్రంధములు ౧,౮౫,౦౫౮ ఆయ్యెను. ౧౯౬ సంవత్సరమున ఈజిల్లాలో ౧౦ మ౦దికి ౧ పుస్తకము చొప్పున అంది ఉండగా, ఇప్పుడు ప్రతిమువ్వురకు ౧ పుస్తకము చొప్పున అందుచున్నది. ఏటేట పుస్తకముల సంఖ్య అభివృద్ధి చేయబడుచున్నది. ౧౯౨౭ సంవత్సరమున ప్రభుత్వవిద్యాశాఖకు చెందిన సార్వజనిక గ్రంథాలయ సంఘమువారు జనాభాలో
ప్రతి నూర్గురికి ముప్పదివంతున గ్రంథము లుండుట అవశ్యకమని సలహానిచ్చిరి. ఇప్పటికే నూరుమందికి 38.3 వంతున గ్రంథము లున్నవి. సామాన్యముగా ప్రతి మ్యునిసిపల్ పట్టణములోను, నూరుమంది జనులకు ఏబది పుస్తకముల వంతున ఉన్నవి. గ్రామ గ్రంథాలయములకు కూడ ఇంతకు తక్కువ పుస్తకములు ఉండిన చాలవని ఈ జిల్లా గ్రంథాలయ సేవ ధ్రువపరచుచున్నది.


{{Center|{{p|fs125}}గ్రంథముల సేవ&lt;/p&gt;}}
గ్రంధోపయోగము దినదినాభివృద్ధి కాంచుచున్నది. చదువరులను సరియైనమార్గములు నడపుటకు గ్రంథాలయ నౌకరులు ఎక్కువ కాలమును వినియోగించుచున్నారు. ఇందుకు ఫలితముగా నవలలు మొదలయిన శృంగారరస గ్రంథములను చదువుట తగ్గినది. మంచి గ్రంధము లందలి అంశములను బహిరంగ పరచిన కొలదిని ఈ ఫలితము విశేషముగ కన్పట్టుచున్నది.


{{Center|{{p|fs125}}విద్యార్థులు - పరిశోధక శాఖ&lt;/p&gt;}}
విషయగ్రహణతృష్ణ గలిగిన చదువరులకును, విద్యార్థులకును ఈ పదుమూడు సంవత్సరములలోను గ్రంథాలయములు చేసిన సేవ వర్ణనాతీతము. మార్మూలలందుండు చదువరులకు కూడ హెచ్చుకర్చులు కూడ భరించి గ్రంథములు పోస్టులో పంపబడినవి. ౧౯౨౫ వ సంవత్సరములో చదువరులకు నేరుగా పంపిన గ్రంధములు ౫౮ మాత్రమే. ౧౯౨౬ సంవత్సరములో ౫౨౫. ౧౯33 లో ౫౬౩౦.
ఈ సంవత్సరమున ౭౭౧౨. దేశపరిశ్రమలకు సంబంధించిన ఉద్గ్రంథములు ఆ సేకములు సేకరింపబడినవి. అందు చేతివృత్తులకు సంబంధించిన గ్రంధములును పెక్కులు కలవు. నటీకుల ఉపయోగార్థము నాట్యకళకు సంబంధించిన పుస్తకములును కలవు.

కేంద్ర గ్రంథాలయమునకు యిదు మైళ్ళలోపున ఉన్న చదువరులందరు గ్రంథాలయమునకే వచ్చి పుస్తకములు తీసికొందురు. ఈ సంవత్సరమున ఇట్టి వారి సంఖ్య ౧౦,౦౮౧. ఒక విషయమునకు సంబంధించిన పుస్తకము ఒకటి ఇంటికి తెప్పించుకొనుటకంటె గ్రంథాలయమునకే వెళ్ళి చూచిన ఆవిషయమును గూర్చిన అనేక గ్రంథములు లభింపగలవు. దూరప్రదేశములవారు ఈ పరిశోధక శాఖ
యందలి గ్రంధములను తమ గ్రామ గ్రంథాలయముల ద్వారా ఉచితముగ తెప్పించుకొనగలుగుదురు.

ఈ జిల్లా గ్రంథాలయము వయోజన విద్య విషయమున కూడ విశేషకృషి చేసినది. విద్యాశాఖనుండి గ్రాంటులను పొందుచు సాయంకాలపు తరగతులను పెట్టు సంస్థలకును, బోధన తరగతులను నడపువారికిని అనంతమైన పుస్తక సముదాయమును 
అందుపాటులో ఉంచినది. ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులు, ముఠాల నాయకులు మొదలగువారి సహకారముతో వయోజనులయందు విశేషముగ పుస్తకములను వ్యాప్తి చేయగలిగినది.

{{p|fs125}}{{Css image crop
|Image = Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.9_(1936).pdf
|Page = 32
|bSize = 458
|cWidth = 386
|cHeight = 167
|oTop = 408
|oLeft = 18
|Location = center
|Description = 
}}&lt;/p&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6ff1eozs051dn6gcuc6e99i8pmzjkhl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/23</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211577</id>
    <revision>
      <id>551769</id>
      <parentid>551698</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:59:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551769</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4137" sha1="8ubu3044gpdkb331hnlstu0b36asb3q" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|6||పటం కతలు}}&lt;/noinclude&gt;
ఇంకొన్ని పటాల బొమ్మలు అన్ని ఎడమ నుండి కుడికి పైస్థాయిలో మొదలై క్రింది స్థాయివరకు పోతూ ఉంటాయి. ఈ చిత్రీకరణ ఆయా కళాకారులు ఇష్టం, ఆలోచనను బట్టి వారు చెప్పినట్టు ఏవిధంగా బొమ్మలు గీయమంటే అదేవిధంగా నకాశీవాళ్ళు చిత్రిస్తారు. కాకిపడిగెలు, గౌడజెట్టీ, కూనపులి కళాకారులు తమ పటాల్లోని బొమ్మలు ఎడమనుండి కుడికి మొదలై, ఆ తరువాత కుడి నుండి ఎడమకు అలాగే క్రిందిస్థాయి వరకు ఉండేలా ఇష్టపడతారు.

ప్రతి పటం కథ, ఒక ప్రత్యేకమైన కులానికి చెందిన పురాణం కావడం వలన ప్రదర్శించే కళాకారులు, చిత్రించే నకాశీలు ఈ పటాలను పవిత్రంగా చూచుకోవడం జరుగుతుంది.

'''పట చిత్రాలు తయారీ విధానం '''

పట చిత్రాలు/నకాశీ చిత్రాలు వేయడానికి నకాశీ వాళ్లు ప్రత్యేక పద్ధతిని పాటిస్తారు. పూర్వకాలంలో సహజమైన రంగులను ఉపయోగించగా నేడు ఆయిల్ పేయింట్స్ వాడుతున్నారు.

'''పటం/గుడ్డ తయారీ '''

కులపురాణాలను తెలియజేసే పటాలకు 'నకాశీ' వాళ్లు చేనేత మరియు ఖాదీలకు సంబంధించిన తెల్ల గుడ్డలను ఉపయోగిస్తారు. పటం కోసం ఉపయోగించే గుడ్డ గజం వెడల్పుతో పద్దెనిమిది నుండి నలభై గజాల పొడవు వరకు పెంచుకోవచ్చు లేదా తగ్గించుకోవచ్చు. కాకిపడిగెల వారు వేయించుకునే పటం ముప్ఫై నుంచి నలభై గజాల పొడవు వరకు ఉంటుంది. మిగతా వారి పటాలు పన్నెండు నుండి ఇరవై గజాల పొడవు వరకు ఉంటాయి. ఎందుకంటే కాకిపడిగెలు ప్రదర్శించే మహాభారతం/పాండవుల కథ పెద్దదిగా ఉండి మిగతా వారి కథ చిన్నదిగా ఉండటమే. చేనేత/ఖాదీ గుడ్డలను వాడటం వలన ఉపయోగించే రంగులు అటు, ఇటూ, క్రిందికి కారకుండా ఉండి, గుడ్డ ఆ రంగును పీల్చుకోవడానికి వీలు కలుగుతుంది.

బొమ్మలు వేయాల్సిన గుడ్డను ఉతకకుండా చదునైన నేలపై పరుచుతారు. దానిపై ముందుగా తయారు చేసుకున్న గంజి, సుద్దపౌడర్, గమ్ మరియు చింతగింజల అంబలి కలిపిన మిశ్రమాన్ని 'పిడచతో పలుచగా కోటింగ్ వేస్తారు. రెండు గంటల సేపు ఆరబెట్టిన&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8ubu3044gpdkb331hnlstu0b36asb3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/24</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211578</id>
    <revision>
      <id>551774</id>
      <parentid>551707</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T15:03:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551774</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4125" sha1="kiqomy4i7zrfkvleiuaml935e08ak5t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|పటం కతలు||7}}&lt;/noinclude&gt;
తరువాత అదే గుడ్డపై మరొక కోటింగ్ వేస్తారు. దీనివలన గుడ్డ దళసరిగా మారి బొమ్మలు వేయడానికి వీలు కలుగుతుంది. గుడ్డ ఎండిన తరువాత చాప మాదిరిగా చుట్టి పెడతారు. ఎండాకాలంలోనే ఎక్కువగా తయారు చేసి దాచి పెట్టుకుంటారు.
వర్షాకాలంలోనైతే వాతావరణం పదునుగా ఉండి గుడ్డకు వేసిన చింతంబలి వంటివ ఎండవనే ఉద్దేశ్యంతోనే ఎండాకాలం లోనే తయారు చేసుకుంటారు.

'''గుడ్డపై బొమ్మలు వేయడం '''

నకాశీ కళాకారుడి ఊహాశక్తికి రూపమే ఈ పటంకథలు. పూర్వ ప్రణాళికలు ఏవీ లేకుండానే నమూనాల ఆధారంగా పటం కథలు గీయబడతాయి. కుల పురాణాలను గానం చేసే అద్దపు, ఏనూటి, కాకిపడిగెల, కూనపులి, కొర్రాజుల, గుర్రపు, గౌడకొట్టి, ఢక్కలి, పూజరి, మాసయ్యలు పటాలను చిత్రీకరించే నకాశీ వాళ్ల దగ్గరకు వెళతారు. కథకులు తమకు కావల్సిన పురాణగాథలను నకాశీ వారికి వినిపించి, తమకథల్లో వచ్చే వివిధ ఘట్టాలలో ఏయే బొమ్మలు ఉండాలో తెలియజేస్తారు. ఆయా కథకుల కోరిక మేరకు నకాశీ చిత్రకారుడు తగువిధంగా బొమ్మలు(స్కెచ్) నకలు వేసుకుంటాడు లేదా సంబంధిత కుల పురాణాలకు సంబంధించిన పాత పటాలను కథకులు తీసుకువచ్చి నకాశి వారికి ఇస్తారు. పాతపటంలోని బొమ్మలను పెద్దవిగా చేయమని పెద్దబొమ్మలను చిన్నవిగా చేయమని కూడా చెప్పవచ్చు. అదేవిధంగా అవసరం లేవనుకున్న కొన్ని బొమ్మలను తొలగించమని చెపుతారు. కథకుల ఇష్టానుసారంగాను, వారి కథకు
అనుకూలంగాను నకాశీవాళ్లు పటంపై బొమ్మలను చిత్రీకరిస్తారు. పటం కథకులు నకాశీవాళ్ల వద్దనే మూడు లేదా నాలుగు రోజులు కథ వివరించి నకలు (స్కెచ్) వేసుకునే  వరకు ఉంటారు. కథను వివరించినన్ని రోజులు కథకులు నకాశీ వారికి మర్యాద చేస్తారు. దీనిని 'బత్త' అంటారు.

'''పటాలు - కులపురాణాలు '''
పటం కథకులు ప్రదర్శించే వివిధ కుల పురాణాలకు సంబంధించిన బొమ్మలను నకాశీ వాళ్లు పటాలపై గీస్తారు.
నాభికా పురాణం
గౌడపురాణం
అద్దపువాళ్లు
ఏనూటివాళ్లు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kiqomy4i7zrfkvleiuaml935e08ak5t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551777</id>
      <parentid>551774</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T15:23:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551777</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3988" sha1="qecdhydm7orz2yoisyvrixfv4pyuv6d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|పటం కతలు||7}}&lt;/noinclude&gt;
తరువాత అదే గుడ్డపై మరొక కోటింగ్ వేస్తారు. దీనివలన గుడ్డ దళసరిగా మారి బొమ్మలు వేయడానికి వీలు కలుగుతుంది. గుడ్డ ఎండిన తరువాత చాప మాదిరిగా చుట్టి పెడతారు. ఎండాకాలంలోనే ఎక్కువగా తయారు చేసి దాచి పెట్టుకుంటారు.
వర్షాకాలంలోనైతే వాతావరణం పదునుగా ఉండి గుడ్డకు వేసిన చింతంబలి వంటివ ఎండవనే ఉద్దేశ్యంతోనే ఎండాకాలం లోనే తయారు చేసుకుంటారు.

'''గుడ్డపై బొమ్మలు వేయడం '''

నకాశీ కళాకారుడి ఊహాశక్తికి రూపమే ఈ పటంకథలు. పూర్వ ప్రణాళికలు ఏవీ లేకుండానే నమూనాల ఆధారంగా పటం కథలు గీయబడతాయి. కుల పురాణాలను గానం చేసే అద్దపు, ఏనూటి, కాకిపడిగెల, కూనపులి, కొర్రాజుల, గుర్రపు, గౌడకొట్టి, ఢక్కలి, పూజరి, మాసయ్యలు పటాలను చిత్రీకరించే నకాశీ వాళ్ల దగ్గరకు వెళతారు. కథకులు తమకు కావల్సిన పురాణగాథలను నకాశీ వారికి వినిపించి, తమకథల్లో వచ్చే వివిధ ఘట్టాలలో ఏయే బొమ్మలు ఉండాలో తెలియజేస్తారు. ఆయా కథకుల కోరిక మేరకు నకాశీ చిత్రకారుడు తగువిధంగా బొమ్మలు(స్కెచ్) నకలు వేసుకుంటాడు లేదా సంబంధిత కుల పురాణాలకు సంబంధించిన పాత పటాలను కథకులు తీసుకువచ్చి నకాశి వారికి ఇస్తారు. పాతపటంలోని బొమ్మలను పెద్దవిగా చేయమని పెద్దబొమ్మలను చిన్నవిగా చేయమని కూడా చెప్పవచ్చు. అదేవిధంగా అవసరం లేవనుకున్న కొన్ని బొమ్మలను తొలగించమని చెపుతారు. కథకుల ఇష్టానుసారంగాను, వారి కథకు
అనుకూలంగాను నకాశీవాళ్లు పటంపై బొమ్మలను చిత్రీకరిస్తారు. పటం కథకులు నకాశీవాళ్ల వద్దనే మూడు లేదా నాలుగు రోజులు కథ వివరించి నకలు (స్కెచ్) వేసుకునే  వరకు ఉంటారు. కథను వివరించినన్ని రోజులు కథకులు నకాశీ వారికి మర్యాద చేస్తారు. దీనిని 'బత్త' అంటారు.

'''పటాలు - కులపురాణాలు '''
పటం కథకులు ప్రదర్శించే వివిధ కుల పురాణాలకు సంబంధించిన బొమ్మలను నకాశీ వాళ్లు పటాలపై గీస్తారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qecdhydm7orz2yoisyvrixfv4pyuv6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/25</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211579</id>
    <revision>
      <id>551776</id>
      <parentid>551708</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T15:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551776</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4143" sha1="3kxp2zk1mf4trilvv0v5szwkchdr2u5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|8||పటం కతలు}}&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
!  !! 
|-
| నాభికా పురాణం || అద్దపువాళ్లు
|-
| గౌడపురాణం || ఏనూటివాళ్లు
|-
| మహాభారత కథలు / పాండవుల కథలు || కాకిపడిగెల వాళ్లు
|-
| మార్కండేయ పురాణం || కూనపులివాళ్లు
|-
| పద్మనాయకుల వృత్తాంతం || కొర్రాజులవాళ్ళు
|-
| భేతాళపురాణం/మాల చెన్నయ్య కథ || గుర్రపువాళ్ళు
|-
| గౌడపురాణం || గౌడజెట్టివాళ్లు
|-
| జాంబవ పురాణం || డక్కలివాళ్ళు
|-
| పద్మనాయకుల వృత్తాంతం || పూజరివాళ్ళు
|-
| మడేలు పురాణం/రజకపురాణం/బసవపురాణం || మాసలయ్యల వాళ్లకు
|}

సంబంధించిన కులపురాణాలలోని ప్రధానమైన ఘట్టాలను పటంపై గీస్తారు.

పటం కథకులు కొత్తగా పటం వేయించుకున్నపుడు నకాశీ వారిని బట్టల దుకాణం దగ్గరకు తీసుకొని పోయి గుడ్డను కొనిస్తారు. కథకులు ఇంటివద్ద నుండి వచ్చేటప్పుడు పాతపటం ఉంటే పాతపటం మరియు శేరున్నర బియ్యం, పప్పు, చింతపండు, పసుపు, కుంకుమ, ఊదుబత్తీలు, రూపాయి పావలా చిల్లర తీసుకొచ్చి నకాశి వారికి ఇస్తారు. నకాశీవాళ్లు మంచిరోజు చూసుకొని 'నకలు' వేయడం ప్రారంభిస్తారు. ప్రారంభించే రోజు శనివారం, మంగళవారం రాకుండా చూసు కుంటారు. అదేవిధంగా అష్టమి, నవమి, అమావాస్య లేకుండా చూసుకొని మంచిరోజు నిర్ణయించు కుంటారు.

నకలు వేయడానికి ముందు పటం వేయించే కథకునికి, తన కుటుంబ సభ్యులకు కుంకుమ బొట్టుపెట్టి, పటానికి, కూడా బొట్టుపెడతాడు. ఊదుబత్తీలు వెలిగించి తమ కులదేవత 'నిముషాంబికా దేవిని' తలచుకొని కొబ్మరికాయ కొడతాడు. తరువాత పటంపై బొమ్మలకు సంబంధించిన నకలు గీసుకుంటాడు.

మహాభారతానికి సంబంధించిన పటాలైతే ముందుగా గణపతి బొమ్మ నకలు వేస్తాడు. ఆతరువాత లక్ష్మీ, సరస్వతిలను వేసిన ఆదిశక్తి మరియు వటపత్రశాయి రూపంలో నున్న శ్రీకృష్ణుని బొమ్మను గీస్తారు. మిగతా శివ పురాణాలకు సంబంధించిన పటాలైతే ముందుగా గణపతి బొమ్మగీసి ఆ తరువాత ఆదిశక్తి బొమ్మను గీస్తారు. ఈవిధంగా గీసిన తరువాత ఆయా కుల పురాణాలకు సంబంధించిన మిగతా బొమ్మల నకలు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3kxp2zk1mf4trilvv0v5szwkchdr2u5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/26</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211580</id>
    <revision>
      <id>551778</id>
      <parentid>551709</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T15:28:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <origin>551778</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3769" sha1="83t4enanu4b9u1m93tzvtzin9b0zdq0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|పటం కతలు||9}}&lt;/noinclude&gt;
గీసుకుంటారు. ప్రతీరోజు పటం గీసే ముందు కులదేవత నిముషాంబికా దేవిని మనస్సులో తలచుకొని పని ప్రారంభిస్తారు. ఎటువంటి నియమ నిష్టలు లేకుండానే పటం గీస్తారు. పటంపై బొమ్మలు వేయడాన్ని 'పటం రాయడం' అంటారు.

'''బొమ్మలు గీసే విధానం '''

కళాకారుడు / కథకుడు చెప్పిన విధంగా గుడ్డపై ముందుగా వేసుకునే స్కెచ్ను నకలు అంటారు. సంబంధిత బొమ్మను పెన్సిల్ ఉపయోగించకుండా జాజుతో నకలు వేసుకుంటారు. గీతలు కూడా దీనితోనే గీసుకుంటారు.

'''రంగులు వేయడం '''

నకలు గీసుకున్న తర్వాత బొమ్మకు బ్యాక్ గ్రౌండ్ గా ఎరుపు రంగును వేస్తారు. ఆతరువాత ముఖం, దుస్తులకు సంబంధించిన రంగులు వేస్తారు. మెడలో వేసుకునే ఆభరణాలు, దండలకు వేస్తారు. బొమ్మకు ఒక ఆకారం వచ్చిన తరువాత శిగ పువ్వులు, ముక్కుపుడకలు వేసి చివరకు కన్నులు గీస్తారు. పటం చిత్రించడం పూర్తి అయిన తరువాతనే
పటంలోని కులదేవతకు కన్నులు గీస్తారు. కాకిపడిగెల పటంకథలో పెద్దమ్మకు, గౌడపురాణంలో ఎల్లమ్మకు, పాండవులు / కార్రాజుల కథలో లక్ష్మీదేవరకు, అద్దపు, గుర్రపు, మాసయ్యల కథలో ఆదిశక్తికి 'కన్నులు' చిత్రించడం ఆనవాయితీ, దీనికి కారణం బొమ్మకు / పటానికి ప్రాణాలు పోయడమే. దేవతకు కన్నులు చిత్రించడంతో గీచిన పటానికి రూపం కల్పించబడుతుంది.

'''ఉపయోగించే రంగులు '''

బొమ్మలను చిత్రించడానికి వివిధ రకాల రంగులను ఉపయోగిస్తారు. బొమ్మలు హుందాగా, ఆకర్షణీయంగా, అందంగా కనపడేందుకు ఎన్నోరకాల రంగులు ఉపయోగించినా కొన్ని ప్రత్యేకమైన రంగులను కొన్ని బొమ్మలకే ఉపయోగించడం నకాశి వారి ప్రత్యేకత. ఉపయోగించిన రంగులను బట్టి కూడా ఆ బొమ్మపేరు ఏమిటో చెప్పడానికి వీలు కలుగుతుంది.

'''మనుష్యుల బొమ్మలకు '''

కాళ్ళు, చేతులు, ముఖాలకు
పసుపు, గులాబి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>83t4enanu4b9u1m93tzvtzin9b0zdq0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551781</id>
      <parentid>551778</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T15:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551781</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3670" sha1="dcfuhe073r570mvzf7naf7p04oarir5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|పటం కతలు||9}}&lt;/noinclude&gt;
గీసుకుంటారు. ప్రతీరోజు పటం గీసే ముందు కులదేవత నిముషాంబికా దేవిని మనస్సులో తలచుకొని పని ప్రారంభిస్తారు. ఎటువంటి నియమ నిష్టలు లేకుండానే పటం గీస్తారు. పటంపై బొమ్మలు వేయడాన్ని 'పటం రాయడం' అంటారు.

'''బొమ్మలు గీసే విధానం '''

కళాకారుడు / కథకుడు చెప్పిన విధంగా గుడ్డపై ముందుగా వేసుకునే స్కెచ్ను నకలు అంటారు. సంబంధిత బొమ్మను పెన్సిల్ ఉపయోగించకుండా జాజుతో నకలు వేసుకుంటారు. గీతలు కూడా దీనితోనే గీసుకుంటారు.

'''రంగులు వేయడం '''

నకలు గీసుకున్న తర్వాత బొమ్మకు బ్యాక్ గ్రౌండ్ గా ఎరుపు రంగును వేస్తారు. ఆతరువాత ముఖం, దుస్తులకు సంబంధించిన రంగులు వేస్తారు. మెడలో వేసుకునే ఆభరణాలు, దండలకు వేస్తారు. బొమ్మకు ఒక ఆకారం వచ్చిన తరువాత శిగ పువ్వులు, ముక్కుపుడకలు వేసి చివరకు కన్నులు గీస్తారు. పటం చిత్రించడం పూర్తి అయిన తరువాతనే
పటంలోని కులదేవతకు కన్నులు గీస్తారు. కాకిపడిగెల పటంకథలో పెద్దమ్మకు, గౌడపురాణంలో ఎల్లమ్మకు, పాండవులు / కార్రాజుల కథలో లక్ష్మీదేవరకు, అద్దపు, గుర్రపు, మాసయ్యల కథలో ఆదిశక్తికి 'కన్నులు' చిత్రించడం ఆనవాయితీ, దీనికి కారణం బొమ్మకు / పటానికి ప్రాణాలు పోయడమే. దేవతకు కన్నులు చిత్రించడంతో గీచిన పటానికి రూపం కల్పించబడుతుంది.

'''ఉపయోగించే రంగులు '''

బొమ్మలను చిత్రించడానికి వివిధ రకాల రంగులను ఉపయోగిస్తారు. బొమ్మలు హుందాగా, ఆకర్షణీయంగా, అందంగా కనపడేందుకు ఎన్నోరకాల రంగులు ఉపయోగించినా కొన్ని ప్రత్యేకమైన రంగులను కొన్ని బొమ్మలకే ఉపయోగించడం నకాశి వారి ప్రత్యేకత. ఉపయోగించిన రంగులను బట్టి కూడా ఆ బొమ్మపేరు ఏమిటో చెప్పడానికి వీలు కలుగుతుంది.

'''మనుష్యుల బొమ్మలకు '''&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dcfuhe073r570mvzf7naf7p04oarir5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/27</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211581</id>
    <revision>
      <id>551710</id>
      <timestamp>2026-04-06T11:59:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '10 పటం కతలు ఆభరణాలు, కిరీటాలు గుడి(లెమన్ ఎల్లో) ఆకుపచ్చ, తెలుపు, ఆస్మాన్(స్కైబ్లూ), ఊదారంగు (వయోలెట్) జంతువుల బొమ్మలకు పులి గుర్రాలు ఆవు క - - - ఆయుధాలు - ఆయుధాలు చెట్లు పక్షులు గుట...'</comment>
      <origin>551710</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2242" sha1="9db3ugzbn30ncwrsneddl4sq62lyg5w" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;10
పటం కతలు
ఆభరణాలు, కిరీటాలు
గుడి(లెమన్ ఎల్లో)
ఆకుపచ్చ, తెలుపు, ఆస్మాన్(స్కైబ్లూ),
ఊదారంగు (వయోలెట్)
జంతువుల బొమ్మలకు
పులి
గుర్రాలు
ఆవు
క
-
-
-
ఆయుధాలు
-
ఆయుధాలు
చెట్లు
పక్షులు
గుట్టకు
ఆకాశం
చెరువులు, కుంటలు
-
-
-
-
-
పసుపు
ఆస్మాన్, తెలుపు
తెలుపు, గులాబి
నలుపు
పెగుడి, నలుపు
పెగుడి, నలుపు
ఆకుపచ్చ, ఉదా
పసుపు, తెలుపు, ఆకుపచ్చ, నీలి
బూర, ఆస్మాన్
నీలం (లైట్ బ్లూ)
నీలం తెలుపు రంగుల మిశ్రమం
రథాలు, మేడలు, స్థంభాలు
-
పెగుడి
ఇటువంటి రంగులు ఉపయోగించి పటాలు వేస్తారు. మహారాజులు, మహారాణుల
బొమ్మలు గీయడానికి పని ఎక్కువగా పడుతుంది. సమయం ఎక్కువగా తీసుకోవడమే
కాకుండా పని కూడా కష్టమనిపిస్తుంది.
రంగుల తయారీ
పూర్వకాలంలో నకాశీవాళ్లు పటానికి ఉపయోగించే రంగులను స్వంతంగా
తయారు చేసుకునేవారు. ప్రకృతిలో లభ్యమయ్యే వివిధ రకాల వస్తువులు, ఆకులు,
పొడులను ఉపయోగిఐచి రంగులు తయారు చేసుకునేవారు. ఈ రంగులలో తెలుపు,
పసుపు, ఎరుపు, నీలము, ఆకుపచ్చ మరియు నలుపు రంగులు ప్రధానమైనవి. ఇప్పుడు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9db3ugzbn30ncwrsneddl4sq62lyg5w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551780</id>
      <parentid>551710</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T15:48:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551780</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2597" sha1="mtct62ff7h97w1k5cvmmchy5e86gezl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|10||పటం కతలు}}&lt;/noinclude&gt;{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
!  !! 
|-
| కాళ్ళు, చేతులు, ముఖాలకు || పసుపు, గులాబి
|-
| ఆభరణాలు, కిరీటాలు || పెగుడి(లెమన్ ఎల్లో)
|-
| దుస్తులు || ఆకుపచ్చ, తెలుపు, ఆస్మాన్(స్కైబ్లూ),ఊదారంగు (వయోలెట్)
|}

'''జంతువుల బొమ్మలకు '''
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
|-
!  !! 
|-
| పులి || పసుపు
|-
| గుర్రాలు || ఆస్మాన్, తెలుపు
|-
| ఆవు || తెలుపు, గులాబి
|-
| మేక || నలుపు
|-
| ఆయుధాలు || పెగుడి, నలుపు
|-
| ఆయుధాలు || పెగుడి, నలుపు
|-
| చెట్లు || ఆకుపచ్చ, ఉదా
|-
| పక్షులు || పసుపు, తెలుపు, ఆకుపచ్చ, నీలి
|-
| గుట్టలకు || బూడిదరంగు, ఆస్మాన్
|-
| ఆకాశం || నీలం (లైట్ బ్లూ)
|-
| చెరువులు, కుంటలు || నీలం తెలుపు రంగుల మిశ్రమం
|-
| రథాలు, మేడలు, స్థంభాలు || పెగుడి
|}
ఇటువంటి రంగులు ఉపయోగించి పటాలు వేస్తారు. మహారాజులు, మహారాణుల బొమ్మలు గీయడానికి పని ఎక్కువగా పడుతుంది. సమయం ఎక్కువగా తీసుకోవడమే కాకుండా పని కూడా కష్టమనిపిస్తుంది.

'''రంగుల తయారీ '''

పూర్వకాలంలో నకాశీవాళ్లు పటానికి ఉపయోగించే రంగులను స్వంతంగా తయారు చేసుకునేవారు. ప్రకృతిలో లభ్యమయ్యే వివిధ రకాల వస్తువులు, ఆకులు, పొడులను ఉపయోగిఐచి రంగులు తయారు చేసుకునేవారు. ఈ రంగులలో తెలుపు, పసుపు, ఎరుపు, నీలము, ఆకుపచ్చ మరియు నలుపు రంగులు ప్రధానమైనవి. ఇప్పుడు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mtct62ff7h97w1k5cvmmchy5e86gezl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/28</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211582</id>
    <revision>
      <id>551711</id>
      <timestamp>2026-04-06T11:59:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 11 పాత పద్ధతిలో తయారు చేసే రంగులను ఉపయోగించకుండా రంగుల దుకాణాల్లో లభ్యమయ్యే ఫెవిక్రిల్ రంగులను వాడుచున్నారు. తెలుపు : తెలుపు రంగును వాగుల్లో, ఏరుల్లో దొరికే కౌచిప...'</comment>
      <origin>551711</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4339" sha1="go7s9tlzgluvlk0sm9egy4f95elmb2a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
11
పాత పద్ధతిలో తయారు చేసే రంగులను ఉపయోగించకుండా రంగుల దుకాణాల్లో
లభ్యమయ్యే ఫెవిక్రిల్ రంగులను వాడుచున్నారు.
తెలుపు : తెలుపు రంగును వాగుల్లో, ఏరుల్లో దొరికే కౌచిప్పతా (తెల్లటి శంఖులతో)
తయారు చేసుకొని వాడేవారు. ఈ శంఖులను రాతిపై రుద్ది చూర్ణము తీస్తారు. దీనిలో
నీరు మరియు గమ్ కలుపుతారు. ఈరకంగా తయారయ్యే తెల్లని రంగు ఎక్కువ కాలం
మన్నుతుంది.
ప్రస్తుతం జింక్ వైట్ పౌడర్
లో సమపాళ్ళలో నీరు, గమ్ కలిపి తెలుపు రంగు
తయారు చేసి వాడుతున్నారు. ఈ రంగును ఎక్కువగా శంకరుడు, అర్జునుడు బొమ్మలకు
వేస్తారు. దీనిని వివిధ రంగుల మిశ్రమానికి కూడా వాడుతారు.
పసుపు : పసుపు రంగును 'ఆర్థులం/తాళకం అని అంటారు. పసుపు రంగు రాళ్ళ
రూపంలో దొరుకుతుంది. రంగురాళ్లు ఎక్కడపడితే అక్కడ దొరకక నకాశీవాళ్లు చాలా
ఇబ్బందులకు గురయ్యేవారు. ఆంధ్రప్రదేశ్లో దొరకకపోవడంతో ఢిల్లీ, కలకత్తా వంటి
మహానగరాల నుండి తెప్పించుకొని వాడుకునేవారు. రాళ్లను చూర్ణంగా చేసుకొని
సమపాళ్లలో నీరు, బంక(గమ్)ను కలిపి వాడతారు. ఈ రంగును ఆభరణాలకు,
సింహాసనాలకు వాడతారు. వివిధ రంగుల్లో మిశ్రమంగా కూడా వాడతారు.
ఎరుపు : పౌడర్ రూపంలో దొరికే ఎరుపు రంగును 'ఇంగీకం' అనీ 'షంగ్రఫ్' అని
అంటారు. మిగతా రంగుల మాదిరిగానే ఈ పౌడర్ కూడా నీరు, బంక(గమ్)
కలుపుకొని వాడతారు. ఈ రంగును ఎక్కువగా బొమ్మల వెనుక భాగంలో (బ్యాక్ గ్రౌండ్) గా
ఉపయోగిస్తారు.
నీలం : చైనా బ్లూ అని బిళ్లలరూపంలో ప్యాకెట్స్ రంగుల దుకాణాల్లో లభ్యమవుతాయి.
బిళ్లలను మెత్తగా నలగ్గొట్టి నీరు, గమ్ వేసి కలుపుకొని వాడుకుంటారు. నీలం రంగును
ఎక్కువగా శ్రీరాముడు, శ్రీకృష్ణుడు, విష్ణుమూర్తి, యముడు, భీముడు, గణేశుని తలభాగాలు/
ముఖం వేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. అంతేకాకుండా అవసరం మేరకు వివిధ దుస్తులకు
మిశ్రమంగా కూడా వాడతారు.
ఆకుపచ్చ : పసుపు మరియు నీలం రంగుల మిశ్రమాన్ని కలిపి ఆకుపచ్చ రంగును
తయారు చేస్తారు. ఈరంగును ఎక్కువగా దుస్తులకు, వృక్షాలకు ఉపయోగిస్తారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>go7s9tlzgluvlk0sm9egy4f95elmb2a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551782</id>
      <parentid>551711</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T15:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551782</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4383" sha1="cshrwf5nobhaw5fsi99nlwhsvtwwrjq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|పటం కతలు||11}}&lt;/noinclude&gt;
పాత పద్ధతిలో తయారు చేసే రంగులను ఉపయోగించకుండా రంగుల దుకాణాల్లో లభ్యమయ్యే ఫెవిక్రిల్ రంగులను వాడుచున్నారు.

'''తెలుపు :''' తెలుపు రంగును వాగుల్లో, ఏరుల్లో దొరికే కౌచిప్పతా (తెల్లటి శంఖులతో) తయారు చేసుకొని వాడేవారు. ఈ శంఖులను రాతిపై రుద్ది చూర్ణము తీస్తారు. దీనిలో నీరు మరియు గమ్ కలుపుతారు. ఈరకంగా తయారయ్యే తెల్లని రంగు ఎక్కువ కాలం మన్నుతుంది.

ప్రస్తుతం జింక్ వైట్ పౌడర్ లో సమపాళ్ళలో నీరు, గమ్ కలిపి తెలుపు రంగు తయారు చేసి వాడుతున్నారు. ఈ రంగును ఎక్కువగా శంకరుడు, అర్జునుడు బొమ్మలకు వేస్తారు. దీనిని వివిధ రంగుల మిశ్రమానికి కూడా వాడుతారు.

'''పసుపు :''' పసుపు రంగును 'ఆర్థులం/తాళకం అని అంటారు. పసుపు రంగు రాళ్ళ రూపంలో దొరుకుతుంది. రంగురాళ్లు ఎక్కడపడితే అక్కడ దొరకక నకాశీవాళ్లు చాలా ఇబ్బందులకు గురయ్యేవారు. ఆంధ్రప్రదేశ్లో దొరకకపోవడంతో ఢిల్లీ, కలకత్తా వంటి మహానగరాల నుండి తెప్పించుకొని వాడుకునేవారు. రాళ్లను చూర్ణంగా చేసుకొని సమపాళ్లలో నీరు, బంక(గమ్)ను కలిపి వాడతారు. ఈ రంగును ఆభరణాలకు, సింహాసనాలకు వాడతారు. వివిధ రంగుల్లో మిశ్రమంగా కూడా వాడతారు.

'''ఎరుపు :''' పౌడర్ రూపంలో దొరికే ఎరుపు రంగును 'ఇంగీకం' అనీ 'షంగ్రఫ్' అని అంటారు. మిగతా రంగుల మాదిరిగానే ఈ పౌడర్ కూడా నీరు, బంక(గమ్) కలుపుకొని వాడతారు. ఈ రంగును ఎక్కువగా బొమ్మల వెనుక భాగంలో (బ్యాక్ గ్రౌండ్) గా ఉపయోగిస్తారు.

'''నీలం :''' చైనా బ్లూ అని బిళ్లలరూపంలో ప్యాకెట్స్ రంగుల దుకాణాల్లో లభ్యమవుతాయి. బిళ్లలను మెత్తగా నలగ్గొట్టి నీరు, గమ్ వేసి కలుపుకొని వాడుకుంటారు. నీలం రంగును ఎక్కువగా శ్రీరాముడు, శ్రీకృష్ణుడు, విష్ణుమూర్తి, యముడు, భీముడు, గణేశుని తలభాగాలు/ ముఖం వేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. అంతేకాకుండా అవసరం మేరకు వివిధ దుస్తులకు
మిశ్రమంగా కూడా వాడతారు.

'''ఆకుపచ్చ :''' పసుపు మరియు నీలం రంగుల మిశ్రమాన్ని కలిపి ఆకుపచ్చ రంగును తయారు చేస్తారు. ఈరంగును ఎక్కువగా దుస్తులకు, వృక్షాలకు ఉపయోగిస్తారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cshrwf5nobhaw5fsi99nlwhsvtwwrjq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/29</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211583</id>
    <revision>
      <id>551712</id>
      <timestamp>2026-04-06T11:59:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '12 పటం కతలు నలుపు : నకాశీ చిత్రాలలో నల్లరంగుకు అధిక ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. ఈరంగును 'శాయిరాత' అనికూడా పిలుస్తారు. ఈ రంగును ఇంటిలోనే స్వంతంగా తయారు చేసుకుంటారు. కిరోసిన్ దీపాన్ని...'</comment>
      <origin>551712</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4401" sha1="ps0eu31ix85w644r0t74a3tlghi4gor" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;12
పటం కతలు
నలుపు : నకాశీ చిత్రాలలో నల్లరంగుకు అధిక ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. ఈరంగును
'శాయిరాత' అనికూడా పిలుస్తారు. ఈ రంగును ఇంటిలోనే స్వంతంగా తయారు
చేసుకుంటారు. కిరోసిన్ దీపాన్ని పెద్దగా వెలిగేటట్లు చేసి దిగుట్లో పెట్టేవారు. దిగుడుకు
పైభాగంలో పట్టిన మసిని గీకి ఒక గిన్నెలో ఎత్తుకుంటారు. ఈమసిలో నీళ్ళు, గమ్ కలిపి
నల్లరంగు తయారు చేసుకుంటారు.
అదేవిధంగా పిడకలను బూడిద కాకుండా కాల్చి బొగ్గు చెయ్యాలి. తర్వాత
దానిని రాతి ఫలకంపైన బాగా నూరి పొడి చెయ్యాలి. రంగుపై నీరు వేస్తే నెరుసు
లేకుండా ఉండాలి. ఈ నల్లని బొగ్గుపొడిలో నీళ్ళు, బంక(గమ్) కలిపి నల్లరంగు
తయారు చేసుకుంటారు. నల్లరంగును ఎక్కువగా బొమ్మలపై లైన్ డ్రాయింగ్ కోసం
వాడతారు. అవసరమైన ఇతర రంగులను మొదట బొమ్మలపై వేసి వాటిని విడివిడిగా
వేరు చేస్తూ అందంగా నల్లరంగుతో గీతలు గీస్తారు.
పైన తెలిపిన రంగులనే కాకుండా రాతి రంగులను కూడా వాడేవారు. ప్రస్తుతం
కొన్ని కృత్రిమ రంగులను కూడా తయారు చేసుకుంటున్నారు. బచ్చలి పండ్లతో వైలెట్
రంగును, చిక్కుడు ఆకులు, తంగేడు ఆకులతో ఆకుపచ్చ రంగును, మోదుగు పువ్వులతో
కాషాయరంగులను తయారు చేసుకుంటూ ఉన్నారు. ఈమధ్యకాలంలో కొంతమంది
చిత్రకారులు ఆయిల్ పేయింట్స్లో బొమ్మలు గీస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం ఉపయోగించే రంగులు
ప్రస్తుతం బొమ్మలు గీయడానికి ఉపయోగించే రంగుల్ని వివిధ రకాల పౌడర్ల
రూపంలో దొరుకుతున్నాయి. ఎరుపు(రెడ్), పసుపు (లెమన్ ఎల్లో) గోల్డెన్ ఎల్లో,
బ్లూ(ఇండిగోబ్లూ), జింక్ పౌడర్, ల్యాంప్ పౌడర్ వంటి వాటిని వరంగల్లు, హైద్రాబాద్
నగరాల్లో కొనుగోలు చేస్తున్నారు. జింక్ పౌడరు తెలుపుకు, ల్యాంప్ పౌడర్ను నలుపు
రంగుకు ఉపయోగిస్తారు.
మిశ్రమ రంగులు తయారీ: రెండు, మూడు రంగుల పౌడర్లను కలిపి మిశ్రమ రంగులు
తయారు చేసుకొని బొమ్మలకు అనుగుణంగా వేస్తారు.
గులాబి : గోల్డెన్ ఎల్లో, రెడ్, వైట్ పౌడర్లను కలిపి పింక్ కలర్ తయారు చేస్తారు.
ఆకుపచ్చ : పెగుడి, ఇండిగో బ్లూలను కలిపి ఆకుపచ్చ రంగు తయారు చేస్తారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ps0eu31ix85w644r0t74a3tlghi4gor</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551783</id>
      <parentid>551712</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T16:04:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551783</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4448" sha1="rrfjohu547riepral4rqnbwac71w83t" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|12||పటం కతలు}}&lt;/noinclude&gt;
'''నలుపు :''' నకాశీ చిత్రాలలో నల్లరంగుకు అధిక ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. ఈరంగును 'శాయిరాత' అనికూడా పిలుస్తారు. ఈ రంగును ఇంటిలోనే స్వంతంగా తయారు చేసుకుంటారు. కిరోసిన్ దీపాన్ని పెద్దగా వెలిగేటట్లు చేసి దిగుట్లో పెట్టేవారు. దిగుడుకు పైభాగంలో పట్టిన మసిని గీకి ఒక గిన్నెలో ఎత్తుకుంటారు. ఈమసిలో నీళ్ళు, గమ్ కలిపి
నల్లరంగు తయారు చేసుకుంటారు.

అదేవిధంగా పిడకలను బూడిద కాకుండా కాల్చి బొగ్గు చెయ్యాలి. తర్వాత దానిని రాతి ఫలకంపైన బాగా నూరి పొడి చెయ్యాలి. రంగుపై నీరు వేస్తే నెరుసు లేకుండా ఉండాలి. ఈ నల్లని బొగ్గుపొడిలో నీళ్ళు, బంక(గమ్) కలిపి నల్లరంగు
తయారు చేసుకుంటారు. నల్లరంగును ఎక్కువగా బొమ్మలపై లైన్ డ్రాయింగ్ కోసం వాడతారు. అవసరమైన ఇతర రంగులను మొదట బొమ్మలపై వేసి వాటిని విడివిడిగా వేరు చేస్తూ అందంగా నల్లరంగుతో గీతలు గీస్తారు.

పైన తెలిపిన రంగులనే కాకుండా రాతి రంగులను కూడా వాడేవారు. ప్రస్తుతం కొన్ని కృత్రిమ రంగులను కూడా తయారు చేసుకుంటున్నారు. బచ్చలి పండ్లతో వైలెట్ రంగును, చిక్కుడు ఆకులు, తంగేడు ఆకులతో ఆకుపచ్చ రంగును, మోదుగు పువ్వులతో కాషాయరంగులను తయారు చేసుకుంటూ ఉన్నారు. ఈమధ్యకాలంలో కొంతమంది
చిత్రకారులు ఆయిల్ పేయింట్స్ తొ బొమ్మలు గీస్తున్నారు.

'''ప్రస్తుతం ఉపయోగించే రంగులు '''

ప్రస్తుతం బొమ్మలు గీయడానికి ఉపయోగించే రంగుల్ని వివిధ రకాల పౌడర్ల రూపంలో దొరుకుతున్నాయి. ఎరుపు(రెడ్), పసుపు (లెమన్ ఎల్లో) గోల్డెన్ ఎల్లో, బ్లూ(ఇండిగోబ్లూ), జింక్ పౌడర్, ల్యాంప్ పౌడర్ వంటి వాటిని వరంగల్లు, హైద్రాబాద్ నగరాల్లో కొనుగోలు చేస్తున్నారు. జింక్ పౌడరు తెలుపుకు, ల్యాంప్ పౌడర్ను నలుపు రంగుకు ఉపయోగిస్తారు.

'''మిశ్రమ రంగులు తయారీ:''' రెండు, మూడు రంగుల పౌడర్లను కలిపి మిశ్రమ రంగులు తయారు చేసుకొని బొమ్మలకు అనుగుణంగా వేస్తారు.

'''గులాబి :''' గోల్డెన్ ఎల్లో, రెడ్, వైట్ పౌడర్లను కలిపి పింక్ కలర్ తయారు చేస్తారు.

'''ఆకుపచ్చ :''' పెగుడి, ఇండిగో బ్లూలను కలిపి ఆకుపచ్చ రంగు తయారు చేస్తారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rrfjohu547riepral4rqnbwac71w83t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/30</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211584</id>
    <revision>
      <id>551713</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 13 గోధుమ నలుపు, ఎరుపు, పెగుడి రంగులను కలిపి గోధుమ రంగు తయారు చేస్తారు. : పై విధమైన పౌడర్లన్నింటికి తగుపాళ్లల్లో నీళ్లు, గమ్ (బంక) కలిపి రంగులను తయారు చేస్తారు. రంగుల్లో...'</comment>
      <origin>551713</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4250" sha1="3s3g5xxm7gdpr456lqr38u2qsifqomp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
13
గోధుమ నలుపు, ఎరుపు, పెగుడి రంగులను కలిపి గోధుమ రంగు తయారు చేస్తారు.
:
పై విధమైన పౌడర్లన్నింటికి తగుపాళ్లల్లో నీళ్లు, గమ్ (బంక) కలిపి రంగులను
తయారు చేస్తారు. రంగుల్లో గమన్ను కలపడం వలన గుడ్డకు రంగు గట్టిగా పట్టుకుంటుంది.
చెడిపినా చెడకుండా ఉండేందుకు తోడ్పడుతుంది. బొమ్మలను గీసేటప్పుడు రంగులను
ఎప్పటికప్పుడు కలుపుకొని వాడుకుంటారు. ఎక్కువగా పసుపు, గులాబి రంగులు
ఉపయోగిస్తారు. రంగులు కలుపుకోవడానికి, పోసుకోవడానికి చిప్పలు ఉపయోగిస్తారు.
బ్రష్ల తయారీ
బొమ్మలు వేసేందుకు బ్రష్లను ఉపయోగిస్తారు. ఈ బ్రష్లను 'కలం' అని,
'కుంచెలు' అని పిలుస్తారు. వీటిని స్వంతంగా తయారు చేసుకుంటారు. ప్రస్తుతం
రంగుల దుకాణాల్లో దొరికే బ్రష్లను కొనుక్కొచ్చి వాడుతున్నారు. వీటిలో చిన్న బ్రష్ లు,
పెద్దబ్రష్ లు, మధ్యరకం (మీడియం సైజ్) బ్రష్లు ఉంటాయి.
చిన్నబ్రష్ లు : చిన్న బ్రష్లను సన్నని బ్రష్లు అంటారు. వీటిని ఉడత వెంట్రుకలతో
తయారు చేస్తారు. బొమ్మల అలంకరణలోను, ఫినిషింగ్ వర్డ్లో సన్నని బ్రష్లను
వాడతారు.
మీడియం సైజ్ బ్రష్లు : చిన్నబ్రష్ కన్నా కొంచెం పెద్ద సైజు బ్రష్ ను మీడియం సైజ్
బ్రష్లు అంటారు. మేకతోక వెంట్రుకలతో తయారు చేస్తారు. ఆభరణాలు, దండలు,
దుస్తులకు సంబంధించిన రంగులు వేయడానికి ఈబ్రష్లను వాడతారు.
పెద్ద
వ్లు: గుర్రం తోక వెంట్రుకలతో పెద్ద బ్రష్లను తయారు చేస్తారు. ఈ బ్రష్ తో
బొమ్మకు బ్యాక్ గ్రౌండ్ రంగులను వేస్తారు.
బ్రష్లను తయారు చేయడానికి ఉడుత, మేక, గుర్రం తోక వెంట్రుకలను
సంపాదించి పెట్టుకుంటారు. వెదురు పుల్లను ఒకవైపు సన్నగా చెక్కి దానిపైన వెంట్రుకలను
దారంతో చుడతారు. వెంట్రుకలను వేళ్ల సందున పట్టుకొని వాటి చివరి భాగాన్ని నీటిలో
ముంచితే పాయింట్ వస్తుంది. పుల్లకు కట్టిన వెంట్రుకలు ఎక్కువై ఎగుడు దిగుడుగా
చుట్టాలి. ఈవిధంగా తమకు ఎన్ని బ్రష్లు కావాలంటే అన్ని బ్రష్లు తయారు చేసుకొని
వాడుకుంటారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3s3g5xxm7gdpr456lqr38u2qsifqomp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551784</id>
      <parentid>551713</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T16:12:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551784</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4306" sha1="bt0gprodlx8oup1r1s04buje43mbhy7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|పటం కతలు||13}}&lt;/noinclude&gt;
'''గోధుమ :''' నలుపు, ఎరుపు, పెగుడి రంగులను కలిపి గోధుమ రంగు తయారు చేస్తారు.

పై విధమైన పౌడర్లన్నింటికి తగుపాళ్లల్లో నీళ్లు, గమ్ (బంక) కలిపి రంగులను తయారు చేస్తారు. రంగుల్లో గమ్ ను కలపడం వలన గుడ్డకు రంగు గట్టిగా పట్టుకుంటుంది. చెడిపినా చెడకుండా ఉండేందుకు తోడ్పడుతుంది. బొమ్మలను గీసేటప్పుడు రంగులను ఎప్పటికప్పుడు కలుపుకొని వాడుకుంటారు. ఎక్కువగా పసుపు, గులాబి రంగులు ఉపయోగిస్తారు. రంగులు కలుపుకోవడానికి, పోసుకోవడానికి చిప్పలు ఉపయోగిస్తారు.

'''బ్రష్ ల తయారీ '''

బొమ్మలు వేసేందుకు బ్రష్ లను ఉపయోగిస్తారు. ఈ బ్రష్లను 'కలం' అని, 'కుంచెలు' అని పిలుస్తారు. వీటిని స్వంతంగా తయారు చేసుకుంటారు. ప్రస్తుతం రంగుల దుకాణాల్లో దొరికే బ్రష్లను కొనుక్కొచ్చి వాడుతున్నారు. వీటిలో చిన్న బ్రష్ లు, పెద్దబ్రష్ లు, మధ్యరకం (మీడియం సైజ్) బ్రష్లు ఉంటాయి.

'''చిన్నబ్రష్ లు :''' చిన్న బ్రష్లను సన్నని బ్రష్లు అంటారు. వీటిని ఉడత వెంట్రుకలతో తయారు చేస్తారు. బొమ్మల అలంకరణలోను, ఫినిషింగ్ వర్డ్లో సన్నని బ్రష్లను వాడతారు.

'''మీడియం సైజ్ బ్రష్లు :''' చిన్నబ్రష్ కన్నా కొంచెం పెద్ద సైజు బ్రష్ ను మీడియం సైజ్ బ్రష్లు అంటారు. మేకతోక వెంట్రుకలతో తయారు చేస్తారు. ఆభరణాలు, దండలు, దుస్తులకు సంబంధించిన రంగులు వేయడానికి ఈబ్రష్లను వాడతారు.

'''పెద్ద బ్రష్ లు:''' గుర్రం తోక వెంట్రుకలతో పెద్ద బ్రష్లను తయారు చేస్తారు. ఈ బ్రష్ తో బొమ్మకు బ్యాక్ గ్రౌండ్ రంగులను వేస్తారు.

బ్రష్లను తయారు చేయడానికి ఉడుత, మేక, గుర్రం తోక వెంట్రుకలను సంపాదించి పెట్టుకుంటారు. వెదురు పుల్లను ఒకవైపు సన్నగా చెక్కి దానిపైన వెంట్రుకలను దారంతో చుడతారు. వెంట్రుకలను వేళ్ల సందున పట్టుకొని వాటి చివరి భాగాన్ని నీటిలో ముంచితే పాయింట్ వస్తుంది. పుల్లకు కట్టిన వెంట్రుకలు ఎక్కువై ఎగుడు దిగుడుగా చుట్టాలి. ఈవిధంగా తమకు ఎన్ని బ్రష్లు కావాలంటే అన్ని బ్రష్లు తయారు చేసుకొని వాడుకుంటారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bt0gprodlx8oup1r1s04buje43mbhy7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/31</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211585</id>
    <revision>
      <id>551714</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:00:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '14 పటం కతలు పటాలను పూర్తి చేయడం పటం రాయడం పూర్తి అయిన తరువాత అనగా పటంపై బొమ్మలన్నింటిని చిత్రించిన తర్వాత పటం కథకుడు వచ్చి పటం మంచిగా వచ్చిందా లేదా అని చూసుకుంటాడు. ఏమైనా బొ...'</comment>
      <origin>551714</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4509" sha1="eplsvwbek5ivkqeu2l4exej9wmf7kt9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;14
పటం కతలు
పటాలను పూర్తి చేయడం
పటం రాయడం పూర్తి అయిన తరువాత అనగా పటంపై బొమ్మలన్నింటిని
చిత్రించిన తర్వాత పటం కథకుడు వచ్చి పటం మంచిగా వచ్చిందా లేదా అని
చూసుకుంటాడు. ఏమైనా బొమ్మలు బాగా లేకున్నా, ఇంకేమైనా లోపాలున్నా చెపితే
నకాశీవాళ్లు వాటిని సరిచేస్తారు. పటం చివరలో కులదేవత బొమ్మను తప్పనిసరిగా
వేస్తారు. ఈబొమ్మ మిగతా బొమ్మలన్నింటికంటే పెద్దగా ఉంటుంది. ఈ బొమ్మను
ఆయా కులాలవారు కులదేవతగా భావించడం వలన దీనికి దేవతా రూపం
ఆపాదించబడుతుంది. అందుకే గౌడజెట్టీలు, ఏనూటివారి పటాల్లో ఎల్లమ్మ దేవతకు,
కొర్రాజులు, పూజరోళ్ల పటంలో లక్ష్మీదేవరకు, డక్కలి, గుర్రపు, అద్దపువాళ్ల పటంలో
ఆదిశక్తికి, మాసయ్యల పటంలో ఈదెమ్మ దేవతకు కండ్లు గీయకుండా వదలి పెడతారు.
పటం గీయడం పూర్తి అయిన తర్వాత పటం వేయించే కథకులు బ్రాహ్మణుని
వద్దకు వెళ్ళి ముహూర్తం చూపించుకొని మంచిరోజున పటం తీసుకుపోవడానికి వస్తారు.
పటం వేసిన తర్వాత పటం వేసిన వాళ్ళకు ఏదో ఒక చెడు జరుగుతుందనే నమ్మకం
కలదు. అట్లా జరుగకుండా ఉండేందుకు పటం వేయించేవారు కొత్తపటాన్ని
తీసుకుపోయేటపుడు తమ ఇంటినుంచి ఐదు కిలోల బియ్యం, ఐదు కుడకలు, ఐదు
కర్జూరపండ్లు, ఐదు నిమ్మకాయలు, ఐదు కొబ్బరికాయలు, చీర, జాకెట్, తువ్వాలు,
ఊదిబత్తీలు, పసుపు, కుంకుమ, యాటను తీసుకొని నకాశీ వారి ఇంటికి వస్తారు.
బ్రాహ్మణుడు చెప్పిన ముహూర్తానికి నకాశీ వాళ్ళు దేవత బొమ్మ వచ్చేటట్లుగా తమ
ఇంటిలో పటం వేలాడదీస్తారు.
కథకులు కండ్లు గీయకుండా వదిలి పెట్టిన దేవతా బొమ్మకు ఒడిబియ్యం పోసి,
తీసుకొచ్చిన వస్తువులు పటం ముందు పెడతారు. నకాశీవారి దంపతులకు బట్టలు
పెడతారు. నకాశీవాళ్లు ఊదుబత్తీలు ముట్టించి, మైసాక్షీపొగ వేస్తారు. అందరు బొట్టు
పెట్టుకుంటారు. నకాశీవాళ్లు తమ కులదేవత నిముషాంబికాదేవిని తలచుకొని
కొబ్బరికాయ కొడతారు. అనంతరం 'దేవతా బొమ్మ' కండ్లు చిత్రీకరిస్తారు.
నకాశీ వాళ్ళు పటం ముందు యాటను కోస్తారు. ఈ రోజుల్లో యాటను
కోయకుండా కోడిని కోస్తున్నారు. నకాశీవారి ఇంటివద్దనే కూరలు, అన్నం వండుకొని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>eplsvwbek5ivkqeu2l4exej9wmf7kt9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551785</id>
      <parentid>551714</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T16:17:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551785</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4527" sha1="c84ha4hmzmfzbq6qm53u1xmx1kxie6b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;{{rh|14||పటం కతలు}}&lt;/noinclude&gt;
'''పటాలను పూర్తి చేయడం '''

పటం రాయడం పూర్తి అయిన తరువాత అనగా పటంపై బొమ్మలన్నింటిని చిత్రించిన తర్వాత పటం కథకుడు వచ్చి పటం మంచిగా వచ్చిందా లేదా అని చూసుకుంటాడు. ఏమైనా బొమ్మలు బాగా లేకున్నా, ఇంకేమైనా లోపాలున్నా చెపితే
నకాశీవాళ్లు వాటిని సరిచేస్తారు. పటం చివరలో కులదేవత బొమ్మను తప్పనిసరిగా వేస్తారు. ఈబొమ్మ మిగతా బొమ్మలన్నింటికంటే పెద్దగా ఉంటుంది. ఈ బొమ్మను ఆయా కులాలవారు కులదేవతగా భావించడం వలన దీనికి దేవతా రూపం ఆపాదించబడుతుంది. అందుకే గౌడజెట్టీలు, ఏనూటివారి పటాల్లో ఎల్లమ్మ దేవతకు, కొర్రాజులు, పూజరోళ్ల పటంలో లక్ష్మీదేవరకు, డక్కలి, గుర్రపు, అద్దపువాళ్ల పటంలో ఆదిశక్తికి, మాసయ్యల పటంలో ఈదెమ్మ దేవతకు కండ్లు గీయకుండా వదలి పెడతారు.

పటం గీయడం పూర్తి అయిన తర్వాత పటం వేయించే కథకులు బ్రాహ్మణుని వద్దకు వెళ్ళి ముహూర్తం చూపించుకొని మంచిరోజున పటం తీసుకుపోవడానికి వస్తారు. పటం వేసిన తర్వాత పటం వేసిన వాళ్ళకు ఏదో ఒక చెడు జరుగుతుందనే నమ్మకం కలదు. అట్లా జరుగకుండా ఉండేందుకు పటం వేయించేవారు కొత్తపటాన్ని తీసుకుపోయేటపుడు తమ ఇంటినుంచి ఐదు కిలోల బియ్యం, ఐదు కుడకలు, ఐదు కర్జూరపండ్లు, ఐదు నిమ్మకాయలు, ఐదు కొబ్బరికాయలు, చీర, జాకెట్, తువ్వాలు, ఊదిబత్తీలు, పసుపు, కుంకుమ, యాటను తీసుకొని నకాశీ వారి ఇంటికి వస్తారు. బ్రాహ్మణుడు చెప్పిన ముహూర్తానికి నకాశీ వాళ్ళు దేవత బొమ్మ వచ్చేటట్లుగా తమ ఇంటిలో పటం వేలాడదీస్తారు.

కథకులు కండ్లు గీయకుండా వదిలి పెట్టిన దేవతా బొమ్మకు ఒడిబియ్యం పోసి, తీసుకొచ్చిన వస్తువులు పటం ముందు పెడతారు. నకాశీవారి దంపతులకు బట్టలు పెడతారు. నకాశీవాళ్లు ఊదుబత్తీలు ముట్టించి, మైసాక్షీపొగ వేస్తారు. అందరు బొట్టు పెట్టుకుంటారు. నకాశీవాళ్లు తమ కులదేవత నిముషాంబికాదేవిని తలచుకొని కొబ్బరికాయ కొడతారు. అనంతరం 'దేవతా బొమ్మ' కండ్లు చిత్రీకరిస్తారు. నకాశీ వాళ్ళు పటం ముందు యాటను కోస్తారు. ఈ రోజుల్లో యాటను కోయకుండా కోడిని కోస్తున్నారు. నకాశీవారి ఇంటివద్దనే కూరలు, అన్నం వండుకొని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>c84ha4hmzmfzbq6qm53u1xmx1kxie6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/32</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211586</id>
    <revision>
      <id>551715</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 15 తింటారు. కల్లు, సారా త్రాగుతారు. పటం వేసినందుకు ఇచ్చే మిగతా డబ్బులను ముట్టజెప్పి అదేరోజు లేదా తెల్లారి పొద్దున కథకులు తమ ఇంటికి బయలుదేరి వెళ్ళిపోతారు. పటాన్ని చు...'</comment>
      <origin>551715</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3988" sha1="2sq6b806cbdkzivee2tnc05izt6l4di" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
15
తింటారు. కల్లు, సారా త్రాగుతారు. పటం వేసినందుకు ఇచ్చే మిగతా డబ్బులను ముట్టజెప్పి
అదేరోజు లేదా తెల్లారి పొద్దున కథకులు తమ ఇంటికి బయలుదేరి వెళ్ళిపోతారు.
పటాన్ని చుట్టగా చుట్టడానికి వీలుగా రెండు చివర్లలో రెండు కట్టెలు అమర్చుతారు.
కంక కట్టెలు, చేవబారిన తునికి, జిట్రేగి కర్రలను పటం చుట్టడానికి వాడతారు. పటాన్ని
క్రమపద్ధతిలో చుట్టి కాశీ వాళ్లు పటం పట్టుకొని నకాశీవారి ఇంటి గలుము దాటిన
తర్వాత కథకుల భుజంపై పటం పెట్టి కొద్ది దూరం వరకు సాగనంపి వస్తారు. కథకులు
పటం ఎత్తుకొని తమ ఊరికి వెళతారు.
నకాశీ వాళ్లు ఇంటివద్ద కూడా దిష్టి కుంభం పోసిన తర్వాతనే పూజా
కార్యక్రమాలను ఏనూటి, డక్కలి, మాసయ్య కళాకారులు చేస్తారు. ఇక్కడ దిష్టికుంభం
&quot;పోస్తేనే పటం వేసిన నకాశీ వారికి, వేయించుకున్న కళాకారులకు బరఖత్&quot; ఉంటుందనే
నమ్మకం కలదు.
పటచిత్ర రచన - సమయ పాలన
ఒక పటం గీయడానికి ఆరు నెలల నుంచి యాడాది వరకు పడుతుంది. డక్కలి,
గౌడజెట్టీలు, ఏనూటి, కాకిపడిగెల వారికి సంబంధించిన కథ, బొమ్మలు ఎక్కువగా
ఉండటం వలన ఈ పటాలు గీయడానికి ఎక్కువ సమయం పడుతుంది. మిగతా పటాల
కథలు చిన్నగా ఉంటుంన్నందున మూడు నుంచి ఆరు నెలల వరకు పడుతుంది.
ఎండాకాలంలోనే పటాలు గీసే పని ఎక్కువగా జరుగుతుంది. మిగతా కాలాల్లో తేమ
ఉండటం వలన కొంచెం ఆలస్యం అవుతుంది.
ప్రతిఫలం
పటం గీయడానికి ముందే డబ్బులు ఎంత ఇవ్వాలనే విషయం మాట్లాడుకుంటారు.
డబ్బుల నిర్ణయం జరిగిన తర్వాతనే కళాకారులు 'బయానగా' కొంత డబ్బులు ఇచ్చి
పటం రాయమని చెపుతారు. పటం అంతా రాయడం పూర్తి అయిన తరువాత మిగిలిన
డబ్బులిచ్చి దీవనార్తి పెట్టించుకొని పటం తీసుకుపోతారు.
పూర్వకాలంలో ఒక పటం గీయడానికి ఐదు వందల నుండి వేయి రూపాయల
వరకు తీసుకునేవారు. పది, పదిహేనేండ్ల క్రితం పటానికి పదివేలు తీసుకునేవారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2sq6b806cbdkzivee2tnc05izt6l4di</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211587</id>
    <revision>
      <id>551716</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '16 పటం కతలు కాని ప్రస్తుతం గజాల లెక్కన తీసుకుంటున్నారు. గజం పటం గీస్తే నూటయాభై రూపాయల చొప్పున తీసుకుంటున్నారు. దీనివలన ఖర్చు ఎక్కువ అవుతున్నందున కథకులు ఎక్కువ బొమ్మలు రాకు...'</comment>
      <origin>551716</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2901" sha1="b5hi78kpu5w8munl60hvv766bbkn7jh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;16
పటం కతలు
కాని ప్రస్తుతం గజాల లెక్కన తీసుకుంటున్నారు. గజం పటం గీస్తే నూటయాభై రూపాయల
చొప్పున తీసుకుంటున్నారు. దీనివలన ఖర్చు ఎక్కువ అవుతున్నందున కథకులు ఎక్కువ
బొమ్మలు రాకుండా, ప్రాధాన్యత ఉన్న కొన్ని బొమ్మలను మాత్రమే గీయించుకుంటున్నారు.
పటం గీయడానికి ఖర్చు అధికమవుతున్న దృష్ట్యా చాలామంది కళాకారులు పటం
వేయించు కోవడం మానేశారు. పూర్వం వేయించుకున్న పటాన్నే జాగ్రత్తగా భద్రపరుచుకొని
వాడుకొను చున్నారు. తమ కులంలో ఒకటో, రెండో పటాలు ఉంటే వాటితోనే
సరిపెట్టుకుంటున్నారు. రోజు రోజుకు పటం చెప్పించేవారు తగ్గుతున్నందున ఎక్కడైన,
ఎవరైన కథలు చెప్పమన్నప్పుడు, తమ వద్ద పటం లేకుంటే తమ బంధువుల దగ్గరకు
వెళ్ళి పటం కిరాయికి తెచ్చుకుంటున్నారు. ఈవిధంగా కిరాయికి తెచ్చుకునే వీలున్నందున
కొత్త పటం వేయించుకోవడం లేదు.
ప్రస్తుతం నకాశీ వాళ్ళు కాకిపడిగెలు, ఏనూటి, గౌడజెట్టివాళ్ళకు మాత్రమే ఎక్కువగా
పటాలు వేస్తున్నారు. కాకిపడిగెల వారికి ఆదరణ బాగుంటున్నందున వారు కిరాయికి
తెచ్చుకోకుండా స్వంతంగా పటం వేయించుకుంటున్నారు. నకాషి నాగేశ్వర్ వద్ద మడేలు
పురాణానికి సంబంధించిన నకలు ఉంది. కాని దాని చరిత్ర అతనికి తెలియడం లేదు.
అంటే మాసయ్యలు పటం వేసుకోక ఎన్ని రోజులవుతుందో అర్థమవుతుంది.
- డా॥ గడ్డం వెంకన్న&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b5hi78kpu5w8munl60hvv766bbkn7jh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211588</id>
    <revision>
      <id>551717</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2.ఎ అద్దపు పటం కత నపద విజ్ఞానంలో కళలు, సాహిత్యానికి ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. తరతరాల చరిత్రను, ఆచారాన్ని, సంప్రదాయాన్ని ఒక తరం నుంచి మరో తరానికి అందించడానికి ఇవి దోహదపడుతున్...'</comment>
      <origin>551717</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1553" sha1="di2kv6ht1kf6sljgtx83vkfnx4ktwfe" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;2.ఎ అద్దపు పటం కత
నపద విజ్ఞానంలో కళలు, సాహిత్యానికి ప్రత్యేకమైన
స్థానం ఉంది. తరతరాల చరిత్రను, ఆచారాన్ని,
సంప్రదాయాన్ని ఒక తరం నుంచి మరో తరానికి
అందించడానికి ఇవి దోహదపడుతున్నాయి. జానపద విజ్ఞానం
అంటే సాహిత్యమే అనే దశ నుంచి బహుముఖాంశాల
సమాహారం వరకు విస్తరించి ఆ దిశలో అధ్యయనాలు
జరుగుతున్నాయి.
స్వయం సమృద్ధి కలిగిన గ్రామీణ జీవనాన్ని
సుసంపన్నం చేస్తున్న కళలు అగ్రభాగాన నిలిచాయి. ఆయా
సమాజాల చేత, సమూహాల చేత ఆదరించబడి, వాటి
ఔన్నత్యాన్ని చాటుకుంటూ నిలిచాయి. కళనే వృత్తిగా చేసుకొని
తరతరాలుగా ఆ కళల్ని పోషించుకుంటూ వస్తున్న సంప్రదాయ
వృత్తికళలు తెలంగాణ అంతటా వ్యాపించి ఉన్నాయి. ఇలా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>di2kv6ht1kf6sljgtx83vkfnx4ktwfe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211589</id>
    <revision>
      <id>551718</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:02:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '18  |ü≥+ ø£‘·T'</comment>
      <origin>551718</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="dn99a9gsomroae4mp313b29z7prbpll" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;18

|ü≥+ ø£‘·T&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dn99a9gsomroae4mp313b29z7prbpll</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211590</id>
    <revision>
      <id>551719</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:02:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 19 వ్యాపించి ఉన్న కళలు సుమారు వందకు పైగా ఉన్నాయి. సంప్రదాయ వృత్తి కళారూపాల్లో ఉపకులాలుగా ఉంటూ ఒక సమూహానికి సంబంధించిన చరిత్రను, గొప్పతనాన్ని కథల రూపంలో చెప్పే కళా...'</comment>
      <origin>551719</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4318" sha1="nj1foatn08d2q1uxoa2o0mbrmxtwlex" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
19
వ్యాపించి ఉన్న కళలు సుమారు వందకు పైగా ఉన్నాయి. సంప్రదాయ వృత్తి
కళారూపాల్లో ఉపకులాలుగా ఉంటూ ఒక సమూహానికి సంబంధించిన చరిత్రను,
గొప్పతనాన్ని కథల రూపంలో చెప్పే కళాకారులు తెలంగాణలో సుమారు పది
వేలమంది వరకు ఉన్నారంటే అతిశయోక్తి కాదు.
భారత, భాగవత, రామాయణ ఇతిహాస ఇతివృత్తంతో కూడి ఉన్న కథలతో
పాటు భూమి, ఆకాశం, సృష్టి మూలం ఆవిర్భావ విధానం వీరి కథల్లో వస్తువుగా
ఉండటం ప్రత్యేకం.
సమూహాలకు సంబంధించిన కథలను కుల పురాణాలుగా, త్యాగం కథలుగా
పేర్కొనడం జరుగుతుంది. ఆయా కులాల పుట్టుక నేపథ్యాన్ని ఇందులో వివరిస్తూ
సృష్టి ఆరంభం నుంచి కులం ఆవిర్భావం వరకు, కులాల పనివిభజన ప్రతిఫలం,
పరస్పర సయోధ్య వరకు ఇందులో చెబుతారు. ఇలా కుల పురాణాల్ని చెప్పే
కళాకారులు కేవలం తెలంగాణలోనే ఉన్నారు. అష్టాదశ వర్ణాల్లో సుమారు పదిహేను
కులపురాణాలు, చరిత్రలు చెప్పే కళాబృందాలు ఉండటం తెలంగాణ ప్రత్యేకత.
ఇంతటి ప్రత్యేకతలు కలిగిన ఒక బృందం గురించి ఒక కులపురాణం గురించిన
విషయాలను మనం తెల్సుకోవాలి.
నాయి బ్రాహ్మణుల కుల పురాణాన్ని చెప్పే అద్దపు కళాకారుల్ని అద్దపు
సింగలు, అద్దపోళ్లు, పటమోల్లని పిలుస్తారు. వీరు తాతముత్తాతల నుంచి తమకు
హక్కుగా సంక్రమించిన గ్రామాలను త్యాగానికై వెళ్లి వారితోనే సహజీవనం చేస్తూ..
వారిచ్చిన త్యాగం తీసుకొని కథలు చెప్పి మరో ఊరికి వెళ్లడం వీరి పద్ధతి.
త్యాగం పొందటానికై వీరికి హక్కు పత్రంగా రాగిసన్నత్ ఉంటుంది. రాగి
శాసనంపై వీరి చరిత్రను, వీరు చెప్పే కథను పేర్కొంటూ వీరికి ప్రధాన కులం
అందించాల్సిన త్యాగం గురించి ఈ రాగిసన్నల్లో ఉంటుంది. వీరి కట్టడి కలిగిన
గ్రామాలకు త్యాగం వెళ్లే హక్కును ఈ రాగిసన్నత్ సూచిస్తుంది.
ఈ
అద్దపువారు నాయిబ్రాహ్మణ కులపురాణాన్ని పటం ఆధారంగా చెప్పడం
వల్ల వీరిని పటమోళ్లు అని పిలుస్తారు. ఈ పురాణాన్ని నాయిబ్రాహ్మణ పురాణమనీ,
నాభికా పురాణమనీ, దక్ష యజ్ఞమని పిలుస్తారు. అరవై మూరల పొడవు కలిగిన&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nj1foatn08d2q1uxoa2o0mbrmxtwlex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/37</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211591</id>
    <revision>
      <id>551720</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:03:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '20 పటం కతలు పటంపై సృష్టి ఆవిర్భావం నుంచి కలియుగం వరకు కులాలు, వృత్తుల ఏర్పాటు వరకు బొమ్మల రూపంలో చిత్రించిన కథ ఉంటుంది. ఈ కథను ఐదురోజుల పాటు చెబుతారు. కథను కాండాలుగా విభజించ...'</comment>
      <origin>551720</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3872" sha1="j9w13zglalo666e9ofp2g6iepgdy2hx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;20
పటం కతలు
పటంపై సృష్టి ఆవిర్భావం నుంచి కలియుగం వరకు కులాలు, వృత్తుల ఏర్పాటు
వరకు బొమ్మల రూపంలో చిత్రించిన కథ ఉంటుంది. ఈ కథను ఐదురోజుల
పాటు చెబుతారు.
కథను కాండాలుగా విభజించి చెప్పడం కులపురాణం ప్రత్యేకత. కథ
వెసులుబాటు కొరకు చెప్పినా జానపదులు మేధో సంపదకు తార్కాణంగా కాండాలు
నిలుస్తాయి. కులపురాణాలు సాధారణంగా ఐదు కాండాలుగా విభజించి ఉన్నట్లే
నాయి బ్రాహ్మణ పురాణం కూడా ఐదు కాండాలుగా ఉంటుంది.
అవి : 1. ఆదిపురాణం 2. దక్షయజ్ఞం 3. నాభికా పురాణం 4. కలియుగ
నిర్మాణం 5. వృత్తుల ఏర్పాటు.
ఆదిపురాణాలు, ఆదిశక్తి ఆవిర్భావం, ఏకోనారాయణుని సృష్టి, త్రిమూర్తుల
జననం, పంచభూతాల సృష్టి మొదలైన విషయాలతో కూడిన కథ కొనసాగుతుంది.
దక్షయజ్ఞంలో శివుడు దక్షుని గర్వమణచడానికి వీరభద్రుని సృష్టించే కథ
ఉంటుంది. నాభికా పురాణంలో త్రిమూర్తులకు సేవ చేయడానికై కల్యాణ భక్తున్ని
సృష్టించిన కథ ఉంటుంది. ఈ కల్యాణ భక్తుడే నాయిబ్రాహ్మణుడిగా మారే విధానం
వరకు ఈ కాందంలో ఉంటుంది.
కలియుగ నిర్మాణమనే నాలుగవ కాండంలో దేవతలు తమకు సేవ
చేయడానికై కులాలను ఏర్పరిచి వృత్తులను చేసుకొంటూ జీవనం సాగించే విధానాన్ని
కథగా చెపుతారు. చివరి కాండంలో ఈ వృత్తులు చేసే పనిని వివరిస్తూ ప్రతిఫలం
పొందే కథతో ముగుస్తుంది.
నాయిబ్రాహ్మణ పురాణం - వివరణ
ఆదిశక్తి ఆవిర్భవించి ఏకోనారాయణున్ని సృష్టించిన తర్వాత త్రిమూర్తుల
జననం, పంచభూతాలు, సూర్య చంద్రాదులు, నక్షత్ర మండలాలు ఏర్పడతాయి.
త్రిమూర్తులు కల్యాణ భక్తుడిని సృష్టించారు. తమ వివాహానికై సహాయం చేయడానికి
సహాయకుడిగా ఉన్న ఇతనికి భృగు మహర్షి కూతురైన ఋషిపత్నితో వివాహం
జరిపిస్తారు. వీరికి కలిగిన సంతానమే ఋషి పాలకుడు, ధనపాలకుడు, అతిపాలకుడు
అన్న ముగ్గురు అన్నదమ్ములు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j9w13zglalo666e9ofp2g6iepgdy2hx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/38</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211592</id>
    <revision>
      <id>551721</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 21 ఇందులో ధనపాలకుడు జగన్నాధపురం కొండపైన నివసిస్తూ విష్ణు సేవకుడిగా ఉండి కొండోజీగా పిలువబడుతాడు. ఋషిపాలకుడు కైలాసంలో శంకరుని వద్ద ఉంది శిరోవేదన తొలగించి శిరిమంగల...'</comment>
      <origin>551721</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4278" sha1="d4m8fdyeqhdnc5n43f7s95bptknd8mk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
21
ఇందులో ధనపాలకుడు జగన్నాధపురం కొండపైన నివసిస్తూ విష్ణు సేవకుడిగా
ఉండి కొండోజీగా పిలువబడుతాడు. ఋషిపాలకుడు కైలాసంలో శంకరుని వద్ద
ఉంది శిరోవేదన తొలగించి శిరిమంగలిగా మారుతాడు. ఇక అటూ, ఇటూ కాకుండా
ఉన్న చిన్నవాడైన అతిపాలకుడు అద్దపువాడుగా మారి ఇరువురికి సంబంధించిన
కథను కులపురాణం చెప్పేలా నిర్ణయించబడతాడు. ఇది స్థూలంగా నాయిబ్రాహ్మణుల
కులపురాణంలో ఉండే కథ. ఈ పురాణంలోనే వీరి పనిముట్ల ఆవిర్భావ కథను
కూడా చెపుతారు.
కైలాసగిరిలో ఉండే సిరిమంగలి జగన్నాధపురం వచ్చి కొండోజీతో కలిసి
చౌరిపాకం, గౌరిపాకం, అన్నపాకం తయారుచేసి విష్ణు, ఈశ్వరులకు నైవేద్యంగా
వాడిన ప్రసాదాన్ని భక్తులకు పంచుతారు. వండిన బాండువానే అనంతరం మంగలి
గిన్నెగా మారుతుంది. దీనికి కులమత బేధం ఉండదు.
సురాసురులతో జరుగుతున్న బలమోదకుడనే రాక్షసున్ని కల్యాణ భక్తుడు
సంహరించి అతని చర్మంతో కలపను, బొక్కలతో కత్తులు, కత్తెరలను, నాలుకతో
తీడుబిళ్లలను తయారుచేసిన వృత్తాంతం కథలో ఉంటుంది. ఈ పనిముట్లను బ్రహ్మ,
విష్ణు, ఈశ్వరుల కల్యాణంలో వాడిన కథ కూడా పురాణంలో భాగం. అందుకు
వెనుక పదుం, ముందు ముత్తుం, పన్నెండు మలకలపోలు ధాన్యం, ఐదుకట్టల
ఆకులు, సవ్వాసేరు పోకలు ప్రతిఫలంగా పొందుతారు. ఇది వీరి హక్కు.
కలియుగంలో అలంకృత నామ సంవత్సరంలో అతిపాలకుడు అద్దపువానిగా
మారి పార్వతి వరం వల్ల కంచిలో పటం, కాశీలో శాసనం పొందుతాడు.
కొండమంగలి, శిరోమంగలి వద్దకు వెళ్లి వారి వంశచరిత్రను పటం మీది బొమ్మల
ఆధారంగా చెప్పి శాసనం ద్వారా పొందాల్సిన హక్కును పొందడం అద్దపువారి
విధి. ఇది నాయిబ్రాహ్మణ కులపురాణం.
త్యాగంగా పొందే హక్కు గ్రామాలకు మూడు లేదా ఐదు సంవత్సరాలకు
ఒకసారి వెళ్లి పటం ద్వారా కులపురాణాన్ని చెపుతారు. కులపెద్ద ఇంటివద్ద గానీ,
కూడలిలో గానీ ప్రదర్శన ఉంటుంది. ఒకరోజు సుమారు ఆరు నుంచి ఎనిమిది
గంటల ప్రదర్శన నిడివి ఉంటుంది. ప్రధాన కథకుడు పటం మీది బొమ్మల ఆధారంగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d4m8fdyeqhdnc5n43f7s95bptknd8mk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211593</id>
    <revision>
      <id>551722</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '22 పటం కతలు కథ చెపుతూ ఉంటే నలుగురు మద్దెల, తాళాలు, హార్మోనియం వాయిస్తూ వంతపాడుతారు. మధ్యమధ్యలో చిత్రకథలతో ప్రదర్శనకు రక్తికట్టిస్తారు. అనుష్ఠాన సమయంలో ప్రేక్షకులు కట్నకాన...'</comment>
      <origin>551722</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2568" sha1="sprp9bsxvuwmmw24srgbr0ztdkia1rl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;22
పటం కతలు
కథ చెపుతూ ఉంటే నలుగురు మద్దెల, తాళాలు, హార్మోనియం వాయిస్తూ
వంతపాడుతారు. మధ్యమధ్యలో చిత్రకథలతో ప్రదర్శనకు రక్తికట్టిస్తారు. అనుష్ఠాన
సమయంలో ప్రేక్షకులు కట్నకానుకలు చదివిస్తారు.
ఐదు కాండాలు పూర్తయిన తర్వాత కులం వారి ఇళ్లపై బలిచల్లి బోనం.
చేయడంతో కథ ప్రక్రియ పూర్తవుతుంది. ప్రతిఫలంగా ధాన్యం, డబ్బులు పొందుతారు.
నాభికాపురాణం చెప్పే కళాకారులు వరంగల్ రూరల్ జిల్లాలోని పర్వతగిరి
మండలం పెర్కేడు, జనగాం జిల్లా పాలకుర్తి మండలంలోని మల్లంపల్లి, దేవరుప్పుల
మండలంలోని శింగరాజుపల్లి, కరీంనగర్ జిల్లాలోని విలాస్నగర్ తో పాటు రంగారెడ్డి
జిల్లాలో కొన్ని బృందాలు ఉన్నాయి.
మారుతున్న కాలపు పరిస్థితుల ప్రభావం ఈ కళాకారులపై కూడా
కనిపిస్తుంది. ఆదరించి, కథలు చెప్పించే సమూహాలు ఆసక్తి కనపరచకపోవడం
వల్ల వీరు వృత్తిపై తమ కుటుంబ పోషణ చేయలేక ఇతర వృత్తితో జీవనం
కొనసాగించడం తప్పడం లేదు.
తెలంగాణ రాష్ట్రప్రభుత్వం, సాంస్కృతిక శాఖ అందిస్తున్న చేయూత
కళాకారుల్లో కొత్త ఆశలు చిగురిస్తూ తిరిగి తమ పూర్వవైభవాన్ని పొందే దిశగా,
ఆశగా ఉన్నారు.
- డా॥ అన్నావఝుల మల్లికార్జున్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sprp9bsxvuwmmw24srgbr0ztdkia1rl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211594</id>
    <revision>
      <id>551723</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2 బి. నాయీ పటం కత జా నపద పురాణాలల్లో విశిష్టమైనదే కాదు తెలంగాణా పటం కథల్లో అపురూపమైంది నాయీ పటం. సూత సంహితలోని 12వ అధ్యాయం ఆరవ సూత్రం ఆధారంగా ఈ నాయీ పటం కథ చెప్పబడుతూ వస్తున్న...'</comment>
      <origin>551723</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1172" sha1="i6yo6bpqre9em6slo9dzi126i5upg31" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;2 బి. నాయీ పటం కత
జా
నపద పురాణాలల్లో విశిష్టమైనదే కాదు తెలంగాణా
పటం కథల్లో అపురూపమైంది నాయీ పటం. సూత
సంహితలోని 12వ అధ్యాయం ఆరవ సూత్రం ఆధారంగా
ఈ నాయీ పటం కథ చెప్పబడుతూ వస్తున్నది. నాయీ వృత్తి
కథాంశంతో ముడిపడి ఉంది. శివలీల వినోదంగా ఈ పటం
కథ ప్రదర్శితమౌతుంది.
వృత్తి పవిత్రమనే భావనతో &quot;క్షుర” వృత్తిని
ఉన్నతీకరించడానికి ఈ పురాణ రచన నిర్మితమైంది. దాని
సారాంశం ఏమంటే వృత్తి నీచమనే భావన సామాజికుల్లో
ఉత్పన్నం కాకుండా చేయడం అనేదే దీని లక్ష్యం.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>i6yo6bpqre9em6slo9dzi126i5upg31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211595</id>
    <revision>
      <id>551724</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '24  |ü≥+ ø£‘·T'</comment>
      <origin>551724</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="54ub785eow8gopdt8ni3uzeqf6tsxdu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;24

|ü≥+ ø£‘·T&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>54ub785eow8gopdt8ni3uzeqf6tsxdu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211596</id>
    <revision>
      <id>551725</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:04:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 25 25 తెలంగాణాలోని వృత్తి పురాణ పటం కథాగానాల్లాగానే ఈ నాయీ పటం కథాగానం జానపద కళారూపాల్లో వేల ఏళ్లనుండి మౌఖిక సంప్రదాయంలోనే కొనసాగుతూ వస్తున్నది. క్షౌర వృత్తి ఆవశ్య...'</comment>
      <origin>551725</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3851" sha1="6mmkbgy4evjhvo1oo40opilvhcg2ccj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
25
25
తెలంగాణాలోని వృత్తి పురాణ పటం కథాగానాల్లాగానే ఈ నాయీ పటం
కథాగానం జానపద కళారూపాల్లో వేల ఏళ్లనుండి మౌఖిక సంప్రదాయంలోనే
కొనసాగుతూ వస్తున్నది. క్షౌర వృత్తి ఆవశ్యకతని, కర్మకాండల పట్ల ప్రజల్లో ఉన్నా
విశ్వాసాన్ని ఈ నాయీ పురాణం పటం రూపకంగా ప్రదర్శితం చేస్తుంది.
పటం మాధ్యమం
చారిత్రికంగా వృత్తి ప్రాధాన్యాన్ని ఆధారం చేసుకొని నకాశీ కళాకారుల చేత
నాయీ పురాణ చిత్రపటం తయారు చేయించడం జరుగుతుంది. నాయీ పురాణాల్లో
చారిత్రకంగా నాభికుని జీవితం పూర్వ పురాణాల్లో చెప్పబడుతూ వస్తున్నప్పటికీ
హైందవ పురాణాల్లో సుమంగళి మహాముని నాయీ వంశం మూల పురుషునిగా
పటం కథ వివరిస్తుంది.
తెలంగాణాలోని పట నిర్మాణాలను పోలి మూడన్నర అడుగుల వెదల్పు 36
అడుగుల పొడువున్న ఈ చిత్రపటంలో నాయీ వంశ చరిత్రతో పాటు గౌడ పురాణం
కూడా చెప్పబడడం విశేషం. నాయీ పురాణం చెప్పే కళాకారులు వరంగల్ జిల్లా,
వర్ధన్నపేట మండలం, పెరికేడు గ్రామ నివాసి గాదె వెంకట నర్సు ఆయన కొడుకు
మల్లేష్ ఒక బృందంగా ఏర్పడి ఈ పురాణాన్ని చెప్పుతూ వస్తున్నారు. వీరికి వరంగల్,
కరీంనగర్ తదితర గ్రామాల్లో గల అనేక నాయీ కుటుంబాల వద్ద మీరాశీ హక్కు
కింది త్యాగం అడుక్కునే హక్కు ఉంది.
తెలంగాణాలో కనిపించే నాయీ చిత్రపటం ఆశ్రిత కులాల అభిరుచితో
రెండు రూపాల్లో నకాశీయుల చేత నిర్మితమైనవి కనిపిస్తాయి. గాదె వెంకట నర్సు
వేయించిన చిత్రపటంలో కేవలం పౌరాణికమైన కథాంశంతో కూడుకున్నది ఒకటైతే,
చారిత్రక ప్రాధాన్యం కలిగింది మరొకటి. ఈ నాయీ పురాణం పటం కథ ఐదు
రోజులు చెప్పబడుతుంది.
కథా వస్తువు
ఉత్పత్తి కులాల కథాంశాలన్నీ శివపురాణం నుండే గ్రహించబడుతూ
వస్తున్నాయి. ఈ పురాణాల గురించి, వారి వృత్తుల గురించి పాల్కుర్తి సోమనాధుని&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6mmkbgy4evjhvo1oo40opilvhcg2ccj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/43</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211597</id>
    <revision>
      <id>551726</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:05:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '26 పటం కతలు 'బసవ పురాణం'లోనూ వివరించ బడ్డాయి. నాయీ పురాణానికి సంబంధించి నాయీ చిత్రపటం మాత్రం శివ పురాణంలోని ఇతి వృత్తాన్నీ క్షుర వృత్తి ప్రాధాన్యాన్ని కథాగానం చేయడం కనబడుత...'</comment>
      <origin>551726</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3222" sha1="6jmf9bwfzc20h90vidow16s57yxeq1z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;26
పటం కతలు
'బసవ పురాణం'లోనూ వివరించ బడ్డాయి. నాయీ పురాణానికి సంబంధించి నాయీ
చిత్రపటం మాత్రం శివ పురాణంలోని ఇతి వృత్తాన్నీ క్షుర వృత్తి ప్రాధాన్యాన్ని
కథాగానం చేయడం కనబడుతున్నది. దీనిలో ఇతిహాస సంఘటనలు నామమాత్రంగా
కనిపించినప్పటికి పురాతత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తున్నది.
క్షుర వృత్తికి మూల పురుషుడైన కళ్యాణ భక్తుడే. ఆయన భార్యగా పుట్టిన
స్త్రీ ఋషికన్య. వీరభద్రుని చెమటలోంచి మడేలు పుట్టినట్టుగానే అగ్నిలో నుంచి ఈ
నాభికుడు ఉద్భవించాడు.
ఈ నాయీ పురాణం చిత్రపటం కథలో -
ఆదిశక్తి పురాణం,
నాభిక పురాణం,
పార్వతీ పరిణయం,
గౌరీ కళ్యాణం లాంటి అధ్యాయాలు రూపొందాయి. వాటితో పాటు క్షుర
వృత్తికి సంబంధించి కొండ మంగళి, సిరి మంగళి, వృత్తి మంగళి లాంటి వృత్తి
భేదాలు పేర్కొనబడినాయి.
ఐతే, మంగళి, వృత్తి మంగళి లాంటి వృత్తి భేదాలు పేర్కొనబడినాయి. ఐతే
మంగళ వాయిద్యమైన నాగస్వరం వాయించే వృత్తిని గురించి ఈ పురాణంలో
చెప్పబడలేదు. అలాగే ఈ కులవృత్తితో పాటు నాయీ కులస్తులు నిర్వహించుకుంటూ
వచ్చిన ధన్వంతరీ వైద్యం గురించి కూడా ఎక్కడా ప్రస్తావించలేదు.
పౌరాణిక గాథ
నాయీ వృత్తి పుట్టుక, నాయీ కులస్థుల ఆశ్రిత కులం అద్దపు కళాకారుల
పుట్టుకలను ప్రధానంగా ఈ చిత్రపటం కథాగానంలో వివరించడం జరిగింది.
వృత్తి సంస్కృతి నేపథ్యంగా చెప్పబడే ఈ నాయీ బ్రాహ్మణ పురాణం 'పార్వతీ
కళ్యాణం' తో ముడిపడి ఉంది.
సనాతనులైన ఉమా మహేశ్వరులకు మైలపోలు తీయడం, పోలుపోయడం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6jmf9bwfzc20h90vidow16s57yxeq1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/44</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211598</id>
    <revision>
      <id>551727</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:05:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 27 లాంటి పనులు నిర్వహించడానికి ఒక మనిషి కావాలి. ఈ పవిత్ర బంధాన్ని ముడి వేసే పవిత్రుడైన మనిషి ఒకడు ఉద్భవించాలి. పూర్వం మాగాలి వృక్షం క్రింద తపస్సు చేసుకుంటున్న సుమం...'</comment>
      <origin>551727</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4282" sha1="6y1pfbwkqwqs7m0qpp45eb0etj5gk0h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
27
లాంటి పనులు నిర్వహించడానికి ఒక మనిషి కావాలి. ఈ పవిత్ర బంధాన్ని ముడి
వేసే పవిత్రుడైన మనిషి ఒకడు ఉద్భవించాలి. పూర్వం మాగాలి వృక్షం క్రింద
తపస్సు చేసుకుంటున్న సుమంగళికి త్రిమూర్తులు ప్రత్యక్షమై యజ్ఞం అగ్నిలోనుంచి
ఒక బాలుడిని పుట్టించి వరంగా ప్రసాదించారు. అగ్నిలోంచి పుట్టాడు కాబట్టి
అతన్ని అంగారకుడు అన్నారు. పార్వతీ కళ్యాణం కోసం జన్మించాడు కాబట్టి ఆయన్ని
కళ్యాణ భక్తుడు అన్నారు. ఏ పేరుతో పిలిచినా కూడా ఆయన నాభికుడే.
హైందవ మతానుసారం వివాహం ఒక పవిత్ర కార్యం. ఈ వివాహ
నిర్వహణలో బ్రాహ్మణులకు, నాయీ బ్రాహ్మణులకు సమానమైన ప్రాధాన్యం
ఉంది. వధూవరుల మైలపోలు తీయడానికి సహాయపడే ఒక పనిమనిషి పుట్టాడు.
అతను క్షౌరవృత్తి స్వీకరించాలంటే ముందు అతనికి పెళ్లి కావాలి. తగిన జంటగా
భృగు మహర్షి కూతురు ఋషికన్యను తెచ్చి త్రిమూర్తులే పెళ్లి చేస్తారు. ఇక వృత్తి
పనిముట్లు సేకరించుకోడానికి దారి వారు చూపారు.
ఆ సేకరణలో ఎవరైన అడ్డుపడితే వారిని తొలగించుకోడానికి తమ
ఆయుధాలను కూడా ఇచ్చారు. ఐతే కళ్యాణ భక్తుని తండ్రి సుమంగళితో వైరం
ఉన్నందువల్ల మంచు పర్వతాల్లో నివసించే రాక్షసులు కళ్యాణ భక్తున్ని చంపాలని
చూస్తారు. దివ్యాస్త్రాలు ఉన్నందువల్ల రాక్షసులతో యుద్ధం చేసి వారిని చంపి,
వారి శరీర భాగాల నుండే కత్తెర, కత్తి దువ్వెన లాంటి పరికరాలను
సేకరించుకుంటాడు. ఇక అద్దం కోసం సూర్యున్ని మెప్పించి, ఆయన కిరణాలతో
తయారైన అద్దాన్ని వరంగా పొందుతాడు.
వధువు అంపకం
వైవాహిక వ్యవస్థలో వధువు 'అంపకాలు' ఎంతో ప్రాధాన్యాన్ని సంతరించు
కుంటాయి. తల్లిగారింట్లో
పుట్టి, పెరిగి, వివాహం తర్వాత అత్తగారింటికి పోయేటప్పుడు
తల్లీదండ్రుల మమకారాలు, నూతన వధువుకి బోధించే సూత్రాలు అనేకం
కనిపిస్తాయి. కారడివిలో భృగు మహర్షి తపస్సు ఫలించి, ఋషి కన్య వరంగా
పుడుతుంది. ఏకైక సంతానంగా జన్మించిన ఋషికన్యను అల్లారు ముద్దుగా పెంచి
పెద్ద చేస్తారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6y1pfbwkqwqs7m0qpp45eb0etj5gk0h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/45</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211599</id>
    <revision>
      <id>551728</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '28 పటం కతలు పుట్టిల్లు తల్లితండ్రి ఆప్యాయతలు తప్ప మరొకటి ఎరుగదు ఋషికన్య. అలాంటి ఆమెను కళ్యాణ భక్తునికి ఇచ్చి పెళ్ళిచేసి, అత్తారింటికి పంపించాలని సిద్ధపడతారు. పాణీగ్రహణం క...'</comment>
      <origin>551728</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2925" sha1="8ith770mlwqc2l4ueay3ol4i7hvsmsn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;28
పటం కతలు
పుట్టిల్లు తల్లితండ్రి ఆప్యాయతలు తప్ప మరొకటి ఎరుగదు ఋషికన్య.
అలాంటి ఆమెను కళ్యాణ భక్తునికి ఇచ్చి పెళ్ళిచేసి, అత్తారింటికి పంపించాలని
సిద్ధపడతారు.
పాణీగ్రహణం కంటే, మంగళ సూత్రధారణ కంటే కూడా వధువుని
అత్తారింటికి పంపించే దృశ్యమే హృదయ విదారకంగా ఉంటుంది. వధువు కూడా
తల్లిదండ్రుల అంపకంలో చెప్పిన మాటలనే గుర్తు పెట్టుకుని పుట్టింటికి పేరు
తెస్తుంది.
&quot;మనిషి నీడని బోలిన మాదిరిగా
నీమొగని వెంట నుంట మంచిదమ్మ
చింతనాతికి మంచిదమ్మ,
మొగడు ఊరిలో, లేనినాడు నాతిలో ముస్తాబుకాకు,
అత్త బెట్టి దోసెడో,
బొచ్చెదో కానీ ఈసమంత కూడా ముట్టకమ్మ!”
వెలది చాలా తప్పు సుమీ!
అంటూ ఆమెకు తల్లిదండ్రులు అంపకంలో బోధచేస్తారు.
సాహిత్యాంశాలు
నాయీ బ్రాహ్మణ పటం కథాగానంలో అద్భుతమైన గేయ సాహిత్యముంది.
అవి యక్షగాన దర్వులతో సంబంధించినవి అయినప్పటికీ శ్రామికుల పదజాలమే
మనసులను ఉరకులు వేయిస్తున్నది.
అక్కడక్కడ కనిపించే సంస్కృత శ్లోకాలు, గ్రాంథిక మాటలు ప్రేక్షకుల్ని మంత్ర
ముగ్ధుల్ని చేస్తూ ఉంటాయి. రచయిత సంగీత సాహిత్య సవ్యసాచి అయినందువల్లే
ఈ పటం కథాగానం రసప్లావితమైతుంది. రాక్షస సంహారం సందర్భంగా రాక్షసుడు.
&quot;ఇంతవరకు మనపురమున ఏ నరుడూ రాలేదు,
ఎంతటి వాడైనను మీకేమి భయము రాబోదు”
అంటూ ప్రమాదాన్ని హెచ్చరిస్తూ ఉంటాడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>8ith770mlwqc2l4ueay3ol4i7hvsmsn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/46</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211600</id>
    <revision>
      <id>551729</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు అంతేకాదు, &quot;పట్టి కొట్టండి ఓ, దానవులారా! దొరక పట్టండిరా ఓ దానవులారా! నరున్ని పట్టండిరా ఓదానవులారా!” 29 29 అంటూ యుద్ధానికి సిద్ధమౌతారు. అప్పుడు నాభికుడు త్రిమూర్తులిచ్చ...'</comment>
      <origin>551729</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2235" sha1="bbyui0edp8x7wz6u7k54wnzvjd3x1lq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
అంతేకాదు,
&quot;పట్టి కొట్టండి ఓ, దానవులారా!
దొరక పట్టండిరా ఓ దానవులారా!
నరున్ని పట్టండిరా ఓదానవులారా!”
29
29
అంటూ యుద్ధానికి సిద్ధమౌతారు. అప్పుడు నాభికుడు త్రిమూర్తులిచ్చిన
ఆయుధాలను వినియోగించుకుంటాడు.
'ఎకీ ఎకేనా కోదండ చక్రము విడిచే
దానవుల పైకి విసిరి వేసే
కరములు యురములు తునియలైయ్యి
లఐలబామొత్తుకొని సచ్చిరి”
అంటూ రాక్షసుల చావును కవి వర్ణిస్తాడు. మరి అప్పుడు నాభికుడు....
&quot;కరకు గోర్లతోటి వాన్ని చెండాడి చెందాడి.
వాని యొక్క చర్మంను వరుసగా తీసి&quot;
దాన్ని పొది (కలప)గా చేసుకున్నాడట.
&quot;వాని మొఖమును వడిగా గుద్ది
వాని దంతములు ఐదుపుగా పెరికి
దునియాలో లేనట్టి దువ్వెన&quot;.... చేసుకున్నాడట.
&quot;వాని చేతి వేళ్లని విరిచి.... చిమ్మెట” చేసుకున్నాడట.
ఈ నాయీ పురాణ పటం కథలోని సాహిత్యంలో వృత్తి ఔన్నత్యం ఎంతుందో
కవి అందంగా వర్ణించాడు.
&quot;రాజులకింపగు క్షౌరం చేసెడి తేజము మంగలి వినందయ్యా!
ఓ సుజనులారా కనుండయ్యా ||రాజా||
అందమైన బంగారు కలపతో
సుందరమైన కత్తెర తీసుకు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bbyui0edp8x7wz6u7k54wnzvjd3x1lq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/47</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211601</id>
    <revision>
      <id>551730</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:06:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '30 గడ్డం తడిపే సబ్బు తీసుకొని ఇందు వచ్చితి. వినందయ్యా సుజనులారా నను కనుండయా॥ అంటూ తన గానంతో రస రమ్యం చేశాడు గాయకుడు. పటం కతలు 12వ శతాబ్దంలో వీరశైవ మతం ప్రభావంతో సమాజ అసమానతలను...'</comment>
      <origin>551730</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1272" sha1="10gv4mlpopkhz9em4l2roctddd95c62" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;30
గడ్డం తడిపే సబ్బు తీసుకొని
ఇందు వచ్చితి. వినందయ్యా
సుజనులారా నను కనుండయా॥
అంటూ తన గానంతో రస రమ్యం చేశాడు గాయకుడు.
పటం కతలు
12వ శతాబ్దంలో వీరశైవ మతం ప్రభావంతో సమాజ అసమానతలను
రూపు మాపాలనే ఆశయంతో వచ్చిన సామాజిక ఉద్యమంలో జానపద కళారూపాల
పాత్ర ఎనలేనిది. నాయీ లాంటి సేవా కులాలలో సంగీత సాహిత్య నృత్య ఆశ్రిత
కళారూపం చిత్రపటం ప్రదర్శితం కావడం ఆనాటి కళా వైభవాన్నే చాటుతోంది.
తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడ్డ తర్వాత మళ్లీ జానపద కళా రూపాలు ప్రాణం పోసుకోవడం
శుభ పరిణామం.
- కట్టా ప్రతిభాగౌడ్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>10gv4mlpopkhz9em4l2roctddd95c62</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/48</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211602</id>
    <revision>
      <id>551731</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:06:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3. ఏనూటి పటం కత నపద గిరిజన కళారూపాల్లో పటం కథలు ప్రత్యేకమైనవి. తెలంగాణలో మాత్రమే కనిపించే పటం కథల కళాకారులు మౌఖికంగా ప్రచారంలో ఉన్న కులపురాణాలకు నకాశీ చిత్రకారులతో దృశ్యర...'</comment>
      <origin>551731</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1727" sha1="29yqkmsfl5agaj53wz1xxnnqvwgjh1j" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;3. ఏనూటి పటం కత
నపద గిరిజన కళారూపాల్లో పటం కథలు
ప్రత్యేకమైనవి. తెలంగాణలో మాత్రమే కనిపించే
పటం కథల కళాకారులు మౌఖికంగా ప్రచారంలో ఉన్న
కులపురాణాలకు నకాశీ చిత్రకారులతో దృశ్యరూపం
కల్పించుకొని పండితులకు పామరులకు కథాంశం
అర్థమయ్యేలా కథాగానం చేయటం వీరి ప్రత్యేకత. పటం
కథలు ప్రదర్శించే ఆయా కళారూపాల్లో అద్దపువారు
నాయీబ్రాహ్మణులకు అద్దపు పురాణం, కూనపులివారు
పద్మశాలీలకు మార్కండేయ పురాణం, మాసయ్యలకు
రజకులకు మడేలు పురాణం, కాకిపడిగెలవారు ముదిరాజ్లకు
భారతం కథలు, పెక్కర్లు కుమ్మరి వారికి గుండ బ్రహ్మాయ్య
పురాణం, తెరచీరలు, కొమ్ము మరియు మందహెచ్చులవారు
యాదయ్యకు కాటమరాజు కథలు, దక్కలివారు మాదిగలకు
జాంబపురాణం, గుర్రపువారు మాల కులానికి భేతాళపురాణం,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>29yqkmsfl5agaj53wz1xxnnqvwgjh1j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/49</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211603</id>
    <revision>
      <id>551732</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:07:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '32  |ü≥+ ø£‘·T'</comment>
      <origin>551732</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="1o9fravsk3akomts8l2x9zhaxvfpj26" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;32

|ü≥+ ø£‘·T&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1o9fravsk3akomts8l2x9zhaxvfpj26</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/50</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211604</id>
    <revision>
      <id>551733</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:07:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 33 కొర్రాజులు నాయకపోడువారికి పద్మనాయకుల వృత్తాంతం, గౌడ జెట్టీ మరియు ఏనూటివారు గౌడ కులానికి గౌడ పురాణాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. ఈ రెండు కళారూపాలు పటం ఆధారంగానే ప్రదర్శ...'</comment>
      <origin>551733</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3977" sha1="himjfqvm24nzjjrpuui6v6a2p4l0d88" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
33
కొర్రాజులు నాయకపోడువారికి పద్మనాయకుల వృత్తాంతం, గౌడ జెట్టీ మరియు
ఏనూటివారు గౌడ కులానికి గౌడ పురాణాన్ని ప్రదర్శిస్తారు. ఈ రెండు కళారూపాలు
పటం ఆధారంగానే ప్రదర్శించటం విశేషం.
మొదట ఏనూటివారు గౌడ కులంలోని అయిదుగురి అన్నదమ్ముల్లో వీరు
ఒకరు అయితే పురాణం ప్రకారం అన్నదమ్ముల ధనంపెట్టెల కోసం కులం నుండి
విడిపోయినపుడు ఇటు కులానికి, అటు ధనానికి కాకుండా పోయినవారు ఏనూటి
వారు. వీరి ప్రస్తావన గౌడ కులం సంస్కృతీ మూలాలు కలిగిన గౌడ పురాణంలో
కనిపిస్తుంది.
పురాణ
కళాకారులు పురాణాన్ని సృష్టి పుట్టుకతో ప్రారంభిస్తారు. ఒక రోజున
త్రిమూర్తులు ఇంద్రసభకు వెళ్ళి వస్తుండగా బ్రహ్మనుదుట నుండి విపరీతమైన
చెమట వస్తుంది. ఆ చెమటను ఎక్కడా వేయలేక చివరికి పార్వతీదేవి పాలగుండంలో
వేయగా ఆ చెమట బిందువునుండి కౌండిన్య మహాఋషి జన్మిస్తాడు.
ఆ మహాఋషి పెరిగి పెద్దవాడై సంతానం కోసం శివపార్వతులను వేడుకోగా,
ఆదిగౌడ్, అమరగౌడ్, వేదగౌడ్, విప్రగౌడ్, పుంగమగౌడ్ అనే అయిదుగురు
వరపుత్రులు జన్మిస్తారు. వీరికి తోడుగా చెల్లెలు నీలాంబరి జన్మిస్తుంది. ఈమెకే
సురాభాండేశ్వరి అనే పేరు కూడా ఉంది. దేవతలు రాక్షసులు అమృతం కోసం
సముద్ర మథనం చేస్తుండగా మందర పర్వతం పగిలి కల్పవృక్షం మరియు
కామధేనువు జన్మిస్తుంది. ఆ కల్పవృక్షాన్ని వేడుకొమ్మని పరమశివుడు గౌడ కులస్థులను
కోరగా, వారు ఆ ప్రకారంగా కల్పవృక్షం నుండి అమృతం తీసి దేవతలకు
సమర్పించుకుంటారు.
ఇట్లా కొన్ని రోజులు తర్వాత రాక్షసులు నారదుని ద్వారా ఈ విషయం
తెలుసుకొని గజాసురుడు మరియు రాక్షసులు కలిసి 33 కోట్ల దేవతల మారువేషంలో
వచ్చి అమృతం పోయమని గౌదులను అడుగుతారు. మారువేషంలో వచ్చినది
రాక్షసులని గమనించి గౌడులు, దేవతలు చెప్పిన ప్రకారం వారికి అమృతంలేదని
చెప్పి పంపిస్తారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>himjfqvm24nzjjrpuui6v6a2p4l0d88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/51</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211605</id>
    <revision>
      <id>551734</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:07:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '34 పటం కతలు గజాసురుడు అందుకు కోపగించి 66 కోట్ల రాక్షసులను నాలుగు గజఏనుగులుగా చేసి గౌరీవనాన్ని (ఈత, తాటివనాన్ని) నాశనం చేయండని శాసించగా, అవి వనానికి కాపలా ఉన్న ముదిరాజ్ బంటులక...'</comment>
      <origin>551734</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4701" sha1="fm5t907qp48qiiq9x17edlun1ofbhla" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;34
పటం కతలు
గజాసురుడు అందుకు కోపగించి 66 కోట్ల రాక్షసులను నాలుగు
గజఏనుగులుగా చేసి గౌరీవనాన్ని (ఈత, తాటివనాన్ని) నాశనం చేయండని
శాసించగా, అవి వనానికి కాపలా ఉన్న ముదిరాజ్ బంటులకు కూడా దొరకక
వనాన్ని నాశనం చేస్తాయి. ఈ విషయం తెలుసుకున్న గౌడులు, పరిష్కారం చూపమని
పరమశివుణ్ణి వేడుకోగా, అతని కంఠం నుండి కంఠమహేశ్వరున్ని సృష్టించి అతనికి
33 కోట్ల దేవతల బలాన్ని చేకూర్చగా, అతడు గజాసురున్ని, ఆ గజఏనుగులను
సంహరించి వనాన్ని రక్షిస్తాడు. ఆ రాక్షసుని పార్థివ శరీర భాగాలతో దేవతలు గౌడ
వృత్తికి సంబంధించిన వస్తువులను తయారుచేసి ఇస్తారు.
ఆ తర్వాత పరమశివుడు కంఠమహేశ్వరునికి, సురమాంబకు, అలాగే
గౌడవారికి పెళ్ళి జరిపిస్తాడు. ఈ అయిదుగురిలోని ఆదిగౌడ్, అమరాగౌడ్, వేదగౌడ్
మరియు విప్రగౌద్ ప్రతిరోజు గౌరీవనానికి వెళ్ళి కల్లు తీసి పుంగమగౌడ్కు ఇవ్వగా,
ఇతను బావ కంఠమహేశ్వరుడు, చెల్లి సురమాంబతో కలిసి అమ్ముతాడు. అంతేగాక
ఈ ముగ్గురు ప్రతిరోజు 7 కోట్ల జంగములకు అన్నసంతర్పణంతోపాటు,
మహాలింగపూజ మరియు దానధర్మాలు చేస్తూ, పుణ్యావంతులుగా పేరుగాంచుతారు.
ఇది గిట్టని మిగతా నలుగురు పుంగమగౌడ్, 'కష్టంమాది, పేరు మీకా'
అంటూ, మా ధనం పెట్టెలు మాకు పంచుతే మేం కులం నుండి వెళ్ళిపోతామంటారు.
అపుడు పూంగమాగౌడ్ “నాకు ధనం కంటే కులము ఎక్కువని, మీకు కులం కంటే
ధనమే ఎక్కువ&quot; అంటున్నారు. కాబట్టి, ధనం పెట్టెలు తీసుకొని వెళ్ళిపొమ్మంటాడు.
ఆ ప్రకారంగా నలుగురిలో ముగ్గురు ధనం పెట్టెలు తీసుకొని వెళ్ళగా, దీనికి
కారణమైన విప్రగౌడ్ యొక్క ధనం పెట్టెను పరమశివుడు మాయం చేస్తాడు. అందుకు
అతను పరమశివునితో నేను అటు కులానికి కాకుండా అయ్యాను, ఇటు ధనానికి
కాకుండా అయ్యాను, ఎటూకాకుండా ఏనూటి వాడినయ్యానని భృతి చూపెట్టమని
వేడుకుంటాడు. శివుడు అనుగ్రహించి గౌడ కులపురాణాన్ని కీర్తిస్తూ, వారిని
ఆశ్రయించాలని, వారిచ్చే ప్రతిఫలం మీదనే జీవించాలని, పటం మీద పురాణాన్ని
చిత్రించి ఏనూటి వారికిచ్చి దీవిస్తాడు.
ఈ పురాణంలో వృత్తికి చెందిన అనేక సాంస్కృతికాంశాలతోపాటు వీరి
కులానికి చెందిన మూలపురుషులు అనేక నియమనిష్టలు అనుసరించారని, దేవతలే&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fm5t907qp48qiiq9x17edlun1ofbhla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/52</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211606</id>
    <revision>
      <id>551735</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:07:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 35 తమ వృత్తిని సృష్టించి తమకు వరంగా ఇచ్చారనే సన్నివేశాలు తమ కులానికి, వృత్తిపట్ల ఉన్న అన్యతా భావాన్ని తొలగించడానికి దోహదం చేస్తుంది. అలాగే వృత్తిలో భాగంగా తాటి ము...'</comment>
      <origin>551735</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4452" sha1="tpaqp2ryh1cmq2wmngy8uckg44xhlvg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
35
తమ వృత్తిని సృష్టించి తమకు వరంగా ఇచ్చారనే సన్నివేశాలు తమ కులానికి,
వృత్తిపట్ల ఉన్న అన్యతా భావాన్ని తొలగించడానికి దోహదం చేస్తుంది. అలాగే
వృత్తిలో భాగంగా తాటి ముంజలను కొట్టకూడదని, పాకలు కట్టకూడదని, తాటి
గొలకు 'మెరెస్తున్నపుడు మాట్లాడకూడదని వీరు వనానికి వెళ్ళినపుడు పురుగు
పుట్ర కుట్టవని, ఇట్లా వృత్తి మనుగడకు 'ఉపయోగపడే అనేకాంశాలను పురాణం
తెలియజేస్తుంది. వాటన్నింటిని కళాకారులు దృష్టిలో పెట్టుకొని వీరి వృత్తిపట్ల, వీరి
కులానికి చెందిన మూల పురుషులపట్ల భక్తి భావం, గౌరవాన్ని కలిగించేలా
ప్రదర్శిస్తారు.
కళాకారులు ప్రదర్శనలో గౌడ పురాణాన్ని రెండురోజులు, మూడు నాలుగు
రోజుల్లో సురాబాండేశ్వరం, కలకోడి యుద్ధం వంటి కథలను ప్రదర్శించి కాటమయ్య
పండుగను జరిపిస్తారు.
ఈ కళాకారులు పురాణాన్ని రెండు రకాలుగా ప్రదర్శిస్తారు. కేవలం పటాన్ని
మాత్రమే చూపిస్తూ కథాగానం చేస్తే, ఇందుకు ప్రదర్శన నిమిత్తం కళాకారులు
అయిదుగురు ఉంటారు. ఇందులో ఒకరు ప్రధాన కథకుడు, అతనికి ఇద్దరు వంతలు,
మరో ఇద్దరిలో ఒకరు తల, మరొకరు హార్మోనియమ్ వాయిస్తారు. ఈ రకంగా
పూర్వం ఎక్కువగా ప్రదర్శనలిచ్చేవారు కళాకారులు.
ప్రస్తుతం ప్రేక్షకుల అభిరుచినిబట్టి పటాన్ని చూపిస్తూనే యక్షగాన రూపంలో
పురాణంలోని పాత్రలను ధరించి ప్రదర్శిస్తున్నారు. ఇందులో స్త్రీ పాత్రలను కూడా
మగవారే ధరిస్తారు.
ఏనూటి వారికి తరతరాలుగా సంక్రమించిన కట్టడి గ్రామాలు రాగి శాసనం
మీద రాసి ఉంటాయి. ఆయా కట్టడి గ్రామాలకు ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకొకసారి
త్యాగం కోసం వెళ్ళేముందు కళాకారులు మేళం తయారు చేసుకుంటారు. కథ
చెప్పే కళాకారులు అక్కదక్కడ కొద్దిగా ఉన్నప్పటికి &quot;ఏనూటిపటం&quot; ఒకే ఒకటి
ఉండటంవల్ల కళాకారులు బృందాన్ని తయారుచేసుకోవడంలో ఇబ్బంది
ఎదుర్కొంటున్నామంటారు. అయినప్పటికి బృందాన్ని తయారు చేసుకొని కట్టడి
గ్రామాలకు వెళ్ళి గౌడ కులపెద్దలైన మొదట పెదగౌడ, సారుకోళ్లగౌడను కలిసి
గ్రామంలో కథ చెప్పడానికి ఒప్పందం కుదుర్చుకుంటారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tpaqp2ryh1cmq2wmngy8uckg44xhlvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/53</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211607</id>
    <revision>
      <id>551736</id>
      <timestamp>2026-04-06T12:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '36 పటం కతలు పురాణాన్ని ప్రదర్శించడానికి కళాకారులు కులపెద్దలుగాని రంగస్థలాన్ని ఏర్పాటు చేసుకుంటారు. ప్రదర్శన కూడా కుల పెద్దలు చెప్పినట్టుగానే వారి వీలునుబట్టి పగలుగాని...'</comment>
      <origin>551736</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4618" sha1="9src8j2lvon2icnjzhzoibblltb9rhy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;36
పటం కతలు
పురాణాన్ని ప్రదర్శించడానికి కళాకారులు కులపెద్దలుగాని రంగస్థలాన్ని
ఏర్పాటు చేసుకుంటారు. ప్రదర్శన కూడా కుల పెద్దలు చెప్పినట్టుగానే వారి
వీలునుబట్టి పగలుగాని రాత్రిగాని ఏర్పాటు చేస్తారు. కళాకారులు పెదగౌడ ఇంటిలో
పటం పూజ నిర్వహించి 33 మూరల పొడవు, కళాకారులు ఉండే గౌడ పురాణం
పటాన్ని రంగస్థలం మీద వ్రేలాడదీసి కథను ప్రారంభిస్తారు.
ప్రదర్శన యక్షగాన రూపంలో అయితే 12 మంది కళాకారులుంటారు.
ఇందులో ఒకరు ప్రధాన కథకుడు. ఇతన్నే బృందనాయకుడని, వీరి మరుగు భాషలో
అయితే 'మేటి' అని పిలుచుకుంటారు. ఇతను ప్రదర్శనాద్యంతం ప్రేక్షకులకు రక్తి
కట్టించేందుకు తన నైపుణ్యంతో పాత్రలను ప్రవేశపెట్టడం, ప్రేక్షకుల అభిరుచునిబట్టి
సందర్భాను గుణంగా హాస్యాన్ని పండించటం, పురాణంపట్ల ప్రేక్షకులకు గౌరవాన్ని
పెంచుతూనే, తమను ఆదరించిన కులపెద్దలను సందర్భాన్నిబట్టి పొగుడుతూ మెప్పు
పొందుతారు. అంతేగాక ప్రదర్శనలో తప్పులు దొర్లితే కళాకారులను అప్రమత్తం
చేయడానికి ప్రేక్షకులకు తెలియకుండా, వీరికి తెలిసిన మరుగు భాషలో మాట్లాడుతూ
సరిచేస్తాడు. మధ్య మధ్యలో సందర్భాన్నిబట్టి తన చేతిలోని బెత్తం బరిగెతో పటంమీది
బొమ్మలను చూపిస్తాడు.
ప్రదర్శనలో ప్రధాన కథకునికి సమానమైన అంతటి పాత్ర హాస్యగాని పాత్ర.
పురాణంలోని పాత్రలను ప్రేక్షకులకు పరిచయం చేయడం, వారికి కలిగే సందేహాలను
తానే ప్రధాన కథకున్ని అడిగి తీర్చడం, అవసరమైతే దెబ్బలు తింటూ, తిడుతూ
సందర్భాన్నిబట్టి ప్రేక్షకులను కూడా తన వేషధారణ మరియు హాస్యంతో ప్రదర్శనలో
ప్రయోగిస్తూ రక్తికట్టిస్తాడు. ప్రదర్శన మధ్యలో పాత్రల ప్రవేశం ఆలస్యం జరిగితే
హాస్యాన్ని కలిగించే పాటలు, భక్తిపాటలు పాడుతూ ప్రదర్శన కొనసాగిస్తాడు. ఇతన్ని
మరుగు భాషలో 'కేకి' అని పిలుచుకుంటారు.
బృందంలోని మిగతా వారిలో ఇద్దరు ఒకరు తబల, హార్మోనియమ్
వాయించగా, మిగిలినవారంతా పురాణంలోని పాత్రల వేషాలు ధరించి తాళాలు
వాయిస్తూ వంతపాడతారు. కళాకారుల ప్రదర్శనకు దైవత్వాన్ని, పవిత్రతను
ఆపాదించడం కోసం ప్రదర్శన ప్రారంభంలో గౌడ కులస్థులందరికీ కాటమయ్య&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9src8j2lvon2icnjzhzoibblltb9rhy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/33</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211608</id>
    <revision>
      <id>551745</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:15:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551745</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8965" sha1="dv211hrq2zaylkrxblitdg4d4lm1i04" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;జిల్లా గ్రంథాలయమున పుస్తకములు తక్కువగానున్న మొదటి సంవత్సరములో అవసరమగు పుస్తకములు కొంతసొమ్ము చెల్లించి జాతీయ కేంద్ర గ్రంథాలయము నుండి తెప్పించెడివారు. ౧౯౨౬ సంవత్సరమున ఈ విధముగా ౮౦౦ గ్రంథముల తెప్పించిరి. ౧౯33 లో ౨౧౫ గ్రంథములను మాత్రమే తెప్పించిరి. గ్రంథ సముదాయము పెరిగినకొలదిని ఈ ఆవసరము తగ్గిపోయినది. ౧౯౩౦ వ సంవత్సరమున ౫౦ గ్రంధములను ౧౯33 న ౨౩౦ గ్రంధములను ఈ గ్రంథాలయమే ఇతర గ్రంథాలయములకు ఎరవిచ్చినది. పుస్తకములను గురించిన అన్ని భోగట్టాలను ఇందు లభించును.

{{Center|{{p|fs125}}పిల్లలకు గ్రంధసేవ&lt;/p&gt;}}
గ్రంథసేవ ప్రత్యేకముగా బాలురకు, బాలికలకు క్రమక్రమముగా అభివృద్ధి చేయబడుచున్నది. ౧౯౫౦ సంవత్సరమున పిల్లలకు ౨,3౭,౦౦౦ గ్రంథముల నెరవిచ్చిరి. ఈ సంఖ్య ౧౯33 వ సంవత్సరమున 3,౧౨,౦౦౦ కు పెరిగినది. ఈ శాఖయొక్క పని మిక్కిలి యుపయోగకరముగ నున్నది; కాని పుస్తకముల సంఖ్య ఇంకను చాలదు. ఈ జిల్లాయందు ప్రత్యేకము పిల్లల ఉపయోగము నిమిత్తము ఏర్పడిన కేంద్రములు ఇప్పటికి ౧౩౦ కలవు. ఇందులో ౧౧ సంవత్సరముల వయస్సుకు లోబడిన పిల్లలకు మాత్రమే గ్రంధముల నిచ్చుచుండెడివారు. ఇప్పుడు ఈ వయస్సు పరిమితి 9 సంవత్సరములకు తగ్గించినారు. సగటున పిల్లనికొక గ్రంథము చొప్పుననైన ఇచ్చి సేవ చేయుటకు ఏర్పాటు చేయబడినది. ఇప్పుడు ౧౮, ౪౪౩ మంది పిల్లలు గ్రంధముల నుపయోగించుచున్నారు. విశేష
పరిశ్రమతో ప్రత్యేకముగ పిల్లల గ్రంధముల పట్టికలను తయారు చేసి ప్రచురించిరి. ఉపాధ్యాయులును స్థానిక గ్రంధభాండాగారులును, తక్కిన అభిమానులును,' వీరి యుపయోగార్థము పెక్కు ప్రదర్శనములు నేర్పాటు చేసిరి. రాబోవు సంవత్సరమున ఏ వయస్సుగల పిల్లలకైనను పుస్తకముల నందజేయు ఏర్పాట్లు పూర్తి చేయబడినవి.


{{Center|{{p|fs125}}గ్రంథముల పట్టికలు&lt;/p&gt;}}
జనసామాన్యముయొక్క దృష్టి నాకర్షించుటకును, ప్రత్యేక భోగట్టాలిచ్చి, సంతృప్తిపరుచుటకును, గ్రంథాలయమందున్న పుస్తకముల ప్రత్యేకపు పట్టికలు ఇరువదికన్న ఎక్కువ అచ్చొత్తింపబడినవి. వీనిలో కొన్ని పునర్ముదణము కూడ పొందినవి.


లాంకషైర్ జిల్లా గ్రంథాలయములతో కలసి సాంకేతిక విద్యలకు సంబంధించిన గ్రంథముల పట్టికలుకొన్ని తయారు చేయబడినవి, ఆపట్టిక అందలి గ్రంథము లేవి కావలసినను రెండు జిల్లాల వారికి లభించును.


ఇందువలన రెండు జిల్లాలవారును, తమ గ్రంథములను పరస్పరముగ ఎరవిచ్చుకొనెదరు. ౧౯౦౦-౧౯3౫ సంవత్సరముల మధ్య ప్రకటింపబడిన నాటకముల పట్టికలు ఎక్కువగ అమ్మకమగుటచే, నాటకములు ఎక్కువగ చదువబడుచున్నవని ఊహింపవచ్చును. పిల్లల కుపయుక్తమైన గ్రంధముల పట్టికలలో ప్రచురణకర్తల తోడ్పాటువలన ఆయా గ్రంధములందలి పటములు కూడ చేర్చబడి
నందున ఇవి పిల్లలను అమితముగ నాకర్షించినవి. నూతన గ్రంథముల పట్టికలు ఎప్పటి కప్పుడు ప్రచురింపబడుచున్నవి.


{{Center|{{p|fs125}}పారిశ్రామిక స్థలములలో శాఖలు&lt;/p&gt;}}
పది వేలకంటే ఎక్కువ జనాభా గలిగినట్టియు ఆసక్తి గల చదువరులున్నట్టియు స్థలముల యందు ప్రత్యేక గ్రంథాలయముల నుంచవలసిన అవసరము ౧౭౨3 వ సంత్సరమునకే ఉదయించినది. గ్రామకేంద్రముల పద్ధతి ఇట్టిస్థలములకు వర్తింపనందున ఈ ప్రదేశములలో ప్రత్యేకముగా పన్నువేసి, తరిబీదుపొందిన గ్రంథభాండారికుల నియామకముతో, నవీన పట్టణ గ్రంథాలయముల పద్ధతిని ప్రత్యేక గ్రంథాలయము లేర్పరుపబడినవి.


{{Center|{{p|fs125}}ప్రాంతీయ గ్రంథాలయములు&lt;/p&gt;}}
అందుపాటులో నున్న స్థలములలో ప్రాంతీయ కేంద్ర గ్రంథాలయమును పెట్టి జిల్లా గ్రంథాలయమునకు బదులు అక్కడ నుండియే గ్రంధములు అందుపాటుగ నుండునట్లు చేసిరి. ఈ పద్దతి ఎక్కువ ఉపయోగకరముగ ఉన్నది.

(9) ౧౯౩౧ వ సంవత్సరమున 'స్టాన్లీ' పట్టణమున మాదిరి ప్రాంతీయ గ్రంథాలయ మొకటి స్థాపింపబడెను. ఇది పెద్ద పారిశ్రామిక కేంద్రము. ౫౪ పెద్ద గ్రంథాలయములకును ఇది జవాబుదారి. ఇందు ౩౬,౦౦౦ గ్రంధములు కలవు. ౧౯33-3౪ సంవత్సరము
నందు ఈ గ్రంథాలయమునుండి 3,౬3, E౨౪ గ్రంధములు ఎరవీయబడెను. తమ పేరు నమోదు చేయించుకొన్న చదువరులు
౩,౦౧౪ మంది కలరు. అందు ౧,౦౦౮ మంది గ్రామ గ్రంథాలయ సేవ అందుపాటులో లేని ప్రాంతములవారు. అప్రదేశమునకు సరిపోవునని మొదట అంచనా వేయబడిన ౨౦,౦౦౦ గ్రంధములు చాలక మరి ౭,౦౦౦ గ్రంథములు ఉంచవలసివచ్చెను. ఇంకను ఎక్కువ గ్రంథముల అవసరము కలదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dv211hrq2zaylkrxblitdg4d4lm1i04</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/34</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211609</id>
    <revision>
      <id>551746</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:23:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>551746</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7460" sha1="0ka6v3x0gxbgqhtk564zl8iet00oir5" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(ఎ) 'అల్ స్ప్రటన్' శాఖా గ్రంథాలయమును కొద్ది కాలము క్రిందటనే ప్రాంతీయ గ్రథాలయముగ మార్చిరి. ఇది శాఖా గ్రంథాలయముగా నున్నప్పుడే ౯౧,౯౨౧ గ్రంధములు సంవత్సరమునకు ఎరవిచ్చుచుండెడిది. ఇందు నవలలుకాని గ్రంధములు నూటికి ౧౯.౫. ఇది 'సాన్లీ' ప్రదేశముకంటే ఎక్కువ జనసమ్మర్దము కలది.

(3) 'హీనర్' ప్రాంతీయ గ్రంథాలయము నందు ఈ సంవత్సరమున ౧,౯౫,౪౪౯ గ్రంధము లెరవీయబడినవి. ఇందు నవలలు కాని గ్రంథములు నూటికి ౨౩. ఈ గ్రంథాలయము నందు నాటకముల పరిశోధన మునకుగల ప్రత్యేక సంఘము ౨౨ సార్లు సమావేశమయ్యెను. అందు ౩౭ మంది పాల్గొనిరి. దేశీయని విదేశీయ నవీన నాటకములు ఆసేకములిందు చదువబడెను. ఈ సాలున 
ఈ ప్రాంతకేంద్రములందలి గ్రంథభాండారికుల సభ జరిగినది. ఇట్టి సభ కూడుటకు ఇదియే ప్రధమము.
ల
(ర) 'ఛాపెల్ ఎన్ లీఫిత్' అనుచోట ఈ సంవత్స
రము నాల్గవ ప్రాంతీయ గ్రంథాలయము స్థాపించబడినది.
మొదటి రెండు వారములలో వెయ్యిమంది చదువరులు న మోదు
కాబడిరి, ఎరవీయబడిన గ్రంధములలో నవలలు కాని గ్రంధ
ములు నూటికి 30. ఇందు బాల శాఖకూడ కలదు. ఈ పట్టణ
జనాభా X, ౬00. ఈ శాఖ ౨౫,000 జనాభాగల
ముప్పది గ్రామములకు పుస్తకము లందజేయును.
ఇంకను రెండు ప్రాంతీయ గ్రంథాలయములను స్థాపింప
వలసియున్నది. అంతటితో ఆనుకొనిన ప్రణాళిక పూర్తి
కాగలదు. ప్రాంతీయ గ్రంథాలయములలోని గ్రంధములను
ఒక చోటనుండి మరియొకచోటికి మార్చుకొనవచ్చును.
వీటి స్థాపనమువలన జిల్లాకేంద్రములు పని చాల తగ్గినది.
గ్రామ కేంద్రముల పట్ల ఎక్కువ శ్రద్ధవహించుటకు వీలై
నది. గ్రంధప్రదర్శనములకు కావలసిన పరికరములన్నియు
శాఖాగ్రంథాలయములందు సిద్ధముగ ఉండును, ప్రాంతీయ
గ్రంథ భాండాగారికులు 3 నెలలకు ఒకతూరి కలసి గ్రంధ
సేవను గూర్చి చర్చించుకొందురు.
కార్నీజీ యూనై టెడ్ కింగ్ డం ట్రస్టు.
ఈసందర్భమున
మున కార్నీ జీదాత చేత ఏర్పరుప
బడిన ట్రస్టువారు చేసినఉదారయుతమగుద వ్య సాహాయ్య
మునుగూర్చి చెప్పవలసియున్నది. వీరు ఈ కాలములో
5,600 పౌనుల విలువగల గ్రంథముల నొసంగిరి. ఇదిగాక
కేంద్రగ్రంథాలయమునకు నూతన భవనముని కునుపట్టణములలో
గ్రంథాలయముల అభివృద్ధికిని మరియొక 2,500 పౌనులు
ఇయ్యబడినది. వీరి సాయము లేనియెడల ఇంత సత్వ
రాభివృద్ధి
ఆగుటకు అవకాశము లేదు.
విరాళములు.
ఈ కాలమున ఇతరుల చే ఇయ్యబడిన గ్రంధములు 1,000
కంటే ఎక్కువగానే కలవు.
A
గ్రంథాలయ కేంద్రములు,
జిల్లాయం దంతటను గ్రంథముల ఎరవిచ్చుట కె 450
గ్రంథాలయ కేంద్రములు కలవు. వీనిలో పాఠశాలలందు,
ఆసుపత్రులందు, ఉంచినవి వయోజనులకు ఏర్పరచినవి .
కూడ గలవు.
ప్రేక్షకుల రాకలు.
ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలండు, దక్షిణాఫ్రికా, అమెరి కా
దేశములనుండి గ్రంథ భాండాగారికులు ఈ జిల్లాయందు
జరుగుచున్న గ్రంథాలయ సేవను గూర్చి తెలిసికొనుట కై
ప్రేక్షకులుగా విచ్చేసిరి.
వ్యయము .
పుస్తకములు బెండింగు
సామానులు వగైరాలు
నౌకరులు వగైరాలు
1934-35 1935-36
పౌనులు
5,763 6,426
1,751 610
&quot;
&quot;
4,505 5,497
సి.
12,019 12,533
1935-36 సంవత్సరమందలి వివరములు.
కేంద్రముల సంఖ్య
శాఖా గ్రంథాలయములు
పఠించుటకు ఇచ్చిన గ్రంధములు
450
6
2;000,737
&quot;
అల్ ఫ్రైటన్ ప్ర్రాంతములో
305,766
99
హీనర్ ప్ర్రాంతములో
195,449
&quot;
స్టావ్ లీ ప్ర్రాంతములో
364,560
73,377
చేసినపుస్తకములు
6,421
వారు చేసికొన్న పాఠకులు
వ్యక్తులకు పోస్టుద్వారా సప్లయి
కౌంటీగ్రంథాలయము నుండి
తూర్పుమిడ్ లాండు గ్రంథాలయమువ గైరానుండి 291
వయోజన విద్యాతరగతులు
ఇతర విద్యా కృషిగణములు
నాటక సంఘములు
సాయం సంస్థలు
సాంఘిక సేవా గణములు
ఇతర గ్రంథాలయాధికారులకు, తూర్పు మిడ్
లెండు రీజియనల్ బ్యూరోకు సప్లయి చేసిన
గ్రంథములు.
82
15
45
35
33°
984&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0ka6v3x0gxbgqhtk564zl8iet00oir5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551775</id>
      <parentid>551746</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T15:19:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551775</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6180" sha1="m5zp1esq03vgci80a3cap1927d2ef3c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;(ఎ) 'అల్ స్ప్రటన్' శాఖా గ్రంథాలయమును కొద్ది కాలము క్రిందటనే ప్రాంతీయ గ్రథాలయముగ మార్చిరి. ఇది శాఖా గ్రంథాలయముగా నున్నప్పుడే ౯౧,౯౨౧ గ్రంధములు సంవత్సరమునకు ఎరవిచ్చుచుండెడిది. ఇందు నవలలుకాని గ్రంధములు నూటికి ౧౯.౫. ఇది 'సాన్లీ' ప్రదేశముకంటే ఎక్కువ జనసమ్మర్దము కలది.

(3) 'హీనర్' ప్రాంతీయ గ్రంథాలయము నందు ఈ సంవత్సరమున ౧,౯౫,౪౪౯ గ్రంధము లెరవీయబడినవి. ఇందు నవలలు కాని గ్రంథములు నూటికి ౨౩. ఈ గ్రంథాలయము నందు నాటకముల పరిశోధన మునకుగల ప్రత్యేక సంఘము ౨౨ సార్లు సమావేశమయ్యెను. అందు ౩౭ మంది పాల్గొనిరి. దేశీయని విదేశీయ నవీన నాటకములు ఆసేకములిందు చదువబడెను. ఈ సాలున 
ఈ ప్రాంతకేంద్రములందలి గ్రంథభాండారికుల సభ జరిగినది. ఇట్టి సభ కూడుటకు ఇదియే ప్రధమము.

(౪) 'ఛాపెల్ ఎన్ లీఫిత్' అనుచోట ఈ సంవత్సరము నాల్గవ ప్రాంతీయ గ్రంథాలయము స్థాపించబడినది. మొదటి రెండు వారములలో వెయ్యిమంది చదువరులు నమోదు కాబడిరి, ఎరవీయబడిన గ్రంధములలో నవలలు కాని గ్రంధములు నూటికి ౩౦. ఇందు బాల శాఖకూడ కలదు. ఈ పట్టణ జనాభా ౫,౬౦౦. ఈ శాఖ ౨౫,౦౦౦ జనాభా గల ముప్పది గ్రామములకు పుస్తకములంద జేయును.
ఇంకను రెండు ప్రాంతీయ గ్రంథాలయములను స్థాపింపవలసి యున్నది. అంతటితో ఆనుకొనిన ప్రణాళిక పూర్తి కాగలదు. ప్రాంతీయ గ్రంథాలయములలోని గ్రంధములను ఒక చోటనుండి మరియొకచోటికి మార్చుకొనవచ్చును. వీటి స్థాపనమువలన జిల్లాకేంద్రములు పని చాల తగ్గినది. గ్రామ కేంద్రముల పట్ల ఎక్కువ శ్రద్ధవహించుటకు వీలైనది. గ్రంధ ప్రదర్శనములకు కావలసిన పరికరములన్నియు
శాఖా గ్రంథాలయములందు సిద్ధముగ ఉండును, ప్రాంతీయ గ్రంథ భాండాగారికులు 3 నెలలకు ఒకతూరి కలసి గ్రంధసేవను గూర్చి చర్చించుకొందురు.


{{Center|{{p|fs125}}కార్నీజీ యూనై టెడ్ కింగ్ డం ట్రస్టు&lt;/p&gt;}}
ఈసందర్భమున మున కార్నీ జీదాత చేత ఏర్పరుపబడిన ట్రస్టువారు చేసిన ఉదారయుతమగు దవ్య సాహాయ్యమును గూర్చి చెప్పవలసి యున్నది. వీరు ఈ కాలములో 5,600 పౌనుల విలువగల గ్రంథముల నొసంగిరి. ఇదిగాక కేంద్ర గ్రంథాలయమునకు నూతన 
భవనమునకును పట్టణములలో గ్రంథాలయముల అభివృద్ధికిని మరియొక 2,500 పౌనులు ఇయ్యబడినది. వీరి సాయము లేనియెడల ఇంత సత్వరాభివృద్ధి ఆగుటకు అవకాశము లేదు.


{{Center|{{p|fs125}}విరాళములు&lt;/p&gt;}}
ఈ కాలమున ఇతరులచే ఇయ్యబడిన గ్రంధములు 1,౦౦౦ కంటే ఎక్కువగానే కలవు.

{{Center|{{p|fs125}}గ్రంథాలయ కేంద్రములు&lt;/p&gt;}}
జిల్లా యందంతటను గ్రంథముల ఎరవిచ్చుటకై  450 గ్రంథాలయ కేంద్రములు కలవు. వీనిలో పాఠశాలలందు, ఆసుపత్రులందు, ఉంచినవి వయోజనులకు ఏర్పరచినవి కూడ గలవు.

{{Center|{{p|fs125}}ప్రేక్షకుల రాకలు&lt;/p&gt;}}
ఆస్ట్రేలియా, న్యూజీలండు, దక్షిణాఫ్రికా, అమెరికా దేశములనుండి గ్రంథ భాండాగారికులు ఈ జిల్లాయందు జరుగుచున్న గ్రంథాలయ సేవను గూర్చి తెలిసికొనుటకై ప్రేక్షకులుగా విచ్చేసిరి.

{{p|fs125}}{{Css image crop
|Image = Grandhalaya_Sarvasvamu_-_Vol.10,_No.9_(1936).pdf
|Page = 34
|bSize = 458
|cWidth = 195
|cHeight = 341
|oTop = 236
|oLeft = 221
|Location = center
|Description = 
}}


&lt;/p&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m5zp1esq03vgci80a3cap1927d2ef3c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/54</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211610</id>
    <revision>
      <id>551747</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 37 పండుగ అయ్యేంతవరకు నిష్టగా ఉండాలని పూజా కార్యక్రమం నిర్వహించి కంకణాలు కడతారు. అట్లాగే ప్రదర్శనలో కథాప్రారంభం, కంఠమహేశ్వరుని జననం, సురాభాండేశ్వరి వివాహం వంటి సం...'</comment>
      <origin>551747</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4307" sha1="fe74l0m6wr9dhx622t6gndu7x7xko3k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
37
పండుగ అయ్యేంతవరకు నిష్టగా ఉండాలని పూజా కార్యక్రమం నిర్వహించి కంకణాలు
కడతారు.
అట్లాగే ప్రదర్శనలో కథాప్రారంభం, కంఠమహేశ్వరుని జననం, సురాభాండేశ్వరి
వివాహం వంటి సందర్భాల్లో పూజలు నిర్వహించి కులంవారందర్ని భాగస్వామ్యం
చేస్తారు. కళాకారులకు ప్రేక్షకులు డబ్బులు చదివిస్తే వారికి దీవనార్తిపెడతారు.
అలాగే వారికి భోజనం వసతి కల్పించినవారికి ఒకటికి రెండుసార్లు దీవిస్తారు.
కళాకారులు కాటమయ్యపండుగ జరిపించే ముందురోజున గౌడ
కులస్థులందరిచేత గ్రామంలో మామిడి తోరణాలు కట్టిచ్చి, గ్రామంలోని
దేవతలందరిని పూజించి పసుపు నీళ్ళతో జలాభిషేకం చేయిస్తారు. ఆ తర్వాత
గౌడవారంతా ఇంటికి ఒక జలబిందె చొప్పున కాటమయ్య గుడికి డప్పు చప్పుళ్ళతో
చేరుకొని పెదగౌడకు సారుకోళ్ళ గౌడకు ప్రాధాన్యత కలిగిస్తూ కాటమయ్యకు,
ఏడు తాళ్ళ ఎల్లమ్మకు వనం మైసమ్మకు జలాభిషేకం చేయిస్తారు.
కాటమయ్య పండుగ సందర్భంగా గౌడ వారంతా తమ ఇండ్లను
అలంకరించుకొని ఇంట్లో బోనం తయారు చేస్తారు. మొదట పెదగౌడ ఇంటిదగ్గరి
నుండి 'ఘటం కుండ' (ఇది ప్రధానమైనది. దీని అలంకరణంతా కళాకారులే చేస్తారు.
ఇది వనం మైసమ్మ కోసం, వనమంతా బలివల్లే సమయంలో తిరుగుతుంది.)
సారుకోళ్ళ గౌడు ఇంటి దగ్గరి నుండి నజరు బోనం బయలుదేరుతుంది. దీనిని
కాటమయ్యకు సమర్పించే బోనమని అంటారు. పెదగౌడ్, సారుకోళ్ళ గౌడ్ బోనాలు
ఎత్తుకొని డప్పు చప్పుళ్ళతో బయలుదేరగా, కులస్థులందరూ ఇంటికి ఒక బోనం
చొప్పున ఆడవారు ఎత్తుకోగా, మగవారంతా మోకు ముస్తాదులు తీసుకొని
ఊరేగింపుగా కాటమయ్య గుడికి చేరుకుంటారు.
ఆలయ ప్రాంగణంలో కాటమయ్య నజరు బోనాన్ని, వనం మైసమ్మకు ఘటం
కుండను సమర్పించగా, మిగతా వారంతా సమర్పిస్తారు. ఆ తర్వాత ఆలయంలో
కాటమయ్య సురమాంబ పెళ్ళిని కళాకారులు నిర్వహించి, కలకోడి యుద్ధం కథను
ఆలయ ప్రాంగణంలో ప్రదర్శిస్తారు. దీని తర్వాత ఏదుతాళ్ళ ఎల్లమ్మ దగ్గర
మేకపోతును మత్తకొలిపి బలిస్తారు. అలాగే వనం మైసమ్మకు, పోతురాజుకు,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fe74l0m6wr9dhx622t6gndu7x7xko3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/55</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211611</id>
    <revision>
      <id>551748</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:28:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '38 పటం కతలు కళాకారుల పటానికి మేకపోతులను బలిచ్చి, ఆయా వాటిని మాదిగ, చాకలి, మంగలి, బైండ్ల కులాలకు కట్టడి ప్రకారం ఇస్తారు. ఆ తర్వాత ఎల్లమ్మ తల్లి దగ్గర బలిచ్చిన మేక రక్తాన్ని బలి...'</comment>
      <origin>551748</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2299" sha1="t7o8let0es3yukhftk55wssa33l148a" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;38
పటం కతలు
కళాకారుల పటానికి మేకపోతులను బలిచ్చి, ఆయా వాటిని మాదిగ, చాకలి,
మంగలి, బైండ్ల కులాలకు కట్టడి ప్రకారం ఇస్తారు.
ఆ తర్వాత ఎల్లమ్మ తల్లి దగ్గర బలిచ్చిన మేక రక్తాన్ని బలిఅన్నంలో కలిపి,
ఘటం కుండతోపాటుగా పద్దతి ప్రకారం మొదట మోకు ముస్తాదులకు కళాకారులు
కంకణాలు కట్టి బలిరక్తం చల్లుతారు. ఆ తర్వాత బైండ్లవాడు తాటి వనమంతా
మరియు గౌడ కులస్థుల ఇండ్ల మీద ఐలి చల్లుతాడు. ఇదంతా కళాకారులు
చెప్పినట్టుగా జరుగుతుంది.
ఈ పండుగ సందర్భంగా గ్రామంలోని కులాల ఐక్యత కనిపిస్తుంది. పండుగ
గౌడ కులానికి చెందినదైనప్పటికి గ్రామంలోని మాదిగ, మంగలి, చాకలి, బైండ్ల
కులాల భాగస్వామ్యంతోపాటు గౌడ కులం కూడా ఐక్యంగా ఉండటానికి ఈ
పండుగ దోహదం చేస్తుంది. ఇదంతా కళాకారుల గొప్పదనమేనని చెప్పవచ్చు.
ఇతర ప్రదర్శనలు :
కళాకారులు పురాణంతోపాటుగా పటం లేకుండా ఇతర నాటకాలను కూడా
ప్రదర్శిస్తారు. వీటిలో -
భక్త ప్రహ్లాద
బాలనాగమ్మ,
భద్రసేన విజయం,
చెంచులక్ష్మి.
గరుడాచలం,
శశిరేఖా పరిణయం,
గయోపాఖ్యానం,
లవకుశ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t7o8let0es3yukhftk55wssa33l148a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/56</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211612</id>
    <revision>
      <id>551749</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:28:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 39 మొదలైన నాటకాలను రాగతాళయుక్తంగా ప్రదర్శిస్తారు. అంతేగాక గౌడ కులంలో ఎవరైనా మరణిస్తే ఆ సందర్భంగా కూడా నాటకాలు ఆడతారు. బహుముఖ ప్రజ్ఞావంతులైన కళాకారులు మాట్లాడే మర...'</comment>
      <origin>551749</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4126" sha1="awz3xn2eamgx95hhwxyth0ktka5dwot" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
39
మొదలైన నాటకాలను రాగతాళయుక్తంగా ప్రదర్శిస్తారు. అంతేగాక గౌడ
కులంలో ఎవరైనా మరణిస్తే ఆ సందర్భంగా కూడా నాటకాలు ఆడతారు.
బహుముఖ ప్రజ్ఞావంతులైన కళాకారులు మాట్లాడే మరుగు భాష చాలా
ప్రత్యేకమైనది.మరుగు భాషలో కొన్ని 'ఉదాహరణగా డబ్బును కంచికం, కల్లును
కడ్డీ, గౌండ్లవారిని కడ్డిగాడు, గౌడజెట్టీని అయితగాడు, పద్మశాలీలను పొగులైతగాళ్ళు,
చాకలి వారిని కెందరిగాళ్ళు, షావుకార్లను వెంటిగాళ్ళు, ఆబేలును కురుంగాడు,
'ఉండు, కోడిని కుక్కుడుగాడు, మేకను మెసం, కూరను బాడిగం,
తబలను దిమ్మిస, మెటం అంటే పటమని, ఇల్లును మెత్తి అని పలుకుతారు. ఇలా
ఇవేకాకుండా క్రియా పదాలను కూడా మరుగు భాషలో మాట్లాడతారు. వీరి
భాషలో సంస్కృతం 'ఉర్దూ హిందీ పదాలతోపాటు కొన్ని ప్రత్యేకమైన పదాలను
ఉపయోగిస్తారు.
గౌడ కులాన్ని వీరితోపాటుగా ఆశ్రయించి కథాగానం చేసే గౌడ జెట్టీలకు
వీరికి ప్రదర్శనలో బేధసాదృశ్యాలుంటాయి. అయితే పూర్వం గౌడ జెట్టీ కళాకారులు
సాధనలు మాత్రమే చేస్తూ గౌడ కులాన్ని ఆశ్రయించేవారని గత కొంతకాలంగా
గోత్రాల వారి దగ్గర ప్రదర్శనా విధానం నేర్చుకొని ప్రదర్శిస్తున్నారని వీరి మాటల్లో
వినిపిస్తుంది.
ఏనూటి వారు కథా ప్రదర్శనతోపాటు, దేవతా విగ్రహాలకు రంగులు వేయడం
శిల్పాలు చేయడం ప్రధానంగా చేస్తారు. వీరు ఖాళీ సమయంలో శికారికివెళ్ళి
రకరకాల జంతువులను పక్షులను వేటాడతారు. ప్రధాన కులం లేదా పోషకులు
ఆదరించకపోవడంతో చాలా పటాలను కళాకారులు అమ్ముకోవటం జరిగింది.
చివరికి ఒకే ఒక్క పటం వీరికి మిగిలింది. ఈ కారణంగా తెలంగాణ రాష్ట్రంలోనే
ప్రస్తుతం ఒకే కళాబృందం మిగిలిపోయింది.
ఆదరణలేక దయనీయమైన స్థితిలో ఉన్న కళాకారులను ఆదరించలేకపోతే
వారి సంస్కృతి, సాహిత్యం మరుగునపడిపోయే స్థితి ఉంది. కాబట్టి వీరికి బహుళ
ప్రాచుర్యం కల్పించి భవిష్యత్తు తరాలకు వీరి సంస్కృతిని అందించాల్సిన అవసరం
ఉంది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awz3xn2eamgx95hhwxyth0ktka5dwot</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/57</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211613</id>
    <revision>
      <id>551750</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:28:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '40 పటం కతలు కాగా రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆర్ధిక సహకారంతో వరంగల్లోని జానపద గిరిజన విజ్ఞాన పీఠం, తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం వారు ఏనూటి పటం కతను ఆడియో, వీడియో, ఫోటో మాద్యమాల్లో...'</comment>
      <origin>551750</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="735" sha1="rdp1k2nxjm7morgen1ldy3xsz7ptu65" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;40
పటం కతలు
కాగా రాష్ట్ర భాషా సాంస్కృతిక శాఖ ఆర్ధిక సహకారంతో వరంగల్లోని
జానపద గిరిజన విజ్ఞాన పీఠం, తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం వారు ఏనూటి పటం
కతను ఆడియో, వీడియో, ఫోటో మాద్యమాల్లో డాక్యుమెంటేషన్ చేయడమే కాకుండా,
వారి దైనందిన జీవితంపై కూడా పరిశోధన చేయడం విశేషం.
- డా॥ బాసని సురేష్&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rdp1k2nxjm7morgen1ldy3xsz7ptu65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/58</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211614</id>
    <revision>
      <id>551751</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '4. డక్కలి పటం కత భా రతీయ సమాజపు రీతులని కుల చట్రాలతోపాటు, ఆ కులాలకి ఉన్న ఉపకులాలు, ఆ ఉపకులాలకు వారసత్వ సంపదగా అందే విలక్షణ కళా, సాంస్కృతిక లక్షణాలని అర్థం చేసుకోవడం అవసరం. అర్...'</comment>
      <origin>551751</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1810" sha1="tjey6752a0gw4b9o75ar5db4lszb7r9" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;4. డక్కలి పటం కత
భా
రతీయ సమాజపు రీతులని కుల చట్రాలతోపాటు,
ఆ కులాలకి ఉన్న ఉపకులాలు, ఆ ఉపకులాలకు
వారసత్వ సంపదగా అందే విలక్షణ కళా, సాంస్కృతిక
లక్షణాలని అర్థం చేసుకోవడం అవసరం. అర్థం చేసుకోవాలంటే
ముందు తెల్సుకోవాలి. భారతీయ కుల వ్యవస్థకు పాశ్చాత్య
దృక్పథం, అదీ అంతగా పొసగని ధృక్పథంతో జోడించి
చూసుకుని లోటుపాట్లని ఎత్తిచూసుకొని వాటిని
అధిగమించడానికి చేసే ప్రయత్నాలతోపాటు అదే కుల
వ్యవస్థలో ఉన్న కొన్ని అరుదైన, విలక్షణమైన, విభిన్నమైన,
సాంస్కృతిక కోణాలను కులాలను దాటుకుని అందుకోవాల్సి
ఉంది. ఆధునికతవైపుకి అతి వేగంగా వెళ్తున్న ఈ గమనంలో
ఈ కళాకోణాలు పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేయబడి మన సమాజాలు
ఒకటొకటిగా ఎన్నో అరుదైన 'సాంస్కృతిక సమూహాలను'
కోల్పోతున్నాయి. 'కులం - ఉపకులం' కోణంలో సామాజిక&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tjey6752a0gw4b9o75ar5db4lszb7r9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/59</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211615</id>
    <revision>
      <id>551752</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '@'</comment>
      <origin>551752</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14" sha1="snd4k8d7j917t1nmcyusa9vmfkxwp77" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;@&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>snd4k8d7j917t1nmcyusa9vmfkxwp77</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/60</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211616</id>
    <revision>
      <id>551753</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 43 ధృక్పథం వివరణలతోపాటు, ఆ ఉపకులాల కళా నైపుణ్యాలు అందిస్తున్న కళాప్రదర్శనల సాంస్కృతిక కోణాన్ని కూడా తరిచి చూసుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. భారతీయ సమాజాన్ని నాలుగ...'</comment>
      <origin>551753</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4617" sha1="m8xbakogrbc8933m7rzttvuu55iu489" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
43
ధృక్పథం వివరణలతోపాటు, ఆ ఉపకులాల కళా నైపుణ్యాలు అందిస్తున్న
కళాప్రదర్శనల సాంస్కృతిక కోణాన్ని కూడా తరిచి చూసుకోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా
ఉంది.
భారతీయ సమాజాన్ని నాలుగుమెట్ల కుల నిచ్చెనతోపాటు, ఇంకా లోతుల్లోకి
వెళ్ళి, ఆ క్రింది మెట్టు మీది కులంలోని ఉపకులాలని తాకి వాటిలోని కళా ప్రదర్శనలని
అందుకుంటే అవి మనని ఆధునికతలోని ఎన్నో పాశ్చాత్య విశ్లేషణాత్మక విమర్శనా
కోణాలని సహజంగా అందిస్తాయి. ఇది ఇప్పటి అవసరం.
ఈ నేపథ్యంలో నుండి చూస్తే డక్కలివారు మాదిగ కులానికి ఉపకులం.
మాదిగ కులమే క్రింది కులమని ఆక్షేపించే ప్రధాన స్రవంతికి మాదిగకన్నా ఇంకాస్త
కిందనుండే దక్కలివారు, అంటరానివారికి అంటరానివారుగా భావిస్తారనే చెప్పాలి.
కానీ కళావారసత్వం క్రింద ఒక పురాణాన్ని అందిపుచ్చుకున్నవారు వీరు. డక్కలి
వారంతా జాంబ పురాణాన్ని చెప్పేవారు. అదికూడా 'పటం'తో, పటంకథగా
మౌఖికంగా చెప్పేవారు. బయటి సమాజం అట్టడుగువర్గంగా నిరక్షరాస్యులుగా
తప్పుగా గుర్తిస్తున్నా తమ నిజ అస్థిత్వాన్ని తమ కళలో తమలో తాము
దాపెట్టుకున్నవారు. ఒక క్రింది కులానికి సంబంధించి ఎన్నో అరుదైన, విలక్షణ,
విభిన్న విశిష్టకోణాలు.
డక్కలివారి పటం సంప్రదాయం ఎంతో విలక్షణమైంది. భారతదేశంలో
సుమారు ఆరు లేదా ఏడు రాష్ట్రాలలో చిత్రపట సంప్రదాయం ఉంది. అయితే ఈ
దక్కలి పటం కేవలం చిత్రకళకి సంబంధించింది మాత్రమేకాదు. డక్కలి వారితోపాటు
మరో పది ఉపకులాలవారు తెలంగాణ ప్రాంతంలో పటాన్ని విజ్యువల్ ఎయిడ్గా
ఉపయోగించి కుల పురాణాలు చెప్తారు.
8
కుల పురాణాలు మరొక వైశిష్ట్యత నిచ్చెనమెట్ల వ్యవస్థని తన పద, భావ
జాలాల్లోనే ఉంచి ఈ క్రింది కులాలుగా పరిగణింపబడే కులాలు తమ ఉపకులాల
వారితో చెప్పించుకునే తమ కుల అస్థిత్వ ప్రకటనలు. తమ తమ రీ అసెర్షన్స్.
ప్రధాన స్రవంతికి సమాంతరంగా తమ విశ్వాన్ని నిర్మించుకున్న దైవం. ఈ కుల
పురాణ విశేషాలను పటం మీదకందించటం సామాన్యమైన విషయంకాదు. అసలు
ఈ పటం కతల సంప్రదాయం ఎప్పటి నుండి ప్రచారంలో ఉందో తేల్చి చెప్పడం
కష్టం. పటం కతలు భారతీయ గ్రామీణ జీవన విధానంలో అంతర్భాగమైనవి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>m8xbakogrbc8933m7rzttvuu55iu489</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/61</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211617</id>
    <revision>
      <id>551754</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:29:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '44 పటం కతలు అందుకే ఎంతో క్లిష్టమైన ఈ పట చిత్రకళని సహితం ఈ వర్గాలు అతి సహజంగా స్వంతం చేసుకున్నాయి. పటం తయారీ అన్నది మరో విస్తృత అధ్యయనా అశ ఈ పటాలను 'నకాశీ' వారు వివిధ ఉపకులాల వా...'</comment>
      <origin>551754</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4514" sha1="khnz0klenn67dlsnikpfysliurwbvvg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;44
పటం కతలు
అందుకే ఎంతో క్లిష్టమైన ఈ పట చిత్రకళని సహితం ఈ వర్గాలు అతి
సహజంగా స్వంతం చేసుకున్నాయి. పటం తయారీ అన్నది మరో విస్తృత అధ్యయనా
అశ
ఈ పటాలను 'నకాశీ' వారు వివిధ ఉపకులాల వారికి వేస్తారు. ఎంతో
శ్రమ, ఖర్చులతో కూడిన ఈ పనిని నకాశీలు తమ సామాజిక బాధ్యతగా, ఆచార
వ్యవహారాలలో భాగంగా భావించి వేస్తారు. ప్రతి కుల, ఉపకులాలు తమ తమ
విధి ఆచారాల ప్రకారం ఈ పటాలను వేయించుకుంటారు. ఇదివరకే ఉన్న పాత
పటం 'నకలు'తోగాని లేదా ఆయా కథకుల కథనం ప్రకారంగానీ పటం వేయడం
ఆరంభిస్తారు. పటంలో ఏయే దేవతలను, ఏయే నేపధ్యాలని ఏయే రంగులతో
వేయదమా కూడా నిర్ధారణగా జరుగుతుంది. ఉదాహరణకి తాత జాంబువుడికి
నీలం, అతడి కొంగవాలు కత్తికి తెల్లని అంచుల్లోని నలుపు రంగులు బ్యాక్ గ్రౌండ్
ఎరువు తయారీ కష్టమైనది. అది వేసుకునే బ్రష్ ల తయారీ కూడా ఉదత, మేక,
గుఱ్ఱం వెంట్రుకలతో చేయబడుతుంది. నకాశీ పటాలు వాటి తయారీ - అదో
విశ్వం. గ్రామీణ కళల్లోని విశిష్టతని అర్ధం చేసుకోవాల్సిన ఆవశ్యకతని స్ఫురించే
ఒక విలక్షణవిధానం.
-
డక్కలివారు కూడా తమ పటాన్ని నకాశీవారితోనే వేయిస్తారు. కులదేవత
ఆదిశక్తిని అన్ని బొమ్మలకన్నా పెద్దదిగా వేస్తారు. కథకులు తమ ఏ వంపులు చెపితే
చిత్రకారుడు నకాశ్ వాటికి ప్రతిస్పందించి సవరిస్తాడు. అంతా బాగుందనుకున్నాక
చివరగా ఆదిశక్తి కళ్ళు వేయడంతో పటం వేయడం ఆఖరు దశకి చేరుకుంటుంది.
కథకులు ఇచ్చే సంభావనలు, ఆ ఆచార కొండ కూడా వారి సామాజిక సంబంధ
బాంధవ్యాలను తెలియచేస్తుంది. ఈ విధానాల్లో భాగంగా నకాసీలు, డక్కలివారు
కలిసి ఆ కొత్త పటం సాంస్కృతిక ఆవిష్కరణని పండగలా చేసుకుంటారు.
పటం పూజ పేరుతో బంధువులను పిలుచుకొని పటాన్ని ముందుగా మాదిగ
కుల పెద్ద ఇంటికి తీసుకునిపోవడం ఆచారంగా వస్తుంది. దిష్టికుంభం పోయడం
ద్వారా కీడు తొలుగుతుందని భావిస్తారు.
పటాన్ని బుట్టగా చుట్టి దానిమీద మరో గుడ్డ చుట్టి తాళ్ళు కట్టడం
జరుగుతుంది. దక్కలివారు ఈతాకుల చాపను గుండ్రంగా కుట్టి దానిలో పటాన్ని
పెట్టి మూత కుట్టుకుంటారు. నేలమీద పెడితే చెదపురుగు భయం కాబట్టి ఇంటి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>khnz0klenn67dlsnikpfysliurwbvvg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/62</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211618</id>
    <revision>
      <id>551755</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:30:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 45 చూరు దూలానికి పటాన్ని వేలాడదీస్తారు. ఇంతకుమించిన విధానాలు ఏ బోషాణం పెట్టెలో(రిపోసిటరీలలో) కూడా కానరావు. తమ తమ 'పట్టీ'లలో 'మిరాశీ' ఖరారయినప్పుడు కథ చెప్తారు. పట్టీ...'</comment>
      <origin>551755</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4991" sha1="bkda4vimm4xp6nse2qppwoa560hhfgx" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
45
చూరు దూలానికి పటాన్ని వేలాడదీస్తారు. ఇంతకుమించిన విధానాలు ఏ
బోషాణం పెట్టెలో(రిపోసిటరీలలో) కూడా కానరావు.
తమ తమ 'పట్టీ'లలో 'మిరాశీ' ఖరారయినప్పుడు కథ చెప్తారు. పట్టీ అంటే
డక్కలి వాళ్ళల్లో ఆయా కుటుంబ పెద్దలు తమకు నిర్ధారించబడిన గ్రామ పరిధుల్లోకి
వెళ్ళి తమ సాంస్కృతిక హక్కు మిరాశీని గౌరవపూర్వకంగా తీసుకునే ప్రక్రియ.
దీనిని 'భిక్షావృత్తి'గా పరిగణించడం జరుగుతుంది. ఇక్కడ 'భిక్ష' యాచనకాదు.
స్వీకరించడం. ఇంగ్లీషు 'బెగ్గింగ్
'కి 'అల్మస్'(alms) ఉన్న తేడా అన్నమాట.
సమాజ చట్రంలో ఎక్కడ ఉన్నా కనీస మాత్రపు తమ తమ అస్థిత్వ గౌరవాన్ని
నిలుపుకునే అవకాశాన్ని సమాజం వారికి ఇచ్చింది. డెక్కలివారు కథ చెప్పడానికి
వెళ్ళినపుడు కులపెద్ద భార్యతో వారిని ఎదుర్కొని పటాన్ని జాగ్రత్తపరుస్తారు.
తారతమ్యాల మధ్య కూడా సద్భావనా సంబంధాలు ఉంటాయన్న విశ్వాసాన్ని,
ఇలాంటి ఉదంతాలు కల్గిస్తాయి. కళలకు మాత్రమే ఇది సాధ్యపడుతుంది.
అలాగే దక్కలివారు రెండు మూడు లేదా ఐదేళ్ళకు 'పట్టీ' గ్రామాలకు
వెళ్ళేటప్పుడు 'మేళం' సభ్యులందరినీ ఒక్కచోటుకి చేర్చుకుంటారు. జాంబ పురాణం
కథకి అవసరమయ్యే కథకులను తీసుకోవడం జరుగుతుంది. ఆరుగురి నుండి
ఎనిమిదిమంది వరకు మేళంలో అవసరం అవుతారు. కులపెద్ద మేళం నాయకుడుగా
వ్యవహరింపబడతాడు. కళాకారుల ఎంపిక వాళ్ళ కళా నైపుణ్యంపై ఆధారపడి
వుంటుంది. ప్రధాన స్రవంతిలోని లాబియింగ్
లాంటివి ఇక్కడ కానరావు. ప్రదర్శనలకు
పోయేముందు ఏడాదిలో ఎన్ని ఊర్లు తిరగాలి, ఎన్ని కథలు చెప్పాలి అనే పటిష్టమైన
ప్రణాళిక వేసుకోబడుతుంది. అందులో భాగంగా ఎవరు ఏ పాత్ర అన్న
విషయాలతోపాటు వారి వారి వంతుని నిర్ణయించుకుంటారు. దీన్ని 'పాలి' అంటారు.
ఇది నిబద్ధతగా లెక్క ప్రకారం ఎవరి పాళ్ళలో వారికి ఉంటుంది. వాద్యకారులకు
కూడా తమ తమ వంతు ఇవ్వబడుతుంది. అదేవిధంగా మాదిగ కులపెద్దని
గవ్వదర్శనాల కింద రూపాయలని, గురిజ దర్శనాల కింద ధాన్యాన్ని అడుగుతారు.
ఒక్క గురిగుంజ ఒక బస్తా ధాన్యంతో సమానం. ఎవరూ ఎవరినీ కించపరచకుండా
హుందాగా తమ తమ పరిధిలో వ్యవహరిస్తారు. ప్రధాన స్రవంతి గుర్తించడానికి
కూడా ఆమోదించని ఒక సౌహర్ష వాతావరణం ఇది. మాదిగ కులపెద్ద తమకు
ఆశించినంత భిక్ష ఇవ్వలేనప్పుడు కూడా అతడికి దీవెనార్తి ఇచ్చి వస్తారు దక్కలివారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>bkda4vimm4xp6nse2qppwoa560hhfgx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/63</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211619</id>
    <revision>
      <id>551756</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:30:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '46 పటం కతలు జాంజపురాణం పట కథా ప్రదర్శన సమయం ఇంతకుముందు మధ్యాహ్నం సమయాల్లో ఉండేది. పటం ఆధారంగా చేసే కథాగానం కావడంవల్ల ప్రేక్షకులకు పటంలోని బొమ్మలు కనపడాలనే ఉద్దేశ్యం ఉండేద...'</comment>
      <origin>551756</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4392" sha1="9whpyblh5x05ba8cesbtmpeq2x7ywfz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;46
పటం కతలు
జాంజపురాణం పట కథా ప్రదర్శన సమయం ఇంతకుముందు మధ్యాహ్నం
సమయాల్లో ఉండేది. పటం ఆధారంగా చేసే కథాగానం కావడంవల్ల ప్రేక్షకులకు
పటంలోని బొమ్మలు కనపడాలనే ఉద్దేశ్యం ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు సమయం
ఇరుపక్షాల సమ్మతితో ఉంటుంది.
ప్రదర్శనకి వీలయినట్టుగా డక్కలివారు తమ రంగస్థలాన్ని ఏర్పాటు
చేసుకుంటారు. చతురస్రాకారం, దీర్ఘచతురస్రాకారం రంగస్థలాలు ఎనిమిది అడుగుల
వెడల్పుతో, ఐదు అడుగుల పొడవులో ఉంటాయి. వెనకవైపు అడ్డంగా ఒక కట్టేకట్టి
ఉనికి పటాన్ని కట్టి ప్రదర్శనకి వీలుగా తయారుచేసుకుంటారు. ఈ కళాకారులెవరూ
భారతముని నాట్యశాస్త్రం చదవకపోయినప్పటికీ ఆ రంగస్థల నిడివి, వైశాల్యాలను
అంచనావేసుకోగలరు. వీరికంటూ ప్రత్యేక రంగస్థలం ఉండదు.
రంగస్థలం తయారయి జాంజపురాణంలోని ఐదు ఘట్టాలని ఐదు రోజుల్లో
ప్రదర్శిస్తారు. ప్రదర్శనకు ముందు ఆచారకాండల్లో భాగంగా పటం మీద బలి చల్లి
కథ ప్రారంభిస్తారు. మొదటగా ఆదిపురాణ, తర్వాత పార్వతీ కళ్యాణం లేదా అగస్త్య
పురాణం, మాలచెన్నయ్య పురాణం, ఆరంజ్యోతి కళ్యాణం, ఐలభద్ర విజయకథలు
- ఒక్కోక్క కథ ఒక్కోక్క ఎపిసోడ్ లాగా చెప్పబడతాయి.
జాంబపురాణానికి నిలువుపటాలు, అద్ద పటాలు రెండూ ఉన్నాయి. ఏ
సమూహానికి ఏ పటం వేయాలో నకాషీ చిత్రకారుడు వేస్తాడు. పటంలోని బొమ్మల్ని
వెండిపొన్ను బిగించిన సన్నని కర్రతో చూపిస్తూ కథ చెప్పడం జరిగేది. మొదట్లో
పటం కథకులు పురాణ కాలక్షేపం లాగా జాంబపురాణ కథాగానం చేసేవారు.
ఒకరు పాడితే మరొకరు వివరించేవారు అని తెలుస్తుంది. పటాన్ని నిలబెట్టి
జాంబపురాణానికి సంబంధించిన తాళపత్రగ్రంథం పట్టుకొని, ఒకరు చదువుతుంటే,
ఇంకొకరు పటాన్ని చూపిస్తూ అర్ధవివరణ ఇచ్చేవారు. ఆ తర్వాత అందరినీ ఆకట్టుకొనే
ప్రయత్నంలో యక్షగాన పద్ధతి జోడింపబడింది. దాంతో అడ్డపటం కూడా వచ్చింది.
యక్షగాన రూపంతోపాటు పాటలు, దరువులు, రగడలు, పద్యం, ద్విపద
తోపాటు వివిధ వాద్య సహకారాలు వచ్చాయి. 'శృతి పెట్టె' హార్మోనియం, మృదంగం,
డోలక్ కథనరీతిలోకి చేర్చబడ్డాయి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9whpyblh5x05ba8cesbtmpeq2x7ywfz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/64</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211620</id>
    <revision>
      <id>551757</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 47 జాంబపురాణంలో ప్రధాన పాత్రలయిన మగ పాత్రలు శంకరుడు, జాంబవంతుడు, బ్రహ్మ విష్ణువులు కాగా, స్త్రీ పాత్రలుగా పార్వతీ, ఆదిశక్తులు కావాల్సివుంటుంది. బుద్దనాఖాన్ ఇతర నా...'</comment>
      <origin>551757</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5086" sha1="a60lmac7s2e96cwfr32ikgy88mk5icz" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
47
జాంబపురాణంలో ప్రధాన పాత్రలయిన మగ పాత్రలు శంకరుడు,
జాంబవంతుడు, బ్రహ్మ విష్ణువులు కాగా, స్త్రీ పాత్రలుగా పార్వతీ, ఆదిశక్తులు
కావాల్సివుంటుంది. బుద్దనాఖాన్ ఇతర నారద, ఋషిలాంటి పాత్రల్లో కూడా
కానవస్తాడు. సూత్రధారి కూడా ఇతడే. ఈ ఐఫూన్ పాత్ర ద్వారా జాంజ పురాణం
సమకాలీన సాంస్కృతిక, సామాజిక అంశాలని ఒక్కోక్క ప్రదర్శనలో ఒక్కొక్క రీతిగా
పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మారుస్తూ ఉంటారు. సూత్రధారుడి పాత్ర ఈ పురాణ
కథనంలో అతి కీలకమయినది. 'ఇందుగలడందులేడని' అనిపించే విధానంలో
సూత్రధారుడు ఎన్నో పాత్రలు చేస్తాడు. ప్రతి పాత్రని పరిచయం చేస్తాడు.
జాంబపురాణం మొదటగా ఆదిపురాణంతో మొదలవుతుంది. భూమ్యా
కాశాలు, సూర్యచంద్రులు, నక్షత్రమండలం - ఏదీ లేనప్పుడు ఏకో నారాయణుడు
స్వయంగా నీటిమీద బుగ్గలా తేలి ఆడుతూ తనతోపాటు ఆది జాంబవుని, ఆదిశక్తిని
సృష్టిస్తాడు. సృష్టికార్యాన్ని ముందుకు తీసికెళ్ళే క్రమంలో అభిప్రాయ భేదాలతో
ఒకరికొకరు శాపాలిచ్చుకుని ఆడ, మగ నెమళ్ళుగా మారి, పెట్టిన మూడు గుడ్లు -
అండ, పిండ, బ్రహ్మాండాలుగా త్రిమూర్తులవుతారు. ఆదిశక్తి, వీటి నుండి సమస్త
విశ్వం నిర్మిస్తుంది. మేనమామ ఆదిజాంబవుడి సూచన మీద శంకరుడు ఆదిశక్తిని
మోసగించి ఆమెని నిర్వీర్యం చేసి భస్మం చేస్తాడు.
పార్వతీ కళ్యాణంలో ఆదిశక్తి భస్మాన్ని మూడు భాగాలు చేస్తే వచ్చిన సరస్వతీ,
లక్ష్మీ, పార్వతుల్ని త్రిమూర్తులు స్వీకరిస్తారు. శివ పార్వతుల పెళ్ళికి బయలుదేరిన
ఆగస్త్యమునిని ఆపడానికి శివుడు విశ్వకర్మని వినియోగిస్తాడు. విశ్వకర్మ అగస్త్యుడిని
ఆపే ప్రయత్నంలో తన శక్తులన్నీ కోల్పోతాడు. శివుడి పెళ్ళికి తాళిబొట్టు
తయారుచేయడానికి కూడా అశక్తుడై ఉన్నప్పుడు ఆది జాంబవుడు తన ఇద్దరు
కొదుకులలో ఒకడిని చంపి, వాడి శరీరావయాలతో విశ్వకర్మకు కావాల్సిన
పరికరాలన్నీ చేసి ఇస్తాడు. శివపార్వతుల కళ్యాణం తర్వాత చనిపోయిన జాంబవుడి
కొడుకు దొక్కనుండి దక్కలి వాడిని చేస్తాడు. విశ్వకర్మ అతడిని పెంచి పెద్ద చేస్తాడు.
మూడవ ఎపిసోడ్ మాల చెన్నయ్య పురాణం. ఇది సముద్ర మధనం కూడా
గుర్తించబడుతుంది. దేవతలు రాక్షసులు చేసిన సముద్ర మధనంలో విషం,
అమృతం పుడతాయి. వాటి పంపకాలు జరుగుతాయి. కామధేనువు పుడుతుంది.
దాని పరిరక్షణ త్రిమూర్తులది. శివపార్వతుల కుమారుడు చెన్నయ్యని ఆ గోవు
-&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a60lmac7s2e96cwfr32ikgy88mk5icz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/65</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211621</id>
    <revision>
      <id>551758</id>
      <timestamp>2026-04-06T13:36:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '48 పటం కతలు కాపలాకి నియమిస్తారు. అతడికి కామధేనువు పాలు నిషిద్ధం. అదే పాలకి ఆశపడ్డ చెన్నయ్య కామధేనువు చావుకి కారణమవుతాడు. చనిపోయిన కామధేనువు మాంసాన్ని చెన్నయ్య, తాత జాంబవుడ...'</comment>
      <origin>551758</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4233" sha1="t2emccyrpsvairu17w9f9c61exfur6i" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;48
పటం కతలు
కాపలాకి నియమిస్తారు. అతడికి కామధేనువు పాలు నిషిద్ధం. అదే పాలకి ఆశపడ్డ
చెన్నయ్య కామధేనువు చావుకి కారణమవుతాడు. చనిపోయిన కామధేనువు మాంసాన్ని
చెన్నయ్య, తాత జాంబవుడు ఆరగిస్తాడు. మాంసం తిని ఉచితానుచితాలు మరిచిన
వీళ్ళద్వారా శివుని శాపానికి గురి అవుతారు. కామధేనువు మాంసం అయిదో పంట
అవుతుంది.
ఆరంజ్యోతి కళ్యాణం వశిష్ట పురాణంగా చూడవచ్చును. ఈ ఘట్టంలో పరాశర
బ్రహ్మ ఊర్వశిని పెళ్ళాడడం ఆ సంతానం వశిష్ఠుడు మాతంగ పట్టణానికి
చెందిన అరుంధతిని పెళ్ళాడడం ముఖ్యమైన అంశాలు.
చివరగా బలభద్ర విజయంలో బలభద్రుడికి పొలం పనుల్లో ఇతర వృత్తుల్లోని
వాళ్ళ సాయం గుర్తింపబడుతుంది. శివపార్వతుల పరీక్షాక్రమంలో గౌడ పురాణం,
పిచ్చుక గుంట్లు, ముత్రాశి, ఎరుకల కులాల పుట్టుక వివరాలు ఉంటాయి. తుదకు,
240 కులాల వారిని ఆశ్రయించుకొని బతికే ఉపకులాల వ్యవస్థ వివరాలు
ఉంటాయి. మాదిగలని ఆశ్రయించిన చిందు, బైండ్ల, మాష్ఠి, డక్కలి, నులక
చందయ్యల ప్రస్తావనతో డక్కలి జాంబపురాణం ముగుస్తుంది.
జాంబ పురాణం మాదిగల కులపురాణం అయినప్పటకీ ప్రాణకోటి పుట్టుక
దగ్గర్నుండి, భిన్నకులాల - ఉపకులాల ఉత్పత్తి - అస్థిత్వాల గురించి వెలువరిస్తుంది.
తాత జాంబవుడి ఆధిక్యత జాంబ పురాణ ప్రదర్శనలో కనపడుతూనే ఉంటుంది.
డక్కలి కళాకారులు ఈ జాంబ పురాణాన్ని అష్టాదశ పురాణాలతో సంబంధం లేకుండా
సమాంతర పురాణంగా కాపాడుకున్నారు. నిలబెట్టుకున్నారు. ప్రదర్శనలిస్తున్నారు.
ఈ సాంస్కృతిక పోరాటాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.
దీని మూలరూపం జాంబపురాణం కథన క్రమంలో స్పష్టమవుతుంది.
సమాంతర పాఠ్యంగా తన స్వరూపాన్ని జాంబపురాణం ఎప్పటికప్పుడు మెరుగు
పరుచుకుంది. ప్రధాన స్రవంతి అష్టాదశ పురాణంలో వినిర్మాణం అనకుండానే
సమాంతరంగా తనకంటూ ఒక అస్థిత్వాన్ని బలపరుచుకున్నది.
- డా॥ గూడూరు మనోజ
ఉపయుక్త గ్రంధం: దక్కలి జాంబపురాణం, సంపాదకులు జయధీర్ తిరుమలరావు, జానపద
ప్రచురణలు, 2011/1996)&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>t2emccyrpsvairu17w9f9c61exfur6i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/1</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211622</id>
    <revision>
      <id>551764</id>
      <timestamp>2026-04-06T14:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551764</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="224" sha1="2rj3otjt28gub8et642j8l1m4ve4zft" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Dharma_Padamu_(Telugu)_By_K._Rangacharya,_Andhra_Book_Series_8,_1927.pdf
|Page = 1
|bSize = 564
|cWidth = 456
|cHeight = 602
|oTop = -1
|oLeft = -1
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2rj3otjt28gub8et642j8l1m4ve4zft</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551765</id>
      <parentid>551764</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551765</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="223" sha1="ft9zt3susfjexvxwmukpib1r1zkpnkk" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Dharma_Padamu_(Telugu)_By_K._Rangacharya,_Andhra_Book_Series_8,_1927.pdf
|Page = 1
|bSize = 564
|cWidth = 450
|cHeight = 599
|oTop = -1
|oLeft = 2
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ft9zt3susfjexvxwmukpib1r1zkpnkk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551766</id>
      <parentid>551765</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:58:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551766</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="222" sha1="1lyfuilvmvqpbmer01mqtrmarixszus" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Dharma_Padamu_(Telugu)_By_K._Rangacharya,_Andhra_Book_Series_8,_1927.pdf
|Page = 1
|bSize = 564
|cWidth = 450
|cHeight = 600
|oTop = 0
|oLeft = 0
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1lyfuilvmvqpbmer01mqtrmarixszus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/2</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211623</id>
    <revision>
      <id>551767</id>
      <timestamp>2026-04-06T14:58:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>551767</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/3</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211624</id>
    <revision>
      <id>551768</id>
      <timestamp>2026-04-06T14:59:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>551768</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/4</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211625</id>
    <revision>
      <id>551770</id>
      <timestamp>2026-04-06T14:59:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>551770</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="gcnka2zbs1jkap4ui9ityde6woijn1k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gcnka2zbs1jkap4ui9ityde6woijn1k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551771</id>
      <parentid>551770</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551771</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/5</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211626</id>
    <revision>
      <id>551772</id>
      <timestamp>2026-04-06T15:00:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551772</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="279" sha1="prl2ly812re6sdj20g684lgurqhv82f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Dharma_Padamu_(Telugu)_By_K._Rangacharya,_Andhra_Book_Series_8,_1927.pdf
|Page = 5
|bSize = 554
|cWidth = 452
|cHeight = 596
|oTop = 0
|oLeft = 0
|Location = center
|Description = 
}}
CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>prl2ly812re6sdj20g684lgurqhv82f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/35</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211627</id>
    <revision>
      <id>551779</id>
      <timestamp>2026-04-06T15:44:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>551779</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8690" sha1="o4njza2gfkfqtc4mi5noe1drhab31xy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}గ్రంథాలయములు - రిజిస్టర్లు&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}శ్రీ రుద్రరాజు నరసింహ రాజుగారు&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}(కార్యదర్శి, నర్సాపురము తాలుకా గ్రంథాలయ సంఘము)&lt;/p&gt;}}
గ్రంథాలయము లందుంచవలసిన రిజస్టర్లను గూర్చి ౧౯౩౭ సం॥ జనవరి నెల గ్రంథాలయ సర్వస్వమునందు కొన్ని సంపాదకీయ సూచనలతో సహా, తాడేపల్లిగూడెము తాలూకా గ్రంథాలయ సంఘను వారు ప్రకటించిన రెండవ కరపత్రమును ప్రకటించియున్నారు. సూచనలయందు శ్రీ రాయపాటి సీతారామయ్యగారు గ్రంథాలయముల రిజస్టర్లనుగూర్చి పత్రికలలో వ్రాసిన దానితో సంఘము వారి
ప్రకటనము పోల్చి విమర్షింపబడినది. శ్రీ సీతారామయ్య గారి ప్రకటనమును నేను చూచి యుండలేదు. కాని సదరు సంచిక యందు తెలియజేయబడిన రిజిస్టర్లు కాక యవసరమగు మఱికొన్ని రిజస్టర్లనుగూర్చి దిగువ వాయుచున్నాను. అవి గ్రంథాలయముల యొక్క సక్త్రమ నిర్వహణమునను, ముఖ్యముగా గ్రంథాలయము యొక్క మొత్తము ఆస్తిని తేల్పుటకును అత్యవసరములై యున్నవి. 
గ్రంధాలయముల యొక్క  ఆస్తి వివరములనుబట్టి అన్నిటికిని అన్ని రిజస్టర్లు అవసరము లేకపోవచ్చును. అవసరమైన వానినే ఆయా
గ్రంథాలయములు వాడుక చేయవలెనని నాకోరిక,

గ్రంథాలయముల యొక్క ఆస్తి నాలుగు విధములుగా నుండును. (౧) స్థిరాస్తి - అనగా స్థలములు, గృహములు, పొలములు, మున్నగునవి (౨) మూలధనము - శాశ్వతపుచందాలు, విరాళములు వగైరాలవలన వసూలై - దేనిమీది వడ్డీమాత్రమే ఖర్చు పెట్టుటకు వీలుకలిగి అసలు మాత్రము వ్యయపఱుపరానిదో అట్టిసొమ్ము.(3) పుస్తకములు (౪) పరికరములు, బీరువాలు, కుర్చీలు, బల్లలు, గడియారము, పటములు వగైరా సామగ్రి.


ఈ నాలుగు తరగతుల ఆస్తి మొత్తములను తెలియజేయుటకు నాలుగురకముల రిజస్టరు అవసరము. ఇందులకు బజారులో దొరకు రోజువారీ బైండుబుక్కులు పనికివచ్చును. ౧,౨,౪ లకు కొలది పేజీల పుస్తకములే పనికి వచ్చును లేదా ఒకే బైండుబుక్కులో వాని వానికి అవసరమైన పేజీలు వదలి, మధ్యమధ్య ప్రారంభించి వ్రాయవచ్చును. పుస్తకముల ఆస్తిని తెలుపుటకు మాత్రము ప్రత్యేకమొక
పుస్తకమవసరము. ఈ నాలుగు పుస్తకముల యొక్క నిలువ మొత్తములను కూడినచో ఎప్పటికప్పుడు గ్రంథాలయము యొక్క మొత్తము విలువ తేలుచుండును.


'''ఇవి వ్రాయవలసిన విధానము'''

(౧)వ పుస్తకము: స్థిరాస్తి గ్రంథాలయమునకు చేరిన తేదీ, తేదీ కాలములో వేయవలయును. మధ్య పెద్ద కాలములో ఆయాస్తి ఎవరి నుండి వచ్చినది, ఏరూపకమైనది, ఎంత పరిమాణము కలది మొదలగు వివరములు వ్రాయవలయును. జమకాలములో ఆయాస్తి యొక్క విలువ - రూపాయలు, అణాలు, పైసలలో వేయవలయును. స్ధిరాస్తి ఏదియైనను అమ్ముటవలన గాని, మఱియే కారణము వలనగాని గ్రంథాలయ స్థిరాస్తి మొత్తమునుండి తగ్గింపవలసి వచ్చినచో తేది కాలమునందు తగ్గించు తేదీయును, మధ్య పెద్ద కాలములో తగ్గించు ఆస్తియొక్క వివరము, పరిమాణము వగైరాలును, మఱియు అట్టి తగ్గింపునకు హక్కు కలిగి ఆమోదించిన కార్యనిర్వాహక సంఘమువారి తీర్మానము నెంబరు తేదీలును వాయవలయును. తగ్గించు ఆస్తి యొక్క విలువ ఖర్చు కాలములో వేయవలయును. ఇట్లు వ్రాయుచు ప్రతి సంవత్సరాంతమున జమ, ఖర్చు, కాలములు కూడి నిలువ మొత్తము తెల్పుచుండ వలయును.

(౨) వ పుస్తకము: శాశ్వతపు చందాగాని, మూలధనము కొఱకు ఇచ్చిన విరాళము గాని జమవచ్చిన తేదీ, తేదీ కాలములోను, మధ్య పెద్ద కాలములో అది ఎవరివలన ఈయబడినదో వారి పేరు, ఎందు నిమిత్తము వారివలన ఈయబడినదో ఆవివరమును, జమవచ్చిన మొత్తము జమకాలములోను వేయవలయును. ఇది ఎప్పుడు ఖర్చుపఱుపరానిది కావున దీని ఖర్చు కాలములో ఎప్పుడును వ్రాయవలసిన యవసరము కలుగదు. ప్రతి సంవత్సరాంతము జమకలము మొత్తముకూడి నిలువ తేల్చవలయును.
(3)వ పుస్తకము : ఈ రిజిస్టరులో మధ్య పెద్దకాల
ములో ఎడమవైపున ఆరు అంగుళము వెడల్పున మఱియొక
కాలము ఏర్పాటు చేసికొనవలయును. పుస్తకము గ్రంథా
లయమునకు వచ్చిన తేదీని తేదీ కాలములోను, తరువాతనున్న
సన్న పాటి కాలములో ప్రవేశపుస్తకము దాఖలా పుస్త
కముయొక్క వరుస సంఖ్యయును వేయవలయును. మధ్య
పెద్దకాలములో పుస్తకము పేరు వ్రాయవలయును. జమ
కాలములో పుస్తకమునిలువ వేయవలయును. పుస్తకము
పోవుటవలన గాని, మఱియెందువలన గాని తగ్గింపవలసినచో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o4njza2gfkfqtc4mi5noe1drhab31xy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551849</id>
      <parentid>551779</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T05:48:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551849</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8690" sha1="q4w73tpt7ld8pb5322dijnzqnyap54u" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}గ్రంథాలయములు - రిజిస్టర్లు&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}శ్రీ రుద్రరాజు నరసింహ రాజుగారు&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}(కార్యదర్శి, నర్సాపురము తాలుకా గ్రంథాలయ సంఘము)&lt;/p&gt;}}
గ్రంథాలయము లందుంచవలసిన రిజస్టర్లను గూర్చి ౧౯౩౭ సం॥ జనవరి నెల గ్రంథాలయ సర్వస్వమునందు కొన్ని సంపాదకీయ సూచనలతో సహా, తాడేపల్లిగూడెము తాలూకా గ్రంథాలయ సంఘను వారు ప్రకటించిన రెండవ కరపత్రమును ప్రకటించియున్నారు. సూచనలయందు శ్రీ రాయపాటి సీతారామయ్యగారు గ్రంథాలయముల రిజస్టర్లనుగూర్చి పత్రికలలో వ్రాసిన దానితో సంఘము వారి
ప్రకటనము పోల్చి విమర్షింపబడినది. శ్రీ సీతారామయ్య గారి ప్రకటనమును నేను చూచి యుండలేదు. కాని సదరు సంచిక యందు తెలియజేయబడిన రిజిస్టర్లు కాక యవసరమగు మఱికొన్ని రిజస్టర్లనుగూర్చి దిగువ వాయుచున్నాను. అవి గ్రంథాలయముల యొక్క సక్త్రమ నిర్వహణమునను, ముఖ్యముగా గ్రంథాలయము యొక్క మొత్తము ఆస్తిని తేల్పుటకును అత్యవసరములై యున్నవి. 
గ్రంధాలయముల యొక్క  ఆస్తి వివరములనుబట్టి అన్నిటికిని అన్ని రిజస్టర్లు అవసరము లేకపోవచ్చును. అవసరమైన వానినే ఆయా
గ్రంథాలయములు వాడుక చేయవలెనని నాకోరిక,

గ్రంథాలయముల యొక్క ఆస్తి నాలుగు విధములుగా నుండును. (౧) స్థిరాస్తి - అనగా స్థలములు, గృహములు, పొలములు, మున్నగునవి (౨) మూలధనము - శాశ్వతపుచందాలు, విరాళములు వగైరాలవలన వసూలై - దేనిమీది వడ్డీమాత్రమే ఖర్చు పెట్టుటకు వీలుకలిగి అసలు మాత్రము వ్యయపఱుపరానిదో అట్టిసొమ్ము.(3) పుస్తకములు (౪) పరికరములు, బీరువాలు, కుర్చీలు, బల్లలు, గడియారము, పటములు వగైరా సామగ్రి.


ఈ నాలుగు తరగతుల ఆస్తి మొత్తములను తెలియజేయుటకు నాలుగురకముల రిజస్టరు అవసరము. ఇందులకు బజారులో దొరకు రోజువారీ బైండుబుక్కులు పనికివచ్చును. ౧,౨,౪ లకు కొలది పేజీల పుస్తకములే పనికి వచ్చును లేదా ఒకే బైండుబుక్కులో వాని వానికి అవసరమైన పేజీలు వదలి, మధ్యమధ్య ప్రారంభించి వ్రాయవచ్చును. పుస్తకముల ఆస్తిని తెలుపుటకు మాత్రము ప్రత్యేకమొక
పుస్తకమవసరము. ఈ నాలుగు పుస్తకముల యొక్క నిలువ మొత్తములను కూడినచో ఎప్పటికప్పుడు గ్రంథాలయము యొక్క మొత్తము విలువ తేలుచుండును.


'''ఇవి వ్రాయవలసిన విధానము'''

(౧)వ పుస్తకము: స్థిరాస్తి గ్రంథాలయమునకు చేరిన తేదీ, తేదీ కాలములో వేయవలయును. మధ్య పెద్ద కాలములో ఆయాస్తి ఎవరి నుండి వచ్చినది, ఏరూపకమైనది, ఎంత పరిమాణము కలది మొదలగు వివరములు వ్రాయవలయును. జమకాలములో ఆయాస్తి యొక్క విలువ - రూపాయలు, అణాలు, పైసలలో వేయవలయును. స్ధిరాస్తి ఏదియైనను అమ్ముటవలన గాని, మఱియే కారణము వలనగాని గ్రంథాలయ స్థిరాస్తి మొత్తమునుండి తగ్గింపవలసి వచ్చినచో తేది కాలమునందు తగ్గించు తేదీయును, మధ్య పెద్ద కాలములో తగ్గించు ఆస్తియొక్క వివరము, పరిమాణము వగైరాలును, మఱియు అట్టి తగ్గింపునకు హక్కు కలిగి ఆమోదించిన కార్యనిర్వాహక సంఘమువారి తీర్మానము నెంబరు తేదీలును వాయవలయును. తగ్గించు ఆస్తి యొక్క విలువ ఖర్చు కాలములో వేయవలయును. ఇట్లు వ్రాయుచు ప్రతి సంవత్సరాంతమున జమ, ఖర్చు, కాలములు కూడి నిలువ మొత్తము తెల్పుచుండ వలయును.

(౨) వ పుస్తకము: శాశ్వతపు చందాగాని, మూలధనము కొఱకు ఇచ్చిన విరాళము గాని జమవచ్చిన తేదీ, తేదీ కాలములోను, మధ్య పెద్ద కాలములో అది ఎవరివలన ఈయబడినదో వారి పేరు, ఎందు నిమిత్తము వారివలన ఈయబడినదో ఆవివరమును, జమవచ్చిన మొత్తము జమకాలములోను వేయవలయును. ఇది ఎప్పుడు ఖర్చుపఱుపరానిది కావున దీని ఖర్చు కాలములో ఎప్పుడును వ్రాయవలసిన యవసరము కలుగదు. ప్రతి సంవత్సరాంతము జమకలము మొత్తముకూడి నిలువ తేల్చవలయును.


(3)వ పుస్తకము : ఈ రిజిస్టరులో మధ్య పెద్దకాలములో ఎడమవైపున ఆరు అంగుళము వెడల్పున మఱియొక కాలము ఏర్పాటు చేసికొనవలయును. పుస్తకము గ్రంథాలయమునకు వచ్చిన తేదీని తేదీ కాలములోను, తరువాతనున్న సన్నపాటి కాలములో ప్రవేశపుస్తకము దాఖలా పుస్తకముయొక్క వరుస సంఖ్యయును వేయవలయును. మధ్య పెద్దకాలములో పుస్తకము పేరు వ్రాయ
వలయును. జమ కాలములో పుస్తకము విలువ వేయవలయును. పుస్తకము పోవుటవలన గాని, మఱియెందువలన గాని తగ్గింపవలసినచో&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q4w73tpt7ld8pb5322dijnzqnyap54u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/66</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211628</id>
    <revision>
      <id>551786</id>
      <timestamp>2026-04-06T16:17:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '5. గౌడజెట్టీల పటం కత గౌ దులకు ఆశ్రితులు గౌడ జెట్టీలు. గౌడులకు సంబంధించిన 'గౌడపురాణాన్ని పటం ఆధారంగా ప్రదర్శించడం వీరి సంప్రదాయం. రెండు లేదా మూడు యేండ్లకు ఒకసారి తమ హక్కు గల...'</comment>
      <origin>551786</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1593" sha1="1rgax24epizj4clknoc0k101zrnuw0s" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;5. గౌడజెట్టీల పటం కత
గౌ
దులకు ఆశ్రితులు గౌడ జెట్టీలు. గౌడులకు
సంబంధించిన 'గౌడపురాణాన్ని పటం ఆధారంగా
ప్రదర్శించడం వీరి సంప్రదాయం. రెండు లేదా మూడు
యేండ్లకు ఒకసారి తమ హక్కు గల గ్రామాలకు వెళ్ళి త్యాగం
అడుగుతారు. కులపురాణాన్ని పటం ఆధారంగా ప్రదర్శిస్తారు.
గౌడులు ఆయురారోగ్యాలతోను, అప్లైశ్వర్యాలతోనూ నిండు
నూరేళ్లు జీవించాలని కాటమయ్య పండుగ, బలి వంటి
కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తారు.
గౌడజెట్టీల పుట్టుక
త్రిమూర్తులైన బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఒకరోజు
త్రిపురలో తిరిగి వస్తున్నపుడు బ్రహ్మదేవుని శరీరానికి
విపరీతమైన చెమట పట్టడంతో అరచేతిలో పట్టి భూమిపై
వేయబోగా భూమి భయపడిపోయింది. చేయిని పైకెత్తగా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1rgax24epizj4clknoc0k101zrnuw0s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/67</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211629</id>
    <revision>
      <id>551787</id>
      <timestamp>2026-04-06T16:18:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జనపథ గిరిజన విజ్ఞాన పీఠం దశాబ్ది ఉత Tobo గం.లకు శ్రీ విజ్ఞానవఠం'</comment>
      <origin>551787</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="174" sha1="hpba33ydoz0pktqrn6dmr1xxe1wg3sl" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;జనపథ గిరిజన విజ్ఞాన పీఠం దశాబ్ది ఉత
Tobo
గం.లకు
శ్రీ విజ్ఞానవఠం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hpba33ydoz0pktqrn6dmr1xxe1wg3sl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పటం కతలు.pdf/68</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211630</id>
    <revision>
      <id>551788</id>
      <timestamp>2026-04-06T16:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A.Murali</username>
        <id>3019</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పటం కతలు 51 ఆకాశంలోని గ్రహాలకు వణుకుపుట్టింది. దీంతో ఏదైనా ఉషద్రవం ముంచుకొస్తుందే మోనని బ్రహ్మ తలచి వాయుదేవున్ని పిలుస్తాడు. 'ఆణిముత్య మంత చెమట బిందువు నా అరచేతిలో ఉంది. చె...'</comment>
      <origin>551788</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4451" sha1="b2px46j5y6k8o1ezlu8jvuzcdaqwdug" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;A.Murali&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;పటం కతలు
51
ఆకాశంలోని గ్రహాలకు వణుకుపుట్టింది. దీంతో ఏదైనా ఉషద్రవం ముంచుకొస్తుందే
మోనని బ్రహ్మ తలచి వాయుదేవున్ని పిలుస్తాడు.
'ఆణిముత్య మంత చెమట బిందువు నా అరచేతిలో ఉంది. చెట్టు మీద,
పుట్టల మీద పడవేసేది కాదు.' అంటాడు వాయువు. కావున ఏడేడు సముద్రాలలో
కలపడం కొరకు వెళుతూ మార్గంలోని పర్వతాలు, నదులు దాటుకుంటూ ద్వైతవనం
మీదుగా వెళ్తునప్పుడు అతనికి పార్వతీదేవి స్నానం చేసే కొలను కనిపిస్తే దానిలో
చెమట బిందువును వేస్తాడు.
నీటి లోపల ఆ బిందువు కలవక కొలను మధ్యలో ఒక బుగ్గగా మారింది.
తొమ్మిది ఘడియల తర్వాత అది చిట్లి (పగిలి) దానిలో నుంచి ఒక బాలుడు
ఉద్భవిస్తాడు. బాలునితో పాటుగా కొలనులో ఈతచెట్టు, తాటిచెట్టు, ఇప్పచెట్టు
కూడా వెలువడ్డాయి. అప్పుడు పార్వతీదేవి రోజువారి స్నానం చేయడానికి కొలను
దగ్గరకు వస్తుంది. బాలుడు తేజోవంతంగా కనిపించడంతో ఇటువంటి బాలుడిని
ఎన్నడూ చూడలేదని భావించి.. ఇక్కడకు అతను ఏ విధంగా వచ్చాడో
తెలుసుకోవాలని శంకరుణ్ణి ప్రార్థిస్తుంది.
ఆ సమయంలో శంకరునికి పని ఉండటంతో నారదుణ్ణి పంపిస్తాడు. ఆమె
బాలుని విషయమై అతనిని అడగగా నారదుడు తెలియదని చెబుతాడు. ఆ తరువాత
బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులతో పాటుగా.. ముప్పది కోట్ల దేవతలను కొలను దగ్గరకు
తీసుకొని వస్తాడు. వారందరినీ పార్వతీ దేవి సందేహాన్ని తీర్చవలసిందిగా కోరుతాడు.
అందరూ బాలుడు తమకు తెలియదని చెప్తారు. పార్వతీదేవి మరల నారదుడినే
ప్రశ్నించింది. అమ్మా! ఇది బ్రహ్మ మాయ' అని అంటాడు. బ్రహ్మ దేవుని తిరిగి
ప్రశ్నించింది. వాయుదేవుని పొరపాటు వల్లనే ఆ బాలుడు జన్మించాడు. కానీ అది
తన తప్పుకాదు అని చెపుతాడు. కొలనులో బాలుడిని పార్వతీదేవి బయటకు తీసింది.
అతనికి 'కౌండిన్యుడు' అని పేరు పెట్టారు.
పార్వతీదేవి, లక్ష్మీ, సరస్వతి - ఆ బాలుడిని (కౌండిన్యుడు) అల్లారు ముద్దుగా,
కన్నబిడ్డలా పెంచుకున్నారు. అతనికి విద్యాబుద్ధులను నేర్పించారు. కౌండిన్యుడు
యుక్తవయస్సు వచ్చిన తర్వాత సంతానం కొరకు శివుడిని ప్రార్థిస్తూ తపస్సు చేస్తాడు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b2px46j5y6k8o1ezlu8jvuzcdaqwdug</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>తాండవనృత్యహరే గజానన</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211631</id>
    <revision>
      <id>551789</id>
      <timestamp>2026-04-06T16:29:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; తాండవనృత్యహరే గజానన తాండవనృత్యహరే గజానన తాండవనృత్యహరే  ధిమికిట ధిమికిట తాళమృదంగ బ్రహ్మ తాళహరే గజానన  తాండవనృత్యహరే  మూషిక వాహన దోష నివారణ గౌరీ వరతనయా  గజానన తాండవనృత్...'</comment>
      <origin>551789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="962" sha1="9qotwdt61stcqwglcpxdqa55byzd6yz" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
తాండవనృత్యహరే గజానన తాండవనృత్యహరే
గజానన తాండవనృత్యహరే

ధిమికిట ధిమికిట తాళమృదంగ
బ్రహ్మ తాళహరే గజానన 
తాండవనృత్యహరే

మూషిక వాహన దోష నివారణ
గౌరీ వరతనయా 
గజానన తాండవనృత్యహరే

మహదశకోటీ సురగణ దాటి
వందే శివగౌరీ
గజానన తాండవనృత్యహరే

రామే రంగని దాససరోహిత
సూర్య చంద్రహరీ
గజానన తాండవనృత్యహరే

ఇద్దరి తల్లుల ముద్దుల తనయుడా
భజించి సేవ చేసెద 
గజానన తాండవనృత్యహరే
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>9qotwdt61stcqwglcpxdqa55byzd6yz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పగ నీకేలరా ఓ గణనాయకా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211632</id>
    <revision>
      <id>551790</id>
      <timestamp>2026-04-06T16:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; పగ నీకేలరా ఓ గణనాయకా మా పరమమూర్తి నీవెలే పార్వతి తనయా  మూషిక మునివాహనా మూగ జేసుకుంటివా ఆ మోక్షము నీ మార్గమున నింపుకొంటివి మార్గము లీయరా శ్రీ గణనాయకా నే మనమునుండి వేడితి...'</comment>
      <origin>551790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1515" sha1="gx6jbi7eqngwmqscdfolg075juvu54a" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
పగ నీకేలరా ఓ గణనాయకా
మా పరమమూర్తి నీవెలే పార్వతి తనయా

మూషిక మునివాహనా మూగ జేసుకుంటివా
ఆ మోక్షము నీ మార్గమున నింపుకొంటివి
మార్గము లీయరా శ్రీ గణనాయకా
నే మనమునుండి వేడితిరా విఘ్నరాజా

ధిమికిట ధిమికీట మోగెను నీ అందెలు
సరిగమ పదనిసా పలికెను నీ స్వరములు
ముందుపూజ నీకురా మురిపాల గణపతీ
హరిహరపుత్రుడా పార్వతి తనయా

ఆదిలోన కొలువులన్నీ కొలిచినామయా
మేమంతకంటె ముందుగా నిను కొలిచెద దేవా
హరిహర పుత్రుడా పరమ పవిత్రుడా
అలగుకురా నలగకురా మమ్మాదరించరా

బొజ్జలోన కుడుములన్నీ నింపుకొంటివా
గజ్జకట్టి తాండవమూ జేయరదేవా
గజా సంబ్రహ్మణా హృదయాంతరంగా
అలగకురా నలగకురా మమ్మాదరించరా
&lt;poem&gt;</text>
      <sha1>gx6jbi7eqngwmqscdfolg075juvu54a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551791</id>
      <parentid>551790</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T16:31:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>Syntax corrected</comment>
      <origin>551791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1516" sha1="dk7ng2dn94a64cgc2dutzenscnsw6hy" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
పగ నీకేలరా ఓ గణనాయకా
మా పరమమూర్తి నీవెలే పార్వతి తనయా

మూషిక మునివాహనా మూగ జేసుకుంటివా
ఆ మోక్షము నీ మార్గమున నింపుకొంటివి
మార్గము లీయరా శ్రీ గణనాయకా
నే మనమునుండి వేడితిరా విఘ్నరాజా

ధిమికిట ధిమికీట మోగెను నీ అందెలు
సరిగమ పదనిసా పలికెను నీ స్వరములు
ముందుపూజ నీకురా మురిపాల గణపతీ
హరిహరపుత్రుడా పార్వతి తనయా

ఆదిలోన కొలువులన్నీ కొలిచినామయా
మేమంతకంటె ముందుగా నిను కొలిచెద దేవా
హరిహర పుత్రుడా పరమ పవిత్రుడా
అలగుకురా నలగకురా మమ్మాదరించరా

బొజ్జలోన కుడుములన్నీ నింపుకొంటివా
గజ్జకట్టి తాండవమూ జేయరదేవా
గజా సంబ్రహ్మణా హృదయాంతరంగా
అలగకురా నలగకురా మమ్మాదరించరా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>dk7ng2dn94a64cgc2dutzenscnsw6hy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పాండురంగ వందనం ప్రత్యక్షదేవ వందనం</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211633</id>
    <revision>
      <id>551793</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; పాండురంగ వందనం పండరినాథ వందనం పుండరీక వరదవిఠల పండరినాథ వందనం నామదేవ వందనం జై  తుకారామ వందనం ఘోరకుంబర వందనం జై రాకా కుంభర వందనం సక్కుబాయి వందనం జై మీరాబాయి వందనం ఆంజనేయవ...'</comment>
      <origin>551793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="788" sha1="0j0hbi86ayhix0fqf5c8pjebnra4t1w" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
పాండురంగ వందనం పండరినాథ వందనం
పుండరీక వరదవిఠల పండరినాథ వందనం
నామదేవ వందనం జై  తుకారామ వందనం
ఘోరకుంబర వందనం జై రాకా కుంభర వందనం
సక్కుబాయి వందనం జై మీరాబాయి వందనం
ఆంజనేయవందనం యోగాంజనేయ వందనం
నారసింహ వందనం యోగనారసింహ వందనం
రామదాసు వందనం జై తులసీదాస వందనం
కేశవదాసు వందనం జై నారాయణదాస వందనం
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>0j0hbi86ayhix0fqf5c8pjebnra4t1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211634</id>
    <revision>
      <id>551794</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:04:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా  కరిరాజ వరదా గజరాజ వరదా ఓ గజరాజ వరదా కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా  బాలురమయ్యా మేము చాలగా వేడెదము బాలురమయ్యా మేము చాలగా వేడ...'</comment>
      <origin>551794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1669" sha1="n3xxew349y05twcckgqrq5p40nrdz9c" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా
కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా

కరిరాజ వరదా గజరాజ వరదా
ఓ గజరాజ వరదా
కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా

బాలురమయ్యా మేము చాలగా వేడెదము
బాలురమయ్యా మేము చాలగా వేడెదము
చాలగా వేడెదము

పాలన చేయుమయ దేవకీ తనయా

పాంచాలి దురవస్థ బాపిన దొరవనీ
ఎడబాపిన దొరవని
పాండవులు నిన్ను గొల్వ పాలించిన చిన్ని కృష్ణ
కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా

కరిరాజ వరదా గజరాజ వరదా
ఓ గజరాజ వరదా

నీ పాదములు మేము నెరనమ్మిన నామురా
నెరనమ్మిన నామురా
కరుణతో మము బ్రోవరారా కరిరాజ వరదా
కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా

గరుడ వాహనమెక్కి గ్రక్కున రవయ్య
గ్రక్కున రవయ్య
మ్రొక్కెదముర నీకు మురహరి పాండురంగా

కాపాడరా మమ్ము కరిరాజవరదా
కరిరాజ వరదా గజరాజ వరదా
ఓ గజరాజ వరదా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>n3xxew349y05twcckgqrq5p40nrdz9c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్షదేవా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211635</id>
    <revision>
      <id>551795</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:04:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&quot;శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరిరాజా వరద బ్రోవరా ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2  పరమపురుష పాపనాశ పుండరీక రావెరా - 2 పరమాత్మ నీ పాద పద్మములే నమ్మితిరా పరిపాలించరా భక్తులనే...'</comment>
      <origin>551795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2138" sha1="arvebveb6k6l6r5hpfbz6hkqk7fzyg3" xml:space="preserve">&quot;శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరిరాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2

పరమపురుష పాపనాశ పుండరీక రావెరా - 2
పరమాత్మ నీ పాద పద్మములే నమ్మితిరా
పరిపాలించరా భక్తులనేలరా

శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరిరాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2

కరిరాజును గాచినావు కమలగర్భ రావెరా
కమలార్చన వందితయో శ్రీహరి మము బ్రోవరా
పరిపాలించరా భక్తుల నేలరా
శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరిరాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2

భక్తపోష నా కొరకై వెరగున పరుగిడితివి
సాధ్యమైన సక్కుబాయి సేవలు గైకొంటివి
పరిపాలించరా భక్తుల నేలరా
శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరిరాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2

వామన మత్స్యావతార వరాహరూప రావెరా 
ప్రహ్లాదుని గాచిన శ్రీ నారసింహ రావెరా
సయ్యన బ్రోవరా దాసుల గావరా
శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరి రాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2
&quot;</text>
      <sha1>arvebveb6k6l6r5hpfbz6hkqk7fzyg3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551796</id>
      <parentid>551795</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T17:06:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <origin>551796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="3bro64o44nii13lu40mffk3lq7afj3z" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరిరాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2

పరమపురుష పాపనాశ పుండరీక రావెరా - 2
పరమాత్మ నీ పాద పద్మములే నమ్మితిరా
పరిపాలించరా భక్తులనేలరా

శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరిరాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2

కరిరాజును గాచినావు కమలగర్భ రావెరా
కమలార్చన వందితయో శ్రీహరి మము బ్రోవరా
పరిపాలించరా భక్తుల నేలరా
శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరిరాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2

భక్తపోష నా కొరకై వెరగున పరుగిడితివి
సాధ్యమైన సక్కుబాయి సేవలు గైకొంటివి
పరిపాలించరా భక్తుల నేలరా
శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరిరాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2

వామన మత్స్యావతార వరాహరూప రావెరా 
ప్రహ్లాదుని గాచిన శ్రీ నారసింహ రావెరా
సయ్యన బ్రోవరా దాసుల గావరా
శ్రీపాండురంగా ప్రత్యక్ష దేవా కరి రాజా వరద బ్రోవరా
ప్రభో ప్రభో కాపాడి రక్షింపరా - 2
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>3bro64o44nii13lu40mffk3lq7afj3z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>విఠల విఠల బ్రోవరార</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211636</id>
    <revision>
      <id>551797</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:09:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; విఠల విఠల బ్రోవరారా బ్రోవు సమయమిదేరా బ్రోవు సమయమిదేరా కామితార్థములనిచ్చి కరుణతో మముబ్రోవరా  తల్లి దండ్రి నీవు యనుచు తలచియున్న వాడరా కల గాదు మమ్ముల బ్రోవ కఠినమింత ఏలరా...'</comment>
      <origin>551797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1411" sha1="1pzr6vmmygo33ffmlhdasgwuatmqw8d" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
విఠల విఠల బ్రోవరారా బ్రోవు సమయమిదేరా
బ్రోవు సమయమిదేరా
కామితార్థములనిచ్చి కరుణతో మముబ్రోవరా

తల్లి దండ్రి నీవు యనుచు తలచియున్న వాడరా
కల గాదు మమ్ముల బ్రోవ కఠినమింత ఏలరా

పతితపావన పాతకనాశక పంతమేల బ్రోవరా
సతతము నీ సేవకొరకు శరుణు చేయుచుంటిరా

ధరణి కడప పురములోన దాతవయున్నావురా
సేవకులము బాలకులము [నా రణముని బ్రోవరా]

విఠల విఠల బ్రోవరారా బ్రోవు సమయమిదేరా
కామితార్థముల తీర్చి కరుణతో మముబ్రోవరా

పావురముల పందెమురా పోయివస్తము రండిరా
ఎంతో శృంగారంబురా చూసి వస్తము రండిరా

విఠల విఠల బ్రోవరారా బ్రోవు సమయమిదేరా - 2
బ్రోవు సమయమిదేరా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>1pzr6vmmygo33ffmlhdasgwuatmqw8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ప్రణయచింతుమయా నిన్ను రంగనాథా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211637</id>
    <revision>
      <id>551798</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; ప్రణయచింతుమయా నిన్ను రంగనాథ  నిను కోరి ప్రార్థించెదము రంగనాథా - 2  పూజకు వేళాయె రంగనాథా - 2 మా పూజలు గైకొను రంగనాథా - 2 ప్రణయచింతుమయా నిన్ను రంగనాథ  నిను కోరి ప్రార్థించెదము...'</comment>
      <origin>551798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1870" sha1="jrk5p0ua2jwx2tqv74lv467dzcw0rtc" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
ప్రణయచింతుమయా నిన్ను రంగనాథ 
నిను కోరి ప్రార్థించెదము రంగనాథా - 2

పూజకు వేళాయె రంగనాథా - 2
మా పూజలు గైకొను రంగనాథా - 2
ప్రణయచింతుమయా నిన్ను రంగనాథ 
నిను కోరి ప్రార్థించెదము రంగనాథా

ఆకులిస్తా పోకులిస్తా రంగనాథా - 2
నీకు కాయ కర్పూరమిస్తా రంగనాథా - 2
ప్రణయచింతుమయా నిన్ను రంగనాథ 
నిను కోరి ప్రార్థించెదము రంగనాథా

భజన చేసే బాలురము రంగనాథా - 2
నీ భజన చేసే విధము దెల్పు రంగనాథా - 2
ప్రణయచింతుమయా నిన్ను రంగనాథ 
నిను కోరి ప్రార్థించెదము రంగనాథా

మల్లెలు మొల్లలు రంగనాథా - 2
చామంతి పూలతోటి రంగనాథా
మాలలల్లి వేసేము రంగనాథా
ప్రణయచింతుమయా నిన్ను రంగనాథ 
నిను కోరి ప్రార్థించెదము రంగనాథా

కాళ్ళకు గజ్జెలు గట్టి రంగనాథ - 2
నిన్ను చాలగా వేడెదము రంగనాథా - 2
ప్రణయచింతుమయా నిన్ను రంగనాథ 
నిను కోరి ప్రార్థించెదము రంగనాథా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>jrk5p0ua2jwx2tqv74lv467dzcw0rtc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుండరీకుడు పట్టి ఆడిన పండరి జెండా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211638</id>
    <revision>
      <id>551799</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:11:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; &quot;పుండరీకుడు పట్టి ఆడిన పండరి జెండా భూమండలమంతా నిండియున్నది తాండవజెండా  పండరి క్షేత్రమందు ప్రబలిన జెండా పాండురంగని గుడిపైన ప్రబలిన జెండా ప్రబలిన జెండా భక్తికీ పండరి జె...'</comment>
      <origin>551799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2490" sha1="dhkmtpg16yaz5ydvylxod3gmbu4whz4" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
&quot;పుండరీకుడు పట్టి ఆడిన పండరి జెండా
భూమండలమంతా నిండియున్నది తాండవజెండా

పండరి క్షేత్రమందు ప్రబలిన జెండా
పాండురంగని గుడిపైన ప్రబలిన జెండా
ప్రబలిన జెండా భక్తికీ పండరి జెండా
పుండరీకుడు పట్టి ఆడిన పండరి జెండా
భూమండలమంతా నిండియున్నది తాండవజెండా

సక్కుబాయి చేతబట్టిన సాధుల జెండా
అందమైన బాలభక్తులు పట్టిన జెండా
పట్టిన జెండా భక్తికీ పండరి జెండా 
పుండరీకుడు పట్టి ఆడిన పండరి జెండా
భూమండలమంతా నిండియున్నది తాండవజెండా

భక్తితో భజియించే వారికి అభయమే జెండా
భక్తిలేని పాపులకు బల్లెమే జెండా
బల్లెమే జెండా పాపులకు గాలమే జెండా
పుండరీకుడు పట్టి ఆడిన పండరి జెండా
భూమండలమంతా నిండియున్నది తాండవజెండా

కామాంధకారములకు కొడవలే జెండా
కామక్రోధ మోహములకు ఖడ్గమే జెండా
ఖడ్గమే జెండా భక్తికీ పండరి జెండా
పుండరీకుడు పట్టి ఆడిన పండరి జెండా
భూమండలమంతా నిండియున్నది తాండవజెండా

కడపరంగని గుడిపైన కట్టిన జెండా
కడప నారాయణదాసుడు నిలిపిన జెండా
నిలిపిన జెండా భక్తికీ పండరి జెండా
పుండరీకుడు పట్టి ఆడిన పండరి జెండా
భూమండలమంతా నిండియున్నది తాండవజెండా&quot;
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>dhkmtpg16yaz5ydvylxod3gmbu4whz4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>కోటి ఎంత రుషీచంద్రమా ఓ రంగా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211639</id>
    <revision>
      <id>551800</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:12:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; కోటి ఎంత ఋషీచంద్రమా ఓ దేవా  కోటి ఎంత ఋషీచంద్రమా ఓ దేవా  మదిలోనా నివసింపుమా మా మదిలోనా నివసింపుమా  తలపున నీ దివ్య చరణములు నిలిపి తలపున నీ దివ్య చరణములు నిలిపి కలిమాయలను బా...'</comment>
      <origin>551800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2249" sha1="mws910opwofjsso5lw92ve6u2xmmq7o" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
కోటి ఎంత ఋషీచంద్రమా ఓ దేవా 
కోటి ఎంత ఋషీచంద్రమా ఓ దేవా 
మదిలోనా నివసింపుమా
మా మదిలోనా నివసింపుమా

తలపున నీ దివ్య చరణములు నిలిపి
తలపున నీ దివ్య చరణములు నిలిపి
కలిమాయలను బాపుమా ఓ రంగా
కలిమాయలను బాపుమా ఓ రంగా
మా మదిలోనా నివసింపుమా

కోటి ఎంత ఋషీచంద్రమా ఓ దేవా 
మదిలోనా నివసింపుమా
మా మదిలోనా నివసింపుమా

అష్టాక్షరి మంత్రమున భావములను దెలిసి
అష్టాక్షరి మంత్రమున భావములను దెలిసి
ఆనందముగ జేయుమా ఓ రంగా
ఆనందముగ జేయుమా ఓ రంగా
మదిలోనా నివసింపుమా
మా మదిలోనా నివసింపుమా

కోటి ఎంత ఋషీచంద్రమా ఓ దేవా 
మదిలోనా నివసింపుమా
మా మదిలోనా నివసింపుమా

తనువు ఖాయమనుకునంటినే ఇన్నాళ్ళు 
తనువు ఖాయమనుకునంటినే ఇన్నాళ్ళు 
ధనమే స్థిరమనుకుంటినే 
ధనమే స్థిరమనుకుంటినే 

కామాంధకారుడనై కాంతాలతో గూడి
కామాంధకారుడనై కాంతాలతో గూడి
కలిదోషములు గంటినే ఓ రంగా
కలిదోషములు గంటినే ఓ రంగా
దయతో నీ నామమింటినే  

కోటి ఎంత ఋషీచంద్రమా ఓ దేవా 
మదిలోనా నివసింపుమా
మా మదిలోనా నివసింపుమా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>mws910opwofjsso5lw92ve6u2xmmq7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పాండురంగడు ఉండే పండరి క్షేత్రమిదేనా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211640</id>
    <revision>
      <id>551801</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:12:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; పాండురంగడు ఉండే పండరి క్షేత్రమిదేనా క్షేత్రమిదేనా చంద్రభాగ తీరమిదేనా  నామదేవుడు నాట్యమాడిన నగరమిదేనా నగరమిదేనా పండరీ క్షేత్రమిదేనా  ఘోరకుంభుడు రంగని వేడిన పురము ఇదే...'</comment>
      <origin>551801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1055" sha1="9v5jjkw926eziisdfc7hxhodyhjy1qi" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
పాండురంగడు ఉండే పండరి క్షేత్రమిదేనా
క్షేత్రమిదేనా చంద్రభాగ తీరమిదేనా

నామదేవుడు నాట్యమాడిన నగరమిదేనా
నగరమిదేనా పండరీ క్షేత్రమిదేనా

ఘోరకుంభుడు రంగని వేడిన పురము ఇదేనా
పురము ఇదేనా పండరీ పురము ఇదేనా

తుకారాముడు తంబుర మీటిన నగరమిదేనా
నగరమిదేనా గోపాల పురము ఇదేనా

సక్కుబాయి సన్నిధిగల నగరమిదేనా
నగరమిదేనా భక్తి వైకుంఠమిదేనా

కడపరంగడు ఎరుకజేసిన పురము ఇదేనా
పురము ఇదేనా పండరీ పురము ఇదేనా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>9v5jjkw926eziisdfc7hxhodyhjy1qi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211641</id>
    <revision>
      <id>551802</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:13:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా - 2 గోవర్ధన గిరిలోనా  పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా - 2  నందనవనమున పడతులతోడ బృందావనమున భక్తుల తోడ - 2 బృందావనమున భక్తుల తోడ  ఆనందమాడెనురా రం...'</comment>
      <origin>551802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2167" sha1="mosgoq1jfjd1ucp7fyvkliufsn9fkfo" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా - 2
గోవర్ధన గిరిలోనా

పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా - 2

నందనవనమున పడతులతోడ బృందావనమున భక్తుల తోడ - 2
బృందావనమున భక్తుల తోడ

ఆనందమాడెనురా రంగడు ప్రబంధమాడెనురా - 2

ద్వారక పురము నందు ద్వాదశి దినము నందు - 2
నిండెయుండెనురా రంగడు నిలిచి ఉండెనురా - 2

పండరి పురములో నా చోకామేళుని సన్నిధిలోనా - 2
భజించి ఆడెనురా రంగడు భుజించిపోయెనురా రా - 2

రత్నాల మేడలోన రమ్యమైన ద్వారకలోన  - 2
రమణులతో గూడి నాట్యము జేసెనురా
మధురముగా తాను వేణువు నూదెనురా 

రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా

కాళంగి మడుగులోన కాళియ నాగు పడగలపైన - 2
నాట్యము జేసెను రా నటనలు జేసెనురా 

రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా 
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా

శ్రీ కడప పురము నందు నరాయణదాసుని హృదయము నందు 
నిండె యుండెనురా రంగడు నిలిచి యుండెను రా

రేపల్లె వాడలోనా గోవర్ధన గిరిలోనా
పలుగూడాడెనురా చెలుగూడాడెనురా 
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>mosgoq1jfjd1ucp7fyvkliufsn9fkfo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ఓ ఆంజనేయ ఆదరింప సమయమిదేరా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211642</id>
    <revision>
      <id>551803</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; ఓ ఆంజనేయ ఆదరింప సమయమిదేరా - 2 సంజీవరాయ ఆదరింప సమయమిదేరా సమయమిదేరా సంజీవరాయ బ్రోవరా - 2 ఓ ఆంజనేయ ఆదరింప సమయమిదేరా - 2  అంజనా తనయుండవో సంజీవరాయుండవో - 2 సంజీవరాయుండవో భజన జేసి ఆర...'</comment>
      <origin>551803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2479" sha1="m7jrwf49jobdus6kt3smb38jo2cacqe" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
ఓ ఆంజనేయ ఆదరింప సమయమిదేరా - 2
సంజీవరాయ ఆదరింప సమయమిదేరా
సమయమిదేరా సంజీవరాయ బ్రోవరా - 2
ఓ ఆంజనేయ ఆదరింప సమయమిదేరా - 2

అంజనా తనయుండవో సంజీవరాయుండవో - 2
సంజీవరాయుండవో
భజన జేసి ఆరాధించి ప్రస్తుతించితిరా
ప్రస్తుతించిరా నీ పాద సేవ గోరితిరా -2
ఓ ఆంజనేయ ఆదరింప సమయమిదేరా - 2
సంజీవరాయ ఆదరింప సమయమిదేరా

గాలి గ్రహాల కెల్లా యోగాంజనేయుండవో
సంజీవరాయుండవో
గండివీరధీరుడవై కావవేమయా
కావవేమయా ఘటికాద్రి దేవ రావేరా
ఓ ఆంజనేయ ఆదరింప సమయమిదేరా - 2
సంజీవరాయ ఆదరింప సమయమిదేరా

లంఘించి లంకజేరి లంకిణీని పరిమార్చి - 2
పంకజాక్షిని గని పొంగినావయా
పొంగినావయా లంకనూ గూల్చినావయా
ఓ ఆంజనేయ ఆదరింప సమయమిదేరా - 2
సంజీవరాయ ఆదరింప సమయమిదేరా

సీతమ్మ ముద్రికను శ్రీరామచంద్రునికిచ్చి
దుష్టరాక్షసులనెల్ల దునిమినావయా - 2
దునిమినావయా ధీరుడని ప్రభలినావయా - 2
ఓ ఆంజనేయ ఆదరింప సమయమిదేరా - 2
సంజీవరాయ ఆదరింప సమయమిదేరా

అశోకవనమంతా హతమైన జేసినవో 
ఇంద్రజిత్తు చేతజిక్కి ఇంపుగానే నిలిచినావు
గంగలోన మునిగినావు గంగను ప్రార్థించినావు
గాలిపడవలెల్లా జేరి సముద్రమొడ్డున జేరినావు
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>m7jrwf49jobdus6kt3smb38jo2cacqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ఓ పరమ భక్తులారా మనమందరమునగూడి</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211643</id>
    <revision>
      <id>551804</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:15:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; ఓ పరమ భక్తులారా మనమందరమునగూడి ఓ పరమ భక్తులారా మనమందరమునగూడి ఆ రంగనిపురమున దివ్యవైభవము సేవించదెమూ రండీ  కాళ్ళయందియలు గట్టీ కరతాళము చేతనుబట్టీ కాళ్ళయందియలు గట్టీ కరతా...'</comment>
      <origin>551804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1352" sha1="3b740t6r3z2fmvqwsjki7v466uxxkxu" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
ఓ పరమ భక్తులారా మనమందరమునగూడి
ఓ పరమ భక్తులారా మనమందరమునగూడి
ఆ రంగనిపురమున దివ్యవైభవము సేవించదెమూ రండీ

కాళ్ళయందియలు గట్టీ కరతాళము చేతనుబట్టీ
కాళ్ళయందియలు గట్టీ కరతాళము చేతనుబట్టీ
జైజై రంగా జై విఠలాయని సేవించెదమూ రండీ
ఓ పరమ భక్తులారా మనమందరమునగూడి
ఆ రంగనిపురమున దివ్యవైభవము సేవించదెమూ రండీ

కాషాయ బట్టలను గట్టి దట్టీలను బిగియగట్టి
మన కామక్రోధముల గొట్టి రెండెడ్లను కాడికి గట్టి
ఆ పరంధాముడగు రంగనాథులను సేవించెదమూ రండీ
ఓ పరమ భక్తులారా మనమందరమునగూడి
ఆ రంగనిపురమున దివ్యవైభవము సేవించదెమూ రండీ
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>3b740t6r3z2fmvqwsjki7v466uxxkxu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>కృష్ణానంద మురళి హరి మురళీ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211644</id>
    <revision>
      <id>551805</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:16:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; కృష్ణానంద మురళీ హరి మురళీ రాధాలోల హరి మరళీ  పండరినాధా ప్రభు మురళీ పుండరీక వరదా హరి మురళీ  గోపాలకృష్ణా హరి మురళీ గోకులనందన రంగమురళీ  నందకుమారా హరి మురళీ నవనీతచోరా హరి ముర...'</comment>
      <origin>551805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="600" sha1="pxu9dc6h4kvgaqt4eqjxsni79at4iwf" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
కృష్ణానంద మురళీ హరి మురళీ
రాధాలోల హరి మరళీ

పండరినాధా ప్రభు మురళీ
పుండరీక వరదా హరి మురళీ

గోపాలకృష్ణా హరి మురళీ
గోకులనందన రంగమురళీ

నందకుమారా హరి మురళీ
నవనీతచోరా హరి మురళీ

కడప పురీశా కేశ మురళీ
కల్యాణ రామకృష్ణ హరి మురళీ
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>pxu9dc6h4kvgaqt4eqjxsni79at4iwf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వేంకటేశ్వరా తిరుమల వేంకటేశ్వరా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211645</id>
    <revision>
      <id>551806</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:16:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; వేంకటేశ్వరా తిరుమల వేంకటేశ్వరా మా సంకటంబులెల్ల బాపు వేంకటేశ్వరా  ఉరగ శయన శ్రీనివాస వేంకటేశ్వరా మాకు వరములిచ్చి బ్రోవుమయా వేంకటేశ్వరా  ఆదిమధ్యాంతరహిత వేంకటేశ్వరా ఆనం...'</comment>
      <origin>551806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="907" sha1="4haxwacecrj9lsd54m2sba4dg41bh8r" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
వేంకటేశ్వరా తిరుమల వేంకటేశ్వరా
మా సంకటంబులెల్ల బాపు వేంకటేశ్వరా

ఉరగ శయన శ్రీనివాస వేంకటేశ్వరా
మాకు వరములిచ్చి బ్రోవుమయా వేంకటేశ్వరా

ఆదిమధ్యాంతరహిత వేంకటేశ్వరా
ఆనందముతో మమ్ము బ్రోవు వేంకటేశ్వరా

దిక్కు వేరె ఎవరు లేరు వేంకటేశ్వరా
మా దిక్కు జేరి జూడుమయా వేంకటేశ్వరా

అలమేలు మంగపతి వేంకటేశ్వర
మమ్మాదరించి బ్రోవుమయా వేంకటేశ్వరా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>4haxwacecrj9lsd54m2sba4dg41bh8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>శివుని మెడలో నాగరాజా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211646</id>
    <revision>
      <id>551807</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:17:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; శివుని మెడలో నాగరాజా చిన్ని పార్వతి పిలచెను దేవా దేవి పలుకు లాలకించవా శివనాగరాజా తల్లి పలుకు లిన్నవించావా శివా నాగరాజా తల్లి పలుకు లిన్నవించావా   మల్లెపూల మాలుగట్టి బ...'</comment>
      <origin>551807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="ej0sdn1ygdbiht8y17t82ztp17bk829" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
శివుని మెడలో నాగరాజా చిన్ని పార్వతి పిలచెను దేవా
దేవి పలుకు లాలకించవా శివనాగరాజా
తల్లి పలుకు లిన్నవించావా
శివా నాగరాజా తల్లి పలుకు లిన్నవించావా 

మల్లెపూల మాలుగట్టి బంతిపూలు మెడలో వేసి 
పొన్న పూలతొ నిన్నే కొలచితిరా 
శివనాగరాజా పొన్నపూలతో నిన్ను కొలచితిరా
శివా నాగరాజా పొన్నపూలతో నిన్ను కొలచితిరా 

అన్నపూర్ణ హైమావతీ పంకజాక్షి పద్మావతీ 
కనక దుర్గా నిన్నే పిలచిందా శివనాగరాజా
కనక దుర్గా నిను పిలచిందా
శివా నాగరాజా కనక దుర్గా నిను పిలచిందా

వెండి గిన్నెలో వెన్నా బెట్టి పసిడి గిన్నెలో పాలు బోసే 
పాలు ఆరగించ రావయ్య శివనాగరాజా 
వెన్న ఆరగించ రావయ్యా
శివా నాగరాజా  వెన్న ఆరగించ రావయ్యా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>ej0sdn1ygdbiht8y17t82ztp17bk829</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>గురునాథుడవే గురు నిల్పితివే</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211647</id>
    <revision>
      <id>551808</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:18:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; గురునాధుడవే గురు నిల్పితివే - 2 కర్మకాంక్షలను తెగవేయుటకై ఖడ్గము నొసగితివే ధర్మమార్గమున తారకనామము సరగున దెల్పితివే గురునాధుడవే గురు నిల్పితివే - 2  అష్టాక్షరి మంత్రములో...'</comment>
      <origin>551808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="117rp22jjgfjv3ljhndzn5osczt4xko" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
గురునాధుడవే గురు నిల్పితివే - 2
కర్మకాంక్షలను తెగవేయుటకై ఖడ్గము నొసగితివే
ధర్మమార్గమున తారకనామము సరగున దెల్పితివే
గురునాధుడవే గురు నిల్పితివే - 2

అష్టాక్షరి మంత్రములోనా ఆనందము జూపితివే
అంశోహ భావములో నీ అందము జూపితివే

పంచాక్షరి మంత్రములో నీ పదవిని ఒసగితివే
పండరి భజన బృందములో నీ భక్తిని జూపితివే

కుడి ఎడమల నడుమననుండే జెండా జూపితివే
ఏడుకొండలు దాటే బాట సూటిగ జూపితివే
గురునాధుడవే గురు నిల్పితివే - 2
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>117rp22jjgfjv3ljhndzn5osczt4xko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సుందరకార గోవిందా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211648</id>
    <revision>
      <id>551809</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; సుందరకార గోవిందా నీ పాదారా విందములే గతిరా నారాయణా ఏమని పొగడుదురా నారాయణా  నేరక నేజేయు నేరము లెంచక దాసుల బ్రోవరారా నారాయణా ఏమని పొగడుదారా నారాయణా  తల్లి దండ్రి గురు దైవమ...'</comment>
      <origin>551809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1715" sha1="990k9kncqgr1k19q4p0wpp3tdtb7gkg" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
సుందరకార గోవిందా నీ పాదారా
విందములే గతిరా నారాయణా
ఏమని పొగడుదురా నారాయణా

నేరక నేజేయు నేరము లెంచక
దాసుల బ్రోవరారా నారాయణా
ఏమని పొగడుదారా నారాయణా

తల్లి దండ్రి గురు దైవము నీవనీ
తనయుల బ్రోవరారా నారాయణా
ఏమని పొగడుదురా నారాయణా

కన్నతండ్రీ నిను కనుగొనని భాగ్యమ్ము
కనులుండీ ఫలమేమిరా నారాయణా
ఏమని పొగడుదురా నారాయణా

పురుషోత్తమా నిన్ను పూజించలేనట్టి
కరములుండి ఫలమేమిరా నారాయణా
ఏమని పొగడుదురా నారాయణా

భవహరా నీ నామస్మరణమూ విననట్టి 
చెవులుండీ ఫలమేమిరా నారాయణా
ఏమని పొగడుదురా నారాయణా

రామా కృష్ణా యని ప్రేమతో బిలిచితి
మోమైన జూపవేరా నారాయణా
ఏమని పొగడుదురా నారాయణా

పండరీపురవాస భక్తమనోల్లాస
పాలింప రావేమిరా నారాయణా
ఏమని పొగడుదురా నారాయణా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>990k9kncqgr1k19q4p0wpp3tdtb7gkg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>సర్వమంగళ నామా సీతారామా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211649</id>
    <revision>
      <id>551810</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; సర్వమంగళ నామా సీతారామా రామా సర్వవినుత శాంతి దూతా రామా రామా నీవు నేనను భేదబుద్ధి బాపి నాలో నిలుపుమా నీ జ్ఞానజ్యోతి రామా రామా మనసులోని మాయ బాపీ రామా రామా మరువలేని మోము జూ...'</comment>
      <origin>551810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="658" sha1="b1mbesw7bkv6qv7m6zsqwwn74vxnmez" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
సర్వమంగళ నామా సీతారామా రామా
సర్వవినుత శాంతి దూతా రామా రామా
నీవు నేనను భేదబుద్ధి బాపి నాలో
నిలుపుమా నీ జ్ఞానజ్యోతి రామా రామా
మనసులోని మాయ బాపీ రామా రామా
మరువలేని మోము జూపు రామా రామా
కామక్రోధ లోభ మోహ పాశంబులను
కడకు ద్రోచి కావుమయ్యా రామా రామా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>b1mbesw7bkv6qv7m6zsqwwn74vxnmez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>నరసింహ దేవ నరసింహ దేవా</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211650</id>
    <revision>
      <id>551811</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:21:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; నరసింహ దేవ నరసింహ దేవా నను పాలింపరారో నారసింహా తల్లిదండ్రివి నీవే దాత దైవము నీవే తనయుల బ్రోవరారో నారసింహా ఎన్నో విధముల వేడిన దయరాదా మాపైన ఇకనైనా బ్రోవరారో నారసింహా మా...'</comment>
      <origin>551811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1007" sha1="ps0ph6varbl96vpnelpj5bfs75r032w" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
నరసింహ దేవ నరసింహ దేవా
నను పాలింపరారో నారసింహా
తల్లిదండ్రివి నీవే దాత దైవము నీవే
తనయుల బ్రోవరారో నారసింహా
ఎన్నో విధముల వేడిన దయరాదా మాపైన
ఇకనైనా బ్రోవరారో నారసింహా
మాయవలలోన జిక్కి మందభాగ్యుడనైతి
మటుమాయము జేయగ రారా నరసింహా
ఓంకార నరసింహా
ఘీంకార నరసింహ
హే జ్వాల నరసింహా
ఆహోబిల నరసింహా
హే ఉగ్ర నరసింహా
హే ముక్తి నరసింహా
చోళంగి నరసింహా
మంగళగిరి నరసింహా
పెంచలకోన నరసింహా
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>ps0ph6varbl96vpnelpj5bfs75r032w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>శ్రీ బాల త్రిపుర సుందరీ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211651</id>
    <revision>
      <id>551812</id>
      <timestamp>2026-04-06T17:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>రవిచంద్ర</username>
        <id>146</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '&lt;poem&gt; శ్రీబాల త్రిపురసుందరీ ఓయమ్మ పక్షితీర్థ పరమేశ్వరీ పండరీదేవి తల్లీ పాలింపవే అమృతవల్లీ పరమకళ్యాణివని పాలబడి వేడితి రాణీ  పార్వతీ శివశంకరీ ఓ యమ్మ పద్మావతీ ద్రౌపదీ పరాకు...'</comment>
      <origin>551812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1724" sha1="1fcnup53ia1df96fzdo4s413zmn4y02" xml:space="preserve">&lt;poem&gt;
శ్రీబాల త్రిపురసుందరీ ఓయమ్మ పక్షితీర్థ పరమేశ్వరీ
పండరీదేవి తల్లీ పాలింపవే అమృతవల్లీ
పరమకళ్యాణివని పాలబడి వేడితి రాణీ

పార్వతీ శివశంకరీ ఓ యమ్మ పద్మావతీ ద్రౌపదీ
పరాకు జేయుట పాడిగాదు ఓ తల్లీ
బిరాన బ్రోవకుండిన బిరుదుగాదే ఓ యంబ

కంచి కామాక్షి దేవివే ఓ యమ్మ కాశీ విశాలాక్షివే
షోలంగిదేవివని చెంత జేరినామే తల్లీ
పాలముంచిన నీట ముంచిన బరువు భారము నీదే తల్లీ

మధుర మీనాక్షి దేవివే ఓయమ్మా మలయాళ మహంకాళివే
కన్యకా పరమేశ్వరి కరుణించవే కామేశ్వరి
కొల్హాపురి లక్ష్మివని కోరి నిన్ను వేడితి తల్లీ

ధర కడప రాజేశ్వరీ ఓ యమ్మ ద్వారకాపురీశ్వరీ
దాసా నారాయణదాసుని దరిచేర్చ రావే తల్లీ
దారి చూపగా రావే తల్లీ
శ్రీబాల త్రిపురసుందరీ ఓయమ్మ పక్షితీర్థ పరమేశ్వరీ
&lt;/poem&gt;</text>
      <sha1>1fcnup53ia1df96fzdo4s413zmn4y02</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/133</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211652</id>
    <revision>
      <id>551817</id>
      <timestamp>2026-04-06T23:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551817</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="il2o6vpxhwcmyau1vntyedda34h2p5n" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|133}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''(దుగ్గిరాల గోపాల క్రిష్ణయ్య^'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
గొంతూకెత్తీ పాడే గీతం
గోపాలక్రిష్టయ్యా, మధురం!!

1. మధురాలన్నీ మాయం చేసే
   మాయాదారీ బ్రతుకూ రక్కసి

2. గంగాధారే కంఠ శ్రుతులూ
   నింగీనేలాకురిసే అమృతం
   నీవిచ్చిన మా చైతన్యానికి * నీకే తోషం నీకే బాధా!

3. నగరం నగరం కదిలించావూ
   నగధారీ శ్రీ వాయుజుడైతివి
   శ్రీరామనగరిని నిర్మించావూ! * రామదేవుడే వేంచేశాడూ!

4. త్యాగం నీదే భోగం నీదే
   రోగం నీకే యోగం నీవే!
   హాసం నీదే హాస్యం నీదే * ఆశయ దేవీ మూర్తివి నీవే!

5. మహదాంధ్ర సంస్కృతికీ పాఠం
   మహదాంధ్ర చరిత్రకి పటమూ
   ఆంధ్రావని నీనాట్య స్థలమూ • ఆంధ్రాత్మకు నీ బ్రతుకే ఫలమూ!

6. కోహినూరెత్తుకు పోయిరి ఆంగ్లుల్
   కొంపోయిరి మా అమరావతినీ
   దైవం ఎత్తైను ఆంధ్రరత్నం • ఏవీ! ఆంధ్రరత్నాలూ

ఏనాడోకద వింటిని గొంతూ
ఏనాడోనే చూస్తిని రూపం
మరిచేదెట్లా రామయ్య దండూ
మరచేదెట్లా శ్రీరామదాసూ!
గొంతూకెత్తీ పాడేగీతం * గోపాల క్రిష్ణయ్యా మధురం  (10-10-1947)
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 133
|bSize = 387
|cWidth = 32
|cHeight = 27
|oTop = 485
|oLeft = 176
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>il2o6vpxhwcmyau1vntyedda34h2p5n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551818</id>
      <parentid>551817</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T23:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551818</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2466" sha1="gpudye7hclzk0we3e0kpxi4odit48mu" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|133}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''(దుగ్గిరాల) గోపాల క్రిష్ణయ్య'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
గొంతూకెత్తీ పాడే గీతం
గోపాలక్రిష్టయ్యా, మధురం!!

1. మధురాలన్నీ మాయం చేసే
   మాయాదారీ బ్రతుకూ రక్కసి

2. గంగాధారే కంఠ శ్రుతులూ
   నింగీనేలాకురిసే అమృతం
   నీవిచ్చిన మా చైతన్యానికి * నీకే తోషం నీకే బాధా!

3. నగరం నగరం కదిలించావూ
   నగధారీ శ్రీ వాయుజుడైతివి
   శ్రీరామనగరిని నిర్మించావూ! * రామదేవుడే వేంచేశాడూ!

4. త్యాగం నీదే భోగం నీదే
   రోగం నీకే యోగం నీవే!
   హాసం నీదే హాస్యం నీదే * ఆశయ దేవీ మూర్తివి నీవే!

5. మహదాంధ్ర సంస్కృతికీ పాఠం
   మహదాంధ్ర చరిత్రకి పటమూ
   ఆంధ్రావని నీనాట్య స్థలమూ • ఆంధ్రాత్మకు నీ బ్రతుకే ఫలమూ!

6. కోహినూరెత్తుకు పోయిరి ఆంగ్లుల్
   కొంపోయిరి మా అమరావతినీ
   దైవం ఎత్తైను ఆంధ్రరత్నం • ఏవీ! ఆంధ్రరత్నాలూ

ఏనాడోకద వింటిని గొంతూ
ఏనాడోనే చూస్తిని రూపం
మరిచేదెట్లా రామయ్య దండూ
మరచేదెట్లా శ్రీరామదాసూ!
గొంతూకెత్తీ పాడేగీతం * గోపాల క్రిష్ణయ్యా మధురం  (10-10-1947)
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 133
|bSize = 387
|cWidth = 32
|cHeight = 27
|oTop = 485
|oLeft = 176
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gpudye7hclzk0we3e0kpxi4odit48mu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/134</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211653</id>
    <revision>
      <id>551820</id>
      <timestamp>2026-04-06T23:12:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551820</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1563" sha1="78iv4vn9umosflu2v02vg0xdroab5xy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|134}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''ఖయిదీ'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
కానినే ఉంటినా
కడలూరు జైలు నందునా {{float right|॥కాని॥}}

కానినే ఉన్నాను
కడలూరు ఖైదు కోటలో
ఎనిమిదో బ్లాకులో; పదు
నెనిమిదో కొట్టులో    {{float right|॥కానినే॥}}

భీమవరంలో తీర్పు
వినిపించే శిక్షపాట
చుట్టూ పారాల్ కొల్చార్
సోద్యం చూసార్ భక్తుల్  {{float right|॥కానినే॥}}

రాజమండ్రి రాత్రి కదిలామ్
పూజలొందామ్, భక్తి
ఘనమైందీ ఖైదాశ్రం
మునిశిష్యూలయ్యాము {{float right|float right|॥కానినే॥}}

గౌతమాశ్రమం వదలి
కడచాంపర్వతాల్ నదులు
దక్షిణాపథమందగస్త్య 
తాపసి నిలయం చేరి ...
కానినే ఉంటినా
కడలూరు జైలునందునా.,  {{float right|(20-1-1921)}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 134
|bSize = 387
|cWidth = 30
|cHeight = 27
|oTop = 423
|oLeft = 167
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అవీ - ఇవీ||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>78iv4vn9umosflu2v02vg0xdroab5xy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/135</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211654</id>
    <revision>
      <id>551821</id>
      <timestamp>2026-04-06T23:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551821</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2564" sha1="03yhu1o21x3t2u198eb2weq5sqdo3lv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|135}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''చంద్రవంక'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
అమ్మ, కొండమీద చంద్రవంక పట్టి వచ్చెదన్
తెచ్చినెత్తిమీద దాల్చి చిన్ని దూడనై

1. తెల్లయావు కదుపుతోడ యాడనే
   తరుమరాగ నెవరినైన పొడిచి వేసెదన్  {{float right|॥అమ్మకొండమీద॥}}

2. ఒక్కకొనను భూమి త్రవ్వవెండి దొరుకునే
   వెండిపెట్టి చక్కనైన మేడ కట్టెదన్
   రెండవకొన త్రవ్వ రాజు తనయ దొరుకునే
   ఆమె పెండ్లియాడి మేడయందు నుంతునే {{float right|॥అమ్మకొండమీద॥}}

3. కొంతసేపు వెనక దాచి చెప్పమంచునే
   చెల్లె నడిగి యూరఁజేసిచిగురు చూపెదన్
   వ్రేళ్ల మధ్య తెలుపు చూచి యాటకాండ్రు తా
   మిదియదియని యెన్నోపేర్ల తలచి చెప్పగా {{float right|॥అమ్మకొండమీద॥}}

4. చిగురు చంద్రవంకనేమిచేతునందువో
   ఒక్కకొననువిరువగానే పంచదారమౌ
   రెండవకొన విరువగానే వెన్నముద్ద యౌ
   నేను రాజకన్య భోజనంబు చేతుమే  {{float right|॥అమ్మకొండమీద॥}}

5. అమ్మ, చెప్పుకొనగశక్తి యున్నదేమొకో
   చంద్రవంక దేనినుండి చేసినారలో
   వెండికాదు మల్లెపూల గుత్తికాదటే
   నీవు నాకు చూపునట్టి ప్రేమచేతనే  {{float right|॥అమ్మకొండమీద॥}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 135
|bSize = 387
|cWidth = 35
|cHeight = 27
|oTop = 467
|oLeft = 170
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>03yhu1o21x3t2u198eb2weq5sqdo3lv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/136</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211655</id>
    <revision>
      <id>551822</id>
      <timestamp>2026-04-06T23:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551822</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2273" sha1="37xjeqkn2bphcu03wq9t5dwf7v1ewq2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|136}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''వాయుదేవుడా'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|15em}}
నీవు చక్కనైన చెలికాడవ-వాయుదేవుడా
నీవెక్కడి దేవుండవోయి -వాయుదేవుడా
తనకొరకు తోటలోన-పిల్లదానికై
నేనెదురు చూచున్నప్డు- పిల్లదానికై
తోటమాలికూతురితో-నల్లసవరాలు
మాటలాడియుంటినంట నల్లసవరాలు
గదికిటికీనుండి తాను-మాయబంగారు
కాటుకధరియించుకొనుచు-మాయబంగారు
అద్దమున ప్రతిఫలింప - నావెఱ్ఱిభామ
చూచియేడ్చివేసినదట - నావెఱ్ఱిభామ
తానుతలలో ముడుచునంచు-మొగలిపువ్వు
నేనడిగినాను తనకొరకె-మొగలి పువ్వు
అంతమాత్రమునకెకోపం-ఏమిన్యాయం
ఆమెపొంది మూతిముడిచె-ఏమిన్యాయం
ముద్దునీయమంటేను-వెఱ్ఱి బంగారు
మొముత్రిప్పివేసినదే-వెఱ్ఱి బంగారు
ఆమెనునేమరచెదనా-పుట్టిమునిగె నా
భామజ్ఞప్తి దెచ్చెదవే - పుట్టి మునిగెనా
ఒకయప్పుడు నాకామె-చిట్టిబంగారు
నన్నెంత ప్రేమించిందో-చిట్టిబంగారు
చల్లగాను వీయుచుండి-వాయుదేవుడా
సఖియ కౌగిలి దలపజేతు - వాయుదేవుడా
&lt;/poem&gt;

{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 136
|bSize = 387
|cWidth = 29
|cHeight = 21
|oTop = 459
|oLeft = 167
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అవీ - ఇవీ||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>37xjeqkn2bphcu03wq9t5dwf7v1ewq2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/137</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211656</id>
    <revision>
      <id>551824</id>
      <timestamp>2026-04-07T01:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551824</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2546" sha1="870nx87nc0oci7y6j8hseoa20dcu9e3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|137}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''భాష'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
మాతోనే పుట్టిపెరుగుతోంది మా ఆంధ్రభాష
మా గొప్ప భాష మా తీపిభాష
మా భాషతో మేము పెరుగుతున్నాము
మా భాషలో మేము విరుగుతున్నాము * కరుగుతున్నాము

మా హృదయాల వేదనలు * మా గొప్ప యత్నాలు
మా సార్వభౌమ వంశాల పెరుగుటలు తరుగుటలు
మా తీయతీయని గంభీర నినాదాలు * ప్రళయధ్వానాలు

మా భాషే మాకు పాటలూ పద్యాలూ
పాడి వినిపించింది, ఆడి కనిపించింది.
ఆడింది పాడింది, ఆకాశాల కెగిరింది * లోతులకు పోయింది

రాగాలాపనలలో, చతురశ్ర, తిశ్రమిశ్ర గతులలో
శ్రుతులలో స్వరాలలో * భక్తిగీతాలలో, ప్రభంజన వాక్యాలలో
ప్రళయ పద్యాలలో * పాటల్లో పదాలలో
ఆనాటి మావాళ్లకూ * ఈనాటి మాకూ
పాడి వినిపించింది. * ఆడి కనిపించింది.

మా ఆశలూ, ఆశయాలూ, యత్నాలూ, విజయాలూ
మా నిర్మాణాలూ, ధ్వంసకార్యాలూ
మా కత్తుల థళథళలూ, మా శక్తుల ఫెళఫెళలూ
మా ప్రేమలూ, మా కామాలూ * ఈ ద్వేషాలూ, వేషాలూ
శోకాలూ, మూకవేదనలూ

కల్లోలాల్లా ఆకాశానకు పొంగుతూ
కెరటాలై ఫెళ్లున కుంగుతూ
సెలఏరుల్లా ప్రవహిస్తూ
గోదావరిలా కృష్ణవేణిలా
పెన్నలా, తుంగభద్రలా
తెలివాహలా, వరదలు పారుతూ
ఎండకాలం ఎండుతూ
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>870nx87nc0oci7y6j8hseoa20dcu9e3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/138</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211657</id>
    <revision>
      <id>551825</id>
      <timestamp>2026-04-07T01:35:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551825</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2008" sha1="nv28ia1ir1omz2ttukobgnlgvssdwbw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|138}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
మాభాషే మాకు పాడి వినిపించింది.
మాకై ఆడి కనిపించింది

శృతులను స్పష్టంగా, సత్యంగా, అద్భుతంగా, * ఆనందంగా వినిపించీ
ఇతిహాసాలను కావ్యాలుచేసీ * కథలను గాథలనుచేసీ
గాంధర్వం అమృతవాకలుకట్టీ * భక్తిని పరవళ్లెత్తించి

నృత్యం చతుర్విధాభినయాల
జగస్తుత్యమైన వాచ్యాభినయాల
విశ్వాన్నే కళలదిద్దీ
పదాల పద్యాల ద్విపదల * వీరగాథల వచనాల, యక్షగానాల
ఆనాటి కావ్యాల నేటి నవ్యాల

లోకం అంతా నిండిందీ నిండుతోందీ
హృదయాల కదుపుతోందీ ఆత్మను మెదుపుతోందీ
ఆనాటి మావాళ్లకూ * ఈనాటి మాకూ
పాడి వినిపించిందీ వినిపిస్తున్నదీ
ఆడి కనిపించిందీ కనిపిస్తున్నదీ

మా భాష
మా ఉరుములభాష
మా అమృత ప్రవాహాల భాష
మా షడ్రుచుల భాష
మా మహా మధురభాష
మా భాషే
మా ఆంధ్రభాషే
మా తెలుగు భాషే
మా భాషే! మా భాషే!!
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 138
|bSize = 387
|cWidth = 35
|cHeight = 32
|oTop = 461
|oLeft = 164
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అవీ - ఇవీ||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nv28ia1ir1omz2ttukobgnlgvssdwbw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/139</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211658</id>
    <revision>
      <id>551826</id>
      <timestamp>2026-04-07T01:43:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551826</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1816" sha1="9oodtx652mp7ls4vwkvqugw5ecmqk60" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|139}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''(కాశీనాథుని) నాగేశ్వరరావు'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
వేయించవోయ్, గద్దె; వేయించవోయ్, శివా!

స్ఫటిక స్యందనమెక్కి శాంతి కాంతుల దాల్చి
నాకలోకం దాటి నాగేశ్వరుడు వచ్చె!  {{float right|॥వేయించ॥}}

శిబికర్ణులేనాటి ప్రభువులో దాతలో...
జీవితము ప్రజ్ఞలే సే వేంధనాలుగా
దేశమాతకు ప్రజకు దీప్త యోగాగ్నిలో
ఆహుతించిన యాజి అరుదెంచినాడు!  {{float right|॥వేయించ॥}}

శ్రీకృష్ణ ఛత్రపతి శ్రీభోజభూజాని
కవులె దేవులు గాగ గాయకులు ఋషులుగా
దివ్యరాజ్యాలేలి దెసల మ్రోగిన యశము
మరపించి వచ్చె, ఈ వరకీర్తి రసమూర్తి {{float right|॥వేయించ॥}}

ఆనంద జీవి కి
అమృత రస లహరి కి
మా నందన వనమ్మునకు
మా జీవక్షీరాబ్ధికి {{float right|॥వేయించ॥}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 139
|bSize = 387
|cWidth = 32
|cHeight = 32
|oTop = 405
|oLeft = 170
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9oodtx652mp7ls4vwkvqugw5ecmqk60</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/140</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211659</id>
    <revision>
      <id>551827</id>
      <timestamp>2026-04-07T01:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551827</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3265" sha1="afyagmsle10lrxh63pysjdg135yocgh" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|140}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''గుడి'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
అహంకారిగా ఆ రాజెంతో
మహాగర్విగా మానవపాలుడు
రామరామరామా!
కోదండరామపాహీ!

చండశాసనుడు వీర దీక్షితుడు * సార్వభౌముడూ శైవ భక్తుడట {{float right|॥రామరామ॥}}
వెలసినదొక్కటి పాల లింగమూ * స్వచ్ఛమూర్తియై తళుక్కుమన్నది

దివ్యముహూర్తం శుభలగ్నాన * సార్వభౌమునీ కోట తోటలో  {{float right|॥రామరామ॥}}
తేజోలింగము వెలసిన దేవుడు * స్ఫటికమూర్తికి గుడి తలపెట్టీ
మానవపాలుడు దీక్షతాల్చినాడా!  {{॥రామరామ॥}}
కాశీనుంచి గంగ తెస్తుడూ * శ్రీశైలాన బిల్వదళాలూ
సింహళదేశం కొబ్బది బొండం * శీతశైలపు పూలుతెస్తుడూ  {{float right|॥రామరామ॥}}
ధరణీకోటా శిలా శిల్పినీ * తమిళదేశపూ దారుశిల్పినీ
కొండాపల్లీ చిత్రకారకుని * గుడికట్టంగా పిలువనం పెనూ
కొండకు ప్రాకేగుడి నెంచాడా {{float right|॥రామరామ॥}}

వింధ్య పర్వతపు పాలరాతినీ * పల్నాటిసీమ స్ఫటికపురాతిని
కాకతిసీమా నల్లరాతిని * కళింగదేశపు ఎఱ్ఱరాతినీ

గజముల మీదా గట్టి తెచ్చినాడా {{float right|॥రామరామ॥}}
పుణ్యదినానా పునాదులేసెను
గోడకెత్తిరీ గోపురమెత్తిరి * స్థంభాలెత్తిరి ద్వారాలెత్తిరి
తోరణమెత్తిరి దూలాలుంచిరి
ఫలకమెత్తిరి, ఫలకముపైనా విమానమెత్తిరి  {{float right|॥రామరామ॥}}

ఏడంతస్థులు దివ్య గోపురాలే * ఈడుజోడుగా మింటికి ప్రాకెను
శిల్పులప్రతిభా శివమెత్తిందీ
వేయికంబముల మంటపమొక్కటి * వెలిగిపోయెనందాలపోవుగా
శక్తివిరిసినా జిలుగుల పనులూ * భక్తి పొంగినా ప్రజ్ఞాపూర్ణత
దేవళమంతా దివ్యరూపమై తేజరిల్లినాదా!  {{float right|॥రామరామ॥}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అవీ - ఇవీ||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>afyagmsle10lrxh63pysjdg135yocgh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551828</id>
      <parentid>551827</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T01:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551828</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3277" sha1="tr7x9sejsxvpy72fpc1r81narwqknl6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|140}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''గుడి'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
అహంకారిగా ఆ రాజెంతో
మహాగర్విగా మానవపాలుడు
రామరామరామా!
కోదండరామపాహీ!

చండశాసనుడు వీర దీక్షితుడు * సార్వభౌముడూ శైవ భక్తుడట {{float right|॥రామరామ॥}}
వెలసినదొక్కటి పాల లింగమూ * స్వచ్ఛమూర్తియై తళుక్కుమన్నది

దివ్యముహూర్తం శుభలగ్నాన * సార్వభౌమునీ కోట తోటలో  {{float right|॥రామరామ॥}}
తేజోలింగము వెలసిన దేవుడు * స్ఫటికమూర్తికి గుడి తలపెట్టీ
మానవపాలుడు దీక్షతాల్చినాడా!  {{float right|॥రామరామ॥}}
కాశీనుంచి గంగ తెస్తుడూ * శ్రీశైలాన బిల్వదళాలూ
సింహళదేశం కొబ్బది బొండం * శీతశైలపు పూలుతెస్తుడూ  {{float right|॥రామరామ॥}}
ధరణీకోటా శిలా శిల్పినీ * తమిళదేశపూ దారుశిల్పినీ
కొండాపల్లీ చిత్రకారకుని * గుడికట్టంగా పిలువనం పెనూ
కొండకు ప్రాకేగుడి నెంచాడా {{float right|॥రామరామ॥}}

వింధ్య పర్వతపు పాలరాతినీ * పల్నాటిసీమ స్ఫటికపురాతిని
కాకతిసీమా నల్లరాతిని * కళింగదేశపు ఎఱ్ఱరాతినీ

గజముల మీదా గట్టి తెచ్చినాడా {{float right|॥రామరామ॥}}
పుణ్యదినానా పునాదులేసెను
గోడకెత్తిరీ గోపురమెత్తిరి * స్థంభాలెత్తిరి ద్వారాలెత్తిరి
తోరణమెత్తిరి దూలాలుంచిరి
ఫలకమెత్తిరి, ఫలకముపైనా విమానమెత్తిరి  {{float right|॥రామరామ॥}}

ఏడంతస్థులు దివ్య గోపురాలే * ఈడుజోడుగా మింటికి ప్రాకెను
శిల్పులప్రతిభా శివమెత్తిందీ
వేయికంబముల మంటపమొక్కటి * వెలిగిపోయెనందాలపోవుగా
శక్తివిరిసినా జిలుగుల పనులూ * భక్తి పొంగినా ప్రజ్ఞాపూర్ణత
దేవళమంతా దివ్యరూపమై తేజరిల్లినాదా!  {{float right|॥రామరామ॥}}
&lt;/poem&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అవీ - ఇవీ||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tr7x9sejsxvpy72fpc1r81narwqknl6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/141</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211660</id>
    <revision>
      <id>551829</id>
      <timestamp>2026-04-07T02:03:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551829</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3593" sha1="7wu12hnrhq0pjsbhxkolkq0dfdk9b1f" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|141}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
వెండితలుపులూ తెరిచేముందూ * విప్రమంత్రములు మహారాగమై
వేదవాక్కులూ మహాస్వరాలై * మూలలింగమూ వేంచేయని ముందూ
ద్వజస్థంభమూ ఎత్తేముందూ
తనపనిజూడా ధరణి పాలకుడు తానువెడలినాడో!  {{float right|॥రామరామ॥}}

గుడిలోనెవ్వరినుండొద్దనెనూ * కూడనెవ్వరూ రావద్దనెనూ
కోటులకాసులు పరచివేసినా * మేటిపనిని తా చూసుకున్నడూ
మేరుపర్వతము గర్వము లోన మింటినంటినాడా!  {{float right|॥రామరామ॥}}

మీసం పైనా వేలు తిప్పుతూ
మిలమిలమిలమిల రత్నోర్మికలూ * వెలిగిపోవగా జిలుగులీనగా
మేఘభాషణల ఆజ్ఞలిచ్చెనూ

ఈ మా గుడిలో మేము తప్పగా * ఇంకనెవ్వరూ పూజలుకూడదు
ప్రాకారాల తేరిచూచినా * పసిడి శిఖరమూ భావన చేసిన
వెండిగుమ్మముల నడుగుపెట్టినా * దండనాయకులు పట్టివేతురూ
పట్టివారినీ కొరత వేతురూ * పట్నం బైటా వేల దీస్తురూ
ప్రకటన చేస్తురు దండోరవేతురు * ప్రజలకు మా ఆజ్ఞన్నాడా  {{float right|॥రామరామ॥}}

అంతలొ ఉరుములు ఫెళ్లుమన్నవి * ఆకాశాన మబ్బులు పుట్టీ
దుమారాలతొ మహావాయువూ * దూరాలన్నీ కప్పివేసినది
కంపం పుట్టీ భూమి పగిలినది
కళకళ ఫెళఫెళ భయదఘోషలూ * కకుభంతాల నిండివేసినది
గర్వియైన ఆ మహారాజుతో * ప్రాకారాలతొ గోపురాలతో
విమానంతో మంటపాలతో * విగ్రహాలతో చిత్రలేఖనతొ
దివ్యమైన ఆ దేవళ మప్పుడు * భూమిలోనికే కుంగిపోయినది
పూడిపోయినది భూగర్భాన
తా గట్టించిన దేవాలయాన్నీ * తానే ప్రోక్షణ చేయుదేవుని
తనివితీరగా పూజించంగా

మహా భక్తుడూ ఆ రాజొక్కడు * పూజచేయగా కొలువు కొలవగా
భూగర్భానా నిలిచిపోయినాడా  {{float right|॥రామరామ॥}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 141
|bSize = 387
|cWidth = 78
|cHeight = 27
|oTop = 503
|oLeft = 185
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7wu12hnrhq0pjsbhxkolkq0dfdk9b1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/142</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211661</id>
    <revision>
      <id>551830</id>
      <timestamp>2026-04-07T02:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551830</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2431" sha1="2ac4t8p1pgim7pcvwj0nphsj1yl6k35" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|142}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''ఏ రేవు'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
తేలిపోనీయ వోయీ, మనపడవ
జాలుగా ఏటిపాయీ
ఆ రేవులో సాగి ఈ రేవులో ఆగి
చేరేది ఏవూరొ ఏరు వడిగా పారు  {{float right|॥తేలి॥}}
చుక్కానికడ నేను సూటిగా నడిపేను
చుక్కలకు చాపెత్తి చూడునావే పోను {{float right|॥తేలి॥}}
గాలిపోసుకు చాప వాలింది వోసుగా
నీలి ఆకాశాన తేలు తెలి మబ్బులా  {{float right|॥తేలి॥}}
ఓ సరంగూ బావ, ఒడ్డు చేరగ నియకు
ఏసీమ నా వలపు ఈ పడవ చేర్చునో  {{float right|॥తేలి॥}}
{{right|(20-3-1919)}}
&lt;/poem&gt;

{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 142
|bSize = 387
|cWidth = 23
|cHeight = 23
|oTop = 495
|oLeft = 173
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}'''వసంత విద్యాలోకం'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|10em}}
ఇది స్వప్నలోకమట ఇది మధుర లోకమట
ఈ వన విహారాన భావములు రూపెత్తె
ఒకదేవి భావించి ఒకదేవి భాసించి
పూలవనమున వాణి లీలావతారమయె
లేలేతమొలకలివి
నును బ్రాయమొక్కలివి
పూలు వికసించు ఎలప్రాయంపు దినములివి
ఒక్కకోకిల కూయు
పెక్కు పూవులు పూయు
ఒక్క వెన్నెల కాయ పెక్కు ఎదలకు హాయి
నృత్య పదమంజీర
నిక్వణ శ్రుతిలోన
చిత్ర విన్యాసలేఖా విలాసము వెలుగు {{float right|(1-3-1951)}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 142
|bSize = 387
|cWidth = 23
|cHeight = 23
|oTop = 495
|oLeft = 173
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అవీ - ఇవీ||}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2ac4t8p1pgim7pcvwj0nphsj1yl6k35</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/143</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211662</id>
    <revision>
      <id>551836</id>
      <timestamp>2026-04-07T03:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551836</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1880" sha1="b3uoxsvxk5gvco2304ue7sszjsr4x50" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{right|143}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''యాత్ర'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
చిన్నారి ఓ బాల సిగ్గేలనే
కన్నియా సందియంబింకేలనే!
ఉద్యానవనములో ఉప్పొంగు జ్యోత్స్నలో
సన్నజాజులు విరియ * చల్లగాలులు వీవ  {{float right|॥చిన్నారి॥}}

ప్రణయ పరిమళమొలుకు * రాగ వర్ణములొలయు
పూలతేరువసించి * తేలుదము వినువీధి {{float right|॥చిన్నారి॥}}

మధుమురళి పూరించి * బ్రతుకులను మురిపించి
తనువులే పులకింప * వినువీధి సాగేము {{float right|॥చిన్నారి॥}}

ఆశరేఖలు విడగ ఆశయము స్పందింప
మొయిలు తెరువున రధము పోవు నూతన పథము {{float right|॥చిన్నారి॥}}

ఏనూత్న కాంతి పుంజమ్ములో
నీ భావ జ్యోతులు వెలుగునో
ఏ మహాసౌందర్యమును చేరి
నీ బ్రతుకు నవరసానందమౌనో
సొగిపోదామటే
శాశ్వత కళావీది {{float right|॥చిన్నారి॥}}
{{right|(7-3-1950)}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 143
|bSize = 387
|cWidth = 27
|cHeight = 35
|oTop = 369
|oLeft = 177
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|||అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం - 2}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>b3uoxsvxk5gvco2304ue7sszjsr4x50</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/144</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211663</id>
    <revision>
      <id>551837</id>
      <timestamp>2026-04-07T03:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551837</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1502" sha1="frp6dc2eqnwhu3k0h29n4i8wugshi6v" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{left|144}}
{{rule|}}&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''నువ్వూ నేనూ'''&lt;/p&gt;

&lt;poem&gt;
{{left margin|15em}}
నెలరాజువే నీవు - నిను వీడు
వెన్నెలను నేనూ!
కైలాస శిఖరిపై కలిసి ఎగిరేమూ!

ప్రణయ కుసుమము నీవు - ఆ దాని
పరిమళము నేను!
స్వచ్ఛకాంతులు విరిసి జగతికిచ్చేమూ!

ఆణిముత్యము నీవు - దానిలో
అందాన్ని నేను!
అనురాగ క్షీరాబ్ధి అవతరించేమూ!

మానస సరస్సువు ప్రభూ,
కవిమానస సరస్సువు నాధ!
నీలోన విహరించు కావ్యహంసినినేను
కరిగి నీలో నేను కావ్య పరమానంద
దివ్యస్థితిని మనము తేజరిల్లుదుము ! {{right|(12-3-1950)}}
&lt;/poem&gt;


{{Css image crop
|Image = Adavi_Bapiraju_Samagra_Kavita_Sankalanam_Volume-2.pdf
|Page = 144
|bSize = 387
|cWidth = 297
|cHeight = 201
|oTop = 330
|oLeft = 38
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rule|}}
{{c|“గోధూళి” కావ్యములోని 'ఆగరా' అనే పాటకు బాపిరాజుగారు వేసుకున్న చిత్రం}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>frp6dc2eqnwhu3k0h29n4i8wugshi6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf/145</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211664</id>
    <revision>
      <id>551838</id>
      <timestamp>2026-04-07T03:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>551838</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/6</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211665</id>
    <revision>
      <id>551840</id>
      <timestamp>2026-04-07T04:07:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551840</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="210" sha1="24pzoi48fy94s64mkg5v462f770sdqa" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;


{{p|fs100|ac}}చెన్నపురి:&lt;/p&gt;
{{p|fs125|ac}}ఆంధ్రపత్రికా ముద్రాలయమున&lt;/p&gt;
{{p|fs100|ac}}ముద్రితము.&lt;/p&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>24pzoi48fy94s64mkg5v462f770sdqa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211666</id>
    <revision>
      <id>551841</id>
      <timestamp>2026-04-07T04:17:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551841</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2094" sha1="elstoztdzdugnd6rzcg7ca1i1smaq3p" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs125|ac}}'''పీఠిక'''&lt;/p&gt;

పాళీభాషయందు వ్రాయఁబడిన బౌద్ధవైదికగ్రంథములలో ధమ్మపదం బొక్కటిగఁ బేర్కొనఁబడుచున్నది.
&quot;త్రిపిటక&quot; నామంబున బౌద్ధమతావలంబుకులచే వ్యవహరింపఁబడుచున్న యీబౌద్ధవైదికగ్రంథజాలము “వినయ పిటకము”, “సుత్తపిటకము”, “అభిధమ్మపిటకము” అను మూఁడుభాగములలోనికి విభజింపఁబడినది. అందు సుత్తపిటకము ‘దీఘనికాయ' 'మజ్ఝిమనికాయ;' 'సంయుత్తనికాయ', 'అంగుత్తరనికాయ', 'ఖుద్దకనికాయ'ము లనంబడు పంచనికాయ యుక్తమని చెప్పఁబడుచున్నది. ధమ్మపదము ఖుద్దకనికాయమునకుఁ జేరియున్నది.

విఖ్యాతబౌద్ధవ్యాఖ్యాత యగు బుద్ధఘోషుఁడు ధమ్మపదంబునకు విశిష్టవ్యాఖ్యానం బొనర్చెను. హూణశక మైదవశతాబ్దాదిని బుద్ధఘోషుఁడు జీవించియుండెనని విద్వాంసులచే నిశ్చయింపఁబడినది. బౌద్ధవైదికగ్రంథములు ప్రథమసంఘముచే నిర్ణయింపఁబడినవని బుద్ధఘోషుఁడు తన వ్యాఖ్యానములో వ్రాసెను. అట్లైన ధమ్మపదము క్రీస్తుజననముకు 477 సంవత్సరములు పూర్వమే వ్రా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>elstoztdzdugnd6rzcg7ca1i1smaq3p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/10</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211667</id>
    <revision>
      <id>551842</id>
      <timestamp>2026-04-07T04:23:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551842</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2467" sha1="pqxg3g8kla9du516v2ewtdnikkzovs2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;యఁబడి యుండవలయును. ఆకాలమునాటి కీపుస్తకము వ్రాయఁబడియుండలేదని పాశ్చాత్యవిద్వాంసు లూహించుచున్నారు. బౌద్ధవైదికగ్రంథ రచనాకాలముం గూర్చి పాశ్చాత్యవిద్వాంసులు కావించిన చర్చ యిచటఁ బొందుపఱుచుటకు వీలులేకపోయినను నీపుస్తకము రెండువేల రెండువందల సంవత్సరముల క్రిందట హిందూదేశమున నుండియే యున్నదని మనము దృఢముగఁ జెప్పవచ్చును. ఈ గ్రంథము చీనాదేశమునకు హూణశకము 223 వ సంవత్సరములో వైచీలాన్ అను చీనాదేశస్థునిచేఁ గొంపోఁబడిన దనియును, చీనాభాషలోనికి 'ట్సయంగ్సిన్' అను భారతీయుని సాయముచేఁ బరివర్తింపఁబడినదనియును
దెలియవచ్చుచున్నది. మఱియు నిటీవల టిబెట్టు భాషలోనికిఁ బూర్వముననే కావింపఁబడిన యేతద్గ్రంథపరివర్తనం బొకటి కనుఁగొనఁబడినది. 'ధమ్మపద' మను శబ్దమునకు ధర్మపథమనియును ధర్మమూలమనియును, ధర్మవచనములనియును, వివిధములగు నర్థములం జెప్పుచున్నారు. 'పద' అను శబ్దమును బౌద్ధులు వివిధార్థములలో నుపయోగించుటచే నీవిభిన్నార్థములు సంభవించినవి. ఏది
యెట్లున్నను గ్రంథముమాత్రము బౌద్ధులచే ధర్మప్రబోధకమగు నుత్కృష్టగ్రంథముగఁ బరిగణింపఁబడు చున్నది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>pqxg3g8kla9du516v2ewtdnikkzovs2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551845</id>
      <parentid>551842</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T04:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551845</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2474" sha1="e7vkhd6pn8y2dllwwgng8787iqlr8iy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|2}}&lt;/noinclude&gt;యఁబడి యుండవలయును. ఆకాలమునాటి కీపుస్తకము వ్రాయఁబడియుండలేదని పాశ్చాత్యవిద్వాంసు లూహించుచున్నారు. బౌద్ధవైదికగ్రంథ రచనాకాలముం గూర్చి పాశ్చాత్యవిద్వాంసులు కావించిన చర్చ యిచటఁ బొందుపఱుచుటకు వీలులేకపోయినను నీపుస్తకము రెండువేల రెండువందల సంవత్సరముల క్రిందట హిందూదేశమున నుండియే యున్నదని మనము దృఢముగఁ జెప్పవచ్చును. ఈ గ్రంథము చీనాదేశమునకు హూణశకము 223 వ సంవత్సరములో వైచీలాన్ అను చీనాదేశస్థునిచేఁ గొంపోఁబడిన దనియును, చీనాభాషలోనికి 'ట్సయంగ్సిన్' అను భారతీయుని సాయముచేఁ బరివర్తింపఁబడినదనియును
దెలియవచ్చుచున్నది. మఱియు నిటీవల టిబెట్టు భాషలోనికిఁ బూర్వముననే కావింపఁబడిన యేతద్గ్రంథపరివర్తనం బొకటి కనుఁగొనఁబడినది. 'ధమ్మపద' మను శబ్దమునకు ధర్మపథమనియును ధర్మమూలమనియును, ధర్మవచనములనియును, వివిధములగు నర్థములం జెప్పుచున్నారు. 'పద' అను శబ్దమును బౌద్ధులు వివిధార్థములలో నుపయోగించుటచే నీవిభిన్నార్థములు సంభవించినవి. ఏది
యెట్లున్నను గ్రంథముమాత్రము బౌద్ధులచే ధర్మప్రబోధకమగు నుత్కృష్టగ్రంథముగఁ బరిగణింపఁబడు చున్నది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e7vkhd6pn8y2dllwwgng8787iqlr8iy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/11</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211668</id>
    <revision>
      <id>551844</id>
      <timestamp>2026-04-07T04:31:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551844</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2454" sha1="r490knvpivbjlqmxuklrkl7nq4yo0jt" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|3}}&lt;/noinclude&gt;ఆంధ్రదేశమున బౌద్ధమత మనేక శతాబ్దములవఱకుఁ బ్రబలియుండెడి దని చరిత్ర నుడువుచున్నది.
బౌద్ధమతము వ్యాపించియున్న కాలములోఁ దన్మతస్థులచే నిర్మింపఁబడిన సంఘారామవిహారాదులు శిథిలములయ్యు భట్టిప్రోలు, రామతీర్థము, బొజ్జన్నకొండ, జగ్గయ్యపేట మున్నగు ప్రదేశములలోఁ గాన్పించుచున్నవి. కాలక్రమమున బౌద్ధమతము దేశమున క్షీణించి తుద కంతరించుటచే బౌద్ధగ్రంథము లాంధ్రులకుఁ గ్రొత్తగఁ గనిపించుచున్నవి. మఱియుఁ బాళీభాషాపరిచయముఁ గావించుకొను వాడుశ దేశమునఁ గొన్ని శతాబ్దములనుండి లేకుండుటచే నాంధ్ర దేశమునఁ బండితులకుఁ గూడ నావాఙ్మయమునఁ
బరిచయము నశించినది. కొన్ని శతాబ్దములకుఁ బూర్వము బౌద్ధమతాభివృద్ధికిఁ బ్రబలసాహాయ్యముం గావించిన యాంధ్రులు బౌద్ధమతధర్మముల ననాదరముతో నిరసింసక తద్ధర్మ లలితోపదేశముల నభ్యసించెద రని నమ్ము చున్నాఁడను.

ఈ పుస్తకమును దమయాంధ్రగ్రంథమాల కొక పుష్పముగఁ బరిగ్రహించి ప్రచురించినందులకు శ్రీ యుత
దేశోద్ధారక కాశీనాధుని నాగేశ్వరరావుగారి కెంతయు నేను గృతజ్ఞుఁడను.

{{rh|విజయనగరము||కిళాంబి రంగాచార్యుఁడు}}
{{rh|1-10-1926||}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r490knvpivbjlqmxuklrkl7nq4yo0jt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/12</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211669</id>
    <revision>
      <id>551846</id>
      <timestamp>2026-04-07T04:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>551846</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/36</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211670</id>
    <revision>
      <id>551850</id>
      <timestamp>2026-04-07T06:20:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551850</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8481" sha1="3aie30be17tz1ra9o1wvzt61ekfay76" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సహా
కార్యనిర్వాహక సంఘము వారి ఫలాన తేదీ, ఫలాన నెంబరు తీర్మానము ప్రకారము దిగువ పుస్తకములు, వాని విలువయు తగ్గింపబడు చున్నవని మధ్య పెద్దకాలములో వ్రాసి, తేదీ కాలములో తగ్గించు తేదీయును, మధ్య పెద్దకాలములో ఎడమవైపున ఏర్పాటు చేసిన కొత్తకాలములో తగ్గించు పుస్తకముల యొక్క వరుస సంఖ్యయ, మధ్య పెద్ద కాలములో ప్రవేశపుస్తకము దాఖలా వరుస నెంబరుతో,
సహా పుస్తకము పేరును, ఖర్చు కాలములో దాని విలువయును వ్రాయుచుండవలయును. సంవత్సరమున కొక సారి జమ ఖర్చు కాలములు కూడి నిలువ తేల్చుచుండవలయును. అట్లు తేలిన మొత్తము గ్రంథాలయమునందలి మొత్తము పుస్తకముల విలువయై యుండును. మఱియు ఈ పుస్తకములోని ౨ వ కాలములోని చివరసంఖ్యలో 3 వ కాలములోని చివరసంఖ్యను తీసివేసినచో గ్రంథాలయములోనున్న మొత్తము పుస్తకముల సంఖ్య తేలును. 


(౪) వ పుస్తకము : ఇది కూడ అన్ని విధముల పై 3 వ రిజిష్టరునే పోలియుండును. అది పుస్తకముల కొఱకు, ఇది పరికరముల కొఱకు. తేడా ఇంతే. ౧ తేదీ, ౨ చేర్చు పరికరముల వరుస సంఖ్య, ౩ తగ్గించివేయు పరికరముల వరుస సంఖ్య, ౪ పరికరము వివరము. ౫ చేర్చు పరికరము విలువ. ౬ తగ్గించు పరికరము విలువ. వ్రాయు విధానమంతుయు పైమూడవ రిజిస్టర్ తిరితినే.    

సంఘము వారి ప్రకటనలో మొదటి స్టాకు రిజిస్టర్ లోనే గ్రంధాలయము యొక్క యావదాస్తియు చేర్చవలసినట్లుగా కన్పించును. కాని దాని వలన గ్రంధాలయము యొక్క ఆస్తి మొత్తము ఎప్పటి కప్పుడు తేల్చుచుండుటకు వీలు కాన్పించదు. కావున పెరీతిని రిజిస్టర్లు ఉంచవలయును. అప్పుడు స్టాకురిజిష్టరును ప్రవేశ పుస్తకమను పేరుతో దిగువ రీతిని వ్రాయవలయును. ౧ తేదీ, ౨ పుస్తకముల
వరుస నెంబరు. 3 పరికరముల వరుస నెంబరు. ౪ పుస్తకము పేరు లేదా పరికరము పేరు. ౫ ఇచ్చిన వారిపేరు గ్రంథాలయముచే కొనబడినచో గ్రంథాలయముచే కొనబడినదని వ్రాయవలయును. ౬ నెల. ౭ పుస్తకమైనచో బీరువాలో నుండి దానిని త్వరగా కనుగొని తీయు సౌకర్యమునకై దానిపై వేయబడిన గుర్తును, నెంబరును; ౮ షరా. ఇందు గ్రంథాలయమునకు వచ్చిన ప్రతి పుస్తకము ప్రతి
పరికరము కూడ చేర్చబడవలయును. గ్రంథాలయమునందలి యొక పుస్తకముగాని పరికరముగాని గ్రంథాలయమునకు లభించిన వివరమును వెల్లడించుటయే యీ రిజిస్టరు యొక్క పరమ ప్రయోజనము.


మొత్తము మీద గ్రంథాలయములన్నియు ఒకేవిధమగు రిజిస్టర్లను వాడుక చేసినచో తనిఖీదారులు పని చాల తేలిక యగుటయేగాక గ్రూపుల యొక్కయు, తాలూకాల యొక్కయు, జిల్లాల యొక్కయు గ్రంథాలయోద్యమ స్థితిగతులను ఎప్పటికప్పుడు తెలిసికొనుట కెంతో అనువుగా నుండును. నిజముగా అట్టి పరిస్థితులేర్పడుట అత్యవసరము.


గ్రంథాలయము లన్నియు ఒకేవిధమగు రిజిస్టర్ల నుపయోగించుటయే కాక ప్రతిసంవత్సరము గ్రంథాలయముల యొక్క లెక్కలన్నియు ఏదేనొక తేదీతో ప్రారంభింపఁబడి, ఒకే తేదీతో పూర్తియగు చుండవలయును. ఈసందర్భమున తాడేపల్లిగూడెము తాలూకా సంఘము వారు సూచించినట్లు ప్రతిసంవత్సరము ఏప్రిల్ 2వ తేదీతో ప్రారంభించి మార్చి 30 వ తేదీతో ముగించుటయే సమంజసముగా కన్పించును. అట్లు ప్రారంభింపబడిన సంవత్సర మించుమించుగా మన తెలుఁగు సంవత్సరముతో గూడ సరిపోవును.

కనుక అంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘమువారు ఇంకను అనుభవశాలుర యొక్క సలహాలను సేకరించుకొని, పరిశీలించి, గ్రంథాలయముల కన్నిటికి తగునట్లు ఒకేవిధమగు రిజిస్టరు ఏవేవి ఉండవలయునో నిర్ణయించుటయు, సం॥ము గ్రంథాలయముల లెక్కలు ఏతేదీని ప్రారంభింపవలయునో, అట్టి తేదీని నిర్ణయించుటయు చేయవలసి యున్నది. అటుల నిర్ణయించి ముఖ్యముగా తమ యను బంధ
గ్రంథాలయముల నైనను తాము నిర్ణయించిన తేదీని లెక్కలు ప్రారంభించుటయు, గ్రంథాలయము లెక్కలకు తాము నిర్ణయించిన రిజిసరను వాడుక చేయుటయు జరుపునట్లు ఫర్మానాయిచ్చుట అవసరమై యున్నది.


మఱియు అట్టి రిజిస్టర్లను పరపతి సంఘముల లెక్కల పుస్తకములవలె సంఘమువారే ముద్రించి, ఫారములుగా గాని పుస్తకములుగా
గాని, గ్రంథాలయముల కన్నిటికిని తగువెలకు సప్లయి చేయుట కూడ అవసరమని నాయభి ప్రాయము.


{{rule |6em }}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3aie30be17tz1ra9o1wvzt61ekfay76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211671</id>
    <revision>
      <id>551851</id>
      <timestamp>2026-04-07T06:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>551851</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6317" sha1="a2avmv0iv7qyk5vjhwya1rxlg156vsf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;code&gt;{{p|fs150}}శ్రీ మల్లేశ్వర గ్రంథాలయము&lt;/p&gt;&lt;/code&gt;
{{Center|{{p|fs125}}జగన్నాధపురము, తాడేపల్లిగూడెము తాలూకా, నివేదిక&lt;/p&gt;}}

నానా
సుమారు ౨౫ సంవత్సరముల క్రిందట కీర్తిశేషులైన చిట్టాప్రగడ వెంకటసుబ్బారావుగారి చేతను, వారి మిత్రులు శ్రీ యుతులు చల్లా నరసింహముగారి చేతను స్టాపింపబడినది. ఇది వారియొక్క అధిపత్యమున దాదాపు ౫ సం॥లు సక్రముగా పని చేసి, దరిమిలాను సుబ్బారావు గారు కీర్తిశేషులగుటచే తగు ప్రోత్సాహము లేక నానాటికి క్షీణత నొందుచుండగా కొంత కాలమునకు ఈ గ్రామ యువకుల పూనిక పైని ఆది నూతనోత్తేజము నొంది
తిరిగి సక్రమముగా నడపింపబడింది. కాని సద రు యువ
ధన సహాయము
కుల యాజమాన్యముఁగూడ తగు
లేమిచే మరల శిథిలావస్త నొందుచున్న సమయమున
శ్రీయుతులు అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య గారి యాజమా
న్యమున జరిగిన గ్రంథాలయ యాత్రలో ౧౯ సం॥
పిబ్రవరి ౧౨ వ తేదీని పునరుద్ధరింపబడి శ్రీ పంచాయితీ
వారి యాజమాన్యమునకు ఒప్పగింపబడినది.
నాటినుండి నేటివరకు పంచాయితీవారి యాజమాన్య
మున సక్రమముగా నడపబడుచున్నది. ఈ గ్రంథాలయ
మున ఇపుడు 3౫౦ పుస్తకములు కలవు. ఈ గ్రంథాల
యమువారు ఆంధ్ర దైనిక పత్రికను తెప్పించుచున్నారు.
ఇప్పుడు సరాసరి యీ గ్రంథాలయమునకు వచ్చి చదువు
చున్న వారు దినమునకు ూ మంది. ఇందలి పుస్తకములను
ఇండ్లకు తీసికొని వెళ్ళి చదువుచున్న వారు సగటున దినము
నాకు నా గురు. ఈ సాలులో ఇంతవరకు 3 సభలయినవి.
ఉపన్యాసములు ౧౩; ౧౯౩౬ లో పంచాయితీవారి విరా
ళము రు10-0-0 లు. అందు పత్రిక లఖర్చు ౧౯-౧౨-0.
ఈనడుమ పంచాయితీబోర్డునకు వచ్చిన ఉత్తర్వుల ప్రకా
రము గవర్న మెంటు వారి అనుమతిలేనిదే పంచాయితీవారు
గ్రంథాలయమునకు విరాళమిచ్చుటకు వీలు లేదు. ౧౯౭౬లో
పంచాయితీవారి విరాళము రు ౫౦౦లు ఆమోదించు
టకు గవర్న మెంటువారికి వ్రాసిరి. ఇంతవరకు ఉత్తరువులు
రాలేదు. అందు చే తగినంతఅభివృద్ధి చేయుటకు అవకాశము
లేకపోయినది.
పంచాయితీ వారి విరాళముగాక గ్రామజనులలో సభ్యు
లుగ జేర్చుకొని చందాలను పోగు చేసి అభివృద్ధి చేయు
టకు ప్రయత్నములు జరుగుచున్నవి.
ఈ గ్రంథాలయము యొక్క ప్రథమ వార్షికోత్సవము
శ్రీయుత జటావల్లభుల పురుషోత్తము గారి అధ్యక్షతను
ది ౨-౧-38 తేదీని అత్యంత జయప్రదముగా జరిగెను,
ఆంధ్ర వాచస్పత్యము.
ఇందు రమారమీ 50,000 సంస్కృత పదములు, 30,000 తెనుఁగు పదములును, పర్యాయపదములతో
కలవు. మఱియు జాతీయములును. న్యాయములును, సంఖ్యావాచకములును, జ్యోతిష, వైద్య, వ్యాకరణ, ప్రకృతి
శాస్త్రీయపదములును గలవు. నెలకు 100 పుటలు చొ॥ అచ్చగుచున్నది.
— ముద్రణకు ముందు సహాయము చేయు వారి పద్ధతులు
నెం 1 సహాయకులు-
-
- 25 రూపాయలు ముందుగా చెల్లింపవలయును.
చందాదార్లు — అచ్చయిన అచ్చులుగల సంపుటమునకు గు5-0-0 ను, హల్లులలో
క, చ, ట వర్గములు బైండు సంపుటమునకు 500 లును ఇచ్చి రాబోవు భాగములకు 100
పుటలకు 1__0_0 చొ॥న 10 నెలల వఱకు దయచేసినచో వారికి మిగతా భాగము లుచితము.
నిఘంటువు ఖరీదు అచ్చు ముగిసిన పిదప రు 25-0-0 లు.
'5
కొట శ్యామలకామశాస్త్రి.
కరప, కాకినాడ తాలూకా, తూ॥ గో|| జిల్లా,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a2avmv0iv7qyk5vjhwya1rxlg156vsf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551884</id>
      <parentid>551851</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:14:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551884</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6360" sha1="qcrqro1yp7jw53m1l6ttlceur7agmcs" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;code&gt;{{p|fs150}}శ్రీ మల్లేశ్వర గ్రంథాలయము&lt;/p&gt;&lt;/code&gt;
{{Center|{{p|fs125}}జగన్నాధపురము, తాడేపల్లిగూడెము తాలూకా, నివేదిక&lt;/p&gt;}}

నానా
సుమారు ౨౫ సంవత్సరముల క్రిందట కీర్తిశేషులైన చిట్టాప్రగడ వెంకటసుబ్బారావుగారి చేతను, వారి మిత్రులు శ్రీ యుతులు చల్లా నరసింహముగారి చేతను స్టాపింపబడినది. ఇది వారియొక్క అధిపత్యమున దాదాపు ౫ సం॥లు సక్రముగా పని చేసి, దరిమిలాను సుబ్బారావు గారు కీర్తిశేషులగుటచే తగు ప్రోత్సాహము లేక నానాటికి క్షీణత నొందుచుండగా కొంత కాలమునకు ఈ గ్రామ యువకుల పూనిక పైని ఆది నూతనోత్తేజము నొంది తిరిగి సక్రమముగా నడపింపబడింది. కాని సదరు యువకుల యాజమాన్యముఁగూడ తగు ధన సహాయము లేమిచే మరల శిథిలావస్త నొందుచున్న సమయమున శ్రీయుతులు అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య గారి యాజమాన్యమున జరిగిన గ్రంథాలయ యాత్రలో ౧౯౩౫ సం॥ పిబ్రవరి ౧౨ వ తేదీని పునరుద్ధరింపబడి శ్రీ పంచాయితీ వారి యాజమాన్యమునకు ఒప్పగింపబడినది.


నాటినుండి నేటివరకు పంచాయితీవారి యాజమాన్యమున సక్రమముగా నడపబడుచున్నది. ఈ గ్రంథాలయమున ఇపుడు 3౫౦ పుస్తకములు కలవు. ఈ గ్రంథాలయము వారు ఆంధ్ర దైనిక పత్రికను తెప్పించుచున్నారు. ఇప్పుడు సరాసరి యీ గ్రంథాలయమునకు వచ్చి చదువుచున్న వారు దినమునకు ౧౮ మంది. ఇందలి పుస్తకములను ఇండ్లకు తీసికొని వెళ్ళి చదువుచున్న వారు సగటున 
దినమునకు ౮ గురు. ఈ సాలులో ఇంతవరకు 3 సభలయినవి. ఉపన్యాసములు ౧౩; ౧౯౩౬ లో పంచాయితీ వారి విరాళము 
రు.౫౦-౦-౦ లు. అందు పత్రికల ఖర్చు ౧౯-౧౨-౦. ఈ నడుమ పంచాయితీ బోర్డునకు వచ్చిన ఉత్తర్వుల ప్రకారము గవర్నమెంటు వారి అనుమతి లేనిదే పంచాయితీ వారు గ్రంథాలయమునకు విరాళమిచ్చుటకు వీలులేదు. ౧౯౩౬ లో పంచాయితీ వారి విరాళము 
రు ౫౦-౦-౦ లు ఆమోదించుటకు గవర్నమెంటు వారికి వ్రాసిరి. ఇంతవరకు ఉత్తరువులు రాలేదు. అందుచే తగినంత అభివృద్ధి చేయుటకు అవకాశము లేకపోయినది.


పంచాయితీ వారి విరాళముగాక గ్రామజనులలో సభ్యులుగ జేర్చుకొని చందాలను పోగుచేసి అభివృద్ధి చేయుటకు ప్రయత్నములు జరుగుచున్నవి.


ఈ గ్రంథాలయము యొక్క ప్రథమ వార్షికోత్సవము శ్రీయుత జటావల్లభుల పురుషోత్తము గారి అధ్యక్షతను ది ౨-౧-3౭ తేదీని అత్యంత జయప్రదముగా జరిగెను.


{{rule |6em }} 


ఆంధ్ర వాచస్పత్యము.
ఇందు రమారమీ 50,000 సంస్కృత పదములు, 30,000 తెనుఁగు పదములును, పర్యాయపదములతో
కలవు. మఱియు జాతీయములును. న్యాయములును, సంఖ్యావాచకములును, జ్యోతిష, వైద్య, వ్యాకరణ, ప్రకృతి
శాస్త్రీయపదములును గలవు. నెలకు 100 పుటలు చొ॥ అచ్చగుచున్నది.
— ముద్రణకు ముందు సహాయము చేయు వారి పద్ధతులు
నెం 1 సహాయకులు-
-
- 25 రూపాయలు ముందుగా చెల్లింపవలయును.
చందాదార్లు — అచ్చయిన అచ్చులుగల సంపుటమునకు గు5-0-0 ను, హల్లులలో
క, చ, ట వర్గములు బైండు సంపుటమునకు 500 లును ఇచ్చి రాబోవు భాగములకు 100
పుటలకు 1__0_0 చొ॥న 10 నెలల వఱకు దయచేసినచో వారికి మిగతా భాగము లుచితము.
నిఘంటువు ఖరీదు అచ్చు ముగిసిన పిదప రు 25-0-0 లు.
'5
కొట శ్యామలకామశాస్త్రి.
కరప, కాకినాడ తాలూకా, తూ॥ గో|| జిల్లా,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qcrqro1yp7jw53m1l6ttlceur7agmcs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551886</id>
      <parentid>551884</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:16:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <origin>551886</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6344" sha1="s86mrym7s7yfl0jl1k8pq8jqf3d2v2b" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}శ్రీ మల్లేశ్వర గ్రంథాలయము&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}జగన్నాధపురము, తాడేపల్లిగూడెము తాలూకా, నివేదిక&lt;/p&gt;}}
సుమారు ౨౫ సంవత్సరముల క్రిందట కీర్తిశేషులైన చిట్టాప్రగడ వెంకటసుబ్బారావుగారి చేతను, వారి మిత్రులు శ్రీ యుతులు చల్లా నరసింహముగారి చేతను స్టాపింపబడినది. ఇది వారియొక్క అధిపత్యమున దాదాపు ౫ సం॥లు సక్రముగా పని చేసి, దరిమిలాను సుబ్బారావు గారు కీర్తిశేషులగుటచే తగు ప్రోత్సాహము లేక నానాటికి క్షీణత నొందుచుండగా కొంత కాలమునకు ఈ గ్రామ యువకుల పూనిక పైని ఆది నూతనోత్తేజము నొంది తిరిగి సక్రమముగా నడపింపబడింది. కాని సదరు యువకుల యాజమాన్యముఁగూడ తగు ధన సహాయము లేమిచే మరల శిథిలావస్త నొందుచున్న సమయమున శ్రీయుతులు అయ్యంకి వెంకటరమణయ్య గారి యాజమాన్యమున జరిగిన గ్రంథాలయ యాత్రలో ౧౯౩౫ సం॥ పిబ్రవరి ౧౨ వ తేదీని పునరుద్ధరింపబడి శ్రీ పంచాయితీ వారి యాజమాన్యమునకు ఒప్పగింపబడినది.


నాటినుండి నేటివరకు పంచాయితీవారి యాజమాన్యమున సక్రమముగా నడపబడుచున్నది. ఈ గ్రంథాలయమున ఇపుడు 3౫౦ పుస్తకములు కలవు. ఈ గ్రంథాలయము వారు ఆంధ్ర దైనిక పత్రికను తెప్పించుచున్నారు. ఇప్పుడు సరాసరి యీ గ్రంథాలయమునకు వచ్చి చదువుచున్న వారు దినమునకు ౧౮ మంది. ఇందలి పుస్తకములను ఇండ్లకు తీసికొని వెళ్ళి చదువుచున్న వారు సగటున 
దినమునకు ౮ గురు. ఈ సాలులో ఇంతవరకు 3 సభలయినవి. ఉపన్యాసములు ౧౩; ౧౯౩౬ లో పంచాయితీ వారి విరాళము 
రు.౫౦-౦-౦ లు. అందు పత్రికల ఖర్చు ౧౯-౧౨-౦. ఈ నడుమ పంచాయితీ బోర్డునకు వచ్చిన ఉత్తర్వుల ప్రకారము గవర్నమెంటు వారి అనుమతి లేనిదే పంచాయితీ వారు గ్రంథాలయమునకు విరాళమిచ్చుటకు వీలులేదు. ౧౯౩౬ లో పంచాయితీ వారి విరాళము 
రు ౫౦-౦-౦ లు ఆమోదించుటకు గవర్నమెంటు వారికి వ్రాసిరి. ఇంతవరకు ఉత్తరువులు రాలేదు. అందుచే తగినంత అభివృద్ధి చేయుటకు అవకాశము లేకపోయినది.


పంచాయితీ వారి విరాళముగాక గ్రామజనులలో సభ్యులుగ జేర్చుకొని చందాలను పోగుచేసి అభివృద్ధి చేయుటకు ప్రయత్నములు జరుగుచున్నవి.


ఈ గ్రంథాలయము యొక్క ప్రథమ వార్షికోత్సవము శ్రీయుత జటావల్లభుల పురుషోత్తము గారి అధ్యక్షతను ది ౨-౧-3౭ తేదీని అత్యంత జయప్రదముగా జరిగెను.


{{rule |6em }} 


ఆంధ్ర వాచస్పత్యము.
ఇందు రమారమీ 50,000 సంస్కృత పదములు, 30,000 తెనుఁగు పదములును, పర్యాయపదములతో
కలవు. మఱియు జాతీయములును. న్యాయములును, సంఖ్యావాచకములును, జ్యోతిష, వైద్య, వ్యాకరణ, ప్రకృతి
శాస్త్రీయపదములును గలవు. నెలకు 100 పుటలు చొ॥ అచ్చగుచున్నది.
— ముద్రణకు ముందు సహాయము చేయు వారి పద్ధతులు
నెం 1 సహాయకులు-
-
- 25 రూపాయలు ముందుగా చెల్లింపవలయును.
చందాదార్లు — అచ్చయిన అచ్చులుగల సంపుటమునకు గు5-0-0 ను, హల్లులలో
క, చ, ట వర్గములు బైండు సంపుటమునకు 500 లును ఇచ్చి రాబోవు భాగములకు 100
పుటలకు 1__0_0 చొ॥న 10 నెలల వఱకు దయచేసినచో వారికి మిగతా భాగము లుచితము.
నిఘంటువు ఖరీదు అచ్చు ముగిసిన పిదప రు 25-0-0 లు.
'5
కొట శ్యామలకామశాస్త్రి.
కరప, కాకినాడ తాలూకా, తూ॥ గో|| జిల్లా,&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>s86mrym7s7yfl0jl1k8pq8jqf3d2v2b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/13</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211672</id>
    <revision>
      <id>551872</id>
      <timestamp>2026-04-07T08:36:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551872</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2165" sha1="3mggdwlvuo58xy6uepu9z3vj1tyrkcy" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}'''ప్రస్తావన'''&lt;/p&gt;
̺{{rule|1cm}}

ఆనందము జీవప్రవృత్తికి సహజావస్థ. భగవంతుఁడు సచ్చిదానందస్వరూపుఁడు. జీవజాలములు భగవత్సంపదయైన ఆనందప్రాప్తి కనంతమార్గములను జీవయాత్రను జేయుచున్నవి. జ్ఞానముగల మానవులు జీవయాత్రను ధర్మమార్గమునను జేయుచు ఆనందమును బొందుచున్నారు. అజ్ఞాను లధర్మమార్గముల నవలంబించుచు దుఃఖము ననుభవించుచున్నారు. మహానుభావులు విశ్వప్రవృత్తియందు సుఖప్రాప్తికిని, దుఃఖనివృత్తికిని ధర్మసాధనములను నిరూపించుచు మతాచార్యులై తాముతరించి లోకము నుద్ధరించుచున్నారు. మతాచార్యులు నిరూపించిన ధర్మసూత్రములు దేశకాలపాత్రముల కనురూపముగా పరివర్తనమును బొందుచు లోకకల్యాణమునకు సాధనంబు లగుచున్నవి. మతాచార్యుల నిర్యాణానంతరము వారిశిష్యప్రశిష్యులసంస్కారము లాదిధర్మములందు పరివర్తనమును గలుగఁజేయుచున్నవి. మతస్థాపకుల ధర్మసూత్రములకును మతస్థులస్రనర్తనమునకును గల విభేదవ్యత్యస్తములు మతముల వృద్ధిక్షయములకుఁ గారణంబు&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3mggdwlvuo58xy6uepu9z3vj1tyrkcy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/14</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211673</id>
    <revision>
      <id>551874</id>
      <timestamp>2026-04-07T08:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551874</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2341" sha1="ldbfbfj61slzl5cybn7ygq2rvn4h61h" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|6}}&lt;/noinclude&gt;లుగ నున్నవి. వ్యాస బుద్ధ శంకరాదులు ప్రతిపాదించిన ధర్మసూత్రములు కాలాంతరమునను బొందిన సంకుల రూపాంతరములు మతముల యస్థిరత్వమును విశదము చేయుచున్నవి.

'''బ్రహ్మజిజ్ఞాస'''

జిజ్ఞాస మానవచిత్తవృత్తికి సహజావస్థ. ప్రకృతి పరిణామములు జిజ్ఞాసకు సాధనంబు లయినవిధమును వేదార్థములు విశదము చేయుచున్నవి. మానవుఁడు ప్రకృతియందు పరమార్థమును సందర్శింపఁగల విధమును వేదమంత్రములు విశదము చేయుచున్నవి. ఋగ్వేదమునం దారంభమైన కర్మజిజ్ఞాస, ఉపనిషత్తులయందు బ్రహ్మజిజ్ఞాసయందు పరిణమించినది. జిజ్ఞాస కహంకార మాద్యంతముగ నున్నది. విశ్వమునందు 'నేను' 'ఇతర' పదార్థములకు నిరంతరము సంయోగసాహచర్య సంరంభములు ప్రవృత్తి
యందు సహజముగాఁ గలుగుచు జిజ్ఞాసకు సాధనంబులగుచున్నవి. అఖండమైన విశ్వమునకు ఖండమైన యహంకారము కర్తృత్వభోక్తృత్వాద్యవస్థలను గల్పించుకొనుచు జిజ్ఞాసకుఁ గారణం బగుచున్నది. వివిధమతములు, షడ్దర్శనములు, అష్టాంగయోగములు, నానా సాహిత్యములు, కళలు, పూజార్చనలు, యజ్ఞములు జిజ్ఞాసకు భావరూప పరిణామములుగ నున్నవి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ldbfbfj61slzl5cybn7ygq2rvn4h61h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/15</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211674</id>
    <revision>
      <id>551876</id>
      <timestamp>2026-04-07T08:51:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551876</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2446" sha1="df5nta7uklkteznx4cv2dzfs3vkod0r" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|7}}&lt;/noinclude&gt;అహంకారము భోగావరణమునందు పరిమితమై దఃఖమునకు మూలముగ నున్నది. కుబేరత్వము, కామ్యత్వము, సామ్రాజ్యత్వము, యోగీశ్వరత్వము భోగావరణమునందు నిరతిశయసుఖమునకు సాధనంబులు గాక ప్రతిబంధకములుగ నున్నవి. కర్మేంద్రియములు, జ్ఞానేంద్రియములు కలుగఁజేసెడిసుఖదుఃఖములకు అహంకారము మూలముగనున్నది. ఆహారనిద్రాభయసంగమాదులు గలుగఁజేసెడి సుఖము పశుప్రాయమై బుద్బుదప్రాయముగ నున్నది. దేహము, ప్రాణము, పశుపత్నీసుతాలయ సంపదలు నశించుచున్నవి. మహాభూతములు, గ్రహతారక నక్షత్రములు విలయమును బొందుచున్నవి. అస్థిరములైన పదార్థములు
శాశ్వతమైన సౌఖ్యమును సమకూర్పఁజాలవు. ప్రవృత్తిమార్గము సౌఖ్యదాయకముగ నున్నను సుస్థిరము గాకున్నది. యజ్ఞయాగాదికర్మములు, దానధర్మములు, ఫలప్రాప్తికి సాధనములైనను సుఖప్రాప్తికిని, దుఃఖ నివృత్తికిని సాధనములు గాకున్నవి. సుఖప్రాప్తికిని, దుఃఖనివృత్తికిని కర్మకలాపముతో నారంభమైనజిజ్ఞాస బ్రహ్మజిజ్ఞాసయందు పరిణతి నొందినది.

'''ధర్మజిజ్ఞాస'''

ఆత్మానాత్మజ్ఞానము జిజ్ఞాసకు ఫలము. అసత్పదార్థములు. సత్పదార్థమున కానందమును గలుగఁజేయఁ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>df5nta7uklkteznx4cv2dzfs3vkod0r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/16</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211675</id>
    <revision>
      <id>551877</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551877</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2727" sha1="ho8n9wgclesypascz7siy8m0vpd5h5y" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|8}}&lt;/noinclude&gt;జాలవు. నశ్వరములైనకర్మములు నశ్వరసౌఖ్యమునకు సాధనములుగాని శాశ్వతసౌఖ్యమునకుసాధనములుగాఁ జాలవు. కర్మజిజ్ఞాస ధర్మజిజ్ఞాసకును, ధర్మజిజ్ఞాస బ్రహ్మజిజ్ఞాసకును సాధనంబైనది. అగ్ని సూర్యేంద్రాదిదేవతారాధనమునం దారంభమైన దేవతార్చనము బ్రహ్మయజ్ఞముగను పరిణమించినది. స్వర్గకామ్యములు మోక్షరూపమును దాల్చినవి. క్రూరకర్మము లహింసారూపమును దాల్చినవి. ఇష్ట దేవతారాధనము తత్త్వవిచారణరూపమును బొందినది. సామాన్యులుకర్మకాండయందు మునిఁగితేలుచున్నను
'బ్రహ్మజ్ఞులు “సర్వం ఖల్విదం బ్రహ్మ&quot; &quot;తత్త్వమసి&quot; “అహం బ్రహ్మాస్మి&quot; ఇత్యాది మహాసిద్ధాంతముల విచారమునుజేయుచుండిరి. వ్యక్తమైన నియతకర్మములకును, అవ్యక్తమైన సిద్ధాంతములకును జీవయాత్రయం దనుసంధానము దుస్తరముగ నున్నది. ఆధిభౌతికలక్ష్యముగల కర్మలకును,
ఆధ్యాత్మికలక్ష్యముగల ఆత్మసందర్శమునకును ధర్మసూత్రము లనుసంధానసాధనంబులుగ నున్నవి. కర్మయోగమునకును జ్ఞానయోగమునకును ధర్మయోగానుసంధానము దుస్తరమగునపుడు ధర్మచ్యుతి గలిగి యధర్మము వర్ధిల్లుచున్నది. సంధిసమయములందు భగవంతుఁ డవతరించుచు ధర్మోద్ధరణమును జేయుచుండుచు. శ్రీకృష్ణపరమాత్ముఁడు కురుక్షేత్రమునందు సంశయాకులచిత్తుఁడైన పార్థున కీ&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ho8n9wgclesypascz7siy8m0vpd5h5y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/17</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211676</id>
    <revision>
      <id>551881</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:08:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551881</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2490" sha1="r6f8j0a7b8hzv9qonrt7ao6cklqv9dg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|9}}&lt;/noinclude&gt;ధర్మరహస్యమును విశదముచేసి సమ్మోహమును బోఁగొట్టి ధర్మయోగపరాయణుని జేసెను:
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
శ్లో. యదాయదాహి ధర్మస్య గ్లాని ర్భవతి భారత,
   అభ్యుత్థాన మర్మస్య తదాత్మానం సృజా మ్యహమ్.
&lt;/poem&gt;


ప్రపంచప్రవృత్తియందు కర్మస్వరూపమును, ధర్మస్వరూపమును, జ్ఞానస్వరూపమును వానియన్యోన్యసంబంధమును నిర్ణయించుట పండితులకుసహితము దుర్ఘటముగ నున్నది.
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
శ్లో. బహూనాం జన్మనా మన్తే జ్ఞానవాన్ మాం ప్రపద్య తే,
   వాసుదేవ స్సర్వ మితి స మహాత్మా సుదుర్లభః.
&lt;/poem&gt;


ఆర్తులు, అర్థకాములు, జిజ్ఞాసువులు, జ్ఞానులు వారివారి సంస్కారమున కనురూపముగను ధర్మారాధనమును జేయుచు ఫలమును బొందుచున్నారు. కామ్యకర్మోపాసకులు ఫలాపేక్షాపరాయణులై విశ్వమునంతను దర్పణమునందువలెను తమయందు ప్రతిబింబించుచున్న టులు వ్యామోహమును బొందుచు ఫలమును గోరుచున్నారు. విశ్వము దేశకాల పాత్రావరణములందు భేదభావములతో
నానారూపములందు ప్రతిబింబించుటచే వాసుదేవసందర్శనము దుర్లభమగుచున్నది. కర్మవ్యామోహము ప్రబలి ధర్మచ్యుతిగలుగునపుడు భగవంతు డవతరించి ధర్మాభ్యుదయమును జేయుచుండును. ప్రపంచమునందు ప్రవృత్తి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r6f8j0a7b8hzv9qonrt7ao6cklqv9dg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/18</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211677</id>
    <revision>
      <id>551885</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551885</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2635" sha1="d81tqj5fbhbfxdnxdu8l05z2u15ftth" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|10}}&lt;/noinclude&gt;మార్గమున కతివ్యాప్తి కలిగి ధర్మహాని గలుగునపుడు సంగ్రామములు, వ్యాధులు, ప్రళయములు ప్రబలుచు
నివృత్తిమార్గము ధర్మసంస్థాపనమునకు సాధనం బగుచున్నది. భోగాభిలాషయందు లగ్నమైనజీవయాత్ర త్యాగాభిలాషయందు పరిణమించుచున్నది. వేదయుగమునందు &quot;అగ్ని మీడే పురోహితమ్” “జ్యోతిష్టోమేన  స్వర్గకామో యజేత&quot; ఇత్యాది కామ్యప్రార్థనలతో నారంభమైన ఋక్కులు &quot;త్యాగేనైకేన అమృతత్వమానసుః&quot; ఇత్యాద్యుపనిషద్వాక్యములందు పరిణామమునుబొందుచున్నవి. జీవయాత్రయందు మానవులు విశ్వమంతయును తమకు బలిచేసికొనుచుభగవత్సేవనుజేయుట సామాన్యముగాని తాము విశ్వమునకు బలియగుచు భగవత్సేవనుజేయుట సామాన్యము గాదు. హిరణ్యకశిపు రావణ శిశుపాల కంస దుర్యోధనాదులు విశ్వబలిని వరించి లోకకంటకులై సంక్షోభమునకుఁగారకులై మహావ్యథ ననుభవించిరి. ధ్రువ ప్రహ్లాద జనక శుక బుద్ధ క్రీస్తు శంకరాదులు విశ్వమున కాత్మార్పణమును జేసి, లోకారాధ్యులై, శాంతిస్థాపకులై మోక్షానందము ననుభవించిరి. విశ్వభోక్తృత్వాభిలాష పరపీడనమునకు మూలమై బీభత్సస్వరూపములను దాల్చినది. పశుయజ్ఞములు, జీవబలులు, దేహపీడనములు, దురాచారములు, ప్రవృత్తి నివృత్తిమార్గములకు ధర్మానుసంధాన&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d81tqj5fbhbfxdnxdu8l05z2u15ftth</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/39</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211678</id>
    <revision>
      <id>551887</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:26:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551887</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2303" sha1="3lotimj0mruzz4snc8cisyl9cttwvss" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;{{c|31}}&lt;/noinclude&gt;మేళవించినవి. ఇటీవల నాంధ్రహృదయమునం దుదయించిన విజ్ఞానోపార్జనాభిలాష, బౌద్ధధర్మగ్రంథముల ప్రచురణమునకు వినియోగపడుచున్నది. ధమ్మపదమును శ్రీ రాజా వాసిరెడ్డి దుర్గాసదాశివేశ్వరప్రసాద బహద్దరుగారు మంచిపీఠికను విశేషాంశములను జేర్చి యాంధ్రమునందు బ్రచురించిరి. అంగలూరునందు దుగ్గిరాల బలరామకృష్ణయ్యగారు బుద్ధపురాణమునందు ధమ్మపదమునుజేర్చి ప్రచురించుచున్నారు. (శ్రీ:యుత కిళాంబి రంగాచార్యులుగారు రచియించిన ధమ్మపద మాంధ్రగ్రంథమాల నలంకరించుచున్నది వర్తమానపరివర్తనదశయందు ధమ్మపదమువంటి యుత్తమగ్రంథముల నెందఱు ప్రచురించినను ధర్మాభ్యుదయమున కతివ్యాప్తి గలుగదు. రంగాచార్యులగారికృతిని ప్రచురించుటయందు గలిగిన కాలయాపనమునకు చింతిలుచున్నాము. ఆంధ్రహృదయవికాసమునకును ఆంధ్రభాషాపరిశోధనలకును నత్యంతము ప్రయోజనకరమైన ధమ్మపదము నాంధ్రలోక మాదరించి శ్రీయుత రంగాచార్యులుగారి సత్ప్రయత్నమును సార్థకము చేయుదురు గాత !


{{rh|ప్రభవ శ్రావణ బ. తృతీయ సోమవారము||కా. నాగేశ్వర రావు.}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3lotimj0mruzz4snc8cisyl9cttwvss</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211679</id>
    <revision>
      <id>551888</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>551888</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="69" sha1="gcnka2zbs1jkap4ui9ityde6woijn1k" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;CC-0. Jangamwadi Math Collection. Digitized by eGangotri&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gcnka2zbs1jkap4ui9ityde6woijn1k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>551889</id>
      <parentid>551888</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>551889</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/41</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211680</id>
    <revision>
      <id>551890</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:28:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యం లేనిది */</comment>
      <origin>551890</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;0&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ayztjahdx3h8u5dx34xf7xa8j87pkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf/42</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211681</id>
    <revision>
      <id>551891</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:30:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551891</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="298" sha1="1vq4ktm415qq0fxlqj9u8bq7qc772mn" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Dharma_Padamu_(Telugu)_By_K._Rangacharya,_Andhra_Book_Series_8,_1927.pdf
|Page = 42
|bSize = 473
|cWidth = 419
|cHeight = 494
|oTop = 50
|oLeft = 30
|Location = center
|Description = 
}}


{{p|fs125|ac}}బుద్ధుఁడు - బుద్ధగయ&lt;/p&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1vq4ktm415qq0fxlqj9u8bq7qc772mn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.10, No.9 (1936).pdf/40</title>
    <ns>104</ns>
    <id>211682</id>
    <revision>
      <id>551893</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:39:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>551893</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6397" sha1="p8r3oey5it2a6xvz97bo1pgobbshupf" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs150}}రేపల్లె తాలూకా చతుర్థ గ్రంథాలయ మహాసభ&lt;/p&gt;}}
{{Center|{{p|fs125}}శ్రీయుత మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి గారి అధ్యక్షతను&lt;/p&gt;}}
{{Center|'''ది ౧౦-౧-౩౭ తేదీని ధూళిపూడి గ్రామములో అత్యుత్సాహ జనకముగా జరిగినది'''}}

ప్రార్థనానంతరము అధ్యక్షులవారు కుశద్వీపములో౪౦ లక్షల సంవత్సరముల క్రిందట చర్మములమీఁద వ్రాసిన పొత్తముల తోడి గ్రంథాలయములు వెలగీయుండుట. అప్పుడు విద్య ఎంతో అభివృద్ధిలో ఉండుట మొదలగు విషయములు అతి గంభీరముగాను విపులముగాను ముచ్చటించిరి. తదుపరి తాలూకా గ్రంథాలయ కార్యదర్శులు శ్రీయుత కాండూరి సీతారామయ్య, కస్తూరి కుటుంబ
రావుగార్లు తమ నివేదికను చదివిరి. ఇప్పటివరకు ఈ తాలూకాలో 3౪ గ్రంధాలయాలు ఏర్పడినట్లు నివేదికలో ఉదహరింపబడినది. శ్రీయుతు చావలి బాలసుందరము (జిల్లాబోర్డు సభ్యులు), నేతిశివయ్య. బి.ఏ., చావలి కోటేశ్వరావు, కస్తూరి కుటుంబరావు, యార్లగడ్డ శ్రీకృష్ణ చౌదరిగార్లు ఉపన్యసించిన పిదప ఈక్రింది తీర్మానములు ఆమోదింపబడెను.


౧. దేశభక్తుడును, త్యాగియును, గౌతమీ సత్యాగ్రహాశ్రమ స్థాపకుడునగు క్రీ.శే|॥ డాక్టరు. బ్రహ్మజ్యోస్యుల సుబ్రహ్మణ్యముగారి అకాల మరణమునకు ఈ సభవారు చింతిల్లుచు, వారికుటుంబమునకు సానుభూతిని తెలియజేయుచున్నారు.

౨. తాలూకా సంఘము వారి కోరిక పై తాలూకా లోని అన్ని గ్రంథాలయములకును ఆంధ్ర దినపత్రికను సం॥ ౧ కి రు ౧౮-౦-౦ ల తగ్గింపు రేటుకు ఇచ్చుట కంగీకరించిన శ్రీయుత విశ్వదాత దేశోద్ధారక కాశీనాధుని నాగేశ్వరావు పంతులు ఎమ్. ఎల్. ఏ. గారికి ఈ సభవారు వారి ఉదారతకు హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతను వెల్లడించు చున్నారు.

3. గ్రంథాలయములను రెజష్టరు చేయుటకు ప్రభుత్వమువారు నిర్ణయించిన రెజస్టరీఫీజు రు ౫౦-౦-౦ లను పూర్తిగా తగ్గించి, గ్రంథాలయోద్యమాభివృద్ధికి తోడ్పడవలయునని ఈ సభవారు ప్రభుత్వము వారిని కోరుచున్నారు.

౪. మహారాజశ్రీ వల్లూరి సూర్యనారాయణరావు పంతులుగారు వారి అంధ్రగీర్వాణ విద్యాపీఠము (కొవ్వూరు) తరఫున పుస్తక ప్రచురణ
నిధి నేర్పాటు చేసి, సంవత్సరమున కొక పుస్తకము నచ్పోత్తించి గ్రంథాలయముల కుచితముగ సొంతఖర్చులతో పంపుచున్నందులకు వారి ఉద్యమాభిమానమును ఈ సభవారు కొనియాడుచున్నారు.

౫. మహారాజశ్రీ గొఱ్ఱసాటి వేంకట సుబ్బయ్యగారు వారి గీతాభూమిక యను పుస్తకమును ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘము వారిద్వారా ఆంధ్రదేశములోని గ్రంథాలయములకు అన్నింటికీ ఉచితముగా ఇచ్చుట కంగీకరించినందులకు వారి భాషాభిమానమును ఈ సభవారు ప్రశంసించు చున్నారు.

౬. రాబోవు రేపల్లెతాలూకా గ్రంథాలయ మహాసభను మోర్తోటలో జరిపించుటకు ఆహ్వానింపగా ఆమోదించిరి.


అధ్యక్షులవారు తమ అంత్యోపన్యాసములో గ్రంథాలయోద్యమ ప్రాముఖ్యము, గ్రంథాలయములను నడపు విధులును, ఆంధ్రదేశములో గ్రంథాలయోద్యమవ్యాప్తి మొదలగు విషయములనుగూర్చి అతివిపులముగాను, అత్యంతాహ్లదకరము గాను చెప్పిరి. తాలూకా గ్రంథాలయ
కార్యదర్శిగారు ఆహ్వాన సంఘము వారికిని, సభవారికిని వందనము లర్పించుటతో సభ ముగిసెను.


{{rule |6em }}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>p8r3oey5it2a6xvz97bo1pgobbshupf</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>