వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 3 12140 554246 552751 2026-04-24T01:54:47Z Arjunaraoc 364 /* పట్టిక సమస్య */ కొత్త విభాగం 554246 wikitext text/x-wiki {{PAGENAME}} గారు, తెలుగు వికీసోర్స్ కు స్వాగతం! వికీసోర్స్ లో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు. *ఈ సముదాయములో మీ పని సజావుగా సాగుతుందని ఆశిస్తున్నాం. సహాయము కావాలిస్తే, ఇక్కడ [[సహాయము:Contents|సహాయ పేజీలు]] చూడండి.(ముఖ్యంగా [[సహాయం:గ్రంథాలను చేర్చటం|గ్రంథాలను చేర్చటం]] మరియు [[Wikisource:శైలి గైడు|వికీసోర్స్ యొక్క శైలి గైడు]] కొత్తవారికి ఉపయోగపడతాయి). ఈ సముదాయం గూర్చిన ప్రశ్నలను [[Wikisource:రచ్చబండ|రచ్చబండ]]లో అడగవచ్చు లేదా సముదాయానికి సంబంధించిన విషయాలను చర్చించవచ్చు. మీరు ఈ ప్రాజెక్టునకు సహాయం చెయ్యలానుకొంటే ఇక్కడ చేయవలసిన పనుల జాబితా [[Wikisource:సముదాయ పందిరి|సముదాయ పందిరి]]లో ఉన్నది. {{ #if: | | * తెలుగులో ఎలా రాయాలో తెలుసుకోవడానికి [[w:వికీపీడియా:తెలుగులో రచనలు చెయ్యడం|తెలుగులో రచనలు చెయ్యడం]] మరియు [[w:వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]] మరియు [[w:కీ బోర్డు|కీ బోర్డు]] చదవండి. * దిద్దుబాటు పెట్టె పై భాగంలో ని కలంతోసంతకం వున్న బొమ్మ పై నొక్కిన లేక నాలుగు టిల్డెలతో <nowiki>(~~~~)</nowiki> ఇలా సంతకం చేస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి. (ఇది చర్చా పేజీలకు మాత్రమే పరిమితం, చర్చ ఎవరు జరిపారో తెలియడానికి, వ్యాసాలలో చెయ్యరాదు.) * తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి మరియు ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [http://www.facebook.com/pages/%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80/319640018072022 తెవికీ సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి. * మీరు ఈ సైటు గురించి అభిప్రాయాలు [[వికీసోర్స్:అభిప్రాయాలు| ఇక్కడ]] వ్రాయండి }} తెలుగు వికీసోర్స్ లో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] &nbsp; [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 08:29, 28 ఏప్రిల్ 2013 (UTC)<!-- Template:Welcome --> == "ఆంధ్ర రచయితలు" కృషికి అభినందనలు == {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#dff2f3;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | [[Image:Copyedit Barnstar Hires.png|80px]] |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''అచ్చుదిద్దు పతకం''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | '''[[User:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]]''' గారికి, [[ ఆంధ్ర రచయితలు]] అచ్చుదిద్దడానికి చేసిన కృషికి ధన్యవాదాలు. |} --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 03:14, 1 మార్చి 2015 (UTC) == common.js, common.css ల సృష్టించుటకు నాకు అనుమతిలేదు. == మీ వ్యక్తిగత కోరికపై పేజీలు సృష్టించడానికి ప్రయత్నించాను. కాని నేను ఈ వికీలో సాధారణ సభ్యుడిగా వున్నందున అనుమతి లేదు. మీరు ఈ [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి/common.js]] నొక్కి పేజీ మార్పు చేయు నొక్కి సవరణ పాఠ్యపు పెట్టెలో నా [[వాడుకరి:Arjunaraoc/common.js]] పేజీలో వున్న పెట్టెలో సమాచారాన్ని నకలు చేసి అతికించి భద్రపరచండి. అలాగే [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి/common.css]] కి [[వాడుకరి:Arjunaraoc/common.css]] పెట్టెలో కనబడే సమాచారాన్ని నకలు చేసి అతికించి భద్రపరచండి. సందేహాలుంటే సంప్రదించండి.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:33, 2 మార్చి 2015 (UTC) == Translating the interface in your language, we need your help == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello శ్రీరామమూర్తి, thanks for working on this wiki in your language. [http://laxstrom.name/blag/2015/02/19/prioritizing-mediawikis-translation-strings/ We updated the list of priority translations] and I write you to let you know. The language used by this wiki (or by you in your preferences) needs [[translatewiki:Translating:Group_statistics|about 100 translations or less]] in the priority list. You're almost done! [[Image:Translatewiki.net logo.svg|frame|link=translatewiki:|{{int:translateinterface}}]] Please [[translatewiki:Special:MainPage|register on translatewiki.net]] if you didn't yet and then '''[[translatewiki:Special:Translate/core-0-mostused|help complete priority translations]]''' (make sure to select your language in the language selector). With a couple hours' work or less, you can make sure that nearly all visitors see the wiki interface fully translated. [[User:Nemo_bis|Nemo]] 14:07, 26 ఏప్రిల్ 2015 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Sandbox&oldid=12031713 --> ==ధన్యవాదములు == శ్రీరామ మూర్తి గారు ఎలా వ్రాస్తున్నారో తెలియదు గానీ ఒక్క అచ్చు తప్పుకూడ వ్రాస్తున్నారు. అందుకు ధన్యవాదములు. ''Aandhra deishamu videisha yaatrikulu.'' అన్న గ్రంధము మీరు వ్రాస్తే బాగుండును. అందులోని విషయము చాల బాగున్నది. [[వాడుకరి:Bhaskaranaidu|Bhaskaranaidu]] ([[వాడుకరి చర్చ:Bhaskaranaidu|చర్చ]]) 06:36, 8 అక్టోబరు 2015 (UTC) == క్షేమమా == మీరు క్షేమంగా ఉన్నారని భావిస్తున్నాము. ఈ కష్టకాలం (వరదలు) లో మీకు దైవ సహాయం అందాలని కోరుకొంటున్నాము.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 14:11, 4 డిసెంబరు 2015 (UTC) == వికీసోర్స్ బంగారు పతకం == {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#dff2f3;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | [[File:Wikisource Barnstar Gold Hires.png|80px]] |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''వికీసోర్స్ బంగారు పతకం''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | '''శ్రీరామమూర్తి''' గారికి, వికీసోర్స్ లో 4747 (దాదాపు మూడో వంతు )స్కాన్ పుస్తకాల పేజీలకు అత్యధిక నాణ్యతతో కూడిన పేజీలకూర్పుకై విశేష కృషికిధన్యవాదాలు----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 11:18, 21 మార్చి 2016 (UTC) |} ::శ్రీరామమూర్తి గారికి కృషికి ఇది వికీశైలిలో సరైన గుర్తింపు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]]రావు గారికి ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:25, 21 మార్చి 2016 (UTC) == "ప్రాణాయామము" కృషికి అభివందనాలు. == {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#dff2f3;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | [[Image:Copyedit Barnstar Hires.png|80px]] |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''అచ్చుదిద్దు పతకం''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | '''[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ''' గారికి, [[ ప్రాణాయామము]] అచ్చుదిద్దడానికి చేసిన కృషికి ధన్యవాదాలు. |} --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:33, 22 మార్చి 2016 (UTC) : మంచి పుస్తకాన్ని ప్రజలకు అందించిన శ్రీరామమూర్తిగారికి ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 10:50, 6 జూలై 2016 (UTC) == ముఖ్యమైన పుస్తకాలు == మీరు వికీసోర్స్ లో చేస్తున్న కృషి అనితర సాధ్యమైనది: ఇకముందు కూడా ఇదే విధానాన్ని కొనసాగిస్తారని భావిస్తాను: మీ విలువైన సమయాన్ని ఉపయోగిస్తున్నందుకు మరికొన్ని అతి ముఖ్యమైన పుస్తకాలను నాలుగుంటిని గుర్తించాను. మీరు సమయానుకూలంగా వీటిని టైపింగు చేయగలరు. మరోసారి ధన్యవాదాలు: #[[ఆధునిక రాజ్యాంగ సంస్థలు]] #[[ఆంధ్రుల చరిత్రము - ద్వితీయ భాగము]] #[[ఆంధ్రుల చరిత్రము - మూడవ భాగము]] #[[భారతీయ నాగరికతా విస్తరణము]]--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:22, 5 ఆగష్టు 2016 (UTC) : రెండు పుస్తకాలు పూర్తిచేసినందుకు ధన్యవాదాలు. [[బసవరాజు అప్పారావు గీతములు]] నేను సులభమైన పద్ధతిలో నేను చేస్తున్నాను. మీరు దయచేసి [[తెలుగు శాసనాలు]] పుస్తకాన్ని లిప్యంతరీకరణ చేయండి. మీ కృషి ప్రశంసనీయము. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 04:16, 17 అక్టోబరు 2016 (UTC) :: ఇది పూర్తయిన తర్వాత [[ఆండ్రూ కార్నెగీ (జీవితచరిత్ర)]] మీద పనిచేద్దాము. ఇవి రెండూ మంచి పుస్తకాలే.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 04:20, 17 అక్టోబరు 2016 (UTC) ::: ఆ తర్వాత [[బెంజమిను ఫ్రాంక్లిను జీవితచరిత్రము]] చాలా బాగున్నది. అది చేయవచ్చును. వీటి ముద్రణ, అక్షరాలు, ప్రాముఖ్యత, కాపీహక్కులు మొదలైనవి అన్నీ సక్రమంగా ఉన్నాయి. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 04:25, 17 అక్టోబరు 2016 (UTC) == కొన్ని పుటల తొలగింపుకు అభ్యర్థన == శ్రీ రామ్మూర్తి గారూ నమస్కారం. తెవికీ సోర్సు అభివృద్ధికి మీరు చేస్తున్న కృషికి అభినందనలు, ధన్యవాదాలు. ఇటీవల మీరు ఆంధ్ర పండిత భిషక్కుల భాషా భేషజం పుస్తకంలోని ముఖపత్ర, ప్రచురణ వివరాల పేజీలు ఓ 5 సృష్టించారు. మీరు మీ వంతు సహకారం అందించడానికి చేసిన ఈ కృషి వల్ల చిన్న సమస్య తలెత్తింది. నిజానికి దీన్ని నేను ఓసీఆర్ సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా చేద్దామని భావిస్తున్నాను. ఓ విధమైన స్క్రిప్టు ఉపయోగించి చేసేప్పుడు ఆ పుస్తకం పుటల్లో అన్నీ ఖాళీగా ఉంటేనే అన్నిటిని ఓసీఆర్ పాఠ్యంతో సృష్టిస్తూ పోతుంది. అందుకు ఇప్పుడు ఈ ఐదు పేజీలు అడ్డు వస్తున్నాయి. మీరు చేసిన చక్కని కృషి మరో మంచి పని కోసం తీసేయవలసి వస్తోందని చెప్పగానే వ్యక్తిగతంగా మీరు అంగీకరించడం సంతోషకరం. ఈ సమస్య మరోసారి తలెత్తకుండా నేను ఆ స్క్రిప్ట్ ద్వారా చేసేందుకు ఎక్కించే పుస్తకాల సూచక చర్చల్లో ఆ సంగతి సూచిస్తాను. ధన్యవాదాలు, క్షమాపణలతో --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:30, 12 ఆగష్టు 2016 (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=57VAEOP Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 22:25, 13 జనవరి 2017 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/57-VAEOP&oldid=16205400 --> <references group=survey /> == మీ సేవ అమూల్యం == [https://en.wikipedia.org/wiki/Goday_Narayana_Gajapathi_Rao Goday Narayana Gajapathi Rao] మన తెలుగు వికీసోర్స్ లోని [[రచయిత:గోడే నారాయణ గజపతి రావు]] గారి గురించిన ఆంగ్ల వికీ వ్యాసం. తెలుగులోనికి అనువాదం చేయమని మనవి.[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:48, 23 సెప్టెంబరు 2017 (UTC) == అభివందనాలు == [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి| శ్రీరామమూర్తిగారికి]], మీ సభ్యపేజీ చూసి, మీరు దిగ్విజయంగా 10000 పైగా పుటలు పాఠ్యము చేర్చారని తెలిసింది. ఇది బహుశా తెలుగు వికీలో రికార్డు అయివుంటుంది. ఈ కృషికి మీకు హృదయపూర్వక అభివందనాలు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:57, 13 మార్చి 2018 (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ot&edc=6&prjedc=ot6 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 18:37, 29 మార్చి 2018 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ot6&oldid=17881403 --> == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ot&edc=6&prjedc=ot6 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 01:34, 13 ఏప్రిల్ 2018 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ot6&oldid=17881403 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ot&edc=6&prjedc=ot6 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 00:44, 20 ఏప్రిల్ 2018 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ot6&oldid=17952438 --> == శీర్షిక శైలి == శీర్షిక శైలి లో మీరు <nowiki>{{center}}</nowiki> మరియు <nowiki>{{|p|fs200|ac}}</nowiki> రెండు వాడుతున్నారు. {{tl|p|ac}} వాడినపుడు శీర్షిక చివరగా <nowiki></p></nowiki> చేరిస్తే చాలు. ఉదాహరణ <nowiki>{{p|fs200|ac}}సమైక్య నవభారతనిర్మాత</p></nowiki>. ac వాడితే align center అనగా మధ్యలో చూపించమనే.గమనించగలరు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:29, 11 జూన్ 2018 (UTC) == పాఠ్యకరణ ప్రతిపాదన == మీకు వీలైతే [[సూచిక:Little Masters Sulabha Vyakaranamu.pdf]] పాఠ్యీకరణ చేయటానికి ప్రాధాన్యతనీయండి.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:22, 14 జూన్ 2018 (UTC) == కాలన్ మరియు విసర్గ== కాలన్ వచ్చినప్పుడు కాలన్ తోనే (:) పాఠ్యీకరించండి. విసర్గ(ః) వాడవద్దు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:34, 18 జూన్ 2018 (UTC) == అధ్యాయపు విరుపులు == రెండు హేష్ ల మధ్య వుండేది (ఉదా:##పదబంధం## ) అధ్యాయ విరుపుని చేయటకు వాడేది. అది అధ్యాయల విరుపులు చేసేటప్పుడు మాత్రమే చేరుస్తాము. నకలు చేసి అతికించునపుడు దీనిని వదిలివేయాలి. <nowiki><poem>..</poem></nowiki> వికీచిహ్నాలు లోనుండి కూడా చేర్చవచ్చు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:08, 19 జూన్ 2018 (UTC) == జగత్తు - జీవము పుస్తకం == [[రచయిత:వసంతరావు వేంకటరావు]] గారు రచించిన భౌతికశాస్త్రానికి చెందిన పుస్తకము [[జగత్తు - జీవము]] (1944) ఒకసారి చూడండి. [[సూచిక:Jagattu-Jiivamu.pdf]]--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:08, 30 జూన్ 2018 (UTC) == ఆంధ్రలోకోక్రిచంద్రిక ద్వారా తెలుగు సామెతలు == [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రిక]] (1868) పుస్తకాన్ని పుర్తిచేయాలని నేను, చదువరి గారు భావించాము. [[సూచిక:A Collection of Telugu Proverbs.pdf]] ఒకసారి చూడండి. దీనిద్వారా కొన్ని వేల తెలుగు సామెతలు, ఆంగ్ల అనువాదంతో బాటు అందుబాటులోకి వస్తాయి. మీరు ఆంగ్లభాగాన్ని వదలివేసి, లోపించిన తెలుగు సామెతను మాత్రమే టైపు చేసి ఎరుపుగానే ఉంచండి. మేము దోషాల్ని సరిచేసి, ఆంగ్లభాగాన్ని చూచి అచ్చుదిద్దుతాము. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:34, 8 జూలై 2018 (UTC) == ఇవి చూడండి == శ్రీరామ్మూర్తి గారూ, మీరు కాపీహక్కులు లేని రచయితలను గుర్తించేందుకు [[వికీసోర్స్:కాపీహక్కుల పరిధి దాటిన రచయితలు]] ఉపకరిస్తుంది. ధన్యవాదాలతో --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 05:16, 22 అక్టోబరు 2018 (UTC) == Sir need help finding Vyshya(komati) sandhyavanada vidhi == Sir, I am Srinivasulu Duddu living in Dubai. Currently i am follwoing Yajurveda Sandhyavandana vidhi. need help finding Vyshya(komati) sandhyavanada vidhi. This will be great help. Regards-Srinivasulu Duddu dsr_3@yahoo.com [[వాడుకరి:SriniDuddu|SriniDuddu]] ([[వాడుకరి చర్చ:SriniDuddu|చర్చ]]) 07:40, 4 డిసెంబరు 2018 (UTC) == బారిష్టరు పార్వతీశం == శ్రీరామమూర్తి గారూ, [[పుట:బారిష్టర్ పార్వతీశం.pdf/1]] నుంచి [[పుట:బారిష్టర్ పార్వతీశం.pdf/135]] వరకు మనం వేరే పుస్తకం ద్వారా టైపు చేసేశాం. ఇది మొదటి భాగం. మిగతా రెండు భాగాలు తర్వాత పేజీ నుంచి ప్రారంభమవుతాయి. నేను చేస్తున్నాను గమనించండి. [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] ([[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|చర్చ]]) 07:45, 8 మే 2019 (UTC) :మీరు చేస్తున్న పని వృధా అండీ. 1 నుంచి 135 పేజీల వరకు ఇదివరకే మనం చేసేశాం శ్రీరామమూర్తి గారూ. ఈ సందేశం అందుకున్నాక కూడా మీరు ఆ పేజీల పైన పని చేస్తుండటం చూశాను. [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] ([[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|చర్చ]]) 08:06, 8 మే 2019 (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 14:34, 9 సెప్టెంబరు 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act5)&oldid=19352874 --> == సరియైన స్వాగతం == సరియైన స్వాగతం చేర్చడానికి, <nowiki>{{Subst:స్వాగతం}}</nowiki> అని చేర్చాలి. సంతకం అప్రమేయంగా చేరుతుంది, మీరు మానవీయంగా అదనంగా చేర్చనవసరంలేదు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:27, 19 సెప్టెంబరు 2019 (UTC) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 19:14, 20 సెప్టెంబరు 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act5)&oldid=19395141 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 17:04, 4 అక్టోబరు 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act5)&oldid=19435548 --> == పాఠ్యీకరణ సలహా == [[సూచిక:Chellapilla Venkata Sastry 2016-08-13.pdf|కథలు-గాథలు]] ocr పాఠ్యం చేర్చారు, కాని చాలా దిద్దలేదు. అది ప్రయత్నించవచ్చు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:53, 18 అక్టోబరు 2019 (UTC) == టైపు చేయగల పుస్తకాలు == [[సూచిక:దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర.pdf]], [[సూచిక:మాటా మన్నన.pdf]] పుస్తకాలపని చేయవచ్చు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:35, 21 డిసెంబరు 2019 (UTC) :పై వి పూర్తి చేసినందులకు ధన్యవాదాలు. [[Index:ప్రపంచ చరిత్ర - మొదటి భాగము.pdf]], [[Index:నవ్వుల గని-మొదటి భాగము.pdf]] ప్రారంభించవచ్చు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:42, 14 జనవరి 2020 (UTC) ::*వికీసోర్స్ లో ప్రపంచ చరిత్ర కనిపించటంలో సాఫ్ట్వేర్ వలన దోషముంది, ఒక వారం రోజులో పరిష్కరించబడుతుందనుకుంటాను. వేచివుండండి. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:54, 15 జనవరి 2020 (UTC) ::* పరిష్కరించబడింది. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:36, 17 జనవరి 2020 (UTC) ధన్యవాదాలు శ్రీరామమూర్తి గారు. మీ సహృదయ స్వాగత వచనాలు పరమ సంతోషాన్ని కలిగించాయి. కృతజ్ఞతలు. == Indic Wikisource Proofreadthon == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello, As '''[[:m:COVID-19|COVID-19]]''' has forced the Wikimedia communities to stay at home and like many other affiliates, CIS-A2K has decided to suspend all offline activities till 15th September 2020 (or till further notice). I present to you for an online training session for future coming months. The CIS-A2K have conducted a [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] to enrich our Indian classic literature in digital format. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some classical literature your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Book list|event page book list]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community member, please spread the news to all social media channel, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 May 2020 00.01 to 10 May 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> '''[[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] 17:41, 17 ఏప్రిల్ 2020 (UTC)'''<br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' </div> </div> {{clear}} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlist&oldid=19991757 --> == Indic Wikisource Proofreadthon first prize== ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Result|Indic Wikisource Proofreadthon]] have been published.You won '''first''' place in this contest from your community. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc9tlU0d7ourgQU-Od7kgzy46djL_ojS12p5EopTHJUPrjCBQ/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest prize]] to your address. We assure that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying ( <code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' |} == Indic Wikisource Proofreadthon eGift Voucher == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:$1000 Amazon.com Giftcard.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, As per [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Result|Indic Wikisource Proofreadthon result]], we have sent eGiftVoucher via E-mail provided us by you. Congratulations !!! Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have redeemed the eGift Voucher. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you redeem the eGift Voucher. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Proofreadthon/GiftVoucher&oldid=20154554 --> # "I have redeemed the eGift Voucher. --[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 05:24, 14 జూన్ 2020 (UTC) == తెలుగువికీసోర్సులో మీ కృషికి అభివందనాలు. == {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#dff2f3;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | [[Image:Barnstar of Diligence.png|200px]] |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''సునిశితమైన పట్టుదల సేవాపతకం''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | '''[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ''' గారికి, [[తెలుగు వికీసోర్సు]] లో మీరు చేసిన కృషికి ధన్యవాదాలు. |} సుమారు 80కి పైగా పుస్తకాలలో 18,000 పేజీలను ఒకేచేతితో టైపింగ్ చేస్తూ (అతి తక్కువ దోషాలతో) చేర్చిన మీ అనితర సాధ్యమైన కృషికి మా అందరి తరపున మీకు ధన్యవాదాలు తెలియజేస్తూ. మీలాంటి మంచి హృదయం గలవ్యక్తి స్నేహితుడిగా లభించడం నా అదృష్టం.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:08, 6 సెప్టెంబరు 2020 (UTC) == Indic Wikisource Proofreadthon II 2020 == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello Proofreader, After successfull first [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] hosted and organised by CIS-A2K in May 2020, again we are planning to conduct one more [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Indic Wikisource Proofreadthon II]].I would request to you, please submit your opinion about the dates of contest and help us to fix the dates. Please vote for your choice below. {{Clickable button 2|Click here to Submit Your Vote|class=mw-ui-progressive|url=https://strawpoll.com/jf8p2sf79}} '''Last date of submit of your vote on 24th September 2020, 11:59 PM''' I really hope many Indic Wikisource proofreader will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-B&oldid=20459404 --> == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:54, 25 సెప్టెంబరు 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 --> </div> </div> {{clear}} == Indic Wikisource Proofreadthon II == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] [[File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 Poll result with Valid Vote.svg|frameless|right|125px|Valid Vote share]] Hello Proofreader, Thank you for participating at [https://strawpoll.com/jf8p2sf79/r Pool] for date selection. But Unfortunately out of 130 votes [[:File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - with Valid Vote.png|69 vote is invalid]] due to the below reason either the User ID was invalid or User contribution at Page: namespace less than 200. {| class="wikitable" ! Dates slot !! Valid Vote !! % |- | 1 Oct - 15 Oct 2020 || 26 || 34.21% |- | 16 Oct - 31 Oct 2020 || 8 || 10.53% |- | 1 Nov - 15 Nov 2020 || 30 || 39.47% |- | 16 Nov - 30 Nov 2020 || 12 || 15.79% |} After 61 valid votes counted, the majority vote sharing for 1st November to 15 November 2020. So we have decided to conduct the contest from '''1st November to 15 November 2020'''.<br/> '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. Before adding the books, please check the pagination order and other stuff are ok in all respect. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' This time we have decided to give the award up to 10 participants in each language group. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from '''01 November 2020 00.01 to 15 November 2020 23.59''' * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisource proofread will be present in this contest too. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K </div> </div> {{clear}} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-B&oldid=20459404 --> == Indic Wikisource Proofreadthon II == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] [[File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 Poll result with Valid Vote.svg|frameless|right|125px|Valid Vote share]] Hello Proofreader, Thank you for participating at [https://strawpoll.com/jf8p2sf79/r Pool] for date selection. But Unfortunately out of 130 votes [[:File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - with Valid Vote.png|69 vote is invalid]] due to the below reason either the User ID was invalid or User contribution at Page: namespace less than 200. {| class="wikitable" ! Dates slot !! Valid Vote !! % |- | 1 Oct - 15 Oct 2020 || 26 || 34.21% |- | 16 Oct - 31 Oct 2020 || 8 || 10.53% |- | 1 Nov - 15 Nov 2020 || 30 || 39.47% |- | 16 Nov - 30 Nov 2020 || 12 || 15.79% |} After 61 valid votes counted, the majority vote sharing for 1st November to 15 November 2020. So we have decided to conduct the contest from '''1st November to 15 November 2020'''.<br/> '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. Before adding the books, please check the pagination order and other stuff are ok in all respect. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' This time we have decided to give the award up to 10 participants in each language group. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from '''01 November 2020 00.01 to 15 November 2020 23.59''' * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisource proofread will be present in this contest too. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K </div> </div> {{clear}} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-B&oldid=20459404 --> == Indic Wikisource Proofreadthon II 2020 - Collect your book == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}}, Thank you and congratulation to you for your participation and support of our 1st Proofreadthon.The CIS-A2K has conducted again 2nd [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Online Indic Wikisource Proofreadthon 2020 II]] to enrich our Indian classic literature in digital format in this festive season. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some book your language. The book should not be available on any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline describes [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create Pagelist. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 Nov 2020 00.01 to 15 Nov 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistOct2020&oldid=20484797 --> == Thank you for your participation and support == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br/> Greetings!<br/> It has been 15 days since Indic Wikisource Proofreadthon 2020 online proofreading contest has started and all 12 communities have been performing extremely well. <br/> However, the 15 days contest comes to end on today, '''15 November 2020 at 11.59 PM IST'''. We thank you for your contribution tirelessly for the last 15 days and we wish you continue the same in future events!<br/> *See more stats at https://indic-wscontest.toolforge.org/contest/ Apart from this contest end date, we will declare the final result on '''20th November 2020'''. We are requesting you, please re-check your contribution once again. This extra-time will be for re-checking the whole contest for admin/reviewer. The contest admin/reviewer has a right revert any proofread/validation as per your language community standard. We accept and respect different language community and their different community proofreading standards. Each Indic Wikisource language community user (including admins or sysops) have the responsibility to maintain their quality of proofreading what they have set. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Proofreadthon_2020/All-Participants&oldid=20666529 --> == శ్రీరామాయణం == 403, 405 సవరించాను. ఆమోదించండి.--[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 23:04, 24 నవంబరు 2020 (UTC) ఆరణ్య కిష్కింధాకాండములు పూర్తిచేశాను. మీరు ఆమోదిస్తే ఆపని అయిపోతుంది.--[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 01:03, 26 నవంబరు 2020 (UTC) == Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Result|Indic Wikisource Proofreadthon 2020]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc4nhdeBCc3B7zkKEwx1ijVEp6CHdZ-On-UcfPqxbP1fDY8YA/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_2020/Result&oldid=20726203 --> I have filled up the form. - [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 05:23, 30 నవంబరు 2020 (UTC)" == మీరు అచ్చుదిద్దగల రచనలు == [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి]] గారు, [[తెలుగు భాషాచరిత్ర]], [[తెలుగు వాక్యం]] మీరు అచ్చుదిద్దగల మంచి రచనలు. తొలిగా [[తెలుగు వాక్యం]] చేయగలరా? అది చిన్నది, సమగ్రంగా వున్నది. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:27, 26 ఫిబ్రవరి 2021 (UTC) == ఓసిఆర్ వరుస విరుపులు == ఓసిఆర్ వరుస విరుపులు (line breaks) అలానే వుంచితే అచ్చును సరిచూసేవారికి సౌకర్యంగా వుంటుంది.ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 07:18, 26 ఫిబ్రవరి 2021 (UTC) :పదం వరుస చివరలో విరిగినప్పుడు మాత్రమే ఆ వరుసను తరువాతి వరుసతో కలపండి, లేకపోతే ఆ పదంలో ఖాళీ చేరుతుంది. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 23:11, 26 ఫిబ్రవరి 2021 (UTC) == వికీమీడియా ఫౌండేషన్ బోర్డ్ అఫ్ ట్రస్టీస్: కమ్యూనిటీ బోర్డు స్థానాల కోసం సంప్రదింపులు == వికీమీడియా ఫౌండేషన్ బోర్డ్ అఫ్ ట్రస్టీస్ వారు ఫిబ్రవరి 1 నుండి మర్చి 14 వరకు, [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats|కమ్యూనిటీ ద్వారా ఎన్నుకోబడే బోర్డు స్థానాల కోసం సంప్రదింపులు జరుపుతున్నారు]]. దీనికి కారణం; గత పది సంవత్సరాలలో వికీమీడియా ఫౌండేషన్, ప్రాజెక్టులు ఐదు రెట్లు పెరగగా, బోర్డ్ పనితీరు, ఏర్పాట్లు, ఏమి మారలేదు. ఇప్పుడు ఉన్న విధానాల ప్రకారం, బోర్డుకు తగినంత సామర్థ్యం, ప్రాతినిధ్యం లేవు. మామూలుగా జరిగే ఎన్నికలు, బహిర్ముఖులుగా ఉంటూ ఇంగ్లీష్ వికీపీడియా వంటి పెద్ద ప్రాజెక్టులు లేదా అమెరికా వంటి పాశ్చాత్య దేశాలు నుండి వచ్చేవారికి తోడ్పడుతున్నాయి. మిగిలిన వారికీ ఎన్ని శక్తిసామర్ధ్యాలు ఉన్నా తగినంత ప్రచారం లేనందు వలన వారికి ఓటు వేసే వారు తక్కువ మంది. ఉదాహరణకి, వికీమీడియా ఫౌండేషన్ పదిహేను సంవత్సరాల చరిత్రలో, భారత ఉపఖండం నుండి కేవలం ఒక్కళ్ళు మాత్రమే బోర్డు లో సేవలు అందించారు. వారు కూడా నిర్దిష్ట నైపుణ్యం కోసం నేరుగా నియమించబడ్డవారే గాని, ఎన్నుకోబడలేదు. రానున్న నెలలో, మొత్తం ఆరు కమ్యూనిటీ బోర్డు స్థానాల కోసం ఎన్నికలు జరగాల్సి ఉంది. ఇప్పుడు జరుగుతున్న సంప్రదింపుల ద్వారా బోర్డు వారు కమ్యూనిటీల నుండి వారి పద్ధతుల మీద అభిప్రాయం సేకరిస్తున్నారు. ఈ నిమిత్తం తెలుగు కమ్యూనిటీలో తో మాట్లాడేందుకు ఒక ఆన్లైన్ సమావేశం ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇది ఫిబ్రవరి 6 (శనివారం), 6:00 pm నుండి 7:30 pm వరకు జరుగుతుంది; పాల్గొనడానికి గూగుల్ మీట్ లింకు ఇది https://meet.google.com/oki-espq-kog. ఈ కార్యక్రమములో పాల్గొనవలసిందిగా మిమల్ని ఆహ్వానితున్నాను. [[User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 11:24, 1 మార్చి 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Telugu_volunteers&oldid=21164917 --> == తెలుగు వాక్యం అచ్చు దిద్దుటకు సూచనలు == అచ్చుకూర్పు బాగానే వుంది. ఒక సూచన: [https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F%3A%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%81_%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%82.pdf%2F40&type=revision&diff=345431&oldid=345402 ఉదాహరణలో] తెలిపినట్లు విభాగానికి fs150, ప్రత్యేకవరుసలోని ఉపవిభాగానికి fs125, పాఠ్యంలో వాలు పదాలు కనబడితే వాలు,బొద్దు కలిపి వాడాలి. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 13:32, 1 మార్చి 2021 (UTC) == Requests for comment-Proofreadthon == Dear friends,<br> I started a [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Indic Wikisource Proofreadthon|discussion and Request for comment here]]. Last year we conducted two Proofread-Edithon contest. Your feedback and comments are very much needed to set the future vision of Indic language Wikisource. Although, English might be a common language to discuss, feel free to write in your native language.<br> On behalf of Indic Wikisource Community<br> Jayanta Nath 13:47, 13 మార్చి 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21216976 --> == కవిజనాశ్రయము == [[కవిజనాశ్రయము]] ఒకసారి చూడండి; ఇది 10వ శతాబ్దపు తెలుగు రచన.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 17:42, 19 మార్చి 2021 (UTC) == Requests for comments : Indic wikisource community 2021 == (Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it)<br> Dear Wiki-librarian,<br> Coming two years CIS-A2K will focus on the Indic languages Wikisource project. To design the programs based on the needs of the community and volunteers, we invite your valuable suggestions/opinion and thoughts to [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Needs assessment 2021|Requests for comments]]. We would like to improve our working continuously taking into consideration the responses/feedback about the events conducted previously. We request you to go through the various sections in the RfC and respond. Your response will help us to decide to plan accordingly your needs.<br> Please write in detail, and avoid brief comments without explanations.<br> Jayanta Nath<br> On behalf<br> Centre for Internet & Society's Access to Knowledge Programme (CIS-A2K) <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21216976 --> == శతకవుల చరిత్ర == శతకకవుల చరిత్ర ఒక ముఖ్యమైన రచన; శతకాలు రచించిన కవులందరి జీవితచరిత్ర చాలా ముఖ్యమైనది. దీనిద్వారా చాలామంది కవుల గురించి అందరికీ తెలియజేయవచ్చును. లింకు: {{small scan link|Shathaka-Kavula-Charitramu.pdf}}. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 10:09, 1 మే 2021 (UTC) == చిన్న పుస్తకాలు == [[ప్రభుత్వము]] (1938) {{small scan link|Prabhutvamu.pdf}}, [[తెనుగు తోట]] (1913) {{small scan link|Tenugutota.pdf}} మరియు [[మనోశక్తి]] (1919) {{small scan link|Manooshakti.pdf}} పుస్తకాలను చూడండి. అక్షరాలు పెద్దవిగా స్పష్టంగా వున్నాయి. [[శ్రీ భద్రాచల రామదాసు చరిత్రము]] (1925) {{small scan link|Shrii-Bhadraachala-Raamadaasu-Charitramu.pdf}} ముఖ్యమైనది; కొన్ని సమస్యలున్నాయి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 18:52, 20 మే 2021 (UTC) == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:35, 23 జూలై 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 --> == కాశీమజిలీకథలు == మొదటి భాగము ఎక్కించాను. ప్రారంభిస్తారా?--[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 10:08, 29 జూలై 2021 (UTC) == వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడథాన్ - ఆగస్ట్ 2021 == [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] ప్రియమైన {{BASEPAGENAME}}, ఇండిక్ వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడింగ్ పోటీ -ప్రూఫ్ రీడథాన్ - ఆగస్ట్ 2021 గత సంవత్సరం పోటీలో పాల్గొని జయప్రదం చేసిన మీ అందరికీ అభినందనలు , అభివాదములు. ఆదేవిధముగా ఈ సంవత్సరం కూడా ఆన్లైన్ ఇండిక్ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021|వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడథాన్ - ఆగస్ట్ 2021]] ఏర్పాటు చేసి భారతీయ ప్రాచీన సాహిత్యాన్ని డిజిటైజ్ చేసే కార్యక్రమాన్ని ఈ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ సందర్భముగా సంపన్నం చేసేందుకు సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె సిద్ధమైంది '''పాల్గొనేందుకు మీరేంచేయాలి''' '''పుస్తకాల జాబితా :''' ప్రూఫ్ రీడింగ్ చేసేందుకు పుస్తకాల ఎంపిక చెయ్యాలి. తెలుగు భాషకు సంబంధించిన పుస్తకాలను ఎంపిక చేసి సహకరించ వలసినదిగా కోరుతున్నాము. మీరు ఎంపిక చేసిన పుస్తకాలు వేరే అంతర్జాల సైట్లలో యూనికోడ్ లో ప్రచురించబడి ఉండరాదు. అలాంటి పుస్తకాలను సేకరించి పోటీకి సంబందించిన [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|పుస్తకాల జాబితాలో]] చేర్చండి. ఇక్కడ ఇవ్వబడిన కాపీ హక్కుల నియమాలను పాటించాలి. సేకరించిన పుస్తకాల పుటలను పరిశీలించి పేజిలిస్ట్ [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]].ను తయారు చేయాలి '''పాల్గొన దలచినవారు :''' [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants|పాల్గొనేవారు ఈ విభాగంలో తమ సంతకాన్ని నమోదు చేసుకోవాలి]] '''సమీక్షకులు :''' ప్రూఫ్ రీడింగ్ చేసేవారు కూడా సమీక్షకులుగా [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants#Administrator/Reviewer|లేదా నిర్వాహకులు గా కూడా వ్యవహరించవచ్చు]]. అలాంటివారు ఇక్కడ నమోదు చేసుకోండి. మన వికిసోర్స్ సమూహ సభ్యులందరూ తమకు అందుబాటులో ఉన్న సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా ప్రూఫ్ రీడథాన్ కు తగినంత ప్రచారము కలిగించ వలసినదిగా కోరుతున్నాను. '''బహుమతులు :''' సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె కొన్ని బహుమతులు ఇవ్వడానికి ఏర్పాటు చేసింది.అచ్చుదిద్దబడిన , [https://indic-wscontest.toolforge.org/ ఆమోదింప బడిన పుటల వివరాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు]. '''సమయము :''' ప్రూఫ్ రీడథాన్ భారతీయ కాలమానం ప్రకారం ఆగస్ట్ 15 , 2021 , 00.01 గంటల నుండి ఆగస్ట్ 31 , 2021, 23.59 గంటల వరకు నిర్వహించ బడుతుంది. '''నియమాలు, మార్గదర్శక సూత్రాలు :''' సాధారణ నియమాలు , మార్గదర్శక సూత్రాలను ఇక్కడ చూడండి. '''గణనము :''' పాయింట్ల గణనకు సంబందించిన వివరాలు ఇక్కడ చూడండి లాక్ డౌన్ పరిస్థితులలో ఇంటివద్దనే ఉంటున్న వికిసోర్స్ సంపాదకులు విరివిగా పాల్గొని జయప్రదం చేస్తారని ఆశిస్తున్నాను. అభినందనలతో <br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> వికిసోర్స్ కార్యక్రమ అధికారి , సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21811116 --> == Indic Wikisource Proofreadthon August 2021 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Result|Indic Wikisource Proofreadthon August 2021]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfohOv0mI4AijwPre73IyEC9hZ3-GWibfxj4Zo9gK6hW6siWg/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' 16:55, 22 సెప్టెంబరు 2021 (UTC)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} I have filled up the form. - --[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 01:26, 23 సెప్టెంబరు 2021 (UTC) == వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడథాన్ - మార్చి 2022 == [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] ప్రియమైన {{BASEPAGENAME}}, ఇండిక్ వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడింగ్ పోటీ -ప్రూఫ్ రీడథాన్ - ఆగస్ట్ 2021 గత సంవత్సరం పోటీలో పాల్గొని జయప్రదం చేసిన మీ అందరికీ అభినందనలు , అభివాదములు. ఆదేవిధముగా ఈ సంవత్సరం కూడా ఆన్లైన్ ఇండిక్ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడథాన్ - మార్చి 2022]] ఏర్పాటు చేసి భారతీయ ప్రాచీన సాహిత్యాన్ని డిజిటైజ్ చేసే కార్యక్రమాన్ని ఈ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ సందర్భముగా సంపన్నం చేసేందుకు సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె సిద్ధమైంది '''పాల్గొనేందుకు మీరేంచేయాలి''' '''పుస్తకాల జాబితా :''' ప్రూఫ్ రీడింగ్ చేసేందుకు పుస్తకాల ఎంపిక చెయ్యాలి. తెలుగు భాషకు సంబంధించిన పుస్తకాలను ఎంపిక చేసి సహకరించ వలసినదిగా కోరుతున్నాము. మీరు ఎంపిక చేసిన పుస్తకాలు వేరే అంతర్జాల సైట్లలో యూనికోడ్ లో ప్రచురించబడి ఉండరాదు. అలాంటి పుస్తకాలను సేకరించి పోటీకి సంబందించిన [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Book list|పుస్తకాల జాబితాలో]] చేర్చండి. ఇక్కడ ఇవ్వబడిన కాపీ హక్కుల నియమాలను పాటించాలి. సేకరించిన పుస్తకాల పుటలను పరిశీలించి పేజిలిస్ట్ [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]].ను తయారు చేయాలి '''పాల్గొన దలచినవారు :''' [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants|పాల్గొనేవారు ఈ విభాగంలో తమ సంతకాన్ని నమోదు చేసుకోవాలి]] '''సమీక్షకులు :''' ప్రూఫ్ రీడింగ్ చేసేవారు కూడా సమీక్షకులుగా [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants#Administrator/Reviewer|లేదా నిర్వాహకులు గా కూడా వ్యవహరించవచ్చు]]. అలాంటివారు ఇక్కడ నమోదు చేసుకోండి. మన వికిసోర్స్ సమూహ సభ్యులందరూ తమకు అందుబాటులో ఉన్న సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా ప్రూఫ్ రీడథాన్ కు తగినంత ప్రచారము కలిగించ వలసినదిగా కోరుతున్నాను. '''బహుమతులు :''' సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె కొన్ని బహుమతులు ఇవ్వడానికి ఏర్పాటు చేసింది.అచ్చుదిద్దబడిన , [https://indic-wscontest.toolforge.org/ ఆమోదింప బడిన పుటల వివరాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు]. '''సమయము :''' ప్రూఫ్ రీడథాన్ భారతీయ కాలమానం ప్రకారం మార్చి 01 , 2022 , 00.01 గంటల నుండి మార్చి 16 , 2022, 23.59 గంటల వరకు నిర్వహించ బడుతుంది. '''నియమాలు, మార్గదర్శక సూత్రాలు :''' సాధారణ నియమాలు , మార్గదర్శక సూత్రాలను ఇక్కడ చూడండి. '''గణనము :''' పాయింట్ల గణనకు సంబందించిన వివరాలు ఇక్కడ చూడండి లాక్ డౌన్ పరిస్థితులలో ఇంటివద్దనే ఉంటున్న వికిసోర్స్ సంపాదకులు విరివిగా పాల్గొని జయప్రదం చేస్తారని ఆశిస్తున్నాను. అభినందనలతో <br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] 18:17, 10 ఫిబ్రవరి 2022 (UTC)<br/> వికిసోర్స్ కార్యక్రమ అధికారి , సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21811116 --> == Indic Wikisource Proofread-a-thon March 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Result|Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSda3LJ6gPu3z2WGbntM6yRcYLfiAMzBG8J7OTz720OeXj_tYw/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' 05:59, 18 మార్చి 2022 (UTC)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015638 --> "I have filled up the form. -శ్రీరామమూర్తి" == Feedback - Indic Wikisource Proofread-thon March 2022 == Dear {{BASEPAGENAME}}, Thanks for participating in the Indic Wikisource Proofread-thon March 2022. Please share your experience, obstacles and give your feedback in this below form about the same for improvements in future. {{Clickable button 2|Google form for Your Feedback- Ckick here|class=mw-ui-progressive|url=https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7Py3iprZ8XmMAMXlEHiQy7GrSCvmfPPELIPB42XK240Q7qg/viewform}} Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' 06:19, 18 మార్చి 2022 (UTC)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015679 --> == సంపూర్ణ నీతిచంద్రిక, ద్వితీయ భాగము == 'సంపూర్ణ నీతిచంద్రిక' ప్రధమ భాగము పాఠ్యీకరణ సమాప్తం అవ్వడంతో, ద్వితీయభాగము మొదలుపెడదామని ప్రయత్నించాను. కానీ సరైన హక్కులు లేకపోవడంతో ఆ పేజీ లో ( [[సూచిక:Sampurna Neeti Chandrika Part2.pdf]]) లోపం జరిగింది. దానిని దయచేసి సరిచేయగలరు.--[[వాడుకరి:Sreekanth.Jayanti|Sreekanth.Jayanti]] ([[వాడుకరి చర్చ:Sreekanth.Jayanti|చర్చ]]) 12:23, 24 ఆగస్టు 2022 (UTC) == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translate it'' [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br> Thank you and congratulation to you for your participation and support last year. The CIS-A2K has been conducted again this year [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Online Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] to enrich our Indian classic literature in digital format. <u>'''WHAT DO YOU NEED'''</u> * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available on any third-party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants|Participants]] section if you wish to participate in this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 14 November 2022 00.01 to 30 Novemeber 2022 23.59 (IST) * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]- 9 November 2022 (UTC)<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21811116 --> == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Result|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea6Doc3sVwu9J60floO0hOCTRvOlwgDAjhxZqX-g4oKzavOA/viewform?usp=sf_link Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_proofread-a-thon_November_2022/Result&oldid=24166580 --> == Indic Wikisource Proofread-a-thon April 2023 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023/Result|Indic Wikisource Proofreadthon April 2023]] have been published. You have stood '''first''' in this contest. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeESP_oyaAV628D8RJngqkfJF4O63inoOFb05rORzjUsbAUxQ/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. '''There will be a delay in sending the prizes until further notice due to regulatory concerns and ongoing organizational challenges. Because it is difficult to commit at this time, the community will have to wait until further notice. When the situation improves, I will get back to you right away.''' Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 30 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} "I have filled up the form. --[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 15:37, 17 మే 2023 (UTC)' "సూచిక:పద్మపురాణము (మడికి సింగన).pdf" చేర్చాను. చూడండి. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 18:52, 20 జూన్ 2023 (UTC) బ్రహ్మోత్తరఖండం కూడా ఎక్కించాను. ఇది స్కాందపురాణాంతర్గతము. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 19:29, 20 జూన్ 2023 (UTC) == తెవికీ 20వ వార్షికోత్సవం స్కాలర్‌షిప్ దరఖాస్తులకు ఆహ్వానం == నమస్కారం, [https://te.wikipedia.org/wiki/తెలుగు_వికీపీడియా | తెలుగు వికీపీడియా] 20వ ఏట అడుగు పెట్టిన సందర్భంగా 2024, జనవరి 26 నుండి 28 వరకు [https://te.wikipedia.org/wiki/విశాఖపట్నం | విశాఖపట్నం] వేదికగా [https://te.wikipedia.org/wiki/వికీపీడియా:తెవికీ_20_వ_వార్షికోత్సవం |20వ వార్షికోత్సవం] జరపాలని సముదాయం నిశ్చయించింది. తెవికీ 20వ వార్షికోత్సవ ఉపకారవేతనం కోసం [https://te.wikipedia.org/wiki/వికీపీడియా:తెవికీ_20_వ_వార్షికోత్సవం/స్కాలర్‌షిప్స్ |తెవికీ 20 వ వార్షికోత్సవం/స్కాలర్‌షిప్స్] పేజీలో దరఖాస్తు ఫారానికి లింకు ఇచ్చాము. డిసెంబరు 21, 2023 దాకా ఈ దరఖాస్తు ఫారం అందుబాటులో ఉంటుంది. ఈ లోపు మీ దరఖాస్తులు సమర్పించగలరు. ధన్యవాదాలు.-- <font color="green" face="Segoe Script" size="4"><b> [[User:Pranayraj1985|Pranayraj Vangari]] </b></font>^{<font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|talk]]) &#124;[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]])</font>} 05:36, 13 డిసెంబరు 2023 (UTC) (సభ్యుడు, తెవికీ 20వ వార్షికోత్సవ కమ్యూనికేషన్స్ కమిటీ) == ఇది చూడండి == https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%95:Mana_Telugu_by_Bhamidipati_Kameswararao.pdf [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:51, 18 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC) https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%95:Nannayabhattaraka_Charitramu_Kasibhatla_Brahmayya_1901.pdf https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%95:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf * [[సూచిక:Bharatiya Chitrakala (Telugu) By T.Rama Rao, 1930.pdf]] * https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%B9_%E0%B0%86%E0%B0%82%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%B0_%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%9C%E0%B1%8D%E0%B0%9E%E0%B0%BE%E0%B0%A8_%E0%B0%95%E0%B1%8B%E0%B0%B6%E0%B0%AE%E0%B1%81/%E0%B0%B0%E0%B1%86%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B5_%E0%B0%B8%E0%B0%82%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F%E0%B0%AE%E0%B1%81 == సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ == నమస్కారం! సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ప్రారంభం అయింది... దయచేసి మీ తోడ్పాటును అందించగలరు. ప్రాజెక్టు పేజీ లింకు - https://w.wiki/DxeF [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 06:46, 1 మే 2025 (UTC) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) on 18:30, 11 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == పట్టిక సమస్య == [[పుట:Sarada Lekhalu Vol 1.pdf/228]] లో పట్టిక సరిదిద్దాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:54, 24 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) pj1frkamt90nj14ygsy0fvanyufttue 554249 554246 2026-04-24T02:06:47Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* పట్టిక సమస్య */ 554249 wikitext text/x-wiki {{PAGENAME}} గారు, తెలుగు వికీసోర్స్ కు స్వాగతం! వికీసోర్స్ లో సభ్యులైనందుకు అభినందనలు. *ఈ సముదాయములో మీ పని సజావుగా సాగుతుందని ఆశిస్తున్నాం. సహాయము కావాలిస్తే, ఇక్కడ [[సహాయము:Contents|సహాయ పేజీలు]] చూడండి.(ముఖ్యంగా [[సహాయం:గ్రంథాలను చేర్చటం|గ్రంథాలను చేర్చటం]] మరియు [[Wikisource:శైలి గైడు|వికీసోర్స్ యొక్క శైలి గైడు]] కొత్తవారికి ఉపయోగపడతాయి). ఈ సముదాయం గూర్చిన ప్రశ్నలను [[Wikisource:రచ్చబండ|రచ్చబండ]]లో అడగవచ్చు లేదా సముదాయానికి సంబంధించిన విషయాలను చర్చించవచ్చు. మీరు ఈ ప్రాజెక్టునకు సహాయం చెయ్యలానుకొంటే ఇక్కడ చేయవలసిన పనుల జాబితా [[Wikisource:సముదాయ పందిరి|సముదాయ పందిరి]]లో ఉన్నది. {{ #if: | | * తెలుగులో ఎలా రాయాలో తెలుసుకోవడానికి [[w:వికీపీడియా:తెలుగులో రచనలు చెయ్యడం|తెలుగులో రచనలు చెయ్యడం]] మరియు [[w:వికీపీడియా:టైపింగు సహాయం|టైపింగు సహాయం]] మరియు [[w:కీ బోర్డు|కీ బోర్డు]] చదవండి. * దిద్దుబాటు పెట్టె పై భాగంలో ని కలంతోసంతకం వున్న బొమ్మ పై నొక్కిన లేక నాలుగు టిల్డెలతో <nowiki>(~~~~)</nowiki> ఇలా సంతకం చేస్తే మీ పేరు, తేదీ, టైము ముద్రితమౌతాయి. (ఇది చర్చా పేజీలకు మాత్రమే పరిమితం, చర్చ ఎవరు జరిపారో తెలియడానికి, వ్యాసాలలో చెయ్యరాదు.) * తెలుగు వికీ సభ్యులు అభిప్రాయాలు పంచుకొనే [http://groups.google.com/group/teluguwiki తెవికీ గూగుల్ గుంపు]లో చేరండి మరియు ఫేస్బుక్ వాడేవారైతే [http://www.facebook.com/pages/%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%95%E0%B1%80/319640018072022 తెవికీ సముదాయ పేజీ] ఇష్టపడండి. * మీరు ఈ సైటు గురించి అభిప్రాయాలు [[వికీసోర్స్:అభిప్రాయాలు| ఇక్కడ]] వ్రాయండి }} తెలుగు వికీసోర్స్ లో మళ్ళీ మళ్ళీ కలుద్దాం. [[బొమ్మ:Smile icon.png|25px]] &nbsp; [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 08:29, 28 ఏప్రిల్ 2013 (UTC)<!-- Template:Welcome --> == "ఆంధ్ర రచయితలు" కృషికి అభినందనలు == {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#dff2f3;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | [[Image:Copyedit Barnstar Hires.png|80px]] |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''అచ్చుదిద్దు పతకం''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | '''[[User:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]]''' గారికి, [[ ఆంధ్ర రచయితలు]] అచ్చుదిద్దడానికి చేసిన కృషికి ధన్యవాదాలు. |} --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 03:14, 1 మార్చి 2015 (UTC) == common.js, common.css ల సృష్టించుటకు నాకు అనుమతిలేదు. == మీ వ్యక్తిగత కోరికపై పేజీలు సృష్టించడానికి ప్రయత్నించాను. కాని నేను ఈ వికీలో సాధారణ సభ్యుడిగా వున్నందున అనుమతి లేదు. మీరు ఈ [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి/common.js]] నొక్కి పేజీ మార్పు చేయు నొక్కి సవరణ పాఠ్యపు పెట్టెలో నా [[వాడుకరి:Arjunaraoc/common.js]] పేజీలో వున్న పెట్టెలో సమాచారాన్ని నకలు చేసి అతికించి భద్రపరచండి. అలాగే [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి/common.css]] కి [[వాడుకరి:Arjunaraoc/common.css]] పెట్టెలో కనబడే సమాచారాన్ని నకలు చేసి అతికించి భద్రపరచండి. సందేహాలుంటే సంప్రదించండి.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:33, 2 మార్చి 2015 (UTC) == Translating the interface in your language, we need your help == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello శ్రీరామమూర్తి, thanks for working on this wiki in your language. [http://laxstrom.name/blag/2015/02/19/prioritizing-mediawikis-translation-strings/ We updated the list of priority translations] and I write you to let you know. The language used by this wiki (or by you in your preferences) needs [[translatewiki:Translating:Group_statistics|about 100 translations or less]] in the priority list. You're almost done! [[Image:Translatewiki.net logo.svg|frame|link=translatewiki:|{{int:translateinterface}}]] Please [[translatewiki:Special:MainPage|register on translatewiki.net]] if you didn't yet and then '''[[translatewiki:Special:Translate/core-0-mostused|help complete priority translations]]''' (make sure to select your language in the language selector). With a couple hours' work or less, you can make sure that nearly all visitors see the wiki interface fully translated. [[User:Nemo_bis|Nemo]] 14:07, 26 ఏప్రిల్ 2015 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Sandbox&oldid=12031713 --> ==ధన్యవాదములు == శ్రీరామ మూర్తి గారు ఎలా వ్రాస్తున్నారో తెలియదు గానీ ఒక్క అచ్చు తప్పుకూడ వ్రాస్తున్నారు. అందుకు ధన్యవాదములు. ''Aandhra deishamu videisha yaatrikulu.'' అన్న గ్రంధము మీరు వ్రాస్తే బాగుండును. అందులోని విషయము చాల బాగున్నది. [[వాడుకరి:Bhaskaranaidu|Bhaskaranaidu]] ([[వాడుకరి చర్చ:Bhaskaranaidu|చర్చ]]) 06:36, 8 అక్టోబరు 2015 (UTC) == క్షేమమా == మీరు క్షేమంగా ఉన్నారని భావిస్తున్నాము. ఈ కష్టకాలం (వరదలు) లో మీకు దైవ సహాయం అందాలని కోరుకొంటున్నాము.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 14:11, 4 డిసెంబరు 2015 (UTC) == వికీసోర్స్ బంగారు పతకం == {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#dff2f3;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | [[File:Wikisource Barnstar Gold Hires.png|80px]] |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''వికీసోర్స్ బంగారు పతకం''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | '''శ్రీరామమూర్తి''' గారికి, వికీసోర్స్ లో 4747 (దాదాపు మూడో వంతు )స్కాన్ పుస్తకాల పేజీలకు అత్యధిక నాణ్యతతో కూడిన పేజీలకూర్పుకై విశేష కృషికిధన్యవాదాలు----[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 11:18, 21 మార్చి 2016 (UTC) |} ::శ్రీరామమూర్తి గారికి కృషికి ఇది వికీశైలిలో సరైన గుర్తింపు. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]]రావు గారికి ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:25, 21 మార్చి 2016 (UTC) == "ప్రాణాయామము" కృషికి అభివందనాలు. == {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#dff2f3;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | [[Image:Copyedit Barnstar Hires.png|80px]] |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''అచ్చుదిద్దు పతకం''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | '''[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ''' గారికి, [[ ప్రాణాయామము]] అచ్చుదిద్దడానికి చేసిన కృషికి ధన్యవాదాలు. |} --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:33, 22 మార్చి 2016 (UTC) : మంచి పుస్తకాన్ని ప్రజలకు అందించిన శ్రీరామమూర్తిగారికి ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 10:50, 6 జూలై 2016 (UTC) == ముఖ్యమైన పుస్తకాలు == మీరు వికీసోర్స్ లో చేస్తున్న కృషి అనితర సాధ్యమైనది: ఇకముందు కూడా ఇదే విధానాన్ని కొనసాగిస్తారని భావిస్తాను: మీ విలువైన సమయాన్ని ఉపయోగిస్తున్నందుకు మరికొన్ని అతి ముఖ్యమైన పుస్తకాలను నాలుగుంటిని గుర్తించాను. మీరు సమయానుకూలంగా వీటిని టైపింగు చేయగలరు. మరోసారి ధన్యవాదాలు: #[[ఆధునిక రాజ్యాంగ సంస్థలు]] #[[ఆంధ్రుల చరిత్రము - ద్వితీయ భాగము]] #[[ఆంధ్రుల చరిత్రము - మూడవ భాగము]] #[[భారతీయ నాగరికతా విస్తరణము]]--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 13:22, 5 ఆగష్టు 2016 (UTC) : రెండు పుస్తకాలు పూర్తిచేసినందుకు ధన్యవాదాలు. [[బసవరాజు అప్పారావు గీతములు]] నేను సులభమైన పద్ధతిలో నేను చేస్తున్నాను. మీరు దయచేసి [[తెలుగు శాసనాలు]] పుస్తకాన్ని లిప్యంతరీకరణ చేయండి. మీ కృషి ప్రశంసనీయము. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 04:16, 17 అక్టోబరు 2016 (UTC) :: ఇది పూర్తయిన తర్వాత [[ఆండ్రూ కార్నెగీ (జీవితచరిత్ర)]] మీద పనిచేద్దాము. ఇవి రెండూ మంచి పుస్తకాలే.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 04:20, 17 అక్టోబరు 2016 (UTC) ::: ఆ తర్వాత [[బెంజమిను ఫ్రాంక్లిను జీవితచరిత్రము]] చాలా బాగున్నది. అది చేయవచ్చును. వీటి ముద్రణ, అక్షరాలు, ప్రాముఖ్యత, కాపీహక్కులు మొదలైనవి అన్నీ సక్రమంగా ఉన్నాయి. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 04:25, 17 అక్టోబరు 2016 (UTC) == కొన్ని పుటల తొలగింపుకు అభ్యర్థన == శ్రీ రామ్మూర్తి గారూ నమస్కారం. తెవికీ సోర్సు అభివృద్ధికి మీరు చేస్తున్న కృషికి అభినందనలు, ధన్యవాదాలు. ఇటీవల మీరు ఆంధ్ర పండిత భిషక్కుల భాషా భేషజం పుస్తకంలోని ముఖపత్ర, ప్రచురణ వివరాల పేజీలు ఓ 5 సృష్టించారు. మీరు మీ వంతు సహకారం అందించడానికి చేసిన ఈ కృషి వల్ల చిన్న సమస్య తలెత్తింది. నిజానికి దీన్ని నేను ఓసీఆర్ సాఫ్ట్వేర్ ద్వారా చేద్దామని భావిస్తున్నాను. ఓ విధమైన స్క్రిప్టు ఉపయోగించి చేసేప్పుడు ఆ పుస్తకం పుటల్లో అన్నీ ఖాళీగా ఉంటేనే అన్నిటిని ఓసీఆర్ పాఠ్యంతో సృష్టిస్తూ పోతుంది. అందుకు ఇప్పుడు ఈ ఐదు పేజీలు అడ్డు వస్తున్నాయి. మీరు చేసిన చక్కని కృషి మరో మంచి పని కోసం తీసేయవలసి వస్తోందని చెప్పగానే వ్యక్తిగతంగా మీరు అంగీకరించడం సంతోషకరం. ఈ సమస్య మరోసారి తలెత్తకుండా నేను ఆ స్క్రిప్ట్ ద్వారా చేసేందుకు ఎక్కించే పుస్తకాల సూచక చర్చల్లో ఆ సంగతి సూచిస్తాను. ధన్యవాదాలు, క్షమాపణలతో --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 06:30, 12 ఆగష్టు 2016 (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future.<ref group=survey>This survey is primarily meant to get feedback on the Wikimedia Foundation's current work, not long-term strategy.</ref> The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. To say thank you for your time, we are giving away 20 Wikimedia T-shirts to randomly selected people who take the survey.<ref group=survey>Legal stuff: No purchase necessary. Must be the age of majority to participate. Sponsored by the Wikimedia Foundation located at 149 New Montgomery, San Francisco, CA, USA, 94105. Ends January 31, 2017. Void where prohibited. [[m:Community Engagement Insights/2016 contest rules|Click here for contest rules]].</ref> The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/SE/?SID=SV_6mTVlPf6O06r3mt&Aud=VAE&Src=57VAEOP Take the survey now!]'''</big> You can find more information about [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|this project]]. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2016_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Please visit our [[m:Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email to surveys@wikimedia.org. Thank you! --[[:m:User:EGalvez (WMF)|EGalvez (WMF)]] ([[:m:User talk:EGalvez (WMF)|talk]]) 22:25, 13 జనవరి 2017 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:EGalvez (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2016/57-VAEOP&oldid=16205400 --> <references group=survey /> == మీ సేవ అమూల్యం == [https://en.wikipedia.org/wiki/Goday_Narayana_Gajapathi_Rao Goday Narayana Gajapathi Rao] మన తెలుగు వికీసోర్స్ లోని [[రచయిత:గోడే నారాయణ గజపతి రావు]] గారి గురించిన ఆంగ్ల వికీ వ్యాసం. తెలుగులోనికి అనువాదం చేయమని మనవి.[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 12:48, 23 సెప్టెంబరు 2017 (UTC) == అభివందనాలు == [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి| శ్రీరామమూర్తిగారికి]], మీ సభ్యపేజీ చూసి, మీరు దిగ్విజయంగా 10000 పైగా పుటలు పాఠ్యము చేర్చారని తెలిసింది. ఇది బహుశా తెలుగు వికీలో రికార్డు అయివుంటుంది. ఈ కృషికి మీకు హృదయపూర్వక అభివందనాలు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:57, 13 మార్చి 2018 (UTC) == Share your experience and feedback as a Wikimedian in this global survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey. We want to know how well we are supporting your work on and off wiki, and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. You have been randomly selected to take this survey as we would like to hear from your Wikimedia community. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. <big>'''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ot&edc=6&prjedc=ot6 Take the survey now!]'''</big> You can find more information about this survey [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|on the project page]] and see how your feedback helps the Wikimedia Foundation support editors like you. This survey is hosted by a third-party service and governed by this [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]] (in English). Please visit our [[m:Special:MyLanguage/Community_Engagement_Insights/Frequently_asked_questions|frequently asked questions page]] to find more information about this survey. If you need additional help, or if you wish to opt-out of future communications about this survey, send an email through the EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]] to remove you from the list. Thank you! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 18:37, 29 మార్చి 2018 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ot6&oldid=17881403 --> == Reminder: Share your feedback in this Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Every response for this survey can help the Wikimedia Foundation improve your experience on the Wikimedia projects. So far, we have heard from just 29% of Wikimedia contributors. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes to be completed. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ot&edc=6&prjedc=ot6 Take the survey now.]''' If you have already taken the survey, we are sorry you've received this reminder. We have design the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. If you wish to opt-out of the next reminder or any other survey, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. Thanks! </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 01:34, 13 ఏప్రిల్ 2018 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ot6&oldid=17881403 --> == Your feedback matters: Final reminder to take the global Wikimedia survey == <div class="mw-parser-output"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> Hello! This is a final reminder that the Wikimedia Foundation survey will close on '''23 April, 2018 (07:00 UTC)'''. The survey is available in various languages and will take between 20 and 40 minutes. '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_5ABs6WwrDHzAeLr?aud=VAE&prj=ot&edc=6&prjedc=ot6 Take the survey now.]''' '''If you already took the survey - thank you! We will not bother you again.''' We have designed the survey to make it impossible to identify which users have taken the survey, so we have to send reminders to everyone. To opt-out of future surveys, send an email through EmailUser feature to [[:m:Special:EmailUser/WMF Surveys|WMF Surveys]]. You can also send any questions you have to this user email. [[m:Community_Engagement_Insights/About_CE_Insights|Learn more about this survey on the project page.]] This survey is hosted by a third-party service and governed by this Wikimedia Foundation [[:foundation:Community_Engagement_Insights_2018_Survey_Privacy_Statement|privacy statement]]. </div> <span class="mw-content-ltr" dir="ltr">[[m:User:WMF Surveys|WMF Surveys]]</span>, 00:44, 20 ఏప్రిల్ 2018 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:WMF Surveys@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Community_Engagement_Insights/MassMessages/Lists/2018/ot6&oldid=17952438 --> == శీర్షిక శైలి == శీర్షిక శైలి లో మీరు <nowiki>{{center}}</nowiki> మరియు <nowiki>{{|p|fs200|ac}}</nowiki> రెండు వాడుతున్నారు. {{tl|p|ac}} వాడినపుడు శీర్షిక చివరగా <nowiki></p></nowiki> చేరిస్తే చాలు. ఉదాహరణ <nowiki>{{p|fs200|ac}}సమైక్య నవభారతనిర్మాత</p></nowiki>. ac వాడితే align center అనగా మధ్యలో చూపించమనే.గమనించగలరు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:29, 11 జూన్ 2018 (UTC) == పాఠ్యకరణ ప్రతిపాదన == మీకు వీలైతే [[సూచిక:Little Masters Sulabha Vyakaranamu.pdf]] పాఠ్యీకరణ చేయటానికి ప్రాధాన్యతనీయండి.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:22, 14 జూన్ 2018 (UTC) == కాలన్ మరియు విసర్గ== కాలన్ వచ్చినప్పుడు కాలన్ తోనే (:) పాఠ్యీకరించండి. విసర్గ(ః) వాడవద్దు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:34, 18 జూన్ 2018 (UTC) == అధ్యాయపు విరుపులు == రెండు హేష్ ల మధ్య వుండేది (ఉదా:##పదబంధం## ) అధ్యాయ విరుపుని చేయటకు వాడేది. అది అధ్యాయల విరుపులు చేసేటప్పుడు మాత్రమే చేరుస్తాము. నకలు చేసి అతికించునపుడు దీనిని వదిలివేయాలి. <nowiki><poem>..</poem></nowiki> వికీచిహ్నాలు లోనుండి కూడా చేర్చవచ్చు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:08, 19 జూన్ 2018 (UTC) == జగత్తు - జీవము పుస్తకం == [[రచయిత:వసంతరావు వేంకటరావు]] గారు రచించిన భౌతికశాస్త్రానికి చెందిన పుస్తకము [[జగత్తు - జీవము]] (1944) ఒకసారి చూడండి. [[సూచిక:Jagattu-Jiivamu.pdf]]--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:08, 30 జూన్ 2018 (UTC) == ఆంధ్రలోకోక్రిచంద్రిక ద్వారా తెలుగు సామెతలు == [[ఆంధ్రలోకోక్తిచంద్రిక]] (1868) పుస్తకాన్ని పుర్తిచేయాలని నేను, చదువరి గారు భావించాము. [[సూచిక:A Collection of Telugu Proverbs.pdf]] ఒకసారి చూడండి. దీనిద్వారా కొన్ని వేల తెలుగు సామెతలు, ఆంగ్ల అనువాదంతో బాటు అందుబాటులోకి వస్తాయి. మీరు ఆంగ్లభాగాన్ని వదలివేసి, లోపించిన తెలుగు సామెతను మాత్రమే టైపు చేసి ఎరుపుగానే ఉంచండి. మేము దోషాల్ని సరిచేసి, ఆంగ్లభాగాన్ని చూచి అచ్చుదిద్దుతాము. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 07:34, 8 జూలై 2018 (UTC) == ఇవి చూడండి == శ్రీరామ్మూర్తి గారూ, మీరు కాపీహక్కులు లేని రచయితలను గుర్తించేందుకు [[వికీసోర్స్:కాపీహక్కుల పరిధి దాటిన రచయితలు]] ఉపకరిస్తుంది. ధన్యవాదాలతో --[[వాడుకరి:Pavan santhosh.s|పవన్ సంతోష్]] ([[వాడుకరి చర్చ:Pavan santhosh.s|చర్చ]]) 05:16, 22 అక్టోబరు 2018 (UTC) == Sir need help finding Vyshya(komati) sandhyavanada vidhi == Sir, I am Srinivasulu Duddu living in Dubai. Currently i am follwoing Yajurveda Sandhyavandana vidhi. need help finding Vyshya(komati) sandhyavanada vidhi. This will be great help. Regards-Srinivasulu Duddu dsr_3@yahoo.com [[వాడుకరి:SriniDuddu|SriniDuddu]] ([[వాడుకరి చర్చ:SriniDuddu|చర్చ]]) 07:40, 4 డిసెంబరు 2018 (UTC) == బారిష్టరు పార్వతీశం == శ్రీరామమూర్తి గారూ, [[పుట:బారిష్టర్ పార్వతీశం.pdf/1]] నుంచి [[పుట:బారిష్టర్ పార్వతీశం.pdf/135]] వరకు మనం వేరే పుస్తకం ద్వారా టైపు చేసేశాం. ఇది మొదటి భాగం. మిగతా రెండు భాగాలు తర్వాత పేజీ నుంచి ప్రారంభమవుతాయి. నేను చేస్తున్నాను గమనించండి. [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] ([[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|చర్చ]]) 07:45, 8 మే 2019 (UTC) :మీరు చేస్తున్న పని వృధా అండీ. 1 నుంచి 135 పేజీల వరకు ఇదివరకే మనం చేసేశాం శ్రీరామమూర్తి గారూ. ఈ సందేశం అందుకున్నాక కూడా మీరు ఆ పేజీల పైన పని చేస్తుండటం చూశాను. [[వాడుకరి:రవిచంద్ర|రవిచంద్ర]] ([[వాడుకరి చర్చ:రవిచంద్ర|చర్చ]]) 08:06, 8 మే 2019 (UTC) == Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, The Wikimedia Foundation is asking for your feedback in a survey about your experience with {{SITENAME}} and Wikimedia. The purpose of this survey is to learn how well the Foundation is supporting your work on wiki and how we can change or improve things in the future. The opinions you share will directly affect the current and future work of the Wikimedia Foundation. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 14:34, 9 సెప్టెంబరు 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act5)&oldid=19352874 --> == సరియైన స్వాగతం == సరియైన స్వాగతం చేర్చడానికి, <nowiki>{{Subst:స్వాగతం}}</nowiki> అని చేర్చాలి. సంతకం అప్రమేయంగా చేరుతుంది, మీరు మానవీయంగా అదనంగా చేర్చనవసరంలేదు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:27, 19 సెప్టెంబరు 2019 (UTC) == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, A couple of weeks ago, we invited you to take the Community Insights Survey. It is the Wikimedia Foundation’s annual survey of our global communities. We want to learn how well we support your work on wiki. We are 10% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! '''Your voice matters to us.''' Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 19:14, 20 సెప్టెంబరు 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act5)&oldid=19395141 --> == Reminder: Community Insights Survey == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> '''Share your experience in this survey''' Hi {{PAGENAME}}, There are only a few weeks left to take the Community Insights Survey! We are 30% towards our goal for participation. If you have not already taken the survey, you can help us reach our goal! With this poll, the Wikimedia Foundation gathers feedback on how well we support your work on wiki. It only takes 15-25 minutes to complete, and it has a direct impact on the support we provide. Please take 15 to 25 minutes to '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_0pSrrkJAKVRXPpj?Target=CI2019List(other,act5) give your feedback through this survey]'''. It is available in various languages. This survey is hosted by a third-party and [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Community_Insights_2019_Survey_Privacy_Statement governed by this privacy statement] (in English). Find [[m:Community Insights/Frequent questions|more information about this project]]. [mailto:surveys@wikimedia.org Email us] if you have any questions, or if you don't want to receive future messages about taking this survey. Sincerely, </div> [[User:RMaung (WMF)|RMaung (WMF)]] 17:04, 4 అక్టోబరు 2019 (UTC) <!-- Message sent by User:RMaung (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CI2019List(other,act5)&oldid=19435548 --> == పాఠ్యీకరణ సలహా == [[సూచిక:Chellapilla Venkata Sastry 2016-08-13.pdf|కథలు-గాథలు]] ocr పాఠ్యం చేర్చారు, కాని చాలా దిద్దలేదు. అది ప్రయత్నించవచ్చు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 04:53, 18 అక్టోబరు 2019 (UTC) == టైపు చేయగల పుస్తకాలు == [[సూచిక:దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర.pdf]], [[సూచిక:మాటా మన్నన.pdf]] పుస్తకాలపని చేయవచ్చు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:35, 21 డిసెంబరు 2019 (UTC) :పై వి పూర్తి చేసినందులకు ధన్యవాదాలు. [[Index:ప్రపంచ చరిత్ర - మొదటి భాగము.pdf]], [[Index:నవ్వుల గని-మొదటి భాగము.pdf]] ప్రారంభించవచ్చు. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 10:42, 14 జనవరి 2020 (UTC) ::*వికీసోర్స్ లో ప్రపంచ చరిత్ర కనిపించటంలో సాఫ్ట్వేర్ వలన దోషముంది, ఒక వారం రోజులో పరిష్కరించబడుతుందనుకుంటాను. వేచివుండండి. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 05:54, 15 జనవరి 2020 (UTC) ::* పరిష్కరించబడింది. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:36, 17 జనవరి 2020 (UTC) ధన్యవాదాలు శ్రీరామమూర్తి గారు. మీ సహృదయ స్వాగత వచనాలు పరమ సంతోషాన్ని కలిగించాయి. కృతజ్ఞతలు. == Indic Wikisource Proofreadthon == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello, As '''[[:m:COVID-19|COVID-19]]''' has forced the Wikimedia communities to stay at home and like many other affiliates, CIS-A2K has decided to suspend all offline activities till 15th September 2020 (or till further notice). I present to you for an online training session for future coming months. The CIS-A2K have conducted a [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] to enrich our Indian classic literature in digital format. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some classical literature your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Book list|event page book list]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community member, please spread the news to all social media channel, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 May 2020 00.01 to 10 May 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> '''[[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] 17:41, 17 ఏప్రిల్ 2020 (UTC)'''<br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' </div> </div> {{clear}} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlist&oldid=19991757 --> == Indic Wikisource Proofreadthon first prize== ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Result|Indic Wikisource Proofreadthon]] have been published.You won '''first''' place in this contest from your community. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc9tlU0d7ourgQU-Od7kgzy46djL_ojS12p5EopTHJUPrjCBQ/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest prize]] to your address. We assure that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying ( <code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' |} == Indic Wikisource Proofreadthon eGift Voucher == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:$1000 Amazon.com Giftcard.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, As per [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Result|Indic Wikisource Proofreadthon result]], we have sent eGiftVoucher via E-mail provided us by you. Congratulations !!! Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have redeemed the eGift Voucher. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you redeem the eGift Voucher. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource Advisor, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Proofreadthon/GiftVoucher&oldid=20154554 --> # "I have redeemed the eGift Voucher. --[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 05:24, 14 జూన్ 2020 (UTC) == తెలుగువికీసోర్సులో మీ కృషికి అభివందనాలు. == {| class="barnstar" style="border:1px solid gray; background:#dff2f3;" |- |rowspan="2" style="padding-right:5px;" | [[Image:Barnstar of Diligence.png|200px]] |style="font-size:1.65em; padding:0; height: 1.1em;" | '''సునిశితమైన పట్టుదల సేవాపతకం''' |- |style="border-top: 1px solid gray;" | '''[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ''' గారికి, [[తెలుగు వికీసోర్సు]] లో మీరు చేసిన కృషికి ధన్యవాదాలు. |} సుమారు 80కి పైగా పుస్తకాలలో 18,000 పేజీలను ఒకేచేతితో టైపింగ్ చేస్తూ (అతి తక్కువ దోషాలతో) చేర్చిన మీ అనితర సాధ్యమైన కృషికి మా అందరి తరపున మీకు ధన్యవాదాలు తెలియజేస్తూ. మీలాంటి మంచి హృదయం గలవ్యక్తి స్నేహితుడిగా లభించడం నా అదృష్టం.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:08, 6 సెప్టెంబరు 2020 (UTC) == Indic Wikisource Proofreadthon II 2020 == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Hello Proofreader, After successfull first [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon|Online Indic Wikisource Proofreadthon]] hosted and organised by CIS-A2K in May 2020, again we are planning to conduct one more [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Indic Wikisource Proofreadthon II]].I would request to you, please submit your opinion about the dates of contest and help us to fix the dates. Please vote for your choice below. {{Clickable button 2|Click here to Submit Your Vote|class=mw-ui-progressive|url=https://strawpoll.com/jf8p2sf79}} '''Last date of submit of your vote on 24th September 2020, 11:59 PM''' I really hope many Indic Wikisource proofreader will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-B&oldid=20459404 --> == We sent you an e-mail == Hello {{PAGENAME}}, Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled "The Community Insights survey is coming!". If you have questions, email surveys@wikimedia.org. You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]]. [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) 18:54, 25 సెప్టెంబరు 2020 (UTC) <!-- Message sent by User:Samuel (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&oldid=20479295 --> </div> </div> {{clear}} == Indic Wikisource Proofreadthon II == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] [[File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 Poll result with Valid Vote.svg|frameless|right|125px|Valid Vote share]] Hello Proofreader, Thank you for participating at [https://strawpoll.com/jf8p2sf79/r Pool] for date selection. But Unfortunately out of 130 votes [[:File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - with Valid Vote.png|69 vote is invalid]] due to the below reason either the User ID was invalid or User contribution at Page: namespace less than 200. {| class="wikitable" ! Dates slot !! Valid Vote !! % |- | 1 Oct - 15 Oct 2020 || 26 || 34.21% |- | 16 Oct - 31 Oct 2020 || 8 || 10.53% |- | 1 Nov - 15 Nov 2020 || 30 || 39.47% |- | 16 Nov - 30 Nov 2020 || 12 || 15.79% |} After 61 valid votes counted, the majority vote sharing for 1st November to 15 November 2020. So we have decided to conduct the contest from '''1st November to 15 November 2020'''.<br/> '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. Before adding the books, please check the pagination order and other stuff are ok in all respect. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' This time we have decided to give the award up to 10 participants in each language group. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from '''01 November 2020 00.01 to 15 November 2020 23.59''' * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisource proofread will be present in this contest too. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K </div> </div> {{clear}} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-B&oldid=20459404 --> == Indic Wikisource Proofreadthon II == {{clear}} ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' <div style="align:center; width:90%;float:left;{{#ifeq:{{#titleparts:{{FULLPAGENAME}}|2}}||background:#F9ED94;|}}border:0.5em solid #000000; padding:1em;"> <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] [[File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 Poll result with Valid Vote.svg|frameless|right|125px|Valid Vote share]] Hello Proofreader, Thank you for participating at [https://strawpoll.com/jf8p2sf79/r Pool] for date selection. But Unfortunately out of 130 votes [[:File:Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - with Valid Vote.png|69 vote is invalid]] due to the below reason either the User ID was invalid or User contribution at Page: namespace less than 200. {| class="wikitable" ! Dates slot !! Valid Vote !! % |- | 1 Oct - 15 Oct 2020 || 26 || 34.21% |- | 16 Oct - 31 Oct 2020 || 8 || 10.53% |- | 1 Nov - 15 Nov 2020 || 30 || 39.47% |- | 16 Nov - 30 Nov 2020 || 12 || 15.79% |} After 61 valid votes counted, the majority vote sharing for 1st November to 15 November 2020. So we have decided to conduct the contest from '''1st November to 15 November 2020'''.<br/> '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available in any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. Before adding the books, please check the pagination order and other stuff are ok in all respect. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' This time we have decided to give the award up to 10 participants in each language group. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://wscontest.toolforge.org/ Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from '''01 November 2020 00.01 to 15 November 2020 23.59''' * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisource proofread will be present in this contest too. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Advisor, CIS-A2K </div> </div> {{clear}} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistSept2020-B&oldid=20459404 --> == Indic Wikisource Proofreadthon II 2020 - Collect your book == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}}, Thank you and congratulation to you for your participation and support of our 1st Proofreadthon.The CIS-A2K has conducted again 2nd [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020|Online Indic Wikisource Proofreadthon 2020 II]] to enrich our Indian classic literature in digital format in this festive season. '''WHAT DO YOU NEED''' * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some book your language. The book should not be available on any third party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline describes [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create Pagelist. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants|Participants]] section if you wish to participate this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince it your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 01 Nov 2020 00.01 to 15 Nov 2020 23.59 * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic_Wikisource_Proofreadthon 2020/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this year at-home lockdown. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Helpdesk/ActiveUserlistOct2020&oldid=20484797 --> == Thank you for your participation and support == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |- |[[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br/> Greetings!<br/> It has been 15 days since Indic Wikisource Proofreadthon 2020 online proofreading contest has started and all 12 communities have been performing extremely well. <br/> However, the 15 days contest comes to end on today, '''15 November 2020 at 11.59 PM IST'''. We thank you for your contribution tirelessly for the last 15 days and we wish you continue the same in future events!<br/> *See more stats at https://indic-wscontest.toolforge.org/contest/ Apart from this contest end date, we will declare the final result on '''20th November 2020'''. We are requesting you, please re-check your contribution once again. This extra-time will be for re-checking the whole contest for admin/reviewer. The contest admin/reviewer has a right revert any proofread/validation as per your language community standard. We accept and respect different language community and their different community proofreading standards. Each Indic Wikisource language community user (including admins or sysops) have the responsibility to maintain their quality of proofreading what they have set. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Proofreadthon_2020/All-Participants&oldid=20666529 --> == శ్రీరామాయణం == 403, 405 సవరించాను. ఆమోదించండి.--[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 23:04, 24 నవంబరు 2020 (UTC) ఆరణ్య కిష్కింధాకాండములు పూర్తిచేశాను. మీరు ఆమోదిస్తే ఆపని అయిపోతుంది.--[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 01:03, 26 నవంబరు 2020 (UTC) == Indic Wikisource Proofreadthon 2020 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon 2020/Result|Indic Wikisource Proofreadthon 2020]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc4nhdeBCc3B7zkKEwx1ijVEp6CHdZ-On-UcfPqxbP1fDY8YA/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_2020/Result&oldid=20726203 --> I have filled up the form. - [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 05:23, 30 నవంబరు 2020 (UTC)" == మీరు అచ్చుదిద్దగల రచనలు == [[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి]] గారు, [[తెలుగు భాషాచరిత్ర]], [[తెలుగు వాక్యం]] మీరు అచ్చుదిద్దగల మంచి రచనలు. తొలిగా [[తెలుగు వాక్యం]] చేయగలరా? అది చిన్నది, సమగ్రంగా వున్నది. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 06:27, 26 ఫిబ్రవరి 2021 (UTC) == ఓసిఆర్ వరుస విరుపులు == ఓసిఆర్ వరుస విరుపులు (line breaks) అలానే వుంచితే అచ్చును సరిచూసేవారికి సౌకర్యంగా వుంటుంది.ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 07:18, 26 ఫిబ్రవరి 2021 (UTC) :పదం వరుస చివరలో విరిగినప్పుడు మాత్రమే ఆ వరుసను తరువాతి వరుసతో కలపండి, లేకపోతే ఆ పదంలో ఖాళీ చేరుతుంది. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 23:11, 26 ఫిబ్రవరి 2021 (UTC) == వికీమీడియా ఫౌండేషన్ బోర్డ్ అఫ్ ట్రస్టీస్: కమ్యూనిటీ బోర్డు స్థానాల కోసం సంప్రదింపులు == వికీమీడియా ఫౌండేషన్ బోర్డ్ అఫ్ ట్రస్టీస్ వారు ఫిబ్రవరి 1 నుండి మర్చి 14 వరకు, [[:m:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Community Board seats|కమ్యూనిటీ ద్వారా ఎన్నుకోబడే బోర్డు స్థానాల కోసం సంప్రదింపులు జరుపుతున్నారు]]. దీనికి కారణం; గత పది సంవత్సరాలలో వికీమీడియా ఫౌండేషన్, ప్రాజెక్టులు ఐదు రెట్లు పెరగగా, బోర్డ్ పనితీరు, ఏర్పాట్లు, ఏమి మారలేదు. ఇప్పుడు ఉన్న విధానాల ప్రకారం, బోర్డుకు తగినంత సామర్థ్యం, ప్రాతినిధ్యం లేవు. మామూలుగా జరిగే ఎన్నికలు, బహిర్ముఖులుగా ఉంటూ ఇంగ్లీష్ వికీపీడియా వంటి పెద్ద ప్రాజెక్టులు లేదా అమెరికా వంటి పాశ్చాత్య దేశాలు నుండి వచ్చేవారికి తోడ్పడుతున్నాయి. మిగిలిన వారికీ ఎన్ని శక్తిసామర్ధ్యాలు ఉన్నా తగినంత ప్రచారం లేనందు వలన వారికి ఓటు వేసే వారు తక్కువ మంది. ఉదాహరణకి, వికీమీడియా ఫౌండేషన్ పదిహేను సంవత్సరాల చరిత్రలో, భారత ఉపఖండం నుండి కేవలం ఒక్కళ్ళు మాత్రమే బోర్డు లో సేవలు అందించారు. వారు కూడా నిర్దిష్ట నైపుణ్యం కోసం నేరుగా నియమించబడ్డవారే గాని, ఎన్నుకోబడలేదు. రానున్న నెలలో, మొత్తం ఆరు కమ్యూనిటీ బోర్డు స్థానాల కోసం ఎన్నికలు జరగాల్సి ఉంది. ఇప్పుడు జరుగుతున్న సంప్రదింపుల ద్వారా బోర్డు వారు కమ్యూనిటీల నుండి వారి పద్ధతుల మీద అభిప్రాయం సేకరిస్తున్నారు. ఈ నిమిత్తం తెలుగు కమ్యూనిటీలో తో మాట్లాడేందుకు ఒక ఆన్లైన్ సమావేశం ఏర్పాటు చేయబడింది. ఇది ఫిబ్రవరి 6 (శనివారం), 6:00 pm నుండి 7:30 pm వరకు జరుగుతుంది; పాల్గొనడానికి గూగుల్ మీట్ లింకు ఇది https://meet.google.com/oki-espq-kog. ఈ కార్యక్రమములో పాల్గొనవలసిందిగా మిమల్ని ఆహ్వానితున్నాను. [[User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 11:24, 1 మార్చి 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Telugu_volunteers&oldid=21164917 --> == తెలుగు వాక్యం అచ్చు దిద్దుటకు సూచనలు == అచ్చుకూర్పు బాగానే వుంది. ఒక సూచన: [https://te.wikisource.org/w/index.php?title=%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F%3A%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%81_%E0%B0%B5%E0%B0%BE%E0%B0%95%E0%B1%8D%E0%B0%AF%E0%B0%82.pdf%2F40&type=revision&diff=345431&oldid=345402 ఉదాహరణలో] తెలిపినట్లు విభాగానికి fs150, ప్రత్యేకవరుసలోని ఉపవిభాగానికి fs125, పాఠ్యంలో వాలు పదాలు కనబడితే వాలు,బొద్దు కలిపి వాడాలి. --[[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 13:32, 1 మార్చి 2021 (UTC) == Requests for comment-Proofreadthon == Dear friends,<br> I started a [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Indic Wikisource Proofreadthon|discussion and Request for comment here]]. Last year we conducted two Proofread-Edithon contest. Your feedback and comments are very much needed to set the future vision of Indic language Wikisource. Although, English might be a common language to discuss, feel free to write in your native language.<br> On behalf of Indic Wikisource Community<br> Jayanta Nath 13:47, 13 మార్చి 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21216976 --> == కవిజనాశ్రయము == [[కవిజనాశ్రయము]] ఒకసారి చూడండి; ఇది 10వ శతాబ్దపు తెలుగు రచన.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 17:42, 19 మార్చి 2021 (UTC) == Requests for comments : Indic wikisource community 2021 == (Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it)<br> Dear Wiki-librarian,<br> Coming two years CIS-A2K will focus on the Indic languages Wikisource project. To design the programs based on the needs of the community and volunteers, we invite your valuable suggestions/opinion and thoughts to [[:m:Indic Wikisource Community/Requests for comment/Needs assessment 2021|Requests for comments]]. We would like to improve our working continuously taking into consideration the responses/feedback about the events conducted previously. We request you to go through the various sections in the RfC and respond. Your response will help us to decide to plan accordingly your needs.<br> Please write in detail, and avoid brief comments without explanations.<br> Jayanta Nath<br> On behalf<br> Centre for Internet & Society's Access to Knowledge Programme (CIS-A2K) <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21216976 --> == శతకవుల చరిత్ర == శతకకవుల చరిత్ర ఒక ముఖ్యమైన రచన; శతకాలు రచించిన కవులందరి జీవితచరిత్ర చాలా ముఖ్యమైనది. దీనిద్వారా చాలామంది కవుల గురించి అందరికీ తెలియజేయవచ్చును. లింకు: {{small scan link|Shathaka-Kavula-Charitramu.pdf}}. ధన్యవాదాలు.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 10:09, 1 మే 2021 (UTC) == చిన్న పుస్తకాలు == [[ప్రభుత్వము]] (1938) {{small scan link|Prabhutvamu.pdf}}, [[తెనుగు తోట]] (1913) {{small scan link|Tenugutota.pdf}} మరియు [[మనోశక్తి]] (1919) {{small scan link|Manooshakti.pdf}} పుస్తకాలను చూడండి. అక్షరాలు పెద్దవిగా స్పష్టంగా వున్నాయి. [[శ్రీ భద్రాచల రామదాసు చరిత్రము]] (1925) {{small scan link|Shrii-Bhadraachala-Raamadaasu-Charitramu.pdf}} ముఖ్యమైనది; కొన్ని సమస్యలున్నాయి.--[[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 18:52, 20 మే 2021 (UTC) == [Wikimedia Foundation elections 2021] Candidates meet with South Asia + ESEAP communities == Hello, As you may already know, the [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021|2021 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections]] are from 4 August 2021 to 17 August 2021. Members of the Wikimedia community have the opportunity to elect four candidates to a three-year term. After a three-week-long Call for Candidates, there are [[:m:Template:WMF elections candidate/2021/candidates gallery|20 candidates for the 2021 election]]. An <u>event for community members to know and interact with the candidates</u> is being organized. During the event, the candidates will briefly introduce themselves and then answer questions from community members. The event details are as follows: *Date: 31 July 2021 (Saturday) *Timings: [https://zonestamp.toolforge.org/1627727412 check in your local time] :*Bangladesh: 4:30 pm to 7:00 pm :*India & Sri Lanka: 4:00 pm to 6:30 pm :*Nepal: 4:15 pm to 6:45 pm :*Pakistan & Maldives: 3:30 pm to 6:00 pm * Live interpretation is being provided in Hindi. *'''Please register using [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSflJge3dFia9ejDG57OOwAHDq9yqnTdVD0HWEsRBhS4PrLGIg/viewform?usp=sf_link this form] For more details, please visit the event page at [[:m:Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP|Wikimedia Foundation elections/2021/Meetings/South Asia + ESEAP]]. Hope that you are able to join us, [[:m:User:KCVelaga (WMF)|KCVelaga (WMF)]], 06:35, 23 జూలై 2021 (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21774789 --> == కాశీమజిలీకథలు == మొదటి భాగము ఎక్కించాను. ప్రారంభిస్తారా?--[[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 10:08, 29 జూలై 2021 (UTC) == వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడథాన్ - ఆగస్ట్ 2021 == [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] ప్రియమైన {{BASEPAGENAME}}, ఇండిక్ వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడింగ్ పోటీ -ప్రూఫ్ రీడథాన్ - ఆగస్ట్ 2021 గత సంవత్సరం పోటీలో పాల్గొని జయప్రదం చేసిన మీ అందరికీ అభినందనలు , అభివాదములు. ఆదేవిధముగా ఈ సంవత్సరం కూడా ఆన్లైన్ ఇండిక్ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021|వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడథాన్ - ఆగస్ట్ 2021]] ఏర్పాటు చేసి భారతీయ ప్రాచీన సాహిత్యాన్ని డిజిటైజ్ చేసే కార్యక్రమాన్ని ఈ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ సందర్భముగా సంపన్నం చేసేందుకు సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె సిద్ధమైంది '''పాల్గొనేందుకు మీరేంచేయాలి''' '''పుస్తకాల జాబితా :''' ప్రూఫ్ రీడింగ్ చేసేందుకు పుస్తకాల ఎంపిక చెయ్యాలి. తెలుగు భాషకు సంబంధించిన పుస్తకాలను ఎంపిక చేసి సహకరించ వలసినదిగా కోరుతున్నాము. మీరు ఎంపిక చేసిన పుస్తకాలు వేరే అంతర్జాల సైట్లలో యూనికోడ్ లో ప్రచురించబడి ఉండరాదు. అలాంటి పుస్తకాలను సేకరించి పోటీకి సంబందించిన [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Book list|పుస్తకాల జాబితాలో]] చేర్చండి. ఇక్కడ ఇవ్వబడిన కాపీ హక్కుల నియమాలను పాటించాలి. సేకరించిన పుస్తకాల పుటలను పరిశీలించి పేజిలిస్ట్ [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]].ను తయారు చేయాలి '''పాల్గొన దలచినవారు :''' [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants|పాల్గొనేవారు ఈ విభాగంలో తమ సంతకాన్ని నమోదు చేసుకోవాలి]] '''సమీక్షకులు :''' ప్రూఫ్ రీడింగ్ చేసేవారు కూడా సమీక్షకులుగా [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Participants#Administrator/Reviewer|లేదా నిర్వాహకులు గా కూడా వ్యవహరించవచ్చు]]. అలాంటివారు ఇక్కడ నమోదు చేసుకోండి. మన వికిసోర్స్ సమూహ సభ్యులందరూ తమకు అందుబాటులో ఉన్న సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా ప్రూఫ్ రీడథాన్ కు తగినంత ప్రచారము కలిగించ వలసినదిగా కోరుతున్నాను. '''బహుమతులు :''' సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె కొన్ని బహుమతులు ఇవ్వడానికి ఏర్పాటు చేసింది.అచ్చుదిద్దబడిన , [https://indic-wscontest.toolforge.org/ ఆమోదింప బడిన పుటల వివరాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు]. '''సమయము :''' ప్రూఫ్ రీడథాన్ భారతీయ కాలమానం ప్రకారం ఆగస్ట్ 15 , 2021 , 00.01 గంటల నుండి ఆగస్ట్ 31 , 2021, 23.59 గంటల వరకు నిర్వహించ బడుతుంది. '''నియమాలు, మార్గదర్శక సూత్రాలు :''' సాధారణ నియమాలు , మార్గదర్శక సూత్రాలను ఇక్కడ చూడండి. '''గణనము :''' పాయింట్ల గణనకు సంబందించిన వివరాలు ఇక్కడ చూడండి లాక్ డౌన్ పరిస్థితులలో ఇంటివద్దనే ఉంటున్న వికిసోర్స్ సంపాదకులు విరివిగా పాల్గొని జయప్రదం చేస్తారని ఆశిస్తున్నాను. అభినందనలతో <br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]<br/> వికిసోర్స్ కార్యక్రమ అధికారి , సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21811116 --> == Indic Wikisource Proofreadthon August 2021 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Result|Indic Wikisource Proofreadthon August 2021]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfohOv0mI4AijwPre73IyEC9hZ3-GWibfxj4Zo9gK6hW6siWg/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon August 2021/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' 16:55, 22 సెప్టెంబరు 2021 (UTC)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} I have filled up the form. - --[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 01:26, 23 సెప్టెంబరు 2021 (UTC) == వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడథాన్ - మార్చి 2022 == [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] ప్రియమైన {{BASEPAGENAME}}, ఇండిక్ వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడింగ్ పోటీ -ప్రూఫ్ రీడథాన్ - ఆగస్ట్ 2021 గత సంవత్సరం పోటీలో పాల్గొని జయప్రదం చేసిన మీ అందరికీ అభినందనలు , అభివాదములు. ఆదేవిధముగా ఈ సంవత్సరం కూడా ఆన్లైన్ ఇండిక్ [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|వికీసోర్స్ ప్రూఫ్ రీడథాన్ - మార్చి 2022]] ఏర్పాటు చేసి భారతీయ ప్రాచీన సాహిత్యాన్ని డిజిటైజ్ చేసే కార్యక్రమాన్ని ఈ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ సందర్భముగా సంపన్నం చేసేందుకు సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె సిద్ధమైంది '''పాల్గొనేందుకు మీరేంచేయాలి''' '''పుస్తకాల జాబితా :''' ప్రూఫ్ రీడింగ్ చేసేందుకు పుస్తకాల ఎంపిక చెయ్యాలి. తెలుగు భాషకు సంబంధించిన పుస్తకాలను ఎంపిక చేసి సహకరించ వలసినదిగా కోరుతున్నాము. మీరు ఎంపిక చేసిన పుస్తకాలు వేరే అంతర్జాల సైట్లలో యూనికోడ్ లో ప్రచురించబడి ఉండరాదు. అలాంటి పుస్తకాలను సేకరించి పోటీకి సంబందించిన [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Book list|పుస్తకాల జాబితాలో]] చేర్చండి. ఇక్కడ ఇవ్వబడిన కాపీ హక్కుల నియమాలను పాటించాలి. సేకరించిన పుస్తకాల పుటలను పరిశీలించి పేజిలిస్ట్ [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]].ను తయారు చేయాలి '''పాల్గొన దలచినవారు :''' [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants|పాల్గొనేవారు ఈ విభాగంలో తమ సంతకాన్ని నమోదు చేసుకోవాలి]] '''సమీక్షకులు :''' ప్రూఫ్ రీడింగ్ చేసేవారు కూడా సమీక్షకులుగా [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Participants#Administrator/Reviewer|లేదా నిర్వాహకులు గా కూడా వ్యవహరించవచ్చు]]. అలాంటివారు ఇక్కడ నమోదు చేసుకోండి. మన వికిసోర్స్ సమూహ సభ్యులందరూ తమకు అందుబాటులో ఉన్న సామాజిక మాధ్యమాల ద్వారా ప్రూఫ్ రీడథాన్ కు తగినంత ప్రచారము కలిగించ వలసినదిగా కోరుతున్నాను. '''బహుమతులు :''' సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె కొన్ని బహుమతులు ఇవ్వడానికి ఏర్పాటు చేసింది.అచ్చుదిద్దబడిన , [https://indic-wscontest.toolforge.org/ ఆమోదింప బడిన పుటల వివరాలను ఇక్కడ చూడవచ్చు]. '''సమయము :''' ప్రూఫ్ రీడథాన్ భారతీయ కాలమానం ప్రకారం మార్చి 01 , 2022 , 00.01 గంటల నుండి మార్చి 16 , 2022, 23.59 గంటల వరకు నిర్వహించ బడుతుంది. '''నియమాలు, మార్గదర్శక సూత్రాలు :''' సాధారణ నియమాలు , మార్గదర్శక సూత్రాలను ఇక్కడ చూడండి. '''గణనము :''' పాయింట్ల గణనకు సంబందించిన వివరాలు ఇక్కడ చూడండి లాక్ డౌన్ పరిస్థితులలో ఇంటివద్దనే ఉంటున్న వికిసోర్స్ సంపాదకులు విరివిగా పాల్గొని జయప్రదం చేస్తారని ఆశిస్తున్నాను. అభినందనలతో <br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]] 18:17, 10 ఫిబ్రవరి 2022 (UTC)<br/> వికిసోర్స్ కార్యక్రమ అధికారి , సీ ఐ ఎస్ - ఏ2 కె <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21811116 --> == Indic Wikisource Proofread-a-thon March 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022/Result|Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSda3LJ6gPu3z2WGbntM6yRcYLfiAMzBG8J7OTz720OeXj_tYw/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource Proofreadthon/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 7 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' 05:59, 18 మార్చి 2022 (UTC)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015638 --> "I have filled up the form. -శ్రీరామమూర్తి" == Feedback - Indic Wikisource Proofread-thon March 2022 == Dear {{BASEPAGENAME}}, Thanks for participating in the Indic Wikisource Proofread-thon March 2022. Please share your experience, obstacles and give your feedback in this below form about the same for improvements in future. {{Clickable button 2|Google form for Your Feedback- Ckick here|class=mw-ui-progressive|url=https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7Py3iprZ8XmMAMXlEHiQy7GrSCvmfPPELIPB42XK240Q7qg/viewform}} Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' 06:19, 18 మార్చి 2022 (UTC)<br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_Proofreadthon_March_2022/Result&oldid=23015679 --> == సంపూర్ణ నీతిచంద్రిక, ద్వితీయ భాగము == 'సంపూర్ణ నీతిచంద్రిక' ప్రధమ భాగము పాఠ్యీకరణ సమాప్తం అవ్వడంతో, ద్వితీయభాగము మొదలుపెడదామని ప్రయత్నించాను. కానీ సరైన హక్కులు లేకపోవడంతో ఆ పేజీ లో ( [[సూచిక:Sampurna Neeti Chandrika Part2.pdf]]) లోపం జరిగింది. దానిని దయచేసి సరిచేయగలరు.--[[వాడుకరి:Sreekanth.Jayanti|Sreekanth.Jayanti]] ([[వాడుకరి చర్చ:Sreekanth.Jayanti|చర్చ]]) 12:23, 24 ఆగస్టు 2022 (UTC) == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translate it'' [[File:Wikisource-logo-with-text.svg|frameless|right|100px]] Dear {{BASEPAGENAME}},<br> Thank you and congratulation to you for your participation and support last year. The CIS-A2K has been conducted again this year [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Online Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] to enrich our Indian classic literature in digital format. <u>'''WHAT DO YOU NEED'''</u> * '''Booklist:''' a collection of books to be proofread. Kindly help us to find some books in your language. The book should not be available on any third-party website with Unicode formatted text. Please collect the books and add our [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|event page book list]]. You should follow the copyright guideline described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Book list|here]]. After finding the book, you should check the pages of the book and create [[:m:Wikisource Pagelist Widget|<nowiki><pagelist/></nowiki>]]. *'''Participants:''' Kindly sign your name at [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants|Participants]] section if you wish to participate in this event. *'''Reviewer:''' Kindly promote yourself as administrator/reviewer of this proofreadthon and add your proposal [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Participants#Administrator/Reviewer|here]]. The administrator/reviewers could participate in this Proofreadthon. * '''Some social media coverage:''' I would request to all Indic Wikisource community members, please spread the news to all social media channels, we always try to convince your Wikipedia/Wikisource to use their SiteNotice. Of course, you must also use your own Wikisource site notice. * '''Some awards:''' There may be some award/prize given by CIS-A2K. * '''A way to count validated and proofread pages''':[https://indic-wscontest.toolforge.org/ Indic Wikisource Contest Tools] * '''Time ''': Proofreadthon will run: from 14 November 2022 00.01 to 30 Novemeber 2022 23.59 (IST) * '''Rules and guidelines:''' The basic rules and guideline have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules|here]] * '''Scoring''': The details scoring method have described [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Rules#Scoring_system|here]] I really hope many Indic Wikisources will be present this time. Thanks for your attention<br/> [[User:Jayanta (CIS-A2K)|Jayanta (CIS-A2K)]]- 9 November 2022 (UTC)<br/> Wikisource Program officer, CIS-A2K <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Indic_Wikisource_Community/TeActiveUser&oldid=21811116 --> == Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Result|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] have been published. Kindly visit the project page for your position. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea6Doc3sVwu9J60floO0hOCTRvOlwgDAjhxZqX-g4oKzavOA/viewform?usp=sf_link Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 10 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} <!-- Message sent by User:Jayantanth@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Talk:Indic_Wikisource_proofread-a-thon_November_2022/Result&oldid=24166580 --> == Indic Wikisource Proofread-a-thon April 2023 - Result == ''Sorry for writing this message in English - feel free to help us translating it'' {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Special Gold Barnstar.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''Congratulations!!!''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | Dear {{BASEPAGENAME}}, the results of the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023/Result|Indic Wikisource Proofreadthon April 2023]] have been published. You have stood '''first''' in this contest. Congratulations !!! [[:meta:CIS-A2K|The Centre for Internet & Society (CIS-A2K)]] will need to fill out the required information in this [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeESP_oyaAV628D8RJngqkfJF4O63inoOFb05rORzjUsbAUxQ/viewform Google form] to send the [[:meta:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023/Prize|contest awards]] to your address. We assure you that this information will be kept completely [https://wikimediafoundation.org/wiki/Privacy_policy confidential]. '''There will be a delay in sending the prizes until further notice due to regulatory concerns and ongoing organizational challenges. Because it is difficult to commit at this time, the community will have to wait until further notice. When the situation improves, I will get back to you right away.''' Please confirm here just below this message by notifying (<code><nowiki>"I have filled up the form. - ~~~~"</nowiki></code>) us, when you filled up this form. You are requested to complete this form within 30 days. Thank you for your contribution to Wikisource. Hopefully, Wikisource will continue to enrich your active constructive editing in the future. Thanks for your contribution <br/> '''Jayanta (CIS-A2K)''' <br/> ''Wikisource program officer, CIS-A2K'' |} "I have filled up the form. --[[వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి|శ్రీరామమూర్తి]] ([[వాడుకరి చర్చ:శ్రీరామమూర్తి|చర్చ]]) 15:37, 17 మే 2023 (UTC)' "సూచిక:పద్మపురాణము (మడికి సింగన).pdf" చేర్చాను. చూడండి. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 18:52, 20 జూన్ 2023 (UTC) బ్రహ్మోత్తరఖండం కూడా ఎక్కించాను. ఇది స్కాందపురాణాంతర్గతము. [[వాడుకరి:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|దేవీప్రసాదశాస్త్రి]] ([[వాడుకరి చర్చ:దేవీప్రసాదశాస్త్రి|చర్చ]]) 19:29, 20 జూన్ 2023 (UTC) == తెవికీ 20వ వార్షికోత్సవం స్కాలర్‌షిప్ దరఖాస్తులకు ఆహ్వానం == నమస్కారం, [https://te.wikipedia.org/wiki/తెలుగు_వికీపీడియా | తెలుగు వికీపీడియా] 20వ ఏట అడుగు పెట్టిన సందర్భంగా 2024, జనవరి 26 నుండి 28 వరకు [https://te.wikipedia.org/wiki/విశాఖపట్నం | విశాఖపట్నం] వేదికగా [https://te.wikipedia.org/wiki/వికీపీడియా:తెవికీ_20_వ_వార్షికోత్సవం |20వ వార్షికోత్సవం] జరపాలని సముదాయం నిశ్చయించింది. తెవికీ 20వ వార్షికోత్సవ ఉపకారవేతనం కోసం [https://te.wikipedia.org/wiki/వికీపీడియా:తెవికీ_20_వ_వార్షికోత్సవం/స్కాలర్‌షిప్స్ |తెవికీ 20 వ వార్షికోత్సవం/స్కాలర్‌షిప్స్] పేజీలో దరఖాస్తు ఫారానికి లింకు ఇచ్చాము. డిసెంబరు 21, 2023 దాకా ఈ దరఖాస్తు ఫారం అందుబాటులో ఉంటుంది. ఈ లోపు మీ దరఖాస్తులు సమర్పించగలరు. ధన్యవాదాలు.-- <font color="green" face="Segoe Script" size="4"><b> [[User:Pranayraj1985|Pranayraj Vangari]] </b></font>^{<font face="Andalus"> ([[User talk:Pranayraj1985|talk]]) &#124;[[Special:Contributions/Pranayraj1985|Contribs]])</font>} 05:36, 13 డిసెంబరు 2023 (UTC) (సభ్యుడు, తెవికీ 20వ వార్షికోత్సవ కమ్యూనికేషన్స్ కమిటీ) == ఇది చూడండి == https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%95:Mana_Telugu_by_Bhamidipati_Kameswararao.pdf [[వాడుకరి:Rajasekhar1961|Rajasekhar1961]] ([[వాడుకరి చర్చ:Rajasekhar1961|చర్చ]]) 11:51, 18 ఫిబ్రవరి 2025 (UTC) https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%95:Nannayabhattaraka_Charitramu_Kasibhatla_Brahmayya_1901.pdf https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B1%82%E0%B0%9A%E0%B0%BF%E0%B0%95:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf * [[సూచిక:Bharatiya Chitrakala (Telugu) By T.Rama Rao, 1930.pdf]] * https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%B8%E0%B0%82%E0%B0%97%E0%B1%8D%E0%B0%B0%E0%B0%B9_%E0%B0%86%E0%B0%82%E0%B0%A7%E0%B1%8D%E0%B0%B0_%E0%B0%B5%E0%B0%BF%E0%B0%9C%E0%B1%8D%E0%B0%9E%E0%B0%BE%E0%B0%A8_%E0%B0%95%E0%B1%8B%E0%B0%B6%E0%B0%AE%E0%B1%81/%E0%B0%B0%E0%B1%86%E0%B0%82%E0%B0%A1%E0%B0%B5_%E0%B0%B8%E0%B0%82%E0%B0%AA%E0%B1%81%E0%B0%9F%E0%B0%AE%E0%B1%81 == సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ == నమస్కారం! సురవరం ప్రతాపరెడ్డి ప్రూఫ్ రీడథాన్ ప్రారంభం అయింది... దయచేసి మీ తోడ్పాటును అందించగలరు. ప్రాజెక్టు పేజీ లింకు - https://w.wiki/DxeF [[వాడుకరి:Edla praveen|Edla praveen]] ([[వాడుకరి చర్చ:Edla praveen|చర్చ]]) 06:46, 1 మే 2025 (UTC) == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[వాడుకరి:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[వాడుకరి చర్చ:MediaWiki message delivery|చర్చ]]) on 18:30, 11 ఏప్రిల్ 2026 (UTC)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == పట్టిక సమస్య == [[పుట:Sarada Lekhalu Vol 1.pdf/228]] లో పట్టిక సరిదిద్దాను. [[వాడుకరి:Arjunaraoc|అర్జున]] ([[వాడుకరి చర్చ:Arjunaraoc|చర్చ]]) 01:54, 24 ఏప్రిల్ 2026 (UTC) ధన్యవాదాలు సార్. 8f06jjjyyxalwtk631s1czoamv5g8i4 2 20449 554250 552990 2026-04-24T02:12:27Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు */ 554250 wikitext text/x-wiki నా పేరు శ్రీరామమూర్తి [[దస్త్రం:Srirama murthy.jpg|thumb|శ్రీరామమూర్తి]] ==ఆర్కీవులోని మొత్తం తెలుగు పుస్తకాలు== * [https://archive.org/details/digitallibraryindia?and%5B%5D=collection%3A%22digitallibraryindia%22&and%5B%5D=languageSorter%3A%22Telugu%22 22,945 తెలుగు పుస్తకాలు వీక్షణల ప్రకారంగా.] ==వికీసోర్స్ గణాంకాలు== * [https://tools.wmflabs.org/phetools/statistics.php అన్ని వికీసోర్సులలో తెలుగు వికీసోర్స్ స్థానం యొక్క విశ్లేషణ.] ¼ - ¾ ½ == పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు== * మొత్తం పుటలు=39300 * మొత్తం పుస్తకాలు=161 {| class="wikitable sortable" !క్రమ సంఖ్య !పుస్తకం పేరు !పుటలు !ఈ బుక్ |- |1 |[[సూచిక:AndhraRachaitaluVol1.djvu|ఆంధ్రరచయితలు]] |407 |ఉంది |- |2 |[[సూచిక:Naajeevitayatrat021599mbp.pdf|నాజీవితయాత్ర]] |830 |ఉంది |- |3 |[[సూచిక:AndhraKavulaCharitamuVol2.pdf|ఆంధ్ర కవులచరిత్రము]] |268 |ఉంది |- |4 |[[సూచిక:DivyaDesaPrakasika.djvu|దివ్యదేశ ప్రకాశిక]] |398 |ఉంది |- |5 |[[సూచిక:Kankanamu020631mbp.pdf|కంకణం]] |26 |ఉంది |- |6 |[[సూచిక:SampurnaNeetiChandrikaPart1.pdf|సంపూర్ణ నీతిచంద్రిక]] |104 |ఉంది |- |7 |[[సూచిక:Pranayamamu.pdf|ప్రాణాయామము]] |134 |ఉంది |- |8 |[[సూచిక:GanapathiMuniCharitraSamgraham.djvu|గణపతిముని చరిత్ర]] |135 |ఉంది |- |9 |[[సూచిక:Womeninthesmrtis026349mbp.pdf|స్మృతికాలపు స్త్రీలు]] |220 |లేదు |- |10 |[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala.pdf|అబలా సచ్చరిత్ర రత్నమాల]] |276 |లేదు |- |11 |[[సూచిక:SamardaRamadasu.djvu|సమర్థ రామదాసు]] |68 |ఉంది |- |12 |[[సూచిక:Nanakucharitra021651mbp.pdf|నానకు చరిత్ర]] |131 |ఉంది |- |13 |[[సూచిక:Abraham Lincoln (Telugu).pdf|ఆబ్రహాము లింకను]] |238 |ఉంది |- |14 |[[సూచిక:Andhraveerulupar025903mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు]] |137 |- |15 |[[సూచిక:Andhraveerulupar025958mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు-రెండవభాగము]] |177 |- |16 |[[సూచిక:Andrulasangikach025988mbp.pdf|ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర]] |423 |ఉంది |- |17 |[[సూచిక:Srivemanayogijiv00unknsher.pdf|శ్రీవేమనయోగి జీవితము]] |35 |ఉంది |- |18 |[[సూచిక:Vedhamu Venkataraya Shastrula Vari Jeevitha Charitra Sangrahamu.pdf|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రులవారి జీవితచరిత్ర సంగ్రహము]] |224 |ఉంది |- |19 |[[సూచిక:Chandamama 1947 07.pdf|చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక/సంపుటము 1/జూలై 1947]] |52 |- |20 |[[సూచిక:Aandhra deishamu videisha yaatrikulu.pdf|ఆంధ్రదేశము విదేశయాత్రికులు]] |175 |- |21 |[[సూచిక:Konda venkatappayya pantulu prathama bhaagamu.pdf|దేశభక్త కొండ వేంకటప్పయ్య పంతులు]] |235 |ఉంది |- |22 |[[సూచిక:Andhra bhasha charitramu part 1.pdf|ఆంధ్ర భాషా చరిత్రము 1. వ భాగము]] |450 |- |23 |[[సూచిక:Aliya Rama Rayalu.pdf|అళియరామరాయలు]] |245 |- |24 |[[సూచిక:Bhaarata arthashaastramu (1958).pdf| భారత అర్థశాస్త్రము]] | 453 |ఉంది |- |25 |[[సూచిక:Bharatiyanagarik018597mbp.pdf|భారతీయ నాగరికతా విస్తరణము]] |87 |- |26 |[[సూచిక:Adhunikarajyanga025633mbp.pdf|ఆధునిక రాజ్యాంగ సంస్థలు]] |332 |- |27 |[[సూచిక:ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు.pdf|ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు]] |83 |- |28 |[[ సూచిక:Ben'jaminu phraan'klinu jiivita charitramu.pdf|బెంజమిను ఫ్రాంక్లిను జీవితచరిత్రము]] |145 |- |29 |[[సూచిక:Aandruu kaarnegii, Telugu (1955).pdf|ఆండ్రూ కార్నెగీ (జీవితచరిత్ర)]] |242 |- |30 |[[సూచిక:Jeevasastra Samgrahamu.pdf|జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]] |370 |- |31 |[[సూచిక:The Verses Of Vemana (1911).pdf|వేమన పద్యములు (సి. పి. బ్రౌన్)]] |190 |- |32 | [[సూచిక:2015.372412.Taataa-Charitramu.pdf|తాతాచరిత్రము]] |180 |- |33 |[[సూచిక:Sumitra Charitram Kandukuri Veeresalingam.pdf|సుమిత్ర చరిత్రమ్]] |27 |ఉంది |- |34 |[[సూచిక:Bobbili yuddam natakam.pdf|బొబ్బిలియుద్ధనాటకము]] |113 |- |35 |[[సూచిక:PadabhamdhaParijathamu.djvu|పదబంధ పారిజాతము]] |875 |- |36 |[[సూచిక:2015.497290.chinnayasuuri-jiivitamu.pdf|చిన్నయసూరి జీవితము]] |110 |- |37 |[[సూచిక:Anandam Manishainavadu.pdf|ఆనందం మనిషైనవాడు]] |71 |- |38 |[[సూచిక:Apoorva Brahmacharya Prahasanamu - Kandukuri Veeresalingam.pdf|అపూర్వ బ్రహ్మచర్య ప్రహసనము]] |29 |- |39 |[[సూచిక:2015.373190.Athma-Charitramu.pdf|ఆత్మచరిత్రము]] |660 |- |40 |[[సూచిక:Kumbharaana020881mbp.pdf|కుంభరాణా(మీరాబాయి)]] |88 |- |41 |[[సూచిక:2015.392383.Kavi-Kokila.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి - 3 : నాటకములు]] |330 |లేదు |- |42 |[[సూచిక:Bilva Mangala, Sri Pada Kameswara Rao.pdf|బిల్వమంగళ]] |122 |- |43 |[[సూచిక:Sahitya Memamsa, Sripada Kameshwar Rao.pdf|సాహిత్య మీమాంస]] |225 |- |44 |[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala Dvitiiya Sanputa.pdf|అబలాసచిత్ర రత్నమాల, ద్వితీయ సంపుటము]] |295 |- |45 |[[సూచిక:Mana-Jeevithalu.pdf|మన జీవితాలు]] |325 |- |46 |[[సూచిక:2015.328360.Andhra-Mahaniyulu.pdf|ఆంధ్ర మహనీయులు]] |80 |- |47 |[[సూచిక:2015.329863.Vallabaipatel.pdf|వల్లభాయి పటేల్]] |155 |- |48 |[[సూచిక:Little Masters Sulabha Vyakaranamu.pdf|లిటిల్ మాస్టర్స్ సులభ వ్యాకరణము]] |145 |ఉంది |- |49 |[[సూచిక:Jagattu-Jiivamu.pdf|జగత్తు - జీవము]] |60 |- |50 |[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]] |260 |- |51 |[[సూచిక:Sweeya Charitramu VOLUME 01 Kandukuri Veeresalingam 1911 414 P 2020010023927.pdf|స్వీయ చరిత్రము-ప్రథమ భాగము]] |380 |ఉంది |- |52 |[[సూచిక:Mahaapurushhula-jiivitamulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితములు]] |385 |- |53 |[[సూచిక:Bhagira Loya.djvu|భోగీరలోయ, ఇతరకథలు]] |115 |- |54 |[[సూచిక:Kavijeevithamulu.pdf|కవి జీవితములు]] |690 |- |55 |[[సూచిక:Sasi Kala, Adavi Bapiraju.pdf|శశికళ]] |110 |- |56 |[[సూచిక:2015.393685.Umar-Kayyam.pdf|ఉమర్ ఖయ్యామ్]] |220 |లేదు |- |57 |[[సూచిక:Gona gannareddy, Adavi Bapiraju.pdf|గోన గన్నారెడ్డి]] |320 |లేదు |- |58 |[[సూచిక:Kashi-Majili-Kathalu.pdf|కాశీ మజిలీ కథలు]] |175 |లేదు |- |59 |[[సూచిక:సత్యశోధన.pdf|సత్యశోధన]] |425 |లేదు |- |60 |[[సూచిక:Chandragupta-Chakravarti.pdf|చంద్రగుప్త చక్రవర్తి]] |165 |లేదు |- |61 |[[సూచిక:English Journalismlo Toli Telugu Velugu Dampuru Narasayya.pdf|ఇంగ్లీషు జర్నలిజంలో తొలి తెలుగు వెలుగు - దంపూరి నరసయ్య]] |190 |లేదు |- |62 |[[సూచిక:Maha-Purushula-Jeevitacaritramulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితచరిత్రములు (ప్రథమ సంపుటము)]] |180 |లేదు |- |63 |[[సూచిక:MaharshulaCharitraluVol6.djvu|మహర్షుల చరిత్రలు, ఆరవ సంపుటము]] |100 |లేదు |- |64 |[[సూచిక:నారాయణీయము.pdf|నారాయణీయము]] |64 |లేదు |- |65 |[[సూచిక:Maharshula-Charitralu.firstpart.pdf|మహర్షుల చరిత్రలు (మొదటి భాగము)]] |166 |లేదు |- |66 |[[సూచిక:మాటా మన్నన.pdf|మాటా మన్నన]] |65 |లేదు |- |67 |[[సూచిక:దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర.pdf|దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర]] |390 |లేదు |- |68 |[[సూచిక:ప్రపంచ చరిత్ర - మొదటి భాగము.pdf|ప్రపంచచరిత్ర మొదటి భాగము, 1]] |108 |లేదు |- |69 |[[సూచిక:బ్రిటిష్ రాజ్యతంత్రయుగము అను బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్ర దిగవల్లి వేంకటశివరావు.pdf|భారతదేశమున బ్రిటీష్ రాజతంత్ర యుగము అను బ్రిటీష్ ఇండియా చరిత్ర]] |762 |లేదు |- |70 |[[సూచిక:Tikkana-Somayaji.pdf|తిక్కన సోమయాజి]] |130 |లేదు |- |71 |[[సూచిక:Thimmarusumantri.pdf|తిమ్మరుసు మంత్రి]] |160 |లేదు |- |72 |[[సూచిక:Parama yaugi vilaasamu (1928).pdf|పరమయోగి విలాసము]] |685 |లేదు |- |73 |[[సూచిక:Venoba-Bhudanavudyamamu.pdf|వినోబా బూదాన వుద్యమము]] |49 |లేదు |- |74 |[[సూచిక:Sri-Srinivasa-Ayengar.pdf|శ్రీమా౯ ఎస్. శ్రీనివాస అయ్యంగారి జీవితము]] |160 |లేదు |- |75 |[[సూచిక:Jajimalli by Adivi Bapiraju.pdf|నరుడు మరియు జాజిమల్లి]] |73 |లేదు |- |76 |[[సూచిక:హంసవింశతి.pdf|హంసవింశతి]] |70 |లేదు |- |77 |[[సూచిక:హాస్యవల్లరి.pdf|హాస్యవల్లరి]] |170 |లేదు |- |78 |[[సూచిక:సింహాసన ద్వాత్రింశిక (కొరవి గోపరాజు).pdf|సింహాసన ద్వాత్రింశిక]] |53 |లేదు |- |79 |[[సూచిక:Saundarya-Lahari.pdf|సౌందర్యలహరి (వావిళ్ల 1929)]] |75 |లేదు |- |80 |[[సూచిక:Andhra-Bhashabhushanamu.pdf|ఆంధ్రభాషాభూషణము]] |63 |లేదు |- |81 |[[సూచిక:Kopparapu-soodara-kavula-kavitvamu.pdf|కొప్పరపు సోదర కవుల కవిత్వము]] |322 |లేదు |- |82 |[[సూచిక:Tenaali-Raamakrishnakavi-Charitramu.pdf|తెనాలి రామకృష్ణకవి చరిత్రము]] |70 |లేదు |- |83 |[[సూచిక:Kavikokila-Granthamala3-Khandakavya.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, ఖండకావ్యములు]] |310 |లేదు |- |84 |[[సూచిక:Kavikokila-Granthavali-4 Vyasamulu.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, వ్యాసములు]] |270 |లేదు |- |85 |[[సూచిక:శ్రీ రామాయణము - బాలకాండము.pdf|శ్రీరామాయణము, మొదటిసంపుటము]] |570 |లేదు |- |86 |[[సూచిక:బసవపురాణము (పాల్కురికి సోమనాథుఁడు).pdf|బసవపురాణము]] |350 |లేదు |- |87 |[[సూచిక:Dvipada-basavapuraanamu.pdf|ద్విపద బసవపురాణము]] |300 |లేదు |- |88 |[[సూచిక:Oka-Yogi-Atmakatha.pdf|ఒక యోగి ఆత్మకథ]] |850 |లేదు |- |89 |[[సూచిక:తెలుగు వాక్యం.pdf|తెలుగు వాక్యం]] |112 |లేదు |- |90 |[[సూచిక:Navanadhacharitra.pdf|నవనాథచరిత్ర]] |308 |లేదు |- |91 |[[సూచిక:Kavijanaashrayamu-Chandashastramu.pdf|కవిజనాశ్రయము]] |120 |లేదు |- |92 |[[సూచిక:Shrii-raamakrxshhna-suuktimuktaavali.pdf|శ్రీ రామకృష్ణ సూక్తిముక్తావళి]] |400 |లేదు |- |93 |[[సూచిక:Naayakuraalu.Play.pdf|నాయకురాలు (పల్నాటి వీరచరిత్ర)]] |130 |లేదు |- |94 |[[సూచిక:Rangun Rowdy Drama.pdf|రంగూన్‌ రౌడీ]] |110 |లేదు |- |95 |[[సూచిక:Shriimahaabhaarata-Shriimadraamaayana-Vimarsamu1907.pdf|శ్రీమహాభారత శ్రీమద్రామయణ విమర్శము]] |200 |లేదు |- |96 |[[సూచిక:Tenugutota.pdf|తెనుగు తోట]] |40 |లేదు |- |97 |[[సూచిక:Prabhutvamu.pdf|ప్రభుత్వము]] |110 |లేదు |- |98 |[[సూచిక:Manooshakti.pdf|మనోశక్తి]] |55 |లేదు |- |99 |[[సూచిక:Ambati Venkanna Patalu -2015.pdf|అంబటి వెంకన్న పాటలు]] |400 |లేదు |- |100 |[[సూచిక:Kaashii-Majilee-Kathalu-V10.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పదవభాగము]] |420 |లేదు |- |101 |[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 8 Part Madhira Subbanna Deekshitulu 1937 415 P.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఎనిమిదవభాగము]] |395 |లేదు |- |102 |[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -01.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మొదటిభాగము]] |305 |లేదు |- |103 |[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -02.pdf|కాశీమజిలీకథలు, రెండవభాగము]] |245 |లేదు |- |104 |[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 3 Part Madhira Subbanna Deekshitulu.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మూఁడవ భాగము]] |300 |లేదు |- |105 |[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -09.pdf|కాశీమజిలీకథలు, తొమ్మిదవ భాగము]] |299 |లేదు |- |106 |[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -04.pdf|కాశీమజిలీకథలు, 4వ భాగము]] |321 |లేదు |- |107 |[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-05.pdf|కాశీమజిలీకథలు, అయిదవ భాగము]] |330 |లేదు |- |108 |[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-06.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఆఱవ భాగము]] |325 |లేదు |- |109 |[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -07.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఏడవ భాగము]] |290 |లేదు |- |110 |[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-12.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పండ్రెండవ భాగము]] |290 |లేదు |- |111 |[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ సంపుటం]] |132 |లేదు |- |112 |[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ సంపుటం]] |385 |లేదు |- |113 |[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ సంపుటం]] |311 |లేదు |- |114 |[[సూచిక:Srikrishnudu-Choopina-Maargamu.pdf|శ్రీకృష్ణుడు చూపిన మార్గము]] |150 |లేదు |- |115 |[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ సంపుటం]] |380 |లేదు |- |116 |[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ సంపుటం]] |180 |లేదు |- |117 |[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ సంపుటం]] |300 |లేదు |- |118 |[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ సంపుటం]] |300 |లేదు |- |119 |[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ సంపుటం]] |179 |లేదు |- |120 |[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ సంపుటం]] |600 |లేదు |- |121 |[[సూచిక:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf|బ్రహ్మోత్తరఖండము]] |348 |లేదు |- |122 |[[సూచిక:పద్మపురాణము (మడికి సింగన).pdf|పద్మపురాణము]] |300 |లేదు |- |123 |[[సూచిక:అనుభవసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).PDF|అనుభవసారము]] |53 |లేదు |- |124 |[[సూచిక:చతుర్వేదసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).pdf|చతుర్వేదసారము]] |150 |లేదు |- |125 |[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]] |260 |లేదు |- |126 |[[సూచిక:నారదీయపురాణము (అల్లాడు నృసింహకవి).pdf|నారదీయపురాణము]] |192 |లేదు |- |127 |[[సూచిక:ఆంధ్రకామందకము (జక్కరాజు వేంకటకవి).pdf|ఆంధ్రకామందకము]] |254 |లేదు |- |128 |[[సూచిక:Vavilala Somayajulu Sahityam-2 Natakalu.pdf|వావిలాల సోమయాజులు సాహిత్యం - 2]] |550 |లేదు |- |129 |[[సూచిక:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Three.pdf|సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము మూడవ సంపుటము]] |700 |లేదు |- |130 |[[సూచిక:రామాయణ విశేషములు.pdf|రామాయణ విశేషములు]] |241 |లేదు |- |131 |[[సూచిక:Bala Neethi.pdf|బాలనీతి]] |150 |లేదు |- |132 |[[సూచిక:Andhra Nataka Padya Pathanam Bhamidipati Kameswararao.pdf|ఆంధ్రనాటక పద్యపఠనం]] |160 |లేదు |- |133 |[[సూచిక:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు.djvu|సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు]] |390 |లేదు |- |134 |[[సూచిక:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf|నా జీవిత కథ - నవ్యాంధ్రము]] |500 |లేదు |- |135 |[[సూచిక:Bharatiya Chitrakala (Telugu) By T.Rama Rao, 1930.pdf|భారతీయ చిత్రకళ]] |230 |లేదు |- |136 |[[సూచిక:Garimellavyasalu019809mbp.pdf|గరిమెళ్ళ వ్యాసాలు]] |185 |లేదు |- |137 |[[సూచిక:Golakonda patrika sampadakeeyalu.pdf|గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు]] |235 |లేదు |- |138 |[[సూచిక:దొంగాటకం.djvu|దొంగాటకం]] |80 |లేదు |- |139 |[[సూచిక:Arya Katha Nidhi.pdf|ఆర్యకథానిధి]] |330 |లేదు |- |140 |[[సూచిక:Kabir (TeluguBook).pdf|కబీరు]] |24 |లేదు |- |141 |[[సూచిక:కృష్ణరాయ విజయము (1981).pdf|కృష్ణరాయ విజయము]] |150 |లేదు |- |142 |[[సూచిక:ఓయూ సాహితి.pdf|ఓయూ సాహితి (వార్షిక సంచిక-2023)]] |76 |- |143 |[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.]] |341 |- |144 |[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.]] |485 |- |145 |[[సూచిక:సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసము.pdf|సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసమ]] |89 |- |146 |[[సూచిక:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను]] |586 |- |147 |[[సూచిక:Pillalu Bhasha Yela Nerchukontaru VBS JVV.pdf|పిల్లలు భాష ఎలా నేర్చుకొంటారు?]] |113 |- |148 |[[సూచిక:Srungaramaruka Kavyam By Veturi Prabhakara Sastry In Telugu.pdf|శృంగారామరుకావ్యము]] |18 |- |149 |[[సూచిక:Science Ela Putti Perigindhi VBS JVV.pdf|సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]] |60 |- |150 |[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము తృతీయ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/తృతీయభాగము]] | 296 |- |151 |[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము నాలుగవ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/నాలుగవభాగము]] |390 |- |152 |[[సూచిక:Upanyaasapayoonidhi (1911).pdf|ఉపన్యాస పయోనిధి]] |- |153 |[[సూచిక:ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము).pdf|ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము)]] |345 |- |154 |[[సూచిక:Atma Vicharamu by Addanki Sitarama Sastri (1924).djvu|ఆత్మవిచారము, ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]] |438 |- |155 |[[సూచిక:అగస్త్యలింగశతకము తాడికొండ పూర్ణమల్లికార్జునఅయ్యవార్లంగారు 1935 110 P Ask01q124 హ్హు.pdf|అగస్త్యలింగ శతకము]] |100 |- |156 |[[సూచిక:VedantaRatnakaramu1919.pdf|వేదాంత రత్నాకరము]] |28 |- |157 |[[సూచిక:Adavi Bapiraju Rachanalu-8 Kathalu, Visalandhra.pdf|అడివి బాపిరాజు రచనలు–8; కథలు]] |230 |- |158 |[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Vol-1, Kinnera Art Theatrees.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]] |170 |- |159 |[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం, సంపుటి-2]] |100 |- |160 |[[సూచిక:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf|ధమ్మపదము]] |150 |- |161 |[[సూచిక:Sarada Lekhalu Vol 1.pdf|శారద లేఖలు, మొదటి సంపుటము]] |222 |} == చిత్రం == {{Css image crop |Image = DivyaDesaPrakasika.djvu |Page = 30 |bSize = 378 |cWidth = 311 |cHeight = 477 |oTop = 45 |oLeft = 66 |Location = center |Description = }} oklngkjgr57eqhz7y0jnn4tpikijncu 104 59375 554234 553709 2026-04-23T23:25:11Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554234 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|192|శారదలేఖలు|}}</noinclude>{{'''సౌభాగ్యవతియగు కల్పలతకు : -'''}} '''నెచ్చెలీ !''' నీవువ్రాసిన ఉత్తరములన్నియు చేరినవి. కాని రెండు మాసములనుండియు నీవు లెక్కలేనన్ని లేఖల లిఖించుచున్నను నీకొక్క జాబునైన వ్రాయజాలనందులకు నాకు చాలవిచారమగుచున్నది. ఏమిచేయుదును? ఇంటిలో ఒంటరిదాననైనాను. కలముపట్టుటకంటె గరిటెపట్టుట అవసరమైన పనిగానున్నది. దానికితోడిది శీతకాలపుప్రొద్దు. ప్రొద్దుకు ముద్దకుసరి. ఇక నేను నీకు ఉత్తరమెప్పుడు వ్రాయుదును? అందువలననే తెల్లవాఱుజాముననైన వ్రాయుదుమని వాకిలిలో సంక్రాంతి దాసరివచ్చి “హారో, రంగ హారి, కసూరిరంగ, కావేటిరంగ’ అని కేకలుపెట్టగా మెలకువవచ్చి లేచి అతనికి పిడుకెడుబియ్యము వేసివచ్చి కలముకాగితము చేతబట్టుకొని దీపము ముందరవచ్చి కూర్చున్నాను. అయిననేమి ? కలముసాగునా? అదిగో ! “అమ్మా! వాకిట్లో నీళ్ళుచల్లడమైంది; మ్రుగ్గులు పెట్టుకొం”డని పనిమనిషి, అఱచుచున్నది. ఈ ధనుర్మాసములో మనకిది యొకపెద్దపని. పగలు పదిరెండుగంటలు ఫెళ్లునవెలిగే సూర్యభగవానుఁడు జీత మాలస్యమైన కూలివానివలె పదిగంటలకాలమైనను పగలుచూపక పరుగెత్తిపోవుచుండగా ఇందులో ఒకగంట తనక్రిందకు లాగుకొనును సంక్రాంతిముగ్గు. పోనిమ్ము ఆలస్యమగునని యీ<noinclude></noinclude> 6frpy0nl42s1236nqxgjj157c9h7q73 554235 554234 2026-04-23T23:25:37Z శ్రీరామమూర్తి 1517 554235 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|192|శారదలేఖలు|}}</noinclude>{{c|'''సౌభాగ్యవతియగు కల్పలతకు : -'''}} '''నెచ్చెలీ !''' నీవువ్రాసిన ఉత్తరములన్నియు చేరినవి. కాని రెండు మాసములనుండియు నీవు లెక్కలేనన్ని లేఖల లిఖించుచున్నను నీకొక్క జాబునైన వ్రాయజాలనందులకు నాకు చాలవిచారమగుచున్నది. ఏమిచేయుదును? ఇంటిలో ఒంటరిదాననైనాను. కలముపట్టుటకంటె గరిటెపట్టుట అవసరమైన పనిగానున్నది. దానికితోడిది శీతకాలపుప్రొద్దు. ప్రొద్దుకు ముద్దకుసరి. ఇక నేను నీకు ఉత్తరమెప్పుడు వ్రాయుదును? అందువలననే తెల్లవాఱుజాముననైన వ్రాయుదుమని వాకిలిలో సంక్రాంతి దాసరివచ్చి “హారో, రంగ హారి, కసూరిరంగ, కావేటిరంగ’ అని కేకలుపెట్టగా మెలకువవచ్చి లేచి అతనికి పిడుకెడుబియ్యము వేసివచ్చి కలముకాగితము చేతబట్టుకొని దీపము ముందరవచ్చి కూర్చున్నాను. అయిననేమి ? కలముసాగునా? అదిగో ! “అమ్మా! వాకిట్లో నీళ్ళుచల్లడమైంది; మ్రుగ్గులు పెట్టుకొం”డని పనిమనిషి, అఱచుచున్నది. ఈ ధనుర్మాసములో మనకిది యొకపెద్దపని. పగలు పదిరెండుగంటలు ఫెళ్లునవెలిగే సూర్యభగవానుఁడు జీత మాలస్యమైన కూలివానివలె పదిగంటలకాలమైనను పగలుచూపక పరుగెత్తిపోవుచుండగా ఇందులో ఒకగంట తనక్రిందకు లాగుకొనును సంక్రాంతిముగ్గు. పోనిమ్ము ఆలస్యమగునని యీ<noinclude></noinclude> 9l3j8k4qx92x84w6glirhju8t6i7rvu 104 59376 554239 553710 2026-04-24T01:11:47Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554239 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||శారదలేఖలు|193}}</noinclude>మ్రుగ్గువేయుట మానుదుమనినను మనస్సొప్పదు. ఈ దినములలో ఒకరినిమించిన రంగవల్లి నొకర మిడినగాని మనకు సంతోషముండదు. మఱియు నిన్న వేసిన మ్రుగ్గు నేడు వేయుటయు లజ్జాకరమే. కావున దినమున కొక్కటి. మనకళావైదగ్ధ్యమును ప్రకటించుట కీ ధనుర్మాస మొకయుత్సాహకరమైన మాసము. దేవతలకు దక్షిణాయనము రాత్రికాలమనియు, ఉత్తరాయణము పగటికాలమనియు, అం దీధనుర్మాస ముషఃకాలమనియు, కావున దేవతాప్రీతికరమగు నీయుషఃకాలమున రమణీయరంగవల్లులచే మన ప్రాంగణముల నలంకరింపవలెననియు పెద్దలు చెప్పుదురు. మనకళానిపుణతను జూపుట కిదిమంచి యదనగుటచే దేవతలకేగాక మనస్త్రీలకును నిది ప్రీతికరమగు మాసమేయగుచున్నది. మనకంటె ప్రీతికరము మనబాలికలకు. వారి గొబ్బిళులులేకున్న మనరంగవల్లులు చిన్నబోవా? కాని వారు మనకంటె కార్యనిమగ్నులై ఒకచో ఆవుపేడ, ఒకచో పెద్దగుమ్మడిపూవులు, బంతిపూవులుతెచ్చి గొబ్బిళ్లుచేసి వానిని పసుపు, కుంకుమలచేతను పుష్పాదులచేతను నలంకరించి ముంగిళ్ళనిడు వఱకు వారికి సంతుష్టిలేదు. నిన్నప్రొద్దున నేను మావాకిలిలో మ్రుగ్గులు పెట్టుచుంటిని. అప్పటి కింకను బాగుగా తెల్లవాఱ లేదు. దశదిశలను మంచు దట్టముగా కప్పియున్నది. చేతులు కొంగర్లుపోవుచు మ్రుగ్గు సాగుటలేదు. చలికి దవడలు దగ్గిఱకు పడుచున్నవి. ఆసమయములో ఇద్దఱుబాలికలు నామ్రుగ్గునకు<noinclude></noinclude> tuf8c0lkrqrqbst29x5ldv8ayyyfzav 104 59377 554240 553711 2026-04-24T01:20:22Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554240 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|194|శారదలేఖలు|}}</noinclude>దగ్గిఱగా నిల్చున్నారు. వారిలో ఒకబాలకు యేడేండ్లు వేఱొకదాని కై దేండ్లున్నట్టున్నవి. పెద్దదానిచేతిలో పేడపళ్లిక, చిన్నపిల్లచేతిలో పూలపుటిక ఉన్నవి. కాని పేడబుట్టలో పేడలేదు; పూలబుట్టలో పూలులేవు. వారి చిన్నిముఖములు మఱింత చిన్నబోయిఉన్నవి. "పేడా, పూలూ తెచ్చుకోక యిట్లా నిలబడ్డారే?”మని నేను వారిని అడిగితిని. “పోయివచ్చాము దొరకలేదు” అని ఆబాలికలు చిన్నబుచ్చుకొని పలికిరి. వారిని చూచుటకు నాకు జాలివేసెను. ఆపువేడయు పువ్వులును దొరకకపోవుటచే వారెంతో యుత్సాహభంగము పొందినట్టు గానుపించిరి. వారికన్నుల నీరొక్కటి తక్కువగాని వారిమోమంతగా ముడుచుకొనిపోయినది. మా కెదుటివీధిలో నున్న ఒకయిల్లుచూపి “వారింట చాలఆవులున్నవే, మీకు పేడెందుకు దొరకలేదు ?" అని వారిని మరల నేనడిగితిని. "ఆయింటి ముసలమ్మ చాలాచీకటి ఉండగానే లేచి లాంతరుపెట్టి పేడంతా వెదకి తట్టలోవేసి దాచిపెట్టిందట. మేముపోతే “అంతాయెవరో యెత్తుకొనిపోయినారు పొమ్మన్నది"అన్నారు ఆబాలికలు. “అయితే మీ అమ్మను పంపకపోయినారా? పెద్దవాళ్లువస్తే ఇచ్చేదేమో?" అన్నాను నేను. “మాఅమ్మ మ్రుగ్గులుపెట్టుతున్నది” అన్నా రాబాలికలు. అవును, అమ్మకు దగినపని అమ్మకు, బిడ్డలకుదగినపని బిడ్డలకు. ఆమె రంగవల్లులులేకున్న వీరి గొబ్బిళ్లకు శోభలేదు, వీరిగొబ్బిళ్లులేకున్న ఆమె రంగవల్లులకు రక్తిలేదు అనుకొంటిని. పేడదాచిన ముసలమ్మ పిసినారితనమునకు నాకు అసహ్యము గలిగినది. మాచిన్నతనములో<noinclude></noinclude> 8xh9ho0sj6jluz9ukrbecd07saxjarg 104 59378 554241 553712 2026-04-24T01:28:02Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554241 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||శారదలేఖలు|195}}</noinclude>గూడ మేమిటులనే గొబ్బిళుల కావుపేడ దొరకనినాడు ఆశాభంగమునొందిన దినములు నాకు జ్ఞాపకమువచ్చినవి. ఈ పసిబిడ్డ లీ చలిలో మంచులో గొబ్మిళ్లమీది ఆసక్తిచేత వచ్చినందులకైన పట్టెడుగోమయ మివ్వవచ్చునే! ఈ మాసము గడచిపోయిన వెనుక నీపసిబాలలు మనయిండ్లకు రమ్మనినను వత్తురా? ఈ నెలదినములు బాలికల కావుపేడ వదలివేయరాదా? అనుకొని మాపనిమనిషి శుద్ధికై తెచ్చిన ఆవుపేడ వారికిచ్చి మాదొడ్డిలోనున్న యేపిచ్చిపూలో నాలుగు పుణికి యిచ్చి వారిని పంపివేసితిని. అప్పుడా బాలికలు గొప్ప పెన్నిధి లభించినట్లుబ్బుచు తమయింటికి వెళ్లినారు. ఈ బాలికలు గొబ్బిళులు పెట్టుగొనుటనిన నాకు మిక్కిలి సంతసముగానుండును. మఱియు వీరు సందెగొబ్బి పెట్టుకొని గొబ్బితట్టుచుండుట చూచుట, నాకు మిక్కిలి సంతోషకరము. ఒక్క గొబ్బిపండుగ మన బాలికలకు పెక్కు విషయములలో పరిజ్ఞానముగలిగించును. బద్ధకములేక తెల్లవాఱుజాముననే లేచుట, వాకిలి పరిశుభ్రపఱచుకొనుట అట్లుండ పుష్పపత్రాదులతో పరిచయము, మతసంబంధమగు పూజాపునస్కారములతో పరిచయము, మ్రుగ్గులతో పరిచయము, ఆటతో పరిచయము, పాటతో పరిచయము ఈ విధముగా లలితకళలలో ప్రథమపాఠములు బాలికలు గొబ్బి పండుగలలో నేర్చుకొందురు. ఆతరువాత పెద్దపండుగ మూడుదినములు బాలికలు పెట్టుకొనెడి రకరకముల బొమ్మలసా<noinclude></noinclude> 7r1tipy3pyaofqcd8a6hzdamco22mg2 104 59379 554242 553713 2026-04-24T01:36:22Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554242 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|196|శారదలేఖలు|}}</noinclude>మానులు మున్నగునవిగూడ వారికి కళాప్రవీణతయందభినివేశ మొసగునవే. మిత్రమా! ధనుర్మాసములో బాలికలకే యింత తీరని పనియైయుండ నిక మనస్త్రీలసంగతి చెప్పవలయునా? వేకటితో ఓకిరించుకొనుచు తొలకరిలో పుట్టినింటికేగినతొయ్యలి ప్రకృతి లక్ష్మి సుఖప్రసూతయైగంపెడు కొడుకులను గంపెడుకూతుండ్రను వెంటనిడుకొని చేమంతిపూవులజడతో, బంతిపూలహారములతో పూచినతంగెడువలె కలకలలాడుచు నింటికివచ్చును. కోడ లింత వైభవముతో నేటికేడాదికి సరిపోవు సారెచీరలుగట్టుకొని యింటికి వచ్చుచుండ ఏబ్రాసివలె మనము ముడిచిపెట్టుకొని కూర్చుండిన బాగుగానుండునా? ధనధాన్యసమృద్ధయైవచ్చెడి యాప్రకృతి, విడియుట కనురూపముగా మన గృహము లుండవలదా ? 'ప్రాతగోడకు పూతచక్కనా, కోతిరూపికి వ్రాతచక్కనా' అనిగదా సామ్యము. ఇంటికిపాదట్టు దులిపించి, గోడలకు సున్నము పూయించి మండిగములకు పసుపుకుంకుమలు, ద్వారములకు తోరణంబులు, ప్రాంగణములలో రంగవల్లులు, నిడి గృహలక్ష్మి నలంకరించుకొనవలదా? ఈ పనులన్నియు నెఱవేఱవలయుననిన రెండుకాళ్ళొకచోనిడి కూర్చుండుటకు వీలగునా? పనియెంత యెక్కువైననేమి? పనిముద్దు భాగ్యము ముద్దుగదా? అయినను సోమరులమై మనము బావుకొనునదేమున్నది? హీస్టీయాలువచ్చి అల్లాడటమే గదా? గాన సర్వావయములు పాటనముజెందునట్లు ప్రతిస్త్రీయు తన గృహకృత్యములను తాను నిర్వర్తించుకొనుటయే మంచిది.<noinclude></noinclude> nrk5n598rs75s0gsoq9klmf12fem5sw 104 59380 554243 553714 2026-04-24T01:44:54Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554243 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||శారదలేఖలు|197}}</noinclude>కాని పనులకు దగినట్టుగా మనకు ప్రొద్దుతక్కువగూడ నిప్పుడే. ఇంచుమించుగా రెండుగడియలప్రొద్దెక్కిన గాని సూర్యభగవానుడు మంచుతెఱలు చించుకొని బయటకు రానేరాడు. వచ్చినప్పుడైన నించుకసేపు నిలువబడనే నిలువబడడు. ఆనిలిచిన కాసేపైన చుఱుకైన యెండ నీయడు, “ఆరోగ్యం భాస్కరాదిచ్ఛే న్మోక్షమిచ్ఛే జ్జనార్దనాత్" అన్నట్టుగా మన కాయురారోగ్యములను బ్రసాదించు ఆదిత్యు డిట్లు జడుడై మందుడై తూర్పుమూలగాబుట్టి దక్షిణపుమూలగా నడ్డత్రోవనుబడి యతివేగముగా బశ్చిమాద్రికి బరువులెత్తుచుండ మనకు అహములెట్లు సన్నముగారుండును? ఱేపు శిశిరుడువచ్చి పండుటాకు లూడగొట్టినట్టులే సూర్యునిబద్ధకమునుగూడ నూడగొట్టినగాని ఆయనకు మనకునుగూడ చుఱుకురాదు. అంత వఱ కింతే. కల్పలతా! నా కీసూర్యుని శీఘ్రగమనంబు గనిన <poem> {{left margin|5em}} "పొడుపుఁగొండమీదఁ బొడుచుట మొదలుగా బరువువెట్టి యినుడు పశ్చిమాద్రి మఱుఁగుఁజొచ్చెఁగాక మసలినఁ జలిచేతఁ జిక్కెఁ జిక్కెననఁగఁ జిక్కకున్నె?” </poem> అని సూర్యుడు తానుగూడ చలివాతబడుదునని పరువులెత్తుచున్నాడను శ్రీమద్భాగవతములోని పద్యము జ్ఞాపకమువచ్చి నవ్వుకొనుచుందును. శుభప్రదమైన ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలమువచ్చినగాని మన కీపనులవడిదుడుకు లడగవు. సంక్రాంతియనునది మనకొక సామాన్యమగు పండుగయేగాక గొప్ప ఆరోగ్యోత్సవమనికూడ చెప్పవచ్చును.<noinclude></noinclude> 6div48ucbao88x78xuszgosszns979f 104 59381 554244 553715 2026-04-24T01:51:07Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554244 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|198|శారదలేఖలు|}}</noinclude>కల్పలతా ! బుద్ధిశాలురగు మనపెద్దల భావనాశక్తి యద్భుతము. కావుననే మతవిధులను నారోగ్యవిధులను మేళవించి యనుల్లంఘనీయములుగా జేసియున్నారు. ఏలననగా మనవారికి ఆరోగ్యవిధులయందుకంటె మతవిధులయందు భక్తి యెక్కువ. కావున నీధనుర్మాసములో జరిపెడు శౌచవిధులెల్ల మనకు దేవపితృపూజలతో మిళితమై మనలను తప్పక నిర్వర్తించునట్లు నిబద్ధించుచున్నవి. కాని నిజమున కివియన్నియు మన ఆరోగ్యమునకే. చూడుము. ఈశీతకట్టుదినములు మనకు మిక్కిలి జబ్బుదినములు. దాదాపు కార్తీకమాసమువఱకు వానలుకురిసి నేలయంతయు తడిగానుండును. సూర్యకిరణ ప్రసార మల్పముగానుండుటచే నీకాలములో వాతావరణముగూడ అర్ద్రతగానుండును. నేలతడిగానుండుట, వాయువులు శీతలములైయుండుట, ఎండలు తీక్ష్ణముగా లేకుండుట మున్నగుకారణములచే పుడమిపై నుండెడి పెక్కు కశ్మలపదార్థములు తడిసి క్రుళ్లి సాంక్రామికవ్యాధుల కుత్పత్తిహేతువులగు సూక్ష్మజీవులు పెక్కు లుద్భవిల్లి ప్రజలను వ్యాధిపీడితులను గావించుచుండును. కావుననే యీదినములలో స్వర్గద్వారములు తెఱచి యుండునని మనవారనుచుందురు. ఎప్పుడు దేశమున వ్యాధులు చెలరేగియుండునో అప్పుడు స్వర్గద్వారము తెఱచియున్నట్లే గదా! కావున బద్ధకములేక ఒడలువంచి పనిచేయుటయు, మనగృహములును గృహావరణములును పరిశుభ్రపఱచుకొనుటయు, రోగకారణములగు సూక్ష్మజీవులు నశించునట్లు ఆవుపేడతో కలయంపిజల్లి ఘాటైనసున్నముతో రంగవల్లు లిడు<noinclude></noinclude> eltl7j0opths9ne5m4tf1e7p70t1nkv 104 59382 554247 553716 2026-04-24T01:58:14Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554247 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||శారదలేఖలు|199}}</noinclude>కొనుటయు మనకు విధిగానేర్పడినది. అప్పుడువేసిన ఆవుపేడ కస్తూరికి తుల్యమని ఆయుర్వేదజ్ఞులమతము. కాన గోమయముతోడిపని మనకీదినముల నధికముగా కల్పించియున్నారు. ఈవిధముగా నీధనుర్మాసము మన ఆరోగ్యముకొఱకే పిన్న పెద్దలనెల్లర నిటు కార్యపరతంత్రులనుగా జేయుచున్నది. అయినను ఈపనులబాధ ఇకనెన్నిదినములోలేదు లెమ్ము. పండుగ పదిదినములలోనికి వచ్చినది. ఈనెల పదునాల్గవతేదీ యందు సూర్యుడు మకరరాశియందు ప్రవేశించును. అదియే ఉత్తరాయణారంభము. అదియే పుణ్యకాలము. ఎప్పుడు సూర్యు డుత్తరాయణగతుడగునో అప్పుడే ఆమార్తాండుని కిరణజాలంబులు తీక్ష్ణతగాంచును. ఆలోకబాంధవుని తేజఃకిరణ ప్రసరణచే చరాచరాత్మకంబగు విశాలవిశ్వంబెల్ల నవశక్తిని బడసి తేజోవంతమై విరాజిల్లును. మిత్రమా! ఈపుణ్యకాలమునందు మనమేగాక అన్నిమతములవారును, అన్నితెగలవారును, అన్ని దేశములవారును నీపండుగలజేసికొనుట గమనింపదగిన విషయము. క్రైస్తవుల కీదినములలో సంవత్సరాది. బ్రాహ్ముల కీదినముల బ్రహ్మోత్సవము. మహమ్మదీయులకు గూడ నివి పండుగదినములే. ఇక మన హిందువులపండుగవిశేషములు చెప్పనక్కఱయేలేదు. పసిబిడ్డలకు భోగి పండ్లు, ఆపైవారికి బొమ్మలు పెట్టుకొనుట. వారికంటె వయస్సున పెద్దయగు యువతులకు సావిత్రీగౌరీవ్రతము. నైష్ఠికులగువారికి స్నానదానతర్పణా<noinclude></noinclude> n4cmjemxth3vuzo1ipl4xv60djbp0xw 104 59383 554248 553718 2026-04-24T02:05:33Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554248 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|200|శారదలేఖలు|}}</noinclude>దులు. గృహస్థులు క్రొత్తకోడండ్రను, కూతుండ్రను తెచ్చుకొనుట. కాపులకు కోడిపందెములు. వైష్ణవాలయములలో ఉదయపూజలు. వేయేల, ఐహికాముష్మిక లాభంబులను శారీరమానసికాత్మీయ సౌఖ్యంబులను నుత్తరాయణపుణ్యకాల మొనగూర్చుచున్నది. ఈశ్వరానుగ్రహంబున ప్రజలు శీతవాతాది క్లేశంబులనుండి విముక్తులైనారు. ధనధాన్యంబు లింటికిఁజేరినవి. చూడిపశువులెల్ల పాడిపశువులై పాలుపెరుగులు కొల్లలుగావించినవి. ఇళ్లువాకిండ్లు చక్కగానలంకరించుకొనినారు. నిన్న మొన్నటివఱకు కోతవేతలకుబోయి కూలిగింజలు పుష్కలముగా సేకరించుకొనియుండుటచే కూలినాలిజనములకుగూడ నీపండుగ కడుపునిండినపండుగ. కాన ఈపండుగదినములలో మృష్టాన్న మారగించనివారే యుండరు. నెచ్చెలీ! నీవును పతిసంతానయుతవై రమణీయమును మహోత్సాహదాయకమును నగు నీజాతీయారోగ్యోత్సవానందమును పరిపూర్ణముగా ననుభవించెదవు గాకయని మనఃపూర్వకముగ వాంఛించుచున్నాను. {{rh|భావపురి||ఇట్లు}} {{rh|1 - 1 - 31||శారద.}} {{c|శారద లేఖల మొదటి సంపుట మిది, సంపూర్ణము.}}<noinclude>{{c|Printed At the Lodhra Press, Egmore, Madras.}}</noinclude> h6bbgjn6rrrja6x9r5kw1g7c204asfg 104 59385 554245 553981 2026-04-24T01:52:09Z Arjunaraoc 364 పట్టిక సరిదిద్దాను. తొలిగా ఒక ఖాళీ వరుస చేర్చి 554245 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude> {| class="wikitable" style="margin:auto;" |- | పుట || పంక్తి || తప్పు || ఒప్పు |- | 156 || 22 || రొదయైద || రొదయైన |- | 158 || 20 || వివాహ || వివాహములు |- | 159 || 11 || మర్ధశకాబ్దము || మర్ధశతాబ్దము |- | 161 || 10 || స్త్రి || స్త్రీ |- | 161 || 20 || భావనమే || భావనయే |- | 164 || 3 || ఒప్పుడు || కప్పుడు |- | 165 || 4 || నిరాక్షిణ్యము || నిర్దాక్షిణ్యము |- | 168 || 12 || నృజామ్యహ్యం || సృజామ్యహమ్ |- | 169 || 11 || దార్మికసమరము || ధార్మికసమరము |- | 169 || 24 || బాబుజీ || బాపూజీ |- | 171 || 3 || కంఠస్వఠము || కంఠస్వరము |- | 172 || 16 || హృదయాకాశము || హృదయాకాశమునందు |- | 175 || 19 || యాత్రలుగూడ || గూడయాత్రలు |- | 176 || 2 || చెఱసాలలే స్వీయగృహంబులై || స్వీయగృహంబులే చెఱసాలలై |- | 178 || 8 || నాదుస్థితి || యాదుస్థితి |- | 180 || 16 || బెంగళూరు || బెంగుళూరు |- | 182 || 7 || వాళ్ల || వారి |- | 184 || 6 || అందిటున్నది || అందిట్లున్నది |- | 186 || 15 || కొననిరి || కొనిరి |- | 187 || 4 || ప్రజాపతినిధులు || ప్రజాప్రతినిధులు |- | 187 || 5 || మిల్కిలి || మిక్కిలి |- | 194 || 9 || ఆపుపేద || ఆవుపేడ |- | 194 || 20 || ఆవును || అవును |- | 200 || 9 || ఇళ్లువాకిండ్లు || ఇండ్లువాకిండ్లు |} 64 - వ పుట 22 - వ పంక్తిలో (విూనాక్షి సుందరేశ్వరుని భార్య యనరు) అనుచోట (మీనాక్షి పెనిమిటి సుందరేశ్వరుడందురు గాని సుందరేశ్వరుని భార్య విూనాక్షి యనరు). అని యుండవలయును.<noinclude></noinclude> n01jxzkqwfvd8xzv2pw6hvfjscg8in2 104 163354 554254 467893 2026-04-24T04:09:35Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>అనే సంస్కృత గ్రంధకర్త కాదంబరి కధలో చబరుల నాయకుడైన మాతంగుడనే పేరుగల వాని గురించి ఇలా చెపుతాడు. “అతను ఇంకా వయసులో ఉన్నాడు. అతని దేహధారుడ్యాన్ని చూస్తే ఇనుముతో చేయబడినట్లు కనిపిస్తుంది. అతనికి భుజాల వరకూ వేలాడే దట్టమైన ముడివేయబడిన జుత్తు ఉంది. అతని కనుబొమలు విశాలమైనవి. అతని ముక్కు గద్దముక్కులా సూటిగా ఉంది. అతనికి మయూర ఛత్రం పట్టినట్టు తేనెటీగలు గుమిగూడి ఎండ తగలకుండా చేస్తున్నాయి.” వేలాదిమంది అనుచరులతో ప్రవేశించిన యువనాయకుడు మాతంగుడి గురించి కవి ఇలా వర్ణిస్తాడు. "సూర్యకిరణాలతో చెదిరిన చీకటి మూకలా, మృత్యు సైనికులు తిరుగుతున్నట్లు, నరకాన్ని బద్దలుగొట్టుకుని పైకి లేచిన భూతాల ప్రపంచంలా, దండకారణ్యంలో నివసిస్తున్న మహర్షుల శాపాలతో కట్టిన తండాలా” ఉన్నారు. ఈనాటి గర్విష్టి బ్రాహ్మణుడు అంటరాని మాదిగల గూర్చి అవలీలగా వెలిబుచ్చే అభిప్రాయాలతోనే ఆ కవి వారిని విపులంగా చిత్రిస్తాడు. "మద్య మాంసాలతో నిండిన వారి భోజనాన్ని ఉత్తములు అసహ్యించుకుంటారు. వారి వృత్తి వేట - వారి శాస్త్రం నక్కల అరుపు. వారి ప్రాణస్నేహితులు కుక్కలు" మాతంగుని అనుచరులు ఒక ఆటవిక ఆదివాసీ తెగవారు. ఇంతకు మించి ఈ కవి యింకేమీ చెప్పడు. సంస్కృత గాథాసంగ్రహాలలో మనకు మరో మాతంగ ప్రభువు కనిపిస్తాడు. క్రీ॥శ॥ 1125 ప్రాంతాలలో జీవించిన సోమదేవ భట్టుడు వీటిని సేకరించాడు. కథా సరిత్యాగరంలో తను చెప్పిన కథలన్నీ చాలాకాలంగా జనం చెప్పుకుంటున్న కథలే అంటాడు. ఈ కథల జరిగిన కాలం ఈ కధలు సేకరించిన కాలానికి శతాబ్దాల వెకటిదని అర్ధం. కోటలకు భూతమైన దుర్గ పిశాచం తాలూకు అద్భుతమైన కథ చెపుతాడు. ఒక పని కోసం ఒక రాజు అతని మంత్రులూ దుర్గ పిశాచాన్ని ఆశ్రయిస్తారు. ఈ మాతంగ నాయకుడు గొప్ప పరాక్రమవంతుడు. రాజులు అతన్ని జయించలేరు. అతని తెగకి చెందిన బక్లుదుంది విలుకాళ్ళు అతని అజ్ఞానువర్తులు. అందులో ప్రతి ఒక్కడి కింద అయిదు వందల మంది యోధులు ఉంటారు. మాతంగుల దేశాన్ని చూస్తున్న రాజు మృగాంకదత్తుడు తమ మంత్రులతో "చూడండి! వీళ్ళు జంతువులులా అరణ్యవాసం చేస్తున్నారు. అయినా చిత్రంగా దుర్గపిశాచాన్ని తమ రాజు అనుకుంటారు. ప్రపంచంలో రాజులేని జాతిలేదు. మనుషుల్లో రాజరికం అనే ఆకర్షణీయమైన పద్ధతిని వారి భద్రత కోసం దేవుళ్ళు ప్రవేశపెట్టారు. అదిలేకపోతే పెద్ద వాటిని తిన్నట్టుగా బలవంతులు బలహీనులను మింగేస్తారని వారి భయం.” మాతంగరాజు మృగాంకదత్త రాజు కోరిక విని, ఈ చిన్న పనిని చేసిపెడతానిని మాటయిచ్చి, వినయంగా అంటాడు. "మా జీవితాలు మొట్టమొదట మీ కోసమే సృష్టించబడ్డాయి. వచ్చినదూత అగ్రకులంవాడు. అయినా తనకి భోజనం పెట్టాలనుకుంటున్న మాతంగరాజుని సంతోషపరచాలనుకుంటాడు. అందుకోసం మాతంగరాజు తన సమక్షంలో భోజనం చేయటానికి అయితే కొంచెం దూరంలో కూడా సిద్ధపడతాడు. ఆ విధంగా, ఎంతో బలవంతులైనప్పటికీ, వారికి ఎంతో అమూల్యమైన సహాయం చేయగలిగినప్పటికీ ఆర్య ప్రభువుకీ ఈ ఆదివాసీ తెగనాయకుడికి స్పష్టమైన విభజన రేఖ ఉంది. ఇంకొన్ని చదివాక చండాల కన్య కథ కనిపిస్తుంది. “ఆమె అందమైన ముఖం తన శతృవు చంద్రుడిని ఓడించింది" ఎందరినో చంపి రెచ్చిపోయి తిరుగుతున్న ఏనుగుని మచ్చిక చేసి తన అదుపులోకి తెచ్చిన ఆ కన్యని ఒక రాజకుమారుడు ప్రేమిస్తాడు. "అతని మనసుని దొంగిలించటం వలన శూన్యమైన హృదయంతో రాజకుమారుడు ఇంటికి వెళతాడు. అతని తల్లిదండ్రులు ఆ కన్య గురించి విచారించి ఆమె చండాల రాజు అయిన మాతంగుని కుమార్తె అని తెలుసుకుంటారు. అతని తల్లి, రాణి అడుగుతుంది. "సుక్షత్రియ వంశంలో పుట్టిన' నా కొడుకు అథమ కుల కన్యను ఎలా ప్రేమించాడు. ఆ కన్య అగ్రకులంలో పుట్టినా ఏదో కారణంవల్ల మాతంగుల మధ్య పడిందని చెపుతారు. ఈ సిద్ధాంతాన్ని రుజువుచేస్తూ అనేక కథలు వస్తాయి. మాతంగరాజు దగ్గరకు దూతను పంపుతారు. అతను అంగీకరిస్తాడు. అయితే పద్దెనిమిది వేలమంది బ్రాహ్మణులు తమ ఇంటిలో తినాలని షరతు పెడతాడు. శివుడు అతనికి శాపం విధించాట్ట. పద్దెనిమిదివేల బ్రాహ్మణులు అతని యింట్లో తినేవరకూ అతని వాళ్ళంతా మాతంగులుగా జీవించాలిట. ఆ తరువాత అతను తన అగ్రకులంలోని వెనుకటి స్థితిని పొందుతాడుట. వాళ్ళు అందుకు ఒప్పుకున్నారు గాని, వంట మాత్రం చండాలుల గృహానికి దూరంగా జరగాలన్నారు. శివుడి శాపం తొలగిపోయింది. రాజకుమారుడు ఉత్తమ కులాన్ని పొందిన ఆ కన్యను పరిణయమాడాడు. బ్రాహ్మణీయ కల్పనలతో అతిశయోక్తులతో నిండిపోయిన ఈ కథలలో నిజజీవితం అనిపించే సూచనలు లేకుండా పోలేదు. ఆర్యులకుండే రాజు అనే భావనకీ ఆదివాసుల తెగ నాయకునికీ మధ్య తేడాను మృగాంకదత్తరాజు అర్ధం చేసుకున్నట్లు లేదు. అందుకే అడవిలో జంతువుల్లా బ్రతుకుతున్నా మానవులలో ఎవరినో ఒకరిని రాజుగా గుర్తించే కోరిక ఉంటుందంటాడు. దుర్గ పిశాచరాజుకి ఆర్య రాజుల్లా పన్నులు వేయటానికి జీవస్మరణ విషయాలను నిర్ణయించటానికి, ఏకాంత వైభోగంలో జీవించటానికి అధికారంలేదు. మాతంగ తెగకి నాయకునిగా బహుశా బోల్డంత భూమి, నౌకర్లు తగినంత ఆదాయం ఉండి ఉంటుంది. యుద్ధరంగంలో అతడు తన తెగని నడిపిస్తాడు. పరిపాలనా విషయాలలో కుటుంబ పెద్దలని సంప్రదిస్తాడు. దుర్గ పిశాచరాజు బ్రాహ్మణీయ విశ్వాసంతో కొంతవరకూ అసహజంగా బూటకంగా చూపించబడినా, మాదిగల పితామహుడు ఆదిజాంబవుని పోలికలు కనిపిస్తాయి.<noinclude><references/> {{rh|చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు|12|}}</noinclude> 58ie7j97n8rv1bg62cf2j86wvbxr2fl 104 163373 554313 467922 2026-04-24T08:30:23Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}పురాతన మాతృపూజ (శక్తి ఆరాధన)</p> 1. అరుంధతి శాపం 2. మాతంగి ఉపదేశం 3. గాథలలో కథలలో మాతంగి 4. మహాలక్ష్మి అమ్మవారు (మాలచ్చమ్మ) 5. రహస్య సమావేశాలు అర్ధరాత్రి తాండవాలు<noinclude><references/> 18 చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు</noinclude> t1xsqb0k1z36pn3zfn05ymocqu5qpx7 104 186366 554204 554053 2026-04-23T13:09:39Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బేలుచునుండు. తద్దేశంబునకు మార్గవశంబున బోయిన పురుషులను జేరంబిలిచి యందలి యిందుముఖు లమృతమధురాలాపంబుల నాహ్లాదంబు పుట్టించి వశీకరించి యొక్కొక్కపురుషునితోఁ బెక్కండ్రువనితలు క్రీడించుచుండ, నొక్కమాసంబులో నాపురుషుండు పరలోకంబున కరుగు. వానితో రమించిన యక్కాంతలందఱు నగ్నిప్రవేశంబు సేయుదురు. అం దొక్కయువతికి గర్భంబు నిలుచు. అది కనియెనేని యాఁడుబడుచుం గాంచుఁగాని, పుత్రునిం గాంచదు. ఇది యాదేశంబునందలి నడవడి. జనమేజయ నరేంద్రా, విజయభుజవిక్రమరక్షితంబైన యశ్వరత్నం బవ్వీటిసమీపంబునకుం జని, పచ్చిక మేయుచు నుండునెడఁ గఱివంక కనుబొమ్మలవంకలకుఁ గొంకిన చందంబున గుడుసువడం దిగిచిన సింగాణివిండ్లును, గలికిచూపుల కలికి వెనుకదాఁగినవితంబున నంపపొదులలోనం బొదలుల కోరి కోలలును, వట్రువగబ్బిగుబ్బలు గనుంగొని భ్రమపడినచందంబున బిఱబిఱఁ దిరుగు చక్రంబులును, బెడంగుజడల యందంబునకు వణంకెడుచందంబునఁ దళతళమని కత్తులు మెఱయ వీరశృంగారరసంబు లంగనారూపంబు గైకొన్నకైవడి, వీఁక మీఱు రాకేందుముఖులు, తేజీలు దువాళింపుచుఁ గోకిల లొక్కుమ్మడిఁ గాకలీస్వనంబు లొనరించుకరణి వీరాలాపంబులు, నార్పులు, నట్టహాసంబులు, పంతంబులు మెఱయం బాఱుటయు, నం దొక్కకుందరదన గుఱ్ఱంబు మీటి యధ్వరహరిం బట్టుకొని వచ్చి తమ యేలికసాని సమ్ముఖంబున నిలిపి, 'రాజరాజేశ్వరీ! ఈ హయంబు ధర్మజునిచే విడువఁబడినది. హయరక్షణార్థంబుగాఁ బరాక్రమోపార్జనుండగు నర్జునుఁడు చనుదెంచియున్నవాఁ డ'ని పలుకరించిన, నయ్యంగనామణి బంగరురంగులం దురంగలించు తురంగశాలలోనఁ గట్టుటకు నియమించి, యంతరంగంబున నెంతయు సంతసం బెసంగ, 'నేటితో నా కోరికలు నెఱవేరె. సుఖంబు సమకూరె. సందియంబు లేదు. ఇందుకొఱ కాపురందరనందనుం డిచ్చటికి వచ్చు. ఇది మొద లనుదినంబును వానితోడం గూడెద. నాపాలి దైవంబులను వేడెద’నని, యెడవీడని కోరికలు పొడమ, నప్పడఁతుక పదివన్నియ బంగారునకు మెఱుంగు పెట్టిన హొరంగునఁ, బైగోవవ్వాదికిఁ బువ్వుఁదావి గట్టినరీతిఁ, జిన్నారిజాబిల్లిమీఁద సుధారసంబు చిలికించిన చందంబున, రంగైన యంగంబును, శృంగారింపఁ దొడంగి, యంగజుని, చక్రంబులంభోలెఁ దళుకు తళుక్కునఁ జెక్కులుఁ గుల్కు కళ్ళు రతనంబుల కమ్మలు<noinclude><references/></noinclude> 9pm0o2lovpeo5li5n6hqgjs9minly8p 104 186369 554208 554069 2026-04-23T13:13:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మని మందలించినయెడ, నమ్మండలేశ్వరి ముఖచంద్రమండలంబున వెన్నెలయునుంబోలె మందహాసంబు గందళింప 'గిరీటి మేటివీరుండని వింటిమి. అతని రణకౌశలంబు పరీక్షింపకయె కవ్వడిం గడవనీయము. నే నిదే సమరసన్నాహంబుగా నరుగు దెంచెద. పార్థుని రమ్మనుఁడు, పొండు.' అని బహుమానంబులు సేసి పంపిన, నియోగులు వేగంబె యరుగుదెంచి వివరించిరి. {{p|ac|fwb}}ప్రమీలా విజయుల యుద్ధము</p> యవ్విజయునకు అంతఁ దురంగ మాతంగ శతాంగ వీరభట మహార్భటీసమేతంబుగాఁ బ్రమీల మోహరించి, రథచక్రఘోషంబుసు, గేతనపటాత్కారంబును, గార్ముకజ్యానాదంబును, లలితమధురసింహనాదంబును, భూనభో౽౦తరంబు దీఁటుకొన, శతమఖతనయుం గాంచి, తనకులుకుజూపులంబోని వాలుతూపులు వింటం సంధించి రథరథ్యకేతనసమేతంబుగా నించుటయుఁ, బార్థుండును నంగనతోడి కయ్యంబునకు రోయుచుఁ, దీఱనికతంబున మూఁడువాఁడితూపులు సంధించి యేయుటయు, నది తోడనే ఖండించి తీవ్రముఖంబులైన శిలీముఖంబులచే దశదిశాముఖంబులు గప్పి, తక్కినబోటులు ఘోటకంబుల మీఱి, సామజంబులఁ బురికొల్పి, రథంబులం దోలి, చిలుకుటమ్ముచేఁ గ్రుచ్చియు, నీఁటెలం బొడిచియుఁ, బట్టిసంబుల నఱికియు, శూలమ్ములం గ్రుమ్మియు, వంకులఁ జిమ్మియు, జముదాళ్ళం బొడిచియు, గదల నడిచియు, ముసలంబుల మోదియు, ముద్గరంబులఁ జిదిమియు, గిరుసకత్తుల విదళించియుఁ, జిరుతకడ్డియలఁ గొట్టియుఁ, దారసిల్లిన నయ్యిరువాఁగును బూర్వపశ్చిమసముద్రంబులవలెం దాఁకి తుములంబుగా సమరంబు గావించునెడఁ, బ్రమీల యింద్రనందనుం జూచి, 'కిరీటీ, మమ్ము నీబోఁటికిం గెలువఁగూడదు. నీకే కాదు. అనిమిషసిద్ధసాధ్యగరుడోరగాదులేనియు నన్ను గెలువలేరు. {{p|ac|fwb}}ప్రమీల యర్జునుని మోహించుట</p> నీకు గుఱ్ఱంబు గావలయునేని దురాభిమానంబు మాని ప్రియంబున నన్ను వరియించిన హయంబు నిత్తుంగాక. లేకయున్న నిన్నుం బోనిత్తునే? నీ యగ్రజుండైన యుధిష్ఠిరుండు సోమపానంబు సేయి నిమ్ము. నీవు నా యధ<noinclude><references/></noinclude> 1v970c3i487jfgc9zr3ivfkfbp0abtp 554212 554208 2026-04-23T13:20:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554212 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మని మందలించినయెడ, నమ్మండలేశ్వరి ముఖచంద్రమండలంబున వెన్నెలయునుంబోలె మందహాసంబు గందళింప 'గిరీటి మేటివీరుండని వింటిమి. అతని రణకౌశలంబు పరీక్షింపకయె కవ్వడిం గడవనీయము. నే నిదే సమరసన్నాహంబుగా నరుగు దెంచెద. పార్థుని రమ్మనుఁడు, పొండు.' అని బహుమానంబులు సేసి పంపిన, నియోగులు వేగంబె యరుగుదెంచి యవ్విజయునకు వివరించిరి. {{p|ac|fwb}}ప్రమీలా విజయుల యుద్ధము</p> అంతఁ దురంగ మాతంగ శతాంగ వీరభట మహార్భటీసమేతంబుగాఁ బ్రమీల మోహరించి, రథచక్రఘోషంబును, గేతనపటాత్కారంబును, గార్ముకజ్యానాదంబును, లలితమధురసింహనాదంబును, భూనభో౽౦తరంబు దీఁటుకొన, శతమఖతనయుం గాంచి, తనకులుకుజూపులంబోని వాలుతూపులు వింటం సంధించి రథరథ్యకేతనసమేతంబుగా నించుటయుఁ, బార్థుండును నంగనతోడి కయ్యంబునకు రోయుచుఁ, దీఱనికతంబున మూఁడువాఁడితూపులు సంధించి యేయుటయు, నది తోడనే ఖండించి తీవ్రముఖంబులైన శిలీముఖంబులచే దశదిశాముఖంబులు గప్పి, తక్కినబోటులు ఘోటకంబుల మీఱి, సామజంబులఁ బురికొల్పి, రథంబులం దోలి, చిలుకుటమ్ముచేఁ గ్రుచ్చియు, నీఁటెలం బొడిచియుఁ, బట్టిసంబుల నఱికియు, శూలమ్ములం గ్రుమ్మియు, వంకులఁ జిమ్మియు, జముదాళ్ళం బొడిచియు, గదల నడిచియు, ముసలంబుల మోదియు, ముద్గరంబులఁ జిదిమియు, గిరుసకత్తుల విదళించియుఁ, జిరుతకడ్డియలఁ గొట్టియుఁ, దారసిల్లిన నయ్యిరువాఁగును బూర్వపశ్చిమసముద్రంబులవలెం దాఁకి తుములంబుగా సమరంబు గావించునెడఁ, బ్రమీల యింద్రనందనుం జూచి, 'కిరీటీ, మమ్ము నీబోఁటికిం గెలువఁగూడదు. నీకే కాదు. అనిమిషసిద్ధసాధ్యగరుడోరగాదులేనియు నన్ను గెలువలేరు. {{p|ac|fwb}}ప్రమీల యర్జునుని మోహించుట</p> నీకు గుఱ్ఱంబు గావలయునేని దురాభిమానంబు మాని ప్రియంబున నన్ను వరియించిన హయంబు నిత్తుంగాక. లేకయున్న నిన్నుం బోనిత్తునే? నీ యగ్రజుండైన యుధిష్ఠిరుండు సోమపానంబు సేయి నిమ్ము. నీవు నా యధ<noinclude><references/></noinclude> a010kyn0l647ti099k1sotic8o3z1cy 104 186370 554213 554071 2026-04-23T13:21:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554213 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రామృతపానంబు సేయుము. అతఁడు కురుదేశం బేలనిమ్ము. నీవు నా(మనో)దేశం బేలుము. ఈదేశంబునకు నీవె యొడయుఁడ వయ్యెదవు.' అనిన ధనంజయుండు దరహాసంబు నెమ్మొగంబునఁ గనుపట్ట, 'జవ్వనీ, నిన్నుం గూడిన నరుండు మాసమాత్రంబునఁ బంచత్వంబు నొంది యధోగతికిం జను. అంతట యువతీమండలం బేలువాఁ డెవ్వఁడు? ధర్మజునకు మరల హయంబు సేర్చువారెవ్వరు?' అనినం బ్రమీల వాలారుమెఱుఁగుఁజూపులం జూచుచు, 'నీవు దైవయోగంబున మాదేశంబునకు వచ్చినవాఁడవు. ఇంక నెచ్చటికిఁ బోవంగలవు? ఎట్లయిన నీ ప్రాణంబు లపహరింపకమాన. నామహోగ్రబాణంబులచే నీమేను జల్లెడక్రంతలుగా గాయంబులం బడి వేదనం బొరలుచు వృధా ప్రాణంబు లప్పగింప నేల?' అనినఁ గన్నులఁ గెంపు నింపుచు నిలింప పతినందనుండు నారి నాఱమ్ములు సంధించి యేసిన, నవ్విలాసిని యన్నియ నారసమ్ముల దానిని రూపఱంజేసి, వెండియు నేడువాఁడిబాణంబులు మేనం గీలించి, మఱియు వేల కొలంది తూపులవాన గురిసిన, సురపతితనూభవుండు సమ్మోహనాస్త్రంబు వెంట సంధించిన, నవ్వాలుగంటి యయ్యస్త్రంబుతోడం గూడ గాండీవగుణంబు ఖండించిన, నరుండు కోదండంబున వేఱొండునారిం గూర్చి, 'యిన్నారిం బరిమార్పక మాన' నని కట్టలుకఁ గనుబొమ ముడిపాటు గదియించుటయు, నాకాశవాణి, 'అర్జునా, నిర్జరులకైనం దీనిఁ గెలువ శక్యంబు గాదు. నీవు పదివేలయేడులు పోరినం జయంబు చేకూరదు. రిత్తయాయాసం బేమిటికి? ఒకనాటిరాత్రి దీనిఁ దనియించి హయంబు గొని యథేచ్చంబుగా జనుము.' {{p|ac|fwb}}ప్రమీల యర్జును నంతిపురంబునకుఁ గొనిపోవుట</p> అనిన (విని) అర్జునుండు నమ్ములు విల్లు నరదంబున నునుచుటయు, నయ్యంగన యతిత్వరితంబుగా వచ్చి యారిఁలింగనంబు సేసి, పురంబునకుం దోడుకపోయి యంతిపురంబున బంగరుపడుకటింటం బువులపాన్పున లీలావినోదంబునం బ్రొద్దుగడపి, మరునాడు మత్తమాతంగమణిభూషణావశులతోడఁగూడ మఖవాజి నర్పించి మ్రొక్కుటయు, నయ్యర్జునుండు సాదరంబుగా వీడ్కొని చనియె. అని చెప్పి మఱియు జైమిని మునీంద్రుండు జనమేజయ నరేంద్రునిం గనుంగొని యిట్లనియె:<noinclude><references/></noinclude> tfbgkwmeeil9umpfqsdeivtn9i3zqp0 104 186396 554187 504620 2026-04-23T12:17:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఒఱలఁ గైదువులు డుస్సిన విరిగి పడియెడు. ఇది మొదలుగాఁ గల విపరీతనిమిత్తంబులు గలిగె. కావున మనము పదిలంబుగాఁ గదనంబు సేయవలయు' నని సేవావాహుండను సేనాపతిం జూచి, 'నీదు చాపవిద్యాకౌశలంబున నిక్కుమారుఁ జీకాకు పఱచి వేయుము. చంప వలద'ని యాజ్ఞాపించుటయు, గఱకు మీఱిన సేన తోడఁ గూడఁ దారసిల్లి, ములుకు టమ్ము లనేకంబులుగాఁ గురిసిన కుశుండు ప్రతిశరంబుల వెంబడించి, సారథి తురంగ కేతన పతాకా చ్ఛత్ర చామర బాణ బాణాసన సమేతంబుగా రథంబు పొడిసేసి, వానిహస్తంబులు మస్తకంబును భేదించి, సింహనాదంబు సేసిన, సగుండనువాఁడు తన యన్నపాటు గనుంగొని, దిగ్గజోపమానంచైన గజంబు నెక్క, ఢీకొలుపుచుఁ, గనకఘంటాఘణిఘణితంబైన శక్తిం బ్రయోగించుటయుఁ, గుశుండు నైదువిశిఖంబులచే దానిం దునియలు సేసి, పెచ్చు పెరుగు మచ్చరంబున నాలుగమ్ములు కార్ముకంబునం దొడిగి, దంతావళంబు నాలుగుపాదంబులం దెగనేసిన, నేనుఁగు పడుటకు మున్న, నగుండు భీకరగదాదండహస్తుండై, పుడమికిం దుమికి, యెదురు నడుచుటయు, గదాదండమండితంబైన భుజదండంబు ఖండించిన, నతండు వేఱొక్కకరంబునఁ జక్రంబు సారింపుచుఁ జేరవచ్చుటయుఁ, గుశుండు క్రూరనారాచంబున నాచక్రంబుతోడం గూడ బాహువు ద్రుంచిన, భానుంబట్టఁ దివురు స్వర్భానునిచందంబునఁ గలియవచ్చుటయుఁ, లవాగ్రజుఁ డర్ధచంద్రబాణంబునఁ వాని శిరఃకపాలంబు ఖండించిన, దానిభండసంబునఁ దాండవంబు సలుపు భైరవుండు పానపాత్రంబుగాఁ గైకొనియె. అవ్విధంబున నగుండు పడుటయు గలగుండు పడి, సైన్యంబులు పఱచిన వెనుదగిలి సీతాసుతుండు శతశరంబుల గజతురగస్యందన వీరభటకదంబకంబులఁ జిత్రవధం బొనర్ప లక్ష్మణానుజుండు వాయువేగంబులైన యాశుగంబుల నడరించినఁ గుశుండు క్రోధకషాయితాక్షుఁడై సన్నతపర్వంబులును, గనకపుంఖంబులును, గంకపత్రంబులునైన యంబకంబులు శతసహస్రసంఖ్యలు నిగిడించి, రథ్యంబులం జంపి, సారథిం గీటడఁగించి, కేతనంబు ఖండించి, ఛత్రంబు దునుమాడి, తేరు చక్కడిచి, వక్షస్థలం బగడ్చుటయు, శత్రుఘ్నండు గిరిశిఖరంబున నుండి జాఱిపడిన భద్రదంతావళంబు తెఱంగున నేలం బడుటయు, హతశేషంబులైన సైన్యంబులు దైన్యంబు నొంది నలుదిక్కులకుం బఱచె.<noinclude><references/></noinclude> kepokcp8vf5nd6qe9i10gwlzu2car00 554193 554187 2026-04-23T12:27:09Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఒఱలఁ గైదువులు డుస్సిన విరిగి పడియెడు. ఇది మొదలుగాఁ గల విపరీతనిమిత్తంబులు గలిగె. కావున మనము పదిలంబుగాఁ గదనంబు సేయవలయు' నని సేవావాహుండను సేనాపతిం జూచి, 'నీదు చాపవిద్యాకౌశలంబున నిక్కుమారుఁ జీకాకు పఱచి వేయుము. చంప వలద'ని యాజ్ఞాపించుటయు, గఱకు మీఱిన సేన తోడఁ గూడఁ దారసిల్లి, ములుకు టమ్ము లనేకంబులుగాఁ గురిసిన కుశుండు ప్రతిశరంబుల వెంబడించి, సారథి తురంగ కేతన పతాకా చ్ఛత్ర చామర బాణ బాణాసన సమేతంబుగా రథంబు పొడిసేసి, వానిహస్తంబులు మస్తకంబును భేదించి, సింహనాదంబు సేసిన, సగుండనువాఁడు తన యన్నపాటు గనుంగొని, దిగ్గజోపమానంచైన గజంబు నెక్క, ఢీకొలుపుచుఁ, గనకఘంటాఘణిఘణితంబైన శక్తిం బ్రయోగించుటయుఁ, గుశుండు నైదువిశిఖంబులచే దానిం దునియలు సేసి, పెచ్చు పెరుగు మచ్చరంబున నాలుగమ్ములు కార్ముకంబునం దొడిగి, దంతావళంబు నాలుగుపాదంబులం దెగనేసిన, నేనుఁగు పడుటకు మున్న, నగుండు భీకరగదాదండహస్తుండై, పుడమికిం దుమికి, యెదురు నడుచుటయు, గదాదండమండితంబైన భుజదండంబు ఖండించిన, నతండు వేఱొక్కకరంబునఁ జక్రంబు సారింపుచుఁ జేరవచ్చుటయుఁ, గుశుండు క్రూరనారాచంబున నాచక్రంబుతోడం గూడ బాహువు ద్రుంచిన, భానుంబట్టఁ దివురు స్వర్భానునిచందంబునఁ గలియవచ్చుటయుఁ, లవాగ్రజుఁ డర్ధచంద్రబాణంబునఁ వాని శిరఃకపాలంబు ఖండించిన, దానిభండసంబునఁ దాండవంబు సలుపు భైరవుండు పానపాత్రంబుగాఁ గైకొనియె. అవ్విధంబున నగుండు పడుటయు గలగుండు పడి, సైన్యంబులు పఱచిన వెనుదగిలి సీతాసుతుండు శతశరంబుల గజతురగస్యందన వీరభటకదంబకంబులఁ జిత్రవధం బొనర్ప లక్ష్మణానుజుండు వాయువేగంబులైన యాశుగంబుల నడరించినఁ గుశుండు క్రోధకషాయితాక్షుఁడై సన్నతపర్వంబులును, గనకపుంఖంబులును, గంకపత్రంబులునైన యంబకంబులు శతసహస్రసంఖ్యలు నిగిడించి, రథ్యంబులం జంపి, సారథిం గీటడఁగించి, కేతనంబు ఖండించి, ఛత్రంబు దునుమాడి, తేరు చక్కడిచి, వక్షస్థలం బగడ్చుటయు, శత్రుఘ్నుండు గిరిశిఖరంబున నుండి జాఱిపడిన భద్రదంతావళంబు తెఱంగున నేలం బడుటయు, హతశేషంబులైన సైన్యంబులు దైన్యంబు నొంది నలుదిక్కులకుం బఱచె.<noinclude><references/></noinclude> 0i7b98wd8cj9oo8zn39gjv2x2u91nrj 104 186397 554192 504621 2026-04-23T12:26:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left|}} అంతలో లవుండు మూర్ఛదెప్పిఱి యన్నకడకు వచ్చి, మొక్కి, తదనుమతంబున యాగీయాశ్యంబు నొక్కమహీరుహంబునం గట్టినఁ, బెనుగాలితోడం గూడిన కార్చిచ్చుకైవడి సోదరునితోడం గుశుండు రణాంగణనిరంకుశుండై ప్రకాశించె. {{p|ac|fwb}}కుశలవుల పాటవము రామునకు భటు లెఱింగించుట</p> రాజ్య అంత హతావశిష్టులైన భటులు కొంద రయోధ్యాపురంబునకుఁ బఱచి, హయమేధదీక్షితుండును, యజ్ఞవేదికాసమాసీనుండును, మునిజనపరివేష్టితుండును, భరతలక్ష్మణసేవ్యమానుండును, గురుంగశృంగపాణియుఁ గృష్ణాజినాంబరధరుండును, దండమేఖలాభరణుండును, గనకసీతాసమేతుండును, దిలసమిదాజ్యహోమాధూమారుణలోచనుండు నైన శ్రీరామచంద్రునిం గాంచి, ప్రణమిల్లి 'దేవా, నీ యధ్వరాశ్వము నానాదిక్కులుం దిరిగి యడవిలో నొక్కబ్రహ్మచారి యగు నొక్కబాలకునిచేఁ గదళికాతరువునం గట్టఁబడియె. అక్కుమారుని యాకారంబు మీయట్ల యున్నయది. వాఁడు మనసేనలం గనుపుగొట్టి, మీకూర్మితమ్ముని నెదిరించి, పెద్దయుం బొద్దు కదనంబు గావించి, ఖండితకార్ముకుండై మూర్ఛఁజెంది పట్టువడియె. అనంతరంబ యతని పోలికగా నుండు బాలకుండొక్కఁడు కవచకార్ముకఖడ్గధరుండై, లేడిగుంపులపై దుముకు బెబ్బులింబోలెఁ జేతుల కసితీఱ సేనలం గసిమసంగి శత్రుఘ్నుని గ్రూల్చె' ననిన, విని రఘువీరుండు 'మీకు వెఱ్ఱిపట్టెనో, భూతంబు సోకెనో? నాతమ్ముండు పగఱచేఁ బడుట యేమి?' యనుటయు, 'దేవా, నీ పదసేవకులకు భ్రమ కలుగునే? ఈమాట నిక్కం' బనుటయు, రామ భూమీశ్వరుండు మనంబునం గళవళం బందుచు 'నా యెదుట నిలిచి యెన్నడు మారుత్తరంబీయఁడు. లవణాసురుం దాకి యొక్కఁడె కయ్యంబున గెలిచె. ఇట్టి నాతమ్ముం డాజిలో నొక్కవడుగున కెదిరింపం జాలక పడియెనఁట! దైవం బెంత సేసె?' ననుచు భానుకులతిలకుండు ఱెప్పల నుప్పతిల్లు బాష్పంబులు కరపల్లవంబుల నప్పళించుచు లక్ష్మణుని దెస మొగంబై (యిట్లనియె) : {{p|ac|fwb}}రాముఁడు సౌమిత్రిని యుద్ధమునకుఁ బంపుట</p> 'యాగదీక్షితుండనైన నేను దరలరాదు. కావున హయంబుం బట్టిన బాలకుం గెలిచి శత్రుఘ్నునిం దోడ్కొని రమ్ము. పొమ్మ' నుటయుఁ, బూచిన తరు<noinclude><references/></noinclude> t6pf4ag20r0t9w1pe4gd9lz4cir0glh 554229 554192 2026-04-23T20:21:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554229 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left|}} అంతలో లవుండు మూర్ఛదెప్పిఱి యన్నకడకు వచ్చి, మొక్కి, తదనుమతంబున యాగీయాశ్యంబు నొక్కమహీరుహంబునం గట్టినఁ, బెనుగాలితోడం గూడిన కార్చిచ్చుకైవడి సోదరునితోడం గుశుండు రణాంగణనిరంకుశుండై ప్రకాశించె. {{p|ac|fwb}}కుశలవుల పాటవము రామునకు భటు లెఱింగించుట</p> అంత హతావశిష్టులైన భటులు కొంద రయోధ్యాపురంబునకుఁ బఱచి, హయమేధదీక్షితుండును, యజ్ఞవేదికాసమాసీనుండును, మునిజనపరివేష్టితుండును, భరతలక్ష్మణసేవ్యమానుండును, గురుంగశృంగపాణియుఁ గృష్ణాజినాంబరధరుండును, దండమేఖలాభరణుండును, గనకసీతాసమేతుండును, దిలసమిదాజ్యహోమాధూమారుణలోచనుండు నైన శ్రీరామచంద్రునిం గాంచి, ప్రణమిల్లి 'దేవా, నీ యధ్వరాశ్వము నానాదిక్కులుం దిరిగి యడవిలో నొక్కబ్రహ్మచారి యగు నొక్కబాలకునిచేఁ గదళికాతరువునం గట్టఁబడియె. అక్కుమారుని యాకారంబు మీయట్ల యున్నయది. వాఁడు మనసేనలం గనుపుగొట్టి, మీకూర్మితమ్ముని నెదిరించి, పెద్దయుం బొద్దు కదనంబు గావించి, ఖండితకార్ముకుండై మూర్ఛఁజెంది పట్టువడియె. అనంతరంబ యతని పోలికగా నుండు బాలకుండొక్కఁడు కవచకార్ముకఖడ్గధరుండై, లేడిగుంపులపై దుముకు బెబ్బులింబోలెఁ జేతుల కసితీఱ సేనలం గసిమసంగి శత్రుఘ్నుని గ్రూల్చె' ననిన, విని రఘువీరుండు 'మీకు వెఱ్ఱిపట్టెనో, భూతంబు సోకెనో? నాతమ్ముండు పగఱచేఁ బడుట యేమి?' యనుటయు, 'దేవా, నీ పదసేవకులకు భ్రమ కలుగునే? ఈమాట నిక్కం' బనుటయు, రామ భూమీశ్వరుండు మనంబునం గళవళం బందుచు 'నా యెదుట నిలిచి యెన్నడు మారుత్తరంబీయఁడు. లవణాసురుం దాకి యొక్కఁడె కయ్యంబున గెలిచె. ఇట్టి నాతమ్ముం డాజిలో నొక్కవడుగున కెదిరింపం జాలక పడియెనఁట! దైవం బెంత సేసె?' ననుచు భానుకులతిలకుండు ఱెప్పల నుప్పతిల్లు బాష్పంబులు కరపల్లవంబుల నప్పళించుచు లక్ష్మణుని దెస మొగంబై (యిట్లనియె) : {{p|ac|fwb}}రాముఁడు సౌమిత్రిని యుద్ధమునకుఁ బంపుట</p> 'యాగదీక్షితుండనైన నేను దరలరాదు. కావున హయంబుం బట్టిన బాలకుం గెలిచి శత్రుఘ్నునిం దోడ్కొని రమ్ము. పొమ్మ' నుటయుఁ, బూచిన తరు<noinclude><references/></noinclude> sn3cp8f20nm9uspx8one9sjszgt7f7z 104 186398 554194 504622 2026-04-23T12:46:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వులం బొలుపొందు గిరుల చందంబు సఁని గనకకేతనసమేతంబులును, మదధారాబంధురంబులు నగు సింధురంబులును, జలనిధితరంగంబుల తెఱంగునం గెరలు తురంగంబులును, శరదభ్రవిభ్రమంబులును, గల్పితమనోరథంబులుంబలె నమందశౌర్యవిశంకటులైన వీరభటులును, బ్రళయభైరవహుంకారశంకారవంబులైన పటహ భాంకారంబులును మెఱయ, రఘువీరునకుఁ బ్రణామంబు సేసి, కల్పాంతకాలంబునం గట్టుదాఁటి మట్టుమీఱిన నీరధులంబలె నిరవధికంబులైన సేనాబృందంబులతో వచ్చి, వాల్మీకి వనంబు సొచ్చి, రణాంగణంబున విరిసిన కేశపాశంబును, విధ్వస్తంబైన కవచంబును, విఱిగిన శరాసనంబును, వీడిన యంపపొదులునుం గలిగి, ధూళిధూసరితగాత్రుండై పడియున్న శత్రుఘ్నుం జూచి, బాష్పాకులితలోచనుండై, సౌమిత్రి సమరంబున కుద్యుక్తుండయ్యె; నని జైమిని మునీంద్రుం డాన తిచ్చుటయు, జనమేజయ నరేంద్రుండు తదనంతరకథావృత్తాంత శ్రవణ కౌతూహలాయత్తచిత్తుండై యుండె. {{Telugu poem|type=|lines=<poem>వారణఘోటవీరభటవర్గనిరర్గళధూళిపాళిసం పూరితవార్ధి, (ధావి) తరిపువ్రజసాధ్వసహేతుచక్రవా ళోరుగుహాంతరాళబహుళోజ్జ్వలదోఃపరిఘప్రతాపవి ద్యారవిమండలప్రకరధామధురా మధురాధినాయకా.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ముంగొంగుఁబసిడి, చెంగటి బంగరుమల యొద్ది, యమరపాదప, మింటన్ రంగైన కామధేను, వ నంగ నిజాశ్రితులఁ బ్రోచు నవ్యకృపాబ్ధీ!</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=భుజంగప్రయాతము.|lines=<poem>మదేభేంద్రయానా సమాజాబ్జబాణా సదానందసన్నీతిశాస్త్రప్రవీణా ప్రదానాంబుసంపూర్ణఫాలాక్షతూణా సదాయత్తవిద్వత్ప్రశస్తప్రఘాణా.</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ri1asb052iodoaqflt6nnymwrpt2wr0 554195 554194 2026-04-23T12:48:01Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వులం బొలుపొందు గిరుల చందంబు సఁని గనకకేతనసమేతంబులును, మదధారాబంధురంబులు నగు సింధురంబులును, జలనిధితరంగంబుల తెఱంగునం గెరలు తురంగంబులును, శరదభ్రవిభ్రమంబులును, గల్పితమనోరథంబులుంబలె నమందశౌర్యవిశంకటులైన వీరభటులును, బ్రళయభైరవహుంకారశంకారవంబులైన పటహ భాంకారంబులును మెఱయ, రఘువీరునకుఁ బ్రణామంబు సేసి, కల్పాంతకాలంబునం గట్టుదాఁటి మట్టుమీఱిన నీరధులంబలె నిరవధికంబులైన సేనాబృందంబులతో వచ్చి, వాల్మీకి వనంబు సొచ్చి, రణాంగణంబున విరిసిన కేశపాశంబును, విధ్వస్తంబైన కవచంబును, విఱిగిన శరాసనంబును, వీడిన యంపపొదులునుం గలిగి, ధూళిధూసరితగాత్రుండై పడియున్న శత్రుఘ్నుం జూచి, బాష్పాకులితలోచనుండై, సౌమిత్రి సమరంబున కుద్యుక్తుండయ్యె; నని జైమిని మునీంద్రుం డాన తిచ్చుటయు, జనమేజయ నరేంద్రుండు తదనంతరకథావృత్తాంత శ్రవణ కౌతూహలాయత్తచిత్తుండై యుండె. {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>వారణఘోటవీరభటవర్గనిరర్గళధూళిపాళిసం పూరితవార్ధి, (ధావి) తరిపువ్రజసాధ్వసహేతుచక్రవా ళోరుగుహాంతరాళబహుళోజ్జ్వలదోఃపరిఘప్రతాపవి ద్యారవిమండలప్రకరధామధురా మధురాధినాయకా.</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ముంగొంగుఁబసిడి, చెంగటి బంగరుమల యొద్ది, యమరపాదప, మింటన్ రంగైన కామధేను, వ నంగ నిజాశ్రితులఁ బ్రోచు నవ్యకృపాబ్ధీ!</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=భుజంగప్రయాతము.|lines=<poem>మదేభేంద్రయానా సమాజాబ్జబాణా సదానందసన్నీతిశాస్త్రప్రవీణా ప్రదానాంబుసంపూర్ణఫాలాక్షతూణా సదాయత్తవిద్వత్ప్రశస్తప్రఘాణా.</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> fjtoucpkzapu4n78lp32kubcezon3ay 104 186399 554196 504623 2026-04-23T12:51:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Center|<poem>గద్య : ఇది శ్రీమత్పాండ్యమండలాధీశ్వర శ్రీ విజయరంగ చొక్కనాథ మహీనాథ కరుణాకటాక్షసంపాదితగజతురంగమాందోళికాప్రముఖనిఖిల సంపత్పారంపరీసమేధమాన, సముఖమీనాక్షీనాయక తనూభవ, మీనాక్షీదేవీకటాక్షలబ్ధకవితాసంప్రదాయ వేంకటకృష్ణప్పనాయకప్రణీతం బైనజైమిని భారతంబున నశ్వమేధపర్వమ్మను వచనకావ్యంబునందుఁ తృతీయాశ్వాసము.</poem>}}<noinclude><references/></noinclude> fzy6l6vq5weshetn2hhh25igyjpyam4 104 186400 554197 504624 2026-04-23T12:54:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>అనుబంధము — 3 {{p|ac|fs150}}జైమినిభారతము</p> {{Center|[వచనము]}} {{Center|[ఆంధ్రసాహిత్యపరిషత్ ప్రచురణమునందు తృతీయాశ్వాసమున<br> లోపించిన భాగము.]}} {{Center|సముఖము<br> వేంకట కృష్ణప్ప నాయకుఁడు}}<noinclude><references/></noinclude> 64nc0mxx365r0j88objkqhmf9ippu4m 104 186401 554201 504625 2026-04-23T13:05:00Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}స్త్రీమండలవృత్తాంతము</p> .........అంత భేరీపటహాదివాద్యంబులు మ్రోయ రయంబున ననేకదేశంబులు క్రమించుచుం జని యాఁడుమండలంబునకుం జనియె. తద్దేశంబునకు రాణి నీలనిభవేణియు రాకేందుబింబవదనయుఁ గుందకోరకసమానరదనయుఁ బల్లవాధరయు గంబుకంధరయుఁ బర్వతోపమానవక్షోరుహయు మల్లికామృదుళనణుమధ్యయు నతిపుణ్యసాధ్వియు జలజనిభపాణియు సైకతశ్రోణియు రంభాసమోరుకాండయు రతిప్రచండయు రాజీవరక్తచరణయు రత్నమయసర్వాభరణయునై, హావభావవిలాసవిభ్రమంబులు నింపు మీఱుచు, నంగజకళారహస్యంబులు దెలిసి పురుషునిమనం బెఱింగి శృంగారవిలాసంబులం బ్రొద్దులు పుచ్చుచు, చౌసీతిబంధంబులఁ దనుపుచు సరసవాగ్విలాసంబులు నెరపుచుఁ బ్రమీలయను నామధేయంబు గాంచి, నరులకు సురల కసురులకు సిద్దులకు సాధ్యులకు నసాధ్యమైన ధనుర్విద్యాకౌశలంబునం బొలుపొందుచు ధైర్యవీర్యసాహనంబు లుగ్రశాసనంబు లుక్కు మెఱయ, లక్ష యేనుంగులు నన్నియ గుఱ్ఱంబులు నన్నియ రథంబులును విషకన్యక లనంబరఁగిన పదిలక్షలకన్నెలు గదాముసలముద్గరభిండివాలతోమరశక్తిముసుండిశరశరాసనఖడ్గఖేటకాద్యాయుధములతో గరిడిసాదనల నెప్పుడుఁ జరించుచుండ నఖండితవైభవంబున రాజ్యం బేలుచునుండు. తద్దేశంబునకు మార్గవశంబునం బోయిన పురుషులను జేరం బిలిచి యందలి యిందుముఖు లమృతమధురాలాపంబులు, నాలింగనంబుల నధరామృతప్రదానంబుల, నంగజకేళీవిలాసంబుల నాహ్లాదంబు పుట్టించి వశీకరించి యొక్కొక్కపురుషునితోఁ బెక్కండ్రు వనితలు భోగించుచు, సురతకేళీసుఖంబుల జొక్కించుచు గ్రీడించుచుండ, నొక్కమాసంబులో నాపురుషుండు పరలోకంబున కరుగు. వానితోఁ గూడ రమించిన యక్కాంత లందఱు నగ్నిప్రవేశంబు నేయుదురు. అం దొక్కయువతికి గర్భంబు నిలుచు; అది కనియెనేని యాఁడుఁబడుచుం గాంచుఁ గాని పుత్రునిం గాంచదు. ఇది యాదేశంబునందలి నడవడి. జనమేజయ నరేంద్రా! విజయభుజవిశ్రమరక్షితం బైన యశ్వరత్నం బవ్వీటిసమీపంబునకుం జని పచ్చిక మేయుచు నుండునెడఁ గఱివంకకనుబొమ్మల వంక<noinclude><references/></noinclude> 7b4salyele0g2nraa7xicl6mcz0dpld 104 186402 554202 504626 2026-04-23T13:08:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లకుఁ గొంకిన చందంబున గుడుసువడం దిగిచిన సింగాణివిండ్లును, గలికిచూపుల కలికి వెనుకదాఁగినవితంబున నంపపొదులలోనం బొదలుల కోరి కోలలును, వట్రువగబ్బిగుబ్బలు గనుంగొని భ్రమపడినచందంబున బిఱబిఱఁ దిరుగు చక్రంబులును, బెడంగుజడల యందంబునకు వణంకెడుచందంబునఁ దళతళమని కత్తులు మెఱయ వీరశృంగారరసంబు లంగనారూపంబు గైకొన్నకైవడి, వీఁక మీఱు రాకేందుముఖులు, తేజీలు దువాళింపుచుఁ గోకిల లొక్కుమ్మడిఁ గాకలీస్వనంబు లొనరించుకరణి వీరాలాపంబులు, నార్పులు, నట్టహాసంబులు, పంతంబులు మెఱయం బాఱుటయు, నం దొక్కకుందరదన గుఱ్ఱంబు మీటి యధ్వరహరిం బట్టుకొని వచ్చి తమ యేలికసాని సమ్ముఖంబున నిలిపి, 'రాజరాజేశ్వరీ! ఈ హయంబు ధర్మజునిచే విడువఁబడినది. హయరక్షణార్థంబుగాఁ బరాక్రమోపార్జనుండగు నర్జునుఁడు చనుదెంచియున్నవాఁ డ'ని పలుకరించిన, నయ్యంగనామణి బంగరురంగులం దురంగలించు తురంగశాలలోనఁ గట్టుటకు నియమించి, యంతరంగంబున నెంతయు సంతసం బెసంగ, 'నేటితో నా కోరికలు నెఱవేరె. సుఖంబు సమకూరె. సందియంబు లేదు. ఇందుకొఱ కాపురందరనందనుం డిచ్చటికి వచ్చు. ఇది మొద లనుదినంబును వానితోడం గూడెద. నాపాలి దైవంబులను వేడెద’నని, యెడవీడని కోరికలు పొడమ, నప్పడఁతుక పదివన్నియ బంగారునకు మెఱుంగు పెట్టిన హొరంగునఁ, బైగోవవ్వాదికిఁ బువ్వుఁదావి గట్టినరీతిఁ, జిన్నారిజాబిల్లిమీఁద సుధారసంబు చిలికించిన చందంబున, రంగైన యంగంబును, శృంగారింపఁ దొడంగి, యంగజుని, చక్రంబులంభోలెఁ దళుకు తళుక్కునఁ జెక్కులుఁ గుల్కు కళ్ళు రతనంబుల కమ్మలు ​వెట్టి, చివురాకుఁ గెమ్మోవి కెంపులసొమ్ము మీఱు సుపాణి ముత్యపుముంగర ధరియించి, వింతవింతమణుల కంఠసరములు, కంటెయు, సేవళంబును, ముత్యాలదండలు, సందిటికడెంబులు, ప్రత్తికాయతాయెతులు, కంకణంబులు, రవలగాజులు, కడెంబులు, మొలనూలు, నొడ్డాణంబు, నందెలు, పాడగంబులు,<noinclude><references/></noinclude> p6yegstajuxv8gms4appu3gp1c0gunv 104 186403 554205 504627 2026-04-23T13:11:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పాద(రసములు)సరములు, మెట్టెలు, బిల్లాణులు, వీరముద్రికలు మొదలగు నానావిధభూషణంబులఁ గైసేసి, తన యనురాగరసంబు వెల్లువ గట్టెనో యన, నందంబగు చందురుకావిపావడపైఁ దన(మనో)మాలిన్యంబు వెలి కుఱికినతెఱుంగున, మవ్వంపుఁజువ్వ నివ్వటిల్లు రాయంచయంచుల మించు పైఠాణిదుప్పటంబు గట్టి, మట్టు మీఱిన మదనానలంబు తన్నుఁ బట్టుకొనినతెఱంగున నిండు తగటి ఱవిక కుంకుమపూఁత పొంకంపుసిబ్బెంపుగుబ్బల గబ్బు మీఱ నిండు ముస్తీబు చేసి, చిలుకతేజీవజీరుని తేజితెఱుంగునఁ గనుపట్టు మరకతంపుఁ బిడెంపుబాకు చేపట్టి, విరజాజిసరులతావియుఁ బైగోవజవ్వాజిపట్టెలవాసనయు, దిక్కుల గుమ్మని క్రమ్మ, గిలుకుపావలు మెట్టి, నెమ్మిమై మేఘమండలంబు వెలువడు క్రొక్కారు మెఱుంగుతీవియవోలె నంతిపురంబు వెలువడి, యాప్తలైన చెలికత్తెలు వెంటరా, బంగరుగుమ్మలం బోలు నండజయానలు దడలం జేరి కైదండ లొసంగ, నవరత్నఖచితంబగు బంగరుబెత్తంబుల మొత్తంబులు చెలంగఁ గటికవారలు 'రాజరాజేశ్వరీ, రాజపరమేశ్వరీ, కేరళదేశాధీశ్వరీ, స్వామినీ, పరాకు, హెచ్చరిక, జితను, సావధానత,' అని హెచ్చరికలు దెలుప, నల్లనల్లన వచ్చి, డాలుమీఱు పగడాలకంబంబులు, దారవజ్రంబుల బోదెలు, జీవదంతంపు దంతెలు, నీళంపు దూలంబులు, కెంపుటోడుబిళ్లల పైకప్పడంబును, నానారత్నవిచిత్రంబులు, బాలభానుప్రభాభాసమానంబులు, గగనలక్ష్మీనివాసంబులు నైన తమ్మిరేకులఁ బొలుపొందు, కనకకలశంబుల విలసిల్లు ద్వారంబులును, జంద్రకాంతమయంబులైన వజ్రమణిమయగజరాజశోభితంబులైన పార్శ్వంబులం గనుపట్టు సోపానంబులును, హెచ్చురతులు పచ్చరాతిన్నెయుఁ, గలశంబులు తుండంబులఁ గైకొని యభిషేకంబు లొనర్చు దారవజ్రంపుటేనుంగు లిరుగడలం గడలుకొన, మూర్తీభవించిన సామ్రాజ్యలక్ష్మివలె నొప్పుచు, లక్ష్మీవిగ్రహంబులం బొలుపొందు ద్వారదేశంబులం గలిగి, జాళువా సరిగకుట్టుపని హరువులప్రతిమలం బ్రతిలేని తెరలును, కొత్తముత్తెంబుల జల్లుల మేలు ​కట్లును, నెమలిఱెక్కలఛాయలం బ్రతిక్షణంబును వింతలైన కాంతులు మంతు మీఱ రత్నగర్భయైన పుడమి కన్నకరణి నున్న తివాసుల నొప్పుచు, సుధర్మాస్థానంబుకరణిఁ<noinclude><references/></noinclude> csxeaqdl3voxy41qokqov1rxava4yey 104 186404 554206 504628 2026-04-23T13:12:13Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బ్రభాశోభితంబైన వాటంబును, ప్రభావిజితమేరుకూటంబును నగు కొలువుకూటంబున, భానుకిరణంబులతో వాదంబులు సేయుపాదంబులును, బసిఁడిగట్టుపై తట్టువలెఁ గనుపట్టు విస్తారంబును గలిగి, గోమేధికపుష్యరాగమరకతముక్తాప్రముఖనిఖిలరత్నవిరాజితం బైన గ్రహనక్షత్రతారకానికరకోరకితం బైన యాకసంబుతెఱంగున (రమ్యంబును), నఖిలసురాసురపూజితంబు నైన సింహాసనంబునం గూర్చుండి, సామదానభేదదండోపాయలగు మందయానలు సందడించి కొలువ, నొక్కచక్కిఁ జక్కెరబొమ్మలు చక్కెరయు చక్కెఱలకన్న మిక్కుటంబైన చొకాటంబులు నైనదండకతారావళీప్రముఖప్రబంధంబులు విన్నపంబు సేయ మఱియొక్కదిక్కున రాకేందువదనలు మీమాంసావ్యాకరణాదిశాస్త్రంబు లనర్గళప్రవాహంబులుగా నుపన్యసించ, వేఱొక్కచాయఁ బల్లవాధరలు బ్రహ్మాండపురాణంబు, విష్ణుపురాణంబు, పద్మపురాణంబు మొదలగు నష్టాదశపురాణంబులు, కథలు వినిపించి, మరొక్కదిక్కున నీలవేణులు చిత్తరుబొమ్మలవలె శిరఃకంపనము చేయుచు, జంత్రగాత్రంబులఠాయి గీతప్రబంధంబులు ఘననయదేశీయంబులు వినికిసేయ, నొకవంక మకరాంకవిజయపతాకలం బోలె రంభోర్వశీమేనకాదుల నెంత లేదను బిరుదపాత్రలు చర్చరి బారి మొదలగు పదిఁయారునాట్యంబులు నభినయంబులు గనుఁగొనిపింప, నొక్కప్రదేశంబునఁ గలకంఠకంఠులు పరిహాసంబులు వినోదంబులుగాఁ బ్రసంగంబులు సేయ, నిరువంకల రవలకంకణంబులు ఘల్లుఘల్లనఁ బంకజాక్షలు కనకదండమండితంబులైన ధవళచామరంబులు వీవఁ, గత్తి, కేడెంబు, సురె, చికటారి, సిడెము, వంకి, పట్టిస, బాణముసలముద్గరభిందిసాలములు, బరిచి, నేజా మొదలగు ముప్పదిరెండాయుధంబులు, గుండె కాళంజియు, జేమిపావడ యడపంబును, గిండి సురటియు, నిలువుటద్దంబులు మొదలగు మహారాజచిహ్నంబులఁ బూని యూడిగంపుజెలువ లూడిగంబులు సేయ, సాక్షాత్కరించిన వీరమోహిని చందంబునఁ నిండోలగంబున నుండె. అంతఁ గుంతీసుతమధ్యముండు కాంతాజనులు మఘవాజిం గొనిపోయి రని చారులు పలుకరించిన నవ్వి, తగిన రాయబారులం బనిచి 'గుఱ్ఱంబు విడువు' ​మని మందలించినయెడ, నమ్మండలేశ్వరి ముఖచంద్రమండలంబున<noinclude><references/></noinclude> rkvk23wy3mfzv7eh1iwlt7yts1yvuif 104 186405 554210 504629 2026-04-23T13:18:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554210 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వెన్నలయునుంబోలె మందహాసంబు గందళింప 'గిరీటి మేటివీరుండని వింటిమి. అతని రణకౌశలంబు పరీక్షింపకయె కవ్వడిం గడవనీయము. నే నిదే సమరసన్నాహంబుగా నరుగు దెంచెద. పార్థుని రమ్మనుఁడు, పొండు.' అని బహుమానంబులు సేసి పంపిన, నియోగులు వేగంబె యరుగుదెంచి యవ్విజయునకు వివరించిరి. {{p|ac|fwb}}ప్రమీలా విజయుల యుద్ధము</p> అంతఁ దురంగ మాతంగ శతాంగ వీరభట మహార్భటీసమేతంబుగాఁ బ్రమీల మోహరించి, రథచక్రఘోషంబును, గేతనపటాత్కారంబును, గార్ముకజ్యానాదంబును, లలితమధురసింహనాదంబును, భూనభో౽౦తరంబు దీఁటుకొన, శతమఖతనయుం గాంచి, తనకులుకుజూపులంబోని వాలుతూపులు వింటం సంధించి రథరథ్యకేతనసమేతంబుగా నించుటయుఁ, బార్థుండును నంగనతోడి కయ్యంబునకు రోయుచుఁ, దీఱనికతంబున మూఁడువాఁడితూపులు సంధించి యేయుటయు, నది తోడనే ఖండించి తీవ్రముఖంబులైన శిలీముఖంబులచే దశదిశాముఖంబులు గప్పి, తక్కినబోటులు ఘోటకంబుల మీఱి, సామజంబులఁ బురికొల్పి, రథంబులం దోలి, చిలుకుటమ్ముచేఁ గ్రుచ్చియు, నీఁటెలం బొడిచియుఁ, బట్టిసంబుల నఱికియు, శూలమ్ములం గ్రుమ్మియు, వంకులఁ జిమ్మియు, జముదాళ్ళం బొడిచియు, గదల నడిచియు, ముసలంబుల మోదియు, ముద్గరంబులఁ జిదిమియు, గిరుసకత్తుల విదళించియుఁ, జిరుతకడ్డియలఁ గొట్టియుఁ, దారసిల్లిన నయ్యిరువాఁగును బూర్వపశ్చిమసముద్రంబులవలెం దాఁకి తుములంబుగా సమరంబు గావించునెడఁ, బ్రమీల యింద్రనందనుం జూచి, 'కిరీటీ, మమ్ము నీబోఁటికిం గెలువఁగూడదు. నీకే కాదు. అనిమిషసిద్ధసాధ్యగరుడోరగాదులేనియు నన్ను గెలువలేరు. {{p|ac|fwb}}ప్రమీల యర్జునుని మోహించుట</p> నీకు గుఱ్ఱంబు గావలయునేని దురాభిమానంబు మాని ప్రియంబున నన్ను వరియించిన హయంబు నిత్తుంగాక. లేకయున్న నిన్నుం బోనిత్తునే? నీ యగ్రజుండైన యుధిష్ఠిరుండు సోమపానంబు సేయి నిమ్ము. నీవు నా యధ​రామృతపానంబు సేయుము. అతఁడు కురుదేశం బేలనిమ్ము. నీవు నా(మనో)దేశం బేలుము. ఈదేశంబునకు నీవె యొడయుఁడ వయ్యెదవు.' అనిన ధనంజయుండు దరహాసంబు నెమ్మొగంబునఁ గనుపట్ట, 'జవ్వనీ, పువ్విలుతునికేళికి నిన్నుం గూడిన<noinclude><references/></noinclude> 8cl7r0hsh4k553fso6zp0sxur01nkf2 554230 554210 2026-04-23T20:46:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554230 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వెన్నెలయునుంబోలె మందహాసంబు గందళింప 'గిరీటి మేటివీరుండని వింటిమి. అతని రణకౌశలంబు పరీక్షింపకయె కవ్వడిం గడవనీయము. నే నిదే సమరసన్నాహంబుగా నరుగు దెంచెద. పార్థుని రమ్మనుఁడు, పొండు.' అని బహుమానంబులు సేసి పంపిన, నియోగులు వేగంబె యరుగుదెంచి యవ్విజయునకు వివరించిరి. {{p|ac|fwb}}ప్రమీలా విజయుల యుద్ధము</p> అంతఁ దురంగ మాతంగ శతాంగ వీరభట మహార్భటీసమేతంబుగాఁ బ్రమీల మోహరించి, రథచక్రఘోషంబును, గేతనపటాత్కారంబును, గార్ముకజ్యానాదంబును, లలితమధురసింహనాదంబును, భూనభో౽౦తరంబు దీఁటుకొన, శతమఖతనయుం గాంచి, తనకులుకుజూపులంబోని వాలుతూపులు వింటం సంధించి రథరథ్యకేతనసమేతంబుగా నించుటయుఁ, బార్థుండును నంగనతోడి కయ్యంబునకు రోయుచుఁ, దీఱనికతంబున మూఁడువాఁడితూపులు సంధించి యేయుటయు, నది తోడనే ఖండించి తీవ్రముఖంబులైన శిలీముఖంబులచే దశదిశాముఖంబులు గప్పి, తక్కినబోటులు ఘోటకంబుల మీఱి, సామజంబులఁ బురికొల్పి, రథంబులం దోలి, చిలుకుటమ్ముచేఁ గ్రుచ్చియు, నీఁటెలం బొడిచియుఁ, బట్టిసంబుల నఱికియు, శూలమ్ములం గ్రుమ్మియు, వంకులఁ జిమ్మియు, జముదాళ్ళం బొడిచియు, గదల నడిచియు, ముసలంబుల మోదియు, ముద్గరంబులఁ జిదిమియు, గిరుసకత్తుల విదళించియుఁ, జిరుతకడ్డియలఁ గొట్టియుఁ, దారసిల్లిన నయ్యిరువాఁగును బూర్వపశ్చిమసముద్రంబులవలెం దాఁకి తుములంబుగా సమరంబు గావించునెడఁ, బ్రమీల యింద్రనందనుం జూచి, 'కిరీటీ, మమ్ము నీబోఁటికిం గెలువఁగూడదు. నీకే కాదు. అనిమిషసిద్ధసాధ్యగరుడోరగాదులేనియు నన్ను గెలువలేరు. {{p|ac|fwb}}ప్రమీల యర్జునుని మోహించుట</p> నీకు గుఱ్ఱంబు గావలయునేని దురాభిమానంబు మాని ప్రియంబున నన్ను వరియించిన హయంబు నిత్తుంగాక. లేకయున్న నిన్నుం బోనిత్తునే? నీ యగ్రజుండైన యుధిష్ఠిరుండు సోమపానంబు సేయి నిమ్ము. నీవు నా యధ​రామృతపానంబు సేయుము. అతఁడు కురుదేశం బేలనిమ్ము. నీవు నా(మనో)దేశం బేలుము. ఈదేశంబునకు నీవె యొడయుఁడ వయ్యెదవు.' అనిన ధనంజయుండు దరహాసంబు నెమ్మొగంబునఁ గనుపట్ట, 'జవ్వనీ, పువ్విలుతునికేళికి నిన్నుం గూడిన<noinclude><references/></noinclude> bk4ply00zqc63stmsgv1020lxq7z4f8 104 186406 554218 504631 2026-04-23T13:45:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554218 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మాసమాత్రంబునఁ బంచత్వంబు నొంది యధోగతికిం జను. అంతట యువతీమండలం బేలువాఁ డెవ్వఁడు? ధర్మజునకు మరల హయంబు సేర్చువారెవ్వరు?' అనినం బ్రమీల వాలారుమెఱుఁగుఁజూపులం జూచుచు, 'నీవు దైవయోగంబున మాదేశంబునకు వచ్చినవాఁడవు. ఇంక నెచ్చటికిఁ బోవంగలవు? ఎట్లయిన నీ ప్రాణంబు లపహరింపకమాన. నామహోగ్రబాణంబులచే నీమేను జల్లెడక్రంతలుగా గాయంబులం బడి వేదనం బొరలుచు వృథా ప్రాణంబు లప్పగింప నేల?' అనినఁ గన్నులఁ గెంపు నింపుచు నిలింప పతినందనుండు నారి నాఱమ్ములు సంధించి యేసిన, నవ్విలాసిని యన్నియ నారసమ్ముల దానిని రూపఱంజేసి, వెండియు నేడువాఁడిబాణంబులు మేనం గీలించి, మఱియు వేల కొలంది తూపులవాన గురిసిన, సురపతితనూభవుండు సమ్మోహనాస్త్రంబు వెంట సంధించిన, నవ్వాలుగంటి యయ్యస్త్రంబుతోడం గూడ గాండీవగుణంబు ఖండించిన, నరుండు కోదండంబున వేఱొండునారిం గూర్చి, 'యిన్నారిం బరిమార్పక మాన' నని కట్టలుకఁ గనుబొమ ముడిపాటు గదియించుటయు, నాకాశవాణి, 'అర్జునా, నిర్జరులకైనం దీనిఁ గెలువ శక్యంబు గాదు. నీవు పదివేలయేడులు పోరినం జయంబు చేకూరదు. రిత్తయాయాసం బేమిటికి? ఒకనాటిరాత్రి దీనిఁ దనియించి హయంబు గొని యథేచ్చంబుగా జను' {{p|ac|fwb}}ప్రమీల యర్జును నంతిపురంబునకుఁ గొనిపోవుట</p> మనిన నర్జునుండు నమ్ములు విల్లు నరదంబున నునుచుటయు, నయ్యంగన యతిత్వరితంబుగా వచ్చి యాలింగనంబు సేసి, పురంబునకుం దోడుకపోయి యరదంబు డిగ్గి, నిగ్గుమగఱాలనిగరాలకమ్మలు కపోలఫలకంబుల గులుక కమ్మకడానిబొమ్మయుం బోని నెమ్మేనికాంతులు కుసుమచాపునిప్రతాపముంబోలె దిక్కులు బిక్కటిల్ల, చెఱకువిలుతుం డొఱవెఱికి ఝళిపించిన కత్తుల ధళధళలంబోలె నారజపుటోరజూపులు కలువవిరిసోనలం జల్ల చిలుకముక్కులం బోని చక్కనినఖంబుల నలకంబుల దిద్దుచు నొయ్యారంబు లునికిం జెందినచందంబున, విలాసవిభవంబులు మూర్తీభవించిన యందంబున సింగారంబురూపుఁ దాల్చిన వడువున, యెదురువచ్చి, తనసమీపంబునకు వచ్చుచున్న<noinclude><references/></noinclude> mbg4pcs2w2200o164psweedgs0gvw8a 104 186407 554219 504632 2026-04-23T13:54:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>పురందరనందనునిం గనుంగొని యుల్లంబు ఝల్లుఝల్లుమని గబ్బిగుబ్బ లుబ్బ, నాపాదమస్తకంబును పులకల మొలకలు నెలకొన, కమ్మజవ్వాదివాసనలు గ్రమ్ము నెమ్మేన ఘుమ్మను కమ్మచెమ్మట లూర, నఱపయ్యెద మీఱ, కప్పుగీల్గొప్పు నించుక వీడ, కౌ నసియాడ, బొమ్మంచు కెమ్మోవి కంపింప, మొలనూలుఘంటలు నటింప, నీవీబంధంబు జాఱ, జేరవచ్చి విప్పు ఱెప్ప లఱమోర్పుగ నివ్వెఱపాటు, నిబ్బరంపు మోహంబు నాగుబ్బుకొన, నా బిబ్బోకవతి తనమనంబున నిట్లని వితర్కించె. 'రూపరేఖావంతుఁడు, కంతుఁడో యామినీకాంతుఁడో యల వసంతుఁడో జయంతుఁడో నలమహీకాంతుఁడో, యెంత చక్కదనంబు, యెంత విలాసంబు, యెంత యొయ్యారంబు, యెంతకళ!' యంచు దలంచుచు నుండునప్పుడు, చిత్తజుం డయ్యుత్తమపురుషమత్తకాశినులమీఁద దండెత్తఁ దలఁచి యెలదేటి యెలగోలుమూకలకు తేనియగానంబులు నొసఁగఁ బనిచి, గోరువంకబలకంబుల బొక్కిపరచి, గండుమీనునిశాన వేయించి, తమ్మిపూముద్గర, మామిడిచిగురుబాకు శాయం బనిచి, పువుమొగ్గగుణి శిరంబున నునిచి, విరువాజి తీఁగపేట గట్టిగా గట్టి, మోదుగమొగ్గ బాగుదారు డాబునవైచి, గేదంగి చిక్కటారి కరంబున బూని, పొన్నవిరిబారు వెన్నున వైచి, చెఱకుసింగిణుయు, తమ్మిమొగ్గ తరగస లిరుదెసలం గట్టి, పంచదార ఖాణంబులు మేసి పొగరించిన పచ్చవన్నియ చిలుకతేజి నెక్కి, దునేదారుగా వచ్చి, యిరువురి ధైర్యంబను సీమ లెత్తికట్టి, యుక్తాయుక్తవిచారంబు లనియెడు నగడ్తలం బూడ్చి, హృదయంబు లనుకోటలు లగ్గల నెక్కి గగ్గోలుగా వార్చి, తుంటవింటన్ జంటజంటగా నరవిందబాణంబు నశోకసాయకంబు, నవరసాలకిసలయాస్త్రంబు మల్లికాముకుళభల్లంబుఁ బ్రయోగించి, యంతట కోపంబున, చాపంబు సారించి, యా యిరువురియేపు రూపుమాపఁ దలంచి, నీలోత్పలబ్రహ్మాస్త్రంబు సంధించి, యాకర్ణాంతంబుగా దిగిచి, ప్రయోగింపబూనుటయు, నంతఁ బ్రమాల నిమీలితనేత్రయై తలయూచి, రేకకున్ జోకకున్ చక్కఁదనంబునకున్ సొక్కి పొక్కి తనమనంబున వితర్కింపఁదొడఁగె.<noinclude><references/></noinclude> lof2ln60uedia591dic073vu149ujte 104 186408 554223 504633 2026-04-23T14:08:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ఔరౌరా! యీ మనోహరాకారుని యాకారంబు, మజ్ఝారే! శచీకుమారు నమ్మారు ముమ్మారు హౌసౌదు. వీని కనుంగవపోడిమికి నోడి కెందమ్ములు నీరమ్ములం గలసె. అప్పప్ప! యీ యెమ్మెకాని కనుబొమలు సూచినయెడ నంగజుని సింగాణివిండ్లు నిష్ఫలంబులని దోఁచుచున్నయది. అక్కక్క! వీని ముక్కు సంపంగిటెక్కుల చిక్కులం బెట్టు నునుకోటేరు బెట్టినట్లున్నది. అయ్యారే! మదనునిమదహత్తికి మదరేఖ కనుపట్టినయట్లు శృంగారరసంబు మోసులెత్తిన తెఱంగున బవిరిగడ్డంబు, గప్పుమీసంబును గనుపించుచున్నయవి. అమ్మమ్మా! వీని కమ్మ కెమ్మోవి ఫారు బరికించి దొండపండు బెండువడియె. అన్నన్నా! యీ సరసుని పలువరుస దాడిమివిత్తులఁ జిత్తులఁ బెట్టె, నజ్జారే! త్రైలోక్యమంగళం బైన వీనిగళంబునకు దక్షిణావర్తశంఖంబు బ్రదక్షిణంబు వచ్చు. మేలుమేలు! యీ మన్మథాకారుని పేరురంబు మేఁటికవాటంబుఁగా నున్నయది. భళీ భళీ! మెండైన కండెంబులు దిరిగి యేనుఁగు తుండంబులువలె వీని బాహుదండంబులు కన్నులు బండువులుగా చాయం దొడంగి చెవులతో నేకాంతమాడఁబోయినగతి, యీ రాజనందను మూపులవైపు లెంతని వర్ణింతు. ఆపాదమస్తకం బతిసౌందర్యంబుగా నిర్మించి విధి నడుము పిడికిఁటఁ బెట్టె, ఊర్ధ్వాధోభాగంబులు సరిగా జూచివిడిచెఁ గాఁబోలు లేకున్న నంతసన్నంబుగా నుండునే సరోవరంబునుఁ బోలె గంభీరం బైన నాభియు, వారితరంగంబుల తెఱంగున రంగలరు వళిత్రయంబు, చిత్రం బయ్యెడు. పిఱుదుల యందంబు జూచినంతనే నాధైర్యంబు మందం బౌచున్నయది. శృంగారరసప్రవాహంబుల భంగి, వలరాయలతోఁట యనఁటిమానుల తీరున వీని యూరువులు, మేరమీఱిన చిత్తజుండను మత్తవృషభంబు మూపులె వీని జానువులు, మన్మథకాహళల హళహళికలు బిక్కలు బట్టు వీనిపిక్కలు, వీనిపాదంబు లరుణారవిందంబులు; అయ్యారే! వీని యొయారము వేయారులలోనం గాన, వీని యాకారంబు నిలువునీరను బండుచున్నయది. ఈమేటి నీటొక్కటే కోటిసేయు. ఈ వన్నెకాని చెన్ను చిత్తరువందు లిఖింపకూడదు. ఈ మోహనాంగు డించుకసేపు సమీపమున నిలిచినఁజాలు, నామనోరథంబు నెఱవేరె. జుంటితేనియ<noinclude><references/></noinclude> aj9fad121ld5qrcozk594yfp6yg61if 104 186409 554225 504634 2026-04-23T19:32:57Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554225 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మోవిఁ బంటికొద్దినొక్కి చక్కఁజెక్కు నిలుమార్చి ముద్దిడుకొని, కానికతరంబైన వీనికంఠంబున గరంబు వైచి యొమ్మైన బేరురమ్మున సిబ్బెంపుగబ్బిగుబ్బలు గసిదీఱం గ్రుమ్మి యందచందంబుల కెల్ల నాస్పదం బైన వీని నెమ్మేను బిగువు సందిట గ్రుచ్చి మచ్చిక మీఱఁ యనంగసామ్రాజ్యంబు కొల్లలాడినఁగాని, సోయగంబు చికిలిప్రాయంబును గల్గినందులకు ఫలంబేమి?' అని యుల్లంబున కోరినకోరికెలు పల్లవింప పల్లవభల్లునకుఁ దల్లడిల్లుచు, నా కంజలోచన మంజీరఝుళంఝుళారావంబులు మెఱయ సరయంబుగా జనుదెంచి, తనచనుగుబ్బమొన లొకించుక నతనియురంబునకు సోఁకఁ గౌఁగిలించుకొని, మొగంబు మొగంబునఁ జేర్చి, యుస్సురని, చెక్కిలి నొక్కి ముద్దు బెట్టుక మేను నివిరి, కైదండ యొసగి పురందరనందనుఁ దనపురంబునకుఁ దోడ్కొనిపోయి, యంతిపురంబున కరిగి, కొలువుశృంగారంబు సడలించి, కొందఱు కెందలిరాకుపాణులు గొలువ మజ్జనగృహంబున కరిగె. అంత నచ్చుతుని మేనమఱింది నొక్కమచ్చెకంటి పచ్చలగద్దియ నునిచె, నొక్కకంబుకంఠి జలకంబు లార్చె, నొక్కపుత్తడిబొమ్మ తడి యొత్తె, నొక్కచెలువ చలువ లందిచ్చె; అవ్వేళ బ్రమీల ననంగసంగరకిరీటియగు కిరీటికి యోరళిగె వైచి కమ్మవిరువాజి జాజిపూలసరమ్ములు మీసరమ్ముగా జుట్టి సరిగంచు చెంగావిరుమాలచెంగులు వెన్నున జీరాడ, కళలు దేర తీరైన మొగమ్మున సిస్తుగా గస్తూరితిలకంబుఁ దీర్చి, కట్టాణిముత్తియంబులు కుట్టుపనుల గోటునం గనుపట్టు హోంబట్టుచల్లడంబును దొడిగి, జవాదియు గప్పురంబును దట్టుపునుఁగు, వాసనలు గుబాళించు కలపంబు మేన నలంది, సర్వాభరణభూషితునిఁ గావించి, కడాని హొన్నుచిలుకలకొలుకులనీడల గులాబీవన్నె మవ్వటంపువలెవాటుఁ జాఱవైచి, నిలువుటద్దంబు జూపి, మణిగణప్రభాభాసితంబైన పాదుకలు పాదంబుల దొడిగి కైదండ యొసఁగి, భోజనాగారంబునకుఁ తోడ్కొనిపోయి —<noinclude><references/></noinclude> ae4d9fn9fulr0ewjcajr6hpuzbuongp 104 186410 554226 504635 2026-04-23T19:44:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554226 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left|}} తామిరువురు, సరససల్లాపంబులు మెఱయ, భక్ష్య భోజ్య లేహ్య చోష్య పానీయాదులఁ దృప్తి జెంది, యొక్క గంధగజయాన గంధోదకంబు నొసఁగ గండూషించి, ప్రక్షాళితపాణిపాదులై, మట్టుమీఱిన మోహంబున, చెట్టలుబట్టుక నొండొరులు సొక్క, నొకయండజయాన యండఁజేరి వెండిఱేకులంబోని తెల్లటాకుల సన్నంబుగా ముత్తియంపుసున్నం బిడి, నడిమియీనెయుఁ దొడిమెయు నివ్వలవ్వల విడిచివైచి, ద్విగుణితఘనసారకస్తూరికాభాగంబులైన బాగంబు లొసంగిన, వీడియంబుఁ జేయుచు మందమందగమనంబున వచ్చి, కిరీటి పచ్చచిలుకులమేడల, మలుకుల దళకొత్తుచు డంబుమీఱు పగడంబుగోళ్లును, బంగరుతీఁగె నమోనా హౌసుపనిహరువుల మురువులమరుజీవదంతంపుపట్టెలును, యింద్రనీలజాలకంబుల మెప్పు మీఱు గొప్పముత్యాలచప్పరంబులును, పున్నమివెన్నెలలతోడ సన్నలు తాఁకు వలువదువ్వలపై కప్పడంబుపై నొప్పు హంసతూలికాతల్పంబును, కన్నులఁ గోరకింపఁజేయు కెంపుఛాయల సొంపుమీఱు బురడాలు, సూర్యపుటంబు దిటంబు తలగడదిండ్లును కీచుబుఱ్ఱలు పల్కులం గుల్కు లేకంబుగా గుముకు బటువుబిళ్లలు, వేకవాసులు నడపంబులు, సురటియు, వెలిపావడయు, నడపంబును, కుంచెలు ధరించిన జాళువా జంత్రపు బొమ్మలును, నెచ్చటెచ్చట ముచ్చటైన పచ్చఱాగూళ్లలో నుంచిన జవాదిభరిణెలును, కుంకుమరసంబు నించిన పింగాణిగిన్నెలును, పొంకంబగు బుక్కాపొడిపొట్లంబులు, పచ్చికస్తూరివీణియలు, పునుఁగుచట్టంబులు, బాగాలజాలవల్లికలు, ముడిపూవుటెత్తులు, పన్నీరుమెరవులును, రాధామాధవుల తారాశశాంకుల రంభానలకూబరుల మేనకాగాధేయుల విలాసంబుల వ్రాసిన చౌసీతిబంధంబుల బటంబులును, జిటికె వేసిన గుటగుటఁ బలుకు శుకీలును, గొక్కోకంబు జదువు గోరువంకలును, పంచదారలఁ దొలుకఁ బలుకు పంచవన్నియచిలుకలు, ముట్టుమీఱు వాసనలకుం బట్టులై యమరు యగరుసాంబ్రాణిధూపంబులును, మేలుకట్ల మకరందబిందువులఁ జిందు చందువలును, పొందుమీఱు కుందనంపు నింపుసొంపు రతనంపు మండీరమండితంబైన కేళిమందిరంబుఁ జేరి —<noinclude><references/></noinclude> mtpi720f3aipv3z0nedwvlaz17xf8ok 104 186411 554227 504636 2026-04-23T19:53:16Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554227 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{left|}} మదనకదనారంభ సముజ్జృంభమాణ మనోభిలాషల నా ప్రమీలాసుందరీ పురందరనందను లమందానందకర కస్తూరికా చందనాది పరీమళద్రవ్యంబులకు సొమ్మసిల్లి పరుండునప్పుడు — అమ్మందయాన బృందారకబృందవందితపాదారవిందుం డగు నాశక్రనందనుఁ గలయు మోహవేశంబున పట్టరాని గుట్టును బిట్టువీడుచు, మట్టుమీఱి యాతండు కౌఁగిటఁ జేర్చిన జేర్చనీయక నబ్బురంపు గబ్బిసిబ్బెంపుగుబ్బల నిబ్బరంబున జెయి సోఁకినన్ సోఁకనీయక, కటికచీఁకటి కప్పులం గప్పునం గప్పు కప్పుఁ గొప్పు నిమిరిన నిమురనీయక, మిక్కిలియుక్కువైన చక్కనిచెక్కుఁ గీఁటినం గీఁటనీయక, మధురసుధారసధారాధురంధరంబైన బింబాధరంబు గ్రోలినం గోలనీయక, కుందనంపుటద్దంబు గంటెనపువ్వులన్ గుంటుపఱచు తుంటవింటిపాదుశాహిదివాణంబు నంటిన నంటనీయక యేమరించి యొయ్యనొయ్యన విరులశయ్యకుం జేర్చి, రాగించి, కౌగిలించి యదలించి బాహాబాహిఁ గచాకచిఁ బెనంగి — అల్లందులకుం గమకించి నీవి వదలించి మైగదించి నేర్పు మించి చివురుసౌరు జాలువారు తావిమోవితేనెలం గ్రోలి పైకొని, కోకిలలచందంబున శ్రవణానందంబుగా గుబగుబఁ బల్కుచు 'మేలు! భళీ! హౌసు! శాబాస్!' అని మెచ్చుచు, యొకరొకరిమేను లప్పళించి వింతవింతపిలుపులఁ బిలుచుచు, గెందామరలఁబోలు గందామరలు మోడ్పులు గావించుచు నుపరతిక్రీడావిశేషంబులఁ దనియుచు, మన్మథబ్రహ్మానందంబునం దేలుచు సుఖంబున నుండి మఱునాఁడు మత్తమాతంగతురంగమణిభూషణావళులతోడం గూడ మఖవాజి నర్పించి మ్రొక్కుటయు నయ్యర్జునుండు సాదరంబుగా వీడ్కొని చనియె. అని చెప్పి మఱియు జైమినిమునీంద్రుండు జనమేజయనరేంద్రునిం గనుంగొని యిట్లనియె.<noinclude><references/></noinclude> o0eic8iplqxiubf5h4btc6qikwbv2lf 104 186412 554231 504637 2026-04-23T21:13:45Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554231 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fs150}}జైమినిభారతము</p> {{p|ac|fs125}}చతుర్థాశ్వాసము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>శ్రీధరచరణాంబురుహా సాధారణభక్తియుక్త, శరణాగతర క్షాధౌరేయ వ్రత రఘు నాథ, విజయరంగ చొక్కనాథ మహీశా.</poem>|ref=}} అవధరింపుము. జైమిని మునీంద్రుండు జనమేజయ నరేంద్రున కిట్లనియె: “అట్లు సమరసన్నద్ధుండైన సౌమిత్రి నవలోకించి, సీతాకుమారుండైన కుశుండు నిజానుజుండైన లవు నవలోకించి, 'లెక్కకు మిక్కుటంబైన చతురంగబలంబులతో మహారథుండెవ్వఁడో మనమీఁద వచ్చె; నింకం జేయఁదగిన కార్యంబేమి", యన లవుం ‘డన్నా, చెప్పఁదగిన దేమి యున్నది? శరపరంపరలచేఁ బరబలంబుల వెంపరలాడివచ్చెద. నీవును నీ రణంబునకుం దొడంగు' మని పలికి, మున్ను శత్రుఘ్నునిచేతఁ దన ధనువు విరిగిపోవుటకతన, నియమపురస్సరంబుగా నిటలంబున నంజలి ఘటియించి, సూర్యు నుద్దేశించి, 'సవితయుఁ, ద్రిమూర్తిస్వరూపంబును' సప్తసప్తియుఁ, జండభానుండును, బూషుండును, సదాప్రకాశుండును, జలజమిత్రుండును, ఋగ్వేదమయుండును, మేషవృషభాధీశ్వరుండును, ద్యుమణియు, హిరణ్మయుండును, భాస్కరుండును, గర్మసాక్షియు, భవరోగవైద్యుండును, భక్తిశుభంకరుండును, సహస్రకరుండును, సురనికరపూజితుండును, యతిజనప్రియుండును, దివాకరుండును, సంవత్సరకరుండును, ననూరుసారథియును, నంధకారభేదుండును, గిరీటమాలికాధరుఁడును, నిశాకరసహాయుండును, జగదాశ్రయుండును, నయిన సూర్యునకు వందనంబు సేసెద' నని మంత్రంబు లుచ్చరించుచుఁ బ్రార్థించెను. {{p|ac|fwb}}సూర్యుఁడు లవునకు విల్లొసంగుట</p> అపుడు సూర్యుఁడు ప్రత్యక్షంబై కనకరేఖావిరాజితంబును, దివ్యరత్నఖచితంబును, జయప్రదంబు నభేద్యంబును, ద్రిభువనభయంకరజ్యానాదమేదు<noinclude><references/></noinclude> eug10oftvopno2igdbhgi2xr5wl1s9m 104 186413 554232 504638 2026-04-23T21:33:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554232 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రంబును, నగునొక్కధనువు దయచేసి దీవించి వేంచేయుటయు, భాస్కరుం డిచ్చిన విల్లు గైకొని లవుం డగ్రజునిం జూచి యాధనుర్మహత్వంబుఁ దెలిపె. అత్తఱి సీతాకుమారకులు సుమిత్రాకుమారునిం దాఁకుటయు, గజఘటలు, తురంగబృందంబులు, రథసమూహంబులు, భటవ్రాతంబులు, లెక్కకు మిక్కుటంబుగాఁ బ్రళయకాలసముద్రంబుకరణి నపారంబైన సైన్యంబుఁ జొచ్చి శరవర్షంబులు వర్షించుటయు, ముహూర్తమాత్రంబులో నొక్కటియు నరయోజనంబు దూరంబు లోపలందగిలిన సైన్యంబులు తొలుకోల్తలం గీటడంగె. అయ్యద్భుతపరాక్రమంబు సూచి, లక్ష్మణుని సేనాపతియగు కాలజితుండు పెక్కువేలభ్రముల తోడంగూడఁ జుట్టుముట్టె<ref>నూఱువేలయేనుంగులు నొక్కయేనుంగునకు వేయేసి రథంబులు, నొక్కరథంబునకు నూఱేసి గుఱ్ఱంబులు, నొక్కగుఱ్ఱంబునకు నూర్గురు పదాతులుఁ గూడినసంఖ్య భ్రమి యనంబరగు. (ఈ భ్రమీలక్షణము గూడ మూలమునందే వ్రాయఁబడియున్నది)</ref>. ఇవ్విధంబున సేన లవరోధించుటయు, లవుఁడు ప్రళయకాలకాలునిచందంబునం గనలుచు, ననర్గళమార్గణాసారంబులచే నలువదిభ్రముల సైన్యంబులం దెగటార్చి, కత్తి, కేడెంబును, గదయుఁ, జక్రంబును, బ్రాసంబును, సురియయుఁ, బట్టిసంబును, గుంతంబును, దోమరంబును, శూలంబు మొదలైన కైదువులం బోరిపోరి, పగతుర ప్రయోగించిన యస్త్రశస్త్రంబులచే జర్జరీభూతంబును, రక్తసిక్తంబునగు గాత్రంబుతోఁ, గురునిం గానక నలుదిక్కులుం జూచుచు, నున్నయపుడు రుధిరాక్షుండను రాక్షసుండు లవణాసురుని మేనమామయగువాఁడు, లవణాసురసంహారానంతరంబ శతృఘ్నునిశరణు సొచ్చి రాఘవునకు సేవకుండై వర్తించువాఁ డెడసొచ్చి పరాకుగాఁ జూచుచునుండు లవుని చేతికార్ముకం బొడిసికొని యాకసంబునకుం బఱచె. {{p|ac|fwb}}లవుండు రుధిరాక్షునిఁ జంపుట</p> అంత నక్కుశానుజుండు చాపంబు లేక చక్రంబు కేలం బూని, చక్రపాణిచందంబున గురుకృపాలబ్ధంబైన వాయుమంత్రజపంబువలన గగనంబున<noinclude><references/></noinclude> mffa15ydj9dtvmladncxtecuaznsnca 104 186414 554233 504639 2026-04-23T23:16:52Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554233 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>కెగసి కొద్దిపక్షిపయిం బాఱు జాలెడేగ తెఱంగున దైత్యునిం దునుముటయు, సైన్యంబులు వెగ్గలంబు లంది బాణరంధ్రంబులవెంబడి గజకళేబరంబులు సొచ్చి, యందుండి యాకాశంబు చూచువారును, భగ్నంబులైన రథంబులలోనం జొరబడి చప్పుడు చేయకుండువారును, హయకబంధములమీఁది పక్కెరలు తమమీఁదం ద్రోచుకొని యవలనుండువారును, వీరభటశరీరంబులు మీఁద వైచికొని యరిగలమఱంగున నణంగియుండువారును, నై యితం డెవ్వరిమీఁద నుఱుకునో, యెవ్వరిశిరంబు ద్రుంచునో యని కళవళపడుచునుండునపుడు, దశరథరాజు మంత్రియగు సుమంతు(త్రు)ని కొడుకులు సింహుండును, జంద్రకాలుండును, ధార్మికుండును, మదనుండును, శత్రుసూదనుండును, శరద్వంతుండును, జితశ్రముండును, నందుండును, సువేగుండు, నతులుండు ననువారలు పదుగురు జ్యాఘోషంబులు భీషణంబులుగా, నొకముహూర్తంబునఁ బదిబాణంబు లేసి, లవుని చేతిచక్రంబును తుత్తునియలు సేసిన, సీతాతనూభవుఁడు భూతంబునకు లంఘించి పరిఘాయుధంబులు కేలం గైకొని, చిత్రంబుగాఁ ద్రిప్పుచుఁ జిటిక వేసినమాత్రంబులో దశరథరాజు మంత్రికుమారుడైన దశమహారథులఁ గీటడఁగించె. అంతలో మదోద్ధతుండైన రుధిరాక్షుండు గ్రమ్మఱం బాఱుతెంచి, గదాదండంబుచే శిరంబు పగుల నడుచుటయు, లవుండు మూర్ఛగ్రమ్మి విసంజ్ఞుండై కొంతతడ వుండి యంతటం తెలిసి కుంతంబు ద్రిప్పుచు శకుంతాధీశ్వరుండైన గరుడుండు సర్పంబులపయిం దారుతెఱంగున దైత్యునిం జేరి కుత్తుకం ద్రుంచి వాఁడు మ్రుచ్చిలించికొనిపోయిన చాపంబు గ్రమ్మఱం బుచ్చికొని కడంగుటయుఁ బ్రసవానంతరంబున బాలకుని మోహజాలంబు చుట్టుకొనిన తెఱంగునఁ జతురంగబలంబులు సీతాకుమారునిం జుట్టుకొనిన, నణంగిన చండ్రనిప్పు తనయొద్ది మద్దిచెట్టు నాద్యంతంబులు గాల్చి పేర్చి కాఱడవిం దహించురీతి బెక్కుభంగుల సేనలం జక్కాడుచునుండె. {{p|ac|fwb}}కుశలక్ష్మణుల యుద్ధము</p> అప్పుడు కుశుండు సింహనాదంబు సేసి లక్ష్మణు నెదుర్కొనిన, నతం డైదుతూపులచేఁ బేరురంబు వ్రక్కలించిన, స్రుక్కక యక్కుమారుండు వాయవ్యాస్త్రంబు సంధించి నిలునిలుమని యదల్చి యేయుటయు, లక్ష్మణుని<noinclude><references/></noinclude> g6x0ecu7u7f1g8q9yq71gbx8ixrecb5 104 186415 554236 504640 2026-04-23T23:45:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554236 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యరదంబు సుడిగాలిలోనం దవిలి కుమ్మరసారెగతి ముహూర్తమాత్రంబు తిరుగుచు నుండఁ దద్వేగంబున నాలుగురథ్యంబులు నాలుగుదిక్కులం బడి పంచత్వంబు నొందిన, లక్ష్మణుండు వేఱక్కతే రెక్కి కక్కసంబులైన యుక్కుటలుగులైదు ప్రయోగించి కుశునికవచంబును, గిరీటంబును దునుముటయుఁ, గుబుసంబు వీడిన నాగేంద్రుని తెఱంగున మెఱయుచు, లక్ష్మణు నుద్దేశించి 'రిత్తమోపుగా నున్న కిరీటకవచంబులు తీయించి భారంబు మాన్పిన నీవు పరమోపకారివి. నీ సైన్యభారంబంతయుఁ బోవఁజేసి ప్రత్యుపకారంబు సేసెద' నని పలుకుచు, నాధర్వణశిరోమంత్రంబుల నాగ్నేయాస్త్రంబు నభిమంత్రించి ప్రయోగించుటయు, దగ్ధంబులైన రథంబులును, మండెడు నేనుంగులును, గాలెడు తురంగంబులును, నివుఱులైన పదాతివర్గంబులును, బొగలతోడం గలసి యెగసిన ఛత్రచామరాభరణంబులునుం గలిగి, చమూసమూహంబులు దావానలంబులోఁ దవిలిన మైకంబుల రకంబున, నలుదిక్కులకుం బఱచుటయు, దాశరథి వారుణాస్త్రంబున నివారణం బొనరించినం, గుశుండు వాయవ్యాస్త్రంబు వింటనొంటించి, చాపవిద్యాకౌశలంబు మెఱయ నేయుటయుఁ, జండమారుతవేగంబునఁ బండుటాకు లెగయువడువున నాయోధనంబునం గలయోధవరు లాకసంబున కెగసి వీరలక్ష్మి విహరించు మణిమండపంబునకు మంజిష్ఠి పట్టు మేలుకట్టు తెఱంగునం గనుపట్టుటయుఁ, సేనల దురవస్థ గనుంగొని సేనాధీశ్వరుండగు కాలజిత్తు కుఱుచ కనుపుల లకోరికోలచేఁ గుశునురంబు నాటించి నవ్వుచు, 'నా బలపరాక్రమంబు లెఱుంగవు. బాలుండవు. నీ కేల యాలంబు? తొలుగు' మని పలుకునంతలోఁ గుశుం డలుక దొలఁక నొక్కవాలికతూపుచే వానినాలిక ద్రుంచి తోడన మహోగ్రనారాచంబున శిరంబు ఖండించె. {{p|ac|fwb}}లక్ష్మణుండు మూర్ఛితుండగుట</p> అంతఁ గాలజిత్తుపాటు గనుంగొని సౌమిత్రి వేలకొలందు లాశుగంబులు నిగిడించిన నక్కుమారుం డన్నియుం జూర్ణంబులు సేసి, చక్రంబు వైచిన ఖండించి, శూలంబు ప్రయోగించినం ద్రుంచి, ముసలంబు విసరినం గసిమసంగి భిండివాలంబు నిగిడించినం దునుమాడి, వాలును బలుకయుం బూనినఁ జిద్రుపలు సేసి, యెన్నికైదువు లెత్తిన నన్నియు నఱికి, వాల్మీకి యొసంగిన యైదు<noinclude><references/></noinclude> goab7cf1lqmoeusgv64w9bcl2nt3p94 104 186416 554237 504641 2026-04-24T00:05:20Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాణంబులు గార్ముకంబునఁ గూర్చి యార్చుచు వైచిన, ఱెక్కలతోడి పెనుబాములుంబలెఁ బఱతెంచి యురస్స్థలంబునం దూఱుటయు, స్వల్పకిరణంబులతో నస్తమించు నర్కబింబంబునుంబలె లక్ష్మణుండు రుధిరధారాభిషిక్తుండై పుడమిపయిం బడినఁ, గుశుండు కరవాలంబు పలుకయుం గైకొని, కరినికరంబుల కుఱికి, యింద్రుఁడు వజ్రధారచే గులగిరులం గూల్చు చందంబునం గూల్చి, రణాంగణంబు బయలుపఱిచి తమ్మునిం గాంచి, యిరువురుం గూడి చిచ్చుఁగరువలియుం గలసినట్లు సైన్యంబు నిరవశేషంబుగాఁ జలపట్టి మట్టంబు సేసి, హర్షంబున నాశ్రమంబునకుం జనుదెంచిరి. అంతకు మున్న గంగాతీరంబున యాగశాలలో దీక్షఁ బూని వశిష్ఠాదిమునులతోఁ గూర్చున్న రఘూద్వహుండు భరతుం జూచి, 'అనఘా, శత్రుఘ్ను ననిలోనం గూల్చిన హయచోరకునిఁ ద్రుంచి లక్ష్మణుం డిదివరకు నేమిటికి రాఁడయ్యెనో! ఏవీరుఁడు విరోధించినయెడ ముల్లోకంబులు నొక్కమొత్తంబుగా నెత్తివచ్చిన నెదిరింపంజాలఁ; వట్టి సుమిత్ర తొలుపట్టితోఁ జలపట్టి పోరువారలుం గలరె! బుద్ధి తెలియక యత్తురంగంబుఁ బట్టిన బాలకులు చలంబునం బోరి దురంబునం గూలిరో! కాక వారలతల్లి శోకంబునం బొగులుచుఁ బుత్రబిక్ష వేఁడికొనియెనో! యాగంబు నుపక్రమింప నింక మూఁడుదినంబు లున్నయవి. నన్నును, సుగ్రీవవిభీషణాదులను దలంపక, లక్ష్మణు బాహుశౌర్యంబు నూహింపక, సాహసంబున నాడింభకు లిట్టి దుండగంబులు సేయందగునె? అచ్చటివృత్తాంతంబు తెలియలేదు. వేగవంతులు బుద్ధిమంతులు నైన వేగరులం బంపి శీఘ్రంబుగా నచ్చటివార్త దెప్పింపు' మనుటయు, భరతుండు లావు వెరువునుం గల దూతల నేవురం బయనంబు సేసి సముఖంబునకుం దోడితెచ్చిన రాజేంద్రుండు చారుల నుపలక్షించి, 'బాలకులు నేరక యపరాధంబు సేసిరి కావున వారల కభయం బొసంగి తోడ్కొని రమ్మనుఁడు. కాక చలపాదితనంబునం బోరిరేని సమ్మోహనాస్త్రంబున మోహింపఁజేసి యిచ్చటికిం బట్టికొని తెమ్మనుఁడు. ఆచిన్న బాలకులు నన్నుంబోలియున్నారని వేగరులచే వింటి; నదియుంగాక సీతముఖలక్షణంబు లవ్వటువుల ముఖంబులం గలవని వింటిని. మీరును గలయం జూచి తెలిసి యడవి నేల తిరిగెదరు? మీ యంబ పేరేమి? యని తెలియనడిగి సౌమిత్రిం గూర్చుకొని వారలం దోడ్కొని రండ'ని పలికెను.<noinclude><references/></noinclude> 4soyqe4m3zpvjekrug7ympjjtuzjdtv 104 186417 554238 504642 2026-04-24T00:18:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554238 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}సౌమిత్రిం గూర్చి రాముఁడు దుఃఖించుట</p> అంతలో గాయంబులం దొరగు నెత్తురులు వెల్లువలు గట్ట హతశేషసైనికులు పఱతెంచి దీక్షితుండైన రామునిపాదంబుల వ్రాలి 'ఓ రఘుకులావతంసా, శత్రుఘ్నుని చందంబున లక్ష్మణుండును గుశుని నిశితవిశిఖంబులఁ బంచత్వంబు నొందె, సమరతలంబునం గాలజితుండును సుమంతు(త్రు)ని కుమారులు పదుగురును సౌమిత్రి కన్న మున్న కుశుని సాయకంబులచే రక్తధారలు గుబులుకొన గైరికధారారంజితంబులైన శైలంబులమాడ్కిఁ, బూచిన మోదుగులకైవడి, జగతీతలంబునం గూలిరి. కోపావేశంబుఁ జూచునెడలం గుశుం డిచ్చటికి వచ్చువాఁడని తోఁచుచున్నయది. ఇంక నేటి యాగంబు! ఆహవంబునకు నాయత్తంబుగ విచ్చేయుఁడు. చిచ్చంటికొనిన పిమ్మటఁ జేటలం గ్రమ్మ శక్యంబు గాదు. తగినయుపాయం బిప్పుడు చేయవలయు నని పలికిన పలుకు లాలకించి వీరుండు వెన్ను విఱిగిన చందంబున, బరశుఖండితంబైన భూజంబు పోలిక, మూర్ఛితుండై, భరతునిసమీపంబునం బడుటయు, నతండు విన్ననై యున్న యన్న నీక్షించి హిమాంబుపూరంబులచేఁ గన్నులొత్తి, కర్ణంబులం గంబురాదుమారంబు లూఁది, శైత్యోపచారంబు లొనర్చుటయు, బెద్దయుంబొద్దునకు నొక్కింత తెప్పిఱి కాకుత్స్థుండు జలధరగంభీరస్వనంబున వావిడిచి యేడ్చుచు, 'నకటా! పదునాలుగేండ్లాహారనిద్రలు మాని పెక్కుభంగుల నన్నుం గాపాడి, దేవదానవు లాశ్చర్యంబు నొంద సమరంబున నింద్రజిత్తుం ద్రుంచి, మహారథిశ్రేష్ఠుండును, గార్తవీర్యునికన్న మిన్నయని పొగడతఁ గనిన నిన్ను మానవమాత్రుం డెట్లు నిర్జించె! మహావీరా, హా ప్రియానుజా, హా సుమిత్రాపుత్రా, నీవు లేని జన్మంబేల? ఈ రాజ్యం బేమిటికి? ప్రాణంబువలనం బ్రయోజనం బేమి? తమ్ముల నెడఁబాసి యుండంజాల. వారల సమీపంబునకుం జనియెద. కార్ముకంబు నస్త్రంబులం దెమ్ము. తమ్ముడా, తామసంబు సేయవలద'ని పలికినం, గేలు మొగిచి భరతుండు 'దేవా, సంగ్రామరంగంబున భయభ్రాంతులై పౌరులు పఱతెంచి విన్నవించినగతిం దోచుచున్నయదిగాని, యిమ్మాటలు నిక్కంబులుగావు. లక్ష్మణశత్రుఘ్నులు మూర్ఛం బొందిరి కాఁబోలు! అమ్మహాభుజులకు మరణం బెక్కడిది? ఏను వారలకు సహాయంబుగాఁ జని దేవర ప్రతాపాతిశయంబుచేఁ దురంగచోరకులం బట్టి బంధించికొని యశ్వంబు దెచ్చెద. నన్నుఁ బనుపు' మనిన, నినకులతిలకుండు నీకుం దోడుగాఁ జేరువగల వానరవీరులం బనిచెద. సుగ్రీవుఁడు, విభీషణుండు నిరువుర<noinclude><references/></noinclude> 7fbh0a2y2v0eq3aayshywp2hfcca5a0 104 186418 554251 504643 2026-04-24T02:54:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>మాయొద్దనుండ నిమ్ము. నరవానరరాక్షసబలసమన్వితుండవై కదనంబునకుం జను'మనియె. {{p|ac|fwb}}భరతాదులు యుద్ధమునకు వచ్చుట</p> అంత భరతుఁడు రఘుపతికిం బ్రణమిల్లి, ధనుర్బాణతూణీరకవచశిరస్త్రాణంబులు ధరియించి, రథం బెక్కి సేనాసమేతంబుగా వెడలె. అప్పుడు కైకేయీపుత్రుఁడు పవననందనుఁ బిలిచి, 'నీవు ముందరం జని సుమిత్రాతనయులచందంబు తెలిసిరమ్మ'ని పంచినం, బఱచి హనుమంతుండు వారలం గని, తనసందిటం బొదివికొని వచ్చి భరతునిసన్నిధిం బెట్టి 'కుశవిశిఖసంఘట్టనంబునం గడునొచ్చిపడియున్న లక్ష్మణుం జూచితే? ఇతండు తొలుత నింద్రజిత్తుని యస్త్రంబుల నింత నొవ్వం'డని పలికిన హనుమంతుని పలుకులు విని భరతుండు శోకవ్యాకులితమానసుండై, 'యివ్వీరుల నింత పరిభవించినవారలు బృందారకులు గాని, దారకులు గా రని, యయ్యిరుపురం దనయరదంబున నునిచికొని వచ్చుచున్నంతలో, సైనికవీరులసింహనాదంబులు, నట్టహాసంబులు, పటహభాంకారంబులు నాలకించి కుశుండు కోపవశుండై, కోదండమౌర్వీఘంటారవంబులు సెలంగ నెదురు నడచు సమయంబున, వారల యుద్ధంబు శక్యంబుగాదనుభంగి సూర్యుం డస్తమించె. పక్షికులంబులు కలకలంబులు సేయుచు గూండ్లకు బారులు దీరె. మృగంబులు పల్వలంబుల నుదకంబులు గ్రోలుటకు వెడలె. కాటుకరాసులకరణిఁ జీఁకటులు దిక్కటాహంబులఁ గప్పె. అప్పు డొకరొకరిమొగంబు గానని యంధకారంబున భరతసైన్యంబులు కుశలవులం జుట్టుముట్టి, గదాకుంత ముసల తోమర ముద్గర భిందివాల క్షురికాది సాధనంబులు వర్షించిన, లవుండు నన్నకు సహాయంబుగా బాలభానుకిరణప్రకాశంబులైన నారసంబులు ప్రయోగించి, తిమిరంబులు విరియించుచు, వాఁడిగొడ్డలిచేఁ గాష్ఠంబులు నఱకినకరణి, ఖడ్గంబుచే దంతిదంతంబులు తెగవ్రేయునపుడు, మిణుంగుఱులు పుడమికి మింటికి నొక్కటిగా నెగసి దళంబుల దహింపఁ దొడంగె. కుశుండును కార్ముకజ్యానాదంబు రోదసీకుహరంబునం బర్వ జ్వలింపఁగల క్రోధానలంబునకు సూచకంబుగా ధూపరేఖ పర్వె ననం బొలుచు భ్రుకుటీమండలంబు ముఖచంద్రమండలంబునకు నలంకారంబుగాఁ జండమార్తాండకిరణంబులం గ్రేణి సేయుచు, బాణంబులు నపారంబుగాఁ గురి<noinclude><references/></noinclude> hl92puvp7cjbl1h39wudwqd74kesgei 104 186419 554252 504644 2026-04-24T03:17:08Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యుచు, సైన్యంబు దైన్యంబు నొందించిన, వారింప శక్యంబుగాక చింతించు నవసరంబున, హనుమంతుండు రామానుజుం జూచి, 'వీరి యాకారంబులు రాముని యట్ల నున్నయవి. కావున సీతాతనూభవులు గావలయు కాదేని, యాదికూర్మంబునకు, శేషునకు, దిగ్గజంబులకుఁ గులాచలంబులకు భారంబు దోఁచునట్లుగాఁ బీనుఁగుబెంటలు సేసి, బలంబులం దునుముట యెట్ల?'ని పలుకుచు నుండం, గుశుండు లవునిం జూచి 'వీరలు పొంచు తెఱంగు గనుంగొనిన యుద్ధసరణిగాఁ దోచలేదు. మ్రుచ్చులవలెఁ గనబడుచునున్నవారు. నీవు హయంబు నేమఱకయుండుము. సైన్యంబులనెల్ల నే నుక్కడణగించెద'నని పలికి, భరతున కభిముఖుండై 'నీ సోదరులు పడినచోటికి నిన్ను దైవంబు దెచ్చె. లవాగ్రజుని యెదుటఁబడి యెందుఁ బోఁగల'వని కైకేయీనందను నేడుకాండంబుల, సుషేణు నన్నియతూపుల, నంగదుని వేయిబాణంబుల, నాంజనేయుని నూఱుసాయకంబుల, నీలుని నేనూఱు మెఱుంగుటమ్ముల, గవయు నిన్నూఱుశరంబులఁ, బనసుఁ దొంబదినారసంబులఁ, గుముదుని నన్నూఱుప్రదరంబుల, జాంబవంతుని మూఁడువేలకంకపత్రంబుల నొప్పించి, హతుల మూర్చితులఁ బరాజితులం జేసి, సింహనాదంబు సేయుటయు, దేవతలు పుష్పవర్షంబులు గురియించిరి. ఘోరతరంబైన సీతాకుమారుని సమరంబుఁ జూచు వేడుకచేఁ బొడవుగా నెక్కెనో యనఁ బొడుపు గుబ్బలి యుత్తమాంగంబునకు మణిమయకిరీటంబుకరణిం బ్రకాశించుచు మార్తాండమండలంబు తూర్పుదెసఁ జూపట్టె. అప్పుడు భరతునిశాసనంబునఁ జతురంగబలంబు లొక్కమొగిం జుట్టు ముట్టిన, లవుం డాబలంబు విరియించి యాఱునారసంబులు భరతుని కోదండంబు ఖండించినం, గుశుండు మార్గణాసారంబు అనర్గళంబుగాఁ బ్రయోగించిన, భరతుండు మూర్ఛితుండై యరదంబుమీఁద నొరగంబడుటయు, మారుతకుమారుండు కట్టలుకం బెట్టుగా నట్టహాసంబు సేసి, యొక్కమహీధరంబు పెకలించి వైచుటయు, దాని శకలంబులు సేసి కుశుండు బలప్రకరంబులు వికలఁబుగాఁ బరిమార్చెను. {{p|ac|fwb}}భరతుఁడు మూర్ఛిల్లుట విని రాముఁ డరుదెంచుట</p> (అంత) హతశేషులు పఱతెంచి తద్వృత్తాంతంబు శ్రీరామభద్రునితోఁ దెలియం జెప్పిన, నమ్మహారథుండు విభీషణ సుగ్రీవుల తోడంగూడఁ చతు<noinclude><references/></noinclude> nahppxl2033w6fmrudtwkd5n6bklf36 554253 554252 2026-04-24T03:19:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>యుచు, సైన్యంబు దైన్యంబు నొందించిన, వారింప శక్యంబుగాక చింతించు నవసరంబున, హనుమంతుండు రామానుజుం జూచి, 'వీరి యాకారంబులు రాముని యట్ల నున్నయవి. కావున సీతాతనూభవులు గావలయు కాదేని, యాదికూర్మంబునకు, శేషునకు, దిగ్గజంబులకుఁ గులాచలంబులకు భారంబు దోఁచునట్లుగాఁ బీనుఁగుబెంటలు సేసి, బలంబులం దునుముట యెట్ల?'ని పలుకుచు నుండం, గుశుండు లవునిం జూచి 'వీరలు పొంచు తెఱంగు గనుంగొనిన యుద్ధసరణిగాఁ దోచలేదు. మ్రుచ్చులవలెఁ గనబడుచునున్నవారు. నీవు హయంబు నేమఱకయుండుము. సైన్యంబులనెల్ల నే నుక్కడణగించెద'నని పలికి, భరతున కభిముఖుండై 'నీ సోదరులు పడినచోటికి నిన్ను దైవంబు దెచ్చె. లవాగ్రజుని యెదుటఁబడి యెందుఁ బోఁగల'వని కైకేయీనందను నేడుకాండంబుల, సుషేణు నన్నియతూపుల, నంగదుని వేయిబాణంబుల, నాంజనేయుని నూఱుసాయకంబుల, నీలుని నేనూఱు మెఱుంగుటమ్ముల, గవయు నిన్నూఱుశరంబులఁ, బనసుఁ దొంబదినారసంబులఁ, గుముదుని నన్నూఱుప్రదరంబుల, జాంబవంతుని మూఁడువేలకంకపత్రంబుల నొప్పించి, హతుల మూర్చితులఁ బరాజితులం జేసి, సింహనాదంబు సేయుటయు, దేవతలు పుష్పవర్షంబులు గురియించిరి. ఘోరతరంబైన సీతాకుమారుని సమరంబుఁ జూచు వేడుకచేఁ బొడవుగా నెక్కెనో యనఁ బొడుపు గుబ్బలి యుత్తమాంగంబునకు మణిమయకిరీటంబుకరణిం బ్రకాశించుచు మార్తాండమండలంబు తూర్పుదెసఁ జూపట్టె. అప్పుడు భరతునిశాసనంబునఁ జతురంగబలంబు లొక్కమొగిం జుట్టు ముట్టిన, లవుం డాబలంబు విరియించి యాఱునారసంబులు భరతుని కోదండంబు ఖండించినం, గుశుండు మార్గణాసారంబు లనర్గళంబుగాఁ బ్రయోగించిన, భరతుండు మూర్ఛితుండై యరదంబుమీఁద నొరగంబడుటయు, మారుతకుమారుండు కట్టలుకం బెట్టుగా నట్టహాసంబు సేసి, యొక్కమహీధరంబు పెకలించి వైచుటయు, దాని శకలంబులు సేసి కుశుండు బలప్రకరంబులు వికలంబుగాఁ బరిమార్చెను. {{p|ac|fwb}}భరతుఁడు మూర్ఛిల్లుట విని రాముఁ డరుదెంచుట</p> (అంత) హతశేషులు పఱతెంచి తద్వృత్తాంతంబు శ్రీరామభద్రునితోఁ దెలియం జెప్పిన, నమ్మహారథుండు విభీషణ సుగ్రీవుల తోడంగూడఁ చతు<noinclude><references/></noinclude> dyygbe7hsuw1q15u1gt6bl4x2q0g1ab 104 186420 554294 504645 2026-04-24T04:49:59Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>రంగబలసమేతంబుగా నరుగుదెంచి యాహవరంగంబున సాహసధురీణులు సౌందర్యరేఖాలంకృతులును, శరచాపతూణీరధరులును, నంగజప్రతిమానులు, నాత్మప్రతిబింబంబులు నైన యర్భకులం గనుంగొని 'మీకు జాతకర్మ నామకరణాదు లెవ్వరు గావించిరి? ధనుర్వేదం బెవ్వరిచే నభ్యసించితిరి? యుద్ధకౌశలం బెవ్వరు నేర్పిరి? మీకుఁ దలిదండ్రు లెవ్వరు? ఎఱింగింపు,' డనుటయు, లవాగ్రజుండు 'సమరంబునకు వచ్చి మాపుట్టుపూర్వోత్తరంబు లేల యడిగెదరు? మీ తేఁటమాటలకు లోఁబడి హయంబు నిచ్చువారము గాము. అయిన మీయంతవార లడిగినఁ జెప్పకుండుటయుం దగవు గాదు. మాకు జాతకర్మయు నామకరణంబుఁ జౌలంబు నుపనయనంబును వేదశాస్త్రరహస్యంబులు విలువిద్యయు దివ్యాస్త్రసంపదయు గదాఖడ్గకుంతతోమరాద్యాయుధనైపుణంబును, నఖిలపాపహరంబును సకలమనోరథసాధనంబును, గైవల్యప్రదంబును నైన శ్రీరామాయణంబును, వాల్మీకి మునీంద్రుఁడు నిర్వ్యాజకృపాకటాక్షంబున నెఱింగించె.' మా తల్లి సీతాదేవి యిక్కానలో మమ్ముఁ గాంచె' నని సీతానామస్మరణంబు సేయుటయు, రఘునాథుండు రథంబుమీఁద నొఱగి, ముహూర్తమాత్రంబునకుఁ దెలివినొంది, సుగ్రీవునిం జూచి, 'వీరలెవ్వరో తెలియంజూడు' మనిన, నిననందనుం 'డిక్కుమారులు పురాణపూరుషుని పోలిక నున్నారు. మీకుమారు లగుటకు సందియంబు లేదు. కాకున్న నిట్టి శౌర్యధైర్యసాహసంబులు పుట్టునె?' అని పలుకునంతలో, నీలుం డొక్కమహాశైలంబు పెకలించి వైచుటయు, వార లన్నగంబు చూర్ణంబు సేసి కాలానలశిఖాసంకాశం బైన శరం బరివోసి యేసిన నీలుండు గూలె. తోడన తద్రక్తబిందువు లెన్ని గల వన్నియు నీలురై మార్కొనుటయు, జానకీకుమారుం డందఱ నన్నిశరంబుల రూపుమాపి నరవానరరాక్షససైన్యంబుల నానాశస్త్రాస్త్రజాలంబుల గుదులు గ్రుచ్చిన, రాఘవుండు భ్రాతృజనులపాటును సైనికులచేటును, నక్కుమారులపోటును జూచి, హాలాహలకీలాకరాళంబులైన మెఱుంగుటమ్ములు వింట సంధించి, ప్రయోగించిన, నది యక్కుమారులపయిం దాఁకక, కేడించి చనుటయు, రఘువీరుండు మరల దివ్యబాణంబు లనేకంబు లేసినఁ, గవలు వాని నన్నింటి నాలుగేసి తునుకలు గావించిన, రాఘవుడు వారల కరలాఘవంబు తనకు సమానంబని తెలిసి, యుద్ధంబు సేయ నొల్లక యూరక యుండె.<noinclude><references/></noinclude> mxfj1g89gyur568rwzpiiqf11ihdfdw 104 186421 554295 504646 2026-04-24T05:51:11Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}శ్రీరాముఁడు మూర్ఛిల్లుట</p> (అప్పుడు) కుశుండు నిశితవిశిఖంబులచే మర్మంబులు నొప్పించిన, మరణసమానంబైన మూర్ఛనొంది (శ్రీరాముఁడు) రథంబుపై నొఱగంబడుటయు, లవుండు లాఘవంబున నయ్యరదంబున కుఱికి, యతనిం బౌరలించి, కిరీట కుండల హార కేయూర కటకాంగదాది భూషణంబులును, బీతాంబరంబు నొడిసికొని, భరత లక్ష్మణ శత్రుఘ్నుల భూషణాంబరాదులు గైకొని, రఘువీరుని ధరాతలంబున దొర్లించి, యా దివ్యరథంబుపై నధివసించి, యన్నయుం దమ్ముండునుం బోవునెడ నొక్కచోట మిక్కుటమ్ములైన యుక్కుటమ్ములచేఁ జాల నొచ్చి పడియున్న జాంబవంతుని హనుమంతునిం జూచి, లవుండు నవ్వుచు, 'మన యమ్మకు ముదంబుగా నీ భల్లూకంబును వానరంబునుం గొనిపోవుద' మని పలికిన, నాంజనేయుండు భల్లూకవల్లభుం జూచి, మెల్లన 'కంటివే? రామ లక్ష్మణ భరత శత్రుఘ్నుల యవస్థ! మన మెంతవారము? బ్రహ్మాదులకేనియు శుభాశుభము లనుభవింపకఁ దీరదు. వీరలం గిరుకు పెట్టి పోవుదమంటిమేని, లవుండు మిక్కిలి మొక్కరీఁడు. కావున మనకుఁ బ్రాణహానియగుం గాని ప్రయోజనంబు లేదు. దైవానుకూల్యంబును జాలదు. జీవంబులుండిన వలసిన శుభంబులు పడయవచ్చు. పట్టుకొని పోయినం బోవనిమ్మ'ని యూరకుండుటయు, బాలభానుప్రభాభాసమానంబును, సముజ్జ్వలకేతనంబును, సమీరసంచలత్పతాకంబును, దివ్యసైంధవబంధురంబును, నవరత్నఖచితంబును, జలధరగంభీరస్వరంబును, వాయువేగంబు నైన దాశరథిరథంబున జాంబవంతు హనుమంతులఁ దీవియలఁ గట్టి, యీడ్చుకొని పర్ణశాలకుం జని, యెదురుసూచుచున్న తల్లికి మ్రొక్కి, 'అమ్మా, నీకు వేడుకగా నీ భల్లూకంబును, వానరంబును బట్టికొని వచ్చితిమ'ని, ముందరంబెట్టి, రామలక్ష్మణులు మొదలగు నన్నలువురన్నదమ్ములపాటు విన్నవించుటయు, జానకీదేవి విస్మయాక్రాంతయై, 'రఘువీరుని మీరు జయించుట జింకపిల్లలు సింహంబును జయించినతెఱంగుగా నున్నది. దీని నమ్మఁగూడదు. అయినను దైవయోగం బెవ్వరికి నెఱుంగనగు? అక్కటా నే నజ్ఞాతవాసంబు సేయుచు నాయునికి యొరు లెఱుంగకుండఁ దపంబు సేయుచు నుంటి, నన్ను బయలుపఱచితిరి.' అని<noinclude><references/></noinclude> 88r5ngq50hhsi6z08q5w3co24rouk30 104 186422 554296 504648 2026-04-24T05:57:37Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>లవునిం జూచి, 'వాల్మీకి యిచటికి రాకమున్నె యభిమానధనులైన యీజాంబవంతుని, హనుమంతుని నచ్చటనే విడిచి రమ్మ'నుటయు, నతం డట్ల కావించె. {{p|ac|fwb}}వాల్మీకి శ్రీరామాదుల మూర్ఛ దీర్చుట</p> ఆంత నారదునివలన నావృత్తాంతబంతయు నెఱింగి పరుణలోకంబునుండి వాల్మీకి సత్వరంబుగా నిజతపోవనంబునకు వచ్చి, యాశ్రమద్వారంబున మూర్తిమంతంబులైన దివ్యాస్త్రమంత్రంబులకైవడి నతులతేజోవిరాజమానులైన జానకీసుతులం గాంచి దీవించి, కౌఁగిలించుకొని, 'మీకుఁ గయ్యంబు సంఘటిల్లెనని వింటి. రాఘవుల దివ్యాస్త్రఘాతంబులచే గాయంబులు లేవుగదా?' అని బాణితలంబున మేనులు నిమురుచు 'మీ కేల యాలంబయ్యె? సవివరంబుగా నెఱిఁగింపుఁ' డనినఁ, గుశుండు హయంబుఁ బట్టుటయును, సౌమిత్రిభరతశత్రుఘ్నులపాటును, నరవానరరాక్షసవధంబును, రామవిభుని నిధనంబునుం దెలిపిన, విని వాల్మీకి, 'యక్కటా! యిట్లు చేయుదురే? ఏమియు నెఱుంగని బాలకులు మీర'లని పలుకుచు, రక్తమాంసమేదోమస్తిష్కమయంబును, భూతభేతాళపిశాచసంకులంబునై, దానవమానవవానరదేహఖండంబులచేతం గనుపట్టుచు, ఘోరతరంబైన రణాంగణంబునకుం జని, రఘువీరుల నలువురం జూచి, కమండలూదకంబు కరంబునం గొని యభిమంత్రించి చల్లుటయు, వారలు సుఖనిద్రఁనజెంది మేల్కాంచిన తెఱంగున మూర్ఛలు దొఱంగి, యుదయార్కబింబంబుల చందంబునం బ్రకాశించుటయు, దివ్యదుందుభిధ్వానంబులు, నప్సరోనాట్యంబులుఁ, బుష్పవృష్టియుం గలిగె. దేవత లమృతవర్షంబులు వర్షించుటచే నరవానరయాతుధానబలంబు లన్నియు నెప్పటియట్ల బదికె. అంత, మునిజనసేవ్యమానుండైన వాల్మీకి మహామునికి రాఘవుండు, తమ్ములుం దానును నమస్కారంబు గావించిన, నత్తపోధనుం డాశీర్వాదంబు సేసి యిట్లని (స్తుతించె) : {{p|ac|fwb}}వాల్మీకి శ్రీరాముని స్తుతించుట</p> 'మహాత్మా, నీవు జగన్నాయకుండవు. సృష్టిస్థితిసంహారంబులు నీలీలావిహారంబులు, కులాలుండు చిఱుతకలశంబులు, గరగరలు, కటాహం<noinclude><references/></noinclude> f5o8rip3rfoqx9p2ysb1cktjk6ov5rc 104 186423 554302 504649 2026-04-24T06:33:05Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బులుం జేసిన కరణి, నీవు కొందఱ నధికులను, గొందఱ నల్పులనుగా సృజించినాఁడవు. నీవు శ్రీమన్నారాయణుండవు. సీతాదేవి శ్రీమహాలక్ష్మి. మీలీలావినోదంబులు వేదసన్నుతంబులు. కొడుకు లెఱుంగక తప్పు సేసినం దండ్రి సహింపవలయుంగాని, నిగ్రహింపఁజనదు. పుత్రుల శౌర్యంబును దేజంబును విద్యయు జనకులకు సంతోషకరంబులు గదా! అతిబాల్యంబునఁ దాటకను వధించి, హరుని కోదండంబు ఖండించి, భార్గవుగర్వంబు మాన్పి, విరాధు వధించి, ఖరదూషణ మారీచ కబంధాదులఁ దెగటార్చి, వాలి నొక్కకోలం గూల్చి, లవణజలనిధిం బంధించి, రావణకుంభకర్ణప్రముఖ నిఖిలరాక్షససంఘంబుల నంతంబు నొందించి, బ్రహ్మరుద్రాదులు నుతింపఁ జటిలప్రతాపదీపితుండ వైన నీయెదుటఁ బద్మగర్భాదులైన నిలువం జాల రనినయెడఁ, జెక్కుగీఁటిన నేడువనేరరు. ఉగ్గుద్రావు ప్రాయంపుశిశువు లెదిరింపం జాలుదురే? నేను బాతాళంబునకు వరుణునియాగంబు నెరవేర్పబోయి యుండుటకతన నీ తనూభవులు నిన్నెఱుంగని కతంబును నింత యపఖ్యాతి సంభవించె?' అనిన విని, శ్రీరామచంద్రుండు సంతుష్టాంతరంగుండై, యబ్బాలకులం జూడవలెఁ బిలిపింపు మనుటయు, వల్మీకసంభవుండు శిష్యులం బనిచి పిలిపించినఁ గుశలవులు గవదొనలు బిగియించి, ఖడ్గంబులు పట్టి, శరచాపంబులు వీణియలుం బూని, వచ్చి, గురుసమక్షంబున నిల్చి, నమస్కరించి, తదనుమతంబునఁ బంచపాతకహరంబును, గాయత్రీమయంబును, భుక్తిముక్తిఫలదంబును, సీతాచరిత్రంబును, బవిత్రంబు నైన శ్రీరామాయణంబు నానారాగంబుల వర్ణవిన్యాసవిశేషంబులఁ, దానమానంబులం దుంబురునారదులకరణి గానంబు సేయుటయు, రఘువంశాగ్రగణ్యుండు వారలం బునఃపునరాలింగనంబు సేయుచు, సీతావియోగసంతాపంబు మాని, హర్షబాష్పంబులు గురియ గద్గదకంఠంబున సౌమిత్రితో, 'వీరల ముఖసౌందర్యం బవయవసౌకుమార్యంబుఁ జూచిన జానకియట్ల యున్నయది. కంటివే?' యనుటయు, సౌమిత్రి 'మిత్రుకులాగ్రణీ, నీ శాసనంబున నిర్భరగర్భపరిపూర్ణయైన జానకీదేవిం గాఱడవిలోన నిర్ధయత్వంబున<noinclude><references/></noinclude> 5j7hn43fh8jy629hkceeeke6az8g3wa 104 186424 554305 504650 2026-04-24T07:11:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>విడిచివచ్చిన, నయ్యమ్మ యప్పుడే మూర్చిల్లి పంచత్వంబు నొందినట్లుండె' ననుటయు, వాల్మీకి, 'రఘునందనా, ఆ సమయంబున నేను యాగయూపదారుహరణార్థముగా నా వనంబునకుం జని, యబలావిలాపంబు నాలకించి, చేరంజని శోకాక్రాంతయు, ధూళిధూసరితకేశభారవివర్ణవదనయు నైన, వధూమణిం గనుంగొని, నీ వెవ్వరిదానవు? ఏల శోకించెద వనిన, నేను జనకరాజతనూజను. రఘూద్యహుండను మద్భర్త లోకాపవాదనిమిత్తంబుగా నన్ను నడవులం ద్రోయించె ననిన, నూఱడించి, యాశ్రమంబునకుం గొనిపోయి, తపస్వినుల నియమించుటయు, వారలు గర్భసంరక్షణంబు సేయుచుండఁ, గతిపయదినంబులకు నొక్కశుభలగ్నంబున నిక్కుమారులం గనిన, నేను జాతకర్మాదివిధానంబు లాచరించి, వేదవేదాంగంబులు ధనుర్వేదంబుఁ జాపవిద్యాకౌశలంబును శ్రీమద్రామాయణంబును నేర్పితి' ననిన, రాఘవుండు, 'మహాత్మా, నీ కృప యెవ్వరియందు గలిగె వారలు కృతకృత్యులై నీ యనుగ్రహంబున నభివృద్ధిం బొందుదురు. మా బోఁటులం బేర్కొననేల?' యనియె. {{p|ac|fwb}}శ్రీరాముఁడు పుత్రులం గొని యయోధ్యకుఁ జనుట</p> అప్పుడు వాల్మీకి యర్భకులం జూచి, కనుసన్న సేయుటయు, వారలు తండ్రి పాదంబులకు మ్రొక్కి దండప్రణామంబులు గావించి, 'యజ్ఞానులము అపరాధులము. ఊహాపోహాపరిజ్ఞానంబు లెఱుఁగని మూఢులము. ఆత్మద్రోహులము. మమ్ముం గటాక్షింపుము. మేము వైదేహీనందనులము.' అని పలికి వెండియుం దండప్రణామంబు సేసి లేవకుండిన, శ్రీరామచంద్రుండు కరుణాకలితహృదయుండై, తన దీర్ఘభుజంబులచే వారిని లేవనెత్తి, శిరంబులు మూర్కొని, యంకంబున నునిచి, సంతసంబున మన్నించి, యధ్వరాశ్వంబుఁ దోడ్కొని, సేనాసమేతంబుగా నయోధ్యకు వచ్చి వాల్మీకి నవలోకించి, సభామధ్యంబున నిట్లనియె. 'మునీంద్రా, నీపుత్రికయగు సీత పరమసాధ్వి. నాఁడు దేవతలు, రాక్షసులు, వానరులుం జూడ నగ్నిప్రవేశంబు సేసె. అది ప్రజ లెఱుంగరు. కావున సందియంబు నొందెదరు. వీరల సందేహనివృత్తి సేయంగోరెద. ధరిత్రీనందనం బిలిపింపు' మనిన, మహర్షివర్యుండు నిజాశ్రమంబునకు వచ్చి, యందుఁ దపఃకృశశరీరయు నైన జనకపుత్రికం గాంచిన, నద్దేవి మునీంద్రు పాదంబుల కెఱఁగి 'మహాత్మా, నా తనయు లెచట నున్నారు? శాత్రవులబారిం బడిరో? పతి నెడఁ<noinclude><references/></noinclude> 774vp5gno01tr294e1l4xheergmra3s 104 186425 554306 504651 2026-04-24T07:37:15Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాయుటయుంగాక, పుత్రశోకంబు నొందవలసియున్నదో? నన్ను బ్రహ్మదేవుడు శోకంబునకై సృజించెనో?' అని విలపింప, నూరార్చి యమ్మునీంద్రుండు 'వత్సంబు నెడబాఁసిన ధేనువుకరణి నేల యడలెదవు? దుఃఖార్తవైన నీ వేమి పల్కిన మాకు నెగ్గుగాదు. నీ కుమారు లిరువురు నయోధ్యాపురంబునం దండ్రిచెంగట సుఖంబున నున్నవారలు. కాకుత్స్థుండు నిన్నుం దోడ్కొని రమ్మని పంచె' నని పలికి యరుగుదెమ్మని యమ్మానవతీమణిం దోడ్కొని యయోధ్యాపురంబునకు వచ్చుటయు, రఘూద్వహుండు పరమానందకందళితమానసుండై పుత్రులు గొలువ, భార్యాసమేతంబుగా హయమేధంబు సాంగంబుగా నెఱవేర్చి, సంపూర్ణదక్షిణల ఋత్విజులం బ్రీతి నొందించి, ధనకనకరత్నభూషణాంబరాదులచేత నాశ్రితుల, మిత్రుల, భృత్యుల, భూసురుల నృపులనందఱం దనియించి, రాజ్యపరిపాలనంబు సేయుచు సుఖంబున నుండె. ఏ సరళిం గుశలవులతో శ్రీ రామభద్రుండు రణంబు సేసె, నారీతి నర్జునుండు బభ్రువాహనునితో యుద్ధంబు సేసెను. ఇవ్విధంబున బభ్రువాహనం డర్జునునితోడం దారసిల్లు నవసరంబున, హంసకేతనుండు తన తనూభవులు గయ్యంబునం బడిన యప్పుడు శ్రీకృష్ణుండు తనయందుఁ జేసిన సన్మానంబు మనంబునం దలంచి, శౌరికిం బ్రియసఖుం డైన కిరీటికార్యంబునఁ బ్రాణంబు లీయ నిశ్చయించి, బభ్రువాహనుని దాకి, యతని చక్రరక్షకులగు యోధవరులు వేయింటిని వేయిబాణంబుల ఖండించి, వెండియుఁ గాలదండోపమానంబులగు కాండంబులు నిగిడించి, యరదంబు చక్కడిచి, ప్రతివీరుండు ప్రయోగించు శిలీముఖంబులు విముఖంబులు గావించి, తోడనే తన్నుఁ జుట్టుకొనిన యయిదక్షౌహిణుల సైన్యంబు రథగజతురగపదాతిబృందంబులతోడం దెగటార్చి, ప్రళయకాలరుద్రుండునుంబలె మండుటయు, బభ్రువాహనుండు సత్వరంబుగా వేరొక్కరథం బెక్కి, హంసధ్వజుని మార్కొని, వేయిబాణంబులచే నరదంబు వేయితునుకలు గావించి, మఱియు నిశితవిశిఖంబులు పరఁగించి యా రాజును మూర్ఛితుంజేసి, మూర్థాభిషిక్తులైన రాజేంద్రుల రథరథ్యసూతసమేతంబుగా వేయిమంది నొక్కనిమిషంబునం దెగటార్చి యార్చుటయు, యౌవనాశ్వకుమారుండైన సువేగుం డడ్డుపడి, తొమ్మిదిబాణంబులఁ గిరిటినందను యురంబును, మూఁడునారసంబుల నాతపత్రంబు, ధనువునుఁ బతాకయుఁ దునిమి, యతని యొద్ది వీరయోధుల వేయింటిని వేయిబాణంబులం<noinclude><references/></noinclude> 9qjuscup4iogs9vehc2fesjzpwsejh6 554307 554306 2026-04-24T07:39:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బాయుటయుంగాక, పుత్రశోకంబు నొందవలసియున్నదో? నన్ను బ్రహ్మదేవుడు శోకంబునకై సృజించెనో?' అని విలపింప, నూరార్చి యమ్మునీంద్రుండు 'వత్సంబు నెడబాఁసిన ధేనువుకరణి నేల యడలెదవు? దుఃఖార్తవైన నీ వేమి పల్కిన మాకు నెగ్గుగాదు. నీ కుమారు లిరువురు నయోధ్యాపురంబునం దండ్రిచెంగట సుఖంబున నున్నవారలు. కాకుత్స్థుండు నిన్నుం దోడ్కొని రమ్మని పంచె' నని పలికి యరుగుదెమ్మని యమ్మానవతీమణిం దోడ్కొని యయోధ్యాపురంబునకు వచ్చుటయు, రఘూద్వహుండు పరమానందకందళితమానసుండై పుత్రులు గొలువ, భార్యాసమేతంబుగా హయమేధంబు సాంగంబుగా నెఱవేర్చి, సంపూర్ణదక్షిణల ఋత్విజులం బ్రీతి నొందించి, ధనకనకరత్నభూషణాంబరాదులచేత నాశ్రితుల, మిత్రుల, భృత్యుల, భూసురుల నృపులనందఱం దనియించి, రాజ్యపరిపాలనంబు సేయుచు సుఖంబున నుండె. ఏ సరళిం గుశలవులతో శ్రీ రామభద్రుండు రణంబు సేసె, నారీతి నర్జునుండు బభ్రువాహనునితో యుద్ధంబు సేసెను. ఇవ్విధంబున బభ్రువాహనం డర్జునునితోడం దారసిల్లు నవసరంబున, హంసకేతనుండు తన తనూభవులు గయ్యంబునం బడిన యప్పుడు శ్రీకృష్ణుండు తనయందుఁ జేసిన సన్మానంబు మనంబునం దలంచి, శౌరికిం బ్రియసఖుం డైన కిరీటికార్యంబునఁ బ్రాణంబు లీయ నిశ్చయించి, బభ్రువాహనుని దాకి, యతని చక్రరక్షకులగు యోధవరులు వేయింటిని వేయిబాణంబుల ఖండించి, వెండియుఁ గాలదండోపమానంబులగు కాండంబులు నిగిడించి, యరదంబు చక్కడిచి, ప్రతివీరుండు ప్రయోగించు శిలీముఖంబులు విముఖంబులు గావించి, తోడనే తన్నుఁ జుట్టుకొనిన యయిదక్షౌహిణుల సైన్యంబు రథగజతురగపదాతిబృందంబులతోడం దెగటార్చి, ప్రళయకాలరుద్రుండునుంబలె మండుటయు, బభ్రువాహనుండు సత్వరంబుగా వేరొక్కరథం బెక్కి, హంసధ్వజుని మార్కొని, వేయిబాణంబులచే నరదంబు వేయితునుకలు గావించి, మఱియు నిశితవిశిఖంబులు పరఁగించి యా రాజును మూర్ఛితుంజేసి, మూర్థాభిషిక్తులైన రాజేంద్రుల రథరథ్యసూతసమేతంబుగా వేయిమంది నొక్కనిమిషంబునం దెగటార్చి యార్చుటయు, యౌవనాశ్వకుమారుండైన సువేగుం డడ్డుపడి, తొమ్మిదిబాణంబులఁ గిరీటినందను యురంబును, మూఁడునారసంబుల నాతపత్రంబు, ధనువునుఁ బతాకయుఁ దునిమి, యతని యొద్ది వీరయోధుల వేయింటిని వేయిబాణంబులం<noinclude><references/></noinclude> mrc8oy2fdt7v72jyf2wkyw1z9vwwn19 104 186426 554312 504652 2026-04-24T08:28:40Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>దెగటార్చి, వెండియుం బదిమాఱుల ప్రదరంబులు నిగిడించి బభ్రువాహనునిదేహంబు నిరంతరంబుగా గ్రుచ్చె. {{p|ac|fwb}}సువేగ బభ్రువాహనుల యుద్ధము</p> ఇవ్విధంబున సువేగుని శరవేగంబుఁ జూచిన దేవేంద్రపౌత్రుండు దాపపావకంబునుంబలె విజృంభించి, వాని బాహుగర్వంబు వారించుచుఁ, బ్రచండకాండంబులు ప్రయోగించి తెల్లయేనుంగు తండంబులం ద్రుంచి, మాతంగ తురంగ శతాంగ భట కళేబరంబులచే రణభూభాగంబు గప్పి, వెండియుం గ్రోధావేశంబునఁ గోదండంబునం దొక్కపాఱవాతియమ్ము దొడిగి, యాకర్ణాంతంబుగాఁ దిగిచి, సువేగుని రెండుగా ఖండింపదలంచి యేసినఁ, గత్తిరించిన చందంబునఁ బూర్వాధఃకాయంబులు సమంబుగాఁ దూచినట్లు తెగి, తత్ఖండంబులు క్రిందం బడునంతలో సువేగుని కరలాఘపం బేమని వర్ణింప! నాల్గుబాణంబులు వింట సంధించి, బభ్రువాహను వక్షస్స్థలంబు దుయ్యనేసిన, మూర్ఛాకలితుండై కవ్వడిపట్టి ధరాతలంబునం బడియె. అవ్విధంబుఁ జూచి సిద్ధసాధ్యచారణసంఘంబులు వినుతించె. అనంతరంబ, యతిశీఘ్రంబుగా మూర్ఛ దెలిసి చిత్రాంగదాకుమారుండు ప్రళయకాలరుద్రుండునుంబలె రౌద్రరసోల్లాసభాసురుండై, కిరీటి చుట్టునున్న యోధవీరులం బెక్కండ్ర నుక్కణఁగించె. అప్పుడు బభ్రువాహనునిచే భండనంబునం బడిన రాజులం దత్పురంబునకుం గొనిపోయి, చిత్రాంగదాసపత్నియగు నులూచి విశల్యకరణీప్రముఖంబులైన యౌషధంబులచేఁ జికిత్స లొనరించి కాపాడుచుండె. అప్పుడు ధనంజయుండు కర్ణకుమారుం జూచి, 'మన సైన్యంబులు నిరవశేషంబుగా సమయింపఁబడియె. హంసధ్వజుండును, యౌవనాశ్వుండును, సువేగుండును, నీలధ్వజుండును, మొదలైన దొరలు పెక్కండ్రు పడిరి. ప్రద్యుమ్నుండు పట్టుబడియె. అనుసాళ్వుం డేమయ్యెనో యెఱుంగము. కుమారకా, కాలంబు విపరీతంబుగాఁ దోచుచున్నయది. నా దేహచ్ఛాయ శిరోవిహీనంబుగాఁ గనంబడియెడు. కనులఁ గోపాగ్నిజ్వాలలు మట్టుపడియె. మఱియు దుర్నిమిత్తంబు లనేకంబులుగా కనుపట్టుచున్నవి. ఏమయిన నేమి! చావునకుం దలంకం బనిలేదు. నీవును బాణసహస్రంబులచే జర్జరితాంగుండవై మిగుల నొచ్చియున్నవాఁడవు. నేను<noinclude><references/></noinclude> j3h4oi4bmrxztxp0v0dk5kqvbermz9o 104 186427 554315 504653 2026-04-24T08:38:26Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>జీవితుండనై యుండు నప్పుడే నీవు దప్పి పొమ్ము. తిలోదకంబులైన నిత్తువు. అకటకటా! అసిధారావ్రతంబుగాఁ బాండవాగ్రజుఁడు యాగంబునకు దీక్షించి నా భుజావిక్రమంబు నమ్మి, మహాక్రతువు నుపక్రమించిన యత్నంబు విఫలంబయ్యె. ఖదిర బదరీ పలాశ బిల్వ యూప కలాపంబు లోపంబు నొందె. చషాలకల్పనంబు మృషయయ్యె. అరువది నలుగురు విప్రదంపతులు యజమానునకుఁ జేయం బూనిన కనకకలశపాత్రాభిషేచనవిధానంబు వృథ యయ్యె. కనకమయంబైన శలాకాశతంబుచే విరచితంబును, శార్దూలచర్మోపయోజితంబునునైన ధవళఛత్ర సముల్లాసంబు హాసంబయ్యె. యాగమండపాభ్యంతరంబున హర్షమాణులైన బ్రహ్మర్షి మహర్షి పుంగవుల మంగళాశీర్వాదంబుల యర్థంబులు వ్యర్థంబులయ్యె. అవభృధస్నాన సమయంబున బంగరుశలాకలకరణి శృంగారంబులు దనర సర్వాభరణభూషితలై యమూల్యంబులైన గంధమాల్యాంబరంబులు ధరియించి పదేసి యేండ్లబాలికలు కనకదండమండితంబులైన చామరంబులు విసరు వైభవమ్ము వమ్మయ్యె. రుక్మిణీసమేతుండైన పుండరీకాక్షునకు నగ్రపూజ సేయవలయు నను ప్రసంగంబు భంగంబయ్యె. ఇంక నెంత వగచిన నేమికార్యంబు! నా జన్మంబు వ్యర్థంబయ్యె. సంగరాంగణంబునం బగతునితోడం దలపడి నాయోపినంతయుం బోరి మరణంబు నొందుట మేలు. నీవు కృష్ణ యుధిష్ఠిరుల పాలికింజని యీవృత్తాంతంబు పలుకరింపు' మనిన, వృషధ్వజుండు కపిధ్వజునితో నిట్లనియె: 'అయ్యా, బహుభాషలు నేను బలుక నోడుదు. రవిబింబంబు ధరణీతలంబున వ్రాలిన, సముద్రంబు లింకిన, ధరణీతలంబు తలక్రిందైన, మేరు వొఱగిన నేనియు, వైరివీరులకు వెన్ను సూపువాఁడ గాను. దేవేంద్రాదిదేవత లెదిరించిరేనియు, జయింపంగలయట్టి నాముందఱ నీశాత్రవు లేమాత్రము! నీప్రాపున నుండుటఁ జేసి నా కసాధ్యంబు లేదు. ఏలినవారి కార్యంబున, మిత్రకార్యంబున, గోబాహ్మణకార్యంబున నెవ్వాఁడు దేహంబు పరిత్యజించు, నతనికిఁ 'గైవల్యం బెదురుగా వచ్చునని ధర్మకోవిదులు పలుకరింతురు. నా పరాక్రమంబు గనుగొను' మని మ్రొక్కి, రథారూఢుండై దుర్వారభుజాగర్వంబు నిర్వహింపబూని, యుభయసైన్యంబులు వినుతింప, వృషకేతనుండు మలయుకేతనునిం దాకె.<noinclude><references/></noinclude> 8edidlg1ru0ks7islwbwojrby84kpy6 104 186428 554322 504654 2026-04-24T10:48:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{p|ac|fwb}}వృషకేతన బభ్రువాహనుల యుద్ధము</p> అంతఁ గిరీటినందనుండు వృషకేతను వీక్షించి, యతనివక్షంబునందు మూఁడుబాణంబు లేసిన నది వెన్నున డుస్సి, పాతాళగంగాజలంబులు గ్రోలంబోవు చందంబునఁ బుడమిలోనం దూఱిన, సూర్యపౌత్రుం డీడఁ జనక మూఁడుశిలీముఖంబు లురంబునం గ్రుచ్చిన, బభ్రువాహనుండు సారథిరథరథ్యకేతనవృత్రసమేతంగా రథంబు దునుమాడినం, గర్ణపుత్రుండు వేఱొక్కశతాంగంబు నెక్కి, పరాక్రమించినం, బార్థనందనుండు దానిం జక్కడిచె. వెండియు నొండురథంబుమీఁద నెక్కిన నవ్వీరుండు దాని ఖండించె. అవ్విధంబున వేయిరథంబులు ఖండించిన, రాధేయతనూభవుండు వేఱొక్కయరదంబు నెక్కి, నానావిధశస్త్రాస్త్రంబులు గురిసిన, నరనందనుండు సరిపోరునెడ వృషకేతనుం డాగ్నేయపార్జన్యయామ్యసౌరాదిబాణపరంపరలు ప్రయోగించిన జిత్రాంగదాకుమారుండు నారాయణాస్త్రంబున నన్నియు ఖండించి కర్ణసూనునిం జూచి, 'మద్బాహాపరాక్రమంబునం బొలిసిన నీసేనలచందంబు గనుగొంటివె? వృత్రాసురుఁ డమరేంద్రు నెదిరించుచందంబున నీవు నాయెదటం బడితివి. ఎందు బోయెదవు?' అని చిరునగవు నెమ్మొగమ్మున నివ్వటిల్ల, వాయవ్యాస్త్రంబు వింట సంధించి, వృషకేతనుని యురంబు డుయ్యనేయుటయు, నతం డెగసి బ్రహ్మాండకటాహంబునం గొట్టువడి భూమిపయిం బడక జీర్ణపర్ణంబు సుడిగాలిలోనం దవిలినట్లు, ప్రాక్పశ్చిమదక్షిణోత్తరదిశాభాగంబులం జుట్టుముట్టి, మూఁడుముహూర్తంబులలో గ్రమ్మర యుద్ధంబునకు వచ్చి, వ్రాలి, కర్ణపుత్రుండు కుదురుకొని, బభ్రువాహనునిపయి నుద్ధురాస్త్రంబు ప్రయోగించుటయు, నతండు రథంబులతోడం గూడ రవిమండలపర్యతంబు నెగసి భగ్నరథుండై, దగ్ధపక్షుండైన సంపాతిపక్షియుంబలె పుడమిపయిం బడిన, నతని నవలోకించి, వృషకేతనుండు 'హంసధ్వజాది నృపాలురం బలుపురఁ బొలియించితి. మదీయశరాగ్నిదగ్ధుండవై యప్పాతకంబు బాపికొనుము.' అని శిబిశిఖాసంకాశంబులైన శిలీముఖంబు లనేకంబులు ప్రయోగించినం, గవ్వడితనయుండు నవ్వుచు వాని ఖండించి, గగనంబున కెగసి, మందరనగంబు చందంబున వృషకేతను నరదంబుపయిం దుముకుటయు, నయ్యరదంబు భూతలంబున నణంగి కనంబడదయ్యె.<noinclude><references/></noinclude> bams5rmjuwrmzy5299zflkis86k7sl5 104 186429 554323 504655 2026-04-24T10:56:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వృషకేతనుండు లాఘవంబున నవ్వలికిం దుమికినఁ గిరీటితనయుండు శరపంచకంబున నతని మర్మంబులు నాటించి, యార్చినం, ధరణిపౌత్రుండు పినతండ్రిం జూచి, 'మున్ను మీతోడం బోరునప్పు డరదంబు పుడమిలో నణంగిన రాధేయునంత యోధు నిన్నుంజూచి నిలువు మని వేఁడె. నే నట్లు పలికినవాఁడగాఁను. నా ప్రతాపంబు గనుఁగొన నవధరింపు'మని పలుకునంతలో, బభ్రువాహనుం డొక్కశరంబునఁ గర్జజునిశిరంబు పగులనేసిన సరకుగొనక, యతండు పెక్కుశరంబు లొక్కుమ్మడిం గురిసె. ఇవ్విధంన నొకరి నొకరి చీరికిం గొనక, కొంతతడ వంబరంబునం, గొంతసేపు భూతలంబునం, గొంతవడి దిగంతంబులయందును రథంబు లెక్కియు, విరథు లయ్యును, నిమిషమాత్రంబు నిలువక తమ శరీరంబులం గాఁడి పాఱిన కాండంబులచే ఖండితంబులైన మాంసఖండంబులకై కాక కంకగృధ్రంబు లాకసంబున గుంపులు గూడ నయిదహోరాత్రంబులు నిరంతరంబు సమరంబు సేసిరి. అంత నాబభ్రువాహనుం డర్భుదన్యర్బుదసంఖ్యలైన బాణంబులచే నొప్పించి, 'కర్ణనందనా, యిన్నిదినంబులు నాతోడ నెదిరించి పోరినయపుడే మెచ్చుకొనవచ్చు; నింకనిన్ను బొరిగొనక విడువ. ముకుందచరణారవిందంబులు డెందంబునం బాదుకొల్పు మని పలుకుచు, మెఱుంగులు దురంగలించు నర్ధచంద్రబాణంబు నిగిడించిన గర్జతనయుం డాబాణంబు మూఁడుతునుకలుగా ఖండించి, యట్టహాసంబు సేయునంతలోఁ బార్థసూనుఁడు గనకరేఖావిరాజితంబును, గంకపత్రచిత్రితంబును, గాలాగ్నికీలాసంకాశంబునైన కాండంబు నా వృషకేతను కంఠంబు లక్ష్యంబుగాఁ బ్రయోగించిన; గుండలాలంకృతంబును, జంద్రమండలసన్నిభంబునైన యాతని ముఖమండలం బెగసి పుండరీకాక్షునిఁ బేర్కొనుచు గాండీవిపదంబుల వ్రాలినం, దత్కబంధంబు చతురంగబలంబుల మడియించుచుఁ బుడమిమీఁదం బడియె. అంతఁ గుంతీనందనుండు పూర్ణచంద్రోపమానంబును, గిరీటకుండలాలంకృతంబునైన కర్ణజుని శిరంబు కరంబుల బూని, 'హా, వీరమూర్ధన్యా, హా, యుధిష్ఠిరసన్మాన్యా, హా, కుమారకంఠీరవా, హా, వైరిభయంకరజ్యారావా, నిను రిత్త చంపికొంటి. ప్రియనందనుండవు, నర్కుని మనుమండవు నైన నిన్నుఁ గైదువులపాలు సేసి లోకబాంధవునితోడి విరోధంబు సంపాదించికొంటిని. అభిమన్యుననంతరంబున నన్వయంబు నీవలన నిల్చునని నమ్మియుంటి.<noinclude><references/></noinclude> b289q07ozm8vm0cqyop6qp35wrytsab 554324 554323 2026-04-24T11:00:17Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>వృషకేతనుండు లాఘవంబున నవ్వలికిం దుమికినఁ గిరీటితనయుండు శరపంచకంబున నతని మర్మంబులు నాటించి, యార్చినం, ధరణిపౌత్రుండు పినతండ్రిం జూచి, 'మున్ను మీతోడం బోరునప్పు డరదంబు పుడమిలో నణంగిన రాధేయునంత యోధు నిన్నుంజూచి నిలువు మని వేఁడె. నే నట్లు పలికినవాఁడగాఁను. నా ప్రతాపంబు గనుఁగొన నవధరింపు'మని పలుకునంతలో, బభ్రువాహనుం డొక్కశరంబునఁ గర్జజునిశిరంబు పగులనేసిన సరకుగొనక, యతండు పెక్కుశరంబు లొక్కుమ్మడిం గురిసె. ఇవ్విధంబున నొకరి నొకరి చీరికిం గొనక, కొంతతడ వంబరంబునం, గొంతసేపు భూతలంబునం, గొంతవడి దిగంతంబులయందును రథంబు లెక్కియు, విరథు లయ్యును, నిమిషమాత్రంబు నిలువక తమ శరీరంబులం గాఁడి పాఱిన కాండంబులచే ఖండితంబులైన మాంసఖండంబులకై కాక కంకగృధ్రంబు లాకసంబున గుంపులు గూడ నయిదహోరాత్రంబులు నిరంతరంబు సమరంబు సేసిరి. అంత నాబభ్రువాహనుం డర్భుదన్యర్బుదసంఖ్యలైన బాణంబులచే నొప్పించి, 'కర్ణనందనా, యిన్నిదినంబులు నాతోడ నెదిరించి పోరినయపుడే మెచ్చుకొనవచ్చు; నింకనిన్ను బొరిగొనక విడువ. ముకుందచరణారవిందంబులు డెందంబునం బాదుకొల్పు మని పలుకుచు, మెఱుంగులు దురంగలించు నర్ధచంద్రబాణంబు నిగిడించిన గర్జతనయుం డాబాణంబు మూఁడుతునుకలుగా ఖండించి, యట్టహాసంబు సేయునంతలోఁ బార్థసూనుఁడు గనకరేఖావిరాజితంబును, గంకపత్రచిత్రితంబును, గాలాగ్నికీలాసంకాశంబునైన కాండంబు నా వృషకేతను కంఠంబు లక్ష్యంబుగాఁ బ్రయోగించిన; గుండలాలంకృతంబును, జంద్రమండలసన్నిభంబునైన యాతని ముఖమండలం బెగసి పుండరీకాక్షునిఁ బేర్కొనుచు గాండీవిపదంబుల వ్రాలినం, దత్కబంధంబు చతురంగబలంబుల మడియించుచుఁ బుడమిమీఁదం బడియె. అంతఁ గుంతీనందనుండు పూర్ణచంద్రోపమానంబును, గిరీటకుండలాలంకృతంబునైన కర్ణజుని శిరంబు కరంబుల బూని, 'హా, వీరమూర్ధన్యా, హా, యుధిష్ఠిరసన్మాన్యా, హా, కుమారకంఠీరవా, హా, వైరిభయంకరజ్యారావా, నిను రిత్త చంపికొంటి. ప్రియనందనుండవు, నర్కుని మనుమండవు నైన నిన్నుఁ గైదువులపాలు సేసి లోకబాంధవునితోడి విరోధంబు సంపాదించికొంటిని. అభిమన్యుననంతరంబున నన్వయంబు నీవలన నిల్చునని నమ్మియుంటి.<noinclude><references/></noinclude> 11iy95hay469vxmwilmuewr2c66mt2c 104 186430 554326 504656 2026-04-24T11:11:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గుణనిధానుండవైన నిన్నుం గోలుపోయి కృష్ణయుధిష్ఠిరుల చిత్తంబు లుత్తలంబు నొందించితి. మున్ను హయమేధాశ్వంబు సాధించి తెచ్చునప్పుడు భీమసేనునకు సహాయంబుగాఁ జని వైరుల జయించి వాటిని హరించిన నీ విప్పుడు నాకు సహాయంబుగా వచ్చి, విపక్షులచేతం బొలిసి యటవిపక్షుల పాలయితివే! కుమారకా, దినమణి లేని దినంబు కరణి, దీపంబులేని యంధకారమందిరంబు చందంబున, లింగంబు లేని పీఠంబు కరణి, నీవులేని జయంబు నిష్ఫలం' బని, బహుప్రకారంబులం బలవించి, తనయురంబున నతనిశిరం బునిచికొని, మూర్ఛితుండై, పెద్దయుం ప్రొద్దునకుఁ దెలిసి వెండియుం బరిదేవనంబు సేయు ధనంజయుం గనుంగొని, బభ్రువాహనుం డిట్లనియె: 'ఏను వైశ్యునకుం బుట్టినవాఁడఁ గావున సంగరంబను సముద్రంబులో, నరదంబను నావ నెక్కి, వీరయోధశిరోరత్నంబులు బేరంబు లాడుచుఁ, గర్ణసూనుని శిరం బనియెడి యనర్ఘంబైన రత్నంబు వెలకుం గైకొని నీకు నిచ్చితి. దీనినిం బశుపతికి నర్పించి, పాశుపతాస్త్రంబు గైకొని నన్ను మార్కొనఁ జూడు' మనిన విని, కిరీటి, కర్ణసూతిమస్తకంబు రథంబుపై నునిచి, కన్నుల నిప్పు లుప్పతిలం జూచుచు, సరభసంబుగాఁ జాపంబు సజ్యంబు గావించి, గుణంబు మ్రోయించుచు, 'నోరీ దురహంకారీ, వెన్కమాట లేమిటికిం బ్రేలదవు? శూరుఁడ వైతివేని నాయెదుటం బౌరుషంబు సూపు'మని పలికెను. {{p|ac|fwb}}అర్జున బభ్రువాహనుల యుద్ధము</p> (అట్లు పలుకుచు నర్జునుండు) చిత్తజిల్లుగా భల్లంబులు గురియుచుఁ, గాలసర్పోపమానంబులును, గనకపుంఖంబులునై, కుఱుచకనుపులఁ గనుపట్టు శిలీముఖంబులు బహుముఖంబులం బ్రయోగించుటయు బభ్రువాహనుండు తూలె. బలంబులు నలుగడలకుం బఱచె. అప్పుడు శిరంబులు లేని మొండెంబు లీడ్చికొని దెసలకుం బఱచు వాహనంబులును, నుగ్గునూచంబునుం బొడిపొడియును నై గగనంబున గాలికిం బోవు రథంబులును, దుండంబులు, గండంబులు, పాదంబులు, రథంబులుం దెగి, రక్తసిక్తాంగంబులై సమీరతాడితంబులైన సాంధ్యమేఘంబులకైవడి దెసలకుం బరువెత్తు నేనుఁగులును, భిన్నభిన్నంబులై శిరఃపాణిపాదవక్షోమధ్యజంఘాజాన్వాద్యవయవంబులతోడం బొరలు వీరభటులును, గలిగి సమరాంగణంబు రక్తమాంసకర్దమంబుల దుర్దమంబయ్యె. మఱియు, నక్కౌంతేయు దివ్యాస్త్రజ్వాలలు కాలానలంబుకైవడిం గెరలి<noinclude><references/></noinclude> om431x0vm2cu4ez0opfqss0n8tg51b1 104 186431 554327 504657 2026-04-24T11:20:33Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బభ్రువాహనుని మణిపురంబునం దరికొని, ప్రాకారంబుల నిరాకారంబులను, నట్టాలకంబున నేలమట్టంబులను, నగరంబుల నిగుఱులను, వీథుల బూదులను గావించుచు, విజృంభించుటయుఁ, జిత్రాంగదానందనుండు నిజబాహుశక్తిచే జంభారిసుతుని సంరంభంబు స్తంభింపజేసి, మూఁడుబాణంబుల సారథి నొప్పించి, నాల్గుమార్గణంబుల ఘోటకంబుల గీటడఁగించి, యేడమ్ములఁ గపిధ్వజమ్ము నాటించి, ఫాలాక్షఫాలాగ్నికీలాకరాళంబులైన బాణజాలంబుల మర్మంబులు నొప్పించుటయు, గాసింజెంది గంగాశాపంబు సన్నిహితంబగుట కతన నాగ్నేయ వారుణ వాయవ్య గాంధర్వ పైశాచ సమ్మోహనాస్త్రంబులలో నొక్కటియుం దోఁచకుండుటవలన వివర్ణత్వంబు నొందిన వదనంబుతో, నస్తమయసూర్యుని చందంబును, క్షీణంబగు తేజంబుతోడం గుందు పౌరందరిఁ జూచి, మణిపురాధీశ్వరుండు నవ్వుచు, 'నయ్యా, పతివ్రతామతల్లియైన మా తల్లిని సభామధ్యంబునం దొల్లి యప్రియవచనంబులు పలికిన పాతకంబునకుం గాలంబు సేరవచ్చె. ఇవ్వేళఁ దల్లినిఁ దండ్రిని, నన్నదమ్ముల, జుట్టంబుల నెవ్వరిం దలంచినఁ బ్రయోజనములేదు. సనాతనుండును భవదీయసూతుండు నైన శ్రీకృష్ణుని ధ్యానంబు సేయు'మని పలుకు నవసరంబున నీరదంబులు నెత్తురులు గురిసె. మొరపఱాలు రువ్వుచు ఝంఝామారుతంబులు వీచె. దిగంతంబులు గావిరి గప్పె. పొగలేక యాయుధంబులు మండె. ఇవ్విధంబున నర్జునువినాశసూచకంబులైన యుత్పాతంబు లనేకంబులు గనంబడుచుండ బభ్రువాహనుండు మండుచు, నవరత్నఖచితంబును, గంకపత్రవిభ్రాజమానంబును, స్వర్ణరేఖాంకితంబును, సన్నతపర్వతంబును, గాలదంతోపమానంబును, నర్జునుప్రాణాపహరణకారణంబును, జ్వాలానామకంబు నైన శరంబు వింటం బూన్చి యాకర్ణాంతంబుగాఁ దివిచి కిరీటికంఠంబు లక్ష్యంబు సేసి ప్రయోగించె. {{p|ac|fwb}}అర్జునుండు శిరంబు దెగి పడుట</p> అది యపూర్వవైరానుబంధంబున మథ్యమానసాగరసముద్భూతకాలకూటంబు కరణి, చటచ్ఛటాశబ్దంబుల మింటనంటు మంటలు, మిణుంగురులు, పొగలు, సెగలు రగులుకొన, జగంబులు దిగులుపడం జేయుచుఁ, బఱతెంచినం గని ఫల్గునుండు లేశమాత్రంబేని మనంబున భయంబు నొందక, నానావిధంబు లైన దివ్యాస్త్రంబులు ప్రయోగింప, వానినెల్లం గబళీకరించుచు, దశదిశాభాగం<noinclude><references/></noinclude> gkhg7yi1s8lve6msjzuo6uot1sq1i86 104 186432 554328 504658 2026-04-24T11:27:12Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>బులు ఘూర్ణిల్లం జనుదెంచి, కంచుకంఠంబును, గమలదళనేత్రంబులును, గనకరత్నకిరీటకుండలాభిరామంబును, గైరవమిత్రబింబోపమానంబును నైన కవ్వడిశిరంబును ఖండింప, నది 'కమలనాభా, కనకాంబరధరా, కౌస్తుభోద్భాసితాంగా, కమలామనోహరా, కైటభాంతకా, నిన్నే నమ్మినవాఁడ!' నని కీర్తించుచుఁ గార్తికమాసంబున శుక్లపక్షంబునం దేకాదశీభౌమవాసరంబున, నుత్తరానక్షత్రంబున ధరణీతలంబునం బడియె. తద్దేహంబు వృషకేతనునిదేహసమీపంబునం గెడసె. అప్పుడా కర్ణపురందరనందనుల శిరంబులు రత్నకుండలకిరీటప్రభాదీప్యమానంబులై రెండు సూర్యబింబంబులుంబలెఁ బ్రకాశించె. ఇవ్విధంబున బభ్రువాహనుం డాహవంబున వృషధ్వజ కపిధ్వజుల వధియించి, జయోత్సాహంబునం బొదలుచు, మగిడి వచ్చునప్పుడు, పురంబున పన్నీరు చిలికించి, కప్పురంపురంగవల్లికలు దీర్చి, పట్టాంబరంబుల మేలుకట్లు గట్టి, తోరణంబులు సవరించి, వారాంగనానాట్యయోగ్యంబులైన యంత్రవిశేషంబు లమర్చి, యగురుసాంబ్రాణిధూపవాసనలు గుబులుకొనంజేసి, పూర్ణకలశంబులు దధిదూర్వాక్షతమంగళద్రవ్యంబులు సంఘటించి, వాద్యఘోషంబులు సెలంగ, జయజయ నాదంబులతోఁ బౌరజనంబు లెదుర్కొన, జయోల్లాసంబున వచ్చు వైభవంబులు సౌధాగ్రంబున నుండి కనుంగొని, చిత్రాంగద చెంగటనున్న సఖీజనంబుల నవలోకించి 'పట్టణంబున నేమి యుత్సవం' బని యడిగెను. {{p|ac|fwb}}అర్జును మరణంబునకుఁ జిత్రాంగద చింతించుట</p> (అప్పుడు) 'నీ కుమారుండైన బభ్రువాహనుఁ డర్జునుని సంహరించి జయంబు సేకొని వచ్చుచున్నవాఁడనిన, విని, యక్కలకంఠకంఠి, కంఠీరవంబుఁ గనిన గజరాజకన్యకయుంబోలెఁ, గఠోరమేఘగర్జనంబు వినిన కలహంసి తెఱంగున, బోయవాని వింటినారిధ్వని వినిన చిన్నారిలేడి వితంబున, బిడాల నిర్ఘోషంబు వినిన బాలమూషికచందంబున, హృదయంబు వ్రక్కలై మూర్ఛిల్లి పుడిమిం ద్రెళ్లినం జూచి, యులూచి, దుఃఖావేశంబున మోము నురంబును మోదికొనుచుఁ బరిదేవనంబు సేసినం, దత్సఖీజనంబులు నేడువ దొడంగిన, నంతిపురంబు రోదనధ్వనులచేతం ఘూర్జిల్లుటయు, నక్కోలాహలంబు నాలకించి బభ్రువాహనుండు చిన్నబోయిన మొగంబుతో<noinclude><references/></noinclude> l2kzuq0e776ulszv7o3mmu0kn9sfqiz 0 188246 554228 506599 2026-04-23T19:55:24Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 554228 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = సముఖము వేంకట కృష్ణప్ప నాయకుడు |అనువాదం = | విభాగము = తృతీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ద్వితీయాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../చతుర్థాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1979 }} <pages index="జైమిని భారతము (సముఖం వేంకటకృష్ణప్పనాయకుడు).pdf" from=100 to=148 /> 2hvprmnuv9o5j6pmdad2w0prk6r7ax3 104 202863 554215 530625 2026-04-23T13:26:33Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 554215 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ఆ కొడుకుల కొడుకులూ మనమలూనూ ఇప్పటివారు. వారిని చూసి అదే నాగరకత అనుకుని గుడ్డిగా దానికి దాసులయినవారున్నూ యిప్పటివారు. సంప్రదాయం విచ్ఛిన్న మయిపోయింది, వీరు బయలుదేరాటప్పటికి. మన విద్యలూ, మన ధర్మాలూ అజ్ఞానవిలసితాలయి పోయాయి వీరికి. పోనీ అంటే, ఆ యింగ్లీషు విద్యలంటాయే గాని ఆ సంస్కారం అబ్బ లేదు, నికరమైనది వీరికి. ఆ యింగ్లీషు సంప్రదాయమున్నూ అంటలేదు, జాతీయమైనది. అంట లేదంటే అసాధ్యం అయికాదు, ఎబ్బెట్టయి. ఆ యింగ్లీషు చదువులను తా మనుకరింపగలిగారే గాని, తమ స్త్రీలను ఆ యింగ్లీషుస్త్రీల ననుకరింపచెయ్యలేకపోయారు వీరు మరి. మాట్టాడితే అరిస్టాటిలూ, సోక్రటీసూ, డార్వినూ - ఇత్యాదులు స్పురిస్తారు వీరికి. పోనీ, వారి మాటమీద నడుస్తారా? అది చేతకాదు మళ్ళీ. ఏమంటే? మన దర్శనాలంటే అసంతృప్తి, క్రిష్టియన్ దర్శనం అంటే అపనమ్మకమూనూ వీరికి. "ఇతో భ్రష్ట స్తతో భ్రష్ట.” ఇది పనికిరాదు - అది పనిచెయ్యదు. జ్ఞానం - సంస్కారం - దృక్పథం - సాధన - ప్రాప్యం అన్నీ తమతోనే ప్రారంభం వీరికి. పోనీ అంటే, అవి శుద్ధసంకీర్ణాలు. ఆటవికులకున్నూ నికృష్ట మైనదో మహోజ్జ్వల మైనదో వొక గతచరిత్ర వుంది, వీరి కాపేరింటిదే లేదు, లేశమూ. దయనీయమైన స్థితి వీరిది. వింతెందుకూ? ఇంగ్లీషువారు మన యూనివర్సిటీల్లో, తమచేతికింద గుమాస్తాగిరీ నిర్వహించ గలవారు తయారుకావడానికి చాలిన విద్యాప్రమాణం మాత్రమే ప్రవేశపెట్టగా, అదే సర్వమూ అనుకున్న వీరి భవితవ్యం మరో విధంగా యెందుకుంటుందీ? వెనకటి మన "యింగ్లీషు” వా రిలాంటి త్రిశంకువులు కారు. కనకనే మన విద్యలంటే వారి కలాంటి ప్రమాణబుద్ధి. మన విద్వాంసు లంటేనూ అలాంటి ఆదరగౌరవాలు. అంచేతనే పెద్ద దక్షిణమూర్తి శాస్త్రిగారియెడల అంత విధేయులు వారు. అ కారణంవల్లనే వారలా స్థిరపరుచుకున్నారు. ఇంతలో జడ్జీ వచ్చాడు. వా రందరూ లేచినుంచున్నారు.<noinclude><references/> {{rh|363||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి}}</noinclude> be4b49p14uo60i7kmk6hjb02n0p926l 104 203728 554199 530552 2026-04-23T13:00:23Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 554199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>అభేద్యం కాదిది, భిన్నం అయితే మాత్రం అవ్యవస్థ యేర్పడుతుంది, మానవత్వానికి. ఎంచేత నంటే - సిగ్గుబిడియాలు, బుద్ధికి, అతివ్యాప్తీ అవ్యాప్తీ మిథ్యావ్యాప్తీ కలక్కుండా చూస్తాయి. బుద్ధి, తనకి, కశ్మలం అంటకుండా సిగ్గుబిడియాలు మాటు పెట్టుకుంటుంది. బుద్ధి, సిగ్గు, బిడియాల యీ సమవాయానికే "శీలం" అని నిర్దేశం. బుద్ధిమత్వానికి పరమావధి యిది. మానవత్వానికిన్నీ పరాకాష్ఠ యిది. కాని, చాలామంది గుర్తించ రిది. చాలామంది యెరగనే యెరగ రిది. చాలామంది లెక్కచెయ్యరిది. అజ్ఞానం దీని క్కారణం. అహంకారమూ, మమకారమూ దీనికి పోషకాలు. స్వార్ధానికి మూలా లివన్నీ. అయితే, స్వార్థం సాధించుకోవాలంటే, బుద్ధి, కల్పన మీద కల్పన చెయ్యవలసిందే మళ్లీ. సిగ్గుబిడియాలకు మాత్రం ప్రసక్తి వుండ దక్కడ. శీలభ్రంశాని కీ విశ్లేషమే పునాది. రాక్షసత్వానికిన్నీ యీ సన్నివేశమే ప్రాతిపదిక. మనిషి అయినవాడికి ఇంతకంటే పతనం లేదు. మనిషి అయినవాడికి ఇంతకంటే నికృష్టమైన అవస్థ కూడా మరిలేదు. ఇంచేతనే స్వార్థం అంటే లోకం గర్హించడం. ఈ స్వార్థం మీదనే వేత్తల జైత్రప్రస్థానం. కనకనే, లోకానికి, వేత్తల ననుసరించవలసిన విధి. మరి వేత్తృతకు నికషం ? కవిత్వం. సంప్రదాయం పరిశీలించుకుంటూనూ, ధర్మం నిర్ణయించుకుంటూనూ శాసనం చేస్తాడు కవి. ఆ శాసనం ఆచరణలో పెట్టవలసినవాడు రాజు. అర్హత:- రాజు సమాజానికి భృత్యుడు. భృత్యుడంటే, జీతవాతాల్లోనూ, అధికార పరిధుల్లోనూ అంతరువులున్నాయే గాని - పైనుంచి కిందిదాకా - అంటే, రాజు మొదలు తలారిదాకా - రాశిలో అంతా వొకటే, రకంలోనే భేదం. సనాతనమైన మన రాజ్యాంగవ్యవస్థ యిది. అనేక కారణాలవల్ల ఆ రాశి చెడింది, మనదేశంలో. ఇప్పటికీ యిదే స్థితి మనది. చెప్పవచ్చిం దేమి టంటే?'<noinclude><references/> {{rh|357||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి}}</noinclude> nrwbuadgscy5a3fd6vuxu1xr2x46m8k 104 203729 554203 530554 2026-04-23T13:08:05Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 554203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ఆఫీసు విడిచివెళ్ళేటప్పుడు, సాయంత్రం "ఈ రాత్రే కాలవలు విడిచిపెట్టడం” అని అందుకు సంబంధించిన గుమాస్తాకు చెప్పి వెళ్లిపోయారు, ఆఫీసర్లు. కొబ్బరికాయలూ, పసుపూ, కుంకుమా - ఇలాంటి పూజా సామగ్రి అంతా యిచ్చి అడ్డకట్ట కొట్టెయ్యమని ఆ లాస్కర్ని నియోగించా డాగుమాస్తా. తరవాత వచ్చింది దొర టెలిగ్రాం. స్టేషనుకు వెళ్ళాలని అందరికీ వర్తమానించడం తొందరలో, ఈ సంగతి ఆ గుమాస్తాకు తెలియజెయ్యడం. మరచిపోయా రాఆఫీసర్లు. "ఏర్పాటంతా చేసేశాం” అన్న తృప్తితో చల్లగా పడుకున్నా డాగుమాస్తా. “తెల్లవారితే మాట పడవలసివస్తుం" దన్న భయంతో, పన్నెండు కొట్టడం తడువుగా గంగమ్మతల్లికి పూజచేసి, అరగింపున్నూ కానిచ్చి అడ్డకట్ట కొట్టేశాడా లాస్కరు. నెలరోజుల నిరోధం తొలగిపోగా, పంచకళ్యాణి అయి కాలవల్లో స్వారీచేసింది గంగమ్మతల్లి. ఇలా చెప్పి “సారీ” అన్నారిక్కడి దొరలు. “ఎక్స్యూజ్” చెప్పుకున్నారు కిందివారు, వంగిదండాలు పెట్టి. సలాములు చెప్పి, వెనక్కి తిరిగి కళ్లు చికిలించుకుంటూ పక్కకి వెళ్ళిపోయాడా లాస్కరు. అబ్రప్టుగా వచ్చి దొంగతనం పట్టుకుందా మనుకున్న దొర, విభ్రాంతుడయిపోయాడీ సంజాయిషీతో. వెంటనే లూ యెక్కేశాడు తూర్పుగా తిరిగి. గుమాస్తా జయవార్త యిది. ఈ సన్నివేశం జరిగింది మొదలు తాను బతికివుండినంతకాలమూ మా నాయనగారిని దేవు డన్నట్టు చూసుకున్నా డాకంట్రాక్టరు. {{c|<big><big>54</big></big>}} ఆచార్యప్రాచార్యు<ref>ప్రాచార్యుడు = గురువుకి గురువు. "ప్రపితామహడు" వంటి శబ్దం యిది. దీనికి ప్రతిశబ్దం "ప్రశిష్యుడు.”</ref>లేకకాలాన తారసపడితే, ముందు ప్రాచార్యుణ్ణే సేవించుకోవాలి, శిష్యుడు. ఆపస్తంబ మహర్షి నిబంధించిన ధర్మసూత్రం యిది. దీన్నిబట్టి మా నాయనగారి సంగతి చెప్పడానికి ముందు, వారి కాచార్యులైన పిడపర్తి పెద్ద దక్షిణామూర్తి శాస్త్రిగారి సంగతే చెప్పాలి, నిజానికి; కాని వొక విషయం ప్రతిపాదించేటప్పుడు, దాని కుపబలకా లైనవి చెప్పడంలో మహితోత్తరంగా చెప్పడం కూడా వొక మంచి పద్ధతే. పెద్దవే ముందు చెప్పేస్తే, తరవాత చిన్నవి చెప్పడాని కవకాశమూ, అగత్యమూ వుండకపోవచ్చు. {{rule|}}<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 2||358}}</noinclude> 1fax77hybsndakoomkhktehvkvymj67 104 203730 554207 530558 2026-04-23T13:12:31Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 554207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>"పోనీ, విషయ నిర్ధారణమే గదా కావలసింది, వొక్క పెద్దది మాత్రమే చెప్పి వూరుకుంటే యేమీ?" అంటే వొప్పుకుంటాను. అయితే, వైవిధ్యం మరీ బలకరం మరి. చిన్నవి చిన్నవిగానే వుంటాయి స్వరూపంలో, కాని వాటిలో కూడా మహోజ్వలాలుంటాయి, పెద్దవాటిని పోలేవే. అవి విడిచిపెట్టడం వివేకం కాదు. ఇంతకీ : - పెద్ద దక్షిణామూర్తిశాస్త్రిగారి శిష్యులు గదా మా నాయనగారు? అయినప్పుడు “మరి, వారి విద్వత్తు యెంతటిదో?" అన్న ఆకాంక్ష పుట్టనే పుడుతుం దిది విన్న యెవరి కయినా. ఈ వుత్కంఠ వారి గొప్పతనం బాగా అవగాహన కావడానికి సహాయకారిన్నీ అవుతుంది, చాలామట్టుకి. నా యీ ప్రయత్నంలో యీ విశేషం సాధించడమున్నూ వుద్దిష్టమే. ఏమంటే? బూరాడపేట అగ్రహారీకులు వారు. పిడపర్తి శివరామశాస్త్రిగారికి విజయనగరం పూసపాటి ప్రభువు లిచ్చిందా అగ్రహారం. ఆ వంశంలోవారే పెద్దదక్షిణామూర్తి శాస్త్రిగారు. వారే మా నాయనగారి గురుదేవులు, జ్యోతిర్విజ్ఞానంలో. ఇరవై – యిరవై రెండేళ్లు నిండేటప్పటికే మా నాయనగారు దైవజ్ఞబిరుదాంచితులు. వారికి, వేదశ్రౌతాలూ, స్మార్తమూ పూర్తయినా యప్పటికి. పాదుకాంతదీక్షాస్వీకారమూ అయింది, మంత్రశాస్త్రంలో. జ్యోతిశ్శాస్త్రోపదేశమున్నూ అయింది. నేర్చిన అన్ని విద్యల్లోనూ స్వతంత్రులే అయినారు; కాని పంచాంగరచనలో మాత్రం వెనకబడిపోయారు. శాస్త్రం బాగా తెలుసు, గణితమే నలగలేదు. కారణం తగినంత అధ్యాపనం లేకపోడం. అది సొంతంగా సాధించుకోతగ్గదిన్నీ కాకపోడం. మా తాతగారికి, అటు, అరుణోదయం అయింది మొదలు, ఇటు భోజనాల వేళదాకా జపం. భోజనానంతరం కొద్దిపాటి నిద్ర. నిద్ర కాగానే ఉద్గ్రంథాలకు ప్రతులు రాసుకుంటూ కూచోడం. ఊళ్ళవూళ్లనుంచీ వచ్చేవారు అస్తికులు, వారి కందరికీ ధర్మసందేహాలు తీర్చడమున్నూ వారి దినచర్యలో చేరిందే. "అలా కూచునే పంచాంగం చెయ్యం" డనేవారు మా నాయనగారినీ మా పెత్తండ్రిగారినీ వారు.<noinclude><references/> {{rh|359||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి}}</noinclude> ig72xgmdxx1vy5t473ijxqh0zkqqu35 104 203731 554209 530559 2026-04-23T13:16:15Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 554209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>మా పెత్తండ్రిగారికీ అయినా యీ విద్యలన్నీ అప్పటికి; కాని వొక్కటీ స్వాధీనం కాలే దప్పటికీ. ఎక్కడి కక్కడే మరుపూ, యెక్కడి కక్కడే తప్పడమున్నూ. ఎప్పుడూ పుస్తకాపేక్షే. అయినా, కణికలు పుచ్చుకుని ఉత్సాహంగానే కూచునేవా రిద్దరూ బల్లదగ్గిర. గణితమూ చేసేవారు తదేకదీక్షతో. కాని తప్పులు వచ్చేవి తప్పనిసరిగా. అంటే, దారి తప్పి చెయ్యి స్తంభించిపోయేది. ఆ స్థితి వివరించి "యేమి చెయ్యా లిక్కడ?" అనడిగితే, “మళ్ళీ మొదణ్ణుంచీ చెయ్యం" డనేవారు మా తాతగారు. తమ కేమో పూర్తిగా స్వాధీనమే అది. కాని, గణితం చెయ్యడానికి బద్ధకం. "చేసి చూపించాలా యీ మాత్రాని” కన్న వుపేక్ష వొకటి. అన్నిటికీ పైని, రాత ఆగిపోతుందన్న బెంగాను. మరి కొడుకులకు విద్య? ఈ దృష్టి లేకపోయింది వారికి. “కోశవా నాచార్య” పుస్తకసంపత్తి పుష్కలంగా వున్నవాడే పండితుడు. “కనక, అబ్బాయిల కీపుస్తకాలగత్యం అవుతా" యన్న చూపే గాని "ఇది చేతనయితే గదా?" అన్న వూహ లేకపోయింది, వారికి. కాగా, - విసుగెత్తిపోయింది మా నాయనగారికి. “ఇంటో వుంటే యీ విద్య స్వాధీనం కాదు మనకి" అన్న నిశ్చయం కలిగింది చివరికి. పోనీ "శ్రద్ధగా చెప్పం" డనడానికా గడగడ. కనక “బూరాడపేట వెళ్లవలసిందే” అని స్థిరపరుచుకున్నారు మా నాయనగారు. విద్వత్తుకు తోడు బంధుత్వమున్నూ అక్కడ. బూరాడపేటలో మాకు యెనిమిది యకరాల భూమి వుండడమున్నూ దీనికి బలకరం అయింది. నిరతాన్నదాతలు వారు. పంక్తిభేదం యెరగనివా రాయింటి యిల్లాళ్ళు. విశేషించి, ఓనమాల తరగతి విద్యార్థులయి కాక, కొన్ని విద్యల్లో ఉత్తీర్ణులయి వుండడం వొక విశిష్టత తమకు. దానాదీనా, ఆ విద్వన్మండలిలో ఆదరాభిమానాలున్నూ యేర్పడతాయి తమకు విద్యలతోబాటు. కాని, యిది తెలిసిందా, తండ్రిగా రిల్లు కదలనివ్వరు. కొడుకులను విడిచివుండలేకపోవడం అందుక్కారణం.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 2||360}}</noinclude> rd3xvpuigz0wewwdbnma51xjbaczl7x 104 203732 554211 530622 2026-04-23T13:19:30Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 554211 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>ఆ నిశ్చయం గుప్తంగానే వుండిపోవలసివచ్చిం దీకారణంవల్ల. బలపడిపోయిం దాగుప్తస్థితి వల్ల. నిద్రాహారాలు వెగటయిపోయాయి క్రమంగా. ఇల్లు ఎప్పు డెలా విడిచి పెట్టాలో, ఏదారి నేవూరిమీదుగా ప్రయాణం సాగించాలో, ఎక్క డెక్కడ మకాములు వెయ్యాలో, ఎన్నాళ్ళకి బూరాడపేట చేరుకోడమో, అక్కడ యెలా ప్రవేశించడమో - ఈ ప్లానంతా తయారయిపోయింది, నిశ్చితంగా. ఒకనాడు మా పెత్తండ్రిగారితో చెప్పారు మా నాయనగా రిదంతా. స్వయంగా తోచలేదుగాని, మా పెత్తండ్రిగారికీ వుందీతపన. దీనికి సాయం అటూ యిటూ కూడా మా నాయనగారి మార్గదర్శకత్వం. "సరే" అనేశారు వారున్నూ. అంతే. "ఏమయిపోయారు మనవాళ్ళు?" అంటూ మా తాతగారిక్కడ బెంగటిల్లిపోయారు; కాని వారంరోజులు తిరిగేటప్పటికి పెద్దదక్షిణామూర్తి శాస్త్రిగారి దగ్గిరనుంచి వుత్తరం "మామా, కంగారుపడకండి, మీ కుమా ళ్ళిక్కడ క్షేమంగా వున్నారు. పంచాంగ రచనలో స్వతంత్రులయి వచ్చి మిమ్ము సేవించుకుంటారు త్వరలోనే" అని, మొత్తం రెండు సంవత్సరాలుండినారు మా నాయనగా రక్కడ. స్వతంత్రులూ అయినారు. ఇక మా పెత్తండ్రిగారా? గ్రంథాలు వల్లించారు. గణితాలు చేశారు. కాని, డిటో ప్రకారమే. ఒక్కక్షర మైనా చెప్పనక్కరలే దెవరూ, కూడా మాత్రం తీసుకువెళ్లాలి బల్లదగ్గర వుండి - అంతే. {{c|<big><big>55</big></big>}} మా నాయనగారూ, మా పెదనాయనగారూ యిదిగో, యిందుకోసం అక్కడ వుండినప్పుడు, అగ్రహారానికీ సంస్థానానికీ మధ్య పచ్చగడ్డి వేస్తే భగ్గుమంటోంది. అగ్రహారం యిచ్చారే గాని సిద్ధాంతులను సరిగా ఆదరించలేకపోయారు, సంస్థానాధీశుల్లో తరవాత్తరంవారు. వైమనస్యాలు బలిసిపోయాయి. నిర్లక్ష్యభావాలున్నూ ముదిరాయి, అటూ ఇటూ. వెనకటివారు అంతటితో నిలిచిపోగా, అప్పటిరాజు అగ్రహారంమీద పన్ను విధించాడు, మరో అడుగు ముందుకివెళ్ళి. సిద్దాంతు లందు కంగీకరించలేదు. “ఇది సర్వాగ్రహారం. పన్ను కట్టడానికి మీ కధికారం లే" దంటూ గట్టిగా ప్రతిఘటించారు వారు.<noinclude><references/> {{rh|361||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి}}</noinclude> 3s8ys02ss4u7n7nx86k5h51uwlcaabr 104 203733 554214 530624 2026-04-23T13:23:24Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 554214 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>వ్యవహారం కోర్టు కెక్కింది. విచారణా జరిగింది విశాఖపట్నం జిల్లాకోర్టులో. జడ్జీ యెటు మొగ్గుతాడో యెవరికీ తెలియదు. "సిద్ధాంతిగారిని నెగ్గించా” లని నిశ్చయించుకున్నారు వకీళ్లు. మహారాజు వికీళ్లూ వున్నా రాపూనుకున్నవారిలో, ప్రచ్ఛన్నంగా. దివాన్జీ చేసిన కుట్ర తప్ప మహారాజు వాదంలో ధర్మం లేదు, మరి. ఇటు పెద్దదక్షిణామూర్తిశాస్త్రిగారి తేజస్సున్నూ అటువంటిది, మరి. కాగా, వొక నాటకం ఆడెయ్యా లనుకున్నారు వారు. కాక :- మన విద్యల విలవ బాగా తెలిసినవా రప్పటి లౌక్యులు. మన విద్వాంసుల యెడల మహానుభావులన్న ఆదర గౌరవ భావాలున్నవారు అప్పటి మన యింగ్లీషు విద్యాధికులున్ను. ఎంచేతనంటే? వైదికులయినా నియోగులయినా ఆ లౌక్యుల తండ్రులూ, ఆ యింగ్లీషు విద్యాధికుల తండ్రులూ మన విద్యలు నేర్చినవారూ - కనీసం - సంప్రదాయపరులున్నూ. బ్రాహ్మణ "ఇతరు”లున్నూ స్వధర్మ పరిజ్ఞాతలూ, స్వధర్మపరులున్నూ అప్పుడు. వార్షికాలూ, వృత్తులూ, యీనాములూ, చివరి కగ్రహారాలూ యిచ్చి మన విద్యలనూ విద్వాంసులనూ పోషించిన వారందరూ బ్రాహ్మణ "ఇతరు"లే ప్రాయకంగా అప్పుడు, చరిత్ర చూసుకుంటే. మన అప్పటి ప్రభువులు విద్యలను వ్యాపింపజేశారు; గాని అమ్ముకోలేదు మరి. వారున్నూ వారే తమ బిడ్డల నింగ్లీషులో ప్రవేశపెట్టినవా రప్పుడు. ఉద్యోగాలకోసమే వారా పనిచేశారు; గాని మన ధర్మం విడిచిపెట్టుకోడానికీ, ఇంగ్లీషువిద్యలే విద్యలనీ కాదు. వారి కాభిజాత్యం యెక్కువ. తరతరాలుగా - యుగయుగాలుగా తమకు వెలుగుతోపిస్తున్న మన విద్యలను కాదనడానికి వారి "అంతరాత్మలు” కలుషితాలు కాలేదు. "నాకు ఒక విశిష్టధర్మం లేకపోతేగా?" అనుకున్నవారు, వారు. ఇంగ్లీషువారిలో మాత్రం మతవిద్యలు నేర్చిన స్వధర్మపరులకు సంఘంలో ప్రత్యేకత లేదూ మరీ?” అన్న వివేకం వుండినవారు వారు. అప్పటి కలాగ ఆత్మగౌరవం వుండిన అలాంటి సంఘంలో మెలుగుతూ వుండినవారు కావడంవల్ల ఆ యింగ్లీషులో ప్రవేశించినవారున్నూ మన విద్యలకూ, మన సంప్రదాయాలకూ, మన ధర్మానికీ దూరం కాలేదు. పాఠశాలల్లో యింగ్లీషు విద్యలూ నేర్చుకున్నారు, ఇళ్లల్లో వర్ణాశ్రమాచారధర్మాలూ పాటించుకున్నారు, లక్షణంగా వారు. ఆ “యింగ్లీషువారి” కొడుకులూ నయమే కొంత. కొంచెం బద్ధకం వంటిది ప్రారంభం అయినా, మన ధర్మాలు వింటూ, మన సంప్రదాయం చూస్తూ మన ఆచారాలు విడిచిపెట్టనివారే వారు.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 2||362}}</noinclude> oq0w0ladzkqdt6b6hmqzl5ubmc5x83k 104 203734 554216 530627 2026-04-23T13:31:01Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 554216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>జడ్జీ గద్దెయెక్కాడు. బిలబిల్లాడుతూ వారు కూచున్నారు. కూచున్నారు; గాని మళ్ళీ లేచినుంచున్నారు, వెంటనే. దక్షిణామూర్తి శాస్త్రిగారు హాల్లో ప్రవేశించారు, మరి. చూడగా, బ్రహ్మవర్చస్సు మూర్తీభవించిన ట్టున్నారు వారు. అది చూసి చకితుడైనాడు; కాని "యేం లేచారూ?" అనడిగాడు వకీళ్ళను జడ్జి. “అరుగో, వారు దయచేశారు. దైవజ్ఞులు వారు. దైవం తరవాత మాకంతటివారున్నూ. అలాంటివారికి ప్రత్యుత్థానం చెయ్యడం అనివార్యం మాకు" అని బదులు చెప్పారు వకీళ్లు, తమ నాయకుని పరంగా. “అలాగా?" అన్నాడు జడ్జీ, జిజ్ఞాసతో. యూరపియను అతను. తా నిది అర్థంచేసుకోలేడు; గాని మనస్సు గుబగుబలాడిపోయింది, తానూ లేచేశా డనుకోకుండా. “వారి విశిష్టత యేమిటీ?" అనిన్నీ అడిగాడు, లేస్తూనే. “సర్వజ్ఞులు వారు. ధర్మనిరతులున్ను. జ్యోతిశ్శాస్త్రం వారికి కరతలామలకం. వారు పంచాగం చేస్తారు, దృక్సిద్ధంగా వుంటుం దది. జాతకాలు రాస్తారు, వొక్కక్షరమున్నూ బీరుపోదు. ప్రశ్నలున్నూ చెబుతారు, వారిమాట జరిగితీరుతుం" దన్నారు వకీళ్లు. జడ్జీ బుద్ధి చమత్కృతం అయింది, దీంతో. “ఒక్క ప్రశ్న అడగవచ్చునా?" అనడిగా డతను. "అడగ” మన్నారు వకీళ్లు, శాస్త్రిగారి యింగితం కనిపెట్టి. "నేను కోర్టుకి బయలుదేరేటప్పుడు మా ఆవు ఈనడానికి సిద్ధంగా వుంది. అది పెయ్యను పెట్టిందా, కోడెను పెట్టిందా? ఇది చెప్పమనండి." వారి సంస్కృతి అలాంటిది. ప్రత్యక్షమే వారికి ప్రమాణం, మరి. "యడ్దృశ్యం తన్నశ్యం" అంటే నమ్మరు వారు. "కాగితం మీద రాసియిస్తాను. పైకి చెప్ప”నన్నారు శాస్త్రిగారు. లగ్నం కట్టుకుని ఆలోచించి రాసిన్నీ యిచ్చారు. అది టేబులుమీద పెట్టుకుని నౌకర్నింటికి పంపాడు దొర. శాస్త్రిగారి ముఖం మిక్కిలీ గంభీరంగా భాసిస్తోంది; కాని "మనం యేమయిపోతామో?" అంటూ ఆందోళనపడసాగారు, వకీళ్లు. అటు నౌకరు వచ్చాడింతలో, యిటు దొర కాగితం తీశాడు చురుగ్గా. బెంచిక్లార్కు అనువదించాడు. "సెబాస్, సరిపోయింది" అన్నాడు దొర. అన్నాడు కాని, వొక సందేహం పుట్టుకువచ్చిం దతనికి - "మన మిటు నౌకర్ని పంపగానే, వకీళ్లున్నూ అటు తమ నౌకర్ని పంపివుండగూడదూ మన యింటికీ?” అని.<noinclude><references/> {{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 2||364}}</noinclude> 006fp58l62iew0l0soikfudw5k2hyy2 104 203735 554217 530630 2026-04-23T13:38:51Z Vickyganti 7066 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 554217 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vickyganti" /></noinclude>సిద్ధాంతాలు ఎంత మంచివయినా అవి ప్రత్యక్షప్రమాణంతో రుజువయితే గాని ముందుకు వెళ్ళరు వారు. వారి భౌతిక విజయాల కిదే కీలకం. చూసిచూసి “యింకొక టడగవచ్చునా?" అనడిగా డతను. వకీళ్ళకి నిశ్చింత. “వో, అడగవచ్చు” నన్నారు వారు. "ఈ హాలుకి నాలుగు ద్వారాలున్నాయి, కోర్టుపని ముగించుకుని బయటికి వెళ్ళేటప్పుడు నేనే ద్వారంనుంచి వెడతానూ? ఇది రాయమనం" ఉన్నాడు దొర. శాస్త్రిగారు రాసి వకీళ్ళ కిచ్చారు. ఒక కవరులో వుంచి అతికించి అది దొర కందించారు వకీళ్ళు, ధీమాగా. దొర జేబులో పెట్టుకున్నా డది. వ్యవహారం ప్రారంభం అయింది. అయిదింటికి పూర్తీ అయింది. అందరూ లేచారు. వెనక ద్వారాన తన ఛాంబర్సులోకి వెళ్ళిపోవలసిన దొర అందరి మధ్యకీ వచ్చాడు, హాల్లోకి. విషమసమస్య ప్రారంభ మయినట్టయింది, దాంతో. వీరవు లయిపోయారు వకీళ్లు, కాని దొర మాత్రం సావధానుడయినాడు, చురుగ్గా చూస్తూ. పంక్చ్యుయాలిటీ దెబ్బతింటుంది, లేకపోతే మరి. దానికోసం నిద్రాహారా లయినా మానుకుంటారు, పాశ్చాత్యులు. "వోస్, క్షణంలో మునిగిపోతుంది కామోసు" ననుకుంటాం మనం. అసలు, ప్రపంచమే క్షణికం, ఆమాటకి వస్తే. ఉందనుకుంటే వుంది, సమస్తమూ. లేదనుకుంటే, ఏమిన్నీ లేదు. అయితే, ఈ "అస్తివాస్తి విచికిత్స" అంత సులభంగా తేలేది కాదు; కాని వొక సూక్ష్మధర్మం ప్రతిపాదించారు మనవాళ్ళు - "నాకు ముసలితనం రాదు, చావున్నూ లేదు - అనుకుంటూ చదువూ డబ్బూ సంపాదించు. జుట్టుపట్టుకుని మృత్యువు లాక్కుపోతోంది అనుకుంటూ ధర్మం చెయ్యి" అని. మరి ముసలితనమూ - రాక, చావూ లేనప్పుడు, చదువుకోసమూ, డబ్బు కోసమూ అంత తొందరపడం యెందుకూ?" అంటే, చదువుకి అంతం లేదుకనకా, డబ్బుకిన్నీ ఇయత్త లేకపోయినా, జీవితప్రారంభం నుంచీ ఇటు దానధర్మాలు చేస్తూ అటు భోగాలున్నూ అనుభవించాలి కనకాను. ఇది నెరవేరా లంటే, ఏక్షణంలో చెయ్యవలసిం దాక్షణంలో చెయ్యాలి, ముందువెనక ల్లేకుండా. అదే పంక్చ్యుయాలిటీ.<noinclude><references/> {{rh|365||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి}}</noinclude> 9rk042e8azz5a609oxjfd6ul5ti31pc 104 211538 554185 551565 2026-04-23T12:00:14Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude><poem> {{left margin|5em}} రెండు జీవితాల్ని నూరేళ్ళు కలిపి ఉంచలేని తాళికంటే నూరు కాగితాల్ని పదికాలాలు పదిలంగా కలిపి ఉంచే గుండు సూదే గొప్పది - నాదృష్టిలో అంటారు కవి.</poem> లోకంలో పిల్లల్ని తీర్చిదిద్దడంలో ప్రధాన భూమిక తల్లిదే. కనపర్తి జీవితంలోను తల్లి స్థానం ఎంతో విశిష్టమైనది. తనకోసం జీవిత సర్వస్వం ధారపోసిన తల్లిపై ఎనలేని భక్తి, గౌరవం కనపర్తికి. <poem> {{left margin|5em}} మనిషి జీవన కావ్యానికి ముందు మాట అమ్మ మనిషి జీవన గీతానికి పల్లవి లాంటిది అమ్మబీ </poem> అంటూ మాతృభక్తిని చాటుకున్నారు. స్త్రీ మూర్తిని దేవతగా కీర్తించే మనదేశంలో కూడా స్త్రీలకు బాధలు తప్పడం లేదు. కనపర్తికి వివిధ సాహితీ సంస్థలతో అనుబంధం ఉంది. జాతీయ సాహిత్య పరిషత్ 'గౌరవాధ్యక్షులు'గా, 'కార్యదర్శి'గా పనిచేశారు. 'అక్షర శిల్పాలు' కావ్యానికి *1989వ సంవత్సరం వేముగంటి పురస్కారం 'వెలుతురుపూలు' కావ్యానికి సాహిత్య పరిషత్ అవార్డ్, 1990వ సంవత్సరంలో 'వచన కవితా ప్రవీణ' బిరుదు పొందారు. కవిగారికి 'ఆత్మీయ మిత్రమండలి' ఉంది. కనపర్తిని 'కవితా చంద్రుడని' ఐతా చంద్రయ్యగారిని (కథ రచయిత) కధా చంద్రుడని ప్రేమగా పిలుచుకుంటారు. సిద్దిపేటలో అభిమానులు. పరిశోధన చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు. డా. బి. జయరాములుగారు గైడుగా 'కనపర్తి కవిత్వం- సమగ్ర పరిశీలన' అన్న అంశాన్ని పరిశోధనకు తీసుకున్నారు. 2008లో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం నుండి డాక్టరేట్ తీసుకున్నాను. కనవర్తి రచనపై పరిశోధన చేయడం నిజంగా నా అదృష్టం. పరిశోధనలో భాగంగా కవిగారిని, వారి మా మాతృమూర్తిని చాలా సార్లు కలిసాను. కనవర్తి తల్లితో మాట్లాడుతుంటే చాలా విషయాలు తెలుస్తాయి. పరాయి పాలనలో పడిన బాధలు ఆనాటి సాంఘిక జీవనం గూర్చి, కవి గూర్చి చాలా ఆసక్తికరమైన అంశాలు చెప్పేవారు.(ఆమె-2012లో 90 సంవత్సరాల వయస్సులో పరమపదించారు) కనపర్తి తన సొంత ఇంట్లో జారిపడి వెన్నుముక దెబ్బతిన్నది. దాదాపు 10 నెలల కాలం మంచంలోనే ఉన్నారు. ఆ స్థితిలో కూడా కవితలు వ్రాసేవారు. ఇంట్లోనే చివరి రచన, తెల్లపావురాలు రచనను ఆవిష్కరించారు. చివరకు 2011 జూన్ 16వ తేది తన స్వగ్రామంలోనే పరమపదించారు. ఈ తెలంగాణ కవి అనేక రచనలు అముద్రితంగా ఉన్నాయి. అవి పూర్తిగా ముద్రితం అయ్యేలాగా తెలంగాణ రచయితల సంఘం తోడ్పడాలని ఆశిస్తున్నారు కనపర్తి అభిమానులు. వచన కవితా వ్యాప్తి కోసం విశేషంగా కృషి చేసిన కవి కనపర్తి, ప్రచారాల ఆర్భాటాలు లేకపోవడం, ముఖ్యంగా వారి సాహిత్య కార్యక్రమాలకు వారి స్వగ్రామాన్నే (సిద్దిపేట) వేదికగా ఎంచుకోవడంతో కనపర్తి గారికి రావలసినంత ఖ్యాతి రాలేదు. కనపర్తి 50 సంవత్సరాల కవితా ప్రస్థానంలో వారు స్పృశించని అంశం లేదు. వీరి రచనలపై బహుముఖీమైన పరిశోధన జరగవలసి వుంది. కీర్తి కాంక్షలేని ఆకు చాటు కోయిల కనపర్తి రామచంద్రాచార్యులు. వారి రచనల్లో కొన్నింటిని ఇక్కడ ప్రస్తావిస్తున్నారు. వచన కవితా వ్యాసంగమే ఉద్యోగంగా 'ఆలోచనా వీచికలతో మొదలు పెట్టి 'గీతం నా సంకేతం'గా నిలిచి 'అక్షర శిల్పాలు' చెక్కి'రాళ్ళలో రాగాలు' పలికించి 'వెలుతురు పూలు పూయించి 'రాళ్ళు- ముళ్ళు' ఏరుకొని 'పిట్టగూడు' కట్టి ' నదీసుందరి'ని పల్కరించి 'కళ్యాలు రాగాలు' మ్రోగించి 'మౌనకోకిల'ను పల్కరించి 'మనిషి అక్షరమైతే బాగుండునని 'హృదయం' ' ఆవిష్కారం' గావించి 'చినుకులు'లో తడిచి 'నగరంలో వెన్నెల'లో 'వృక్షదీపం' వెలిగించి 'సీతాకోకచిలుకలు' శుభోదయం పలుకగా 'కర్పూరహారతి' వెలిగించి 'దేవుడికి ఉత్తరం' వ్రాసి 'రసరేఖలు' మీటుతూ 'వసంతగీతం' అలవిస్తూ 'తెల్లపావురం' తన శాంతి సందేశంగా ఎగురవేసి నింగికెగిసిన 'అక్షరశిల్పి' అజరామరుడు, మానవతా మూర్తి మన కనపర్తి.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |237| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> 1qkkr11cveyiie80ytejym17trozmu2 104 211539 554186 551566 2026-04-23T12:11:37Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{center|{{p|fs150}}'''67. కాంచనపల్లి చినవెంకటరామారావు '''</p>}} {{right|-వేణు సంకోజు}} కొ౦దరి జీవితమంతా కలిపి ఒక పుట్టుక ఒక మరణం అనే రెండు తేదీలు అయితే కావచ్చును. కానీ యింకొందరి విషయంలో అట్లా పరిమితం కాని ఒక చరిత్ర అయి తీరుతుందది. ఈ రెండవ కోవకు చెందిందే శ్రీ కాంచనపల్లి చినవెంకట రామారావుగారి ఉనికి - ఈ నేల మీద. అయితే, రావుగారు సాధించిందేమిటి? డబ్బు, దస్కమైతే కాదు. ఒక స్ఫూర్తిదాయకమైన జీవితాన్ని స్వంతం చేసుకున్నారు. ఆ జన్మాంతం యువకుడిగా, చైతన్యశీలిగా కమ్యూనిస్టు - రాజకీయ నాయకుడుగా, సంఘసేవా పరాయణుడుగా రాణించారు. ఇక వీరన్నింటినీ మించ ఆపాదమస్తకం ఒక సాహిత్య కార్యకర్తగా, కవిగా, కథకుడిగా, విశ్లేషకుడిగా, ఉపన్యాసకుడిగా, తుదికంటా స్నేహశీలిగా భాసించారు. ఒక విద్యార్థిగానే నిరంతరం అభ్యుదయాన్ని ప్రచారం చేస్తూ వచ్చి, ఒక నిబద్ధత గల సేనానిగా పురోగమించారు. 1921 ఏప్రిల్ 10న జన్మించిన చినవెంకట రామారావు గారి స్వగ్రామం - నల్లగొండ సమీపం లోని పానగల్లు. హెచ్చెస్సీ వరకు ఉర్దూ మీడియంలోనే చదివారు. పరీక్షల కోసం హైదరాబాదుకు వెళ్ళిరాక తప్పలేదని ప్రత్యేకించి పేర్కొన వలసిన పనిలేదు. విద్యార్థి దశలోనే పత్రికలన్నా, జర్నలిజం అన్నా, మిక్కిలి అభిమానాన్ని పెంచుకున్నారు. "ప్రతాపరుద్ర ఆంధ్రాభాషా నిలయం” అన్న పేరుతో పానగల్లులోనే ఒక గ్రంథాలయాన్ని స్థాపించారు. కొన్నాళ్ళు ఒక లిఖితమాస పత్రికను కూడా వెలువరించారు. ఈ వ్యసనమే వీరిచేత "గోల్కొండ”, “ఆంధ్రవాణి” మొ॥॥గు పత్రికల్లో వ్యాసాలను రాయించింది. వివిధ సంస్థల్లో కార్యనిర్వాహకత్వం వహించడం, అనేక సంస్కరణలు - స్వాతంత్య్ర ఉద్యమాలకు ఆకర్షితులవడం అనేవి కూడా విద్యార్థి దశలోనే జరిగాయి. ప్రతినిధిగా హాజరై, అతివాదులను సమర్ధిస్తూ వచ్చారు. హైదరాబాదు సంస్థానంలో కాంగ్రెస్ను నిషేధించింది నిజాం ప్రభుత్వం. సహజంగానే రావుగారు నిషేధిత కాంగ్రెస్లో సభ్యత్వాన్ని కొనసాగిస్తూ వచ్చారు. కాంగ్రెస్ నిర్వహించే కార్యక్రమాలన్నింటిలో పాల్గొంటూ మామగారి ప్రోత్సాహంతో మంచి సోషలిస్టుగా ఎదిగారు. తపనను ఆపుకోలేక, బెజవాడకు వెళ్ళి ఖద్దరు బట్టలు కొనుక్కొని నాగపూర్లో 'వందేమాతరం' ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. ఏడవతరగతి చదువుతున్నప్పుడే వీరికి జానకమ్మ గారితో వివాహమైంది. పై చదువులు చదివించే శ్రద్ధను చూపలేక పోయారు ఆనాటి పెద్దలు. ఉద్యోగం చేయక తప్పని పరిస్థితి అయ్యింది. చేస్తే గనుక, ఆ రోజుల్లో, నిజాం సర్కారు ఉద్యోగమే కదా చేయాలి? ఛస్ - వద్దనుకున్నారు. చెప్పాపెట్టకుండా సైకిల్మీద పడి హైదరాబాదుకు పారిపోయి 'లా'లో చేరినారు. అంతటితోనే ఆగక, కామ్రేడ్ అసోసియేషన్ సభ్యత్వాన్నికూడా సగర్వంగా స్వీకరించినారు.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |238| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> 28vgaqvmmu11zq52vz55kmkx4etu10s 104 211540 554298 551567 2026-04-24T06:08:23Z A.Murali 3019 554298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude> 'లా' చదువులకయ్యే ఖర్చులను భరించేందుకు ట్యూషన్లు కుదుర్చుకున్నారు చినవెంకటరామారావుగారు. నెలకు మూడురూపాయల వేతనం లభించేది. ఈ స్వల్ప ఆదాయంతోనే అటు 'లా' తరగతి ఫీజులు, యిటు తమ ఆత్మీయమైన అధ్యయనానికి సరిపెట్టుకోవాలి. ఈ తక్కువ ఆదాయంతోనే శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషానిలయపు సభ్యత్వ చందాను కూడా కట్టగలిగారు. ఆ రోజుల్లోనే వీరికి కాళోజీ నారాయణరావు, కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ గారలతో పరిచయం, సహవాసం కూడ కలిగినాయి. సరిగ్గా, ఆ రోజుల్లోనే రెండవ ప్రపంచయుద్ధం ప్రారంభం కావడమన్నది ఒక చారిత్రక యాదృచ్ఛికత. డబ్బులకోసం బాగా కటకటగా వున్నప్పటికినీ, అనుకున్న విధంగా, చరఖా కూడా కొనుక్కున్నారు రావుగారు. చరఖా సంఘం సభ్యులతో కలిసి ఆంధ్రమహాసభల్లో పాల్గొన్నారు. ఆ సభల్లో చురుకుగా పాల్గొంటూనే, దేవులపల్లి వేంకటేశ్వరరావుగారిని బలపరుస్తూ వచ్చినారు. 'లా' చదువు మీదికన్న ఉద్యమాలలో పాల్గొనడమంటేనే యిష్టంగా వుండేది వీరికి. అయినా, ఆశ్రద్ధ చేయక, 1941లో 'లా' పూర్తిచేసి ప్రాక్టీసును చేపట్టినారు. భారత యూనియన్లో 'హైదరాబాదు సంస్థానం' విలీనం కావాలని కోరేవారిని కఠినంగా శిక్షిస్తూ వుండేది నిజాం ప్రభుత్వం. జీవితఖైదు, మరణదండనలు సాధారణమై పోయినవి. అయినా, పోరాటం అనేక రూపాలుగా విస్త రించింది. ఆ సందర్భంలో తన వంతు బాధ్యతగా కాంచనపల్లివారు తెలంగాణ విముక్తి ఉద్యమంలో అత్యంత చురుకుగా పాల్గొన్నారు. తొలినాటినుండే చినవెంకటరామారావుగారు అన్యాయాన్నెదిరించే సాధుపైన అతివాది. రజాకార్లకూ, నిజాంకు వ్యతిరేకంగా పోరాటాన్ని కొనసాగిస్తూ, భూపోరాటాల్లో కీలకమైన పాత్రను పోషించారు. సం॥ర కాలంపాటు అజ్ఞాతవాసం చేశారు. కడలూరు, రాఘవెల్లూరు, వరంగల్ జైళ్ళలో దుర్భరమైన జీవితాన్ని గడిపినారు. జైల్లో వుంటూనే యితర ఖైదీలతో కలిసి మేడే జరిపినందుకు ప్రాణాలు పోయేంతటి తీవ్రమైన లాఠీదెబ్బలకు కూడా గురియైనారు. కొన్నాళ్ళు వీరిని డంజను సెల్లో వుంచడం జరిగింది. అందులో ఒక వ్యక్తికి మాత్రమే చోటుంటుంది. ఎత్తు సరిపోనందున వంగి వుండాల్సి వస్తుంది, కాళ్ళు చేతులు ఆడించడానికి వీలుండదు. అందులోనే మల మూత్ర విసర్జన. ఆ నరకంలోవుంటున్న కాలంలో తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురయ్యారు. నడుములు వంగిపోయి, జీవితాంతం ఆ నొప్పిని భరిస్తూ వచ్చినారు. 1952లో ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు అధ్యక్ష బాధ్యతలను నిర్వహించిన రావుగారు, అదే సం: లో జరిగిన మొదటి సాధారణ ఎన్నికల్లో పాల్గొని 'చినకొండూరు' నియోజక వర్గం నుండి శాసనసభకు ఎన్నికైనారు. శాసనసభలో ఉపనాయకుడుగా వీరిని నియమించింది పార్టీ. 1962లో 'నల్లగొండ పంచాయతీ'కి పోటీ చేసి గెలిచారు. కానీ, అధికారుల ధనదాహం, ఆశ్రిత పక్షపాతం వంటివి ఆయనకు ఏ మాత్రం నచ్చలేదు. అప్పటి నుంచీ యిక కళ సాహిత్య సంస్కృతీ రంగాలలో తలమున్కలై తిరుగ నారంభించారు. ఎన్నికలలో పోటీ చేయడం విరమించినా, కమ్యూనిస్టు భావజాలంతో మమేకం చెందుతూ వచ్చారు. - 1964లో కమ్యూనిస్టు పార్టీ విభజన జరిగిన సందర్భంగా రాష్ట్ర కార్యవర్గ సభ్యులైన వీరిని జైళ్ళో పెట్టినారు. జైల్లో వుండగానే కుమారుడు-డా॥ ప్రభాకర్ పెళ్ళి సరోజతో (18 జూన్ 1964న) జరిగింది. పెళ్ళికి పెరోల్ మీద వారం రోజుల కోసం వచ్చి వెళ్ళినారు. జైలు నుండి విడుదలై వచ్చిన పిదప, చినవెంకట రామారావుగారు సంపూర్ణంగా న్యాయవాద వృత్తిలో లీనమౌతూనే ప్రవృత్తి పరమైన అంశాలు, సాహిత్యసంబంధ కార్యకలాపాల మీదనే కేంద్రీకరించారు. ఆ రోజుల్లో వారి ప్రోత్సాహంతో, నాటక రంగం, నల్లగొండలో మరింత బలపడటం జరిగింది. నాటకోత్సవాలకు సైతం తానేర్పడింది. ఔత్సాహిక కళాకారులనేకులకు ప్రోత్సాహం లభించింది. స్వయంగా రచనలు చేస్తూ, అచ్చువేస్తూ - వేయిస్తూ, రావు గారు అనేకమంది యువకులు, కళాకారులు, రచయితలను ఎంతో బాగా ప్రోత్సహించినారు. వీరి పర్యవేక్షణ, ప్రోత్సాహాల తోనే "యువ రచయితల సమితి” ప్రశంసనీయమైన కృషి చేస్తూ వచ్చింది. సంస్థ పక్షాన సంపుటులు, సంకలనాలూ వెలువడినాయి. స్వయంగా కాంచనపల్లి వారు అచ్చువేసిన రచనల్లో 'అరుణరేఖలు' (గేయ సంపుటి), 'మా ఊళ్ళో కూడానా<noinclude><references/></noinclude> ok7zeeq333pjopum744uoy8m81qlcfq 554299 554298 2026-04-24T06:09:31Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> 'లా' చదువులకయ్యే ఖర్చులను భరించేందుకు ట్యూషన్లు కుదుర్చుకున్నారు చినవెంకటరామారావుగారు. నెలకు మూడురూపాయల వేతనం లభించేది. ఈ స్వల్ప ఆదాయంతోనే అటు 'లా' తరగతి ఫీజులు, యిటు తమ ఆత్మీయమైన అధ్యయనానికి సరిపెట్టుకోవాలి. ఈ తక్కువ ఆదాయంతోనే శ్రీకృష్ణదేవరాయాంధ్ర భాషానిలయపు సభ్యత్వ చందాను కూడా కట్టగలిగారు. ఆ రోజుల్లోనే వీరికి కాళోజీ నారాయణరావు, కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ గారలతో పరిచయం, సహవాసం కూడ కలిగినాయి. సరిగ్గా, ఆ రోజుల్లోనే రెండవ ప్రపంచయుద్ధం ప్రారంభం కావడమన్నది ఒక చారిత్రక యాదృచ్ఛికత. డబ్బులకోసం బాగా కటకటగా వున్నప్పటికినీ, అనుకున్న విధంగా, చరఖా కూడా కొనుక్కున్నారు రావుగారు. చరఖా సంఘం సభ్యులతో కలిసి ఆంధ్రమహాసభల్లో పాల్గొన్నారు. ఆ సభల్లో చురుకుగా పాల్గొంటూనే, దేవులపల్లి వేంకటేశ్వరరావుగారిని బలపరుస్తూ వచ్చినారు. 'లా' చదువు మీదికన్న ఉద్యమాలలో పాల్గొనడమంటేనే యిష్టంగా వుండేది వీరికి. అయినా, ఆశ్రద్ధ చేయక, 1941లో 'లా' పూర్తిచేసి ప్రాక్టీసును చేపట్టినారు. భారత యూనియన్లో 'హైదరాబాదు సంస్థానం' విలీనం కావాలని కోరేవారిని కఠినంగా శిక్షిస్తూ వుండేది నిజాం ప్రభుత్వం. జీవితఖైదు, మరణదండనలు సాధారణమై పోయినవి. అయినా, పోరాటం అనేక రూపాలుగా విస్త రించింది. ఆ సందర్భంలో తన వంతు బాధ్యతగా కాంచనపల్లివారు తెలంగాణ విముక్తి ఉద్యమంలో అత్యంత చురుకుగా పాల్గొన్నారు. తొలినాటినుండే చినవెంకటరామారావుగారు అన్యాయాన్నెదిరించే సాధుపైన అతివాది. రజాకార్లకూ, నిజాంకు వ్యతిరేకంగా పోరాటాన్ని కొనసాగిస్తూ, భూపోరాటాల్లో కీలకమైన పాత్రను పోషించారు. సం॥ర కాలంపాటు అజ్ఞాతవాసం చేశారు. కడలూరు, రాఘవెల్లూరు, వరంగల్ జైళ్ళలో దుర్భరమైన జీవితాన్ని గడిపినారు. జైల్లో వుంటూనే యితర ఖైదీలతో కలిసి మేడే జరిపినందుకు ప్రాణాలు పోయేంతటి తీవ్రమైన లాఠీదెబ్బలకు కూడా గురియైనారు. కొన్నాళ్ళు వీరిని డంజను సెల్లో వుంచడం జరిగింది. అందులో ఒక వ్యక్తికి మాత్రమే చోటుంటుంది. ఎత్తు సరిపోనందున వంగి వుండాల్సి వస్తుంది, కాళ్ళు చేతులు ఆడించడానికి వీలుండదు. అందులోనే మల మూత్ర విసర్జన. ఆ నరకంలోవుంటున్న కాలంలో తీవ్ర అనారోగ్యానికి గురయ్యారు. నడుములు వంగిపోయి, జీవితాంతం ఆ నొప్పిని భరిస్తూ వచ్చినారు. 1952లో ఆంధ్ర సారస్వత పరిషత్తు అధ్యక్ష బాధ్యతలను నిర్వహించిన రావుగారు, అదే సం: లో జరిగిన మొదటి సాధారణ ఎన్నికల్లో పాల్గొని 'చినకొండూరు' నియోజక వర్గం నుండి శాసనసభకు ఎన్నికైనారు. శాసనసభలో ఉపనాయకుడుగా వీరిని నియమించింది పార్టీ. 1962లో 'నల్లగొండ పంచాయతీ'కి పోటీ చేసి గెలిచారు. కానీ, అధికారుల ధనదాహం, ఆశ్రిత పక్షపాతం వంటివి ఆయనకు ఏ మాత్రం నచ్చలేదు. అప్పటి నుంచీ యిక కళ సాహిత్య సంస్కృతీ రంగాలలో తలమున్కలై తిరుగ నారంభించారు. ఎన్నికలలో పోటీ చేయడం విరమించినా, కమ్యూనిస్టు భావజాలంతో మమేకం చెందుతూ వచ్చారు. - 1964లో కమ్యూనిస్టు పార్టీ విభజన జరిగిన సందర్భంగా రాష్ట్ర కార్యవర్గ సభ్యులైన వీరిని జైళ్ళో పెట్టినారు. జైల్లో వుండగానే కుమారుడు-డా॥ ప్రభాకర్ పెళ్ళి సరోజతో (18 జూన్ 1964న) జరిగింది. పెళ్ళికి పెరోల్ మీద వారం రోజుల కోసం వచ్చి వెళ్ళినారు. జైలు నుండి విడుదలై వచ్చిన పిదప, చినవెంకట రామారావుగారు సంపూర్ణంగా న్యాయవాద వృత్తిలో లీనమౌతూనే ప్రవృత్తి పరమైన అంశాలు, సాహిత్యసంబంధ కార్యకలాపాల మీదనే కేంద్రీకరించారు. ఆ రోజుల్లో వారి ప్రోత్సాహంతో, నాటక రంగం, నల్లగొండలో మరింత బలపడటం జరిగింది. నాటకోత్సవాలకు సైతం తానేర్పడింది. ఔత్సాహిక కళాకారులనేకులకు ప్రోత్సాహం లభించింది. స్వయంగా రచనలు చేస్తూ, అచ్చువేస్తూ - వేయిస్తూ, రావు గారు అనేకమంది యువకులు, కళాకారులు, రచయితలను ఎంతో బాగా ప్రోత్సహించినారు. వీరి పర్యవేక్షణ, ప్రోత్సాహాల తోనే "యువ రచయితల సమితి” ప్రశంసనీయమైన కృషి చేస్తూ వచ్చింది. సంస్థ పక్షాన సంపుటులు, సంకలనాలూ వెలువడినాయి. స్వయంగా కాంచనపల్లి వారు అచ్చువేసిన రచనల్లో 'అరుణరేఖలు' (గేయ సంపుటి), 'మా ఊళ్ళో కూడానా<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |239| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> tfv1y9yqoq4djdvzwk9rlcrctmytkb5 104 211541 554300 551568 2026-04-24T06:17:39Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> (కథల సంపుటి), 'మధుర స్మృతులు' (రష్యా పర్యటన అనుభవాలు) ముఖ్యమైనవి. వీరి యిల్లే ఒక సాహిత్యకేంద్రంగా వీరు బ్రతికినంత కాలం విలసిల్లింది. వారానికో, పక్షానికి వీరింట యేదోవొక సాహిత్య కార్యక్రమం జరగవలసిందే. తేనీటి విందనేది వుండి తీరవలసిందే. సాహిత్యంతో పాటు రావుగారు-చిత్రకారులన్నా, చిత్రకళలన్నా ఎంతో అభిమానం చూపుతే, మిక్కిలి ప్రోత్సహిస్తూ వచ్చినారు. చిన్న చిన్న కార్యక్రమాలటుంచి వారు దేనికీ “చిన్న” కాదని నిరూపిస్తూ, అనేకానేక బృహత్ కార్యక్రమాలను చేపడుతూ వచ్చినారు. వాటిలో 1983లో జరిగిన 3వ జిల్లా రచయితల మహాసభలు, విశేషించి పేర్కొనదగినవి. మహాకవి శ్రీశ్రీ, రావిశాస్త్రి, గజ్జెల మల్లారెడ్డి, ఆవంత్స సోమసుందర్, అద్దేపల్లి రామమోహన రావు, శివారెడ్డి గారల వంటి అనేకమంది ఉద్దండులైన కవులు, విమర్శకులు, కథకులు, నవలాకారులు మరియు ఉద్యమకారులు సైతం ఈ సభలకు విచ్చేశారు. వీరి కృషితో పొనగల్లులో ఒక మ్యూజియం ఏర్పాటు కావడమన్నది అత్యంత ఆనందదాయకమైన విషయం. అంతా సజావుగా సాగుతున్నదనుకుంటుండగా 1992 మార్చి 13న చినవెంకట రామారావుగారు హఠాన్మరణం చెంది, అందరినీ దిగ్భ్రాంతికి లోనుగావించారు. ఆ విధంగా ఏర్పడిన లోటు యిప్పటికీ పూరింపబడలేదంటే అతిశయోక్తి కాదు.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |240| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> nfbpr1e4vxm4jwi231289fhw9me9wmg 104 211542 554301 551569 2026-04-24T06:23:47Z A.Murali 3019 554301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude> {{center|{{p|fs150}}'''68. కాపు రాజయ్య '''</p>}} {{right|- డా॥ సురభి వాణీదేవి}} మానవుని హృదయం, అతని కోరికలు, అతని చుట్టూ ఆవరించిన సామాజిక స్థితిగతులు కళలో ప్రతిఫలించినట్లుగా మరిదేనిలోనూ ప్రతిఫలించవు. రేఖలూ, వర్ణాలు చిత్రానికి శరీరమైతే, భావం చిత్రానికి ప్రాణం. చిత్రకారుని భావం చిత్రంలో పూర్తిగా వ్యక్తం కాకపోతే అది ప్రాణంలేని శరీరంలా వుంటుంది. తెలంగాణ జీవన స్రవంతిని. శ్రమైక జీవన సౌందర్యాన్ని తన రేఖలతో, రంగులతో, సజీవం చేసిన చిత్రకారుడు కాపు రాజయ్య. ఏప్రిల్ 7, 1925వ సంవత్సరంలో సిద్ధిపేటలో జన్మించిన రాజయ్య పూర్తి పేరు కాపు రాజయ్య. తండ్రి రాఘవులు చిరు వ్యాపారి. నిరుపేద కుటుంబం. 14 ఏళ్ళ వయస్సులోనే తండ్రిని పోగొట్టుకున్న రాజయ్యకు ఆ వూరి అబ్కారీ కాంట్రాక్టర్ మార్యం చంద్రయ్య గౌడ్ అండగా నిలిచారు. పరిశీలన అనేది కళాకారుడి ముఖ్య లక్షణం. బాలుడైన రాజయ్య ఆ వూరిలోని కమ్మరి, కుమ్మరి, వడ్రంగి, కంసాలి, నేత వృత్తుల వారిని శ్రద్ధగా గమనిస్తుండేవారు. వీధి భాగవతాలు, పటం ద్వారా చెప్పే కథలు, హరి కథలు, తోలుబొమ్మలాటలు చూస్తున్న రాజయ్య లు డెకరేషన్, బ్యాగ్రౌండ్ కర్టియిన్స్, ఆ కర్టియిన్స్ మీద నాటకానికి తగ్గట్టు వేసిన సీన్స్ (ప్రకృతి, రాజదర్బారు, ఇల్లు) వంటి వాటిని పరిశీలించేవారు. కాపు రాజయ్య - డా॥ సురభి వాణీదేవి ఆ అనుభవంతో ఊళ్ళో జరిగే ఉత్సవ రథాలను, మొహర్రం, పీర్లకు అలంకరణ చేసేవారు. ఆ సమయంలో రాజయ్య వేస్తున్న చిత్రాలను చూసి, కుబేర్లు, నింబగిరి అనే స్కూలు టీచర్లు ఎంతో ప్రోత్సహించి గవర్నమెంటు డ్రాయింగ్ పరీక్షకు వారి ఫీజులు కట్టి వ్రాయించారు. 1948వ సంవత్సరంలో కుటుంబ సభ్యుల సహకారంతో హైదరాబాద్ లోని సెంట్రల్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ మరియు క్రాఫ్ట్ కళావిద్యాభ్యాసం ప్రారంభించారు. అప్పటి స్కూల్ ప్రిన్సిపాల్ ఖాన్ బహదూర్ సయ్యద్ మహమూద్ దయతో కాలేజి వెనకున్న షెడ్లో రాజయ్య నివసించడానికి అనుమతి లభించినది. 1943లో సన్ కపూర్ అనే ఉపాధ్యాయుడు చార్ కోల్ బాక్స్ లేనందుకు తరగతి నుండి పంపించేశాడు. కానీ అదే సంవత్సరం క్లాస్ సెకండ్ వచ్చిన రాజయ్యను శభాష్ అంటూ మెచ్చుకొని అతన్ని అన్ని తరగతులలోకి తీసుకొనివెళ్ళి సీనియర్, జూనియర్స్కి పరిచయం చేసినాడు. పట్టుదలతో, సృజనతో ఇంటర్మీడియట్ సర్టిఫికెట్ ఆన్ ఆర్డ్ను పొందిన రాజయ్యకు సంగారెడ్డిలో డ్రాయింగ్ టీచర్ గా ఉద్యోగం దొరికింది. కానీ అంతటితో సంతృప్తి చెందక తిరిగి ఆర్ట్స్ కాలేజీలో 3 సంవత్సరాల డిప్లొమా కోర్సులో చేరి 1957వ సంవత్సరంలో సంవిధానం, చిత్రలేఖనం ప్రత్యేక పాఠ్యాంశాలు నేర్చుకున్నారు. తెలంగాణ (241) తేజోమూర్తులు<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |241| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> p2mqxwqn02cak64orlm25dkae6vqxfk 554308 554301 2026-04-24T08:07:31Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{center|{{p|fs150}}'''68. కాపు రాజయ్య '''</p>}} {{right|- డా॥ సురభి వాణీదేవి}} మానవుని హృదయం, అతని కోరికలు, అతని చుట్టూ ఆవరించిన సామాజిక స్థితిగతులు కళలో ప్రతిఫలించినట్లుగా మరిదేనిలోనూ ప్రతిఫలించవు. రేఖలూ, వర్ణాలు చిత్రానికి శరీరమైతే, భావం చిత్రానికి ప్రాణం. చిత్రకారుని భావం చిత్రంలో పూర్తిగా వ్యక్తం కాకపోతే అది ప్రాణంలేని శరీరంలా వుంటుంది. తెలంగాణ జీవన స్రవంతిని. శ్రమైక జీవన సౌందర్యాన్ని తన రేఖలతో, రంగులతో, సజీవం చేసిన చిత్రకారుడు కాపు రాజయ్య. ఏప్రిల్ 7, 1925వ సంవత్సరంలో సిద్ధిపేటలో జన్మించిన రాజయ్య పూర్తి పేరు కాపు రాజయ్య. తండ్రి రాఘవులు చిరు వ్యాపారి. నిరుపేద కుటుంబం. 14 ఏళ్ళ వయస్సులోనే తండ్రిని పోగొట్టుకున్న రాజయ్యకు ఆ వూరి అబ్కారీ కాంట్రాక్టర్ మార్యం చంద్రయ్య గౌడ్ అండగా నిలిచారు. పరిశీలన అనేది కళాకారుడి ముఖ్య లక్షణం. బాలుడైన రాజయ్య ఆ వూరిలోని కమ్మరి, కుమ్మరి, వడ్రంగి, కంసాలి, నేత వృత్తుల వారిని శ్రద్ధగా గమనిస్తుండేవారు. వీధి భాగవతాలు, పటం ద్వారా చెప్పే కథలు, హరి కథలు, తోలుబొమ్మలాటలు చూస్తున్న రాజయ్య స్టేజి డెకరేషన్, బ్యాగ్రౌండ్ కర్టియిన్స్, ఆ కర్టియిన్స్ మీద నాటకానికి తగ్గట్టు వేసిన సీన్స్ (ప్రకృతి, రాజదర్బారు, ఇల్లు) వంటి వాటిని పరిశీలించేవారు. ఆ అనుభవంతో ఊళ్ళో జరిగే ఉత్సవ రథాలను, మొహర్రం, పీర్లకు అలంకరణ చేసేవారు. ఆ సమయంలో రాజయ్య వేస్తున్న చిత్రాలను చూసి, కుబేర్లు, నింబగిరి అనే స్కూలు టీచర్లు ఎంతో ప్రోత్సహించి గవర్నమెంటు డ్రాయింగ్ పరీక్షకు వారి ఫీజులు కట్టి వ్రాయించారు. 1943వ సంవత్సరంలో కుటుంబ సభ్యుల సహకారంతో హైదరాబాద్ లోని సెంట్రల్ స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ మరియు క్రాఫ్ట్ కళావిద్యాభ్యాసం ప్రారంభించారు. అప్పటి స్కూల్ ప్రిన్సిపాల్ ఖాన్ బహదూర్ సయ్యద్ మహమూద్ దయతో కాలేజి వెనకున్న షెడ్లో రాజయ్య నివసించడానికి అనుమతి లభించినది. 1943లో సన్ కపూర్ అనే ఉపాధ్యాయుడు చార్ కోల్ బాక్స్ లేనందుకు తరగతి నుండి పంపించేశాడు. కానీ అదే సంవత్సరం క్లాస్ సెకండ్ వచ్చిన రాజయ్యను శభాష్ అంటూ మెచ్చుకొని అతన్ని అన్ని తరగతులలోకి తీసుకొనివెళ్ళి సీనియర్, జూనియర్స్కి పరిచయం చేసినాడు. పట్టుదలతో, సృజనతో ఇంటర్మీడియట్ సర్టిఫికెట్ ఇన్ ఆర్డ్ను పొందిన రాజయ్యకు సంగారెడ్డిలో డ్రాయింగ్ టీచర్ గా ఉద్యోగం దొరికింది. కానీ అంతటితో సంతృప్తి చెందక తిరిగి ఆర్ట్స్ కాలేజీలో 3 సంవత్సరాల డిప్లొమా కోర్సులో చేరి 1957వ సంవత్సరంలో సంవిధానం, చిత్రలేఖనం ప్రత్యేక పాఠ్యాంశాలు నేర్చుకున్నారు.<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |241| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> ed38t28nvx5ea9s41r489sappby1l63 104 211544 554310 551571 2026-04-24T08:23:15Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> చిత్రకళా విద్యార్ధిగా రాజయ్య చాలా చురుకుగా ఉండేవారు. మొదటి రెండు సంవత్సరాలు రెండవ వానిగా వచ్చినా, చివరి సంవత్సరంలో కళాశాల ప్రథముడుగా వచ్చారు. ఆయన అధ్యాపకులలో ముఖ్యులు జలాలుద్దీన్. ఆయన బొంబాయి జె.జె. స్కూల్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్ విద్యార్థి. అజంతా గుహ చిత్రాలకు (ప్రతికృతులను) రెప్లికాలను చేయడంలో ప్రసిద్ధులు. 1945వ సంవత్సరంలో రాజయ్యకు ఉపకార వేతనం వచ్చేలా సహకరించిన వారిలో ముఖ్యులు. నెలకు 5 రూపాయల ఉపకార వేతనంతోబాటూ సైన్ బోర్డులు వేస్తూ చదువుకున్నారు. రాజయ్య చిత్రకళ లాగానే దేశాన్ని, తన ప్రాంతాన్నీ ఎంతో ప్రేమించారు. సంగారెడ్డిలో మహంకాళి నారాయణగారు స్వాతంత్రోద్యమ కాలంలో ప్రత్యేక దళాన్ని ఏర్పాటు చేసారు. ఈ దళ కార్యకలాపాల్లో రాజయ్య కూడా పాల్గొన్నారు. ఆర్య సమాజ్ ఆధ్వర్యంలో పోలీసులపై జరిగిన దాడిలో రాజయ్య పాల్గొని నేను సైతం అంటూ తనవంతు దేశభక్తిని చాటుకున్నారు. డిప్లొమా చేతికొచ్చిన తర్వాత ఆయన తన స్వగ్రామమైన సిద్ధిపేటలో డ్రాయింగ్ టీచర్ గా నియమితులైనారు. అప్పట్లో నెలకు 60 రూపాయల జీతం ఉండేది. 30 సంవత్సరాలపాటు అక్కడే పనిచేసి రిటైర్ అయ్యారు. 1964లో సిద్ధిపేటలో లలిత కళాసమితిని స్థాపించి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులుగా సేవలందించారు. ఆధునిక చిత్రకళలో సొంత గొంతు వినిపిస్తున్న రాజయ్య గారు వేసిన "బోనాలు" చిత్రాన్ని ఎ.ఎస్. రామన్ వ్రాసిన యువ చిత్రకారులు అంటూ వారిమీద రాసిన వ్యాసాన్ని "లండన్ స్టూడియో మ్యాగజైన్" పత్రిక ప్రచురించింది. రాజయ్య వేసిన చిత్రాలు 1950-1960లలో "ద ఇలస్ట్రేటెడ్ వీక్లీ, ధర్మ యుగ్" వంటి పత్రికలలో ముఖ చిత్రాలుగా వచ్చి ప్రజాదరణని పొందాయి. 1953లో "గృహ ప్రశంస” అనే చిత్రానికి హైదరాబాదు అర్మ సొసైటీ వారిచే "ఉదాత్త ప్రశంస " లభించింది. 1954వ సంవత్సరంలో వారి చిత్రం “మూలకారిణి" కి మైసూరు అఖిల భారత చిత్రకళా ప్రదర్శనలో తృతీయ బహుమతి లభించింది. దీనిని ఒక అమెరికన్ కొనుగోలు చేయగా, “కోలాటము” అన్న చిత్రాన్ని రష్యన్ ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేసింది. అలా 1954 నుంచే రాజయ్య గారికి దేశ వ్యాప్తంగా మంచి గుర్తింపు వచ్చింది. బొంబాయి, కలకత్తా, పాట్నా, గుంటూరు, ఢిల్లీ, అమృత్ సర్, గ్వాలియర్, త్రివేండ్రం లాంటి ముఖ్యమైన పట్టణాలలో ఆయన చిత్రాలు ప్రదర్శింపబడ్డాయి. 1956వ సంవత్సరంలో 'ఇలస్ట్రేటెడ్' వీక్లీలో ముఖ చిత్రంగా వచ్చిన "దుర్గ" త్రివర్ణ చిత్రాన్ని, మహరాజ్ హిందూర్ హోల్కర్ 500 రూ॥ ఇచ్చి కొనుగోలు చేసారు. రాజయ్య తొలి చిత్రాలు ప్రాచ్య విధానంలో అనగా 'వాష్' పద్ధతిలో చిత్రించబడ్డాయి. తరువాత "నకాషీ" చిత్రకారుల అద్భుతమైన టెక్నిక్ను 'టెంపరా' రంగుల వాడకం మొదలుపెట్టాడు.ఇరవైఏళ్ళపాటు అంటే... 1950 నుంచి 1970 వరకు కాగితం మీద, అట్టలమీద, ప్లైవుడ్ మీద, గుడ్డల మీద కూడా టెంపరా చిత్రాలను చిత్రించాడు. తెలుగు బొమ్మల బ్రహ్మగా ఎ.ఎస్. రామన్ తొ పాటు కీర్తించబడిన రాజయ్య తన చిత్రాలకు, అజంతా, లేపాక్షి చిత్రాలే ప్రేరణ అనేవారు. ఆయన శైలి కళా శైలిగా పేర్కొనవచ్చు. చిన్నప్పటినుండే గ్రామంలోని అన్ని కులాల జీవనశైలి పరిచయం ఉన్నందున... ఆయన చిత్రాల్లో సమిష్టి జీవనశైలి, పనిపాటలు, పండుగలు, పబ్బాలు కనిపిస్తాయి. అదృష్టవశాత్తూ పత్రికలు మొదలైన ప్రచార సాధనాల నుంచీ, కళావర్గాల నుంచీ మంచి ఆదరణ లభించింది. రాజయ్యది అబ్ స్ట్రాక్ట్ (Abstract) సాంప్రదాయం ప్రతీకాత్మకం కలగలిసి రాజయ్య గారికే వ్యక్తిగతమైన ఓ ప్రత్యేక శైలిగా రూపొందింది. అతని చిత్రాలలో నిజాయితీ కనిపిస్తుంది. అతను నమ్మిన, గౌరవించే అంశాలనే చిత్రించే వారు. తనకు సహజంగా అబ్బిన 'కళా' భాషలో తనను తాను సాంప్రదాయంగా ఆవిష్కరించుకొన్నారు. ఎడుకొండల వెంకన్న, శివుడు, ఇతివృత్తాలను ఎంతో పవిత్రంగా వాస్తవిక, ప్రతీకాత్మక దృష్టిని మేళవించి చిత్రించారు. 1993వ సంవత్సరంలో జె.ఎన్.టి.యు. యూనివర్శిటి, హైదరాబాదు వారిచే గౌరవ డాక్టరేటు, కళా ప్రవీణ బిరుదు పొందారు. తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం విశిష్ట<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |242| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> k7adtlzr38ugsc6ojwjt914yjc25lfc 104 211545 554311 551572 2026-04-24T08:26:12Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> పురస్కారంతో ఆయనను సన్మానించింది 1998 నుంచీ శ్రీ వెంకటేశ్వరా కాలేజ్ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ అడ్వయిజరీ సభ్యులుగా వ్యవహరించిన రాజయ్య గారికి బిరుదులు, పురస్కారాలు లెక్కకు మించి వున్నాయి. ప్రపంచంలోని అన్ని ముఖ్య దేశాలను పర్యటించిన రాజయ్యగారు నిరాడంబరుడు, స్నేహశీలి. ఆయన “కుంచె పదాలు" అనే వచన సంకలనంలో కవితలు విశేష ఆదరణకు నోచుకున్నాయి. <poem> {{left margin|5em}} " అంటే అనురాగం 'మ' అంటే మమకారం అనురాగం + మమకారం = అమ్మ అమ్మకమ్మదనం చెప్పలేదు బ్రహ్మ అందుకే కనిపెంచే తల్లిదండ్రులు కనిపించే దేవతలు” అన్న కాపు రాజయ్య గారి చిత్రాలు అజరామరాలు.</poem><noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |243| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> nsimk8k6ueko67uads0ona59s7bxe6v 104 211546 554314 551573 2026-04-24T08:32:27Z A.Murali 3019 554314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude> {{center|{{p|fs150}}'''69. కాటం లక్ష్మీనారాయణ '''</P>}} {{right|- ఆచార్య వెలుదండ నిత్యానందరావు}} శ్రీ కాటం లక్ష్మీనారాయణ గారు కాలంచేసి అప్పుడే ఏడేళ్లు గడిచిపోయాయి. గుండ్రటి ముఖం, ఎత్తైన మనిషి, ఖద్దరు తప్ప మరొకటి ఏనాడు దాల్చని నియమవ్రతుడు. ఇందిరాగాంధీతో సహా ఎంతటివారినైనా సరే ఢీకొట్టగల సాహసి. మంత్రులు, అధికారులు అందరూ సన్నిహితులే. అయినా ఏనాడు పదవుల కోసం, ప్రాపకాల కోసం వాడుకోని నిస్వార్థ శీలి. ఎన్నేళ్లు జీవించారు అని కాదు.. ఎన్ని మంచిపనులు చేశారన్నదే జీవితానికి ప్రాతిపదిక. అయితే 86 ఏళ్ల నిండు జీవితాన్ని కాటం లక్ష్మీనారాయణ అనుభవించారు. 86కు మించిన మైలురాళ్ల నధిగమించిన మంచిపనులు సమాజోపయోగకరమైన, స్ఫూర్తిమంతమైన పనులు చేశారని చెప్పవచ్చు. జీవిత సార్ధక్యానికి ఇంతకంటే కావలసింది ఏముంది..? స్వాతంత్ర్యోద్యమ కాలంలో సాహసేపోతంగా ఉద్యమాలు నిర్వహించారు. జైలుకు వెళ్లారు. స్వాతంత్య్ర నంతరం ఏ చిన్నపాటి పదవుల కోసమైనా పాకులాడకుండా ఎన్నెన్నో పెద్దపెద్ద సభలు నిర్వహించి స్ఫూర్తిని నిలిపారు. స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రను భావితరాలకు అందించాలని ఆరాటపడ్డారు. సంపుటాల రూపంలో ముద్రింపజేశారు. స్వాతంత్ర్యోద్యమ వీరులు చివరి దశలో కష్టపడకుండా పింఛను సౌకర్యాన్ని కల్పించడంలో చురుకైన పాత్ర పోషించారు. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే తాము చేపట్టిన ఏ పనినైనా అంతుచూసే దాకా వదిలిపెట్టని దృఢవ్రతులు కాటం లక్ష్మీనారాయణ. కాటం లక్ష్మీనారాయణ - ఆచార్య వెలుదండ నిత్యానందరావు 1924 సెప్టెంబర్ 19న రంగారెడ్డి జిల్లా శంషాబాద్లో లక్ష్మయ్య, సత్తెమ్మ దంపతులకు జన్మించిన లక్ష్మీనారాయణకు అనువంశికమైన యాదవుల ధైర్య సాహసాలు, నిర్భయశీలం అలవడ్డాయి. కాటమరాజును వంశ మూలకర్తగా భావించే వారిలో ఆ నిర్భయశీలం ఉండటంలో ఆశ్చర్యపోవలసినది ఏమీలేదు. తాతగారు కాటం నారాయణ స్థానిక జమిం దారుల అకృత్యాలను, సామాజిక దురాచారాన్ని ఎదిరించి.. బహుజనులను ఐక్యపరిచి సహాయ నిరాకరణ చేయించిన ధీరుడు. తాతగారి పేరు పెట్టుకున్నందుకు కాబోలు ఈ మనవడికి కూడా తాతగారి లక్షణాలన్నీ అక్షరాలా అబ్బాయి. 1942 అక్టోబర్ 12న బూర్గుల రామకృష్ణారావు హైదరాబాద్ చాదర్ ఘాట్ విక్టరీ ప్లే గ్రౌండ్లో సత్యాగ్రహం చేయడానికి సమాయత్తమయ్యారు. బూర్గుల వారు 'మహాజనులారా...' అని కంఠమెత్తగానే పోలీసులు లాఠీ ఝుళిపించారు. సభలోని వారంతా భయంతో చెల్లాచెదురయ్యారు. 19 ఏళ్ల కాటం లక్ష్మీనారాయణ స్థిరంగా నిలబడి నినాదాలు చేశారు. బూర్గుల వారితో పాటే లక్ష్మీనారాయణను అరెస్టు చేశారు. ఆనాటి నుంచి లక్ష్మీనారాయణ బూర్గుల రామకృష్ణారావును గురువుగా భావించారు. ఈ గురుశిష్యుల అనుబంధం చివరిదాకా కొనసాగింది. ప్రభుత్వ నిషేధాజ్ఞలను ఉల్లంఘించినందుకు గాను లక్ష్మీనారాయణకు ఏడేళ్ల జైలుశిక్ష వేసి చంచలగూడ జైలుకు పంపించారు. ఆ జైల్లో స్థానిక నాయకులెందరో తెలంగాణ 244 తేజోమూర్తులు ఉండడ<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |244| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> 4jke2ep869rkqjzgfodzmc1tv8uyye0 554320 554314 2026-04-24T10:16:57Z A.Murali 3019 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="A.Murali" /></noinclude> {{center|{{p|fs150}}'''69. కాటం లక్ష్మీనారాయణ '''</P>}} {{right|- ఆచార్య వెలుదండ నిత్యానందరావు}} శ్రీ కాటం లక్ష్మీనారాయణ గారు కాలంచేసి అప్పుడే ఏడేళ్లు గడిచిపోయాయి. గుండ్రటి ముఖం, ఎత్తైన మనిషి, ఖద్దరు తప్ప మరొకటి ఏనాడు దాల్చని నియమవ్రతుడు. ఇందిరాగాంధీతో సహా ఎంతటివారినైనా సరే ఢీకొట్టగల సాహసి. మంత్రులు, అధికారులు అందరూ సన్నిహితులే. అయినా ఏనాడు పదవుల కోసం, ప్రాపకాల కోసం వాడుకోని నిస్వార్థ శీలి. ఎన్నేళ్లు జీవించారు అని కాదు.. ఎన్ని మంచిపనులు చేశారన్నదే జీవితానికి ప్రాతిపదిక. అయితే 86 ఏళ్ల నిండు జీవితాన్ని కాటం లక్ష్మీనారాయణ అనుభవించారు. 86కు మించిన మైలురాళ్ల నధిగమించిన మంచిపనులు సమాజోపయోగకరమైన, స్ఫూర్తిమంతమైన పనులు చేశారని చెప్పవచ్చు. జీవిత సార్ధక్యానికి ఇంతకంటే కావలసింది ఏముంది..? స్వాతంత్య్రొద్యమ కాలంలో సాహసేపోతంగా ఉద్యమాలు నిర్వహించారు. జైలుకు వెళ్లారు. స్వాతంత్య్రనంతరం ఏ చిన్నపాటి పదవుల కోసమైనా పాకులాడకుండా ఎన్నెన్నో పెద్దపెద్ద సభలు నిర్వహించి స్ఫూర్తిని నిలిపారు. స్వాతంత్య్రొద్యమ చరిత్రను భావితరాలకు అందించాలని ఆరాటపడ్డారు. సంపుటాల రూపంలో ముద్రింపజేశారు. స్వాతంత్య్రొద్యమ వీరులు చివరి దశలో కష్టపడకుండా పింఛను సౌకర్యాన్ని కల్పించడంలో చురుకైన పాత్ర పోషించారు. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే తాము చేపట్టిన ఏ పనినైనా అంతుచూసే దాకా వదిలిపెట్టని దృఢవ్రతులు కాటం లక్ష్మీనారాయణ. 1924 సెప్టెంబర్ 19న రంగారెడ్డి జిల్లా శంషాబాద్లో లక్ష్మయ్య, సత్తెమ్మ దంపతులకు జన్మించిన లక్ష్మీనారాయణకు అనువంశికమైన యాదవుల ధైర్య సాహసాలు, నిర్భయశీలం అలవడ్డాయి. కాటమరాజును వంశ మూలకర్తగా భావించే వారిలో ఆ నిర్భయశీలం ఉండటంలో ఆశ్చర్యపోవలసినది ఏమీలేదు. తాతగారు కాటం నారాయణ స్థానిక జమిందారుల అకృత్యాలను, సామాజిక దురాచారాన్ని ఎదిరించి.. బహుజనులను ఐక్యపరిచి సహాయ నిరాకరణ చేయించిన ధీరుడు. తాతగారి పేరు పెట్టుకున్నందుకు కాబోలు ఈ మనవడికి కూడా తాతగారి లక్షణాలన్నీ అక్షరాలా అబ్బాయి. 1942 అక్టోబర్ 12న బూర్గుల రామకృష్ణారావు హైదరాబాద్ చాదర్ ఘాట్ విక్టరీ ప్లే గ్రౌండ్లో సత్యాగ్రహం చేయడానికి సమాయత్తమయ్యారు. బూర్గుల వారు 'మహాజనులారా...' అని కంఠమెత్తగానే పోలీసులు లాఠీ ఝుళిపించారు. సభలోని వారంతా భయంతో చెల్లాచెదురయ్యారు. 19 ఏళ్ల కాటం లక్ష్మీనారాయణ స్థిరంగా నిలబడి నినాదాలు చేశారు. బూర్గుల వారితో పాటే లక్ష్మీనారాయణను అరెస్టు చేశారు. ఆనాటి నుంచి లక్ష్మీనారాయణ బూర్గుల రామకృష్ణారావును గురువుగా భావించారు. ఈ గురుశిష్యుల అనుబంధం చివరిదాకా కొనసాగింది. ప్రభుత్వ నిషేధాజ్ఞలను ఉల్లంఘించి నందుకు గాను లక్ష్మీనారాయణకు ఏడేళ్ల జైలుశిక్ష వేసి చంచలగూడ జైలుకు పంపించారు. ఆ జైల్లో స్థానిక నాయకులెందరో<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |244| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> fx1em180rziz4r75rfqu99uiz0o4klw 104 211547 554321 551574 2026-04-24T10:32:34Z A.Murali 3019 554321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude> ఉన్నారు. వారి అనుభవాల సారాన్ని లక్ష్మీనారాయణ గ్రహించారు. తమను తాను మలుచుకున్నారు. ప్రతికూలమైన పరిస్థితుల్లో సైతం బెంబేలు పడిపోయి.. నీరుగారిపోకుండా వాటిని తమకు అనుకూలంగా మలుచుకోగలిగే స్థిరచిత్తం, సంయమన శీలం లక్ష్మీనారాయణకు ఆ జైలు జీవితం నేర్పింది. జైలు నుంచి తిరిగి వచ్చాక 'లా' పూర్తిచేసి బూర్గుల వారివద్దనే జూనియర్ లాయర్ చేరారు. బూర్గుల వారి కార్యక్రమాలన్నింటిలోనూ చేదోడువాదోడుగా లక్ష్మీనారాయణ నిలిచారు. ఆంధ్ర మహాసభ కార్యకలాపాల్లో క్రియాశీలక పాత్ర వహించారు. రాజకీయ ఉద్యమాలో కాక దళిత జనోద్ధరణం, ఖాదీ ప్రచారం, హిందీ వ్యాప్తి లాంటి సమకాలీనమైన సంస్కరణ కార్యకలాపాలకు స్పందించారు. నిజాం ప్రభుత్వ అజ్జను ఉల్లంఘించి హిందీ పాఠశాలను స్థాపించారు. పోలీసులు దాన్ని చట్టవిరుద్ధమైనదిగా ప్రకటించారు. లక్ష్మీనారాయణ తదనంతర కాలంలో హిందీ ప్రతిష్టాన్ సంస్థకు మేనేజింగ్ ట్రస్టీగా వ్యవహరించడానికి హిందీ మాతృ భాష గానీ, దక్షిణ భారత హిందీ రచయితల సమ్మేళనాలు బెంగుళూరు, చెన్నై, త్రివేండ్రం, గోవా లాంటి నగరాల్లో మనంగా నిర్వహించడానికి బీజాలు పడింది ఇక్కడే. ప్రముఖ గాంధేయ వాది స్వర్గీయ రామకృష్ణదూత్ 1946లో ఆజన్మాంతం ఖద్దరునే ధరిస్తామని 120 మంది యువకుల చేత చేయించిన ప్రతిజ్ఞలో లక్ష్మీనారాయణ గారున్నారు. ఆనాటి నుంచి ఖద్దరు ధరించారు. ఆచార్య ఎన్.జి.రంగా ప్రేరణతో 1945లో లక్ష్మీనారాయణ హైదరాబాద్ యువజన కాంగ్రెస్ను స్థాపించి భాయి రామ్మూర్తి నాయుడిని అధ్యక్షునిగా చేసి తాను ప్రధాన కార్యదర్శిగా వ్యవహరించారు. దీన్ని బ్రిటిష్, ఆంధ్ర పత్రికలు ప్రముఖంగా ప్రచురించాయి. ఉర్దు పత్రికలు మాత్రం యువకుల్ని చదువుకోనీయకుండా రాజకీయాల్లోకి దించుతున్నారంటూ ఆడిపోసుకుంటే.. ఆంధ్ర పత్రికలు, తెలుగు పత్రికలు ఘనంగా ప్రశంసించాయి. బూర్గుల లాంటి పెద్దలు వెలిగిస్తున్న చైతన్య జ్యోతి మసకబారిపోకుండా, వారు సత్యాగ్రహాలు నిర్వహించి జైలుకు పోయినప్పుడు స్తబ్ద్బత ఏర్పడకుండా కాటం లక్ష్మీనారాయణ యువజన కాంగ్రెస్ కృషిచేసింది. భారతదేశానికి స్వాతంత్య్రం వచ్చింది. నిజాం రాజ్యానికి మాత్రం విముక్తి లభించలేదు. బూర్గుల వారు, కాటం వారు ప్రపంచ నాయకుల దృష్టికి దీనిని తీసుకువచ్చి వారి సహకారాన్ని, సానుభూతిని పొందాలనుకున్నారు. 1947 ఆగస్టు 15 ఇరువురు మద్రాసు (చెన్నై) రష్యా, అమెరికా, ఫ్రాన్స్, ఇంగ్లండ్ నేతల నుంచి నైతిక సహకారాన్ని అభ్యర్ధిస్తూ టెలిగ్రాములు ఇచ్చారు. ఇది తెలుసుకున్న నిజాం ప్రభుత్వం హైదరాబాద్ లో కాలుపెట్టిన మరుక్షణం గురుశిమ్మలిద్దరిని అరెస్టు చేసింది. జైల్లో ఉన్నప్పుడు బూర్గుల కె.వి. రంగారెడ్డి, కాశీనాథుని వైద్య లాంటి నాయకులతో ఏదోరకంగా రాజీపడాలని నిజాం ప్రభుత్వం ఓ ఎత్తుగడ వేసింది. 22 వేలమంది చావుబతుకు లకు తెగించి జైళ్లలో ఉంటే రాజీ ప్రతిపాదనలా..? ఇది ఉ ద్యమ స్ఫూర్తికే కళంకం అని యువ ప్రతినిధి అయిన కాటం లక్ష్మీనారాయణ లేఖలు రాయడంతో ఆ ప్రతిపాదనకు గండి. పడింది. కాటం లక్ష్మీనారాయణ జైల్లో ఉన్నంతకాలం వారి కుటుంబ పోషణ కోసం కె.వి.రంగారెడ్డి నెలకు 15 రూపా యలు ఇచ్చేవారట. కె.వి.రంగారెడ్డి గారికి లక్ష్మీనారాయణ అంటే అంత అభిమానం. కాస్త వయసులో పెద్దవారైన మర్రి చెన్నారెడ్డి గారితోనూ లక్ష్మీనారాయణకు అంతే సాన్నిహిత్యం ఉండేది. మర్రిచెన్నారెడ్డి, లక్ష్మీనారాయణ ఒకే సైకిల్ ఎక్కి హైదరాబాద్లో చక్కర్లు కొట్టేవారట. 1947 మే నెల 11న పెళ్లి చేసుకున్న లక్ష్మీనారాయణ నాలుగు నెలలకే మళ్లీ అరెస్టయ్యారు. ఇలాగ పోలీసుల యాక్షన్ జరిగేదాకా అంటే 1948 సెప్టెంబర్ దాకా జైలుకు వెళ్లడం తిరిగి రావడం, మళ్లీ జైలుకు వెళ్లడం మళ్లీ తెరిగి రావడం అన్నది లక్ష్మీనారాయణ జీవితంలో చాలా మామూలు విషయమైపోయింది. ఆంధ్రప్రదేశ్ అవతరణాంతరం మంత్రి పదవుల కోసం పాకులాడకుండా ఆర్థిక, సాంఘిక, వైజ్ఞానిక రంగాల్లో రాష్ట్ర పునర్ నిర్మాణం కోసం 1948 డిసెంబర్లో 'జనతా' పేరుతో ఉర్దూలో వారపత్రికను ప్రారంభించారు. 1944లో మందుముల రామచంద్రారావు స్థాపించిన 'రయ్యత్' పత్రికలో పనిచేసిన అనుభవం లక్ష్మీనారాయణకు ఈ సందర్భంలో ఉపకరించింది. రజాకారుల చేతిలో హతుడైన పోయ 1952లో రాష్ట్ర కర్షక సంఘం స్థాపించారు. ఎస్. బి. చౌహాన్ లాంటి మేటి నాయకులు ఈ సంఘం కార్యవర్గ సభ్యులుగా ఉండేవారు. న తెలంగాణ (245) తేజోమూర్తులు<noinclude><references/> {{rh|తెలంగాణ |245| తేజోమూర్తులు}}</noinclude> 1b7b2k3naexqd00j6sl8uq8vsmtmdb3 104 212363 554188 2026-04-23T12:21:18Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs125}}పాట</p>}} {{left margin|5em}}<poem>పురములోన నల్వురుదేవతల్ తరలివచ్చిరి ధ్వజమునిల్పిరి ॥కల॥</poem> </div> {{right|(ఊరకున్నది)}} సిద్దా - ఇందులో మాత్రమేమేమున్నది. {{Center|{{Center|{{p|fs125}}పాట</p>}}}} {{p|fs125}}ధ్వజదుకూలము వ్యాప్తమైనది. విజయాక్షర వితతిదోచెనౌ ॥కల॥</p> సిద్ధా — బేష్ ఇఁక నేమి. కృషభము పారిపోయినను విజయము చేఁజిక్కినదే దీనికేల దుఃఖించెనపు చక్కనిచుక్కా! యశో - ఇంతీయకాదు వినుండుచెప్పెద జీవితేశ్వరా. సిద్ధా - ఏమిటివినునది. ముద్దరాలవుగదా. అది యింతకంటె జయప్రదంబుగానుండునని చెప్పంబోయెదవా. యశో — అట్లుకాదు హృదయేశ్వరా, నేను వచింపలేను. వచింపలేను. నోరురాదు. {{Center|{{p|fs125}}పాట. కనడా</p>}} {{left margin|5em}}<poem>నుడువ, లేను, నోరు - రాదూ ::కడపటి, పాడుస్వప్నమూ - తడబడునాల్క దైవమా దైవమా॥ నాధా! యేమి చెప్పను అయ్యో, అయ్యో (వెళ్ళుచునుండి) కాలముచేరువకువచ్చినది. కాలముచేరువకవచ్చినది అనుమాటలు వింటిని. ప్రాణనాధా! యేమిచేయుదు. అంతటనేలేచి నీప్రక్కంజూచితి ప్రియవల్లభా అదేమో నీవుగానరావైతివి నీనిలువుటంగియు, నీతలక్రీంది దిండునుమాత్రముగానవచ్చినవి. వినునాయకా.</poem> </div> {{Center|{{p|fs125}}పాట. ముఖారి</p>}} మునుపు నీవు నాకిచ్చిన, మనశోభా కలితమాల ::పెనుబాముగా నాకుదోచె, దైవమా దైవమా॥ ముదువైనట్టి నాచేతుల, మురుగులు జారిపోయెను ::పరుపుగూలె పరదాగూలె, దైవమా దైవమా॥ ::అంతట మునుపటి యాజోతురం కెవినవచ్చినది కాలము చేరువకవచ్చెనను ఆకాశవాక్యము తిరుగావినవచ్చినది. ::ఇంతకీడుకల నేనుగాంచి యెట్లు తాళుదు. మననయికువురిలో నేమియపాయము మూడుమోగదా. అయ్యయ్యో. ఏమిగతి?<noinclude><references/></noinclude> nz4b1cbtepnd03xakcyx2t9ehu1bcuh 554189 554188 2026-04-23T12:23:22Z Brjswiki 6801 554189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs125}}పాట</p>}} {{left margin|5em}}<poem>పురములోన నల్వురుదేవతల్ తరలివచ్చిరి ధ్వజమునిల్పిరి ॥కల॥</poem> </div> {{right|(ఊరకున్నది)}} సిద్దా - ఇందులో మాత్రమేమేమున్నది. {{Center|{{Center|{{p|fs125}}పాట</p>}}}} {{left margin|5em}}<poem>ధ్వజదుకూలము వ్యాప్తమైనది. విజయాక్షర వితతిదోచెనౌ ॥కల॥</poem> </div> సిద్ధా — బేష్ ఇఁక నేమి. కృషభము పారిపోయినను విజయము చేఁజిక్కినదే దీనికేల దుఃఖించెనపు చక్కనిచుక్కా! యశో - ఇంతీయకాదు వినుండుచెప్పెద జీవితేశ్వరా. సిద్ధా - ఏమిటివినునది. ముద్దరాలవుగదా. అది యింతకంటె జయప్రదంబుగానుండునని చెప్పంబోయెదవా. యశో — అట్లుకాదు హృదయేశ్వరా, నేను వచింపలేను. వచింపలేను. నోరురాదు. {{Center|{{p|fs125}}పాట. కనడా</p>}} {{left margin|5em}}<poem>నుడువ, లేను, నోరు - రాదూ ::కడపటి, పాడుస్వప్నమూ - తడబడునాల్క దైవమా దైవమా॥ నాధా! యేమి చెప్పను అయ్యో, అయ్యో (వెళ్ళుచునుండి) కాలముచేరువకువచ్చినది. కాలముచేరువకవచ్చినది అనుమాటలు వింటిని. ప్రాణనాధా! యేమిచేయుదు. అంతటనేలేచి నీప్రక్కంజూచితి ప్రియవల్లభా అదేమో నీవుగానరావైతివి నీనిలువుటంగియు, నీతలక్రీంది దిండునుమాత్రముగానవచ్చినవి. వినునాయకా.</poem> </div> {{Center|{{p|fs125}}పాట. ముఖారి</p>}} మునుపు నీవు నాకిచ్చిన, మనశోభా కలితమాల ::పెనుబాముగా నాకుదోచె, దైవమా దైవమా॥ ముదువైనట్టి నాచేతుల, మురుగులు జారిపోయెను ::పరుపుగూలె పరదాగూలె, దైవమా దైవమా॥ ::అంతట మునుపటి యాజోతురం కెవినవచ్చినది కాలము చేరువకవచ్చెనను ఆకాశవాక్యము తిరుగావినవచ్చినది. ::ఇంతకీడుకల నేనుగాంచి యెట్లు తాళుదు. మననయికువురిలో నేమియపాయము మూడుమోగదా. అయ్యయ్యో. ఏమిగతి?<noinclude><references/></noinclude> mqiwb0rizqxk4e42p74qj999jem9axo 554190 554189 2026-04-23T12:24:21Z Brjswiki 6801 554190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs125}}పాట</p>}} {{left margin|5em}}<poem>పురములోన నల్వురుదేవతల్ తరలివచ్చిరి ధ్వజమునిల్పిరి ॥కల॥</poem> </div> {{right|(ఊరకున్నది)}} సిద్దా - ఇందులో మాత్రమేమేమున్నది. {{Center|{{Center|{{p|fs125}}పాట</p>}}}} {{left margin|5em}}<poem>ధ్వజదుకూలము వ్యాప్తమైనది. విజయాక్షర వితతిదోచెనౌ ॥కల॥</poem> </div> సిద్ధా — బేష్ ఇఁక నేమి. వృషభము పారిపోయినను విజయము చేఁజిక్కినదే దీనికేల దుఃఖించెనపు చక్కనిచుక్కా! యశో - ఇంతీయకాదు వినుండుచెప్పెద జీవితేశ్వరా. సిద్ధా - ఏమిటివినునది. ముద్దరాలవుగదా. అది యింతకంటె జయప్రదంబుగానుండునని చెప్పంబోయెదవా. యశో — అట్లుకాదు హృదయేశ్వరా, నేను వచింపలేను. వచింపలేను. నోరురాదు. {{Center|{{p|fs125}}పాట. కనడా</p>}} {{left margin|5em}}<poem>నుడువ, లేను, నోరు - రాదూ ::కడపటి, పాడుస్వప్నమూ - తడబడునాల్క దైవమా దైవమా॥ నాధా! యేమి చెప్పను అయ్యో, అయ్యో (వెళ్ళుచునుండి) కాలముచేరువకువచ్చినది. కాలముచేరువకవచ్చినది అనుమాటలు వింటిని. ప్రాణనాధా! యేమిచేయుదు. అంతటనేలేచి నీప్రక్కంజూచితి ప్రియవల్లభా అదేమో నీవుగానరావైతివి నీనిలువుటంగియు, నీతలక్రీంది దిండునుమాత్రముగానవచ్చినవి. వినునాయకా.</poem> </div> {{Center|{{p|fs125}}పాట. ముఖారి</p>}} మునుపు నీవు నాకిచ్చిన, మనశోభా కలితమాల ::పెనుబాముగా నాకుదోచె, దైవమా దైవమా॥ ముదువైనట్టి నాచేతుల, మురుగులు జారిపోయెను ::పరుపుగూలె పరదాగూలె, దైవమా దైవమా॥ ::అంతట మునుపటి యాజోతురం కెవినవచ్చినది కాలము చేరువకవచ్చెనను ఆకాశవాక్యము తిరుగావినవచ్చినది. ::ఇంతకీడుకల నేనుగాంచి యెట్లు తాళుదు. మననయికువురిలో నేమియపాయము మూడుమోగదా. అయ్యయ్యో. ఏమిగతి?<noinclude><references/></noinclude> g4yhmd57ih0bvp2ak31kzhh8boh5507 554191 554190 2026-04-23T12:25:19Z Brjswiki 6801 554191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|{{p|fs125}}పాట</p>}} {{left margin|5em}}<poem>పురములోన నల్వురుదేవతల్ తరలివచ్చిరి ధ్వజమునిల్పిరి ॥కల॥</poem> </div> {{right|(ఊరకున్నది)}} సిద్దా - ఇందులో మాత్రమేమేమున్నది. {{Center|{{Center|{{p|fs125}}పాట</p>}}}} {{left margin|5em}}<poem>ధ్వజదుకూలము వ్యాప్తమైనది. విజయాక్షర వితతిదోచెనౌ ॥కల॥</poem> </div> సిద్ధా — బేష్ ఇఁక నేమి. వృషభము పారిపోయినను విజయము చేఁజిక్కినదే దీనికేల దుఃఖించెనపు చక్కనిచుక్కా! యశో - ఇంతీయకాదు వినుండుచెప్పెద జీవితేశ్వరా. సిద్ధా - ఏమిటివినునది. ముద్దరాలవుగదా. అది యింతకంటె జయప్రదంబుగానుండునని చెప్పంబోయెదవా. యశో — అట్లుకాదు హృదయేశ్వరా, నేను వచింపలేను. వచింపలేను. నోరురాదు. {{Center|{{p|fs125}}పాట. కనడా</p>}} {{left margin|5em}}<poem>నుడువ, లేను, నోరు - రాదూ ::కడపటి, పాడుస్వప్నమూ - తడబడునాల్క దైవమా దైవమా॥ నాధా! యేమి చెప్పను అయ్యో, అయ్యో (వెళ్ళుచునుండి) కాలముచేరువకువచ్చినది. కాలముచేరువకవచ్చినది అనుమాటలు వింటిని. ప్రాణనాధా! యేమిచేయుదు. అంతటనేలేచి నీప్రక్కంజూచితి ప్రియవల్లభా అదేమో నీవుగానరావైతివి నీనిలువుటంగియు, నీతలక్రీంది దిండునుమాత్రముగానవచ్చినవి. వినునాయకా.</poem> </div> {{Center|{{p|fs125}}పాట. ముఖారి</p>}} మునుపు నీవు నాకిచ్చిన, మనశోభా కలితమాల ::పెనుబాముగా నాకుదోచె, దైవమా దైవమా॥ ముదువైనట్టి నాచేతుల, మురుగులు జారిపోయెను ::పరుపుగూలె పరదాగూలె, దైవమా దైవమా॥ అంతట మునుపటి యాజోతురం కెవినవచ్చినది కాలము చేరువకవచ్చెనను ఆకాశవాక్యము తిరుగావినవచ్చినది. ఇంతకీడుకల నేనుగాంచి యెట్లు తాళుదు. మననయికువురిలో నేమియపాయము మూడుమోగదా. అయ్యయ్యో. ఏమిగతి?<noinclude><references/></noinclude> g4vfvv2qo2f14l21q3aj29y8tzabew5 104 212364 554198 2026-04-23T12:58:57Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>సీ॥ ఎల్లరాజ్యంబులు నేలుటనాకేల నీరేడుదీవులు నీవకావె అన్న పానాది సౌఖ్యంబులేమిటికి నాజీవితంబెల్లను నీవకావె ఆలయారామ విహారంబులేలనా నిత్యవిమోదంబు నీవకావె స్నానపూజావ్రత దాసంబులేలవా యిహపర సౌఖ్యంబు లీవకావే॥ గీ॥ నమ్మినీచెట్టఁబట్టిన నాటనుండి పూర్వభవముల నెన్నింటి బొసఁగియున్న స్నేహబంధంబు రెండైన దేహములకు సంచితాద్వైతసుఖమబ్బె నాత్మనాకు॥ {{Center|{{p|fs125}}పాట. తోడి</p>}} చిన్న నాడేనీ - చెట్టబట్టితి, వన్నెవాసిగల వారిల్లుబట్టితి మిన్ననైయందరి - మించిజీవించితి॥ ॥చిన్న॥ ఎం॥ పాడుస్వప్నము - నేడుదాపరించే, వీఁడకమనకేమి కీడుచామూడునో॥ సిద్ధా — (యశోధర కన్నీరుదుడుచుచు) నాబంగారుబొమ్మా, నాముద్దులగుమ్మా నాయలరుగొమ్మా నీ వేళ యిట్లుచింతించెదవు. {{Center|{{p|fs125}}పాట. హనుమతోడి</p>}} ఎందుకే, దుఃఖము తొందరపడి మదిగుఁదించుటకె కాని॥ ॥ఎం॥ ఈకలలో కీడేమున్న దే – నీకొకచక్కని శిసువుగలఁగు గాని॥ ॥ఎం॥ ప్రాణేశ్వరీ నీయందు నాకుగల స్నేహము నిత్యమనినమ్ముము. అది భూతభవిష్యద్వర్తమానములయందు సర్వదా నాత్మనంటి యుఁడునదియే. నేను పరోపకార పారీణుఁడనై జనులదుఃఖములను సహింపజాలని దయామయుడనై నామాటలయందు జనులకభిరుచి కలుగఁజేయువాఁడనై జ్ఞానసంపాదనముచేయఁగలవాడనైతినేని, యెంకజ్ఞాన ధనమార్జించెదనో అంతవట్టు ఓకుమారజననీ నాకుంగలదానిలో నీకును భాగముగలదని నమ్ముము నాయంతరంగంబున నిన్నెన్నడును విడువను. ఒక వేళ శరీరంబులకు వియోగంబుగలుగుననుకో. {{left margin|5em}}<poem>సీ॥ పట్టణంబులనున్నఁ బల్లెలలోనున్న వెలఁదిరోనిన్నాత్మ విడువజుమ్ము సభలలోనున్న నాశ్రమములలోనున్న పడతిరోనిన్నాత్మఁబాయఁజుమ్ము పర్వతంబులనున్న, బాధోధిలోనున్న చేడెరోనిన్నాత్మ వీఁడజుమ్ము వాగులదరినున్న వనములలోనున్న సుదతిలోనిన్నాత్మ వదలఁజుమ్ము</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> mgqn96qp6zq3oblt033r6hy0r8zuk1s 554200 554198 2026-04-23T13:01:46Z Brjswiki 6801 554200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>సీ॥ ఎల్లరాజ్యంబులు నేలుటనాకేల నీరేడుదీవులు నీవకావె అన్న పానాది సౌఖ్యంబులేమిటికి నాజీవితంబెల్లను నీవకావె ఆలయారామ విహారంబులేలనా నిత్యవిమోదంబు నీవకావె స్నానపూజావ్రత దాసంబులేలవా యిహపర సౌఖ్యంబు లీవకావే॥</poem> </div> {{left margin|5em}}<poem>గీ॥ నమ్మినీచెట్టఁబట్టిన నాటనుండి పూర్వభవముల నెన్నింటి బొసఁగియున్న స్నేహబంధంబు రెండైన దేహములకు సంచితాద్వైతసుఖమబ్బె నాత్మనాకు॥</poem> </div> {{Center|{{p|fs125}}పాట. తోడి</p>}} {{left margin|5em}}<poem>చిన్న నాడేనీ - చెట్టబట్టితి, వన్నెవాసిగల వారిల్లుబట్టితి ::మిన్ననైయందరి - మించిజీవించితి॥ ॥చిన్న॥ ఎం॥ పాడుస్వప్నము - నేడుదాపరించే, వీఁడకమనకేమి కీడుచామూడునో॥</poem> </div> సిద్ధా — (యశోధర కన్నీరుదుడుచుచు) నాబంగారుబొమ్మా, నాముద్దులగుమ్మా నాయలరుగొమ్మా నీ వేళ యిట్లుచింతించెదవు. {{Center|{{p|fs125}}పాట. హనుమతోడి</p>}} ఎందుకే, దుఃఖము తొందరపడి మదిగుఁదించుటకె కాని॥ ॥ఎం॥ ఈకలలో కీడేమున్న దే – నీకొకచక్కని శిసువుగలఁగు గాని॥ ॥ఎం॥ ప్రాణేశ్వరీ నీయందు నాకుగల స్నేహము నిత్యమనినమ్ముము. అది భూతభవిష్యద్వర్తమానములయందు సర్వదా నాత్మనంటి యుఁడునదియే. నేను పరోపకార పారీణుఁడనై జనులదుఃఖములను సహింపజాలని దయామయుడనై నామాటలయందు జనులకభిరుచి కలుగఁజేయువాఁడనై జ్ఞానసంపాదనముచేయఁగలవాడనైతినేని, యెంకజ్ఞాన ధనమార్జించెదనో అంతవట్టు ఓకుమారజననీ నాకుంగలదానిలో నీకును భాగముగలదని నమ్ముము నాయంతరంగంబున నిన్నెన్నడును విడువను. ఒక వేళ శరీరంబులకు వియోగంబుగలుగుననుకో. {{left margin|5em}}<poem>సీ॥ పట్టణంబులనున్నఁ బల్లెలలోనున్న వెలఁదిరోనిన్నాత్మ విడువజుమ్ము సభలలోనున్న నాశ్రమములలోనున్న పడతిరోనిన్నాత్మఁబాయఁజుమ్ము పర్వతంబులనున్న, బాధోధిలోనున్న చేడెరోనిన్నాత్మ వీఁడజుమ్ము వాగులదరినున్న వనములలోనున్న సుదతిలోనిన్నాత్మ వదలఁజుమ్ము</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> 2ihp019vymy7vn2oi2638f1tppv8fvx 104 212365 554220 2026-04-23T13:54:40Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>గీ॥ నాదుముద్దులమూటవు నాసుధార సంపుటూటవు వావిలాసములపేట నాలకింపుము నామాట యతిననాదు డు చెక్కిలిని ముద్దుపెట్టుమీయొక్క సారి॥ యశో — (సిద్ధార్థుని ముద్దుపెట్టుకొని నిద్రించును). సిద్ధా—ఇడేకడసారిముద్దు (దుఃఖించుచు మెల్లగా తనచేతితో యశోధరను బాండుకొనిచ్చి తలగడచాటుబెట్టును). యశో - (కలవరింపులు) ప్రాణనాయకా, ఎందుబోయెదు (కొంచెమాగి) ఆయ్యో! అయ్యో! మంచము తిరుగుచున్నదే. కాంతిమతీ (కొంచెము ఆగి) ఎద్దు తప్పించుకొని పోయినదే కమలా (కొంచెము అగి) కంకణమూడిపోయినదే కాంతిమతీ (కొంచెమాగి) ఆజండామీది అక్షరములుచూడు కమలా. తెరలో - కాలము సమీపించినది. కాలము సమీపించినది. తడవుజేయరాదు. సిద్దా - (పైనజూచి మెల్లగాలేచి. ఓ యేమియిది చంద్రుఁడు కర్కటస్తుడైనట్లున్నదే. తెరలో - {{left margin|5em}}<poem>ఉ॥ రాజులరాజవై జగము రాజిలఁజేయుము జ్ఞానవృద్ధిమై తేజరిలంగఁజేయుము సుధీవరసంసృతియేటికి౯బది వ్రాజకమౌళిపై గృహముబాయుము సత్యదయామయుండవై యోజిఁబరోపకార మతినుండుము చెండుముదుర్మతంబుల౯॥</poem> </div> లెమ్ము లెమ్ము. ఇదేసమయము, సిద్ధా — (చెవియిచ్చివిని, పొన్సుడిగ్గి యశోధరమోమువంక దృస్టియిడి. కన్నీరుసెట్టుకొనుచు వాతెరముద్దుబెట్టుకొని). {{Center|{{p|fs125}}పాట. శ్రీరాగము.</p>}} {{left margin|5em}}<poem>నెలవీవే వాతెర - సెలవీవే వాతెరా ఇలువెడలి వనములకేగెద॥ ॥సెల॥ పలుపారులు మిక్కిలి వలపెక్కిన పలుసారులునీకు బాధించితి॥ ॥సెల॥ దొండపండునీ తోసరియనుచును పండితులాడుటబద్ధమే! ॥సెల॥</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> 501jo9zplmqnucnq2815u96j65zfmdj 554221 554220 2026-04-23T13:55:35Z Brjswiki 6801 554221 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>గీ॥ నాదుముద్దులమూటవు నాసుధార సంపుటూటవు వావిలాసములపేట నాలకింపుము నామాట యతిననాదు డు చెక్కిలిని ముద్దుపెట్టుమీయొక్క సారి॥</poem> </div> యశో — (సిద్ధార్థుని ముద్దుపెట్టుకొని నిద్రించును). సిద్ధా—ఇడేకడసారిముద్దు (దుఃఖించుచు మెల్లగా తనచేతితో యశోధరను బాండుకొనిచ్చి తలగడచాటుబెట్టును). యశో - (కలవరింపులు) ప్రాణనాయకా, ఎందుబోయెదు (కొంచెమాగి) ఆయ్యో! అయ్యో! మంచము తిరుగుచున్నదే. కాంతిమతీ (కొంచెము ఆగి) ఎద్దు తప్పించుకొని పోయినదే కమలా (కొంచెము అగి) కంకణమూడిపోయినదే కాంతిమతీ (కొంచెమాగి) ఆజండామీది అక్షరములుచూడు కమలా. తెరలో - కాలము సమీపించినది. కాలము సమీపించినది. తడవుజేయరాదు. సిద్దా - (పైనజూచి మెల్లగాలేచి. ఓ యేమియిది చంద్రుఁడు కర్కటస్తుడైనట్లున్నదే. తెరలో - {{left margin|5em}}<poem>ఉ॥ రాజులరాజవై జగము రాజిలఁజేయుము జ్ఞానవృద్ధిమై తేజరిలంగఁజేయుము సుధీవరసంసృతియేటికి౯బది వ్రాజకమౌళిపై గృహముబాయుము సత్యదయామయుండవై యోజిఁబరోపకార మతినుండుము చెండుముదుర్మతంబుల౯॥</poem> </div> లెమ్ము లెమ్ము. ఇదేసమయము, సిద్ధా — (చెవియిచ్చివిని, పొన్సుడిగ్గి యశోధరమోమువంక దృస్టియిడి. కన్నీరుసెట్టుకొనుచు వాతెరముద్దుబెట్టుకొని). {{Center|{{p|fs125}}పాట. శ్రీరాగము.</p>}} {{left margin|5em}}<poem>నెలవీవే వాతెర - సెలవీవే వాతెరా ఇలువెడలి వనములకేగెద॥ ॥సెల॥ పలుపారులు మిక్కిలి వలపెక్కిన పలుసారులునీకు బాధించితి॥ ॥సెల॥ దొండపండునీ తోసరియనుచును పండితులాడుటబద్ధమే! ॥సెల॥</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> ae1jvs7wx68eylrlgsu2oa0i5rzvy7s 554222 554221 2026-04-23T13:56:25Z Brjswiki 6801 554222 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{left margin|5em}}<poem>గీ॥ నాదుముద్దులమూటవు నాసుధార సంపుటూటవు వావిలాసములపేట నాలకింపుము నామాట యతిననాదు డు చెక్కిలిని ముద్దుపెట్టుమీయొక్క సారి॥</poem> </div> యశో — (సిద్ధార్థుని ముద్దుపెట్టుకొని నిద్రించును). సిద్ధా—ఇడేకడసారిముద్దు (దుఃఖించుచు మెల్లగా తనచేతితో యశోధరను బండుకొనిచ్చి తలగడచాటుబెట్టును). యశో - (కలవరింపులు) ప్రాణనాయకా, ఎందుబోయెదు (కొంచెమాగి) ఆయ్యో! అయ్యో! మంచము తిరుగుచున్నదే. కాంతిమతీ (కొంచెము ఆగి) ఎద్దు తప్పించుకొని పోయినదే కమలా (కొంచెము అగి) కంకణమూడిపోయినదే కాంతిమతీ (కొంచెమాగి) ఆజండామీది అక్షరములుచూడు కమలా. తెరలో - కాలము సమీపించినది. కాలము సమీపించినది. తడవుజేయరాదు. సిద్దా - (పైనజూచి మెల్లగాలేచి. ఓ యేమియిది చంద్రుఁడు కర్కటస్తుడైనట్లున్నదే. తెరలో - {{left margin|5em}}<poem>ఉ॥ రాజులరాజవై జగము రాజిలఁజేయుము జ్ఞానవృద్ధిమై తేజరిలంగఁజేయుము సుధీవరసంసృతియేటికి౯బది వ్రాజకమౌళిపై గృహముబాయుము సత్యదయామయుండవై యోజిఁబరోపకార మతినుండుము చెండుముదుర్మతంబుల౯॥</poem> </div> లెమ్ము లెమ్ము. ఇదేసమయము, సిద్ధా — (చెవియిచ్చివిని, పొన్సుడిగ్గి యశోధరమోమువంక దృస్టియిడి. కన్నీరుసెట్టుకొనుచు వాతెరముద్దుబెట్టుకొని). {{Center|{{p|fs125}}పాట. శ్రీరాగము.</p>}} {{left margin|5em}}<poem>నెలవీవే వాతెర - సెలవీవే వాతెరా ఇలువెడలి వనములకేగెద॥ ॥సెల॥ పలుపారులు మిక్కిలి వలపెక్కిన పలుసారులునీకు బాధించితి॥ ॥సెల॥ దొండపండునీ తోసరియనుచును పండితులాడుటబద్ధమే! ॥సెల॥</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> ghi93k9aapl308lxmdqi9s2ggto2ix3 104 212366 554224 2026-04-23T14:20:18Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554224 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>ఓ నాప్రియురాలి కెంమ్మోనీ, అమృతరసములూరురానీ నాకుసెలవిమ్ము (యేడ్చుచు) నామనంబున నహింసపరమధర్మంబని యెరింగియు ఎల్లధర్మంబులంను దయ యనునది పరమధర్మంబని యెరిగియు నిన్ను విడిచిపోవుచున్నాను. స్తనముడలీ మదనమోహ పరవశుండనై నిన్ను మాటిమాటికి నినిసితదాత్రంబులవంటి నానఖంబులచే మాటిమాటికి బాధపెట్టితిగదా క్షమింపుము. {{Center|{{p|fs125}}పాట. కనడా.</p>}} {{left margin|5em}}<poem>నీలవేణీ ఆనతీవే - నీకునాకు ఋణముదీరె ॥నీల॥ IN మఱతు నే యెన్నటికైన - మానినీ నీతోడిచెలిమి॥ ॥నీల॥ ఈజన్మములోననిక - నెన్నడుముద్దిడబోను॥ ॥నీల॥ మునుపుమనము కలసియున్న - ముచ్చటలు నేడుబోయె॥ ॥నీల॥</poem> </div> ఈగడియతో ఋణము చెల్లినది, ప్రాణసఖీ. ప్రాణసఖీ. (ముందుకునడిచి మరలివచ్చి వెక్కి వెక్కి యేడ్చుచు మంచము చుట్టును ముమ్మారు దిరిగి). {{left margin|5em}}<poem>గీ॥ అంగనానిన్నుఁ బాసినే నడువులకును బోవుచున్నా డ నీదొంగపొద్దునందు నిర్ధయుఁడనైతి జ్ఞానంబునేగడించి దయజగంబున వెలయింపఁదలచుకతన॥</poem> </div> {{left margin|5em}}<poem>గీ॥ జలమువెలికిఁదోడి జలముపూరింపంగ జనుడునూయిద్రవ్వి జనులదప్పి దీర్చఁదలచినట్టు లోర్చితినీయందు నిర్దయుండనగుచు నిర్ణయింప॥</poem> </div> (ముందుళుఁడచి మరలివచ్చి) {{left margin|5em}}<poem>సీ॥ సెలవిచ్చిపంపుఁడీ జిలిబిలిపలుకుల చెలియబెంచిన ముద్దుచిలుకలార సెలవిచ్చి పంపుఁడి చిన్నారినడలప్రో యాలుబెంచిన రాజహంసలార సెలవిచ్చి పంపుఁడీ చెలువంపుఁగీ ర్జెడ పొలఁత్రి బెంచిన కుంచెపులుఁగులారు సెలవిచ్చి పంపుఁడీ కులుకువాల్చూపుల చానబెంచిన లేడికూనలార</poem> </div> {{left margin|5em}}<poem>గీ॥ సెలవునాకిచ్చి పంపుఁడీ మొలకనవ్వు బోటి బెంచిన మల్లెపూఁబోదుబార కొమ్మపైనున్న నాప్రేమగుంటబెట్టి గంటవాయించి పోయెదఁగానలకును॥</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> f0o1kwatyffiu5z9s253dalf3djuavk 554297 554224 2026-04-24T06:07:58Z Brjswiki 6801 554297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>ఓనాప్రియురాలి కెంమ్మోనీ, అమృతరసములూరురానీ నాకుసెలవిమ్ము (యేడ్చుచు) నామనంబున నహింసపరమధర్మంబని యెరింగియు ఎల్లధర్మంబులంను దయ యనునది పరమధర్మంబని యెరిగియు నిన్ను విడిచిపోవుచున్నాను. స్తనముడలీ మదనమోహ పరవశుండనై నిన్ను మాటిమాటికి నినిసితదాత్రంబులవంటి నానఖంబులచే మాటిమాటికి బాధపెట్టితిగదా క్షమింపుము. {{Center|{{p|fs125}}పాట. కనడా.</p>}} {{left margin|5em}}<poem>నీలవేణీ ఆనతీవే - నీకునాకు ఋణముదీరె ॥నీల॥ IN మఱతు నే యెన్నటికైన - మానినీ నీతోడిచెలిమి॥ ॥నీల॥ ఈజన్మములోననిక - నెన్నడుముద్దిడబోను॥ ॥నీల॥ మునుపుమనము కలసియున్న - ముచ్చటలు నేడుబోయె॥ ॥నీల॥</poem> </div> ఈగడియతో ఋణము చెల్లినది, ప్రాణసఖీ. ప్రాణసఖీ. (ముందుకునడిచి మరలివచ్చి వెక్కి వెక్కి యేడ్చుచు మంచము చుట్టును ముమ్మారు దిరిగి). {{left margin|5em}}<poem>గీ॥ అంగనానిన్నుఁ బాసినే నడువులకును బోవుచున్నా డ నీదొంగపొద్దునందు నిర్ధయుఁడనైతి జ్ఞానంబునేగడించి దయజగంబున వెలయింపఁదలచుకతన॥</poem> </div> {{left margin|5em}}<poem>గీ॥ జలమువెలికిఁదోడి జలముపూరింపంగ జనుడునూయిద్రవ్వి జనులదప్పి దీర్చఁదలచినట్టు లోర్చితినీయందు నిర్దయుండనగుచు నిర్ణయింప॥</poem> </div> (ముందునడచి మరలివచ్చి) {{left margin|5em}}<poem>సీ॥ సెలవిచ్చిపంపుఁడీ జిలిబిలిపలుకుల చెలియబెంచిన ముద్దుచిలుకలార సెలవిచ్చి పంపుఁడి చిన్నారినడలప్రో యాలుబెంచిన రాజహంసలార సెలవిచ్చి పంపుఁడీ చెలువంపుఁగీ ర్జెడ పొలఁత్రి బెంచిన కుంచెపులుఁగులారు సెలవిచ్చి పంపుఁడీ కులుకువాల్చూపుల చానబెంచిన లేడికూనలార</poem> </div> {{left margin|5em}}<poem>గీ॥ సెలవునాకిచ్చి పంపుఁడీ మొలకనవ్వు బోటి బెంచిన మల్లెపూఁబోదుబార కొమ్మపైనున్న నాప్రేమగుంటబెట్టి గంటవాయించి పోయెదఁగానలకును॥</poem> </div><noinclude><references/></noinclude> lb5gal5apjctp4cre8imk6rzlbjjo01 104 212367 554255 2026-04-24T04:14:49Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3. రామస్వామి మౌనం ఓ రోజు మధ్యాహ్నం పొలాల నుంచి ఇళ్ళకు వచ్చేసరికి ఎర్రపాలెం మాదిగలకు గ్రామానికి కొంచెం దూరంలో ఎవరో ప్రయాణంలో పోయి కూర్చున్నట్లు కనిపించాడు. " ఎవరీయన? అడుగుద...' 554255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>3. రామస్వామి మౌనం ఓ రోజు మధ్యాహ్నం పొలాల నుంచి ఇళ్ళకు వచ్చేసరికి ఎర్రపాలెం మాదిగలకు గ్రామానికి కొంచెం దూరంలో ఎవరో ప్రయాణంలో పోయి కూర్చున్నట్లు కనిపించాడు. " ఎవరీయన? అడుగుదాముండు అనుకున్నారు. వాళ్ళలో ఒకడు తమ యిళ్ళకు దగ్గరగా ఉన్న పెద్ద చెట్ల కిందకి రమ్మని పిలిచాడు. వాళ్ళ దగ్గరికి వస్తూనే అతను చెప్పాడు. " నా పేరు బండారు. పుల్లయ్య. ఒంగోలు నుంచి వచ్చాను. ముక్తి మార్గం ఒకటి నాదగ్గరుంది. చెపుతాను వింటారా" అది సాయం సమయం. చెట్ల నీడ హాయిగా ఉంది. కొత్తదేదో కుతూహలకరమైనది వినదానికేం? ఆ చెట్ల కింద రామస్వామి కోవెల ఒకటి ఉంది. ఆ ఊరి మాదిగలు కొన్ని పర్వదినాలలో పూజలు చేస్తుంటారు. వినటానికి తయారయిన వాళ్ళు చిన్న చిన్న గుంపులుగా ఎవరికి అనుకూలంగా వాళ్ళు కూర్చున్నారు. గుడి అరుగు మీద చెప్పుల కాళ్ళను గుడిగోడలకు తాకించుతూ కూర్చున్నాడు పుల్లయ్య అందరూ విస్తుపోయారు. వాళ్ళు శాంతిప్రియులు. వాళ్ళ ముందు అతను దేవుడు రామస్వామి మీద తన ధిక్కారాన్ని ఆ విధంగా చూపించాడు. వాళ్ళకు కోపం రాలేదు గాని పుల్లయ్యకు ఏమవుతుందోనని భయపడ్డారు. వాళ్ళు ఆ గుడి సమీపంగా కాళ్ళకి చెప్పులతో వెళ్ళటానికి ఎన్నడూ సాహసించలేదు. లేకపోతే భగవంతుడు కోపగించి తమని సర్వనాశనం చేస్తాడు. పుల్లయ్య వాళ్ళ ఆశ్చర్యాన్ని భయాన్ని చూసి నవ్వాడు. " ఈ గుడిలో పవిత్రమైన దైవం ఉన్నాడా? భయపడకండి. నాకెలాంటి కీడూ కలగదు.” వాళ్ళ సాయంత్రమంతా అతన్ని చూస్తూనే ఉన్నారు. అతను జీసస్ క్రీస్తుని గురించి ధారాళంగా మాట్లాడుతున్నాడు. వాళ్ళు వింటున్నారు. అంతసేపూ అతని చెప్పులు కాళ్ళు రామస్వామి కోవెలను ధైర్యంగా తాకుతూనే ఉన్నాయి. ఆ దేవునిమీద వాళ్ళ గౌరవం తగ్గింది. పుల్లయ్యను గౌరవించదగ్గ అతిథిగా భావించసాగారు. చీకటి పడుతోంది. అతన్ని తమతో తినమనటానికి సంకోచం కలిగింది. ఆ క్రైస్తవులు చచ్చిన గొడ్ల మాంసం తినటం ఆరోగ్యం కాదని అవమానకరంగా భావిస్తారని అతను వాళ్ళతో నిస్సంకోచంగా చెపుతున్నాడు. అది వాళ్ళకి సంకోచం కలిగిస్తున్నా అతని అవసరాలు చూడాలని వాళ్ళకి ఉంది. మాదిగ పెద్ద అడిగాడు. ఉడికించిన అన్నం పులుసూ మాతో తింటారా లేకపోతే ఎవరైనా శూద్రుడి చేత వండించమంటారా అని అడిగాడు. హిందూ గురువులు ఉపదేశం యివ్వటానికి వచ్చినపుడు రెండో పద్ధతే పాటిస్తారు. పుల్లయ్య దాన్ని ఒప్పుకోలేదు. “ఏం ఫరవాలేదు. మీతోనే తింటాను" అన్నాడు. చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 40 వాళ్ళలో ఒకడిగా తీసుకువెళ్ళారు. మాదిగ పెద్ద భార్య విస్తరాకు మీద వడ్డించింది. ఆ ఆకుని తిరిగి ఉపయోగించరు. పుల్లయ్య భోజనం అయాక ఆకుని ఎత్తి బయట పారేస్తారు. అపరిచితుల శుచి శుభ్రతలను గౌరవించటంగా వారా పద్ధతిని పాటిస్తారు. వెన్నెట్లో వాళ్ళంతా ఆ రాత్రి కూర్చున్నారు. క్రీస్తు పవిత్ర జీవితం గురించి చావు గురించి కథలను గంటలకొద్దీ విన్నారు. కొత్త మతం సూత్రాలను పుల్లయ్య యిచ్చిన వివరణలను శ్రద్ధగా విన్నారు. వాళ్ళంతకాలం జీవించిన చీకటితో పోలిస్తే అతను చెప్పినది గొప్ప కాంతిలా అనిపిస్తోందని వాళ్ళు ఒప్పుకున్నారు. పుల్లయ్యను మరో రెండు రోజులు ఉండమని అడిగారు. అదే సమయానికి గురువు తన శిష్యుల మంచి చెడ్డలు చూసిపోదామని అంతేకాకుండా సొంతలాభం చూసుకుందామని వచ్చాడు. కూర్చుంటూనే అడిగాడు. "కోడి కొయ్యండి! అన్నం వండండి! కూర చెయ్యండి! సారా తెండి! కుటుంబంలోని 'చిన్న పిల్లలు' గురువుగారు అలిసిపోయారు అని కాళ్ళు పట్టడం మొదలెట్టారు. దేవుడు కరుణిస్తాడని ఆశపడ్డారు. ఈ సారి గురువుకి అలవాటయినట్లు ఆతిథ్యంలో భక్తిశ్రద్ధలు లేకపోయాయి. నీళ్ళు పోసి కాళ్ళు కడిగారు. కాని ఆ నీటిని పాత్రలోకి తీసుకుని భగవదనుగ్రహం కోసం తాగలేదు. కోడి మాంసాన్ని సారాని భోజనంలో యిమ్మని మామూలుగానే ఆజ్ఞాపించినపుడు గురువుకి వ్యతిరిక్తత ఎదురయింది. అతను చెట్టు కింద కూర్చున్నపుడు ఎవ్వరూ మంత్రాలు అడగలేదు. పైగాపుల్లయ్య చెప్పినది చెప్పారు. క్రైస్తవులు కావాలనుకుంటే వాళ్ళ జుత్తు కత్తిరించుకోవాలి. ఒకస్వామి తమ ఇంట్లో ఉండటం కోసం తలమీద కొప్పు ఉంచుకోటం ఏ క్రైస్తవుడూ చెయ్యలేదు. పుల్లయ్య తన జేబులో ఎప్పుడూ ఒక కత్తెర ఉంచుకుంటాడు. అతను తిరుగుతున్నపుడు వందలాది కొప్పులు కత్తిరించవలసి వస్తుంది. గ్రామస్తులు తలలు వంచి "కత్తిరించెయ్యండి" అనేవారు. అందరూ ఆ కత్తిరింపు పనిలో ఉండగా గురువు లేచాడు. ఇటూ అటూ చూడలేదు. ఎవ్వరికీ చెప్పలేదు. వెళ్ళిపోయాడు. మళ్లీ తిరిగిరాలేదు. ఇదంతా నిశ్చితంగా పుల్లయ్యకి అనుకూలించింది. అనేక మాదిగ కుటుంబాలలో ప్రవేశం లభించింది. అతన్ని సాధారణంగా దగ్గరి చుట్టంగా భావించేవారు. మాదిగలు తమ వంశ సంబంధాలను చుట్టరికాలు కలుపుకోడంలో చూపిస్తారు. అవి ఎంత దూరపు చుట్టరికాలయినా వాటికి చాలా ప్రాముఖ్యత యిస్తారు. పుల్లయ్య కుటుంబం ఎప్పుడో ఓ మారు సంబంధం కలుపుకోటానికి రావటం యిరు కుటుంబాల మధ్య ఓ పెళ్ళి జరగటంతో అతనికి అనేక యింటి తలుపులు తెరచుకున్నాయి.<noinclude><references/></noinclude> 13t9lhy013tb5l2lt1359k5r7ajcv1g 554316 554255 2026-04-24T08:48:42Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs150|ac}}3. రామస్వామి మౌనం</p> ఓ రోజు మధ్యాహ్నం పొలాల నుంచి ఇళ్ళకు వచ్చేసరికి ఎర్రపాలెం మాదిగలకు గ్రామానికి కొంచెం దూరంలో ఎవరో ప్రయాణంలో అలసిపోయి కూర్చున్నట్లు కనిపించాడు. "ఎవరీయన? అడుగుదాముండు అనుకున్నారు. వాళ్ళలో ఒకడు తమ యిళ్ళకు దగ్గరగా ఉన్న పెద్ద చెట్ల కిందకి రమ్మని పిలిచాడు. వాళ్ళ దగ్గరికి వస్తూనే అతను చెప్పాడు. "నా పేరు బండారు పుల్లయ్య. ఒంగోలు నుంచి వచ్చాను. ముక్తి మార్గం ఒకటి నాదగ్గరుంది. చెపుతాను వింటారా" అది సాయం సమయం. చెట్ల నీడ హాయిగా ఉంది. కొత్తదేదో కుతూహలకరమైనది వినడానికేం? ఆ చెట్ల కింద రామస్వామి కోవెల ఒకటి ఉంది. ఆ ఊరి మాదిగలు కొన్ని పర్వదినాలలో పూజలు చేస్తుంటారు. వినటానికి తయారయిన వాళ్ళు చిన్న చిన్న గుంపులుగా ఎవరికి అనుకూలంగా వాళ్ళు కూర్చున్నారు. గుడి అరుగు మీద చెప్పుల కాళ్ళను గుడిగోడలకు తాకించుతూ కూర్చున్నాడు పుల్లయ్య అందరూ విస్తుపోయారు. వాళ్ళు శాంతిప్రియులు. వాళ్ళ ముందు అతను దేవుడు రామస్వామి మీద తన ధిక్కారాన్ని ఆ విధంగా చూపించాడు. వాళ్ళకు కోపం రాలేదు గాని పుల్లయ్యకు ఏమవుతుందోనని భయపడ్డారు. వాళ్ళు ఆ గుడి సమీపంగా కాళ్ళకి చెప్పులతో వెళ్ళటానికి ఎన్నడూ సాహసించలేదు. లేకపోతే భగవంతుడు కోపగించి తమని సర్వనాశనం చేస్తాడు. పుల్లయ్య వాళ్ళ ఆశ్చర్యాన్ని భయాన్ని చూసి నవ్వాడు. "ఈ గుడిలో పవిత్రమైన దైవం ఉన్నాడా? భయపడకండి. నాకెలాంటి కీడూ కలగదు.” వాళ్ళా సాయంత్రమంతా అతన్ని చూస్తూనే ఉన్నారు. అతను జీసస్ క్రీస్తుని గురించి ధారాళంగా మాట్లాడుతున్నాడు. వాళ్ళు వింటున్నారు. అంతసేపూ అతని చెప్పులు కాళ్ళు రామస్వామి కోవెలను ధైర్యంగా తాకుతూనే ఉన్నాయి. ఆ దేవునిమీద వాళ్ళ గౌరవం తగ్గింది. పుల్లయ్యను గౌరవించదగ్గ అతిథిగా భావించసాగారు. చీకటి పడుతోంది. అతన్ని తమతో తినమనటానికి సంకోచం కలిగింది. ఆ క్రైస్తవులు చచ్చిన గొడ్ల మాంసం తినటం ఆరోగ్యం కాదని అవమానకరంగా భావిస్తారని అతను వాళ్ళతో నిస్సంకోచంగా చెపుతున్నాడు. అది వాళ్ళకి సంకోచం కలిగిస్తున్నా అతని అవసరాలు చూడాలని వాళ్ళకి ఉంది. మాదిగ పెద్ద అడిగాడు. ఉడికించిన అన్నం పులుసూ మాతో తింటారా లేకపోతే ఎవరైనా శూద్రుడి చేత వండించమంటారా అని అడిగాడు. హిందూ గురువులు ఉపదేశం యివ్వటానికి వచ్చినపుడు రెండో పద్ధతే పాటిస్తారు. పుల్లయ్య దాన్ని ఒప్పుకోలేదు. “ఏం ఫరవాలేదు. మీతోనే తింటాను" అన్నాడు. వాళ్ళలో ఒకడిగా తీసుకువెళ్ళారు. మాదిగ పెద్ద భార్య విస్తరాకు మీద వడ్డించింది. ఆ ఆకుని తిరిగి ఉపయోగించరు. పుల్లయ్య భోజనం అయాక ఆకుని ఎత్తి బయట పారేస్తారు. అపరిచితుల శుచి శుభ్రతలను గౌరవించటంగా వారా పద్ధతిని పాటిస్తారు. వెన్నెట్లో వాళ్ళంతా ఆ రాత్రి కూర్చున్నారు. క్రీస్తు పవిత్ర జీవితం గురించి చావు గురించి కథలను గంటలకొద్దీ విన్నారు. కొత్త మతం సూత్రాలను పుల్లయ్య యిచ్చిన వివరణలను శ్రద్ధగా విన్నారు. వాళ్ళంతకాలం జీవించిన చీకటితో పోలిస్తే అతను చెప్పినది గొప్ప కాంతిలా అనిపిస్తోందని వాళ్ళు ఒప్పుకున్నారు. పుల్లయ్యను మరో రెండు రోజులు ఉండమని అడిగారు. అదే సమయానికి గురువు తన శిష్యుల మంచి చెడ్డలు చూసిపోదామని అంతేకాకుండా సొంతలాభం చూసుకుందామని వచ్చాడు. కూర్చుంటూనే అడిగాడు. "కోడి కొయ్యండి! అన్నం వండండి! కూర చెయ్యండి! సారా తెండి! కుటుంబంలోని 'చిన్న పిల్లలు' గురువుగారు అలిసిపోయారు అని కాళ్ళు పట్టడం మొదలెట్టారు. దేవుడు కరుణిస్తాడని ఆశపడ్డారు. ఈ సారి గురువుకి అలవాటయినట్లు ఆతిథ్యంలో భక్తిశ్రద్ధలు లేకపోయాయి. నీళ్ళు పోసి కాళ్ళు కడిగారు. కాని ఆ నీటిని పాత్రలోకి తీసుకుని భగవదనుగ్రహం కోసం తాగలేదు. కోడిమాంసాన్ని సారాని భోజనంలో యిమ్మని మామూలుగానే ఆజ్ఞాపించినపుడు గురువుకి వ్యతిరిక్తత ఎదురయింది. అతను చెట్టుకింద కూర్చున్నపుడు ఎవ్వరూ మంత్రాలు అడగలేదు. పైగాపుల్లయ్య చెప్పినది చెప్పారు. క్రైస్తవులు కావాలనుకుంటే వాళ్ళ జుత్తు కత్తిరించుకోవాలి. ఒకస్వామి తమ ఇంట్లో ఉండటం కోసం తలమీద కొప్పు ఉంచుకోటం ఏ క్రైస్తవుడూ చెయ్యలేడు. పుల్లయ్య తన జేబులో ఎప్పుడూ ఒక కత్తెర ఉంచుకుంటాడు. అతను తిరుగుతున్నపుడు వందలాది కొప్పులు కత్తిరించవలసి వస్తుంది. గ్రామస్తులు తలలు వంచి "కత్తిరించెయ్యండి" అనేవారు. అందరూ ఆ కత్తిరింపు పనిలో ఉండగా గురువు లేచాడు. ఇటూ అటూ చూడలేదు. ఎవ్వరికీ చెప్పలేదు. వెళ్ళిపోయాడు. మళ్లీ తిరిగిరాలేదు. ఇదంతా నిశ్చితంగా పుల్లయ్యకి అనుకూలించింది. అనేక మాదిగ కుటుంబాలలో ప్రవేశం లభించింది. అతన్ని సాధారణంగా దగ్గరి చుట్టంగా భావించేవారు. మాదిగలు తమ వంశ సంబంధాలను చుట్టరికాలు కలుపుకోడంలో చూపిస్తారు. అవి ఎంత దూరపు చుట్టరికాలయినా వాటికి చాలా ప్రాముఖ్యత యిస్తారు. పుల్లయ్య కుటుంబం ఎప్పుడో ఓ మారు సంబంధం కలుపుకోటానికి రావటం యిరు కుటుంబాల మధ్య ఓ పెళ్ళి జరగటంతో అతనికి అనేక యింటి తలుపులు తెరచుకున్నాయి.<noinclude><references/> {{rh|చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు|40|}}</noinclude> 9eodjgbiwi4keu8midgjcfb1oh5nmkc 104 212368 554256 2026-04-24T04:15:05Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అతనికి అనుకూలించిన మరో అంశం చిన్నతనంలో రాజయోగి మతస్థుల సాహచర్యం. వాళ్ళ పడికట్టు పదాలు, ఆచారాలు నమ్మకాలు పుల్లయ్యకు బాగా పరిచయం. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే వాళ్ళ భాషను మాట్లాడ...' 554256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>అతనికి అనుకూలించిన మరో అంశం చిన్నతనంలో రాజయోగి మతస్థుల సాహచర్యం. వాళ్ళ పడికట్టు పదాలు, ఆచారాలు నమ్మకాలు పుల్లయ్యకు బాగా పరిచయం. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే వాళ్ళ భాషను మాట్లాడేవాడు. కనక ఎక్కడికి వెళ్ళినా వాళ్ళలో ఒకడయిపోయేవాడు. బంగారపు తాతయ్య తతిమా వాళ్ళు. రాజయోగి మతంలో ఆసక్తిగా ఉండే రోజులలో పుల్లయ్యతో సంబంధం ఉండేది. అతను తిరుగుతున్నపుడు మొట్టమొదట రాజయోగి జనాలను పట్టుకునేవాడు. ఎందుకంటే వాళ్ళు అప్పటికే మాదిగ వాడలలోని స్వాములను దాటి ఒకే ఒక దైవాన్ని చూడాలని తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నారు. ఒకే దైవాన్ని పూజించటం వాళ్ళు నేర్చారు. అలాంటి వారికి జీసస్ క్రీస్తే ఆ దైవం అవతారమని చెప్పటం చాలా సులువు. పుల్లయ్య ఎర్రపాలెంను విడిచిపెట్టేనాటికి అనేక ప్రముఖ కుటుంబాల పెద్దలు మాట యిచ్చారు. విగ్రహారాధన మానేస్తామన్నారు. ఆదివారం విశ్రాంతి దినమవుతుందన్నారు. చచ్చిన గొడ్ల మాంసాన్ని వాడలోకి తేమన్నారు. అతను చేసినట్లుగా మోకాళ్ళ మీద జీసస్ క్రీస్తుని ప్రార్ధిస్తామన్నారు. కొన్ని నెలలు గడిచాయి. పుల్లయ్య తరచూ వచ్చేవాడు. "మాకు ఎందుకు బాప్తిజం యివ్వరాదూ? అని యిద్దరు ముసలివాళ్ళు అడిగేవారు. నెలవారీ సమావేశాలలో ఒంగోలుకి తీసుకువెళ్తానని అన్నాడు. చేతిలో కర్ర, భుజాన చద్దన్నం మూటతో వాళ్ళు నలభై మైళ్ళ ప్రయాణం ఆరంభించారు. ఆ దోవమీదే వెళ్తున్న మరికొందరిని కలిసారు. అంతా కలిసి దోవలో ఏదయినా మాదిగ వాడ దగ్గర ఆగి మంచినీళ్ళు అడిగేవారు. ఈ ప్రయాణానికి కారణం చెప్పేవారు. దోవలో వెట్టివారిని కలిసేవారు. వాళ్ళు ఈ వార్తను వ్యాపింపజేశారు. అనేకమంది మాదిగలు ఒంగోలుకు బయలుదేరారు. మూడో రోజు సాయంత్రానికి మిషన్ వాకిలిలోకి ప్రవేశించారు. ఆడా మగా గుంపులుగా కూర్చుని కుండలలో అన్నం వండుతున్నారు. అన్నం ఉడకటం కోసం చూస్తున్నారు. మాటలు, ప్రశ్నలు, అనుభవాల కలబోత జరుగుతున్నాయి. ఒకరి అవసరాలు ఒకరు చూడటంలో సహోదరత్వం ఆతిథ్యం అక్కడ ఉన్నాయి. ఎర్రపాలెం నుంచి వచ్చిన యిద్దరి అనుభవం గురించి బోధకులు కుతూహలంగా అడుగుతున్నారు. మిషనరీ వాళ్ళతో మాట్లాడాడు. అంతకుముందు దొరనెవరినీ చూడకపోవటం వల్ల ఆ తెల్ల ముఖం చూసి వాళ్ళకి సంకోచం కలిగింది. వాళ్ళు కుర్చీలలో కూర్చోలేరు గనుక నేల మీద చాపలు పరిచి కూర్చోమన్నాడు. దొరసాని వచ్చింది. అరటిపళ్ళు పిల్లల చేతుల్లో పెట్టింది. వాళ్లతో మాట్లాడింది. తొందర్లో వాళ్ళ భయాలు తొలగిపోయాయి. వాళ్ళిద్దరిలో ఒకరికి బాప్తిజం యిచ్చారు. రెండో అతను పాపయ్యకి ఓ అభ్యంతరం ఎదురయింది. అతనికి ఇద్దరు భార్యలు చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 41 కనుక బాప్తిణం ఆగిపోయింది. అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. ఇది పాపమని తెలియదు. మా హిందువులం ఇలాంటివి చేస్తాం. అయితే ఇది దేముడికి యిష్టంలేకపోతే తప్పకుండా మానెయ్యాలి" అనుకున్నారు. పాపయ్య తల్లి ఈ ఏర్పాటు చేసింది. ఆమె మేనకోడలుని భర్త వదిలేశాడు. అనాథ. పాపయ్యకి రెండో భార్యగా యింట్లోకి తీసుకురాకపోవటానికి ముసలావిడకి కారణం కనిపించలేదు. ఆమెకి ఓ యిల్లు ఏర్పడుతుందని ఆశించింది. ఈ ఏర్పాటు మొదటి భార్యకు కష్టం కలిగించింది. అయితే ఆమెకి కూతురే తప్ప కొడుకు లేడు. అందువల్ల ఈ విషయంలో ఆమె మాటకి విలువ లేకపోయింది. ఆమెకి భర్త మీద చాలా కోపం వచ్చింది. కొత్త భార్యతో స్నేహంగా ఉండలేదు. అయితే ఆమెకి ఎవరి సాయం లేదు. తన కొత్త స్థానం తాలూకు బాధలను మౌనంగా భరించవలసి వచ్చింది. లేకపోతే ఆమెతో కఠినంగా వ్యవహరించేవారు. కొట్టినా కొట్టేవారు. ఒంగోలు నుంచి తిరిగి వచ్చాక ఈ విషయం వాడలో బాగా చర్చించారు. ముసలి తల్లికి చాలా కోపం వచ్చింది. ఓ మగాడికి ఇద్దరు పెళ్ళాలు ఉండగూడదని ఎవరయినా విన్నారా అని అడిగింది. ఆ తర్వాత వారాల్లో బోధకులు వచ్చి వెళ్ళారు. పాపయ్యకి బాప్తిజం ఎందుకు యివ్వలేదని అడిగితే విషయాన్ని వివరించబోయాడు. ఆడం ఈవ్ల గురించి చెప్పాడు. దేముడు ఆడం ఒకే ఒక్క భార్యగా ఈన్ని ఇచ్చాడు. కొత్త నిబంధన ప్రకారం మగవాడూ యిద్దరి భార్యలూ వాళ్ళ ఆత్మల విముక్తి కోల్పోతారని స్పష్టం చేశారు. బహుభార్యాత్వంలోని మతపరమైన నైతికపరమైన ఉల్లంఘన, నేరం ఈ మధ్య వరకూ ఆ బోధకులకి కూడా తెలియదు. కొన్ని విషయాలలో మాదిగలలో సాంఘిక నీతి బాగా తక్కువ. క్రైస్తవనాగరికత ఉన్నతంగా భావించే వైవాహిక జీవితం తాలూకు పవిత్ర భావనలు హఠాత్తుగా వారికి ఎదురయాయి. కుటుంబమంతా విషయాన్ని గట్టిగా చర్చించింది. భారత గ్రామీణ జీవితానికి వ్యతిరేకమైన భావాల ప్రవేశాన్ని అభ్యంతరపెట్టిన వాళ్ళని నోరెత్తకుండా చేశారు. ఈ చిక్కు నుంచి బయటపడే దారి కనిపెట్టారు. ఆ వాడలోనే రెండో భార్య చుట్టాలున్నారు. వాళ్ళు తమతో ఉండమన్నారు. ఆమె బిడ్డ ఆడపిల్ల మగపిల్లాడయితే ఆమె కర్మ మరోలా ఉండేది. పెళ్ళి తంతు జరగలేదు కనక వచ్చినట్టే ఆమె వెళ్ళిపోయింది. పాపయ్య మొదటి భార్యకీ మళ్ళీ శాంతి లభించింది. క్రైస్తవం మాదిగ సమాజంలో ప్రవేశించిన చోటల్లా సామాజికపరమైన, మతపరమైన తిరుగుబాటు తలెత్తేది. కొత్త మతం తాలూకు పవిత్ర నియమాలు ఒక కుటుంబం తర్వాత ఒకటి స్వీకరించాయి. మత మార్పిడికి బహిరంగ చిహ్నంగా జుత్తు ముడి (కొప్పు) కత్తిరించబడేది. కాని ఎవరయినా చచ్చిన గొడ్డు<noinclude><references/></noinclude> pdirxwbgwg0puou0q439ocj7rshywuu 554318 554256 2026-04-24T09:06:16Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>అతనికి అనుకూలించిన మరో అంశం చిన్నతనంలో రాజయోగి మతస్థుల సాహచర్యం. వాళ్ళ పడికట్టు పదాలు, ఆచారాలు నమ్మకాలు పుల్లయ్యకు బాగా పరిచయం. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే వాళ్ళ భాషను మాట్లాడేవాడు. కనక ఎక్కడికి వెళ్ళినా వాళ్ళలో ఒకడయిపోయేవాడు. బంగారపు తాతయ్య తతిమా వాళ్ళు రాజయోగి మతంలో ఆసక్తిగా ఉండే రోజులలో పుల్లయ్యతో సంబంధం ఉండేది. అతను తిరుగుతున్నపుడు మొట్టమొదట రాజయోగి జనాలను పట్టుకునేవాడు. ఎందుకంటే వాళ్ళు అప్పటికే మాదిగ వాడలలోని స్వాములను దాటి ఒకే ఒక దైవాన్ని చూడాలని తెలుసుకోవాలని కోరుకుంటున్నారు. ఒకే దైవాన్ని పూజించటం వాళ్ళు నేర్చారు. అలాంటి వారికి జీసస్ క్రీస్తే ఆ దైవం అవతారమని చెప్పటం చాలా సులువు. పుల్లయ్య ఎర్రపాలెంను విడిచిపెట్టేనాటికి అనేక ప్రముఖ కుటుంబాల పెద్దలు మాట యిచ్చారు. విగ్రహారాధన మానేస్తామన్నారు. ఆదివారం విశ్రాంతి దినమవుతుందన్నారు. చచ్చిన గొడ్ల మాంసాన్ని వాడలోకి తేమన్నారు. అతను చేసినట్లుగా మోకాళ్ళ మీద జీసస్ క్రీస్తుని ప్రార్ధిస్తామన్నారు. కొన్ని నెలలు గడిచాయి. పుల్లయ్య తరచూ వచ్చేవాడు. "మాకు ఎందుకు బాప్తిజం యివ్వరాదూ? అని యిద్దరు ముసలివాళ్ళు అడిగేవారు. నెలవారీ సమావేశాలలో ఒంగోలుకి తీసుకువెళ్తానని అన్నాడు. చేతిలో కర్ర, భుజాన చద్దన్నం మూటతో వాళ్ళు నలభై మైళ్ళ ప్రయాణం ఆరంభించారు. ఆ దోవమీదే వెళ్తున్న మరికొందరిని కలిసారు. అంతా కలిసి దోవలో ఏదయినా మాదిగ వాడ దగ్గర ఆగి మంచినీళ్ళు అడిగేవారు. ఈ ప్రయాణానికి కారణం చెప్పేవారు. దోవలో వెట్టివారిని కలిసేవారు. వాళ్ళు ఈ వార్తను వ్యాపింపజేశారు. అనేకమంది మాదిగలు ఒంగోలుకు బయలుదేరారు. మూడో రోజు సాయంత్రానికి మిషన్ వాకిలిలోకి ప్రవేశించారు. ఆడా మగా గుంపులుగా కూర్చుని కుండలలో అన్నం వండుతున్నారు. అన్నం ఉడకటం కోసం చూస్తున్నారు. మాటలు, ప్రశ్నలు, అనుభవాల కలబోత జరుగుతున్నాయి. ఒకరి అవసరాలు ఒకరు చూడటంలో సహోదరత్వం ఆతిథ్యం అక్కడ ఉన్నాయి. ఎర్రపాలెం నుంచి వచ్చిన యిద్దరి అనుభవం గురించి బోధకులు కుతూహలంగా అడుగుతున్నారు. మిషనరీ వాళ్ళతో మాట్లాడాడు. అంతకుముందు దొరనెవరినీ చూడకపోవటం వల్ల ఆ తెల్ల ముఖం చూసి వాళ్ళకి సంకోచం కలిగింది. వాళ్ళు కుర్చీలలో కూర్చోలేరు గనుక నేల మీద చాపలు పరిచి కూర్చోమన్నాడు. దొరసాని వచ్చింది. అరటిపళ్ళు పిల్లల చేతుల్లో పెట్టింది. వాళ్లతో మాట్లాడింది. తొందర్లో వాళ్ళ భయాలు తొలగిపోయాయి. వాళ్ళిద్దరిలో ఒకరికి బాప్తిజం యిచ్చారు. రెండో అతను పాపయ్యకి ఓ అభ్యంతరం ఎదురయింది. అతనికి ఇద్దరు భార్యలు కనుక బాప్తిజం ఆగిపోయింది. అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. ఇది పాపమని తెలియదు. మా హిందువులం ఇలాంటివి చేస్తాం. అయితే ఇది దేముడికి యిష్టంలేకపోతే తప్పకుండా మానెయ్యాలి" అనుకున్నారు. పాపయ్య తల్లి ఈ ఏర్పాటు చేసింది. ఆమె మేనకోడలుని భర్త వదిలేశాడు. అనాథ. పాపయ్యకి రెండో భార్యగా యింట్లోకి తీసుకురాకపోవటానికి ముసలావిడకి కారణం కనిపించలేదు. ఆమెకి ఓ యిల్లు ఏర్పడుతుందని ఆశించింది. ఈ ఏర్పాటు మొదటి భార్యకు కష్టం కలిగించింది. అయితే ఆమెకి కూతురే తప్ప కొడుకు లేడు. అందువల్ల ఈ విషయంలో ఆమె మాటకి విలువ లేకపోయింది. ఆమెకి భర్త మీద చాలా కోపం వచ్చింది. కొత్త భార్యతో స్నేహంగా ఉండలేదు. అయితే ఆమెకి ఎవరి సాయం లేదు. తన కొత్త స్థానం తాలూకు బాధలను మౌనంగా భరించవలసి వచ్చింది. లేకపోతే ఆమెతో కఠినంగా వ్యవహరించేవారు. కొట్టినా కొట్టేవారు. ఒంగోలు నుంచి తిరిగి వచ్చాక ఈ విషయం వాడలో బాగా చర్చించారు. ముసలి తల్లికి చాలా కోపం వచ్చింది. ఓ మగాడికి ఇద్దరు పెళ్ళాలు ఉండగూడదని ఎవరయినా విన్నారా అని అడిగింది. ఆ తర్వాత వారాల్లో బోధకులు వచ్చి వెళ్ళారు. పాపయ్యకి బాప్తిజం ఎందుకు యివ్వలేదని అడిగితే విషయాన్ని వివరించబోయాడు. ఆడం ఈవ్‌లగురించి చెప్పాడు. దేముడు ఆడంకి ఒకే ఒక్క భార్యగా ఈవ్‌ని ఇచ్చాడు. కొత్త నిబంధన ప్రకారం మగవాడూ యిద్దరి భార్యలూ వాళ్ళ ఆత్మల విముక్తి కోల్పోతారని స్పష్టం చేశారు. బహుభార్యాత్వంలోని మతపరమైన నైతికపరమైన ఉల్లంఘన, నేరం ఈ మధ్య వరకూ ఆ బోధకులకి కూడా తెలియదు. కొన్ని విషయాలలో మాదిగలలో సాంఘిక నీతి బాగా తక్కువ. క్రైస్తవనాగరికత ఉన్నతంగా భావించే వైవాహిక జీవితం తాలూకు పవిత్ర భావనలు హఠాత్తుగా వారికి ఎదురయాయి. కుటుంబమంతా విషయాన్ని గట్టిగా చర్చించింది. భారత గ్రామీణ జీవితానికి వ్యతిరేకమైన భావాల ప్రవేశాన్ని అభ్యంతరపెట్టిన వాళ్ళని నోరెత్తకుండా చేశారు. ఈ చిక్కు నుంచి బయటపడే దారి కనిపెట్టారు. ఆ వాడలోనే రెండో భార్య చుట్టాలున్నారు. వాళ్ళు తమతో ఉండమన్నారు. ఆమె బిడ్డ ఆడపిల్ల మగపిల్లాడయితే ఆమె కర్మ మరోలా ఉండేది. పెళ్ళి తంతు జరగలేదు కనక వచ్చినట్టే ఆమె వెళ్ళిపోయింది. పాపయ్య మొదటి భార్యకీ మళ్ళీ శాంతి లభించింది. క్రైస్తవం మాదిగ సమాజంలో ప్రవేశించిన చోటల్లా సామాజికపరమైన, మతపరమైన తిరుగుబాటు తలెత్తేది. కొత్తమతం తాలూకు పవిత్ర నియమాలు ఒక కుటుంబం తర్వాత ఒకటి స్వీకరించాయి. మత మార్పిడికి బహిరంగ చిహ్నంగా జుత్తుముడి (కొప్పు) కత్తిరించబడేది. కాని ఎవరయినా చచ్చిన గొడ్డు<noinclude><references/> {{rh|చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు|41|}}</noinclude> cualkg8iu19tvfmdqttraquv5ufr9yc 104 212369 554257 2026-04-24T04:15:17Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'మాంసం ఉడుకుతున్నపుడు దూరంగా కూర్చుంటే అది సామాజిక మార్పుగా గుర్తించబడేది. "చూశావా వాడు తినడు. వాడు కూడా ఒంగోలు మతానికి వెళ్తున్నాడు." కుటుంబంలో ఒక్కోసారి గొడవలు తలెత్తేవ...' 554257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>మాంసం ఉడుకుతున్నపుడు దూరంగా కూర్చుంటే అది సామాజిక మార్పుగా గుర్తించబడేది. "చూశావా వాడు తినడు. వాడు కూడా ఒంగోలు మతానికి వెళ్తున్నాడు." కుటుంబంలో ఒక్కోసారి గొడవలు తలెత్తేవి. ఈ మత భ్రష్టత్వం గురించి దుఃఖమయిన రోజులూ, వారాలూ, నెలలూ ఉండేవి. ఆ క్రైస్తవ కుటుంబాలకు పాత ఆచారాలనే పాటించే అతిథులు వచ్చినపుడు వాళ్ళకి కావలసినంత తిండి పెట్టేవారుగాని కుటుంబం వాళ్ళు తినే మూకుళ్ళని ముట్టుకోనిచ్చేవారు కాదు పాత మూకుళ్ళలో తిండి వడ్డించి తిన్నాక బయట పారేసేవారు. తాగటానికి మాత్రం ఇత్తడి కప్పులలో యిచ్చేవారు. ఆ తర్వాత వాటిని ఇసుకవేసి తోమేవారు. "మా తిండి మీరు ముట్టుకుంటే మేం జబ్బుపడతాం. మీరు శుభ్రంగా ఉండరు" అనేవారు. వెలివేయబడటానికి బదులుగా వాళ్ళే ఇతరులను వెలివేసేవారు. ఆధ్యాత్మిక నలహాను వినిపించుకోని అనేకమంది చెవొగ్గకపోటానికి కారణం ఎవరైనా ఆ ఆహారాన్ని చీదరించుకోటాన్ని కుటుంబం విరోధించేది. మాదిగలకి తగిలిన శాపం గురించి గాథలు ఆచారాలు చెప్పేవారు. వాళ్ళు చచ్చిన గొడ్డు మాంసాన్ని తిని తీరాలి. క్రైస్తవ కుటుంబ కేంద్రాలు దీనితో పోరాడేవరకూ ఈ శాపవిముక్తికి ఎవ్వరికీ శక్తి వుండేది కాదు. వాదన అనవసరం. కుళ్ళిన ఆహారం కారణంగా ఎందరో జబ్బుపడలేదా? తల్లిదండ్రుల తప్పుడు అలవాట్లు బిడ్డల బాధలకు సాక్ష్యం చెప్పవా? ఒక కొత్త రోజు ప్రవేశించింది. శుభ్రత తాలూకు మవార్త ప్రవేశించింది. మురికి వదిలితే అజ్ఞానం దానితో వెళ్ళి తీరుతుంది. రామస్వామి కోవెల మీద పుల్లయ్య చెప్పుల కాళ్ళు ముట్టిన రోజు గడచిన కొన్ని ఏళ్ళకే ఒక మాస్టారు ఒంగోలు నుంచి వచ్చి యర్రపాలెంలో నివాసమున్నాడు. చిన్ని పాఠశాలకు మట్టి గోడలను నిలబెట్టేయి కాందరిచేతులు. పై కప్పుకి తాటాకు ప్రతి కుటుంబమూ యిచ్చింది. గ్రామ వడ్రంగికి డబ్బిచ్చి దూలం తయారు చేయించారు. పాఠశాల భవనానికి స్థలంగా రామస్వామి కోవెల లేచిపోవలసి వచ్చింది. శూద్రులు సందేహంగా తలలు పంకించారు. కాని అనేకమంది బోధకులు ముందుకు రావటంతో క్రైస్తవులు ధైర్యం పెరిగింది. గునపాలు పారలు తీసుకొన్నారు. గుడిగోడలు పడిపోయాయి. ఒక చిన్నపాము కలుగులో ఉన్నది. బయటపడింది. చావు దెబ్బ పడేముందు పడగ ఎత్తి బుస కొట్టింది. రామస్వామి మాత్రం వెళ్ళిపోయుంటాడు. ఎలాంటి ఆగ్రహమూ చూపించలేదు. చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 42<noinclude><references/></noinclude> ru53u959nf3qbiamfkkz71z5twsefev 554319 554257 2026-04-24T09:15:07Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>మాంసం ఉడుకుతున్నపుడు దూరంగా కూర్చుంటే అది సామాజిక మార్పుగా గుర్తించబడేది. "చూశావా వాడు తినడు. వాడు కూడా ఒంగోలు మతానికి వెళ్తున్నాడు." కుటుంబంలో ఒక్కోసారి గొడవలు తలెత్తేవి. ఈ మత భ్రష్టత్వంగురించి దుఃఖమయిన రోజులూ, వారాలూ, నెలలూ ఉండేవి. క్రైస్తవ కుటుంబాలకు పాత ఆచారాలనే పాటించే అతిథులు వచ్చినపుడు వాళ్ళకి కావలసినంత తిండి పెట్టేవారుగాని ఆ కుటుంబం వాళ్ళు తినే మూకుళ్ళని ముట్టుకోనిచ్చేవారు కాదు పాత మూకుళ్ళలో తిండి వడ్డించి తిన్నాక బయట పారేసేవారు. తాగటానికి మాత్రం ఇత్తడి కప్పులలో యిచ్చేవారు. ఆ తర్వాత వాటిని ఇసకవేసి తోమేవారు. "మా తిండి మీరు ముట్టుకుంటే మేం జబ్బుపడతాం. మీరు శుభ్రంగా ఉండరు" అనేవారు. వెలివేయబడటానికి బదులుగా వాళ్ళే ఇతరులను వెలివేసేవారు. ఆధ్యాత్మిక సలహాను వినిపించుకోని అనేకమంది చెవొగ్గకపోటానికి కారణం ఎవరైనా ఆ ఆహారాన్ని చీదరించుకోటాన్ని కుటుంబం విరోధించేది. మాదిగలకి తగిలిన శాపం గురించి గాథలు ఆచారాలు చెప్పేవారు. వాళ్ళు చచ్చిన గొడ్డు మాంసాన్ని తిని తీరాలి. క్రైస్తవ కుటుంబ కేంద్రాలు దీనితో పోరాడేవరకూ ఈ శాపవిముక్తికి ఎవ్వరికీ శక్తి వుండేది కాదు. వాదన అనవసరం. కుళ్ళిన ఆహారం కారణంగా ఎందరో జబ్బుపడలేదా? తల్లిదండ్రుల తప్పుడు అలవాట్లు బిడ్డల బాధలకు సాక్ష్యం చెప్పవా? ఒక కొత్త రోజు ప్రవేశించింది. శుభ్రత తాలూకు సువార్త ప్రవేశించింది. మురికి వదిలితే అజ్ఞానం దానితో వెళ్ళి తీరుతుంది. రామస్వామి కోవెల మీద పుల్లయ్య చెప్పుల కాళ్ళు ముట్టిన రోజు గడచిన కొన్ని ఏళ్ళకే ఒక మాస్టారు ఒంగోలు నుంచి వచ్చి యర్రపాలెంలో నివాసమున్నాడు. చిన్ని పాఠశాలకు మట్టి గోడలను నిలబెట్టేయి కొందరిచేతులు. పై కప్పుకి తాటాకు ప్రతి కుటుంబమూ యిచ్చింది. గ్రామ వడ్రంగికి డబ్బిచ్చి దూలం తయారు చేయించారు. పాఠశాల భవనానికి స్థలంగా రామస్వామి కోవెల లేచిపోవలసి వచ్చింది. శూద్రులు సందేహంగా తలలు పంకించారు. కాని అనేకమంది బోధకులు ముందుకు రావటంతో క్రైస్తవులు ధైర్యం పెరిగింది. గునపాలు పారలు తీసుకొన్నారు. గుడిగోడలు పడిపోయాయి. ఒక చిన్నపాము కలుగులో ఉన్నది. బయటపడింది. చావు దెబ్బ పడేముందు పడగ ఎత్తి బుస కొట్టింది. రామస్వామి మాత్రం వెళ్ళిపోయుంటాడు. ఎలాంటి ఆగ్రహమూ చూపించలేదు.<noinclude><references/> {{rh|చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు|42|}}</noinclude> 60vloka3ql50lcdl6scdirr353b2qqm 104 212370 554258 2026-04-24T04:15:29Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ 1. సంస్కర్త నజరయ్య 2. దైవదర్శనా కాంక్ష 3. తల్లి శాపం చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 43' 554258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>నజరయ్య నుండి క్రీస్తు వరకూ 1. సంస్కర్త నజరయ్య 2. దైవదర్శనా కాంక్ష 3. తల్లి శాపం చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 43<noinclude><references/></noinclude> 4epqjzehmcx4c5dx6z1qjl2icbwekpj 104 212371 554259 2026-04-24T04:15:49Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1. సంస్కర్త నజరయ్య “నేను క్రైస్తవుడిని కాకముందు నజరయ్య మతంకి చెందినవాడిని” అనేక మంది ఆడామగా పదే పదే నాతో చెప్పేవారు. ఈ మతమేమిటా అని సహజంగానే నేను ఆరా తీసాను. "నజరయ్య మత గురు...' 554259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>1. సంస్కర్త నజరయ్య “నేను క్రైస్తవుడిని కాకముందు నజరయ్య మతంకి చెందినవాడిని” అనేక మంది ఆడామగా పదే పదే నాతో చెప్పేవారు. ఈ మతమేమిటా అని సహజంగానే నేను ఆరా తీసాను. "నజరయ్య మత గురువులు మా దగ్గరకి వచ్చి చెప్పారు. దొంగతనం వద్దు. విగ్రహారాధన వద్దు. దేముడు ఒక్కడే" "మాదిగలలో చాలామంది ఈ మతంవారా?” జవాబులు అస్పష్టంగా వుండేవి. ఒకతను కనీసం వందమంది ఉంటారన్నాడు. ఇంకొకతను వెయ్యి అన్నాడు. మూడోవాడు నాకెలా తెలుస్తుంది" అన్నాడు. నేను అనేక ప్రశ్నలు వేశాను. ఈ నజరయ్య ఎవరు? ఏ కాలంవాడు? హిందువుల అసంఖ్యాక శాఖలలో ఇది ఏ తరగతికి చెందినది? నాకొకతను దొరికాడు. నజరయ్య మతం ఏడాది పండగకి త్రిపురాంతకంలో ఉన్నానన్నాడు. నజరయ్య మతం తాలూకు చివరి గురువు సుందరమ్మ బతికే వుందని తను చూశానని ఇంకొకడు చెప్పాడు. చివరికి ఓ మాదిగతను నజరయ్యను స్వయంగా చూశాడని విన్నాను. అతని కోసం కబురంపాను. వచ్చాడు. పండుముసలి. రోమన్ ముక్కు, దట్టమైన కనుబొమలు. "నువ్వు నజరయ్యను చూశావా?" రెండు కళ్ళమీదా అయిదువేళ్ళూ పెట్టుకొన్నాడు. నా వేపు వంగాడు. అతని ప్రవర్తన, శరీరంలోని కదలికలూ అతని మాటలమీద నమ్మకం పెంచాయి. "ఈ కళ్ళతో నేను నజరయ్యని చూశాను". ఆ విధంగా నాకు నజరయ్య కాలం తెలిసింది. అతనికి డబ్బయి లేదా డబ్బై అయిదు ఏళ్ళుంటాయి. నజరయ్య ఆరంభించిన మతోద్యమంలో అతని తండ్రి కొట్టుకుపోయాడు. ఓ చిన్ని కుర్రాడిగా ఉన్నపుడు అతనిని త్రిపురాంతకం తీసుకెళ్ళాడు. కొన్నేళ్ళకి చనిపోతాడనగా నజరయ్యను ఈ బాలుడు చూశాడు. అంటే అది 1825 ooo. అనేక సంవత్సరాలు గడిచినా ప్రభావం నశించని ఈ నజరయ్య వ్యక్తిత్వాన్ని గురించి తెలుసుకోవాలనుకున్నాను. నా ముందున్న ఈ ముసలతను అతని గురించి ఏమీ చెప్పలేకపోయాడు. నజరయ్య పేరిట ఉన్న మతం గురించి చెప్పడానికి మాత్రం సిద్ధంగా ఉన్నాడు. అనేక సంవత్సరాలుగా ఆ మతం దీక్ష పుచ్చుకున్న గురువు ఈ ముసలతను. అతను చెప్పగలిగింది అంతా సేకరించాను. విన్నకొద్దీ. ఈ నజరయ్య ఎవరో తెలుసుకోవాలన్న కోరిక పెరిగింది. అనేక చోట్లకి కబుర్లు పంపాను. గురువు నజరయ్య కథ ఎవరికైనా వాళ్ళ త్రండి చెప్పడం గుర్తుందా అని అడిగాను. ఒక మహమ్మదీయుడని కనిపెట్టాను. అతని తండ్రి నజరయ్య నుంచి దీక్ష పొందాడు. నజరయ్య అంత పెద్ద గురువు ఎలా అయ్యాడో చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 44 ఆ కథ చెప్పాడట. చిన్న కుర్రాడుగా తనే స్వయంగా దూశాడుట. అతనొక ముసలివాడు. అతను చెప్పిన కథ భారతదేశపు మత జీవితపు స్వభావంతోనే ఉంది. వందేళ్ళ క్రితం మహమ్మదీయమతానికి చెందిన సయ్యద్ శాఖలో ఓ ధనవంతుడైన వర్తకుడు ఉండేవాడుట. అనేక ఓడలుండేవి. తరచూ దూర ప్రయాణాలు చేసేవాడు. గలప్ షరీఫ్ అనే ఆ వ్యాపారి అలాంటి ఓ ప్రయాణంలో ఒక గురువును కలిసి అతని బోధలకు ఆకర్షించబడ్డాడు. అతను దీక్ష తీసుకున్నాడు. తన గురువుకి పూర్తిగా విధేయుడయిపోయాడు. లాభాలు వచ్చే వ్యాపారాన్ని వదిలేశాడు. బాపట్ల తాలూకాలో తనకోసం ఓ గుడికట్టుకున్నాడు. అక్కడే నివశించాడు. అనేక మంది అతని బోధలు వినడానికి వచ్చేవాడు. అతని ముఖ్య సిద్ధాంతం దేవుడు ఒకే ఒక్కడు. నరసారావుపేట రాజా గలెప్ షరీఫ్ గురించి విన్నాడు. అతనికి దైవిక శక్తులున్నాయిట. అద్భుతాలు చేస్తాడుట. ఓ దూతని పంపి గురువుని తన భవనానికి ఆహ్వానించాడు. అతనికి శిష్యుడవాలనుకుంటున్నానని కబురంపించాడు. షరీఫ్ వచ్చాడు. ఒకటి రెండురోజులు నిరీక్షించాడు. కాని రాజా తన సముఖంలోకి రప్పించడానికి ఆలస్యం చేశాడు. ఇంక నిరీక్షించలేక లేచి ఇంటి మొహం పట్టాడు. రాజా దగ్గర ఒక సహాయకుడు ఉన్నాడు. పేరు నజర్ మహమూద్. షేక్ శాఖ. అతనికి ఈ గురువుమీద ఆసక్తి ఎక్కువ. షరీఫ్్న అనుసరించి వెళ్ళాడు. కాళ్ళమీద పడ్డాడు. తనని శిష్యుడిగా చేసుకుని ఉపదేశం ఇమ్మన్నాడు. గురువు ఉపదేశానికి నాలుగువందల రూపాయలు ఇమ్మన్నాడు. నజర్ మహమూర్కి ఉన్న బలీయమైన కోరికవల్ల ఆ నాలుగు వందలు ఇస్తానన్నారు. అయితే అతని దగ్గర ఆ డబ్బు చెల్లించడానికి ఏమీ లేదు. అద్భుతశక్తులు నేర్పాక ఇస్తానన్న డబ్బు ఇవ్వాల్సిన రోజు దగ్గర పడింది. నజర్ మహమూద్ లేచి పారిపోయాడు. త్రిపురాంతకం చేరాడు. అక్కడో హిందూదేవాలయం ఉంది. దేవాలయంలో వాళ్ళు, భక్తులూ అతని బోధనలను వినడానికి వచ్చేవారు. రోజు రోజుకీ అతనికి అనుచరులు పెరిగారు. తన శిష్యుడు నజర్ మొహమూద్ దాక్కున్న స్థలం గలకు షరీఫ తెలిసింది. ఇస్తానన్న ధనంకోసం దేవాలయానికి వచ్చాడు. నజర్ మహమూద్ శిష్యులు మాట్లాడుకున్నారు. “ఆయన గొప్ప గురువు. అతని అప్పు తీరుద్దాం. గుడికడదాం. ఆయన మన మధ్య ఉంటాడు. మనం ముక్తి సంపాదించుకుందాం" అనుకున్నారు. షరీఫ్ తన డబ్బు తీసుకుని వెళ్ళిపోయాడు. ఒక పెద్ద గుడి కట్టారు. కొత్త గురువు పేరు అన్ని చోట్లకీ పాకింది. మహమ్మదీయ పేరు<noinclude><references/></noinclude> mfalpldub4msv2yt0nxzm0ffsboulm7 104 212372 554260 2026-04-24T04:16:11Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'నజర్కి తెలుగు 'అయ్య' చేర్చారు సామాన్య జనం. ఆ విధంగా ఆ మతం నజరయ్య మతం అయింది. నజరయ్య మతమేమిటి? పుట్టుకరీత్యా మహమ్మదీయుడు. అయినప్పటికీ అతనుగాని అతని శిష్యులుగాని మహమ్మద్ ప్రవ...' 554260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>నజర్కి తెలుగు 'అయ్య' చేర్చారు సామాన్య జనం. ఆ విధంగా ఆ మతం నజరయ్య మతం అయింది. నజరయ్య మతమేమిటి? పుట్టుకరీత్యా మహమ్మదీయుడు. అయినప్పటికీ అతనుగాని అతని శిష్యులుగాని మహమ్మద్ ప్రవక్త పేరు చెప్పారు. గలప్ షరీఫ్ తన ప్రయాణంలో కలుసుకున్న గురువు ఓ యోగి అయుండాలి. నజరయ్య బోధనలు చాలావరకూ యోగి సిద్ధాంతాలు. నిజానికి అతని అనుచరులు తమని రాజయోగి ప్రజలుగా చెప్పుకుంటారు. మహమ్మదీయులూ ఈ యోగీ కూడా దేముడు ఒక్కడేనని ఒకేలా నమ్ముతారు. నజరయ్య ఉపదేశ విధానం యోగి సిద్ధాంతానికి సరిపోలుతుంది. “నీ మనసుని కేంద్రీకరించు. అన్ని రహస్య ఆలోచనలనూ వదిలిపెట్టు. పైకి చూడు. శరీరం ఉనికిని మరిచిపో. తలమీద ఉన్న జుత్తు ముడిమీద దృష్టిపెట్టు. (సన్యాసుల జుత్తులాగ), నిశ్చలబుద్ధితో పరికించు. అప్పుడు నీకు ప్రత్యక్షమవుతాయి... కాంతి, దైవాత్మలు, పవిత్రనదులు స్థలాలూ, రుషులు, సూర్యచంద్రులు, మెరుపులు, ఉరుములు, నిప్పు, నీరు, శబ్దాలూ ఆకాశాన్ని నింపేస్తాయి. భూమి ఒక గుడ్డులా కనిపిస్తుంది. బ్రహ్మ కనిపిస్తాడు అంతా ఒకటైపోతుంది". నజరయ్య శిష్యులని తయారుచేశాడు. తన బోధలను ప్రచారం చెయ్యడానికి పంపాడు. అతను కులభేదాలను, లింగభేదాలనూ పాటించలేదు. ఆడామగా అందరికీ ఉపదేశాల తంతు (దీక్ష) జరిగింది. అందరూ మతం మారారు. నేను ఈ తంతుల గురించి ఆరాతీశాను. ప్రతిసారీ నాకు చుక్కెదురయింది. నేను విన్నది అంతా ఒకటే చెవిలో ఏదో అంటారు. ఉపదేశానికి అనర్హులయిన ఎవరికీ ఎట్టి పరిస్థితులలోనూ దానిని చెప్పకూడదు. నజరయ్య జీవితకాలంలో ఆయన నిషేధించిన వాటిని చెయ్యటానికి శిష్యులు ఎవరూ సాహసించలేదు. సారాయి కాని భంగు కాని వాళ్ళు వాడితే చివాట్లు వేసేవాడు. కులవివక్షమీద విరుచుకుపడ్డాడు, అతనికి ధర్మాగ్రహంతో ఒళ్ళు తెలిసేదికాదు. నజరయ్య ఎవరో చెప్పలేనివారు కూడా కామవాంఛలమీద ద్వేషానికి గుర్తుగా అతను పగబట్టి రక్తం చిందించిన కథ చెప్పగలిగేవారు. ఓ రోజు ఒక స్త్రీ శిష్యురాలు కేకలు వినిపించాయి. ఆమె మీద గాయాలూ అవమానాలూ కనిపించాయి. ఆ తప్పు చేసిన వాడిని పట్టుకుని గుండెల్లో పొడిచేశాడు నజరయ్య. ఆయనకేమీ జరగలేదు. జైలు వేసినా ఎవ్వరూ అతన్ని పట్టుకోలేకపోయారు. జైలు గోడల నుంచి ఆయన బయటికి రావడం వీధుల్లో తిరగటం జైలు తలుపుల వద్ద భటులు నిలబడిపోవడం సామాన్య జనం చూశారు. నజరయ్య గురించి చెప్పుకునే అలాంటి కథలు జనంమీద ఆయనకున్న పట్టుని వివరిస్తాయి. ఆయన మరణానంతరం నజరయ్య మతం పాడయిపోయింది. విగ్రహారాధన చేస్తే ఏ అపాయమూ జరగదన్నారు శిష్యులు. నైతిక చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 45 నియమాలలో వాళ్ళు దారితప్పారు. బయటపడకుండా చెయ్యగలిగితే దొంగతనం ఎందుకు చెయ్యగూడదు? సారాయి, భంగు తప్పించుకోటం కష్టం. శక్తి పూజ తాలూకు అసహ్యకర రూపాలు కూడా నజరయ్య మతంలో ప్రవేశించినట్టున్నాయి. త్రిపురాంతకంలోని మాదిగల ప్రత్యేకమైన గుడి నజరయ్య జీవితకాలంలో కట్టలేదేమోనని నా అనుమానం. కులవివక్షకి అలాంటి ప్రాముఖ్యతను ఆయన అంగీకరించే అవకాశంలేదు. ఆయన మతం మార్చి గురువుగా తయారుచేసిన తొలి శిష్యులలో ఒక మాదిగ ఉన్నట్టున్నాడు. ఆయన జనాలను మతం మార్చడానికి పంపి ఉంటాడు. నజరయ్య మతం పుచ్చుకోవడం మాదిగలకి అభివృద్ధి అని అర్థం. వాళ్ళ గ్రామాలలోని సంప్రదాయాలలోని బహుదైవత్వంకన్న నజరయ్య ఏకదైవత్వం మెరుగయినదని గ్రహించారు. ఒకతను నాతో అన్నాడు. "నేను పాపాత్ముడనని ఒక యోగి చెప్పాడు. ముక్తి సంపాదించుకోవాలన్నాడు. నేనంతకు ముందు ఎప్పుడూ అలా ఆలోచించలేదు.” ఇంకో మనిషి అన్నాడు- "మా గ్రామదేవతలతోబాటు నేను విష్ణువు విగ్రహాలను పూజించాను. రాజయోగి ప్రజలు వచ్చి దేవుడు ఒక్కడేనని, ఈ విగ్రహాలవల్ల ప్రయోజనం లేదని చెపితే నేను వారిని నమ్మాను. నేను అంతకు మునుపు విన్నవాటి అన్నింటికన్నా ఇది మంచిది.” నజరయ్య మతానికి చెందటం మాదిగల సాంఘిక స్థాయిని కూడా పెంచింది. ఎందుకంటే త్రిపురాంతకంలో శిశిరంలో ఏటా జరిగే ఉత్సవంలో అన్ని కులాల తరగతులవాళ్ళతో ఒకే వరసలో నిలబడతారు. మొత్తం కుటుంబాలు కలిసి ఆ ఉత్సవానికి వెళ్తారు. వాళ్ళతో బాటు మేకలు, కోళ్ళూ, బియ్యం, చింతపండు, కూర మసాలా తీసుకువెళతారు. ఇవన్నీ సుందరమ్మకి అర్పిస్తారు. ప్రత్యేక శ్రద్ధతో మొక్కుతారు. నజరయ్య చుట్టూ చేరిన శిష్యగణంలో ఆమె చివరిది. నజరయ్య సమాధిమీద పూలు ఉంచి పూజలు చేస్తారు. సుందరమ్మ అవన్నీ తీస్కుని సామూహిక వంటకి అందిస్తుంది. వచ్చిన వారందరికి కులం ఏదైనప్పటికీ ఒకే కుండలో వండుతారు. తినేటపడు అందరూ కూర్చుని కలిసి తింటారు. కాని మాదిగలు కాస్తంత ఓ పక్కగా కూర్చుంటారు. చివరికి నజరయ్య మతంలో కూడా శూద్రులు, మాదిగలు పక్కపక్కన కూర్చుని భోంచెయ్యరు. మాదిగలు క్రైస్తవానికి రావటం మొదలైనపుడు నజరయ్య మతస్థులే క్రీస్తులో లభించే దివ్య జీవితానికి హృదయాలు తెరిచారు. నజరయ్యను అనుసరించినవారు క్రీస్తు శిష్యులయ్యారు. త్రిపురాంతకంలో అనుకున్నారు "మాదిగలు మనని వదిలేస్తున్నారు” కొందరు భుజాలు ఎగరేశారు- “వాళ్ళని పట్టి ఉంచటానికి మనమేం చెయ్యగలం? వాళ్ళు ఓ కొత్త మతాన్ని అనుసరిస్తున్నారు”. ఇతరులు అన్నారు. "పోనీండి!". ఆ విధంగా నజరయ్య మతం చాలా మందికి అంతకన్నా ఉన్నతమైన దానికి ఎక్కేరాయిగా గుర్తుండిపోయింది.<noinclude><references/></noinclude> 26qjy1jxmqm0qm8q2gflp3179ng5tio 104 212373 554261 2026-04-24T04:16:25Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2. దైవదర్శనాకాంక్ష ఉల్లూరి వారి కుటుంబం కీర్తి నలుదిశలా వ్యాపించింది. వాళ్ళ ధనాన్ని బట్టి కాదు. గొప్ప గొప్ప పనులు చెయ్యటంలో ముందున్నందుకు కాదు. వాళ్ళ భక్తి తత్పరతే దానికి...' 554261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>2. దైవదర్శనాకాంక్ష ఉల్లూరి వారి కుటుంబం కీర్తి నలుదిశలా వ్యాపించింది. వాళ్ళ ధనాన్ని బట్టి కాదు. గొప్ప గొప్ప పనులు చెయ్యటంలో ముందున్నందుకు కాదు. వాళ్ళ భక్తి తత్పరతే దానికి కారణం. గురువు పోలయ్యకి పదహారు రూపాయల విలువైన ఆవుని వారు యిచ్చారు. ఒక గురువుకి యిచ్చే కానుకలలో ఇది చాలా గొప్పగా భావించబడింది. మతపరమైన అంకితభావానికి ఆ కుటుంబం ఖ్యాతి సంపాదించుకుంది. చిన్నపూడి పోలయ్య పూర్తిగా నిరక్షాస్యుడైనప్పటికీ ఒక ప్రత్యేకమైన ఆదరాన్ని సంపాదించుకున్న మనిషి అయుంటాడు. అదే అతన్ని తతిమ్మా వాళ్ళ కన్నా భిన్నమైన వాడుగా చేసి గురువుని చేసింది. అతను ధ్యానముద్రలో ఉండేవాడు. స్వప్నాల స్వాప్నికుడు. ఓరోజు తెలివిగా ఓ ప్రశ్న లేవదీశాడు "కోటప్పకొండ స్వామి తతిమ్మా స్థలాలలోని స్వాములూ, జనం యింతగా పూజ చేస్తున్నారు గాని, మనుషులు తయారుచేసేవాళ్ళే. ఈ మనుషులు చేసిందెవరు? భూమ్యాకాశాలను చేసిందెవరు? దేవుని చూడకుండా నేను చనిపోవాలా?” అతని తండ్రి నజరయ్యను అనుసరించినవాడు. నజరయ్యను చూడటానికి అతని తండ్రి నజరయ్యను అనుసరించినవాడు. నజరయ్యను చూడటినికి అతని తండ్రి త్రిపురంతకం తీసుకువెళ్ళటం ఆ పోలయ్య తొలి జ్ఞాపకాలలో ఒకటి. బీదరికంలో సన్యాసిలా బ్రతికి ఎవరితోనయినా ఎప్పుడైనా దేముడు ఒక్కడే అన్న తన ముఖ్యసిద్ధాంతం గురించి మాటలాడటానికి సిద్ధంగా ఉండే నజరయ్యను ఆ బాలుడు పోలయ్య ఏనాడూ మరచిపోలేదు. ఆ బాలుడి మనసులో విగ్రహారాధన పట్ల వ్యతిరిక్తత, భగవంతుడిని చూడాలన్న అవిశ్రాంత కాంక్ష నజరయ్య నాటాడు. ఉల్లూరి కుటుంబానికి గురువైన పోలయ్యకి తన ఉపచారాలలో తన అజ్ఞానాన్ని గంభీరమైన గురుత్వంలో ఎలా కప్పిపెట్టుకోవాలో బాగా తెలుసు. వాళ్ళకి మంత్రాలు శ్లోకాలూ చెప్పేవాడు. రాజయోగి ప్రజల వేదాంతంలో ఇక్కడో ముక్క అక్కడో ముక్క నేర్చాడు. ప్రత్యేక సమయాలలో తన జ్ఞానాన్ని కొంచెం ప్రదర్శించేవాడు. అతను తనకి మించిన లోతులకి వెళ్తున్నానని తెలియగానే వెనక్కి తగ్గి ఒక రహస్యమయ వాతావరణాన్ని కల్పించేవాడు. అది సరళ స్వభావులకీ చాలా అద్భుతంగా అనిపించేది. మరోసారి యింకా ఎక్కువ చెపుతానని మాట యిచ్చేవాడు. ఆవిధంగా వారిలో కుతూహలాన్ని రేకెత్తించి తిరిగి వచ్చినపుడు ఏం చెపుతాడా అన్న కౌతుకంతో ఎదురు చూసేటట్టు చేసేవాడు. దేముడిని చూపిస్తానని చెప్పటం తన శిష్యులకి పోలయ్య యిచ్చిన వాగ్దానాలలో వాళ్ళని పట్టి ఉంచిన వాటిలో ఒకటి. ఆ చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 46 కుటుంబంలో వయసు మీదబడిన తండ్రికి దేముడికి చూడాలన్న బలీయమైన కోరిక కలిగింది. అతనంటే అందరికీ గౌరవం. కొడుకులు తండ్రి కోరికని శ్రద్ధగా పట్టించుకున్నారు. వాళ్ళు పోలయ్యను సంప్రదించారు. అతను పదిహేను రూపాయలు ఇమ్మన్నాడు. వాళ్ళు ఇది చాలా ఎక్కువ అనుకున్నారు. ఆ తాంత్రిక రహస్యాన్ని సంపాదించుకోటానికి తాను ఎన్ని పరీక్షలు ఎదుర్కొన్నదీ మైనంలా కరిగిపోయేలా అద్భుతంగా వర్ణించాడు. తన ప్రయత్నాల ద్వారా ఆకుటుంబంలో ఒక్కరు దేముడిని చూడగలిగితే మొత్తం కుటుంబానికి నిస్సందేహంగా ముక్తి దొరుకుతుందని నొక్కి చెప్పాడు. చివరికి పోలయ్య పదకొండు రూపాయలకి ఒప్పుకున్నాడు. ఆ ప్రయత్నం చేసే రాత్రి నిశ్చయమయింది. పదిమంది ఆడామగా దేముడిని చూడాలన్న కాంక్షతో విశ్వాసంతో అర్ధరాత్రి వేళ ఉల్లూరి వారి ఇంటిలో కూర్చున్నారు. గోడకున్న గూటిలో రెండు చిన్న నూనె దీపం బుడ్లు వెలుగుతున్నాయి. అక్కడ కొద్దిపాటి వెలుతురిని యిస్తున్నాయి. గురువు మధ్యలో కూర్చున్నాడు. శిష్యులు చుట్టూ వృత్తాకారంలోకూర్చున్నారు. నజరయ్య మతం తాలూకు మంత్రాలు చదువుతూనే ఉన్నాడు. అతని హడావుడి భయంకరంగా ఉంది. చూస్తున్న వాళ్ళంతా ఊపిరిబిగబట్టారు. కదలకుండా ఉండిపోయారు. చిట్టచివరికి ఆ క్షణం వచ్చేసింది. అందరినీ పొమ్మని సంజ్ఞ చేశాడు. ఆ ముసలతనిని మాత్రం కూర్చోమన్నాడు. మరిన్ని మంత్రాలు చదివాడు. మరిన్ని విచిత్రమైన బొమ్మలు గీశాడు. ముసలతను ముక్కు చెవులూ, కళ్ళు మీద అంతకు ముందు పోలయ్య చెప్పినట్టుగా వేళ్ళు పెట్టుకున్నాడు. బాహిర ప్రపంచంతో ఆ విధంగా సంబంధాలు తెంచుకుని అంతరేంద్రియంతో భగవంతుడిని చూడాలని అతనికి అర్ధమయ్యింది. కొంత సమయం గడిచింది. పోలయ్య చెవిలో గొణిగాడు. నీకేమైనా కనిపిస్తోందా అని. "అంతా ఎర్రగా కనిపిస్తోంది. మధ్యలో ఏదో మనిషి బొమ్మ ఉన్నట్టు కనిపిస్తోంది" అన్నాడు ముసిలతను, “అదే దేవుడు. నువ్వు చూశావు" అన్నాడు పోలయ్య ఆశ్చర్యంతో సంభ్రమంతో మునిలాయన పిల్లలని కలిశాడు. మనవలు చుట్టూ ఆడుకుంటుండగా ఇంటి పట్టున కూర్చుని, అనేక రోజులు దాని గురించే ఆలోచించాడు. జనం వస్తున్నారు. వెళుతున్నారు. అంతా ఎలా కనిపించిందీ చెపుతున్నాడు. ఆ మునిలాయనకి అదో గొప్ప తృప్తిని కలిగించే విషయమయింది. అంతా డబ్బులు ఖర్చుపెట్టినందుకు పిల్లలు విచారించలేదు.<noinclude><references/></noinclude> hieuydlcrai55giv1vhcjxqhp74nkks 104 212374 554262 2026-04-24T04:16:37Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కొన్నేళ్ళు గడిచాయి. పశిగోపు బసయ్య తన తోలువని పరికరాలను పదునుపెట్టించుకోటానికి ఒకరోజు మదులూరు వచ్చాడు. అతను ఉల్లూరి వాళ్ళ కుటుంబానికి స్నేహితుడు. ఇంటికి బయల్దేరే ముందు వ...' 554262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>కొన్నేళ్ళు గడిచాయి. పశిగోపు బసయ్య తన తోలువని పరికరాలను పదునుపెట్టించుకోటానికి ఒకరోజు మదులూరు వచ్చాడు. అతను ఉల్లూరి వాళ్ళ కుటుంబానికి స్నేహితుడు. ఇంటికి బయల్దేరే ముందు వాళ్ళని చూడటానికి వెళ్ళాడు. అదీ యిదీ మాట్లాడుకుంటున్నారు. కొత్త మతాన్ని ఒక దొర ఒంగోలుకి తీసుకువచ్చాడు. విన్నారా అని అడిగాడు. దాన్నంతా మంచి మతం అనుకుంటున్నారు. అని చెప్పాడు. వివరాల కోసం వాళ్ళు అడిగారు. కాని బసవయ్య వాళ్ళకి తృప్తి కలిగించలేకపోయాడు. ఈ మతాన్ని నమ్మినవాళ్ళని జీసస్ క్రీస్తు రక్షిస్తాడు. ఆయనే పూజించాలి. మిగిలిన స్వాములు అందరూ తరువాతే అని మాత్రం ఐసయ్య విన్నాడు. అంతేకాక అనేకమంది ఈ మతం పుచ్చుకున్న మాదిగలు ఆదివారం పనిచెయ్యరు. వచ్చిన గొడ్డు మాంసాన్ని వాడలోకి తీసుకురారు. అని ఓ వెట్టి బసయ్యతో చెప్పాడు. బసయ్య ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు. ప్రయాణంలో అలసిపోయిన ఓ మనిషి అతని ఇంటి వద్ద చెట్టుకింద కూర్చుని ఉండటం కనిపించింది. అతను మాదిగల పెద్ద గురించి అడిగాడు. వస్తాడని చెప్పారు. మాదిగల పెద్దగా బనయ్య కొత్తవాళ్ళని ఆహ్వానించటం, వాళ్ళ కష్టసుఖాలు విచారించటం, తన పెద్దరికంతో ఏదైనా సాయం కోరితే చెయ్యటం అతని విధులు తన ఎదురుగా ఉన్న బద్దెపూడి కన్నయ్య క్రైస్తవుడని తెలుసుకుని చాలా సంతోషించాడు. అతని అవసరాలు చూశాడు. కన్నయ్య బాధ్యత అంతా తీసుకున్నాడు. క్రైస్తవ ప్రచారానికి భారతీయ గ్రామీణ సమాజంలోని తెగ పద్ధతి ఆ విధంగా ఒక వాహిక అయింది. మర్నాడు మదులూరికి వెళ్ళారు. అతిధులుగా వారిని ఆదరించారు. కన్నయ్య ఎందుకొచ్చింది. బసయ్య చెప్పాడు. అతను చెప్పేది వినటానికి ఒప్పుకున్నారు. ఆ వేళ ఎక్కువేం చెప్పలేదు. వచ్చినవాళ్ళు వెళ్ళాక ఈ మతం గురిచి మళ్ళీ వినటానికి వాళ్ళని మళ్ళీ పిలుద్దామనుకున్నారు. అలాగే పిలిచారు. ఇద్దరు మనుషులు వెళ్ళి పిలిచారు కన్నయ్య వచ్చాడు. అతనికి ఆ రోజు, మంచి అవకాశం దొరికింది. అందరూ వినటానికి సిద్ధమయ్యారు. పిల్లలు పడుకున్నారు. కుక్కలు మాత్రం అప్పుడప్పుడు రాత్రి శబ్దాన్ని బద్దలు చేస్తున్నాయి. క్రీస్తు మరణగాథ. విన్నారు. క్రైస్తవుల పద్ధతిలో కన్నయ్య ప్రార్ధించాడు. ఇలాంటిది. వాళ్ళంతకు ముందు ఎప్పుడూ తెలియదనుకున్నారు. “మనమెందుకు ముందుకు వెళ్ళకూడదు? మనం చేస్తున్న దానిలో ఎలాంటి ముక్తి లేదు? అనుకున్నారు. ఆ తర్వాత రోజులలో. ఉల్లూరి వాళ్ళ కుటుంబంలో చిన్నవాళ్ళు తోటివాళ్ళతో ఈ కొత్తమతం గురించి చర్చించారు. దోవన పోతున్న వెట్టివాడు. మదులూరిలో విచిత్రాలు జరుగుతున్నాయని చెప్పాడు. ఉల్లూరి వాళ్ళ ముసలి తండ్రి ఆ విషయాలను ఆలోచించి పట్టించుకోమని సలహా యిచ్చాడు. వాళ్ళకి దైవభక్తి ఉందని గుర్తుచేశాడు. త్రిపురాంతకంలో నజరయ్య సమాధిని చూడటానికి కుటుంబమంతా వెళ్ళలేదా? బియ్యము, మేతా యివ్వలేదా? చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 47 పాటలు పాడుతూ నజరయ్య సమాధిమీద పూదండలుంచలేదా? పూజలకి పోలయ్య గురువుకి ఆవుని యివ్వలేదా? అన్నింటికన్నా కొన్నేళ్ళక్రితం అర్ధరాత్రి తమ తండ్రికి దేముడుని చూపించలేదా? అంతేకాక ఈ మాదిగ కుటుంబ పెద్దకి ఉక్కమ్మ అనే కూతురు ఉంది. ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రేమాదరాలతో ఆమెను చూసుకునేవాడు. పదేళ్ళ వయసులోనే ఆమె విధవ అయింది. ఆర్య హిందూ ఆచారాలని అనుసరిస్తూ పసితనంలోనే వాళ్ళకి బాగా తెలిసిన కుటుంబంలోని ఓ యువకుడికి యిచ్చి పెళ్ళిచేశారు. అత్తారింటికి పంపే రెండో కార్యక్రమం జరగలేదు. బ్రాహ్మణ విధవలాగే ఈ చిన్న మాదిగ కన్య మళ్ళీ పెళ్ళాడరాదు. మాదిగల పద్ధతికి అది చెందకపోవచ్చు. రెండుసార్లు పుట్టే బ్రాహ్మణులను అనుసరించటం మంచిదనుకున్నారు. ఏళ్ళు గడుస్తున్నాయి. ఉక్కమ్మ నజరయ్య శిష్యులు చెప్పిన మత విధులలో మునిగిపోయింది. ఆమతం పాటలని పాడటాన్ని తల్లిదండ్రులు ప్రోత్సహించారు. ఆమెకి తోడుగా వెళ్ళేవారు. క్రమంగా ఉక్కమ్మకి నలభై ఏళ్ళు వచ్చాయి. ఆ ఊరు ఈ ఊరు పాడటానికి ఆడటానికి పిలిచేవారు. ఆమెని చాలా గౌరవించేవారు. "ఆమె అందరు ఆడాళ్ళలాంటిది కాదు. భగవంతుడిని సేవిస్తోంది. అనుకునేవారు. కొన్నాళ్ళకి ఆమె వేలు విడిచిన సోదరి కూడా భర్తని కోల్పోయింది. ఇద్దరు ఆడవాళ్ళు అప్పటినుంచి కలిసి తిరుగుతుండేవారు. వాళ్ళు ఏ వూరు వెళ్ళిపాడినా ఉట్టి చేతులతో పంపేవారు కాదు. వాళ్ళ చేతుల్లో డబ్బు పోగయింది. కాంత నజరయ్య గుడికి యిచ్చారు. కొంత తల్లిదండ్రులకు యిచ్చారు. ఉక్కమ్మ దూర గ్రామంలో ఉండి కుటుంబంలో అందరికన్నా దైవభక్తి గలది కనుక ఏ ముఖ్యనిర్ణయం తీసుకోవాలన్నా ఆమెను సంప్రదించాలని తండ్రి గట్టిగా చెప్పాడు. 'పెద్ద కొడుకు కొండయ్యకు ఆ తర్వాత రోజులలో నిద్రపట్టలేదు. " ఉక్కమ్మ రావటంలేదు. నేనే వెళ్తాను. అన్నాడు. రెండు రోజులు ప్రయాణం చేశాడు. అక్క కళ్ళు మెరిసాయి. " ఇంటి దగ్గర అందరూ బాగున్నారా"? అని అడిగింది. ఆ వాడ వాళ్ళందరికీ తన తమ్ముడు. వచ్చాడని చెప్పింది. మాదిగ పెద్ద భార్య ఇత్తడి గ్లాసులో మజ్జిగ యిచ్చింది. సేదదీరాడు. " అక్కా తమ్ముడూ కూర్చుని మాట్లాడున్నారు. అక్క వ్యతిరేకించదని కొండయ్యకి తెలిసిపోయింది. " ఈ మతం గురించి విన్నాను. మన నజరయ్య చెప్పిందీ దేవుడు ఒకడేనని. అది సత్యం. కాని మనం తప్పు చేశాం. విగ్రహాలను పూజిస్తున్నాం. నీకు ఒంగోలుకి వెళ్ళాలనిపించటం మంచిదే. నా కోసం చూడకు. వెంటనే వెళ్ళు. తొందరలోనే నేను యింటికి వస్తాను. నేను కూడా జీసస్ క్రీస్తుమీద విశ్వాసాన్ని ప్రకటిస్తాను. అంది ఉక్కమ్మ, ఉక్కమ్మ మాటలు కొండయ్య ఇంటికి వచ్చి చెప్పాడు. అందరూ తృప్తిపడ్డారు. పాతది వదిలేసి కొత్త జీవితంలోకి ప్రవేశించే సమయం వచ్చిందన్నారు.<noinclude><references/></noinclude> qne8btdr1rpkvlofccvj0wm1twnywg4 104 212375 554263 2026-04-24T04:16:49Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆ కుటుంబంలో మార్పులు వ్యాఖ్యానాలకు గురవకుండా ఉండవు. వారి కుటుంబం అంత ప్రసిద్ధమైనది. శూద్రులకు వాళ్ళమీద కోపం వచ్చింది. ఆదివారం నాడు పిలిస్తే. ఈ రోజున జరుగుతున్నట్టు. రామని...' 554263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>ఆ కుటుంబంలో మార్పులు వ్యాఖ్యానాలకు గురవకుండా ఉండవు. వారి కుటుంబం అంత ప్రసిద్ధమైనది. శూద్రులకు వాళ్ళమీద కోపం వచ్చింది. ఆదివారం నాడు పిలిస్తే. ఈ రోజున జరుగుతున్నట్టు. రామని ఉల్లూరి వాళ్ళ కుటుంబం అంతకుముందు ఎన్నడూ అనలేదు. క్రైస్తవుల సంఖ్య పెరుగుతోంది. అందరూ ఒకేరకంగా ధిక్కరిస్తున్నారు. అంతకుముందు ఎన్నడూ వాళ్ళ పాలేర్లలో శూద్రులు అలాంటివి చూడలేదు. “వాళ్ళకి పాఠంవ చెప్పాలి” అనుకున్నారు. అవి సూర్పిళ్ళ రోజులు. కొందరు క్రైస్తవులు దమ్ముల్లోనూ, నాట్లలోనూ పనిచేశారు. పాత ఆచారాల ప్రకారం వాళ్ళ వంతు ధాన్యం తీసుకోవటం వాళ్ళ హక్కు వాళ్ళకి పాఠం చెప్పటానికి శూద్రులు ఆదివారం రోజునే మార్చారు. ఆ రోజు పనిలోకి రాకుండా ఉండిపోయారు క్రైస్తవులు. ఆ విధంగా వాళ్ళకి చాలా నష్టం వాటిల్లింది. ఓ ఆదివారం రోజున శూద్రులందరూ పనుల కోసం పొలాలకు వెళ్ళారు. ఊళ్ళో కొంతమందే ఉన్నారు. పాలు కాచటానికి మునసబు ముసలి తల్లి నిప్పు ముట్టించింది. అలా పక్కకి వెళ్ళేసరికి పక్కనే ఉన్న చిట్టు తట్ట అంటుకుంది. పొలాల నుంచి జనం వచ్చేసరికి పది ఇళ్ళు కాలిపోయాయి. క్రైస్తవులకి నష్టం కలిగించటానికి ఆదివారం నాడు సూర్చిన ధాన్యమంతా కాలిపోయింది. దాక్కోటానికి ముసలమ్మ పారిపోయింది. తిరిగి వచ్చి గుండెలు బాదుకుంది. “దేముడు మనలని శిక్షించాడు” అంది. అంతకు ముందు క్రైస్తవుల మీద చాలా కఠినంగా ఉండేది. దైవం యిచ్చిన ఈ తీర్పుకి ప్రధాన కారణం తనే అనుకుంది. వివాదం ముగిసింది. అప్పటి నుంచి శూద్రులు ఆదివారాలలో చిన్న చిన్న పనులు చేసుకుని ముఖ్యమైన పనులు క్రైస్తవులు తమతోచేరినపుడు చేసుకోసాగారు. గ్రామదేవత పండగ చేసుకోటానికి శూద్రులు అన్ని ఏర్పాట్లు చేసుకుని మాదిగలకి దేవతా విగ్రహం ముందు డప్పుకొట్టమని, నాట్యం చెయ్యమని కబురుపంపారు. ఇది అనాదిగా వస్తున్న పరస్పర సహకారపద్ధతిలో మాదిగలు నిర్వహించవలసిన విధి. వాళ్ళు ఇప్పుడు రామన్నారు. శూద్రులకి మళ్ళీ ఆగ్రహం కలిగింది. వాళ్ళు మాదిగలకి కబురుపంపారు. "అయితే మీ అంతట మీరుండండి. మా అంతట మేం ఉంటాం. మీరు మాకు పనులు చెయ్యనక్కరలేదు. మీరు మాకు వద్దు.” శూద్రులు అనుకున్నంత సులువుకాలేదు బరువులు మొయ్యటం, క్రైస్తవులు కాని మాదిగలు కూడా ఓ విధమైన సంఘీభావనతో తమవాళ్ళు నిరాకరించిన పనులను తామూ చెయ్యమన్నారు. ఏదో కొద్దిమంది పనికిమాలిన వాళ్ళు వెళ్ళారు. దాంతో శూద్రులు రాణి పడదామన్నారు. ఉల్లూరు వాళ్ళ కుటుంబానికి చాలా కుటుంబాలతో సంబంధాలు ఉన్నాయి. గురువు పోలయ్య కూడా ముక్తి మార్గానికి క్రైస్తవుడవటమే మార్గమని సలహా యిచ్చాడని అందరికీ తెలిసింది. చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 48 ఈ మార్పు తాలుకు ప్రాధాన్యత ఆ కుటుంబాలలో దూరం వాళ్ళు గ్రహించలేరు. వాళ్ళు గురువులు మాత్రం మారారని, మాదిగలలో పురాతన సంప్రదాయాలను వారు ముట్టుకోలేదని అనుకున్నారు. పదిమైళ్ళ దూరంలోని ఓ కుటుంబం నించి పేరంటారు. పండగకి రమ్మని కబురొచ్చింది. "మేం క్రైస్తవులం, పేరంటాలుతో మనమేం చెయ్యగలం" అన్నారు చాలామంది. "గోడమీద ఆ చిహ్నాల గురించి మనం ఏమనుకుంటున్నదీ వెళ్ళి చెప్పుదాం" అన్నారు ఇతరులు. వెళ్ళారు. గోడమీద పేరంటాలు చిహ్నాలని చెరిపేస్తేనే వండిన వంటలను ముట్టుకుంటామన్నారు. అందులో ఒకడు బలహీనంగా అన్నాడు. “ఇంతవరకూ ఎవరు ఎందులో చేరినా తేడా ఏమీ లేకుండా పేరంటాలుని పూజించేవారు. క్రైస్తవం వాటికన్న భిన్నమయినదా?” వాదనలు నడిచాయి. మధ్యలో ఒకడు లేచి కావాలంటే నా చెప్పులతో పేరంటాలు తాలూకు పసుపుబొట్లు, ఎర్రబొట్లు చెరిపేస్తానని ముందుకొచ్చాడు. అది జరిగింది. గొడవ చల్లారింది. ఆ కుటుంబం తాలూకు పురాతన స్త్రీ పూర్వీకురాలుకి పెట్టకుండా విందు జరిగింది. "మనకావిడ ఏం మంచి చేసింది? ఏ పాపం తొలగించింది? మనకి కావలసినది దేవుని ఆశీర్వచనాలు" అన్నారు. వచ్చిన వాళ్ళలో ఒకరు. మరో కుటుంబ శాఖ ఏటా చేసే నాగరప్పమ్మ పండగకి తయారవుతోంది. వాళ్ళు నాగులని పూజిస్తారు. పడగపట్టిన పాముని స్త్రీ రూపంలో పూజిస్తారు. పురాతనమైన సర్పరూప పూజ శక్తి పూజల కలయిక అది. పొలాల్లో చీమల పుట్టల్లో పాములు నివాసముంటాయి. ఏడాదికోమారు నాగరప్పమ్మ పండగ జరుగుతుంది. పాము నివాసాలుగా భావించే చీమ పుట్టల మీద నీళ్ళు పోస్తారు. అన్నం పుట్ట ముందు పెడతారు. పాలు కన్నాల్లో పోస్తారు. ఆ చీమల పుట్ట పాము గుర్తులున్నా లేకపోయినా పూజలు చేస్తారు. భక్తులు తృప్తిగా వెళ్ళి విందు చేసుకుంటారు. నాగరప్పమ్మ వాళ్ళ పూజలను స్వీకరించిందని నమ్ముతారు. పేరంటాలు చిహ్నాలకు జరిగింది తెలిసి నాగరప్పమ్మ పండగని మానెయ్యడం మంచిదనుకున్నారు. వాస్తవానికి ఆ పండగ మళ్ళీ జరగలేదు. క్రైస్తవం ఎంత తొందరగా వ్యాపించిందంటే దానికి పూర్వంవి అన్నిటినీ తుడిచేసింది. ఆ కుటుంబాల్లోని ఎల్లమ్మ భక్తులు కూడా ఇంట్లో ఎల్లమ్మ గృహాన్ని కప్పునించి వేళ్ళాడే కుండనీ, చిహ్నప్రాయమైన గుల్లలనీ ఉంచుకోటానికి సిగ్గుపడ్డారు. ఆ ప్రాంతంలోని మాతంగి మాత్రం తన కోపాన్ని దాచుకోకుండా చూస్తూ ఉండిపోయింది. బడులు మొదలయాయి. తెలివైన పిల్లలిని చదువులకి ఒంగోలు పంపారు. నజరయ్య మతస్థులు ప్రత్యేకించి ఒకరి తర్వాత ఒకరు మాదిగలని క్రైస్తవులుగా మార్చే ఉద్యమంలోని ముఖ్యకేంద్రాలలో గొప్పు సేవ చేశారు..<noinclude><references/></noinclude> qlnen8jatkbs2ll35x9irskv9htubk2 104 212376 554264 2026-04-24T04:17:04Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3. తల్లి శాపం కొమ్ము పున్నయ్య అనే యువకుడు ఉత్తరాదికి తోళ్ళ వర్తకం కోసం బయలుదేరేముందు తిరిగొచ్చాక సుబ్బమ్మ అనే పిల్లని పెళ్ళాడ్డానికి నిశ్చయించుకున్నాడు. ఆమె పదమూడేళ్ళ అం...' 554264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>3. తల్లి శాపం కొమ్ము పున్నయ్య అనే యువకుడు ఉత్తరాదికి తోళ్ళ వర్తకం కోసం బయలుదేరేముందు తిరిగొచ్చాక సుబ్బమ్మ అనే పిల్లని పెళ్ళాడ్డానికి నిశ్చయించుకున్నాడు. ఆమె పదమూడేళ్ళ అందాల బొమ్మ. దూరం చుట్టం కనుక తరచు చూసేవాడు. ఈ మధ్యకాలంలో ఆచారం ఒప్పుకోదు గనుక మాట్లాటానికి సాహసించలేదు. అతను వాళ్ళ కుటుంబంతో మాట్లాడాడు. పెళ్ళికి ఒప్పుకున్నారు. ఓ రోజు ఆ పిల్ల బామ్మతో మాట్లాడుతున్నాడు. సుబ్బమ్మ తలుపు వెనుక ఉందని తెలుసు. ప్రతీమాటా వింటోందని తెలును. ఒక్క ఏడాదిలో తిరిగొస్తాను. నా చేతుల్లో డబ్బులుంటాయి. నేను లేనప్పుడు సుబ్బమ్మకి పెళ్ళి చెయ్యకండి” అన్నాడు. ముసలమ్మ “అలానే నువ్వు వచ్చాక నీకే పెళ్ళాం అవుతుంది” అంది. తలుపు వెనక ఏదో కదలిక. ముహాన్ని చేతుల్తో కప్పుకుని సంతోషంతో ఉందని పున్నయ్య గ్రహించాడు. ఓ ఏడు కాదు. అయిదేళ్ళు గడిచాయి. ఎవరైనా మాదిగ తన తోళ్ళ బళ్ళతో ఊరికి తిరిగి వెళ్తున్నారని తెలియగానే సుబ్బమ్మ మామ్మకి కబురుపంపేవాడు. తను బానేవున్నానని, యింటికి తిరిగిరాగానే సుబ్బమ్మని పెళ్ళాడుతానని కబురు పంపేవాడు. పున్నయ్య నజరయ్య మతస్థుడు. ఉత్తరాదిన అతనితోనే ఉండే శేషయ్యది కూడా అదే మతం. దార్ల ఎల్లయ్య అనే మాదిగది కూడా అదే వ్యాపారం. అతను ఆరునెలలకు ఓ సారి వచ్చేవాడు. పున్నయ్య శేషయ్య కొన్న తోళ్ళను బేరం చేసేవాడు. ఎల్లయ్య క్రైస్తవుడు. ముగ్గురూ కూర్చుని వాళ్ళ మతాల గురించి మాట్లాడుకునేవారు. ఎల్లయ్య క్రైస్తవ పాటలు పాడితే వాళ్ళిద్దరూ నజరయ్య పాటలు పాడారు. కాని క్రైస్తవ పాటలని నేర్పమన్నారు. నజరయ్య మతం తాలూకు అన్ని రకాల ఆచారాలు పూజలూ ముందుగా వదిలెయ్యాలన్నాడు. నిజమైన దేవుడిని మాత్రం పూజించాలన్నాడు. ఇదెలాగవుతుందని వాళ్ళు అడిగారు. ఆ సమయానికి ఓ నది ఒడ్డున ఉండటం జరిగింది. ఎల్లయ్య భుజం మీద తువ్వాలు తీసి నేలమీద పరిచాడు. వాళ్ళని తనతోబాటు మోకరిల్లమన్నాడు. “నేనే నా తండ్రియైన దేవునితో మాట్లాడతాను” వినమన్నాడు ఆరోజు వాళ్లని వదిలేముందు టెన్ కమాండ్మెంట్స్ చెప్పాడు. అతను వెళ్లిపోయాక వాళ్ళు అనుకున్నారు. “మనం నజరయ్య పాటలని పాడుకోవచ్చు. అయితే ఎల్లయ్య చేసినట్టు ప్రార్ధిస్తే మంచిది”. ఎల్లయ్య అటు వెళ్ళినపుడు వాళ్ళకి యింకా యింకా బోధించాడు. కొన్నాళ్ళకు వాళ్ళు అనుకున్నారు. “మనం సారా మానేద్దాం. చచ్చిన గొడ్డుమాంసం తినొద్దు" వాళ్ళు తోళ్ళ బేరం కుదుర్చుకున్న మాలలకు కోపం వచ్చింది. "మీరు మాదిగలలా చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 49 ఉండటంలేదు.. చచ్చిన గొడ్డుమాంసం తినటంలేదు. మీరు క్రైస్తవులు” అన్నారు. చేసుకున్న ఒప్పందాన్ని తిరస్కరించారు. పున్నయ్య చేతిలో ఎలాంటి రుజువూ లేదు. మదుపు పెట్టినదంతా పోయింది. ఆ తరువాత అతను నేరుగా కొన్నాడు. ఒప్పందంలో మిగిలినంత మిగలలేదు. పున్నయ్య ఇంటికి వచ్చాడు. పెళ్ళాడాడు. సంసారంలో స్థిరపడ్డాడు. ధనవంతుడయ్యాడు. అతను కాస్త చదవనేర్చిన మనిషిని పట్టుకుని చదువు నేర్పమన్నాడు. అతని ద్వారా ఒంగోలుకి ఓ దొర వచ్చాడని విన్నాడు. వెళ్ళి చూడాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. మేకతోళ్ళు ఓ బరుపు వేసుకుని అమ్మకానికి ఒంగోలు బయలుదేరాడు. మిషన్ వాకిలిలో అడుగుపెట్టగానే పెంటయ్యను కలిశాడు. చెట్లకింద కూర్చుని కబుర్లు మొదలెట్టాడు. పెంటయ్య అమ్ముతున్న చిన్ని చిన్ని పుస్తకాలమీద ఆసక్తి కలిగింది. పుస్తకాలంటే పున్నయ్య ఆకర్షణ. కొన్నేళ్ళ తరువాత అతను క్రమబద్ధమైన బోధకుడు అయ్యాక అతను అనేక తెలుగు గ్రంథాలు పుస్తకాలు సేకరించాడు. అతని దగ్గర పుస్తకాలు కొన్నే ఉండటం తెలుగు క్రైస్తవ సాహిత్యం తగినంతగా లేకపోవడాన్ని సాక్ష్యం. కాని పున్నయ్యకి తన లైబ్రరీ అంటే చాలా గొప్ప. ఎవరయినా వచ్చి చూసేలోగానే తెల్లచీమలు వచ్చి మొత్తం తినేశాయి. తర్వాత అతను ఒక మిషన్ కుటుంబం నుంచి కొద్ది రూపాయలకు, ఒక "మాంసం పెట్టె (Meat Safe)" కొన్నాడు. దానిలో తెల్లచీమలు ఏరవు. అతను నాకు వివరించాడు. "చుట్టూ ఇనప కిటికీలు ఉంటాయి". దాని ద్వారా నాకు అది తీగచిక్కం (Wire-netted) అని అర్థమయింది. ఆహారానికి చీమలూ దోమలూ పట్టకుండా ఉంచే ఆ పెట్టెలో తన కొత్త గ్రంథాలయం భద్రంగా ఉంటుందని పున్నయ్య అనుకున్నాడు. పుస్తకాలమీద ప్రేమతో పున్నయ్య వెంటనే ఆ పుస్తకాలు తీసుకువెళ్ళి తన తోళ్ళ అమ్మకంతోబాటు పెంటయ్య కోసం అమ్మిపెడతానన్నాడు. ఇద్దరూ బంగ్లాకి వెళ్ళారు. దొరికి పెంటయ్య పరిచయం చేశాడు. క్రైస్తవునిలా జీవిస్తున్నాడని చెప్పాడు. పుస్తకాలు అమ్మటానికి ఒప్పుకున్నాడని చెప్పాడు. ఒంగోలు స్కూలుకి రమ్మన్నాడు దొర. సరే అన్నాడు. వ్యాపార నిమిత్తం వచ్చి వెళ్లినపుడల్లా పున్నయ్యని స్కూలుకి రమ్మంటూనే ఉన్నారు. అస్తమానూ వస్తాననేవాడు కాని అతని వ్యాపార ప్రవృత్తి బలమైనది. డబ్బు సంపాదన ప్రయత్నాలలో రాటానికి సంకోచించాడు. ఒకరోజు మేకతోళ్ళ బండి బరువుతో ఒంగోలు వచ్చాడు. మామూలుగా దొరని చూడటానికి వెళ్ళాడు. ' ఎలా ఉన్నావు పున్నయ్యా?” తెలుగు వాళ్ళకి సాధారణమైన విధంగా తల ఊపి బానే వున్నాను అని అన్నాడు పున్నయ్య.<noinclude><references/></noinclude> lul15y740d5iurha20knu8zwf3vzxx1 104 212377 554265 2026-04-24T04:17:26Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '"ఈసారి ఎంత డబ్బు వచ్చింది? “ముప్పై రూపాయలు” నడుముకి కట్టుకున్న మూట విప్పి వెండిని చూపించాడు. దొర అతని చేతులు పట్టుకుని ఆ డబ్బులు తీసేసుకుని అన్నాడు. "నువ్వు మాట మారుస్తున్...' 554265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>"ఈసారి ఎంత డబ్బు వచ్చింది? “ముప్పై రూపాయలు” నడుముకి కట్టుకున్న మూట విప్పి వెండిని చూపించాడు. దొర అతని చేతులు పట్టుకుని ఆ డబ్బులు తీసేసుకుని అన్నాడు. "నువ్వు మాట మారుస్తున్నందుకు యిద ఫైన్. నాలుగుసార్లు స్కూలుకి వస్తానన్నావు. రాలేదు. నలాం" అని దొర బంగ్లాలోకి వెళ్ళిపోయాడు. పున్నయ్య వెళ్ళలేదు. బయట నిలబడి దొర లోపల తిరుగుతూండటం గమనించుతున్నాడు. రెండుసార్లు తలుపు తీసి "ఎందుకు వెళ్ళటం లేదు" అని అడిగాడు. "నాకు నా డబ్బు కావాలి” చిట్టచివరికి దొర పిలిచాడు. భుజం మీద చెయ్యేశాడు. మృదువుగా కదిపాడు. దాదాపు ఆ యువకుడు పడిపోయినంత పనయింది. కాని అది అతనికి అమితమైన ఆనందం యిచ్చింది. "ఇదిగో నీ డబ్బు, స్కూలుకి వస్తావా"? "వస్తాను". కాని దొర తన భోధకుడిని పిలిచాడు "జొనాధన్! ఈ యువకుడు నాతో నాలుగుసార్లు అబద్దమాడాడు. ఇప్పుడతను. స్కూలుకి వస్తానంటున్నాడు. అతను రాకపోతే నువ్వే సాక్ష్యం. నువ్వు ఇతన్ని తీసుకొచ్చి నాకు అప్పగించాలి. పేరు రాసుకో! అన్నాడు. జోనాథన్ పేరు రాసుకున్నారు. పున్నయ్య యింటికి వెళ్ళాడు. ఆ తర్వాత పున్నయ్యకి శాంతి లేకపోయింది. పశువులు అమ్మేశాడు. అంతా సిద్ధం అయాడ ఒంగోలుకి బయలుదేరాలనుకున్నాడు. భార్య సుబ్బమ్మ "నేను రాను" అంది. సుబ్బమ్మ చాలా అందమైన యువతి ఇప్పుడు. మెడలో నల్లపూసలు, చేతులకి గాజులు ఆమెకి ఇష్టం. వాళ్ళకి పెళ్ళయినప్పుడు ఆచార ప్రకారం మాదిగ దాసరి ధాన్యం రాశి మీద ఉంచిన తాళిబొట్టు తీసి పున్నయ్య చేతికి యిచ్చి సుబ్బమ్మ మెడలో కట్టించాడు. తాళిబొట్టు బంగారంది. ఆమె యితర నగల్లో వెండీ, బంగారం తక్కువకాని చూడటానికి బానే ఉండేవి. మొదట మతం పుచ్చుకున్న ఆడవాళ్ళు దొరసాని గాజులు. మంగళసూత్రాలు వేసుకోకపోవటం చూసి ఇవి లేకపోవటం క్రైస్తవ మతంలో భాగమయుంటుందని తొలి రోజులలో భావించినట్టు కనిపిస్తుంది. బంగారపు తిమ్మయ్య భార్య సత్యమ్మ గాజులని పగలగొట్టింది. వాళ్ళు వెళ్ళిన చోటల్లా 'రాజయోగి మతం వెండి రింగులు వేసుకోమంది. వేసుకున్నాను. అయితే యిప్పుడు ఏమీ లేదు” అని బోధించేవారు. ఆడవాళ్ళు వేసుకునే గాజులు కేవలం నగలు కాదు. వేసుకున్నావిడ విధవ కాదు అని తెలియజేస్తాయి. బ్రాహ్మణులలో మగవాడు చనిపోతే విధవరాలి నగలన్నీ తీసేస్తారు. ఒక్కోమారు క్రూరంగా కూడ వొలిచేస్తారు. రెండుసార్లు జన్మించే ఆర్యుల ఈ ఆచారాన్ని మాదిగలు తప్పనిసరిగా అనుకరించి ఉంటారని నేను చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 50 అనుకొంటాను. మాదిగలు విధవరాలిని కొత్తగా చేసిన భర్త సమాధి వద్దకి తీసుకువెళతారు. ఓ కర్రతో ఆ గాజులని పగలగొడతాడు. మాదిగ దాసరి. మిషన్ కొత్తగా వచ్చిన రోజులలో ఒక బోధకుని భార్య తనకు బాగా తెలిసిన గ్రామానికి వెళ్ళింది. ఆమె చేతులకు గాజులు లేవు. అక్కడ ఆడాళ్ళు పో అన్నారు. "మీ దేముడు మాకు అవసరంలేదు. నువ్విక్కడ ఉన్నపుడు నీకు భర్త ఉన్నాడు. ఇప్పుడు నీ చేతులు చూడు గాజులు పోయాయి. నీ కొత్త దేముడు నీకు చేసినది ఏమిటి?" ఆ తరువాత మిషనరీ అతని భార్య ఆడవాళ్ళని గాజులు ఉంచుకోమన్నట్లు కనిపిస్తుంది. ఇందులో ఒక సాంఘిక ఆచారం ఉంది కనుక దానిలో కలగజేసుకోటం తగదనుకున్నారు. పున్నయ్య భార్య సుబ్బమ్మ ఇది వినే వుంటుంది. నగలు లేకుండా రానంది. ఒంగోలుకి తనతోబాటు తీసుకువెళ్తున్నట్లు ఆమె తల్లికీ, బామ్మకి తెలియకుండా చూసుకున్నాడు పున్నయ్య. ఒక్కడే వెళ్ళారు. ఆరు నెలల తర్వాత సుబ్బమ్మ కోసం వచ్చాడు. తల్లీ, బామ్మ ఏడ్చారు. ఊళ్ళో గొడవ చేశారు. అంతా అన్నారు. "అది దాని మొగుడితో వెళుతూంది. అందులో గొడవేముంది”? నేను వెళ్తున్నాను అంది సుబ్బమ్మ ఒంగోలుకి పదిమైళ్ళ దూరంలో ఓ చెట్టు కింద కూర్చున్నాక కాళ్ళకి మట్టెలు, దండ కడియాలు సత్తుతో చేసినవి “ఇవి ఒంగోలులో బాగుండవు" అన్నాడు. సుబ్బమ్మతో పున్నయ్య 'తీసెయ్యి' అంది ఆమె. గాజులు ఉంచుకుంది. దొర, దొరసానిలకు సలాం చేయించాడు. పున్నయ్య. 'చాలా మంచి అమ్మాయి' అన్నారు వాళ్ళు. ఏళ్ళు గడిచాయి. పున్నయ్య బాధ్యతలను మోయగలడడు. గనుక బోధకుడయ్యాడు. సుబ్బమ్మ చిన్న చిన్న పిల్లలని ఆమె తల్లి చూసుకునేది. వాళ్ళిద్దరూ ఆరంభించిన స్కూలులో సుబ్బమ్మ పాఠాలు చెప్పేది. ఓ రోజు కొల్లుం రామయ్య ఒక ఆపదలో వాళ్ళ దగ్గరికి వచ్చాడు. అతను క్రీస్తుని నమ్ముతున్నాడు కాని కుటుంబమంతా వ్యతిరేకిస్తోంది. పున్నయ్య అతని ఊరు వెళ్ళాడు. అతను ఆతిథ్యం యిచ్చాడు. పున్నయ్య ఊళ్ళోకి ఎక్కడికి వెళ్ళినా బియ్యం దంచుతున్న ఆడాళ్ళతోనూ ఆటల్లో ఉన్న పిల్లలతోనూ మాట్లాడుతూంటే రామయ్య అంటి పెట్టుకుని ఉండేవాడు. కోడిని కొయ్యమని ఆ సాయంత్రం పెళ్ళానికి చెప్పాడు. 'ఈ మనిషి, మనకి చుట్టమా అంత విందు చెయ్యడానికి' అని మునిలావిడ అనటం విన్నాడు. రామయ్య ఆ రాత్రి కొబ్బరి నూనెదీపం వత్తి తగ్గించి గాలి ఆర్పేయకుండా గూట్లో ఉంచాడు. తతిమ్మా వాళ్ళు నిద్రోయారు. తెల్లా రీదాకా రామయ్య పున్నయ్య కొత్త మతం గురించి మాట్లాడుకున్నారు. "నేను జీసస్ క్రీస్తుని నమ్ముతాను. ఇంతవరకూ నేను చేసినవన్నీ వ్యర్ధం" అన్నాడు రామయ్య, రామయ్య భార్య అతనివేపే ఉంది. లేకపోతే కుటుంబంలో ఒక్కడూ అయిపోయేవాడు. ఆమె కష్టాల్లో పడింది. అత్తగారు<noinclude><references/></noinclude> 2o4o9ynz8ipuicrp5f0mtpo3qyovvmj 104 212378 554266 2026-04-24T04:18:15Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '" వాళ్ళింటికి వస్తున్న కీడంతటికి కారణం నువ్వే అని కోడలుని తిట్టింది. నువ్వు క్రైస్తవులలో చేరితే నిన్నొదిలేస్తానని భర్తతో ఎందుకు అనలేదు?- అని అడిగింది. భర్త ఆమె మీద ఒత్తిడి...' 554266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>" వాళ్ళింటికి వస్తున్న కీడంతటికి కారణం నువ్వే అని కోడలుని తిట్టింది. నువ్వు క్రైస్తవులలో చేరితే నిన్నొదిలేస్తానని భర్తతో ఎందుకు అనలేదు?- అని అడిగింది. భర్త ఆమె మీద ఒత్తిడిని గమనించాడు. కుటుంబం అందరిముందూ- "రాదలుచుకుంటే- రా. సంతోషిస్తాను. రాదలుచుకోలేదూ ఉండిపో, నేను మాత్రం నీతో ఉండను. నీకోసం నేను నా ఆత్మ విముక్తి మార్గాన్ని వదులుకోలేను- అన్నాడు భార్యతో. అతనలా అనడంతో ఆమెని ఎవరూ తప్పుపట్టలేకపోయారు. నువ్వెక్కడికి వెళ్తే నేనూ అక్కడికే. నువ్వు లేనిచోట నేనుండను" అని చెప్పింది. తన బాప్తిజం కారణంగా తన కుటుంబం తనని వెలివేయడం చూచి రామయ్య అతని భార్య బంధువులు ఎవరైనా తమతో కలుస్తారని ఆశపెట్టుకున్నాడు. అరవైమైళ్ళు నడిచి వెళ్ళాడు. భార్య బంధువులు ఆదరంగా ఆహ్వానించారు. వాళ్ళు నజరయ్య మతస్థులు. అందువల్ల రామయ్య తీసుకొన్న నిర్ణయంపట్ల వ్యతిరిక్తత చూపించలేదు. "త్రిపురాంతకంలో ఏడాది పండగకి మాతోరా. పడమటను దూరంగా ఉన్న మా కుటుంబం వాళ్ళు అక్కడకి వస్తారు. మేం కలుస్తాం. అంతా కలిసి నువ్వు చెప్పేది. వింటాం" అన్నారు. ప్రయాణం జరిగింది. ఓ పెద్ద మర్రిచెట్టు కింద త్రిపురాంతకంలో కుటుంబమంతా కలిసి కూర్చుంది. రామయ్య అడిగాడు "క్రీస్తు తప్ప మరో మార్గంలేదు. మనం ఇంకా తప్పుడు దోవలలోనే ఎందుకుండాలి?” రామయ్య భార్య పినతండ్రి వయసు రీత్యా హుందాతనం రీత్యా ఆ కుటుంబమంతటికీ పెద్ద. "నజరయ్య మనని బిడ్డల్లా అనుసరించమన్నాడు. ఆయనే మనకి దారి చూపిస్తాడు." అన్నాడు. "మీరు నజరయ్యను కూడా అనుసరించటంలేదు. విగ్రహారాధన వద్దన్నాడు ఆయన. మీరు పోలేరమ్మకీ మహాలక్ష్మికీ మొక్కుతూనే ఉంటారు. అన్నాడో రామయ్య, అతని భార్య పెద్దన్న మరో కోణంలోంచి చూశాడు. "క్రైస్తవం సరయిన మతమే కావచ్చు. కాని మనం దాన్ని భరించలేం. “సారాయి తాగొద్దు. దొంగతనం చెయ్యెద్దు. ఇతర పాపాలు చెయ్యద్దు అన్నాడు నజరయ్య. కాని మనం నజరయ్య నియమాలని పాటిస్తున్నామా లేదా అని ఎవరూ అడగరు. క్రైస్తవులయితే మనం జాగ్రత్తగా ఉండాలి. చాలా కష్టం. ఎవరయినా క్రైస్తవ నియమాలతో ఎలా బ్రతకగలరు?" అవునంటే అవునన్నారు అందరూ. నజరయ్య మతంలో ఉండటం మరింత సునాయాసంగా ఉంటుంది. క్రైస్తవ జీవితం చాలా కష్టంగా కనిపించింది. రామయ్య భార్య పినతల్లి చివరగా అంది. ఆమె తెలివైనది. అందరూ ఆమె మాటను వింటూంటారు. “మనం పోలేరమ్మకి అంకాలమ్మకి మొక్కటం వల్ల తినటానికింత తిండి ఈ రోజు దొరుకుతోంది. వాళ్ళకి మొక్కడం మానివేస్తే తిండానికి గడ్డీ గాదం చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 51 తప్ప ఏమీ దొరక్కపోవచ్చు.” వాళ్ళ సమస్యకి అది వాస్తవ పరిష్కారంగా అందరికీ సంతోషం కలిగింది. చాలామంది లేచి కాళ్ళు జాడించుకున్నారు. అది చర్చకి ముగింపు. "అయితే మీరు మీ తిండి కోసం ఆత్మలని వదులుకొంటారా? అని అడిగాడు. రామయ్య తను విఫలుడనయ్యానని గ్రహించి అతనూ వెళ్ళటానికి బయలుదేరాడు. ఇంటికి వెళ్తూ రామయ్య పున్నయ్యను కలిశాడు. సంగతి చెప్పాడు. మనలాంటి వాళ్ళు కొన్నాళ్ళు వెలివేయబడతారు. కాని కొన్నాళ్ళకి మన కుటుంబాలు మనని కలుస్తాయి” అన్నాడు. పున్నయ్య ఇంటికి వచ్చేసరికి తండ్రి యిద్దరు తమ్ముళ్ళూ వినటానికి సిద్దపడేసరికి రామయ్యలో మళ్ళీ ఆశ పుంజుకుంది. కాని రామయ్య తండ్రి మెత్తటి మనిషి, పెళ్ళామంటే భయం. తమ్ముళ్ళు అటూ యిటూగా ఉన్నారు. అన్న మొదటి అడుగువేయాలని చూస్తున్నారు. రామయ్య నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన సమయం వచ్చిందనుకున్నాడు. ఒంగోలు వెళ్ళి బాప్తిజం తీసుకున్నాడు. ఒంగోలు నుంచి తన పల్లెకి వచ్చేసరికి రామయ్య భార్య చేతులలో చంటి బిడ్డతో దోవ పక్కన కనిపించింది. ఈ సమయానికి రావచ్చని అక్కడ నిరీక్షిస్తోంది. "మనం ఏం చెయ్యాలి? మీ అమ్మ మండిపడుతోంది. నిన్ను యింట్లోకి రానివ్వను అంటోంది" అంది. "ఫరవాలేదు మనం మరోచోటు చూసుకుందాం" ప్రశాంతంగా అన్నాడు. నెమ్మదిగా యింటికి వెళ్ళారు. రాత్రి భోజనానికి ధ్యానం దంచుతోంది తల్లి. పెద్ద కొడుకుని చూసింది. అతను తలగుడ్డ విప్పగానే కొప్పుముడి లేకపోవటం గమనించింది. గొప్ప దుఃఖంతో అంది. "నిన్ను కన్నాను. పెంచాను. ముసలితనంలో నన్ను చూస్తావనుకున్నాను. మనం వెళ్ళగూడని మార్గంలో నువ్వు వెళ్ళావు. నీ చేతి తిండి నేను తినను. పో! నువ్వు నాకు చచ్చినవాడికిందే సమానం” రామయ్య జీవితంలో తన నిర్ణయాలతోనే ఇంతకాలం నడిచాడు. ఇప్పుడు లొంగే అవకాశమే లేదు. ఇల్లు తనదే అన్నట్టు అతను ఇంట్లోకి అడుగుపెట్టాడు. అతనితో కలగజేసుకునే ధైర్యం ఎవరికీ లేకుండాపోయింది. కాని కుల కట్టుబాట్లు అతనికన్నా బలమైనవి. కుటుంబం భోంచేసేటపుడు వాళ్ళతో తిననివ్వలేదు. అతనికీ పెళ్ళానికి కింది వేరేగా పెట్టారు. అతని మైల అంటుకుని అందరికీ రోగాలు వస్తాయి గనుక నూతిలో నీళ్ళు తోడనివ్వమన్నారు. తనకోసం ఓ నూతిని తవ్వుకోవలసి వచ్చింది. నీళ్ళు వెంటనే పడ్డాయి. బరువుగా బాధగా గడిచాయి రోజులు, కాని తల్లి కఠిన నియమం నిలవలేదు. చిన్న కొడుకులు కూడా బాప్టిజం తీసుకున్నారు. జుత్తు కత్తిరించుకుని వచ్చినపుడు ఆమె వాళ్ళని శపించటానికి సాహసించలేదు. 'ముసలాయన మంచాన పడ్డాడు. చావు దగ్గరవుతోంది. క్రీస్తు గురించి చెప్పే ప్రతి పదం కోసం తపిస్తున్నాడు. కాని భార్య తిడుతుందేమోనన్న భయంకొద్దీ<noinclude><references/></noinclude> hi6usd92lrtfxkam3lrix56f3kq21pk 104 212379 554267 2026-04-24T04:18:26Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తనకి శాంతి కలిగించేదేమిటో చెప్పటానికి ధైర్యం లేకపోయింది. అతను నజరేల్ యొక్క జీసస్ మీద విశ్వాసంతో చనిపోయాడు. రామయ్య ఒక తమ్ముడు ఒంగోలుకి స్కూలుకి వెళ్ళారు. ఆఖరాడు అమ్మకి సహ...' 554267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>తనకి శాంతి కలిగించేదేమిటో చెప్పటానికి ధైర్యం లేకపోయింది. అతను నజరేల్ యొక్క జీసస్ మీద విశ్వాసంతో చనిపోయాడు. రామయ్య ఒక తమ్ముడు ఒంగోలుకి స్కూలుకి వెళ్ళారు. ఆఖరాడు అమ్మకి సహాయంగా ఇంటివద్ద ఉండిపోయాడు. బయటకు ఒప్పుకోకపోయినా, ఎవరో ఒకరు యింటివద్ద ఉండిపోయి తనను చూసుకుంటే తల్లి సంతోషించింది. కొన్నేళ్ళు గడచాక ఆఖరాడు అన్నదమ్ములను చూడటానికి ఒంగోలు వెళ్ళాడు. అక్కడ ముగ్గురూ ఉండగా కొద్దిగా జబ్బుపడి తల్లి చనిపోయిందని కబురు వచ్చింది. ముగ్గురూ ఒకరి మొహాల్లోకి ఒకరు చూసుకున్నారు. ఒకరి ఆలోచన ఒకరికి తెలుసు. రెండు చేతుల్లోనూ ముఖం పెట్టుకుని రామయ్య ఏడిచాడు. "నేను తనకి చచ్చిపోయినట్టేనని చెప్పింది. ముసలితనంలో నా చేతి తిండి తిననంది. పిల్లలందరూ దూరంగా ఉండగా చనిపోయింది. తనన్నట్టే చేసింది." తల్లిని తలచుకున్నపుడల్లా రామయ్యకి అలవికాని బాధ కలుగుతుంది. తల్లి శాపం గురించి చెప్పినపుడల్లా అతని కళ్ళలో నీళ్ళు నిండుతాయి. చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 52<noinclude><references/></noinclude> 3fdbti6rbjr61awm99uk6q5j4c8ya3h 104 212380 554268 2026-04-24T04:18:38Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'రెండు మతాల యుద్ధభూమి 1. కల్లోలంలో 2. శాంతికాదు ఆయుధం 3. మతద్వేషి అతని అంతం చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 53' 554268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>రెండు మతాల యుద్ధభూమి 1. కల్లోలంలో 2. శాంతికాదు ఆయుధం 3. మతద్వేషి అతని అంతం చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 53<noinclude><references/></noinclude> g89roq4yot7uwh1cbpm2a1oj3vqnd2z 104 212381 554269 2026-04-24T04:18:52Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1. కల్లోలంలో ఎండ్లూరి రత్నం భార్య తన భర్త పని మధ్యలో ఆపుచేసి తలవంచి చేతులు మడచి తనలో తను అనుకోవటం గమనించింది. “దేముడా నేను పాపిని. నాకు జ్ఞానం ఇయ్యి దారి వెతుక్కుంటాను” ఆమె...' 554269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>1. కల్లోలంలో ఎండ్లూరి రత్నం భార్య తన భర్త పని మధ్యలో ఆపుచేసి తలవంచి చేతులు మడచి తనలో తను అనుకోవటం గమనించింది. “దేముడా నేను పాపిని. నాకు జ్ఞానం ఇయ్యి దారి వెతుక్కుంటాను” ఆమె కూడా అతనితో మోకరిల్లేది. దూర గ్రామంలో క్రైస్తవులను, వర్తకం కోసం వెళ్ళి చూసానన్నాడు. "అది తప్పకుండా మంచి మతం అయుంటుంది”. అంది. బంగారపు తాతయ్య తన వాళ్ళ మతం మంచి చెడ్డలు కనుక్కోటానికి ఒకరోజు వచ్చాడు. ఎందువల్లనో రత్నం తన మనసులో మాట చెప్పలేదు. తాతయ్యని నిరుత్సాహపరిచాడు. "క్రైస్తవమూ నజరయ్య మతమూ ఒకటే. నేనెక్కడున్నానో అక్కడే ఉంటాను.” అన్నాడు. పదేళ్ళుగా నజరయ్య మతంలో ఉన్నందుకు రత్నంకి గొప్పగా ఉంది. రత్నం చాలాసార్లు త్రిపురాంతకం పండగకి వెళ్ళాడు. నేర్చిన మంత్రాలూ పాటలూ నేర్చాడు. దేముడు ఒక్కడే అన్నది పూర్తిగా నమ్మాడు. అయినా గురవడు స్వామిని పూజించటానికి తోటివాళ్ళు వెళ్తే తనూ వెళ్ళాడు. ఊరి చివర వేపచెట్టు కింద గురవడు నివాసం ఉంది. ఆ ఊరి మునిలాళ్ళు ఒకప్పుడు గురవడు అనే మనిషి ఉండేవాడని విచిత్రంగా చనిపోయాడని చెప్పేవారు. చుట్టాలంతా కుండలో అన్నం వండి గురవడు స్వామి సమాధి దగ్గరకు వెళ్ళి అన్నం పోసి రెండు పోగులు పెట్టారు. ఒక దానిలోంచి ఒక గుప్పెడు అన్నం తీసి రెండోదానిలో పెట్టి అర్పించారు. కొంచెం దూరంలో కూచుని చూస్తున్నారు. కాకులు వచ్చి తింటే గురవడు దయదలిచాడని వాళ్ళు భావించేవారు. కాకులు ఎగిరిపోతే వాటి రెక్కల మీద ఆత్మ శరీరాన్ని విడిచి స్వర్గానికి వెళతుందని మాదిగలు నమ్మేవారు. ఆ గురవడు సమాధి వద్ద కాకులు వచ్చి తినలేదు. నేల మీదే ఆత్మ అలమటిస్తోందని అది తమకు కీడు చేయబోతోందని వాళ్ళకి తెలుసు. ఆ వేపచెట్టుకింద విచిత్రమైనవి రాత్రివేళ తిరగటం చాలామంది చూశారు. దాంతో దాని కింద ఓ రాయిపెట్టి పసుపురాసి ఎర్రచుక్కలు పెట్టి పూజిస్తే మంచిదనుకున్నారు. గురవడు ఏ రూపంలో ఉన్నా అలా గౌరవించి పూజించితే అతను ఊరికి కీడుచేయడు. గురవడు భయం తండ్రుల నుంచి కొడుకులకి సంక్రమించింది. ఊరికి ఏదయినా ఆపద జరిగితే అది గురవడు దెయ్యం పనేననుకునేవారు. గురవడు గురించి తను అనుకుంటున్నది బంగారపు తాతయ్య ఎండ్లూరి రత్నండి ధైర్యంగా చెప్పాడు. ఆ విషయం మీద తాతయ్యకు ఎప్పుడూ వ్యతిరేకతే వచ్చింది. తాతయ్య మాత్రం బాధపడలేదు. ఒంగోలు నుంచి ఒక బోధకుడు వచ్చినపుడు రత్నం వాళ్ళ ఊరు వెళ్ళమని తనవాళ్లని వదిలేయవద్దనీ చెప్పాడు. అతను చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 54 తెలివైనవాడు. విద్యావంతుడు. మాదిగలలో మతం మార్పిడి జరుగుతున్న తొలినాళ్ళలో పూర్వం మిషనరీలలో చేసిన సేవలకి ప్రసిద్ధుడు. ఆ తరువాత ఒంగోలు మిషనరీకి కుడిభుజం అయాడు. ఊరంతా అతనిచుట్టూ మూగారు. అతను ముగించకముందే నజరయ్య మతానికి క్రైస్తవానికి తేడా రత్నానికి అర్ధం అయింది. అంతేకాదు ఆ బోధకుడు స్వామి గురవడు గురించి వేళాకోళంగా మాట్లాడాడు. అందరూ నవ్వారు. అందరి అనుమతి తీసుకుని గురవడు రాయిని, దాని మీద పసుపూ, ఎరుపూ చిహ్నాలతో కాలవలో పడేశాడు. బోధకుడికి ఏమీ జరగలేదు. గురవడు ఆనవాళ్ళు లేవు. ఆ రోజు రత్నంతో ఒంటరిగా మాట్లాడాడు. కొన్ని ప్రశ్నలు వేశాడు. "నీవు పాపివా జ్ఞానివా? నువ్వు స్వాములను పూజించటం మంచిదా చెడ్డదా? నువ్వు విగ్రహాలకు మొక్కావు. నీ శూద్ర యజమాని కళ్ళబడకుండా ధాన్యం దొంగతనం చేశావు. ఆదివారాలు పనిచేశావు, వచ్చిన గొడ్లమాంసం తిన్నావు. నీవు చేసిందాని గురించి ఇప్పుడేమనుకుంటున్నావు?" రత్నం తప్పు చేశానని ఒప్పుకున్నాడు. అవన్నీ వదిలెయ్యాలని ఒప్పుకున్నాడు. బోధకుడు సంతోషించాడు. కొన్నాళ్ళలో రత్నాన్ని కరణం ఓ దూరపు గ్రామానికి ఉత్తరం తీసుకెళ్ళమన్నాడు. మిగిలిన పనంతా వదిలేసి ప్రయాణం చెయ్యాలి. దానికేం కూలి కూడా ఉండదు. కొన్ని తరాల క్రితం వెంకటగిరి రాజా ఆ కుటుంబానికి నాలుగెకరాల మాన్యం యిచ్చాడు. దానికి బదులుగా కారణం చెప్పిన పని చెయ్యటానికి ఎప్పుడూ సిద్ధంగా ఉండాలి. ఇది వెట్టి చాకిరీ, మధ్య యుగాలలో Serfdomకి దగ్గరగా ఉంటుంది. రత్నం తలగుడ్డలో చుట్టుకుని ఉత్తరాన్ని తీసుకువెళ్ళాడు. పెట్లూరు చేరాడు. ప్రభుత్వ కార్యాలయానికి వెళ్ళాడు. బ్రాహ్మణ గుమాస్తాలు, అధికారులు పనిలో ఉన్నారు. దగ్గరికి వెళ్ళే ధైర్యం చెయ్యలేదు. ఒక పేద మాదిగ ఎదుటబడితేనే వాళ్ళు పీల్చే ఊపిరి మైలపడుతుంది. దూరంగా నిలబడ్డాడు. తెచ్చిన ఉత్తరం ఎత్తి పట్టుకున్నాడు. ఒక శూద్ర సేవకుడు వచ్చి ఉత్తరం తీసుకున్నాడు. అతన్ని వెళ్ళిపోవచ్చని చెప్పారు. ఒక చెట్టు నీడలో విశ్రాంతి తీసుకున్నా చుట్టు దారిన ఇంటికి బయలుదేరాడు. ఎండ్లూరి రత్నయ్య దూరపు బంధువు పుల్లికూరి లక్ష్మయ్య ఈ మధ్యనే బాప్టిజం తీసుకున్నాడని విని రాజయోగి గురువుల పనికిమాలినతనం గురించి చెపుతాడని విని చూడటానికి బయలుదేరాడు. లక్ష్యయ్య స్నేహదరాలతో ఆహ్వానించాడు. పుల్లలు వెలిగించి స్నానానికి వేణీళ్ళు పెట్టాడు. ఆడవాళ్ళు చేస్తున్న రాత్రి వంట ఘుమఘుమలాడుతుంది. చింత చెట్టు కింద కూర్చున్నారు. ఆ సాయంత్రపు చల్లదనంలో ఇద్దరూ అనేకం మాట్లాడుకున్నారు.<noinclude><references/></noinclude> g0rddfv1joipto9p0z48rvg2q2h31lm 104 212382 554270 2026-04-24T04:19:06Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'లక్ష్మయ్య అధికారయుతంగా మాట్లాడక తప్పదనుకున్నాడు. "నువ్వు క్రీస్తుని నమ్మవా?" అని అడిగాడు. అవునన్నాడు. రత్నం. “నువ్వు బాప్టిజం తీసుకున్నావా? "లేదు". అయితే ఈ నెలలోనే ఒంగోలు వె...' 554270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>లక్ష్మయ్య అధికారయుతంగా మాట్లాడక తప్పదనుకున్నాడు. "నువ్వు క్రీస్తుని నమ్మవా?" అని అడిగాడు. అవునన్నాడు. రత్నం. “నువ్వు బాప్టిజం తీసుకున్నావా? "లేదు". అయితే ఈ నెలలోనే ఒంగోలు వెళ్ళు. బాప్టిజం తీసుకో. లేకపోతే నువ్వు తొందర్లోనే చచ్చి నరకానికి పోతావు". ఆత్మలు, దెయ్యాలు, భూతప్రేతాలు నమ్మే మాదిగలలో ఆలోచించేవాళ్ళకి మరణానంతరం మంచి జరగాలని బలీయమైన కోరిక ఉంటుంది. క్రైస్తవ భావనలైన స్వర్గము, నరకమూ వాళ్ళకి సులువుగా పట్టాయి. ఒకటి దొరకాలన్న ఆశ మరొకటంటే భయమూ వారి నైతిక వర్తన మీద మతావేశం మీద బలమైన ప్రభావం కలిగి ఉంటాయి. ఆ విధంగా లక్ష్మయ్య ఎక్కించడంతో రత్నం ఊగిసలాట ముగిసింది. ఒంగోలు మిషన్ ఎంచదగ్గ ఒక గొప్ప సేవకునిగా అతని భవితవ్యం రూపొందింది. రత్నం రూపంలోనే ఒక విధమైన మర్యాద ఉట్టిపడుతూంటుంది. అతని వాలకం సాధారణమైనదేనా గొప్ప రాజనం కనిపిస్తుంటుంది. ప్రతి ఉద్యోగమూ కళ్ళల్లో కనిపిస్తుంటుంది.. అతను తదనంతరం జీవితంలో ఆదుర్దాకి అలవాటుపడ్డాడు. అది అతని జీవితంలోని కష్టాలకు గుర్తు. ఎవరైనా దయగా చూస్తే అతని వదనం అరుదైన చిరునవ్వుతో ప్రకాశవంతమవుతుంది. ఆ దయకి బదులుగా అతనిలో భక్తి కనిపిస్తుంది. మొదటి సంవత్సరాలలో చుట్టుపక్కల ఊళ్ళలో బోధించటానికి వెళ్ళేషుడు తోడుగా భార్యని తీసుకు వెళ్ళేవాడు. ఇది అసాధ్యమైపోయింది. మతం మార్చుకున్నవాళ్ళు పెరిగే కొద్ది శూద్రులతో సమస్యలు పెరిగాయి. బోధకుడి మీద అతని భార్య మీద గొడవలు వచ్చాయి. "ఈ అవమానాలను ఎదుర్కోవడం ఆడాళ్ళకు అపాయం” అన్నాడు. అప్పటినుంచి ఒక్కడూ వెళ్ళేవాడు. ఒక చిన్నతరహా సాంఘిక విప్లవం ఆ రోజుల్లో నడుస్తుండేది. మాదిగ జనాభా తొందరగా క్రైస్తవంలోకి మారుతోంది. తత్ఫలితంగా శతాబ్దాలుగా మాదిగలని పట్టి ఉంచిన ఆర్ధిక సామాజిక సంబంధాలు తెగిపోతున్నాయి. వారానికి ఒకరోజు విశ్రాంతి, దైవప్రార్ధన కావాలన్న క్రైస్తవుల కోరికలో ఒక కొత్తదనం ఉంది. చాలామంది మాదిగలకు వారంలో రోజులను గుర్తుంచుకోవటం తెలియని పని. ఎన్ని రోజులు గడిచిందీ తెలుసుకునీపాటి జ్ఞానం మానవులలో నైతిక వర్తనను అలవరచుకుందుకు అవకాశం యిస్తుంది. మాదిగల ఈ నూతన స్వతంత్ర భావన శూద్ర భూస్వాములకి నిరంతరం చికాకుకి కారణమవుతూనే ఉంటుంది. కావలిసొచ్చినపుడల్లా తన పాలేర్లను పనికి పిలవటానికి అలవాటు పడ్డాడు. రాత్రీ పగలూ, విత్తనాల టైము పంటల టైము ఎప్పుడూ అతని పిలుపుకి సిద్ధంగా ఉండాలి. విశ్రాంతి పట్ల వారి కోరిక న్యాయబద్ధమైనదిగా భూస్వామి చూడలేదు. అధికారం మీద చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 55 తిరుగుబాటుగా శూద్రునికి కనిపించింది. శూద్రుల బాధను కరణం పంచుకున్నాడు. అతనూ క్రైస్తవ వెట్టివారిని ఆదివారం పనిచేయమన్నాడు. దూరప్రయాణాలు ఆరంభించమన్నాడు. వాళ్ళు మర్నాడు వెళ్ళటానికి అనుమతించమన్నారు. ఆ ప్రాంతమంతా ఉద్రిక్తత వ్యాపించింది. ఎప్పుడన్నా అమ్మవార్లకి, దేవతలకి పూజలు చెయ్యాల్సివస్తే తిరగబడుతున్న మాదిగలను ఎలా ఒప్పించాలన్న ప్రశ్న ఎదురయింది. గ్రామ సమాజానికి చేయవలసిన సేవలకు వాళ్ళు ఋణపడి ఉన్నారు. వాళ్ళ సేవలకు ప్రతిగా జలిచేయబడ్డ జంతువులు వాళ్ళకు చెందేవి. రత్నం కింద ఉన్న గ్రామాలలో ఒకటైన బళ్ళపూడి గ్రామంలో ఈ తగువు తారస్థాయికి చేరింది. మాదిగలు పురాతన వ్యవస్థల మీద తిరగబడ్డారు. గ్రామీణ సామాజిక వ్యవస్థను వాళ్ళ మీద ఉపయోగించారు. కుమ్మరి చేసే కుండలు పగిలిపోతూ ఉంటాయి. వాటిని తరచు మార్చాలి. అలాగే చాకళ్ళు గ్రామం అంతటికీ సేవ చేస్తుంటారు. వాళ్ళ యిళ్ళు ఊళ్ళోనే ఉంటాయి. చెరువు ఎండిపోతే తగినంత నీరు ఉన్నచోట్లకి గాడిదల మీద వేసి బట్టలు తీసుకెళ్లారు. అనేకరకాలుగా పరస్పరం ఆధారపడటం గ్రామీణ జీవితంలో ఉంది. మునసబు, కరణం గనక ఆజ్ఞాపిస్తే మాదిగలకి పరస్పర సహకార గ్రామ జీవితం ఉండదు. వాళ్ళ వెలి చాలా దుర్భరంగా ఉంటుంది. బిల్లపూడి కరణం మరీ ధృడమైనవాడు కాదు. కాని పీడించే అధికారం తనకి ఉందని తెలుసు. తనే ముందడుగు వేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఈ దారి తప్పుతున్న మాదిగలతో ఎలా వ్యవహరించాలో ఆ ప్రాంతానికంతటికీ చూపించాలనుకున్నారు. చాకళ్ళని క్రైస్తవుల బట్టలు ఉతకవద్దని చెప్పారు. కుమ్మరిని కుండలు అమ్మవద్దన్నారు. అందరూ మేపుకొనే పోరంబోకు భూముల్లోకి వాళ్ళ పశువులని రానివ్వనీలేదు. శూద్రులు అందరూ చెప్పులు కుట్టడం వంటి పనులు ఇవ్వమన్నారు. పంటల సమయంలో వాళ్ళని పనుల్లోకి రానీలేదు. శూద్రులు యిచ్చే ధాన్యం దొరకలేదు. వాళ్ళని అన్నివిధాల బహిష్కరించారు. ఎక్కడెక్కడి నుంచో విగ్రహారాధన చేసే మాదిగలను రప్పించి ఊరిపనులు చేయించాడు. కరణం. క్రైస్తవులకి గత్యంతరం లేక దూరపు ఊళ్ళు పోయి చచ్చి చెడీ పొట్టపోసుకోవలసి వచ్చింది. ఇలా ఓ ఏడాది గడచింది. ప్రజల కష్టాలకి రత్నం చాలా బాధపడ్డాడు. బళ్ళపూడి గ్రామానికి దగ్గర తోపులో ఒంగోలు మిషనరీ మతాం వేసినప్పుడు రోగం కట్టే రోజు వచ్చింది. ఊరి బజారులోంచి వింషనరీ వెళ్తునపుడు రత్నం తతిమ్మా క్రైస్తవులు వెంట ఉన్నారు. మిషనరీ ఉండటం వల్ల వాళ్ళకి గొప్ప సంతోషంగా, ధైర్యంగా ఉంది. రోడ్డుకి ఓ పక్కన రెండు చేతులూ కట్టుకుని నిలబడ్డాడు. కరణం. "అతనే" అని రత్నం దొరకి చూపించాడు. కరణం ఒంగి ఒంగి సలాములు చేశాడు. దొర అతన్ని లెక్కపెట్టనట్టు కనిపించాడు. అప్పటికే భయంతో ఉన్న కరణం తనకి ఏం జరుగుతుందా అని<noinclude><references/></noinclude> j4ewsg91lveb82uct6cbyfjik2ultlc 104 212383 554271 2026-04-24T04:19:20Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆందోళనతో నిండిపోయాడు. ఈ మాదిగలని రక్షించటంలో ఒంగోలు మిషనరీకి చాలా బలముందని అతను విన్నాడు. గుర్రం వెనకాలే నడుస్తూ కరణం తప్పయిపోయింది. తప్పయిపోయిందనటం మొదలుపెట్టాడు. అన్న...' 554271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>ఆందోళనతో నిండిపోయాడు. ఈ మాదిగలని రక్షించటంలో ఒంగోలు మిషనరీకి చాలా బలముందని అతను విన్నాడు. గుర్రం వెనకాలే నడుస్తూ కరణం తప్పయిపోయింది. తప్పయిపోయిందనటం మొదలుపెట్టాడు. అన్ని కులాల వాళ్ళతో పెద్ద గుంపు చుట్టూ ముగింది. మహమ్మదీయులు కూడా ఉన్నారు. డేరా వేసిన దగ్గర నుంచి దానితోపాటు వచ్చిన లష్కర్లు చెపుతూనే ఉన్నారు. బళ్ళపూడికి దొర వస్తే చుట్టుపక్కల నుంచి జనం తండోపతండాలుగా వస్తారని అంటున్నారు. ఈ గౌడవ అందరికీ ఆసక్తిగా ఉంది. దొర గనుక కరణాన్ని బెదర గొట్టకపోతే ఆ ప్రాంతంలో మాదిగల బ్రతుకు దుర్భరమయిపోతుంది. ఇతర కారణాలు ఇంకా తీవ్రమైన చర్యలు తీసుకోటానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. భయంతో వణుకుతున్న కరణం వైపు కూడా దొర చూడటంలేదు. మతద్వేష బాధితులు ఆడామగా అతని చుట్టూ చిన్న గుంపు తయారయారు. కరణం చెప్పే కారణాలు కూడా వినలేదు. చివరికి వినమని అభ్యర్ధించితే విన్నాడు. "నేనా పని చెయ్యలేదు. సాక్ష్యాలు లేవు' అన్నాడు కరణం దొర గుర్రం ఆగింది. వణుకుతున్న కరణం వేపు తిరిగింది. అది చాలా అందమైన తెల్లని జంతువు. పాత రోజులలో బోధకులకి అదుంటే గొప్ప, పాత రోజుల్లో ఓ మారు మిషన్ అప్పుల్లో ఉంది. దొర తన గుర్రాన్ని అమ్మేయటానికి సిద్ధపడ్డాడు. ఆ డబ్బు తన బోధకులకి యిద్దామనుకున్నాడు. కాని వాళ్ళు గుర్రాన్ని అమ్మొద్దన్నారు. "మాకు ఫరవాలేదు. గుర్రాన్ని ఉంచుకోండి. మమ్మల్ని హింసించే మత ద్వేషులకి మా దొర గుర్రపు స్వారీ ఎందుకు చేయటం లేదంటే మేమేం చెప్పగలం? అన్నారు. దొరకి కరణానికి మధ్య జరిగిన దాన్ని నాతో చెప్పేటపుడు దొర గుర్రం గురించి ప్రత్యేకంగా గుర్తుంచుకున్నాడు రత్నం. "మా దొర జనంలో గాని నడిస్తే ఎంత లోకువగా ఉండేది? రత్నం గుండెలలో దొర ఒక మాట గొప్ప విచిత్రమైన కృతజ్ఞతా భావాన్ని నింపింది. కరణంతో అన్నాడు దొర "సాక్షులు లేరంటున్నావు. నువ్వేం చేసింది క్రైస్తవులు నాతో చెప్పారు. నాకు తమ్ముడు లాంటి బోధకుడు చెప్పాడు. నా తమ్ముడు నాతో అబద్ధమాడతాడా? నువ్వు అబద్ధం చెబుతున్నావు" ఇదంతా నాకు చెపుతున్న అనేకసార్లు రత్నం మొహంలో కృతజ్ఞత తొణికిసలాడింది. తనమీద కత్తిగట్టి వచ్చిన జనసమూహం ముందు, కొద్దిమంది తన వాళ్ళ ముందు దొర తనని "తమ్ముడు" అన్నాడు. ఇంకెప్పుడూ తప్పులు చేయనని బడిపిల్లాడిలా కరణం ఒప్పుకున్నాడు. ఓసారి కాదు, రెండుసార్లు, క్రైస్తవులని ఇంకా బాదించనని అన్నాడు. దొరికి అతను అబద్దమాడొచ్చనని శంక. మాదిగలు దేముని బిడ్డలని, దేముడు వారిని ప్రత్యేకంగా చూసుకుంటాడని చెపుతుంటే విని ఆశ్చర్యపోయాడు. “వాళ్ళ దేముడు మీ స్వాముల్లా పేదవాళ్ళు ప్రార్ధిస్తే వినకుండా. చూడకుండా ఊరుకోడు. దేముడు దూరంగా లేడు. వాళ్ళని చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 56 ముట్టుకుంటే ఖబడ్డార్! అన్నాడు మిషనరీ. తలొంచుకుని కరణం ఇంటికి వెళ్ళిపోయాడు. తన కిందనున్న వాళ్ళని అణిచెయ్యగలడు గాని తన చర్యలకు సమాధానం చెప్పమని నిలదీసే వాడి ముందు వణికిపోయిన పిరికిపంద అనుకున్నారు. ఆ ప్రాంతంలో చాలామంది క్రైస్తవుల మీద కోపంతో రగలిపోతున్నారు. అయినా ఇతరులు వాళ్ళకి బుద్ధిచెప్పనీ మనం మాత్రం దూరంగా ఉందామనుకున్నారు. కొన్నేళ్ళు గడిచాయి. అంకాలమ్మ దేవత పూజారులు ముక్తిమళ్ళ గ్రామంలోని ఆలయంలో జాతర వైభవంగా చెయ్యాలని నిశ్చయించుకున్నారు. తరచుగా పశువులకి రోగాలూ, నూతులు ఎండిపోటాలు జరుగుతున్నాయి. ఈ మధ్యలో పూజలు సరిగ్గా జరగకపోవటం వల్ల, మాదిగలు డప్పు కొట్టడానికి నిరాకరించటం వల్ల కూడా అమ్మవారికి కోపం వచ్చి ఉంటుందని చెప్పారు. ఈ అంకాలమ్మ శివుని అర్ధాంగి పార్వతి అంశ. పది గొప్ప శక్తి రూపాలలో ఒకటి. ముక్తిమళ్ళ కరణం బ్రాహ్మణుడు. డెబ్భై ఏళ్ళు వయసు. శివభక్తుడు. శతాబ్దాలుగా జరుగుతున్నట్టు ఆ జాతరలో మాదిగలు డప్పులు వాయించాలని నిశ్చయించాడు. అంతేకాదు తిరగబడుతున్న మాదిగలకు తగినట్టు అవమానం జరిగితే అమ్మవారికి దాన్ని చూసే సంతోషం కలుగుతుంది. జాతర నడుస్తోంది. భక్తులు మూగారు. కరణం క్రైస్తవులని రమ్మని డప్పు వాయించమని కబురంపాడు. వాళ్ళ మతం విగ్రహారాధనని ఒప్పుకోదని వాళ్ళు సమాధానం చెప్పారు. అయిదుగురు గ్రామభటులు వెళ్ళి అయిదుగురు ప్రముఖ క్రైస్తవులని బలవంతంగా తీసుకువచ్చారు. క్రైస్తవ మతం తాలూకు మైల పోయేవరకు వాళ్ళ నెత్తిమీద నీళ్ళు పోశారు. తలలు గొరిగారు. పిలక ఉంచారు. దానిలోనే స్వామి కాపురం ఉంటారు. వాళ్ళ నుదుట మిగిలిన భక్తులకు లాగే విభూతి రాశారు. బొట్లు పెట్టారు. డప్పులు బలవంతంగా చేతుల్లో పెట్టారు. మూడు రోజుల వరకూ వాళ్ళ స్థితిని భరించవలసిందేనన్నారు. అమ్మవారిని పూజించటానికి పెద్ద సంఖ్యలో జనం వచ్చారు. రత్నం అక్కడికి పరుగెత్తాడు. వాళ్ళంతా అతనివాళ్లే. కాని ఏం చేయగలరు? వాళ్ళు సంఖ్యలో చాలా తక్కువ. అయిదుగురూ వాళ్ళ జుత్తుని పోగుచేసి గుడ్డలో మూటకట్టారు. విడిచిపెట్టగానే ఒంగోలుకి పరుగెత్తారు. మిషనరీకి తమ కథ చెప్పారు. మూటలోని జుత్తు చూపించారు. తలగుడ్డలు విప్పి తమ అవమానంకి గుర్తయిన బోడిగుళ్ళు చూపించారు. క్రిమినల్ కోర్టులో కేసు వేశారు. ఒంగోలు ఆంగ్ల మెజిస్ట్రేటు కేసుని స్వయంగా విచారించారు. మీరు అవమానించబడినట్టు భావిస్తున్నారా అని అయిదుగురు క్రైస్తవులనీ అడిగాడు. "మా తలలు తెగ్గొట్టినంత అవమానంగా ఉంది" అన్నారు వాళ్ళు. రత్నం మరో యిద్దరు క్రైస్తవ మాస్టర్లు ఒకవేపు సాక్షులు, రెండోవేపు అనేకమంది తప్పుడు సాక్ష్యాలు కొన్నాళ్ళు న్యాయవిచారణ<noinclude><references/></noinclude> lpmcy0cu4zaw3pepi8lvhfmi2xuh6jy 104 212384 554272 2026-04-24T04:19:34Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జరిగింది. తీర్పు వచ్చింది. కరణం వృద్ధుడు గనక పడవలసిన మూడు సంవత్సరాల జైలు తప్పించారు. ముప్పైరూపాయల జరిమానా, మూడు నెలల ఖైదు వేశారు. జైలు శిక్ష అంటే అన్నింటిలోకి పెద్ద మైల. విడ...' 554272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>జరిగింది. తీర్పు వచ్చింది. కరణం వృద్ధుడు గనక పడవలసిన మూడు సంవత్సరాల జైలు తప్పించారు. ముప్పైరూపాయల జరిమానా, మూడు నెలల ఖైదు వేశారు. జైలు శిక్ష అంటే అన్నింటిలోకి పెద్ద మైల. విడుదల అయిన నాలుగు రోజులకు కరణం చచ్చిపోయాడు. కొడుకు అతని స్థానంలోకి వచ్చాడు. తండ్రి కన్న కొడుకు మంచాడా అని రత్నాన్ని అడిగాను. "పులి కడుపున నక్క పుడుతుందా?" అన్నాడు. ఆ విదంగా ప్రభుత్వం తనంత తనే క్రైస్తవ సూత్రాలకు ఒక విధంగా వాహనమయింది. అసహాయులైన మాదిగల చేతిలో డప్పులు పెట్టడం చూడాలన్న అంకాలమ్మ కోరికను పట్టించుకోలేదు. మత అసహనంకి సంబంధించిన చట్టాన్ని ఉల్లంఘించితే అయిదేళ్ళవరకూ శిక్ష విధించుతారు. ఒక ముసలి బ్రాహ్మణుడు గౌరవనీయుమైన హోదాలో ఉన్నవాడు తీవ్రంగా అవమానం అనుభవించి ఉంటాడు. వెలివేసి అయిదుగురి మత విశ్వాసాలను అవమానించటం వల్ల ఇలా జరిగింది. పూర్వం రోజులలో అయితే ఇతర కులాల వారితో సమానమైన న్యాయ పరిధిలోకి రావటం చాలా అవమానంగా భావించబడేది. నిజానికి శతాబ్దాలుగా దాస్యం తప్ప మరేమీ తెలియని ఒక ఆదివాసీ తెగ అవశేషాలకు ఒక కొత్త రోజు ఉదయించింది. చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 57<noinclude><references/></noinclude> rrlzcy9owe685hf0vox80btjajm14gd 104 212385 554273 2026-04-24T04:19:46Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2. శాంతి కాదు ఆయుధం : నంబూరి ంబూరి వాళ్ళ కుటుంబంలో నలుగురు అన్నదమ్ములు ఉన్నారు. క్రిష్ణయ్య పెద్దవాడు. తండ్రి చనిపోయినపుడు బాధ్యత అంతా అతనిమీద పడింది. రెండవవాడు ఆనందయ్య కుటు...' 554273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>2. శాంతి కాదు ఆయుధం : నంబూరి ంబూరి వాళ్ళ కుటుంబంలో నలుగురు అన్నదమ్ములు ఉన్నారు. క్రిష్ణయ్య పెద్దవాడు. తండ్రి చనిపోయినపుడు బాధ్యత అంతా అతనిమీద పడింది. రెండవవాడు ఆనందయ్య కుటుంబానికి గర్వకారణం. మాల పూజారులందరిలోకి అతను పండితుడు. అన్నదమ్ములు చేసే పూజా కార్యక్రమాల్లో అతని విధానం ప్రత్యేకంగా ఉండేది. ఆనందయ్యకి తోడుగా ఉంటాడు. ఆఖరాడు చిన్న క్రిష్ణయ్య, కృష్ణుడిని ఆ కుటుంబం పూజించేది. ఇద్దరు పిల్లలకి ఆ దేముడు పేరు పెట్టుకుంటే మంచిదనుకున్నారు. అలాంటపుడు పెద్ద క్రిష్ణయ్య అనీ, చిన్నవాడిని చిన్న కృష్ణయ్య అని పిలవటం ఆచారం. అందరిలోకి ఆనందయ్య చురుకైనవాడు. కుటుంబంలో అందరికన్నా జిజ్ఞాసువు చదవటం నేర్చాడు. ఎప్పుడూ కొత్త కొత్త పుస్తకాల కోసం చూసేవాడు. చరిత్రనీ జానపద గాధలనీ కలిపేసి పాత విషయాల గురించి పాడే గాయకులని వింటుండేవాడు. అతని మతాభిప్రాయాలతో విభేదించేవారు ఎదురయితే వాదనలోకి దిగేవారు. క్రైస్తవుడు కాకముందే అతని జ్ఞానతృష్ణ వల్ల కొంత మతచరిత్ర ఆనందయ్యకు ఉండటం ఆశ్చర్యకరం కాదు. నంబూరి కుటుంబం మాలలు మాలవాళ్ళలో ప్రసిద్ధులు, సంపన్నులు. వాళ్ళకి తెలిసినంత వరకూ వాళ్ళ పూర్వీకులు పూజారులు. 12వ శతాబ్దానికి చెందిన వైష్ణవ సంస్కర్త రామానుజాచార్యుడు దక్షిణ భారతదేశంలో అన్ని కులాల నుంచీ ఏడు వందల ఏభై పూజారులను నియమించాడని చెపుతారు. రామానుజుడి నుంచి ప్రత్యక్షంగానో పరోక్షంగానో ఈ మాల కుటుంబం తమ వారసత్వ పౌరోహిత్యాన్ని స్వీకరించి ఉండటం అసంభవం కాదు. రామానుజమతంలోని పూజారి విధులతో తృప్తిపడకుండా చర్మనిష్టశాఖలో ఆనందయ్య చేరాడు. ఆనందయ్య పనికి అన్నదమ్ములు సంతోషించలేదు. అయినా తన దోవలో తను వెళ్ళాడు. ఈ శాఖకి రహస్యం, గోప్యత స్వభావాలు. బహుశా అందరి బలవంతం వల్లనేమో పోతులూరి వీరబ్రహ్మాన్ని అనుసరించి రాజయోగి శాఖలో చేరటంతో అందరూ ఊపిరి పీల్చుకున్నారు. అతనూ అతని అన్నదమ్ములూ పూజారులుగా ఉంటూ కూడా ఆనందయ్య యిలా శాఖలు మార్చటం అతని వాళ్ళ నుంచి ఎలాంటి అభ్యంతరాలు ఎదుర్కోకపోవటం హిందూ మతంలోని పరిమిత సహనానికి దేన్నయినా యిముడ్చుకోగల శక్తికీ ఒక నిదర్శనం. అయితే ఇది ఎంత వరకూ అంటే సాంఘిక వ్యవస్థకు ఆధారభూతమైన కులవ్యవస్థని మాత్రం ముట్టుకోనంతవరకూ. ఆలోచించగల హిందువుకి శివుడూ విష్ణువు ఇంకా చిన్నా పెద్ద హిందూ దేవుళ్లందరూ ఒకే ఒక దైవం పరమేశ్వరుని చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 58 ప్రతిరూపాలు. ఈ పరమత సహనం క్రైస్తవానికి వర్తించదు. ఎందుకంటే ప్రవేశించిన చోటల్లా అది సృష్టించే తిరుగుబాటు భయానకమైనది. ఇది కులాలకు వ్యతిరేకమైనది. ఆ విధంగా సామాజిక సంబంధాలను విప్లవీకరిస్తుంది. ఇది స్వచ్ఛమైన దైవతత్వం. అది హిందూ మతంలోని శాఖోపశాఖలను అనుసరించే వారికి క్రైస్తవులకీ మధ్య అఖాతం సృష్టిస్తుంది. ఆనందయ్య తన పూజారి పనులకోసం వెళ్ళినపుడల్లా ఒంగోలు నుంచి తెచ్చి అమ్ముతున్న బైండ్చేసిన పుస్తకాల గురించి తరచు అడుగుతుండేవాడు. ఒక కొత్త మతం గురించి తెలుసుకోవాలని తహతహలాడే ఆనందయ్య ఈ విషయంలో తప్పుడు ఆలోచనలు చేశాడు. ఆ పుస్తకాలు తీసుకున్నాడు. జాగ్రత్తగా చదివాడు. లోపలి విషయాలను పూర్తిగా తెలుసుకున్నారు. ఆ తర్వాత ఇవిచెడ్డ పుస్తకాలని ముక్కలు ముక్కలుగా చించెయ్యటం మంచిదన్నాడు. ఆ ప్రాంతాలలో పెంటయ్య అమ్మిన అనేక పుస్తకాలు చింపేశాడు. ఓ రోజు ఆనందయ్య పెంటయ్యను దోవలో కలిశాడు. ఓ విధమైన వ్యతిరిక్త స్వరంతో అతని గురించి అతని మతం గూర్చి అడిగాడు. ఆనందయ్యికి వాదనలో పెంటయ్య ఏ విధంగానూ చాలదు. అయితే అతనికి విశ్వాసం ఉంది. తన మతంపట్ల పూర్తి నమ్మిక ఉంది. అతను తన సరళమైన భక్తి స్వభావంతో విగ్రహారాధన పాపం అన్నాడు. హిందూ మతంలో మోక్షం లేదన్నాడు. జీసస్ క్రీస్తు సజీవ వాస్తవం అన్నాడు. క్రీస్తు తనలో ఉన్నాడన్న నమ్మిక ఆ సరళ స్వభావుడికి ఇతరులను ప్రభావితం చేయగలగటంలో రహస్యశక్తి, పెంటయ్య మాలవాడు గనుక మాల పూజారి ఆనందయ్యతో ఇటీవలే స్థాపించిన ఒంగోలు మిషనరీలోని సామాజిక విషయాల గురించి మాట్లాడగలిగాడు. అనేక మంది మాదిగలు అప్పటికే చేరారని అతను విన్నాడు. ఇలా కులాల కలయికతో సాంఘిక సంబంధాలు ఏమవుతాయి? సమానంగా వెలివేయబడినవాళ్లే అయినా మాల మాదిగలు ఒకరికి ఒకరు విడిగా ఉంటారు. వాళ్ళ నూతులు వేరు. కలిసి తినరు. వాళ్ళ మధ్య పెళ్ళిళ్ళు జరగవు. దైవానికి సంబంధించిన సత్యం తెలుసుకోవటానికి కులవ్యవస్థ అవసరం లేదని ఆనందయ్యని ఒప్పించనక్కరలేదు. చర్మనిష్ట శాఖలో అర్ధరాత్రి ఆనంద తాండవాలలో కుల వ్యవస్థను తోసిరాజనటం అతను స్వయంగా చూశాడు. పోతులూరి వీరబ్రహ్మం కులబేధాలు అంతరించిపోయే రోజు వస్తుందని ఉద్భోదించటం అతనికి తెలుసు. దీనికి వాస్తవ పరిష్కారం క్రైస్తవం ఏం చెపుతుందా అని తెలుసుకోవాలనుకున్నాడు. ఒంగోలు మిషన్ ప్రాంగణంలో కులం లేదన్నాడు పెంటయ్య. అందరూ ఒకే నూతి నీళ్ళు తాగుతారన్నాడు. ఒకరితో కలిసి ఒకరు భోంచెయ్యటానికి<noinclude><references/></noinclude> bb362uj06ew1oaw89ba803hbuwo09or 104 212386 554274 2026-04-24T04:19:59Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంకోచించరన్నాడు. ఎవరైనా మాల మాదిగల మధ్య పాత బేధాలను పట్టుకు వేళ్ళాడినట్లు తెలిస్తే చీవాట్లు పెడతారన్నాడు. ఆ కొత్త జీవితం గురించి పెంటయ్య ఒక చిన్న అంశను చూపించాడు. ఆనందయ్...' 554274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>సంకోచించరన్నాడు. ఎవరైనా మాల మాదిగల మధ్య పాత బేధాలను పట్టుకు వేళ్ళాడినట్లు తెలిస్తే చీవాట్లు పెడతారన్నాడు. ఆ కొత్త జీవితం గురించి పెంటయ్య ఒక చిన్న అంశను చూపించాడు. ఆనందయ్య ఆలోచనలు అపరిపక్వంగా ఉండటం వల్ల ఏ ఒప్పందానికి రాలేదు. పెంటయ్య తన దోవన వెళ్ళిపోయాడు. ఈ సంభాషణ జరిగిన కొద్దిరోజులకే నలుగురు అన్నదమ్ములూ కొంచెం దూరంలో ఉన్న ఓ వూళ్ళో భాగవతం ఆడటానికి వెళ్ళారు. అర్థమనస్కంగా ఆనందయ్య దీనికి ఒప్పుకున్నాడు. చీకటి పడ్డ వెంటనే మొదలై తెల్లారేవరకూ సాగింది. మంచి వెన్నెల కాస్తోంది. భాగవతం దగ్గర కాగడాలు వెలుగుతున్నాయి. పక్క ఊళ్ళనుంచి జనం వచ్చారు. నేల మీద కూర్చున్నారు. నూర్పిళ్ళు అయిపోయి, నాట్లు వేసే కాలం యింకా రాకపోవటం వల్ల ఖాళీ సమయంలో ఆనందం కోసం అందరూ ఊరి ముందున్నమైదానంలో చేరారు. ఇరవై మైళ్ళ దూరాన ఉన్న బంధువులు వాళ్ళతో చేరారు. ప్రదర్శనకి పదిమంది నటులు కావాలి. ఆనందయ్యది ముఖ్య పాత్ర. అంకాలు మారుతున్నాయి. పద్యాలు పాడుతున్నాడు. కష్టతరమైన సంస్కృత సమాసాలతో తెలుగు కలగలసిపోయింది. మధ్యమధ్యలో ఆగి అతను అర్ధం చెపుతున్నాడు. కృష్ణుడి జీవిత గాథలు నాటకంలో వస్తువు. కృష్ణుడి తల్లి భార్యలు ముఖ్యపాత్రలు, ఆడవారి వేషాలు వేసి నగలు అలంకరించుకున్నారు. ఆనందయ్య అన్నదమ్ములు, హిందూవులు దృష్టిలో ఇది ఒక మత సంబంధమైన నాటకం. అయినా గందోళీ గాడు తప్పడు. అతని పాత్ర నాటకం స్థాయిని తక్కువ స్థాయిని చేసింది. చిట్టచివరికి కోళ్ళు కూశాయి. చెట్ల మీద పక్షులు కలకలమన్నాయి. చీకటి పొరలు వచ్చి వెలుగురేఖలు వ్యాపిస్తున్నాయి. చిన్నచిన్న నూనె దీపాలు ఆరిపోయాయి. నటుటూ ప్రేక్షకులూ గాఢనిద్రలో మునిగిపోయారు. ఓ పక్కకి వెళ్ళి ఆనందయ్య పెంటయ్య చేతుల్లో పెట్టిన 'జ్ఞానబోధ' పుస్తకాన్ని చదవటంలో మునిగిపోయాడు. అతని చుట్టు చాలామంది చేరారు. వాళ్ళకి చదివి వినిపించాడు. చదివినదాన్ని వివరించారు. మధ్యాహ్నం అయింది. భాగవతం అయాక చెయ్యాల్సిన సంతర్పణ సిద్ధంగా ఉంది. పెద్ద కృష్ణయ్య కృష్ణుడి విగ్రహాలను పూజ చేయాలి. తర్వాత అందరూ తినాలి. నిద్రోయిన వాళ్ళు లేచారు. తమ్ముళ్ళు ఆనందయ్యను పిలవటానికి వెళ్ళారు. 'నేను రాను” అన్నాడు. “ఎందుకు రావు?" అని అడిగారు. అతని జవాబు వాళ్ళ హృదయాలలో గుచ్చుకుంది. "నేను యిప్పుడు కూడా జీసన్ క్రీస్తుని నమ్ముతున్నాను. ఇకపై నాకు విగ్రహాలతో పనిలేదు. ఆహారానికి దగ్గరగా విగ్రహాలు ఉంటే అక్కడ నేను భోంచెయ్యను.”. ఆనందయ్య రాత్రంతా తీవ్రంగా మధనపడ్డాడు. చిట్టచివరికి మలుపు వచ్చింది. అన్నదమ్ములకి కోపం వచ్చింది. తన ఉద్దేశ్యాన్ని చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 59 అందరి ముందు బయటపెట్టాడు. వాళ్ళు అక్కడికక్కడే అడిగారు. "మాదిగలలో కలిసిపోతావా? "అవును" "వాళ్ళతో తింటావా?" “తింటాను” “అయితే నిన్ను ఇంట్లోకి రానీం” “మీకు అక్కరలేపోతే నేనే రాను”. అంత నిశ్చయంగా మాట్లాడుతున్నపుడు కోపంకి చోటులేదు. వాళ్ళ బాధను చాతనయినట్టుగా దాచుకుని ప్రస్తుతం ఏం చెయ్యాలా అని ఆలోచించారు. రాత్రంతా చాలా కష్టపడ్డాడు. అతను ఏదో ఇంత తినేలా చెయ్యటం వాళ్ళ కర్తవ్యం. "మేం పూజ చేసేముందు నీకు తిండి పంపుతాం. నువ్వు ఆ మతంలో కలిసినా ఆకలితో వెళ్ళగూడదు. అన్నారు. మిగిలిన భోజనం కన్న తన భోజనం మీద ఎక్కువ మంత్రాలు చదువుతారేమోనని అనుమానం వచ్చింది. రాత్రి అతని క్షోభ అతని సహనానికి మించిపోయింది. ఆ తిండితో నాకు ఎలాంటి పనీ లేదు”. అతను ఎక్కడ తింటాడో తెలుసుకోవాలనుకున్నారు. తన మాల స్నేహితుల యిల్లు చూపించి వాళ్ళు తిండి పెడతారన్నారు. "కాని అది అంత బాగోదు. మంచి మాంసం కూర పంపుతాం" అన్నారు. అన్నదమ్ములు. ఆ తిండి ఆశ ఆనందయ్యని కదిలించలేదు. "మీరు మంచి తిండి పంపినా నేను ముట్టను. మీరిచ్చేదానికన్నా గంజి మేలు." ఇంక లాభం లేదనుకున్నారు. "సరే నీకిష్టమైనదే తిను". అని గొణిగారు. అతన్ని వదిలేసి వెళ్ళారు. దేవతలకి పెట్టి ఆతరువాత తమకు పెట్టిన ఆ విందు భోజనం తినటం కన్న ఆ అన్నదమ్ములకి దుఃఖంగా ఉంది. ఆనందయ్య తమని వదిలేస్తే చాలా నష్టాలు ఉన్నాయి. భాగవతంలో ఆనందయ్య పాత్రని పోషించే శక్తి వాళ్ళకి లేదు. భోజనాలయాయి. ఆనందయ్య కోసం చూస్తున్నారు. వచ్చాడు. "మంచి తిండిని పోగొట్టుకున్నావు?" అన్నారు. ఆ తిండి తిని మీరు పాపం చేశారు” అదీ జవాబు. " కాని వాళ్ళకి తమ కర్మ ఎలా ఉందో తెలుసుకోవాలని ఆతృతగా ఉంది. ఆనందయ్య చర్మనిష్ట శాఖలో ఉన్నపుడు నిగూఢమైన అర్ధరాత్రి ఆనంద తాండవాలు సంవత్సరానికి రెండుమార్లు మాత్రం ఉండేవి. అవేమిటో వాళ్ళకి తెలుసు. అందువల్ల ఏనాడూ ప్రశ్నించలేదు. ఆనందయ్య భాగవతంలో పాల్గొంటూనే ఉండేవాడు. అతను విశ్వాసం ఏదయినా వాళ్ళు సరిపెట్టుకోగలరు. క్రైస్తవుడు ఇయాక భాగవతం ఆడతాడా అన్నది ప్రశ్న. దాంతో పెదక్రిష్ణయ్య అడిగాడు. “నువ్వు రామానుజ మతంలో ఉన్నప్పుడు భాగవతం ఆడావు. చర్మనిష్టలో ఉన్నపుడు ఆడావు. రాజయోగి వయావు. అయినా ఆడావు. నువ్విప్పుడు క్రైస్తవుడివయావు. ఇక ముందు ఆడతావా?" "నేను యింకెన్నడూ ఆడను" అన్నాడు ఆనందయ్య. అన్నదమ్ములు డబ్బుల విషయం ఎత్తారు. అనేక గ్రామాల్లో ఆడవంటున్నారు. దాదాపు వంద రూపాయల కళ్ళజూడబోతున్నారు. కనీసం ఒక నెలయినా ఉంటాడా? ఇంక ఒక్కరోజు కూడా వాళ్ళతో కలవటానికి ఒప్పుకోలేదు. వాళ్ళు బెదిరించటానికి ప్రయత్నించారు. "నీ పెళ్ళాం నీ మాట<noinclude><references/></noinclude> 8jsvd73vm1bnny2ev3l8myyg4awq945 104 212387 554275 2026-04-24T04:20:12Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వినకుండా చేస్తాం" ఆనందయ్య వినిపించుకోలేదు. మరోమారు అతన్ని బతిమాలారు. "నువ్వు బాగా చదువుకున్నాడివి. పద్యాలు రాస్తావు. ఇప్పుడు నీకు పిచ్చెక్కింది. నీ బ్రతుకు ఎలా ఈడుస్తావు?"...' 554275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>వినకుండా చేస్తాం" ఆనందయ్య వినిపించుకోలేదు. మరోమారు అతన్ని బతిమాలారు. "నువ్వు బాగా చదువుకున్నాడివి. పద్యాలు రాస్తావు. ఇప్పుడు నీకు పిచ్చెక్కింది. నీ బ్రతుకు ఎలా ఈడుస్తావు?" ఆనందయ్య అలిసిపోయాడు. "నన్నది అడక్కండి దేవుడు దోవ చూపిస్తాడు. ఆయనకి నేను తిండికి తగననిపిస్తే చస్తాను." వాదన, బెదిరింపు, అభ్యర్థన ఎలాంటి ఫలితం ఇవ్వలేదూ. అన్నదమ్ములు మౌనం వహాంచారు. తుఫానుకు ముందు ప్రశాంతతలా ఉంది. వాళ్ళకి ఆనందయ్య అంటే గొప్ప వాళ్ళ సోదర ప్రేమని ఆ పరిస్థితిలోని కోపతాపాలు దాచలేకపోతున్నాయి. నెమ్మదిగా అన్నారు. "అయితే నువ్వు మాతో ఉండరాదు. తలూపాడు. నలుగురూ యిళ్ళకి బయల్దేరారు. యిద్దరు ముందుగా వెళ్ళారు. ఆనందయ్య రాకముందే అతని భార్యతో మాట్లాడి ఒత్తిడి తేవాలనుకున్నారు. అంతకు ఆరునెలల ముందే అతను రాజయోగి అయిన వెంటనే పెళ్ళాడాడు. ఆమెకి పద్నాలుగేళ్ళు. అతను ఎదురుపడితే అన్ని విధాలాకోపం చూపించగలిగిన వయసు. హిందూ స్త్రీలా ఆమె పెడబొబ్బలు పెట్టి ఏడిచింది. “నాకు నువ్వక్కర్లేదు. నేను మా పుట్టింటికి పోతాను". ఆనందయ్య ఇంట్లోకి వచ్చాడు. తల్లిని అన్నం పెట్టొద్దన్నారు. సరే అంది. రహస్యంగా కడుపునిండా తిండిపెట్టింది. ఆనందయ్య యిప్పుడు వెలివేయబడ్డాడు. అన్నదమ్ములు అతనికి పిచ్చెక్కిందని ఊళ్ళో చెప్పారు. రోజులు గడిచేకొద్దీ పెదక్రిష్ణయ్య మనసు బండమారింది. ఇతర గ్రామాలలో మాలలను కలసి చెప్పాడు. " ఆనందయ్య క్రైస్తవంలో చేరాడు. మాదిగలతో తిన్నాడు. అతనికి దెయ్యం పట్టింది. మంచినీళ్ళు అడిగినా యివ్వకండి. ఆనందయ్యని ఎప్పుడూ పలకరించలేదు. అతనో దోవన రావటం కనిపిస్తే యింకో దోవన పోయేవాడు. తల్లిమాత్రం ఆనందయ్య పట్ల ప్రేమను చూపించేది. ఆమె మొదట తల్లి. తర్వాతే హిందువు ఆనందయ్య ఆమెకి కొడుకు. ఏమాత్రం అతని కొత్తమతం యిష్టం లేకపోయినా మునుపటిలాగే వండినదాంట్లో కావలసినంత అతనికి పెట్టాల్సిందేనని పట్టుబట్టింది. ఆమె ఎదురుగా ఉంటే అన్నదమ్ముల కోపాలు అణిగిమణిగి ఉండేవి. అతనికి అంతకు ముందున్న ఉద్యోగం లేదు. అయినా ఆనందయ్యకి సోమరిగా కూర్చుని తినటం యిష్టంలేదు. వాళ్ళ పశువులకి గడ్డి కోసుకువచ్చేవాడు. ఈ పని ఆ యింటి ఆడవాళ్ళు చేసేవారు. దానికి బదులుగా అన్నం పెట్టమనేవాడు. వాళ్ల ఆస్తుల్లో కావాలనుకుంటే అతను ఎక్కువ భాగం తీసుకోగలడు. అతను ఎంచుకున్న పని అతని హోదాకి తగినది కాదు. ఇవి అన్నదమ్ములకి తెలుసు. అతను లేకుండా వాళ్లు అటూ యిటూ వెళ్ళి పూజలు చేయిస్తుంటే అతని మీద ఎంతగా ఆధారపడిందీ వాళ్ళు గ్రహించారు. ఆనందయ్య పిచ్చి గురించి జనం అడుగుతూంటే రోజురోజుకీ వాళ్ళ బాధ పెరిగిపోతోంది. సరిగ్గా సమయానికి చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 60 వెంకటయ్య ఆనందయ్యతో చాలా స్నేహంగా ఉండటం గుర్తించారు. ఇద్దరూ తరచూ మాట్లాడుకునేవారు. ఇద్దరి ఆలోచన ఒక్కటే అన్నట్టుండేవారు. తల్లి కూడా ఆనందయ్య వేపు మొగ్గుతున్నట్టుంది. తల్లీ, ఆనందయ్య, వెంకటయ్యా ఓ వేపూ, తాము ఇద్దరూ ఓ వేపూ అయిపోయినట్లు కృష్ణయ్యలు ఇద్దరికీ తెలిసింది. కుటుంబం సంపాదన అంతా వాళ్ళిద్దరే చూసుకుంటున్నారు. వాళ్ళు భరించలేకపోయారు. ఇద్దరూ కలిసి గొడవకి దిగారు. వాళ్ళ నేరాలేమిటంటే గురువులుగా ఆనందయ్య, వెంకటయ్య వాళ్ళపని చెయ్యటం లేదు. అన్నదమ్ములు భాగవతాన్ని ఆడలేకపోతున్నారు. క్రైస్తవ మత ప్రచారం తప్ప యింకే పనీ చెయ్యటం లేదు. వాళ్ళెలా బ్రతకదల్చుకున్నదీ తేల్చమన్నారు. వాళ్ళ బాధ వాళ్ళది. అయితే రెండో వైమ తము సహించామనుకుంటున్నారు. బహిరంగంగా గొడవకి దిగటంతో ఇద్దరూ క్రిష్ణయ్యలు హద్దు దాటారన్నారు. మేం వెళ్ళిపోవాలనుకుంటున్నాం. అన్నారు. వెంకటయ్య భార్య అప్పటికే మోరంపూడిలో ఉంది. ఆనందయ్య భార్య అప్పటికే కోపం కట్టిపెట్టేసింది. ఆమె పుట్టిల్లు. అక్కడే ఉండటం వల్ల వాళ్ళతో వెళ్లిపోటానికి సిద్దమయింది. ఆ విధంగా క్రిష్ణయ్యలు ఇద్దరికీ భూమి వదిలేసి వాళ్ళు తప్పుకున్నారు. సహించగలిగినదంతా ఆనందయ్య, వెంకటయ్య పాత జీవితాన్ని వదిలేశారు. వాళ్ళు అడుగుపెట్టాలనుకుంటే కొత్త జీవితం ఎదురుగా ఉంది. భార్యలని మోరంపూడిలో వదిలేసి మిషనరీని చూడటానికి ఒంగోలు ప్రయాణమయ్యారు. అతనితోటి, ఆయన బోధకులు కొంతమంది తోటి మాట్లాడారు. ఇతరుల అనుభవాల నుంచి లబ్ది పొందారు. తామిద్దరం ప్రస్తుతం బాప్టిజం తీసుకోలేమని వాళ్ళ యింటిలో తతిమ్మా వాళ్ళని ముందుగా కలుపుకోకపోతే వారి మనసులు మరింత బండమారిపోతాయని మిషనరీతో చెప్పారు. ఆయన దాన్ని గౌరవించాడు. బలపడిన విశ్వాసంతో, ఇనుమడించిన ధైర్యంతో, ఇంటిదగ్గర తమని ఎలా స్వీకరిస్తారో తెలిసికూడా ఇంటివేపు మళ్ళారు. వాళ్ళు అంతకుముందే బాప్టిజం తీసుకున్నారని వదంతులు వ్యాపించాయి. అనేకచోట్ల ఇద్దరు క్రిష్ణయ్యలూ వాళ్ళిద్దరూ గురువులుగా తగరని చెప్పారు. ఏదీ ఆనందయ్య, వెంకటయ్యలను చలింపజేయలేదు. ఒక పథకం ప్రకారం ముందుకు వెళ్ళారు. ప్రచారానికి చుట్టుపక్కల ఊళ్ళకి వెళ్ళారు. అనేక రోజులు దూరంగా ఉన్నారు. వెళ్ళినచోట తిండికి లోటులేదు. బాప్టిజం తీసుకోకుండానే క్రైస్తవ బోధకులు అయ్యారు. “వాళ్ళు మరింత దైవం వేపు మళ్ళుతున్నారు. వాళ్ళ పుస్తకాలను తీసేసుకుందాం!" అనుకున్నారు కృష్ణయ్యలు. దొరికిన పుస్తకమాల్లా దాస్తున్నారు. వాళ్ళలోని తరగని ఆధ్యాత్మిక శక్తి ఇప్పుడు కనపడకుండాపోతున్న పుస్తకాలకు మించినది. ఆనందయ్యను ఆ పుస్తకాలు చదవమని అడగటానికి జనం రావటానికి ఎంతో కాలం<noinclude><references/></noinclude> 9et9zooo8sgubltcdw0jenpo7r6e9m3 104 212388 554276 2026-04-24T04:20:23Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'పట్టలేదు. ఇద్దరు కృష్ణులు అసూయతో మండిపోయారు. పక్కనే కూర్చుని రామాయణాన్నో భాగవతాన్నో తీసుకుని ఆనందయ్యను వినటానికి వచ్చిన వాళ్ళని తమవేపు రమ్మని తమ దేవుళ్ళ అద్భుత గాథలు వి...' 554276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>పట్టలేదు. ఇద్దరు కృష్ణులు అసూయతో మండిపోయారు. పక్కనే కూర్చుని రామాయణాన్నో భాగవతాన్నో తీసుకుని ఆనందయ్యను వినటానికి వచ్చిన వాళ్ళని తమవేపు రమ్మని తమ దేవుళ్ళ అద్భుత గాథలు వినమనీ పిలవసాగారు. నంబూరి వారి యిల్లు రెండు మతాలకు యుద్ధభూమి అయిపోయింది. ఇద్దరు కృష్ణయ్యలకూ తాము పట్టు కోల్పోతున్నామని తెలుసు. అయిన వాళ్ళు చేయగలిగిందంతా చేశారు. సంప్రదాయకత్వం యిచ్చే సదుపాయాలన్నీ వారు అనుభవిస్తున్నారు. గతం వారివేపు ఉంది. వాళ్ళ విశ్వాసాలకి వాళ్ళ తంతులకి వందలాది సంవత్సరాల వాడుక ఉంది. ఆనందయ్య వెంకటయ్య కొత్తని సృష్టిస్తున్నారు. మత విరోధులు. వాళ్ళ కళ్ళ ఎదుట ఉన్నది సామాజిక సంబంధాలలో కొత్త తరంగం. గత విశ్వాసాల పతనం. ఏమైనా యిప్పుడు వారిద్దరూ సాత్విక స్వభావులు. ఒకప్పుడు అందరూ గౌరవించి భయపడే ఆనందయ్య తను వస్తే చూసి చూడనట్టు ఊరుకుంటున్నారని గ్రహించి మౌనంగా ఉంటున్నాడు. క్రైస్తవుడే అయినా ఆనందయ్య నీకు అన్నగారు, నీకన్నా తెలిసినవాడు యీ విషయం మరచిపోకు అని తల్లి చిన్న కృష్ణయ్యకు సందర్భం వచ్చినపుడు చెప్పేది. నెలలు గడిచాయి. ఆనందయ్య, వెంకటయ్య మొహాలు కళకళలాడాయి. దానికి కారణం ఒంగోలు మిషనరీ రాక. వాళ్ళ ఊరికి దగ్గర తోపులో మకాం వేస్తున్నాడు. ఆ రోజుల్లో ముపై ఏళ్ళ క్రితం మిషనరీకి చెప్పేది వినటానికి రమ్మని కబుర్లు పంపనక్కరలేదు. మాటచాలు. ఆ నోటా ఆ నోటా పాకిపోతుంది. ఊరి నుంచి ఊరికి క్షణాలలో వ్యాపించింది. బిళ్ళమీంచి దించి, దేరా వేసిన దగ్గర నుంచి ఆనందయ్య వెంకటయ్య ఇంటి దగ్గర కనిపించటం మానేశారు. పెద క్రిష్ణయ్య భార్యతో కలిసి తల్లి వెళ్ళి హృదయపూర్వకంగా వింది. జీసస్ క్రీస్తు గురించి మిషనరీ చెప్పిందంతా నమ్మారు. అయితే వాళ్ళ నమ్మకం గురించి అడిగిన వాళ్ళని తప్పించుకున్నారు. ఇంటికి వెళ్ళి మౌనంగా ఉండిపోయారు. తనకీ తన పిల్లలకీ మధ్య గొడవలు లేపేదేన్నయినా ఆ తల్లి భరించలేదు. పెద్ద కృష్ణయ్య భార్య భర్తకి భయపడింది. ఇద్దరు కృష్ణయ్యలూ అనుకున్నారు. "అందరూ వెళ్తున్నారు. మనమూ వెళ్ళాం.” ఒంటరిగా, నిర్లక్ష్యంగా ఓ పక్కన నించున్నారు. సోదరుడు ఆనందయ్యతో తాము ఎలా ప్రవర్తించిందీ అందరికి తెలుసు గనుక ఆ పరిస్థితుల్లో ఉదాసీనంగా ఊరుకోవటమే మంచిదని భావించారు. కాని ఆనందయ్య మాత్రం రాజీ ధోరణిలో ఉన్నాడు. సరయిన సమయం చూసి ఆనందయ్య మిషనరీతో చెప్పాడు. “వాళ్ళేనా అన్నదమ్ములు" మిషనరీ వాళ్ళతో దయగా మాట్లాడారు. "మీరు క్రీస్తుని ఎందుకు నమ్మరు?" అన్నదమ్ముల జవాబు వాళ్ళ మనసులని క్రీస్తు యింకా స్పర్శించలేదని సూచించింది. "మా పొట్టలెలా గడుస్తాయి? వేలా వేసినచోట చెట్ల మీద పక్షులలని చూపించు మిషనరీ, "దేవుడు ఆకాశంలో పక్షులకీ చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 61 నీటిలో చేపలకీ తిండిపెట్టడం లేదా? అని అడిగాడు. వాళ్ళు ఒప్పుకోలేదు గాని, ఇద్దరు కృష్ణయ్యలూ మెత్తబడ్డ మనసుతో కొంతకాలంగా వాళ్ళు ఎరగని అర్ధభావనలతో ఇంటికి వెళ్లారు. పెద్ద క్రిష్ణయ్య దొర గురించి ఆలోచించాడు. అంతకు మందెప్పుడూ అలాంటి మనిషి చూడలేదు. తన దేశంలోనే ఉంది తిండికి గాని డబ్బుకి గాని ఈ దొరకి లోటు ఉండేది కాదని అతను ఖచ్చితంగా అనుకున్నాడు. తన కడుపు నిండితే చాలని ఈ దొర అనుకోకుండా, ఈ మతాన్ని బోధించటానికి వచ్చాడంటేనే అందులో ఏదో విలువ ఉంది. చిన్న క్రిష్ణయ్యతో తన ఆలోచనలేవీ పంచుకోలేదు. మిషనరీని అతని బృందాన్ని విడిచిపెట్టలేకపోయారు. ఆనందయ్య, వెంకటయ్య. ఆ తరువాత మకాంకి వాళ్లతో బాటే వెళ్ళారు. మిషనరీ చెప్పే మాటలు వేటినీ వాళ్ళు వదులుకోలేకపో యారు. చిట్టచివరికి ఇంటికి వచ్చారు. కొంతమంది ఊళ్ళో వాళ్లతో కలిసి చిన్న కృష్ణయ్య ఎద్దేవా మొదలెట్టాడు. "తిరిగి ఎందుకు వచ్చారు? అన్నాడు. మీ గురువు మిమ్మల్ని నేరుగా స్వర్గానికి తీసుకెళ్ళలేదా? పెద క్రిష్ణయ్య ఏమీ అనలేదు. వంటలో మునిగిపోయింది తల్లి. అన్నగారిని ఎకసెక్కం చెయ్యటం తగదని తల్లి చిన్నక్రిష్ణయ్యకు నచ్చజెప్పింది. “నీకూ అదే పిచ్చిపట్టిందా?” అని అడిగాడు. వెళ్ళినచోటల్లా ఊరివాళ్ళు ఆనందయ్యని అనేక ప్రశ్నలు వేశారు. దొర, అతని గుర్రం, అతని సేవకులు, అతని డేరా, జీవనవిధానం, మాటలూ, చేతలూ గురించి అడిగారు. దొర అక్కడ ఉన్న కొద్దికాలమూ ఆ ప్రాంతంలో తన పరువు ప్రతిష్టలను పెంచాయని ఆనందయ్య కనిపెట్టాడు. దాన్ని ఉపయోగించుకోలేనంత మందమతి కాదు ఆనందయ్య. ఈమధ్యలో పెదక్రిష్ణయ్యకి ఒక అనుభవం కలిగింది. అది అతనికి చాలా ప్రముఖమైనదిగా అనిపించింది. మిషనరీ యాత్రకి రాకముందు ఇది జరిగింది. దగ్గరలో ఓ ఊళ్ళో ఒకతను చనిపోయాడు. పన్నెండో రోజు కర్మలు చెయ్యడానికి ఇంటిని శుద్ధి చేయడానికి పిలిచారు. చిన్నక్రిష్ణయ్యతో కలిసివెళ్ళాడు. శాస్త్రోక్తంగా పెదక్రిష్ణయ్య స్నానం చేశాడు. కుటుంబమంతా ఎదురుగా కూర్చుంది. పెద్దపీటమీద గుడ్డపరిచాడు. బియ్యంపోశాడు. దానిమీద విష్ణువు పూజకి విగ్రహాలు ఉంచాడు. పూజ చేశాడు. కోళ్ళు, గొర్రెలూ కోసి చేసిన కూరలు, పప్పు, అన్నం, ఓ కుండెడు సారాయి విగ్రహాలకి నైవేద్యం పెట్టాడు. యదావిధిగా మంత్రాలు చదివాడు. అగరువత్తులు వెలుగుతున్నాయి. ఆ రాత్రి అందరూ పడుకునే వరకూ తింటున్నారు. తాగుతున్నారు. తెల్లారేసరికి ఒకరి తర్వాత ఒకరు లేచారు. బియ్యం మీద ఉంచిన విగ్రహాల దగ్గరికి ముగింపు తంతులు పూర్తి చేయటానికి వెళ్ళాడు. పెద కృష్ణయ్య. ఆశ్చర్యం తొమ్మిది అంగుళాల పొడవున వెండి, బంగారం రాగి కలిపి చేసిన విగ్రహం మాయమైపోయింది. అన్నిటిలోకి అదే పెద్దది. అది వెంకటేశ్వరుడి విగ్రహం. తతిమ్మా<noinclude><references/></noinclude> jl62zh65w4rrnach4c55g7g0nvwumdn 104 212389 554277 2026-04-24T04:20:36Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'తొమ్మిది విగ్రహాలతో కలిసి ఒక తరం మరో తరానికి అందిస్తున్నది. కుటుంబ పెద్దని పిలిచి అడిగాడు పెదక్రిష్ణయ్య. “ఇదేంటి” పెద్ద విగ్రహం కనపట్టం లేదు! అన్ని చోట్లా చూశారు. ఇంటి చుట...' 554277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>తొమ్మిది విగ్రహాలతో కలిసి ఒక తరం మరో తరానికి అందిస్తున్నది. కుటుంబ పెద్దని పిలిచి అడిగాడు పెదక్రిష్ణయ్య. “ఇదేంటి” పెద్ద విగ్రహం కనపట్టం లేదు! అన్ని చోట్లా చూశారు. ఇంటి చుట్టుపక్కలా లేదు. దూరంగా వెదికారు. ఇంటికి దగ్గరలోనే చెత్తలో దొరికింది. ఆ రాత్రి ఓ కుక్క వచ్చింది. అందరూ కడుపు నిండా తిని గాడ నిద్రలో ఉన్నారు. తినేదేమోననుకుని పళ్ళ గరుచుకుని పట్టుకుపోయింది కుక్క, ఇంటిల్లిపాదీ వణికిపోయారు. "స్వామికి కోపం వచ్చి ఉంటుంది. మన మీద పడే కీడుని తప్పించడు" అనుకున్నారు. చింతపండు నీళ్ళు తయారు చేశారు. పెద్దక్రిష్ణయ్య విగ్రహాన్ని తోమి కడిగాడు. దానికి విస్తారమైన పూజ చేశాడు. కర్పూరం బాగా వెలిగించారు. అనేక మంత్రాలు చదివాడు. జరిగిన అవమానానికి వెంకటేశ్వరుడు క్షమిస్తాడని అనుకున్నారు. ఇద్దరు కృష్ణయ్యలూ ఇంటికి వస్తున్నారు. భుజాన బియ్యపు మూట ఉంది. మన మీద పడే కీడుని తప్పించదు". అనుకున్నారు. చింతపండు నీళ్ళు తయారుచేశారు. పెదక్రిష్ణయ్య విగ్రహాన్ని తోమి కడిగాడు. దానికి విస్తారమైన పూజ చేశాడు. కర్పూరం బాగా వెలిగించాడు. అనేక మంత్రాలు చదివాడు. జరిగిన అవమానానికి వెంకటేశ్వరుడు క్షమిస్తాడని అనుకున్నారు. ఇద్దరు కృష్ణయ్యలూ ఇంటికి వస్తున్నారు. భుజాన బియ్యపు మూట ఉంది. పెద్ద కృష్ణయ్య లోపల్లోపల అనేక ఆలోచనలు. “పూజలు చేసే స్వామిని కుక్క తన పళ్ళతో కొరికి తీసుకెళ్ళగలదా? మేం ఒక దేముడికి తిండిపెట్టాం. ఇదిసరిపోదని ఆ దేముడు చెప్పలేడు. నన్ను తీసుకెళ్ళవద్దని కుక్కతో చెప్పలేడు. అలాంటి దేముడు నన్నేం రక్షిస్తాడు? ఇదంతా శుద్ధ భ్రమ. " ఈ అనుభవం తర్వాత పెద్ద కృష్ణయ్యలో మార్పు వచ్చింది. వెంకటేశ్వరుడి విగ్రహాన్ని పళ్ళ గరచుకుని పోయిన కుక్క విగ్రహాల మీద అతని నమ్మకాలని చెల్లాచెదురు చేసింది. మనసులోని ధృఢత్వాన్ని అతని మనో నిశ్చయాన్ని అతని బుద్ధి అంగీకరించటం | లేదన్న వాస్తవాన్ని అతను బయటపడనివ్వలేదు. లోపల అంతర్యుద్ధం జరుగుతోంది. మిషనరీ రాక కేవలం దాన్ని తూర్యస్థాయికి చేర్చింది. ఏది ఏమైనా అతను లొంగిపోదలుచుకోలేదు. పౌరోహిత్య విధులు యింక చెయ్యలేనని తేల్చుకునే వరకూ అవి చేసి తీరతాడు. ఇలా అతను సర్ది చెప్పుకున్నాడు. పొరుగూరిలో ఏదో ఇంటిలో తంతులకి ఇద్దరు క్రిష్ణయ్యలనీ పిలిచారు. దోవలో ఇద్దరూ మాట్లాదుకున్నారు. " ఈ క్రైస్తవ మతం గురించి నువ్వేంటనుకుంటున్నావు? ఇది మంచిదా చెడ్డదా? పెద్ద క్రిష్ణయ్య అడిగాడు. "నన్నెందుకు అడుగుతావు? నీకు నువ్వు చెప్పుకో?” అన్నాడు తమ్ముడు. అది నిజమైన మతమన్న తన భావాన్ని వ్యక్తం చేశాడు. "మనం ఆనందయ్యనీ వెంకటయ్యనీ వేళాకోళం చేస్తున్నాం. కాని మనం చేస్తున్నది తప్పు. వాళ్ళు చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 62 చేస్తున్నది ఒప్పు” అన్నాడు. ఒక విచిత్రమైన మనస్థితిలో అతను పూజ చేయటానికి వెళ్తున్నాడు. ఒక్కొక్క విగ్రహాన్ని తీసి వాటి నృలంలో ఉంచుతూ చిన్న కృష్ణయ్యను చూసి ఒక తిరస్కారపూరితమైన నవ్వు నవ్వాడు. చుట్టూ చేరిన కుటుంబం తప్పుపట్టింది. "మీరు భక్తిశ్రద్ధలతో పూజలు చేయకపోవటం వల్ల మాకు చాలా నిస్త్రాణగా ఉంది. ఆ తరువాత డాబు చెయ్యబోయాడు. కాని చేతులు వణికాయి. మనిషి పట్టు దప్పాడు. కొంచెం కూడా ముందుకు వెళ్ళలేకపోయాడు. అంతకు ముందెప్పుడూ అలా జరగకపోవడం వల్ల ఏం జరుగుతుందా అని సందేహించాడు. సగం మంత్రాలు కూడా చదివలేకపోయాడు. అలవాటుకన్న ముందే యింటికి బయల్దేరాడు. రాత్రికి ఉండమన్నారు. ఊరివాళ్ళు. కాని ఒప్పుకోలేదు. చిన్న క్రిష్ణయ్యకి చాలా విచారంగా ఉంది. ఇంటికి వెళ్తున్నపుడు అన్నాడు. "అన్నయ్యా! నువ్వు కూడా ఆ మతంలోకి పోతున్నట్టున్నావు. అపుడు నేను యింకో దేశం పోవాలి. భయపడకు వాళ్ళిద్దరిలాగే మనమూ కలిసే ఉందాం" అని ఓదార్చాడు. ఆ తర్వాత రాత్రి అనుభవం గురించి పెద కృష్ణయ్య చెపుతుంటాడు. నా మనసులోకి ఇద్దరు ప్రవేశించారు. తెల్లవారీ దాకా పెద్ద యుద్ధం జరిగింది. మంచి ఆలోచనలు వచ్చాయి. చెడ్డ ఆలోచనలు వచ్చాయి. 'నువ్వు క్రీస్తుని విశ్వసిస్తే నీకు ఆశీర్వాదం దొరుకుతుంది. అంది ఒక గొంతు. "నీకేం దొరుకుతుంది? నీ పూర్వీకలుకి స్వర్గం దక్కలేదా? ఈ మతం నించి నువ్వు ఏం ఆశిస్తున్నావు?" అంది మరో గొంతు. రాత్రంతా నిద్ర లేదు. నేను ప్రార్ధించలేకపోయాను. నాలో నేను మాత్రం అనుకున్నాను. " ఓ దైవమా! నా పాపాలు తొలగించు. స్వర్గాన్ని ప్రసాదించు." తెల్లారేక ఇంటి చూరులో ఆనందయ్య ఏమైనా పుస్తకాలు ఉంచాడా అని చూశాను. తీసుకుని చదివాను. శాంతి కలిగింది. పెద కృష్ణయ్య గందరగోళం ముగిసింది. కాని ఈ మధ్యలో ఆనందయ్య ఏడి? ఆశ కోల్పోతే హృదయం రోగగ్రస్తమౌతుంది. సుదీర్ఘ నిరీక్షణలో అలసట, సహనభారమూ అతని శరీర ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బకొట్టినట్టున్నాయి. అనారోగ్యంగా ఉన్నాడు. సమీప గ్రామంలోని కొందరు మితృలతో ఉన్నాడు ఆనందయ్య. వారు కూడా అతని ద్వారా క్రీస్తుని నమ్ముతున్నారు. గాని ఇంతా బాప్టిజం తీసుకోలేదు. " ఆనందయ్య ఎక్కడున్నాడు" అని తల్లిని అడిగాడు. చెప్పింది.. ఆమె గొంతులోని మౌన తిరస్కారం అతనికి గుచ్చుకొంది. ఆనందయ్య వచ్చే దోవలో బయల్దేరాడు. కొంచెం దూరంలో తన వాళ్ళతో కలిసి వస్తుండటం చూశాడు. ఆనందయ్య వచ్చే దోవను తరచుగా వదిలేసే పెద్ద కృష్ణయ్య ఇప్పుడు అతనివేపు నడిచాడు. పలకరించాడు. ఆనందయ్య కదలకుండా నిలబడిపోయాడు. అతనివేపు నడిచాడు. పలకరించాడు.<noinclude><references/></noinclude> ik5e1q0utbyuof5mdphzbltqnnxplaf 104 212390 554278 2026-04-24T04:20:48Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ఆనందయ్య కదలకుండా నిలబడిపోయాడు. అతనివేపు చూశాడు. ఆశ్చర్యం! అతని చూపులో కఠినత్వం లేదు. అతనిని కావలించుకుని అడిగాడు. "అన్నయ్యా! దైవం నీ మనసుని ఎలా మార్చాడు? ఈ మంచి మార్గంలోకి వ...' 554278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>ఆనందయ్య కదలకుండా నిలబడిపోయాడు. అతనివేపు చూశాడు. ఆశ్చర్యం! అతని చూపులో కఠినత్వం లేదు. అతనిని కావలించుకుని అడిగాడు. "అన్నయ్యా! దైవం నీ మనసుని ఎలా మార్చాడు? ఈ మంచి మార్గంలోకి వచ్చే మంచి బుద్ధిని ఎలా ఇచ్చాడు? ఒకరినొకరు గాఢంగా కావలించుకున్నారు. ఇన్నాళ్ళూ అణచబడ్డ సోదరభావం చిట్టచివరకి నెగ్గింది. ఆపద్దెనిమిది నెలల కాలం గురించి ఈనాడు పెదకృష్ణయ్య అంటాడు. నాలో ఏదో భూతం ఆవహించింది. ఆనందయ్యకి తన అనుభవమంతా చెప్పాడు. వెంకటేశ్వరుడి విగ్రహాన్ని కుక్క ఎత్తుకుపోవటం, పూజ చెయ్యలేక చేతులు వణకటం, గడచిన రాత్రి తన మనసులో ఇద్దరి యుద్ధం గురించి చెపుతూంటే కన్నీళ్ళు ధారగట్టాయి. ఆనందయ్యకి కూడా చెప్పవలసిన సంగతి కొంత ఉంది. పదిరోజులలోగా పెదకృష్ణయ్య క్రీస్తుని అనుసరిస్తాడని తోటి మిత్రులతో ప్రార్ధనా సమయంలో చెపుతున్నాడు. "అన్నయ్యా! ఎనిమిది రోజులుగా నీకోసం ప్రార్ధిస్తున్నాము. పొద్దుట లేచాక నేను ఉండలేకపోయాను. నీలో మార్పు వచ్చిందేమో చూద్దామని వెంటనే బయలుదేరాను. కలిసి ఇంటికి వెళ్లారు. "నీ భార్యని తీసుకురా. చదువుకుందాం. ప్రార్ధిద్దాం" అన్నాడు. ఆనందయ్య అతను పిలుస్తున్నప్పుడు ఆమె వాకిలి తుడుస్తోంది. వెంటనే తన చీపురు పారేసి ఆనందంగా పరుగెత్తుకు వచ్చింది. తల్లి వచ్చింది. అలాంటి తల్లుల అవ్యాజ్య ప్రేమే కుటుంబాలను కలిపి ఉంచుతుంది. వెంకటయ్య వచ్చాడు. ఇన్ని నెలలు వాళ్ళు అంత బాధపడుతూ కూడా తననెంత సహించింది పెదకృష్ణయ్య చూశాడు. వాళ్ళు నేర్చుకున్న క్రైస్తవ గీతాలలో ఒకటి పాడుతూంటే తనూ గొంతు కలపబోయాడు. మాథ్యూ ఏడవ అధ్యాయం ఆనందయ్య చదువుతుంటే విన్నాడు. అతను ప్రార్ధించలేకపోయాడు గాని ఆనందయ్య ప్రార్ధిస్తుంటే పక్కనే మోకరిల్లాడు. ఆ తర్వాత కుటుంబమంతా మాట్లాడుకుంది. "బంగారపు తాతయ్య ఇటు నుంచే నెలవారీ సమావేశానికి ఒంగోలు వెళతాడు. మనమూ అతనితో వెళ్ళి బాప్టిజం తీసుకుందాం” అన్నాడు. ఆనందయ్య. పెద్దక్రిష్ణయ్య సిద్ధంగా లేడు. "మీరు వెళ్ళండి. నేను చేసిన పూజలకి ఇక్కడా అక్కడా ధాన్యం రావాలి. అదంతా తెచ్చుకుంటాను. ఓ నెల అయాక నేనూ వస్తాను" అన్నాడు. ఆనందయ్య దీనికి ఒప్పుకోలేదు. అన్నతో వాదించాడు. చిట్టచివరగా ప్రశ్నించాడు. "ఈ ధాన్యం పోగేయటంలో నువ్వు వచ్చావనుకో. నువ్వు ఎక్కడికి వెళతావు?" పెద్దక్రిష్ణయ్య అంగీకరించాడు. ఒక మాల పూజారిగా తనకి రావలసిందంతా వదిలేసాడు. పౌరోహిత్యం నుంచి తప్పుకున్నాడు. ఇంకా కుటుంబమంతా ఒక్కటవలేదు. చిన క్రిష్ణయ్య చాలా బాధపడ్డాడు. ఆ రాత్రి వేరేగా పడుకున్నాడు. పగలు ఒంటరిగా ఉన్నాడు. అన్నదమ్ములను వదిలేసి ఇతర మాల పూజారులతో చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 63 కలియాలనుకున్నాడు. కాని అన్నదమ్ములు ప్రేమగా మాట్లాడారు. ఒంగోలు వెళ్ళి బాప్టిజం తీసుకుందామనుకుంటున్నాం. నీ కోపం అంతా వదిలేసి విషయం జాగ్రత్తగా ఆలోచించు. అన్నారు. అతని మనసు మెత్తబడింది. వాళ్ళలో అతనూ ఒక చిన్న శిష్యుడైనాడు. బంగారపు తాతయ్య అనుచరులతో వచ్చాడు. అంతా వినేవరకూ కూర్చుని విశ్రాంతి తీసుకోలేదు. అతను తన హుందాతనంతో అన్నాడు. " ఇదంతా దేముడు ఇచ్చాడు. నేను దీనికోసం ప్రార్ధించాను.” నలుగురు అన్నదమ్ములూ క్రైస్తవ బోధకులయ్యారు. ముగ్గురు యిల్లు వదిలి మాదిగలు క్రైస్తవులవుతున్న ఉద్యమంలో పనిచేశారు. పెద క్రిష్ణయ్యతోబాటు తన పాత యింటిలో పండు ముదుసలి అయేవరకూ తల్లి జీవించింది. క్రైస్తవం రాక ఆమె బిడ్డల జీవితాలను వింతగా మార్చేసింది. వాళ్ళు మాల పూజారులుగా ఉండిపోయుంటే అందరూ విభిన్నంగా ఉండేవారు. ఆమెకి బాధలేదు. సంతోషం తప్ప. ఎందుకంటే ముక్తి కేవలం క్రీస్తు ద్వారా మాత్రమే లభిస్తుందని ఆమెకి తెలుసు.<noinclude><references/></noinclude> d3bkjejod1f6tg9bzqipei3p5n6ho7q 104 212391 554279 2026-04-24T04:21:01Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3. మతద్వేషి అతని అంతం కూచిపూడి గ్రామ సంతలో ఓ కొసన చెట్టు నీడలో అనేకమంది శూద్రులు కూర్చుని మాట్లాడుకుంటున్నారు. మామూలుకన్న హెచ్చుగా వాళ్ళు ఉద్రేకంగా ఉన్నారు. “వాళ్ళకి మన బడ...' 554279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>3. మతద్వేషి అతని అంతం కూచిపూడి గ్రామ సంతలో ఓ కొసన చెట్టు నీడలో అనేకమంది శూద్రులు కూర్చుని మాట్లాడుకుంటున్నారు. మామూలుకన్న హెచ్చుగా వాళ్ళు ఉద్రేకంగా ఉన్నారు. “వాళ్ళకి మన బడి అంత బడి ఉంది. చదువుకుంటే మన పని ఎలా చేస్తారు?" ఇంకొక శూద్రుడు అన్నాడు. “నాకో ఎద్దుంది. చాలాకాలంగా జబ్బుగా ఉంది. అది చనిపోయింది. మాదిగలను పిలిచాక ఊరి బయటకు తీసుకువెళ్ళారు. చర్మం ఒలిచారు. మిగిలింది కప్పెట్టారు. వాళ్ళు యివ్వాల్సిన చెప్పుల కోసం అడిగాను. మునుపు యిచ్చినంత యివ్వమన్నారు. నేను మీకు మొత్తం ఎద్దుని యిచ్చాను గదా! అన్నాను. మీరు మాంసం ఎందుకు కప్పెట్టారు? అని కూడా అడిగాను. "ఆ కుళ్ళు మళ్ళీ మా వాడలోకి తీసుకెళ్ళం అన్నారు. వాళ్ళని ఏం చెయ్యాలి? తాత తండ్రుల నుంచి వస్తున్న ఆచారాన్ని వదిలేస్తున్నారు.” అన్నాడు మరొకడు. గ్రామ మునసబు, బల్లవంటి దుర్గయ్య నాయుడు, అందాకా మౌనంగా ఉన్నారు. పక్కనున్న కండువా అందుకున్నాడు. తలకి చుట్టాడు. వెళ్ళటానికన్నట్టు లేచాడు. "బాప్టిజం కోసం పదిమంది ఒంగోలు వెళ్ళారు. రాసింది. వచ్చాక వాళ్ళని పూర్వంలా చేస్తాను. గుణపాఠం చెపుతాను" అన్నాడు. దుర్గయ్య నాయుడు మహాక్రూరుడు. ఓ మారు ఆరంభించాడంటే అంతు చూడకుండా వదలడు. మహా పట్టుదల మనిషి. అతను లేవటం చూశారు శూద్రులు. వాళ్ళకి అందులో తప్పు కనిపించలేదు. వాళ్ళూ వాళ్ల తాత తండ్రులు మాదిగలకి రక్షకులమని అన్నం పెడుతున్నామని అనుకునేవారు. “వాళ్ళు మనని అగౌరవించటం లేదు. ఆదివారం రాలేమన్నా వాళ్ళు మన కాళ్ళ వేళ్ళా పడుతున్నారు. మర్నాడు పనికి రానివ్వమని బతిమాలుతున్నారు. సాగదీస్తూ ఒకడు అన్నాడు. దుర్గయ్య నాయుడు మొహంలోని కోపాన్ని నరిగా పట్టించుకోకుండా ఒకడు అన్నాడు. " ఇదెలా ముగుస్తుంది? మన పనికి మరొకరిని చుకోవాలి.” మునసబు దుర్గయ్య నాయుడు కొన్నాళ్ళు పోయాక క్రైస్తవులైన పది మంది మాదిగ పెద్దలను పిలిచాడు. "మీరు ఒంగోలు వెళ్ళి క్రీస్తు పేరుతో నీటిలో మునిగారు. మీరు మైలపడ్డారు. మీరు యిక్కడ చెరువులో మునిగి ఆ మైలను కడుక్కుంటే తప్ప మిమ్మల్ని ఊళ్ళో అడుగు పెట్టనివ్వం” అన్నాడు. శూద్రుల ఊరికి మాదిగవాడకీ మధ్యన ఉంది చెరువు. గ్రామకరణం వచ్చాడు. ఏం ఆజ్ఞ యిచ్చినా అమలు చెయ్యటానికి తయారుగా ఉన్నారు. వెట్టివాళ్ళు. చాలామంది శూద్రులు ఏం జరుగుతుందో చూద్దామని వచ్చారు. దుర్గయ్య నాయుడు తేలిగ్గా వదలడని వాళ్ళకు తెలుసు. చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 64 ఆ పదమంది చుట్టాలూ స్నేహితులూ భయాందోళనలతో పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చారు. భయంతో వణికిపోతూ కూడా మునసబు చెప్పినట్లు చెయ్యటానికి క్రైస్తవులు ఒప్పుకోలేదు. వాళ్ళ బోధకుడు తోడుగా నిలబడి ధైర్యం చెప్పాడు. గుంపు అంతా చెరువు వేపు నడిచింది. "వెళ్ళండి. నీటిలో మునగండి, ఒంగోలు మైల వదిలిపోవటం నేను చూడాలి” అన్నాడు దుర్గయ్యనాయుడు. వాళ్ళు ఒక్క అంగుళం కదలలేదు. వెళ్ళి వాళ్ళని పిలిచి కర్రలు మెడలమీద పెట్టి నీటిలోకి తోసెయ్యమని అరిచాడు. వాళ్ళు వాళ్ళు ఏడుస్తున్నారు. వద్దువద్దంటున్నారు. న్యాయం కాదంటున్నారు. “ముంచెయ్యండి! మైల వదిలిపోవాలి అరిచాడు. అందరూ బలవంతంగా వాళ్ళని నీట్లోకి తోసేసారు. అవమానాలకు క్రౌర్యం తోడయింది. మునసబుకి అది చాలలేదు. అంతకు ముందు పూజలను క్రైస్తవులచేత మొదలెట్టించాలి. ఆ చెరువు గట్టున పోలేరమ్మ రాతి బొమ్మ ఉంది. అరుపులు కేకల మధ్య ఓ గేదెని మేకని తీసుకువచ్చారు. విగ్రహం ముందు నిలబెట్టారు. వెట్టివాళ్ళు నరికారు. వెచ్చటి రక్తం విగ్రహాన్ని తడిపింది. రక్తదాహం ఎప్పటికీ తీరని ఆ దేవత చాలా సంతోషిస్తుందని అనుకున్నారు. క్రైస్తవులని బలవంతంగా విగ్రహానికి మొక్కించారు. కొంచెం రక్తం తీసి నుదుట బొట్టు పెట్టారు. రాత్రంతా భయానకంగా గడిచింది. వాద్యాలతో పోలేరమ్మ దేవత గాధలని గాయకులు పాడారు. సారా మత్తులో జనం విగ్రహం చుట్టు ఆడారు. క్రైస్తవులని కూడా ఆడమన్నారు. లొంగిపోయారు. కాదంటే చావు తప్పదని వారికి తెలుసు. దొంగతనంలో ఇరికించి తాసిల్దారు ముందుకి లాక్కెళతానని మునసబు బెదిరించాడు. తము నేరం చెయ్యలేదని రుజువు చేసుకోటం కష్టం, అసంభవం అని వారికి తెలుసు. మాదిగవాడ నుంచి క్రైస్తవం తుడిచిపెట్టుకుపోయిందని శూద్రులు భావించారు. వాళ్ళు వాదించారు. "వాళ్ళలో ఎవరైనా కులాన్ని పోగొట్టుకుంటే పూజారి పూజలన్నీ చేసి నాలుక మీద బంగారం తీగతో కాలిస్తే అంతకుముందు చేసిన అపరాధాలు తొలగిపోతాయి గదా!” కులంలో వాళ్ళకి వర్తించే విధానాలు కులం నుంచి వెలివేయబడ్డ వాళ్లకి వర్తించటం అన్న ప్రశ్నే లేదు. అయితే ఇప్పుడు తీసుకున్న చర్యలు తప్పకుండా కఠినమైనవి. అలాంటి చోట వాదనలు సాగవు. క్రైస్తవులు నిరంతరం భయాందోళనలతో ఉంటున్నారు. తమ మత విశ్వాసాలు అనవసరంగా ప్రదర్శించకుండా జాగ్రత్త పడుతున్నారు. ఒంగోలు మిషనరీకి తమ మీద జరిగిన క్రూరమైన దాడి గురించి చెప్పుకున్నారు. వాళ్ళు . గనుక ఎదురించితే నిలబడలేరని అతనికి తెలుసు. దాంతో<noinclude><references/></noinclude> jwi66wso0yfjq8ddba19bq176p1csgl 104 212392 554280 2026-04-24T04:21:13Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రశాంతంగా ఉండమని, ప్రార్ధించమని, దేముడిని నమ్మమని, ఆయనే సాయం చేస్తాడని సలహా చెప్పాడు మిషనరీ. అనేక నెలలు గడిచాయి. మిషనరీ వస్తున్నాడని వార్త వ్యాపించింది. బస చేసిన దగ్గరల్ల...' 554280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>ప్రశాంతంగా ఉండమని, ప్రార్ధించమని, దేముడిని నమ్మమని, ఆయనే సాయం చేస్తాడని సలహా చెప్పాడు మిషనరీ. అనేక నెలలు గడిచాయి. మిషనరీ వస్తున్నాడని వార్త వ్యాపించింది. బస చేసిన దగ్గరల్లా మునసబు కరణాలకు కబురు పంపేవాడు. వాళ్ళతో మర్యాదగా ఉండేవాడు. జీసస్ క్రీస్తు గురించి ఆయన మానవజాతికి యిచ్చిన ముక్తి మార్గం గురించి ప్రజలకు చెబుతున్నదీ వినమని, సభలో ఉండమని కోరేవాడు. బదులుగా గ్రామ ఉద్యోగులు సాధారణంగా ఆయనతో అన్ని విధాలా మర్యాదగా ఉండేవారు. అయితే కొన్ని సందర్భాలు లేకపోలేదు. గ్రామాధికారులతో మిషనరీకి మాదిగల క్షేమం తమకు చాలా ముఖ్యమైనదని నొక్కి చెప్పటం అవసరమయ్యేది. పక్క ఊరిలో దొర మకాం చేసినపుడు ఏం జరిగిందీ కూచిపూడి దగ్గర తోపులో డేరా వెయ్యకముందే ఊరందరికీ తెలుసు. బ్రాహ్మణులందరూ గుంపుగా వచ్చారు. న్యాయం చెయ్యమన్నారు. కొందరు క్రైస్తవులు దూరం నుంచి దొర బసకి వెళ్తూ వాళ్ళ వీధిలోంచి నడిచారుట. ఓ బ్రాహ్మణుడు నడుస్తూ ఉంటే దోవ పక్కకి తప్పుకుని దూరంగా నిలబడటం మాదిగలపురాతన ఆచారం. ఎందుకంటే మాదిగల గాలి తగిలి బ్రాహ్ముడు కలుషితమైపోతాడని భావించబడేది. తమ పాత పద్ధతులలోని ఈ నీచత్వాన్నించి క్రైస్తవులు తొందరగా బయటపడుతున్నారు. ఆరోజు బ్రాహ్మణులు దారి వదలమన్నపుడు, వాళ్ళు ముందుకు వెళ్ళకుండా అడ్డుకున్నపుడు ఒక క్రైస్తవ వనిత అనుకోకుండా ఒక బ్రాహ్మడిని ముట్టుకోవడం జరిగింది. ఆ కొద్దిపాటి బ్రాహ్మణ సమాజానికే దానితో చాలా అవమానమైపోయింది. మిషనరీని కలపటం వల్ల వాళ్ళకి ఎలాంటి ఫలితమూ దక్కలేదు. "బజారు ప్రజలందరిదీ. తమని ఎవరూ ముట్టుకోకూడదంటే వాళ్ళే పక్కకి తప్పుకోవాలి" అన్నాడు మిషనరీ. పాత సాంఘిక సంబంధాల మీద వాస్తవానికి ఇది తిరుగుబాటు. ఒక మాదిగ వెళ్తుంటే బ్రాహ్మణుడు పక్కన నించుని దారి యివ్వాలని చెప్పటంతో సమానం. దాంతో మిషనరీ వచ్చేసరికి కూచిపూడిలో ఉద్రిక్తంగా ఉంది. అతను ఉదయాన్నే మాదిగలను కలిశాడు. మధ్యాహ్నం మునసబు దుర్గయ్యనాయుడిని తన గుడారానికి ఆహ్వానించాడు. మిషనరీనాయుడిని మర్యాదపూర్వకంగా చూశాడు. కూర్చోడానికి కుర్చీ యిచ్చాడు. మాట్లాడాడు. చాలాసేపు నచ్చజెప్పాడు. బయట ఉన్నవాళ్ళు డేరా గుమ్మంలోంచి చూస్తున్నారు. లోపల ఏ గొడవా లేకపోవడంతో నిరుత్సాహపడ్డారు. కూచిపూడి బోధకుడు, ఇతర బోధకులూ ఆయనతో బాటే డేరాలో కూర్చున్నారు. ఆంగ్ల ప్రభుత్వ సమదృష్టికి వ్యతిరేకంగా మునసబు అధికార దుర్వినియోగం చేస్తున్నాడని తెలియజెప్పడానికి మిషనరీ ప్రయత్నిస్తున్నట్లుంది. దొర ఈ పద్ధతిలో మాట్లాడాడు. "రాణి మనకి తల్లి. నువ్వు ఆవిడ కూలిని తింటున్నావు. అందువల్ల ఆవిడ చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 65 ప్రజలందరినీ నువ్వు ఒకేలా చూసి తీరాలి. ఆంగ్ల చట్టం ప్రకారం ఈ క్రైస్తవుల మీద మతద్వేషం చూపించే హక్కు నీకు లేదు. నువ్వు వాళ్ళని పెట్టిన కష్టాల మీద అనేక ఉత్తరాలు నాకు అందాయి. నువ్వు తప్పు చేస్తున్నావు. నువ్వు చేస్తున్నది దేవుడు చూస్తున్నాడు. ఒక క్రైస్తవునిగా, ఈ దేశ పరిపాలకుల అభీష్టాలకు వ్యతిరేకంగా పనిచేస్తున్నావని తెలిసిన మనిషిగా, నేను నిన్ను ఇదంతా ఆపమని చెపుతున్నాను.” దుర్గయ్యనాయుడు ధనవంతుడు. సుఖంగా బ్రతికినవాడు. భారీ మనిషి డేరాలోకి ప్రవేశిస్తున్నపుడు బిగుసుకుపోయినట్లు కనిపించాడు. మిషనరీ యింత దూరం ప్రయాణం చేసి తన పనులను పరిశీలించడానికి వచ్చి ఏమంటాడోనని కొంత ఆదుర్దాగా ఉన్నాడు. తనకి కేవలం నచ్చజెపుతున్నారనిపించగానే అక్కడ కూర్చున్న వాళ్ళ మాటల్లో చెప్పాలంటే. 'కప్పలా ఊపిరి పీల్చుకున్నాడు' చివరికి క్రైస్తవులని బాధపెట్టనని దయగా చూసుకుంటానని ఒప్పుకున్నాడు. మిషనరీ ఆ రాత్రికి వెళ్ళిపోతారన్న భావనలో ఉన్నాడు. నాయుడు. తనూ ఇతరులూ కలిసి కూచిపూడి క్రైస్తవులని తిరిగి విగ్రహారాధనలోకి తెచ్చామని, మిషనరీ వెళ్ళిపోయాక అంతా మునుపటిలాగే ఉంటుందని అనుకున్నాడు. పోటీలో తనే ముందున్నట్టు రుజువయినట్టు ఖచ్చితంగా కనిపిస్తోందనుకున్నాడు. అతను మిషనరీ డేరాని వదిలి రాగానే ముప్పై మంది వెళ్ళి బాప్టిజం అడిగారు. దొర వాళ్ళని నిరుత్సాహపరిచాడు. ఈ ఊళ్ళో నిలబడాలంటే మీకింకా గట్టి నమ్మకం ఉండాలి అన్నాడు. కాని వాళ్ళు ఏం జరిగినా సరే ఎదుర్కొంటామని బాప్టిజం యిమ్మన్నారు. ఇదంతా తెలిసినపుడు మునసబు కోపంతో మండిపోయాడు. తెల్లవారు జామున మునసబు వెట్టివాళ్ళనీ తన సేవకులనీ పోగుచేసి చెరువుదాటి మాదిగవాడవైపు నడిచారు. కొంతదూరంలో నిలబడ్డారు. బాప్టిజం కోరిన వాళ్ళలో ముఖ్యమైనవాడిని వెట్టివాళ్ళు వెళ్ళి తీసుకువచ్చారు. “దొర నిన్న రాత్రి వెళ్ళిపోవాలి. మీరు ఆపారు. పరిగెత్తిపోయారా సరే లేకపోతే చంపేస్తాను” అన్నాడు. కోపంగా. అతని మొహంలోని తెగింపు చూసేసరికి వాళ్ళు వణికిపోయారు. అతని కోపానికి దొరక్కూడదని పొలాలలో అడ్డబడి పరుగెత్తారు. పరిస్థితి అదుపు చేయటానికి దుర్గయ్య నాయుడు స్వయంగా నిలబడ్డాడు. మిషనరీ డేరా మాదిగవాడకీ మధ్య చెరువు గట్టున చెట్ల కింద నిలబడ్డాడు. పదిమంది ప్రముఖ శూద్రులు పెద్ద పెద్ద బడితలతో అతని చుట్టూ నిలబడ్డారు. మిషనరీ చెరువువైపు వచ్చేసరికి సూర్యోదయం అయింది. కొందరు మాదిగలు పారిపోయారని విన్నాడు. దుర్గయ్యనాయుడు అక్కడే నిలబడి డేరా వైపు వస్తున్న వాళ్ళందరినీ కనిపెట్టడం చూశాడు. అంతకు ముందు రోజు జరుగుతుందనుకున్న గొడవ ఇప్పుడు జరిగింది. ఇద్దరూ అసాధారణమైన శక్తుమంతులు. ఒకరు క్రైస్తవ బోధకులద్వారా బానిసత్వాన్ని అణిచెయ్యడానికి తొలి అడుగులు<noinclude><references/></noinclude> 9fgydnjfkt0qrmxq572n6mdqpxyvc6g 104 212393 554281 2026-04-24T04:21:24Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వేస్తూన్న వ్యక్తుల హక్కులను పరిరక్షించటంలో శక్తిమంతుడు. సత్వా పూర్వీకులను అణచిపెట్టి ఉంచినట్టే వాళ్ళనీ సాంప్రదాయపు ఉక్కు పిడికిలిలో పట్టి ఉంచటంలో శక్తిమంతుడు మరొకరు....' 554281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>వేస్తూన్న వ్యక్తుల హక్కులను పరిరక్షించటంలో శక్తిమంతుడు. సత్వా పూర్వీకులను అణచిపెట్టి ఉంచినట్టే వాళ్ళనీ సాంప్రదాయపు ఉక్కు పిడికిలిలో పట్టి ఉంచటంలో శక్తిమంతుడు మరొకరు. క్రైస్తవులు తమ దొర చుట్టూ చేరారు. అతని ఇద్దరు విశ్వాసపాత్రులైన సేవకులు, బండివాళ్ళు, లస్కర్స్ కూడా వచ్చారు. శూద్రులు అనేకమంది సమస్య ఏమవుతుందా అని చూడటానికి వచ్చారు. అప్పటి నుంచి అనేకమార్లు చొర దుర్గయ్య నాయుడికి ఆ ఉదయం ఏం చెప్పాడో చెప్పమని కూచిపూడి భోధకుడిని అడిగేవారు. అతను మరిచిపోతే వెనక నుంచి గుర్తు చేయటానికి చాలామంది సిద్ధంగా ఉండేవారు. ప్రజల జ్ఞాపకాలలో ఈనాటికీ మిగిలిపోయిన మిషనరీ మాటలు ఇవి. “నేను నిన్న రాత్రి నిద్రోయానని నువ్వనుకుంటే అది పొరపాటు, కొన్ని నిముషాలు నిద్రోయాక లేచి కూర్చున్నాను. నీ గురించే ఆలోచించాను. నిన్న నీతో దయగా మాట్లాడాను. నువ్వన్న మాటను ఈ ఉదయం జవదాటావు. చేసిన పాపపు పనులకు ఆంగ్లేయ ప్రభుత్వం శిక్షిస్తుందని నీకు తెలియదా? నువ్వు కప్పలాంటాడేవి. పెద్దంత అవుదామని గాలి కొడితే పగిలిపోయిందా కప్ప. నువ్వు నీ ఉద్యోగం పోగొట్టుకోవచ్చు" మునసబు నిర్లక్ష్యంగా అన్నాడు. "పోతే నాకేం నష్టం? దాంతో దొర కోపానికి హద్దు లేకపోయింది. అతని కళ్ళు నిప్పులు కళ్కాయి, "జైలుకి వెళ్తే నీకు తెలిపిస్తుంది. ఒక నేరస్తుడిగా తట్టలతో రాళ్ళు మోస్తావు. రోడ్డు పనిచేస్తావు. ఆంగ్ల ప్రభుత్వం నిన్ను లేకుండా చేసి పారేయకపోయినా నువ్వు ఈ పాపపు పనులు మానకపోతే దేముడు నిన్ను తుడిచేస్తాడు. గద్దకోళ్ళను తన్నుకుపోయినట్టు నువ్వు క్రైస్తవులను నాశనం చేస్తున్నావు. నేను ఫాదర్ని. పాములా నాకు రెండు నాలుకలు లేవు. సత్యం చెబుతున్నాను. దేముడు చనిపోలేదు. ఇప్పుడు నువ్వు ఆపకపోతే కొన్ని నెలల్లో నువ్వు గ్రహింంచేటట్టు చేస్తాడు”. శూద్రులకి భయం పుట్టింది. దుర్గయ్యనాయుడితో అన్నారు. " ఈ క్రైస్తవులని బాధపెట్టి ఏం ప్రయోజనం? వాళ్ళ మానాన వాళ్ళని వదిలెయ్యలేవా?" మాదిగవాడలో ఒక నుయ్యి ఉంది. మిషనరీ వెనుకే అందరూ అక్కడికి వెళ్ళారు. మునసబు ఆ నూతిలో తుమ్మచెట్లు తోయించాడని దొర విన్నాడు. ఆ చెట్ల వాసనతో నీళ్ళు తాగటానికి పనికి రాకుండా పోయాయి. దుర్గయ్యనాయుడిని వెట్టి వాళ్ళ చేత ఆ చెట్లని తీయించెయ్యమని అభ్యర్థించాడు. అవి తీసేసేవరకూ అక్కడే నిలబడ్డారు. ఆతరువాత చెరువు దగ్గరికి వెళ్ళాడు. పోలేరమ్మ విగ్రహాన్ని చూశాడు. ఆ అవమానకరమైన దృశ్యాన్ని వివరించితే విన్నాడు. చాలా బాధపడ్డాడు. ఒక ఏడాదిపాటు క్రైస్తవులని సహించమని కోరాడు. వాళ్ళలోని విశ్వాసాన్ని ఆ ప్రాంతమంతా చూడనీయమన్నాడు. ఈ మధ్యలో దేముడు దుర్గయ్య నాయుడిని మారుస్తాడు. లేకపోతే దేముడు చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 66 ఏదోలా జరిగినదానిని సరిదిద్దుతాడు. దాంతో వాళ్ళకి స్వేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యాలు లభిస్తాయి. అని చెప్పాడు. ఆ పగలంతా ఉన్నాడు. సాయంత్రం గుర్రం మీద ఎక్కి కొడలూరు గ్రామంలో తరువాతి మకాంకి బయల్దేరాడు. డేరా వెళ్ళిపోయాడు. అతను ఉన్న తోపు ఖాళీ అయిపోయింది. మాదిగలకి ధైర్యం లేకపోలేదు. వాళ్ళ నరాలలో ఎన్నో తరాల క్రితం వీరుల నెత్తురు ప్రవహించిందని రుజువు చేస్తూ ధైర్యంగా ప్రవర్తించారు. దుర్గయ్య నాయుడి ముందు పారిపోయిన వాళ్ళు ఓ రోజు పదిహేను మైళ్ళలోని కొడవలూరికి నడిచి వెళ్ళి అక్కడ బాప్టిజం తీసుకుందామని నిర్ణయించుకున్నారు. వాళ్ళు పద్దెనిమిది మంది. వాళ్ళని చూసినపుడు మిషనరీ సంకోచించాడు. ఏం జరిగినా నిలబడటానికి సిద్ధంగా ఉన్నామని వాళ్ళు ధృఢంగా చెప్పటంతో కాదనలేకపోయాడు. దుర్గయ్య నాయుడికి ఒక్క విషయం స్పష్టంగా తెలిసింది. చెరువు నీళ్ళతో క్రైస్తవ మతాన్ని కడిగెయ్యలేం. ఇష్టం లేని వాళ్ళ చేత గేదెల మేకల రక్తంతో బలవంతంగా పోలేరమ్మ పూజలు చేయించలేం. అతను మళ్లీ ఆ ప్రయోగం చెయ్యలేదు. శూద్రులకి, తమకి మధ్యనున్న పాత సంబంధాలు క్రైస్తవులు వదులుకున్నారు. గనుక ఈ కొత్త పాలనలో శూద్రుడికి వాళ్ళ వల్ల ఎలాంటి అవసరమూ లేదని నిరూపించటానికి నిశ్చయించుకున్నాడు. గ్రామంలో శూదుల భాగం నుంచి మాదిగలకు ఎలాంటి సంబంధమూ లేకుండా చేశాడు. మామూలు రోడ్ల మీద నడిస్తే వెట్టి వారు అడ్డుకున్నారు. గ్రామ సంతలోకి రాబోతే పొమ్మన్నారు. కాదన్న వాళ్ళని చితకగొట్టారు. ఎవరూ పనిలోకి తీసుకోలేదు. తినటానికి ఏమీ లేకపోయింది. కొందరు శూద్రులు దుర్గయ్య నాయుడికి నచ్చజెప్పారు. కాని అతను శపథం చేశాడు. బండెడు రూపాయలు ఖర్చయినా సరే కూచిపూడిలో ఒక్క క్రైస్తవుడు కూడా లేకుండాపోయే వరకూ నేను నిద్రపోను. రెండు నెలల తర్వాత మిషనరీ ఒంగోలు చేరాడు. తొలి రోజుల పద్ధతి ప్రకారం అతను అసారి సుదీర్ఘమైన పర్యటన చేశాడు. ఈ రోజులలో పది మిషన్ స్థలాల పర్యవేక్షణలో ఉండే స్థలమంతా ఆయన ఆ రోజులలో తన స్థలంగా భావించేవాడు. క్రైస్తవులు ఉన్న 98 గ్రామాలను చూశాడు. 27 స్థలాలలో మకాం వేశాడు. 1067 భక్తులకు బాప్టిజం యిచ్చాడు. మిషన్ కాంపౌండ్లోకి వచ్చి పోయే వందలాదిమంది కూచిపూడి మత ద్వేషంలోని ఇటీవల పరిణామాల గురించి మాట్లాడుకోవటం మిషనరీ గ్రహించాడు. నెలవారీ సమావేశంలో అందరూ ఆ మతద్వేషం వివరాలు వినాలనుకున్నారు. దాదాపు వెయ్యి మంది ప్రేక్షకులు ఆదివారం ఉదయం ప్రార్ధనా సమావేశంలో గుమిగూడారు. కూచిపూడి క్రైస్తవులు ఓ పది మందీ, బోధకుడూ ఆ కథ చెప్పటానికి అందరి ముందూ నించున్నాడు. కన్నీళ్ళుతో మనసులో ఉన్న<noinclude><references/></noinclude> ossi6ksngdaa377eo3gh22q712yhac8 104 212394 554282 2026-04-24T04:21:34Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'బాధంతా చెప్పారు. ఇంక భరించలేమన్నట్టు కనిపించారు. చాలామంది ఆకులు అలములూ తింటున్నారు. ఎదురుగా ఉన్న ఆకలికి వణికిపోతున్నారు. అనేకమంది పాత బోధకులకి దేముడు చెయ్యి విపరీతమైన శక...' 554282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>బాధంతా చెప్పారు. ఇంక భరించలేమన్నట్టు కనిపించారు. చాలామంది ఆకులు అలములూ తింటున్నారు. ఎదురుగా ఉన్న ఆకలికి వణికిపోతున్నారు. అనేకమంది పాత బోధకులకి దేముడు చెయ్యి విపరీతమైన శక్తితో కదులుతుందని, విశ్వాసంతో జరిపే ప్రార్ధన వృధా పోదని అనుభవరీత్యా తెలుసు. ఏదో ఊహాతీతమైనది జరగాలన్నట్టు భక్తితో ప్రార్ధనలు చేశారు. కూచిపూడి మునసబు ఒక ఊరి క్రైస్తవులను ఆకలి మంటలలోకి నెట్టగలిగితే అన్నిచోట్లా శూద్రులు తమ మనసు రాయి చేసుకుని క్రైస్తవులను అలాంటి ఆపదలోకి గెంటారా? అది అందరి సమస్యగా అర్ధం చేసుకున్నారు. చందాలు వసూలు చేశారు. బాధితులకి కుటుంబానికి ఒక రూపాయి చొప్పున యిరవై ఏడు రూపాయలు పంపారు. వాళ్ళకోసం బజారు మూసేస్తే ఆ డబ్బేం చేసుకుంటారు? ఆ ప్రాంతంలో బోధకులు ఎవరినో ఒకరిని నియమించి క్రైస్తవులున్న గ్రామాలకి వెళ్ళి ధాన్యం పోగు చేయించమని అడిగారు. అందులో ఒకతన్ని నియమించారు. అతను పోగుచేసిన రెండు బళ్ళ ధాన్యంతో కూచిపూడి వచ్చాడు. ఒక కొత్త ఆదర్శం తాలూకు ప్రయోగం వేలాది నేత్రాల ముందు ప్రదర్శించబడింది. అణచివేయబడిన మాదిగలు సహోదర ప్రేమతో ఒకరికి ఒకరు తోడయ్యారు! ఏప్రిల్ 30వ తారీఖున కూచిపూడి వెట్టి వాళ్ళు మునసబు బల్లవంటి దుర్గయ్య నాయుడు చితికి నిప్పంటించారు. అగ్ని అతని దేహాన్ని భస్మం చేసింది. మతద్వేషి చనిపోయాడు. ఒంగోలుకి లేఖ పంపారు. నువ్వు లొంగకపోతే దేముడు నిన్ను లేకుండా చేస్తాడని దుర్బయ్య నాయబడిని ఆ దైవం ముందుగా హెచ్చరించలేదా? అనుకున్నాడు మిషనరీ. ఊరూరా వార్త పాకిపోయింది. బరువులు పట్టుకుని వెళ్ళే వెట్టివాళ్ళు దుర్గయ్య నాయుడి మరణం గురించి వార్తలు మోశారు. ఆ ఉదయం పూట జనవరి 30వ తారీఖున మిషనరీకి దుర్గయ్యనాయుడికీ మధ్య నడిచిన సంభాషణను అనేకమంది గుర్తు చేసుకున్నారు. "క్రైస్తవులను నువ్వు ద్వేషించటం మానుకోకపోతే మూడు నెలల్లో నిన్ను దేముడు చంపేస్తాడ ని ఆయన చెప్పలేదా? సరిగ్గా మూడు నెలల తర్వాత అదే రోజున చనిపోయాడు. కోపంలో మిషనరీ తన చేతిని దుర్గయ్య నాయుడి భుజం మీద వేశాడు. సర్వశక్తిమంతుని తీర్చుని గురించి హెచ్చరించాడు. అది మేం చూశాం అన్నారు కొందరు. అదే భుజం మీద ఆ చోటే కాన్సరు వచ్చిందట. వైద్యుల శక్తికి లొంగలేదు. విపరీతమైన బాధ పెట్టింది. నిశ్శబ్దంగా భరించాడు. క్రైస్తవులను ధ్వంసం చేస్తానని శపథం చేసిన శక్తి మట్టిలో కలిసిపోయింది. ఆ విధంగా చావు దానికి అంతమయింది. అందరిలోనూ భయం వ్యాపించింది. హృదయాలో క్రైస్తవులంటే ద్వేషమున్నవాళ్ళు ఏదైనా హాని చేయటానికి ప్రయత్నించే చేతులు వణికాయి. కాని క్రీస్తు నామాన్ని ధరించిన చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 67 వారందరూ, ఆనందాశ్చర్యాలలో కూడా హుందాగా మౌనం వహించినా ధైర్యం వచ్చింది ఎందుకంటే వినేందుకు చెవులూ, చూసేందుకు కనులూ మాత్రం ఉన్నవాడు తమ దేవుడు కాదని, అతన్ని విశ్వసించేవారికోసం యుద్ధం కూడా చూస్తాడని వారు స్వయంగా చూశారు. కూచిపూడి మాదిగవాడలో ఇప్పుడు శాంతి ఏర్పడింది. ఆఖరు రోజులలో శూద్రులు కూడా దుర్గయ్యనాయుడికి దూరమయ్యారు. "నీకు తగిన శాస్త్రి జరిగింది. క్రైస్తవుల మీద చెయ్యి ఎందుకు ఎత్తావు?” అన్నారు. ఇప్పుడు క్రైస్తవులని పనులకు రమ్మన్నారు. దయగా చూశారు. కాని దుర్గయ్య నాయుడి యింటిలో విషాదం వ్యాపించింది. మిషనరీ పెట్టిన శాపం తగిలిందని అందరూ సామాన్యంగా అనేవారు. నాయుడి భార్య కోటప్పకొండ వెళ్ళి కోటప్పస్వామిని వేడుకుంది. తన కుటుంబం మీంచి శాపం తొలగిపోవాలని కోరుతుంది. ఇంటికొచ్చి కలరాతో జబ్బుపడింది. బోధకుడిని పిలిచి మందు యిప్పించమని పట్టుపట్టింది. శాపబలం తగ్గుతుందని ఆశపడింది. ఆమె చనిపోయింది. ఇద్దరు కొడుకులు పెద్దవాళ్ళయ్యారు. కుటుంబ పెద్దలయ్యారు. కాని యింట్లోనూ చావులే. పశువుల్లోనూ చావులే. "ఇదంతా ఫాదర్ దొర శాపం” అనుకున్నారు జనం. పదిహేను ఏళ్ళు గడిచాయి. చెరువుకి ఎదురుగా క్రైస్తవులు వాడకి దగ్గరగా మిషనరి వచ్చి తోపులో మకాం చేశాడు. దుర్గయ్య నాయుడి కొడుకులు దగ్గరకి వెళ్ళటానికి కూడా భయపడ్డారు. తండ్రి చేసిన పాపాన్ని అతని చావునీ గుర్తుచేసుకున్నారు. బోధకుడు వాళ్ళని భయపడవద్దని చెప్పాడు. మీరు క్రైస్తవుల మీద దయగానే ఉంటున్నారు కదా?" అని ధైర్యం చెప్పాడు. 'మేమూ చనిపోతాం' అన్నారు వాళ్ళు. వాళ్ళ మేనమామ అన్నాడు. అలా ఏళ్ళకి ఏళ్ళు గడవాలా? మిషనరీ శాపాన్ని తొలగించాలి. ” ఒక బోధకుడి దగ్గరకు వెళ్ళాడు. మిషనరీని దుర్గయ్య నాయుడి ఇంటికి వచ్చి ప్రార్ధించమని కోరాడు. దానితో ఆ కుటుంబం మీద శాపం తొలగిపోతుందన్నాడు. బోధకుడు ఆ అభ్యర్ధనతో డేరాలోకి వెళ్ళాడు. "వాళ్లు క్రైస్తవుల పట్ల దయగా ఉంటున్నారా?” అడిగాడు మిషనరీ. బోధకుడు అతనిని నమ్మబరిచాడు. "నా గుర్రానికి జీను తగిలించండి" అన్నాడు మిషనరీ. దుర్గయ్య నాయుడి యింటికి పరుగెత్తాడు. మేనమామ. కుటుంబమంతా పోగయింది. మిషనరీ కోసం కుర్చీ వేశారు. బెల్లం పళ్ళూ అతనికివ్వటానికి టేబులు మీద పెట్టారు. మిషనరీ ఇద్దరు బోధకులతో వచ్చాడు. ఇంట్లోకి సగౌరవంగా తీసుకువచ్చారు. పిల్లలని ఎత్తుకుని ఆడాళ్ళు ఓ పక్కన నిలబడ్డారు. "పాపకర్మలు ఇక్కడ నుంచి పోయాయా?" అని అడిగాడు. "అంతా పోయింది” అన్నారు. “అయితే నిజమైన దేముడిని మీరు ఎందుకు నమ్మరు?”<noinclude><references/></noinclude> er59ueqscc02sqhh15c0dbu1q3ybqiz 104 212395 554283 2026-04-24T04:21:45Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'అనేకమంది నమ్ముతున్నామన్నారు. ఓ విధంగా కుటుంబానికి పెద్ద అయిన మేనమామ మాట్లాడాడు. "మీ దేముని దయ మా కుటుంబంమీద పడాలి. మీ దేముడు మీ ప్రార్థన వింటాడు. మీరు ఈ స్థలంలోనే మమ్మల్ని ద...' 554283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>అనేకమంది నమ్ముతున్నామన్నారు. ఓ విధంగా కుటుంబానికి పెద్ద అయిన మేనమామ మాట్లాడాడు. "మీ దేముని దయ మా కుటుంబంమీద పడాలి. మీ దేముడు మీ ప్రార్థన వింటాడు. మీరు ఈ స్థలంలోనే మమ్మల్ని దయగా చూడమని ప్రార్థిస్తే మేం తిరిగి సంతోషమయమైన కుటుంబం అవుతామని మేం నమ్ముతున్నాం” ఈ కుటుంబానికి పాత నిబంధన (Old testment) గురించి తెలియదు. యెహోవా ఏర్పర్చిన న్యాయం ప్రకారం తండ్రుల పాపాలు కొడుకులకు చుట్టుకుంటాయి. ఆ న్యాయం ముందు ఆ కుటుంబం తలవంచింది. మిషనరీ ఆయన బోధకులు ఇద్దరూ "నిన్ను ద్వేషించే వాడిని నీవు దీవించు" అన్న కొత్త నిబంధన సూత్రానికి ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ఆ కుటుంబంకి శాంతి ప్రసాదించమని మిషనరీ ప్రార్థించాడు. ఆ ఇంటిమీద అలముకున్న విషాద మేఘాలు తొలగిపోయాయి. పళ్ళూ పంచదారా కానుకలు స్వీకరించమని తన బోధకులకి సాంఖ్య చేశాడు. అందరి కృతజ్ఞతాభివందనాల మధ్య గుర్రం ఎక్కితన బసకి బయల్దేరాడు. కూచిపూడి చెరువు గట్టున పోలేరమ్మ విగ్రహం మరెన్నడూ నిలవలేదు. మిషనరీ బిళ్ళ మీద మూట గట్టిపడేశారు. ఒంగోలుకి తీసుకెళ్ళారు. మిషన్ ప్రాంగణంలో గత చిహ్నంగా మిగిలింది. చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 68<noinclude><references/></noinclude> b5b99nozd5day0crxt8gzkn7pyk5uhe 104 212396 554284 2026-04-24T04:21:56Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'క్రైస్తవం శక్తి 1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం 2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్ 3. ముగింపు చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 69' 554284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>క్రైస్తవం శక్తి 1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం 2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్ 3. ముగింపు చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 69<noinclude><references/></noinclude> aiyzj5bbdjawdg7gh5zh5au83ai28hz 104 212397 554285 2026-04-24T04:22:07Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం 1876-78 ల మధ్య కరువులో జీవించిన అనేక మంది నాకు తెలుసు. ఆ రోజులోని పిల్లలో చాలామందికి సరైన ఎదుగుదల లేకపోయింది. కొందరి ముఖాలమీదకి అకాల వృద్ధాప్యం వచ్చేసింది. అ...' 554285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>1. ఒక గొప్ప సంక్షోభం 1876-78 ల మధ్య కరువులో జీవించిన అనేక మంది నాకు తెలుసు. ఆ రోజులోని పిల్లలో చాలామందికి సరైన ఎదుగుదల లేకపోయింది. కొందరి ముఖాలమీదకి అకాల వృద్ధాప్యం వచ్చేసింది. అయితే ముసలివాళ్ళు ఒక కరువుని గుర్తు చేసుకొనేవారు. బహుశ అందులో అసాధారణమైన భయానక దృశ్యాలు ఉండి ఉండొచ్చు. ఎందుకంటే ఆ కరువులో మనుషులు మనుషులను తినేవారు అని అందరూ అనేవారు. నాకది నమ్మబుద్ధయేది కాదు. 1876-78ల మధ్య వేలాది మంది మరణించినా, ఆకలి కరాళ నృత్యం మనుషులని భీతావహం చేసినా ఎలాంటి నరమాంస భక్షణా చిహ్నాలనీ తను చూడలేదని నా భర్త చెప్పేవారు. దాంతో 1836 కరువు మనుషుల్ని తిన్న కరువుగా ఎవరైనా నాతో అంటే అది చూసిన వాళ్ళెవరైనా నీకు తెలుసా అని అడిగేదాన్ని. ఒకామె నాతో చెప్పింది. ఆమె తల్లి పొరుగింటి మనిషి, ఒక ఆడమనిషి తన బిడ్డను కుండలో పెట్టి ఉడకబెట్టడం చూశానని చెప్పిందట. ఇది నాతో చెబుతున్నప్పుడు ఆమె గొంతు చిన్నదయిపోయింది. ఇది చెప్పటానికి కూడా వీల్లేనంత భయానకమైనది. మాదిగలలో అధికశాతం ఏడాది పొడవునా ఆకలితో మాడారు. పంటలు పోయిన మొదటిసారే వాళ్ళ గడపలో ఆకలి ప్రవేశించింది. విత్తనం మొక్కవటానికి తగిన తడిని యివ్వకుండానే మరో వానాకాలం గడిచిపోయేసరికి వారి కష్టం ఇనుమడించింది. మాదిగలు శూద్రుల సహాయం కోసం వెళ్ళారు గాని పంచుకోవటానికి వాళ్ళ దగ్గర ఎలాంటి పంటా లేకపోయింది. వాళ్ళకే తిండానికి లేదు. బంగారమూ వెండీ తిండి కోసం అమ్ముకోడం ఆరంభించారు. కాని ఆకలిదప్పులతో పశువులు చనిపోతున్నాయి. ఆకలితో బక్కచిక్కిన ఆ పశువుల దుమ్ములని అంటుకొని ఉన్న మాంసంతో మాదిగలకి అప్పుడప్పుడు తిండి దొరికేది. కలబంద మొక్కల ఎర్రటి పళ్ళు తిండి అయ్యాయి. చాలామంది ఆకులూ అలములూ తినసాగారు. "బోర్డు, సన్నటి సీసా, లోపలి మట్టి" దగ్గరికి నిత్యం ఒంగోలు మిషనరీ రాక అతననుభవిస్తున్న ఆందోళనకి గుర్తు, దగ్గరవుతున్న కల్లోలాన్ని ఎదుర్కొనేందుకు అతను అనేక పద్ధతులను యోచించాడు. ఒంగోలుకి అతను వచ్చి పదేళ్ళయింది. అతను తన వాళ్ళని 3269 మంది క్రైస్తవులుగా లెక్కించాడు. దాదాపు అందరూ మాదిగలే. పంటలు సమృద్ధిగా ఉన్నపుడే వాళ్ళు ఎంత పేదవాళ్ళో దిక్కులేనివాళ్ళ అతనికి క్షుణ్ణంగా తెలుసు. అంతగా అతను వాళ్ళలో ఒకటయిపోయాడు. నానాటికి ఆ మిషన్ కాంపౌండ్లో పెరుగుతున్న శుష్కదేహాలు అతను వరండాలో కనిపించినపుడల్లా మేం చచ్చిపోతున్నాం. చచ్చిపోతున్నాం. అని చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 70 అరవటం అతనిని ఏదో ఒకటి చేయమని వెన్నాడుతోంది. బోధకులు అరిగిపోయిన వాగ్దానాలతో వచ్చి వెళుతున్నారు. మిషన్ బంగ్లాలో జరుగున్నది వాళ్ళకి కొంత తెలుసు. అమెరికాకి సహాయార్ధం నివేదికలు పంపారు. మద్రాసులోని ప్రభుత్వంతో లేఖలు నడుపుతున్నారు. చిట్టచివరగా వాళ్ళని ఓ కబురుతో పంపించారు. తవ్వకానికి మిషనరీ ఒక కాంట్రాక్ట్ తీసుకుంది. రాజుపాలెంకి వస్తే కూలి సంపాదించుకుని తగినంత తిండి తెచ్చుకోవచ్చు. ఆంగ్ల ప్రభస్వత్వం అనేక సహాయ చర్యలు చేపట్టింది. మద్రాసు నుంచి ఉత్తరంగా బెజవాడ వరకూ తూర్పు తీరంలో బకింగ్ హోమ్ కాలవ నిర్మాణం ద్వారా పెద్ద ఎత్తున సహాయ చర్యలు ఆరంభించింది. ఈ కాలవలో మూడు మైళ్ళ భాగం తవ్వటానికి ఒంగోలు మిషనరీ కాంట్రాక్ట్ తీసుకుంది. ఒంగోలుకి పదిమైళ్ళు తూర్పున సముద్రం ఒడ్డుకి దగ్గరగా రాజుపాలెంలో సహాయ శిబిరం ఏర్పాటయింది. ఇరవై మంది కూలీలను తోడు తీసుకుని ఫ్రీచర్స్లో ఒకరిని కాంప్ నిర్మించటానికి ముందుగా పంపారు. గుడిసెల వరస ఎక్కడ వెయ్యాలో వీధులని ఎక్కడ చెయ్యాలో మిషనరీ వచ్చి చూపించాడు. వెదుళ్ళు, తాటి చెట్లు సముద్రపు ఒడ్డున విస్తారంగా ఉన్నాయి. గ్రామస్థులతో తాటాకులు, వెదురు వాసం కోసం మాట్లాడటానికి పంపారు. అంత లోతు లేకుండా నీటి మట్టం పైకి ఉండటం వల్ల నూతులు తవ్వారు. చుట్టుపక్కల కుమ్మర్లకి కుండల కోసం బయానా ఇచ్చారు. ఓ రాగి డబ్బుకి కుండలు కొనుక్కుని, ఎక్కడ పడితే అక్కడ దొరికే పుల్లలు ఎండుటాకులతో నిప్పు చేసుకుని ఆకలితో మాడుతున్న జనం వంట చేసుకోటానికి ఏర్పాట్లు జరిగాయి. అనుకున్న సమయానికి అనేక మంది క్షుధార్తులతో దూరదూరాల నుంచి ఫ్రీచర్స్ ఒంగోలుకి వచ్చారు. బస్తాలతో కోమట్లని రాజుపాలెంకి ముందే పంపాడు మిషనరీ, అక్కడ ఉన్న ఫీచర్కి ఒంగోలుకి వచ్చారు. బియ్యం బస్తాలతో కోమట్లని రాజుపాలెంకి ముందే పంపాడు మిషనరీ. అక్కడ ఉన్న ఫ్రీచర్కి మధ్యాహ్నానికి చాలామంది జనం వస్తారు. తయారుగా ఉండమని కబురంపాడు. రెండు గంటలలో జనం రావటం మొదలెట్టారు. అక్కడున్న బోధకునికి అతని సహాయకులకీ వస్తున్న జన సమూహం ఒక పెద్ద సముద్రతరంంగం వస్తున్నట్లు కనిపించింది. గుడిసెలు క్షణాల్లో నిండిపోయాయి. కుటుంబాలకి మొదట అవకాశం యిచ్చారు. జాగా లేనివాళ్ళు చెట్ట క్రింద పడుకున్నారు. ఆ రాత్రి ఫిర్యాదులు తగాదాలు చూడాలి! ప్రతివాళ్ళక రాత్రికి తిండి దొరికేలా ఏర్పాటు చేశాక మిషనరీ కాంపికి వచ్చాడు. అందరినీ క్రమంలో పెట్టడానికి ప్రయత్నించాడు. ఆకలితో మాడిపోతున్న వాళ్ళతో ఎవరు వాదించగలరు? కుండలు<noinclude><references/></noinclude> sa5ob7n87vumno3ugiwngw42zkvqrfo 104 212398 554286 2026-04-24T04:22:19Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'కావాలంటారు. ధాన్యం కోసం కుమ్ములాటలు, ముగ్గురు ఫ్రీచర్స్ (బోధకులు) గుడిసెల మధ్య అటూయిటూ తిరుగుతూనే ఉన్నారు. తిండి కోసం ఆదుర్దాలో తాటాకులు, వెదుళ్ళు వంటకి ఉపయోగించకుండా చూడ...' 554286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>కావాలంటారు. ధాన్యం కోసం కుమ్ములాటలు, ముగ్గురు ఫ్రీచర్స్ (బోధకులు) గుడిసెల మధ్య అటూయిటూ తిరుగుతూనే ఉన్నారు. తిండి కోసం ఆదుర్దాలో తాటాకులు, వెదుళ్ళు వంటకి ఉపయోగించకుండా చూడవలసి వచ్చింది. ఈ పంటలలో ఏ మాత్రం పొరపాటు జరిగిన గుడిసెలు అంటుకుంటాయి. పొద్దుటే తవ్వకం మొదలయింది. ముప్పై మంది ఫ్రీచర్స్ ఓవర్సీర్లయారు. సామాన్యమైన గునపాలు, పారలూ పంచారు. మగాళ్ళు తవ్వుతూంటే ఆడవాళ్ళు మట్టిని తట్టలలో ఎత్తారు. ఓ పక్కకి తీసుకెళ్ళి దానిని ఒంపి వస్తున్నారు. తొలి రోజులలో శ్రీచర్స్ కూడా తవ్వాలని మిషనరీ పట్టుబట్టాడు. "మీరు తిరిగి వచ్చి బొబ్బలెక్కిన చేతులు చూపిస్తే తవ్వడం ఎంత కష్టమో మీకు తెలుసునని నాకు నమ్మకం కలుగుతుంది. అప్పుడే మీరు ఎవరి మీదా నిర్దయగా ఉండరు.” ఆకలిగొన్న ప్రజలను పనిచేయించటంలో కొందరు కఠిన వైఖరి తీసుకోవచ్చునని ఆయన భయపడ్డాడు. అనేకమంది ఓవర్సీర్లు బొబ్బలెత్తే వరకూ తవ్వి దొరకి చూపించామని; అప్పుడాయన "నువ్వు మంచి ఓవర్ స్వీవుతావని" అన్నాడని వాళ్ళు చెప్పారు. ఒంగోలులో కోమటి శెట్లు ఉన్నారు. రాజుపాలెంలో ఈ కాంప్ నుంచి లాభాలు చేసుకోవచ్చుననుకున్నారు. వంకీ వందని తిండి గింజలను కాంప్ లోకి తెచ్చారు. చవక గనక జనం కొన్నారు. రోగాలు పెరిగాయి. మందులు ఇవ్వటానికి వెళుతూంటే మిషనరీ ఆహారం గురించి ఆరా తీశాడు. " ఈ కాంప్లోకి పాడయిపోయిన తిండి గింజలను తెచ్చే కోమటిని నాకు చూపించండి" అన్నాడు. ఇద్దరు కోమట్లు కొత్త సరుకుతో వస్తున్నారని ఆయన గుడారానికి కబురు వెళ్ళింది. దొర వాళ్ళ వేపు రావటంతోనే సంచీలు పారేసి భయంతో పరుగుదీశారు. సంచులు తెరిచారు. పండీ పండని ధాన్యం బయటపడింది. స్వయంగా తన కాళ్ళతో ధాన్యాన్ని ఇసుకలో కుమ్మేసి మరెవరూ తినటానికి కనపడకుండా చేశాడు. ఆ తర్వాత ఆ కాంప్ దుకాణాలలో పరీక్షించి తినదగ్గదే అన్న తిండి గింజలు మాత్రం అమ్మారు. కూలులు బాగున్నాయి. కొంతకాలం పనిచేసిన వాళ్ళు ఇళ్ళకు వెళ్ళారు. చుట్టాలనీ మిత్రులనీ పంపారు. రోగులని ఎత్తుకుని తీసుకువచ్చాడు. అస్సలు పనిచేయలేని వాళ్ళకి కొంత సహాయం చేశారు. కాంప్లో సమృద్ధిగా ఉన్నప్పటికీ ఒక ప్రమాదం పొంచి ఉంది. కొందరు అప్పుడే వచ్చిన వారు ఆకలికి తట్టుకోలేక ఉడికీ ఉడకని అన్నం తిన్నారు. అలాగే పడుకుని చనిపోయారు. అనేకసార్లు అర్ధాకలితో ఉన్నవారు వస్తే వెంటనే తినకుండా ఆపటానికి ఫ్రీచర్స్ ప్రయత్నించారు. "కంగీ అనేది ఓ రకమైన గంజి లాంటిది తాగటానికి యిచ్చారు. కాని వాళ్ళు వినేవారు కాదు. "ఫరవాలేదు. నన్ను తిననీయండి. ఆకలితో చస్తున్నాను” అనేవారు. బోధకుల సలహాలు తిండి మీద తపనలో కోపం మాత్రం తెప్పించేవి. కొందరు ఎంత బక్కచిక్కిపోయారంటే, ఎంత తిన్నా చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 71 ఆకలి తీరేది కాదు. తరచుగా తినేవారు. వాళ్ల ఆకలిదేహాలు తట్టుకోలేనంత తినేవారు. ఎక్కడో కదలకుండా పడి ఉంటే వెళ్ళి చూసేసరికి చనిపోయి ఉండేవారు. మరణాల సంఖ్య చాలా ఎక్కువ. రోజుకి ఎంతమంది చనిపోయేవారో ఎవరికీ తెలీదు. చనిపోయిన వాళ్ళని కప్పెట్టడం. బ్రతికున్న వాళ్ళకి చాలా కష్టంగా ఉండేది. వాళ్ళు చెయ్యగలిగిందల్లా మోసుకుని వెళ్ళి పక్కనున్న బొమ్మ:జామ్ముడు డొంకలలో పారేయటం. మిగిలిన పని రాబందులు, కుక్కలూ, నక్కలూ చేసేవి. బంధువులలో చనిపోయిన వాళ్ళు ఉండేవారు. ఆ గట్టి నేలలో గొయ్యి తీసి కప్పెట్టడానికి ఎవరూ ఉండేవారు కాదు. బాధ తాలూకు పదునుని అసహాయత్వపు నిరాశ తీసివేసినా ప్రేమ మాత్రం రెపరెపలాడుతూనే ఉండేది. ఇనకలో కొన్ని అడుగులు గొయ్యి తవ్వి మృతదేహాన్ని పూర్తిగా కప్పెట్టేవారు. రాత్రివేళ నక్కల ఊళలు భూతప్రేతాలు వికటాట్టహాసాలు దూరానికి వినిపించేవి. తెల్లారాక ఆ వైపుకి వెళ్ళటానికి శ్రద్ధ పెట్టేవారు కాదు. ఆ శిబిరంలో ప్రతి ఒక్కరి గుండె విషాదంగా ఉండేది. కొందరు పూర్తిగా భయంలో ఉండేవారు. శిబిరంలో కలరా ప్రవేశించింది. ప్రతి ముఖంలోనూ మృత్యువు తొంగిచూసేది. కాంప్కి వస్తున్న దోవలోనే తన భార్య ఎలా కలరాతో మరణించినదీ బోధకులలో ఒకరు నాకు చెప్పారు. భర్తగాని, అన్నదమ్ములు గాని బాగోగులు చూడడానికి లేని ఆడవాళ్లు ఉండేవారు. తల్లిదండ్రులు లేని పిల్లలు ఉండేవారు. అనాధల పట్ల క్రైస్తవం ఎంత దయ చూపిస్తుందో వారు ఇప్పుడు తెలుసుకుంటున్నారు. రోడ్ల మీద పడి చనిపోయే వారి ఎముకలు రోడ్లకి అటూ యిటూ పడుండేవి. వేడి చాలా తీవ్రంగా ఉండేది. వాళ్ళు తవ్వేచోట నీడ ఉండేది కాదు. "మా మననులు కృంగిపోయేవి. మా దొర జుత్తు ఆ ఏడే తెల్లబడిపోయింది. " అని బోధకులు చెప్పారు.. ప్రతి ఫ్రీచర్ కింద వంద మంది పనిచేసేవారు. వాళ్ళు చేసిన పనికి అతనే బాధ్యుడు. ప్రతిరోజూ సాయంత్రం వాళ్ళు అతని నుంచి కూలి పుచ్చుకునేవారు. చాలామంది వచ్చిపోతున్నా తనకింద పనిచేస్తున్న బృందంతో అతనికి సామీప్యత ఉండేది. పగటి పూట కొంతమంది కొద్ది విశ్రాంతి కోసం అప్పుడప్పుడు కూర్చునేవారు. వారితో ఫ్రీచర్ కలిసి మాట్లాడేవాడు. వాళ్ళు కష్టాలు చెప్పుకునేవారు. కళ్ళలో అనంత విషాదంతో తడిపొడి మాటలతో చెల్లాచెదురైన కుటుంబాల గురించి చనిపోయిన వారి గురించి చెప్పుకునేవాడు. "మేమందరం చనిపోతున్నాం" అన్నది వారి చివరి మూటగా ఉండేది. ఆ సమయంలోనే ఓదార్పు కావాలి. " బోధకులు చెప్పిన ఓదార్పు మాటలు మరచిపోలేం. రక్తదాహంతో నిరంతరమూ భూమి మీదకే చూచే భూతాల గురించి ఎవ్వరూ ఆలోచించలేనంతగా ఉన్నాయి ఆ గడ్డు రోజులు. తిండి కోసం భూతాలన్నీ కలిసికట్టుగా భూమ్మీద బ్రతికున్న అన్నింటినీ చంపెయ్యటానికి గుమ్మిగూడితే ఎవరు ఆపగలరు?<noinclude><references/></noinclude> 72liodunp1hcrfx6b3544y09yjv4lfi 104 212399 554287 2026-04-24T04:22:31Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వాటన్నింటినీ ఎవరు శాంతింపజేయగలరు? మాదిగలలో ఉన్న సంప్రదాయాలు, దేవతలూ వీటిల్లో ఏ ఒక్కటైనా అన్నీ నడిపే హస్తం ఒకటుందని, అదే దయతో మార్గం చూపిస్తుందని వారిని ఓదార్చగలవా? నమ్మి...' 554287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>వాటన్నింటినీ ఎవరు శాంతింపజేయగలరు? మాదిగలలో ఉన్న సంప్రదాయాలు, దేవతలూ వీటిల్లో ఏ ఒక్కటైనా అన్నీ నడిపే హస్తం ఒకటుందని, అదే దయతో మార్గం చూపిస్తుందని వారిని ఓదార్చగలవా? నమ్మించగలవా? ఆశ కల్పించగలవా? విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న వాళ్ళతో కలిసి కూర్చున్నవుడు బోధకులు చెప్పారు. "మా దేముడు కష్టాలను కల్పించడు. ఎందుకంటే ఆయన మానవుల కోసం దాహార్తుడై ఉన్నాడు. ఇవి మన మీదకు రావటాన్ని ఆయన నిరోధించలేదు. ఎందుకంటే మానవులు తప్పులు చేస్తున్నారు. వారికి ముక్తినివ్వని దేవుళ్ళుని పూజిస్తున్నారు. మన కోసం మరణించిన ఏసుక్రీస్తు మన కష్టాలన్నీ తన మీద వేసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత బోధకులు తమ వద్ద ఎప్పుడూ ఉంచుకొనే కొత్త నిబంధన తీసుకుంటుంటారు. అందులో వాక్యాలు చదువుతారు. అవి జనాల బాధాకృత హృదయాలకు కష్టాలకు చల్లని లేవనం పూసినట్లుంటాయి. "నా వద్దకు రమ్ము" నీ బరువులను బాధలను కొనిరమ్ము. నేను నీకు విశ్రాంతినిచ్చెదను. " ఈ వాక్యాలు మరీ ముఖ్యంగా వారికి సేదదీర్చేవి. ఆ తర్వాత వారు పనికి తిరిగి వెళ్ళేవారు. కొంతసేపయాక అడిగేవారు. "నీ పవిత్ర గ్రంధంలోంచి ఆ పద్యం తిరిగి చదువు" వాళ్ల మతాలలో సంప్రదాయాలలో రామానుజ మతం కానీండి నజరయ్య మతం కానీండి అలాంటి వాఖ్యలు వారు ఎన్నడూ వినలేదు. వాళ్ళ పాత సంప్రదాయాల జ్ఞాపకాలను తవ్విపోస్తుంటే వాళ్ళ ఆలోచనలు స్తంభించిపోయేవి. వారి దుర్భర దుఃఖంలో స్వస్థతా స్పర్శ కోసం జీసస్ క్రీస్తు వైపు మరలారు. ఆ మూడు మైళ్ళ తవ్వకం ఒప్పందం ముగిసింది. ఎనిమిది నెలల పని ముగిసింది. వానలు వచ్చాయి. అనేక మంత్రాలతో విత్తులు నాటారు. కాని అవి నేలమీదే కుళ్లిపోయాయి. తూర్పువైపు వరండాలో దొర నిలబడి వాళ్ళ కుటుంబాలకోసం ఇళ్ళకి తీసుకువెళ్ళటానికి అందించేవాడు. దొరసాని పడమటి వరండాలో ఉండి ఆకలిగొన్న బిడ్డలతో వచ్చే స్త్రీలకు నిత్యం తిండి గింజలు యిచ్చేది. అయినా ఒంగోలులో మిషన్ బంగ్లాకి వచ్చే జన సంఖ్య చాలా ఎక్కువగా ఉండి సరిపోయేది కాదు. నలుగురు క్రైస్తవులు పోలీసులుగా దుస్తులు వేసుకుని పనిచేసేవారు. పని ఒత్తిడి హెచ్చుగా ఉండేది. పంట యింటి నుంచి బంగ్లాకి మధ్యాహ్న భోజనం తెచ్చే సేవకులు వాళ్ళ నెత్తిల మీద పైకి పట్టుకుని పాత్రలను తెస్తూ పరిగెత్తుకుని రావలసి వచ్చేది. ఎక్కడబడితే అక్కన అన్నార్తులు వాటిని లాగేసుకునేవారు. కాంపౌండ్ చుట్టూ డొంకలలో ప్రతిరోజూ ఉదయం శవాలు దొరికేవి. వాళ్ళు సహాయానికి వచ్చినవారే కాని ఇంక వారికి ఎలాంటి సహాయమూ అక్కరలేదు. బోధకులు ఊళ్ళ నుంచి వచ్చి విషాదాన్ని ఏకరువు పెట్టేవారు. ముఖ్యంగా వృద్ధులూ చిన్నపిల్లలూ క్రైస్తవులలో చనిపోతున్నారని చెప్పేవారు. మిషనరీ యిక్కడికీ అక్కడికీ సహాయం చెయ్యటానికి చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 72 వెళ్ళగలిగేవాడు కాదు. కేంద్ర స్థానంలో అతను ఉండితీరాలి. తనకి సహాయకులుగా బోధకులని పంపించవలసి వచ్చేది. క్రైస్తవులకి డబ్బులు యివ్వటానికి వాళ్ళు ఊళ్ళన్నీ తిరిగేవారు. వాళ్ళు దోవలో ఎదురుపడి ఒక భోజనానికి సహాయం చేయమని అడిగితే ఎవ్వరినీ తిరస్కరించటానికి వీల్లేదని ఆజ్ఞలు జారీచేశారు. సాయాన్ని కోరే వారిలో ఆశపోతులు లాక్కునేవాళ్ళూ కూడా వారికి ఎదురయేవారు. చిట్టచివరికి కుటుంబానుబంధాలలో సున్నితత్వం కూడా మొద్దుబారేది. ఒకే కుటుంబంలో వృద్ధులకీ బలహీనులకీ సహాయం అందుతుంటే బలమైనవారు వాళ్ళతో గొడవపడేవారు. వాళ్ళకి సహాయం అందించినందుకు అసూయపడేవాడు. మళ్ళీ వానలు వచ్చాయి. ఎడ్లూ, పోతులూ చనిపోయాయి. మనుషులే నాగళ్ళను మెడల మీద వేసుకున్నారు. పంట ఎదుగుతుండగా మిడతల దండు వచ్చి సర్వనాశనం చేసింది. మద్రాసు రేవులోకి ఆహారం నిండిన ఓడలు వచ్చాయి. ప్రభుత్వం ప్రజలని రక్షించటానికి చెయ్యగలిగిందంతా చేసింది. మాన్షన్ హౌస్ ఫండ్ సహాయంతో ఒంగోలులో అడిగిన వాళ్ళకందరికీ జొన్న విత్తనాలను పదిరూపాయలకే బస్తాలు తీసుకువెళ్ళారు. మాదిగలకి రాబోయే పంటలో ఎంతో కొంత యిస్తానని మాట ఇచ్చారు. ఆ కరువులో అనేకమంది ఒంగోలు వచ్చి మిషనరీకి తమ కష్టాలను చెప్పుకున్నారు. సహాయంతో ఓదార్పుతో తిరిగివెళ్ళారు. ఆ తర్వాత సంవత్సరాలలో అనేకమంది ఈ విషయాన్ని గుర్తు చేసుకున్నారు. చివరికి మాదిగలతో సహా సమాజంలోని అట్టడుగు వర్గాల వారిని ఆకలి నుంచి కాపాడేందుకు నిరంతరం సిద్ధంగా ఉంటూ ఒంగోలు పట్టణంలో జరుగుతున్న కార్యక్రమం క్రైస్తవానికి ఉన్న బలాన్ని ప్రదర్శించింది. వేలాదిమంది కళ్ళలో ఆశ్చర్యం నింపింది. ప్రతి ఒక్కరూ "ఇది చాలా మంచి మతం" అన్నారు. అనేక మాసాల తర్వాత రాగులు పంట తొందరగా వచ్చింది. ఆ తర్వాత వారి తగినంత పండింది. ఒక గొప్ప సంక్షోభం ముగిసింది. దాని తదనంతర ప్రభావం ఏమిటి?<noinclude><references/></noinclude> qugdlk777zxohccotxko3tabzq61vc3 104 212400 554288 2026-04-24T04:22:44Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్ కరువు ముగిసాక బోధకులు తమ తమ స్థలాలకు వెళ్లేసరికి అనేకమంది బాప్టిజానికి సిద్ధంగా ఉండటం కనిపించింది. అంతకు ముందు అర్ధమనస్కంగా ఆహ్వానించిన గ్రామాలు పూర...' 554288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>2. ఆధునిక పెంతకోస్ట్ కరువు ముగిసాక బోధకులు తమ తమ స్థలాలకు వెళ్లేసరికి అనేకమంది బాప్టిజానికి సిద్ధంగా ఉండటం కనిపించింది. అంతకు ముందు అర్ధమనస్కంగా ఆహ్వానించిన గ్రామాలు పూర్తిగా ద్వారాలు తెరిచాయి. కరువుకు ముందు అనేక ఏళ్ళుగా జీసన్ క్రీస్తు గురించి చెప్పిన వాళ్ళందరూ ఇప్పుడు తమకు క్రీస్తులో నమ్మకం కుదిరిందన్నారు. ఆ తొలి ఒంగోలు బోధకులందరూ చెప్పుకోదగ్గ బృందం. వారిలో ఎందరో సహజ నాయకులు. కొందరు ఎక్కువ విశ్రాంతి అవసరమైనవారయినా గొప్ప దైవభక్తిపరులు. "వారికి విశ్వాసం ఉంది. దేముడిని ప్రార్ధించితే ఆయన వారిని వింటాడు" అనేవారు జనం. చాలామందికి ఇవాంజలిస్ట్ వరం ఉండేది. ఇతరులు వెళ్ళనిచోట్లకి వెళ్ళేవారు. వాళ్ళు ప్రయాణం చేసిన చోటల్లా జనం “మనమీ కొత్త మతంలో చేరటం మనకు మంచిది" అనేవారు. చాలామంది బోధకులు ఫాస్టర్స్గా స్థిరపడ్డారు. మధ్యలో ఉన్న ఓ గ్రామాన్ని కేంద్రంగా చేసుకున్నారు. చుట్టూ ఉన్న ప్రాంతాలలో కార్యకలాపాలు నిర్వహించారు. మిషన్ స్టేషన్కి దూరంగా ఉన్నచోట్ల వాళ్ళంత వాళ్ళు పనిచేయగలిగేట్టు తన మనుషులలో బాగా పనిచేసేవాళ్ళను నియమించాడు మిషనరీ. పరిస్థితుల ఒత్తిడుల మధ్య నిలబడే సామర్ధ్యం చాలా మంది అభివృద్ధి చేసుకున్నారు. ఉత్సాహ తరంగం గట్టిగా పనిచేసే వాళ్ళతో బాటు అంత శక్తిమంతులు కాని వాళ్ళని కూడా వాళ్ళ శక్తికి మించిన పనులు చేయించింది. ఆ కాలంనాటి ఉత్సాహశక్తి అసాధారణమైనది. కరువుకి నాలుగేళ్ళ ముందు రామపట్నంలో ఒక ధియోలాజికల్ సెమినరీని ప్రారంభించారు. అందులో పనిచేసిన తొలికార్యక్రమంలో అనేకులు ఒంగోలులో ఒక ఏడాది పాటు కలిసి చదువుకున్నారు. వాళ్ళు చదువుకున్నారు. కాని ఆ రోజులు ఎంత విలువైనవో వారికి తెలుసు. దాని గురించి విన్న వాళ్ళెందరో యింకా తెలుసుకోవాలని కబుర్లు పంపేవారు. చాలా కబుర్లు వస్తున్నాయి గనుక మీరు వెళ్ళి తీరాలని మిషనరీ చెప్పిన రోజు సమీపించింది. వారికి తిరిగి చదువుకునే సమయం వస్తుందని ఆయన మాట యిచ్చాడు గాని ఆ సమయం మళ్ళీ రాలేదు. వాళ్ళు చెప్పినట్టుగా వెళ్ళి బరువులు ఎత్తుకున్నారు గాని కనీసం ఒక్క. సంవత్సరమైనా వాటిని దించుకోలేకపోయారు. గొప్ప ఆలోచనతో వాక్పటిమతో గాని వారి బోధనలు ఉండేవి. కావు. కేవలం క్రీస్తు కథ ఆయనని సిలువ వెయ్యటం మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పేవారు. ఆ ఆదిమ క్రైస్తవ రోజులలో అదే చాలా ఎక్కువగా ఉండేది. క్రీస్తు జీవితం, చావూ కథని ఎంతో హత్తుకునేలా చెప్పటంతో వారి మాటలకి ఆలోచనలకీ క్రీస్తుని కేంద్రబిందువుగా చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 73 చేసింది. క్రీస్తుని అనుసంధానించే ఒక మృదువైన అంతశ్శక్తి ఒంగోలు తొలి క్రైస్తవులలో ఉండేది. అది చాలామందిలో అరుదు. వాళ్ళందరూ కలిసి కూర్చుని క్రీస్తు వేదనామయ గాథను ఒకరికొకరు చెప్పుకుని కన్నీరు పెట్టుకొనేవారు. “ఆ రోజుల్లో ఆయన (క్రీస్తు) మీద ప్రేమ అటువంటిది" అని నాతో అన్నారు. ఇప్పుడు వీళ్ళంతా కలిసి మిషనరీకి వచ్చారు. వందలు, వేలాది మంది బాప్టిజంకి సిద్ధంగా ఉన్న విషయం మాట్లాడాలని వచ్చారు. "కరువు ముగిసే వరకూ ఆగండి" అని మిషినరి చెప్పేవాడు. కరువుకి ఒంగోలులో యిచ్చే సహాయం యింక జరగదని ఆయన కబురు పంపించాడు. మరింత సహాయం దొరుకుతుందన్న ఆశతో కొందరు చేరవచ్చని ఆయన భయపడ్డాడు. పదిహేను నెలలుగా ఒక్క బాప్టిజం కూడా జరగలేదు. ఆయనకి తనేం చేస్తున్నదీ తెలుసు. అనేకమంది గుంపులుగా వచ్చి బాప్టిజం అడుగుతుంటే తిరస్కరించాడు. ఒకమారు లాకులు తెరిస్తే ఎవ్వరూ ఆ ప్రవాహాన్ని ఆపలేరని ఆయనకి తెలుసు. బోస్టన్లోని మిషన్ సెక్రటరీ నుంచి లేఖ వచ్చింది. "అడిగిన వారికి నువ్వు బాప్టిజం యివ్వటం లేదని వింటున్నాను. నీకిలా చేసే అధికారం ఎవరు యిచ్చారు?” 1878లో జూన్ లో తన సహాయకులకి లేఖలు రాశాడు మిషనరీ. ఒంగోలుకి ఉత్తరాన పదిమైళ్ళ దూరంలో గుండ్లకమ్మ నది ఒడ్డున చింతల తోపులో ఉన్న రహదారి బంగ్లా వద్దకు రమ్మన్నాడు. కలరా మశూచికం పల్లెటూళ్ళలో ఉండటం వల్ల అవి ఒంగోలులో వ్యాపించకుండా జాగ్రత్తపడ్డాడు. వాళ్లతో అత్యవసర విషయాలు మాట్లాడవలసిన క్రైస్తవులను మాత్రం తీసుకురమ్మన్నాడు. మతం మారాలనుకున్న వారిని వదిలేసి రమ్మన్నాడు. ఆయన ఆజ్ఞలకు విరుద్ధంగా బోధకుల వెనకే మతం మారాలనుకున్న వాళ్ళు వచ్చారు. వెల్లంపల్లికి మిషనరీ వచ్చేసరికి అనేకమంది బాప్టిజం కోసం వచ్చినవాళ్ళు ఎదురయ్యారు. ఆయన ఒక గోడ ఎక్కాడు. అందరి మొహాలలోకి చూశాడు. వాళ్ళకి యివ్వటానికి తన వద్ద మరేమాత్రం ధనం లేదని చెప్పాడు. యిళ్ళకి తిరిగివెళ్ళమని కోరాడు. "మాకు సహాయం అవసరం లేదు. బొబ్బలెక్కిన చేతులే మా పనికి సాక్ష్యం. మేం పని కొనసాగించాలనుకుంటున్నాం. కనుక మాకు బాప్టిజం యివ్వండి.” వాళ్లు అరిచారు. ఆయన సంకోచించాడు. వాళ్లు మళ్లీ అరిచారు. ఇంక వదిలేశాడు. బోధకులతో మాట్లాడాడు. జనం తరుపున వాళ్ళు కూడా వాళ్ల కోరికను తెలియజెప్పారు. క్రీస్తు చర్చిలో ప్రవేశించాలని ప్రార్ధించేవారిని ఆయన తిరస్కరించలేకపోయాడు. మొదటిరోజు ఒక మర్రిచెట్టు కింద ఇసుకలో అందరూ దగ్గరదగ్గరగా కూర్చున్నారు. అక్కడ అందరి అభిమానాన్ని దోచుకున్న పాటలలో అందరూ గొంతు కలిపారు. ఆశబ్దాల మధ్య<noinclude><references/></noinclude> dkv2c2vmrzx5emq4wfkxthwa4mg78rj 104 212401 554289 2026-04-24T04:22:56Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సరైన సమన్వయం లేకపోవచ్చు గాని అందులో పాల్గొన్న వారందరి చిత్తశుద్దీ ద్యోతకమవుతోంది. కరువులో వారందరూ నేర్చుకున్న వాక్యాలు మిషనరీ బోధించాడు. "నా వద్దకు రమ్ము. నీ బరువు బాధలు...' 554289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>సరైన సమన్వయం లేకపోవచ్చు గాని అందులో పాల్గొన్న వారందరి చిత్తశుద్దీ ద్యోతకమవుతోంది. కరువులో వారందరూ నేర్చుకున్న వాక్యాలు మిషనరీ బోధించాడు. "నా వద్దకు రమ్ము. నీ బరువు బాధలు కాని రమ్ము". గంటన్నరసేపు మాట్లాడాడు. విసుగెత్తలేదు. వారి కష్టాలను వారితో సహా ఆయనా భరించాడు. కనుక ఒక సంపూర్ణ అనుభవంలో అందరూ భాగం వహించటం గూర్చి మాట్లాడగలిగాడు. గుండ్లకమ్మ నదితీరాన ఆ ప్రార్ధన ఆ రోజులలో అత్యంత ప్రముఖమైనది. ఆ మరుసటిరోజు పొద్దుటే పెద్ద ఎత్తున ఎవరెవరో తెలుసుకుని సమావేశం మొదలయింది. బోధకులందరినీ వారి వారి ప్రాంతాలవారీ జనాన్ని విడదీయమన్నాడు. ఒక్కొక్కరూ వాళ్ళ వాళ్ళు ప్రత్యేక రంగానికి చెందిన వాళ్లని తీసుకుని వేరువేరు చెట్ల కిందకి వెళ్ళారు. అలా అనేక గుంపులు ఏర్పడ్డాయి. కొన్నింటిలో వందలమంది ఉంటే కొన్నింటిలో కొందరే ఉన్నారు. ఒక్కో బోధకుడికీ అతని గ్రామంలోని మాదిగ కుల పెద్దలు, ఇతర కుటుంబ పెద్దలూ సహాయపడ్డారు. ఈ ఉద్యమంలో తెగ లక్షణాలు కనబడ్డాయి. ప్రతి సమూహమూ గ్రామాలుగా ఆ తర్వాత కుటుంబాలుగా విభజించారు. అయితే యీ తెగలక్షణం ప్రభావం కొద్దిగ మాత్రమే ఉంది. కొత్త జీవితంలోకి ప్రవేశించాడని వారికి సాక్ష్యంగా నిలబడేవారు లేకపోయారు. ఎవరికి వారే సాక్ష్యం. అందరి పరిస్థితీ అలాగే కనిపిస్తోంది. వెల్లుంపిల్లిలో ఆరోజులు గురించి పాత బోధకులను నేను అనేక ప్రశ్నలు వేశాను. అందులో ఒకరు అన్నారు. "దాదాపు వంద మందితో నేను ఒకపక్కన ఉన్నాను. దొర నా దగ్గరకు వచ్చి నీకు వీళ్ళందరూ తెలుసా అని అడిగారు. నాకు అందరూ తెలియదు అని చెప్పాను. నాతో కలిపి అందరినీ పర్యవేక్షించాడు. వాళ్ళు గ్రామాలకు ఆయన లోగడ వెళ్ళాడు. నాకు తెలియని వాళ్ళందరినీ ఆయన పంపెయ్యమన్నాడు. కాని వాళ్ళు వెళ్ళలేదు. శిబిరానికి చుట్టుపక్కల ఉండిపోయారు. అయితే నాకు తెలిసిన వాళ్ళ పేర్లే నేను రాశాను” ఇది సాధారణంగా జరిగే పద్ధతి. ఒక అసిస్టెంటు ఫ్రీచర్ కథని కొందరు చెప్పారు. ఇప్పటికి కూడా తను చేసిన దానిని పెద్దగా చేసి చెపుతాడు. అప్పుడు కూడా అదే లక్షణాన్ని ప్రదర్శించాడు. కనీసం అయిదు వందల మందిని తనతో తీసుకువచ్చాడు. మిషనరీ వాళ్ళని చూశాడు. ఆ ప్రదేశానికి బాధ్యత వహించే ఫ్రీచర్ని పిలిచాడు. వీరు నిజమైన క్రైస్తవులుగా ఉంటారని నువ్వు ఎంతమందికి జవాబుదారీ వహిస్తావు. అని అడిగాడు. అతనో పది మందిని ఎంచాడు. మిగిలిన వారికి బాధ్యత వహించటానికి అతను సంకోచించాడు. అసిస్టెంట్ ఫ్రీచర్కి అది చాలా చెడ్డరోజు. దొర అతన్ని మందలించి అతన్ని అతనితో వచ్చిన వారినీ పంపేశాడు. నేను తరచు అడిగే ప్రశ్న ఏంటంటే “ఒక స్త్రీ గాని పురుషుడు గాని క్రైస్తవులు అని నువ్వు ఎలా చెప్పగలవు?” “మేం అనేక చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 74 రకాలుగా చెప్పగలం. ప్రార్ధిస్తున్నపుడు, పాటలు పాడుతున్నపుడు వారిలో దివ్యజీవితం ఉందని మాకు తెలుసు. సారా మానేసి, గొడవలు వదిలి పెట్టి, చచ్చిన గొడ్డుమాంసం తినటం మానేసి, ఆదివారాలు విశ్రాంతి తీసుకుని వాళ్ళలో మార్పు కనిపిస్తుంది. అది కూడా మాకు తెలుసు" అన్నారు. వెల్లుం పిల్లిలో బాప్టిజం తీసుకున్న వారిలో చాలామంది కరువుకు ముందే నిజమైన క్రీస్తు విశ్వాసులు. ఏదో కారణాల వల్ల ఆగినవారు. ఒక మార్పు వచ్చిందని వారి మాటలను బట్టే ఫ్రీచర్స్ చెప్పగలిగేవారు. మతం ఇచ్చిన వారికన్నా నిరాకరించిన వారి పట్లే ఫ్రీచర్స హెచ్చుగా ఆందోళన పడుతున్నట్లు, శ్రద్ధ వహిస్తున్నట్లు కనిపించింది. వందలకొద్దీ జనాన్ని తిరిగి పంపేశారు. ఈ రోజున కూడా ఫ్రీచర్ని కొన్ని గ్రామాలలో అంటూంటారు. "మా జుత్తులు కత్తిరించమని మేం వెల్లంపల్లి వచ్చాం. బాప్టిజం ఇవ్వమన్నాం. యివ్వలేదు. అప్పుడు మీరు అంగీకరించిన వాళ్ళ దగ్గరకే వెళ్ళండి. మీరు మాకు అక్కరలేదు." 1878 జులై రెండవ తారీఖు మొదటిరోజున 614 మంది బాప్టిజంతో ప్రారంభం జరిగింది. తరువాత రోజున 2222 మంది, మూడోరోజున మరో 700 మంది, మూడు రోజులకీ కలిపి మొత్తం 3536, గుండ్లకమ్మ నదిలో నీరు ఆ సమయానికి బాగా లోతుగా ఉంది. ఒక్కోసారి యిద్దరు చొప్పున ఆరుగురు అర్హత పొందిన ఫ్రీచర్స్ ఈ కార్యక్రమం నిర్వహించారు. ఒక్కొక్కరి పేరూ పిలిచేవారు. ఎలాంటి ఆలస్యమూ అయోమయమూ లేకుండా ఒకరితర్వాత ఒకరుగా వచ్చారు. “నిన్ను తండ్రి నామమున, కుమారుడి నామమున, పవిత్ర ఆత్మనామమున నేను నీకు బాప్టిజం యిచ్చుచున్నాను." అని ఫ్రీచర్ ఒకరిని ప్రకటించగానే, రెండవ ఫ్రీచర్ ముందు మరొకరు సిద్ధంగా ఉండేవారు. చర్చి చరిత్రలో అత్యంత పవిత్రమైన పదాలను ఉచ్చరించే వారు బాప్టిజం తీసుకునేవారు. ఆ విధంగా ఒక రోజులో 2222 మంది బాప్టిజం స్నానం చేయించటం సాధ్యపడింది. మిషనరీ పక్కనే ఉండి సహాయం చేస్తూ మార్గదర్శకత్వం చేశాడు. ఆ రోజుల్లో ఒక్కరికి కూడా ఆయన స్వయంగా బాప్టిజం యివ్వలేదు. ఒక భారతదేశపు నది ఒడ్డున జరిగిన ఈ సంఘటనకి క్రైస్తవ ప్రపంచపు విశ్వాసాలకు మధ్య ఒక లంకెలా నిలబడ్డాడు. తన స్వదేశంలో అనేకమంది హృదయాలు భక్తితోను, సంతోషంతోనూ పొంగిపోతాయని ఆయనకు తెలుసు. అయితే విమర్శకులు కూడా ఉంటారు. క్రైస్తవ బోధనల తాలూకు అత్యంత ప్రాధమిక సమాచారం తప్ప మరేమి నేర్వని జన బాహుళ్యానికి తొందరపడి క్రీస్తు చర్చిలోకి ప్రవేశం కల్పించినందుకు ఆయన్ని తప్పుపట్టారు. ఇంత జనానికి క్రైస్తవ శిక్షణ యివ్వటానికి ఎన్నో సంవత్సరాల కఠిన పరిశ్రమ అవసరం. ఇంకా అనేకమంది వస్తున్నారు. ఏడాది ముగిసేసరికి 9606 మంది ఒంగోలు చర్చిలో చేరారు. మొత్తం సభ్యత్వం 13000 అయింది. ఆతర్వాత<noinclude><references/></noinclude> cfhutfv0hkqow7sxs6bl5nl8l7rxom1 104 212402 554290 2026-04-24T04:23:09Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'సంవత్సరాలు కూడా ఆ ఏడాది కొనసాగింపే అయాయి. 1890 మరో మారు 1671 మంది ఒకేరోజున బాప్టిజం తీసుకున్న సంఘటన జరిగింది. అయితే కరువుకీ యీ ప్రజా ఉద్యమానికి సంబంధం ఏమిటి? ఆకలి కరాళ నృత్యం, కరు...' 554290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>సంవత్సరాలు కూడా ఆ ఏడాది కొనసాగింపే అయాయి. 1890 మరో మారు 1671 మంది ఒకేరోజున బాప్టిజం తీసుకున్న సంఘటన జరిగింది. అయితే కరువుకీ యీ ప్రజా ఉద్యమానికి సంబంధం ఏమిటి? ఆకలి కరాళ నృత్యం, కరువు భీభత్సం మధ్య రెండేళ్ళు నలిగిపోయిన జనాన్ని మిషనరీ అతని సహాయకులూ కేవలం మాటలలోనే కాకుండా చేతలలో కూడా చూపించిన బోధనలు నిస్సందేహంగా అనేకమందిని దయామయుడూ సర్వోన్నతుడూ అయిన క్రీస్తు వైపుమరల్చాయి. సర్వశక్తిమంతుడైన దేముడు కరువు వంటి సంక్షోభాన్ని కూడా తన పవిత్ర లక్ష్యానికి సాధనం చేసుకోగలడు. అయితే మాదిగలను క్రైస్తవం వైపు తరలించిన పరిస్థితులలో కరువు ఒకటయినప్పటికీ ఇది ఆరోగ్యకరమైన సామాన్యమైన పరిస్థితి కాదు. ఈ ఉద్యమానికి అనుకూలించిన పరిస్థితులలో ఇవ్వవలసిన దానికన్నా హెచ్చు ప్రాధాన్యతను కరువుకి యిచ్చినట్టు కనిపిస్తుంది. మొదట కరువు రావటం, సహాయ శిబిరం ఏర్పడటం, వేలాదిమంది బాప్టిజం తీసుకోవటం వరసగా జరగటం సత్యమే. ఈ వరస కార్యాకారణ సంబంధాన్ని చూపిస్తుంది. అయితే కరువు లేకపోయినప్పటికీ క్రైస్తవం వైపు తరలటం అనేది ఇంత భారీ ఎత్తుగా జరిగి ఉండేదని నేను నమ్ముతున్నాను. కరువు లేకపోతే గుండ్లకమ్మ నదీ తీరాన ఆ పెంటకోస్టు దినం జరిగి ఉండేది కాదు. కానీ ఇదే మతాంతరులు కొద్దికొద్దిగా వచ్చి ఉండేవారు. సాధారణమైన పెరుగుదల జరిగి ఉండేది. ఒంగోలు మిషనరీ చరిత్రలో కరువు రెండవ అధ్యాయాన్ని హఠాత్తుగా తెరిచింది. నైతిక, ఆధ్యాత్మిక, సహజ ప్రపంచాలలోని అభివృద్ధి సూత్రాలకి ఈ హఠాత్పరిణామాలు నప్పవు. కరువుకు ముందు పదేళ్ళలోనూ బోధకులు అనుకూల పరిస్థితులలో చాలా శ్రమపడ్డారు. మిషనరీ తన సరిహద్దులను పెంచుకుని బలం కూడగట్టుకోగలిగాడు. సామాన్యమైన పెరుగుదల ఉండేది. మిషన్ శ్రద్ధ తీసుకోవటానికి అనుగుణంగా మతమార్పిడి జరిగేది. కరువు దాని తరువాత పరిణామాలు లెక్కలకి మించినవి. కరువుకు ముందు సంవత్సరాల గురించి అనుభవజ్ఞులైన బోధకులు చెప్పాక నేను వారిని అడిగాను. "కరువు తర్వాత సంవత్సరాలలో సంగతులు చెప్పండి" అన్నాను. దానికి జవాబుగా వాళ్ళు మరో ప్రశ్న వేశారు. “చెప్పటానికి ఏముంది. వేలాది మంది రాలేదా జరిగినవి చిన్నాచితకా సంఘటనలు కావు గుర్తుంచుకోటానికి వివరాలు చెప్పటానికినూ” బలిష్టమైన ఉన్నతమైన జాతికి సైతం ఆకలి ఔన్నత్యాలకు తీసుకువెళ్ళగలిగే అనుభవం కాదు. పిడికెడు అన్నం కోసం అవమానితులైన మాదిగలు మరింత దిగజారిపోయారు. వాళ్ళకి ఏ గేదో, మేతో ఉండి వుంటే వాటిని కూడా పోగొట్టుకున్నారు. దుర్భర దారిద్ర్యంతో, రోగాలతో బక్కచిక్కిపోయినా, కరువు చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 75 ముగిశాక తిరిగి బతికి బట్ట కట్టాలి. అతనిలో ఎంత ధృఢత్వం ఉన్నా ఉన్న దానికి గట్టి దెబ్బ తగిలింది. ఎవరు సాయం చేసినా వారి మీద ఆధారపడటానికి సిద్ధమయ్యాడు. ఈ స్థితిలో మిషన్ అతన్ని దగ్గరకు తీసుకుని అతనికి ధైర్యం చెప్పి మనిషిని చేసింది. ఆ సమయంలో మిషన్ ఎదుర్కొన్న గడ్డు సమస్యలు కరువు నుంచే ఉత్పన్నమయ్యాయని సులువుగా చెప్పవచ్చు. మిషన్లోని పాతవారు తమ వ్యక్తిగతానుభవాలు చెపుతున్నపు డు మత మార్పిడికి తప్పనిసరిగా దారితీసిన వాటినన్నింటినీ నేను శ్రద్ధగా గమనించాను. పాశ్చాత్య బుద్ధికి తప్పనిసరిగా దైవం పట్ల ఎరుక కలిగించిన అడుగులే ఈ మాదిగలకు కూడా ఎరుక కలిగించాయి. వారిపద్దతిలో వారు పాపం చేశామన్న అంగీకారంతో వచ్చారు. పశ్చాత్తాపం ఉంది. భక్తి విశ్వాసాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్రజా ఉద్యమం మొదలయినపుడు ఈ అడుగులు అసంకల్పితంగా వ్యక్తి సమూహంతో కొంతవరకూ కొట్టుకుపోయాడు. మాదిగ సమాజం పునాదులతో సహా కదిలిపోయింది. వ్యక్తి అనుభవం మొత్తంలో మునిగిపోయింది. కరువుకు ముందు పదేళ్ళ లోతైన ధార్మిక జీవితాంశ దీనంతటికీ ముందు ఉంది. రాలిపోవలసినది ఒక్కమారుగా రాలిపోయినట్లయింది. కాని మాదిగలు రాజయోగి మతంలోని గురువులను వదిలేశారు. రామానుజ మతంలోని విగ్రహాలను మిషనరీకి తరలించారు. శివమతంలోని లింగాలను పాముల విగ్రహాలను బళ్ళకొద్దీ ఒంగోలు మిషన్ కాంపౌండ్ లోకి తెచ్చారు. మాతంగికుటుంబం, ఆమె ఉపదేశానికి అయిన ఖర్చు పెట్టుకున్న వారితో సహా వచ్చి క్రైస్తవ బోధకుని అనుమతితో మాతంగి కర్రముక్కలు ముక్కలు చేశారు. తట్టను చించేశారు. నత్త గుల్లలు అలంకరించిన ఎల్లమ్మ కుండలు వందలాది మంది ధ్వంసం చేశారు. మాదిగల పాత సంప్రదాయాలన్నీ తుడచిపెట్టేసి మత విప్లవం క్రీస్తు తప్ప వారికి మరేమీ లేకుండా చేసింది. ఆధ్యాత్మిక జీవితమూ శక్తి ఆ తరువాత సంవత్సరాలలో స్పష్టంగా కనిపించించింది. గొప్ప ధైర్యం, మత ద్వేషాలకు తలొగ్గకుండా భరించటం వంటి లక్షణాలతో ఉన్నతమైన ఉదాహరణలు నెలకొల్పబడ్డాయి. అయితే మానసికమైన నైతికమైన ఎదుగుదల స్తంభించిపోయి ఆధ్యాత్మికమైన అశ్రద్ధ కూడా ప్రబలింది. బంగారపు తాతయ్య ఒకామెను నా దగ్గరకు తెచ్చాడు. ఆమె ఓ అయిదేళ్ళ కుర్రాడిని నడిపించుకుని వచ్చింది. అప్పటికి కరువు ముగిసి అయిదేళ్ళయింది" నాకూ, నా ప్రభువు ఏసుక్రీస్తుకు నా ప్రాంతంలో ఈమె గౌరవనీయురాలు. క్రైస్తవం తీసుకున్నపుడు ఈమె భర్త ఏమీ అనలేదు. పదహారేళ్ళ బంగారం లాంటి పెద్ద కొడుకు కొన్నాళ్ళకు చనిపోయాడు. భర్త ఈవిడను హింసించటం మొదలుపెట్టాడు. పాత స్వాములకు పూజలు మానినందువల్లనే తన కొడుకు చనిపోయాడని అన్నాడు. ఆ తర్వాత మరో బిడ్డ చనిపోయింది. నువ్వా కొత్త మతం వదిలెయ్యాలని పట్టుపట్టాడు.<noinclude><references/></noinclude> 02p4ms9wddgikpya0ve61tyvhazri2l 104 212403 554291 2026-04-24T04:23:21Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'జుత్తు పట్టుకుని నేలమీద ఈడిచాడు. చెట్టుకు కట్టి కొట్టాడు. ఇన్ని కష్టాలలోనూ ఆమె విశ్వాసం సడలలేదు. భర్త ఈమెను వదిలి మరొకరితో వెళ్ళిపోయాడు. మీరీమెని స్కూల్లోకి తీసుకోండి” అ...' 554291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>జుత్తు పట్టుకుని నేలమీద ఈడిచాడు. చెట్టుకు కట్టి కొట్టాడు. ఇన్ని కష్టాలలోనూ ఆమె విశ్వాసం సడలలేదు. భర్త ఈమెను వదిలి మరొకరితో వెళ్ళిపోయాడు. మీరీమెని స్కూల్లోకి తీసుకోండి” అని చెప్పాడు. ఈ సంఘటన మొత్తం దృశ్యాన్ని కాంతిమతం చేసే అపూర్వకాంతులలో ఒకటి. ఎవరైనా ఈ కాంతుల వెనక చీకట్లను రకరకాల దుష్టస్వభావాలను పట్టించుకున్నారా? వారి అజ్ఞానాన్ని అధోపతనాన్నీ తెలుసుకున్నారా? కొన్నేళ్ళ క్రితం నేను నా భర్తతో కలిసి గ్రామాలకు వెళ్ళాను. ఒక చింత చెట్టు కింద తన ఎదురుగా కూర్చున్న కొందరు మాదిగలకు ఆయన దైవబోధ చేస్తున్నాడు. ఆ గ్రామానికి చెందిన ఇరవై మంది క్రైస్తవులు తిరిగి విగ్రహారాధన వైపు మరలారు. వారితో ఆయన మాట్లాడుతున్నాడు. ఉదయమే ఆయన ఆ గ్రామానికి వెళ్ళాడు. వారు తిరిగి పూజిస్తున్న స్వాములను చూశాడు. వాళ్ళు తిరిగి తమ జుత్తు పెంచుకున్నారు. స్త్రీలు మురికి బట్టలతో చింపిరి జుత్తులతో దెబ్బలాడుకుంటూ బూతులు తిట్టుకుంటూ ఉన్నారు. చచ్చిన గొడ్డుమాంసం తిరిగి వాడలోకి వచ్చింది. చెప్పటానికి వీల్లేనంత అసహ్యంగా చీదరగా ఉన్నారు. వాళ్ళ పరిస్థితినంతటినీ మిషనరీ వివరించి ఒక అభ్యర్ధన చేశాడు. పేదవారికి గురువు అయినందుకు సిగ్గుపడను. ఎందుకంటే రోగులకి చికిత్స చేయుము, పేదలలో సువార్త వినిపించుము అని క్రీస్తు చెప్పాడు. ఒక్కోమారు మీ ఊళ్ళలో మిమ్మల్ని చూస్తే నా మనులో ఒక బాధ మొలకెత్తుతుంది. ఇంత మురికి మనుషులకు గురువుగా దేముడు నన్నెందుకు నియమించాడా అని ప్రశ్నించుకున్నాను. " అంతా ఒకరి మొహాలు ఒకరు చూసుకున్నారు. అనుకోకుండా ఆడవాళ్ళు తలలు దువ్వుకోవటం మొదలు పెట్టారు. ఈ భారతీయ పరియా తెగలలో అట్టడుగున ఉన్న వీరి వెహాలు పరిశీలిస్తుంటే ఎలాంటి బోధలకైనా వారెంత మొండిబారినా వారిలో కదలిక లేకుండాపోలేదు. వారి మొహాలలో సిగ్గు నేను చూడగలిగాను. వాళ్ళు వినటానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. వారిలోని ఈ కదలిక వారిలోని ఆధ్యాత్మిక జీవితం ఇంకా మిగిలి ఉందనటానికి నిదర్శనం. ఎందుకంటే ఆత్మలు చనిపోయిన వారు ఏదీ వినలేరు. పశుప్రాయంగా వందలాది సంవత్సరాలు దారితప్పిన వారు పాపం! ఇలాంటి గ్రామం మిషనరీకి ఒక్కటి కనిపిస్తే తన జనం చూసుకుని ఆయన గర్వపడే గ్రామాలు అనేకం కనిపిస్తాయి. శుభ్రతగా పొందికగా కనిపిస్తూ ఇళ్ళని ఉంచుకుంటూ వాళ్ళు ఆయన్ని కలుసుకోటానికి వచ్చేవారు. కుటుంబ పెద్దలు ఆయన్ని సాదరంగా ఆహ్వానించేవారు. గ్రామంలో ఒక పాఠశాల దానిలో చేతిలో పలకలతో పిల్లలూ ఉండటం ఆ గ్రామం స్థితికి చిహ్నం. మునసబు కరణాలు దొరకు సగౌరవంగా సలాములు చేసే వారు. చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 76 క్రైస్తవుల ప్రవర్తన ఈ దొరకు ఆయన మతానికీ గౌరవం తెచ్చిపెట్టింది. ఆయన బోధిస్తుంటే జనం వచ్చేవారు. వారిలో శూద్రులు కూడా ఉండేవారు. ఓ పక్కన కూర్చుని శ్రద్ధగా వినేవారు. "మంచి మతం. మనం విందాం" అనుకునేవారు. అలాంటి గ్రామాలలో ఒక విధమైన ఆధ్యాత్మిక శక్తి ఉత్సాహమూ ఉండేవి. ఆఖరుకు ఒక ప్రశ్న కలుగుతుంది. "క్రైస్తవాన్ని తప్పించి భూమ్మీద మరే శక్తి అయినా అతి తక్కువ సమయములో ఒక్క తరంలో మొత్తం ఒక సమాజాన్ని అభివృద్ధి చేయగలదా?"<noinclude><references/></noinclude> dkldtliapaxuozuc5h5uglkti156bpp 104 212404 554292 2026-04-24T04:23:36Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '3. ముగింపు దక్షిణ భారదేశపు ద్రవిడ గ్రామీణ సమాజం శతాబ్దాలుగా ఎలాంటి సంస్థాగత మార్పులు లేకుండా ఉంది. పరస్పర సహాయం పద్ధతిన గ్రామీణుల చిన్నిచిన్ని అవసరాలు తీరుతుండేవి. వాళ్ళ...' 554292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>3. ముగింపు దక్షిణ భారదేశపు ద్రవిడ గ్రామీణ సమాజం శతాబ్దాలుగా ఎలాంటి సంస్థాగత మార్పులు లేకుండా ఉంది. పరస్పర సహాయం పద్ధతిన గ్రామీణుల చిన్నిచిన్ని అవసరాలు తీరుతుండేవి. వాళ్ళ స్థితితో తృప్తిపడి, పారిశ్రామికంగా సామాజికంగా మార్పులు లేకుండా జీవించారు. ముందుకు పోవాలన్న పోటీ ప్రభావం మచ్చుకైనా లేకుండా పోయింది. ఈ మధ్యకాలంలో విచ్ఛిన్నకర శక్తులు విజృంభించాయి. ప్రాచీన ద్రవిడ వ్యవస్థలు కొత్త పద్దతిలో సామాజిక జీవితానికి దారి యిస్తున్నాయి. పూర్వం రోజులలో భూమి సమాజానిది. వృత్తి పనివారి బృందాలు గ్రామానికి సేవ చేసేవి. బదులుగా తమ వంతు పంట తీసుకునేవి. లేకపోతే మరో రూపంలో ఫలం పొందేవారు. పాలించే రాజుకి శిస్తు కట్టడం మొత్తం గ్రామం బాధ్యత. ప్రస్తుతం ఉన్న ఆంగ్లప్రభుత్వం శిస్తుకోసం వ్యక్తిగతంగా రైతుతో వ్యవహరిస్తుంది. పన్నులు నాణేల రూపంలో చెల్లిస్తున్నారు. దాంతో పరస్పర సేవా పద్ధతి జనాదరణ కోల్పోయింది. ఎందుకంటే ప్రతివారూ తన సేవలకు ధనం విలువ గుర్తించటం నేర్చారు. ఉమ్మడి భూకమతాలకు బదులుగా వ్యక్తిగత ఆస్తి రాసాగింది. గ్రామీణ సమాజంలో కలిసి ఉండక తప్పనిసరి పరిస్థితిని అరాచకత్వం చిన్ని చిన్ని యుద్ధాలూ ఇంతకుమార్వం కల్పించేవి. వర్తమానకాలంలోని శాంతి సమృద్దీ అంతర్గత వైరాలకు అవకాశమిచ్చింది. పోటీ, ఒకరిని ఒకరు మించాలన్న కోరికా ఏర్పడ్డాయి. పాత పద్ధతిలోని ఉమ్మడి అవసరాలు వ్యక్తిగత అవసరాలకు దోవయిస్తున్నాయి. ప్రతీది విచ్ఛిన్నమవుతోంది. మాదిగలు కూడా ఈ మార్పులకు లోనయారు. వాళ్ళు కూడా ప్రభుత్వానికి పన్నులు చెల్లించటానికి వ్యక్తిగతంగా బాధ్యులు. కనుక జీతాలు నాణెం రూపంలో చెల్లించే ఉద్యోగాలు కోరుతున్నారు. పూర్వం శూద్రుల మీద ఆధారపడటం నిదానంగా తొలగిపోతుంది. ఒక తెగగా వారు చేసిన దాస్యం ఒక నిర్ణయింపబడిన కూలికి చేసే వ్యక్తిగత సేవగా నెమ్మదిగా మార్పు చెందుతోంది. ఒకప్పుడు కరణాలకు కూలి నాలి లేకుండా పనిచేసిన వెట్టివారు ఈనాడు గ్రామపరిపాలనకు తప్పనిసరి సహాయకులుగా చూడబడటం లేదు. వారి సంఖ్య క్రమంగా తగ్గిపోతోంది. వారి చిన్ని చిన్న భూములు ప్రభుత్వానికి చేరుతున్నాయి. ఎందుకంటే ప్రభుత్వం తన ఉద్యోగులకు నాణాల రూపంలో చెల్లించటానికి ప్రాధాన్యత యిస్తోంది. మాదిగలు చాలా అభివృద్ధి చెందారు. చిన్న చిన్న రాజాలు వారిని అణచలేరు. దాస్యం చేయించలేరు. గ్రామాల్లో వారింకా బరువులు మోసేవారే కాని పూర్వంలా కాదు. అప్పట్లో రోడ్లు తక్కువ. రైళ్ళు ఎరుగరు. వారికి ఎంత బరువు మోయగలిగేదీ చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 77 చెప్పే హక్కు ఉంది. వారి కూలిని తీసుకోటానికి కరణానికి హక్కు లేదు. మర్యాదస్తులైన ఇంగ్లీషువారు జిల్లాలో ప్రయాణం చేసేటపుడు కరణాన్ని ఆరా తీసేవారు. కూలీలకు చెల్లించే జీతాల గురించి అసంఖ్యాకమైన ఫిర్యాదులు వచ్చేవి. కరణం వారికి ఎంత యిస్తున్నాడో తెలుసుకునేవారు. కూలీలకు లాభించేలా క్రమంగా కూలీలు సవరించబడ్డాయి. మాదిగ స్వతంత్ర ఆంగ్ల పౌరుడు. ఈ వాస్తవం పట్ల చాలా అస్పష్టమైన గుర్తింపు అతనికి ఉండవచ్చు. చట్టం చేయగలిగిన మేరకు ఆంగ్ల ప్రభుత్వం అనాది కాలవు బానిసలకు స్వతంత్రం యిచ్చింది. మనుస్మృతి నిర్దేశాల ప్రకారం, ఒక విధంగా ప్రాచీన సంప్రదాయం ప్రకారం చట్టబద్దమైన హక్కు శూద్రులకు మాదిగలచేత దాస్యం చేయించుకోటానికి ఉండేది. ఆంగ్ల ప్రభుత్వం దృష్టిలో అలాంటి ఒప్పందాలు వాటి బలీయమైన బాస లక్షణాల నుంచి బయటపడవలసి వచ్చింది. మాదిగలకు న్యాయస్థానాలు పూర్వం లేవు. ఆంగ్ల చట్టానికి సూత్రరీత్యా, మనిషికీ మనిషికీ మధ్య తేడా లేదు. తన పాలనలో ఉన్న వారిలో అణిచిపెట్టబడిన వారికి న్యాయం చెయ్యాలన్న నిజమైన భావనతో భారత ప్రభుత్వం ఈ మధ్య ఒక నిర్ణయం తీసుకుంది. హిందూ కుల పద్ధతిలో స్థానంలేని తెగలకు “పంచమ” అంటే అయిదవ కులం అన్న గౌరవనీయమైన న్యాయమైన పదాన్ని అంగీకరించి భారతీయ సామ్రాజ్యంలోని పౌరులందరికీ మత స్వేచ్ఛ యివ్వబడింది. అట్టడుగు వారితో సహా అందరికీ విద్యను అందుబాటులోకి తేవటానికి కృషి జరుగుతోంది. శూద్రులు, బ్రాహ్మణులు వారినింకా వెలివేయబడ్డ వారుగా పరిగణిస్తున్నా మాదిగలు చదువుకోవటానికి అభివృద్ధి చెందటానికి తగిన బాహిర పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. అయితే వారి హృదయాలలో ముందుకు పోవాలన్న వాంఛను నాటేదెవరు? వాతావరణంలోని బలం ముఖ్యమైనదే అయినా దానిని మరింత ఫలప్రదంగా చేసేది లోలోపల ముందుకు పోవాలన్న ఆకాంక్ష. భారతదేశపు నైతిక సామాజిక పరివర్తన చాలావరకూ దాని అంతర్గత శక్తుల కార్యాచరణ మీద ఆధారపడి ఉంది. ఈ అంతర్గత శక్తులను ఉత్పత్తి చేసేవి ఏవని మనం భావించవచ్చు? కేవలం విద్య వీటిని ఉత్పత్తి చేయలేదు. విద్యాకాంక్ష తప్పనిసరిగా పుట్టాలి. అప్పుడే దాని ప్రయోజనాలు మొదలయాయని చెప్పవచ్చు. మతం దీనికి చోదకశక్తి కాగలదా? భారతదేశం పరియాలలోకి క్రైస్తవం ప్రవేశించినపుడు ఇది కేవలం మతంగా రాలేదు. ఈ మత స్థాపకుని బోధనలు సత్యమే అయితే ఈ మతం ఒక కొత్త వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తోంది. దాంతోబాటు ఆత్మను మరణం నుంచి రక్షిస్తుంది. మాదిగల విషయంలో 'క్రైస్తవం<noinclude><references/></noinclude> fj7fk7kwl9arm6lbbd6u5503e9s8hqi 104 212405 554293 2026-04-24T04:23:54Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'వారి అత్యవసరాలకు నిలబడగలిగిందా? తెలుగుదేశంలో అనేక జిల్లాలలో మాదిగలు తగినంత సంఖ్యలో క్రైస్తవులు అవటం వారి సమాజం క్రైస్తవమయిందని చెప్పటానికి సాధ్యం చేసింది. అది ముప్పై స...' 554293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>వారి అత్యవసరాలకు నిలబడగలిగిందా? తెలుగుదేశంలో అనేక జిల్లాలలో మాదిగలు తగినంత సంఖ్యలో క్రైస్తవులు అవటం వారి సమాజం క్రైస్తవమయిందని చెప్పటానికి సాధ్యం చేసింది. అది ముప్పై సంవత్సరాల తక్కువ వ్యవధిలో ఎంత చేయగలదో అంతా చేసింది. ఇదంతా మిషన్ చేసింది అదంతా ప్రభుత్వం చేసిందని స్పష్టంగా చెప్పటం క్రైస్తవ మాదిగ సమాజంగా మే భావించే దానికి సాధ్యం కాదు. ఆంతరంగిక శక్తులూ, బహిరంగ శక్తులు చేసిన పనులు కలిసిపోయాయి. మిషన్కి ప్రభుత్వం తోడు దొరికింది. ప్రభుత్వం గుర్తింపు దొరికింది. మిషన్ తన పరిధిలో సాధించినది గుర్తింపుకి అర్హమైనది. క్రైస్తవం వేపు మాదిగలు తరలటం అనేది బలంగా ఉన్న జిల్లాలలో చిన్న ఎత్తు సామాజిక విప్లవం జరిగింది. పురాతన ఆచారాలు కట్టుబాట్లు వదులుకోవటమే క్రైస్తవం వేపు మరలటానికి అర్ధం. అంటే మాదిగలకు గ్రామానికి ఉన్న సంబంధాలలో మార్పు అని అర్ధం. అంతేకాదు మాదిగ వాడలోనే మార్పు అని కూడా అర్ధం. పాఠ తెగ విధానాలను అనుకరించే క్రైస్తవ సమాజం నిర్మాణమవుతోంది. మాదిగ నాయకుడు అతనికి సహాయపడే కుటుంబ యజమానులూ ఈనాటి క్రైస్తవ గ్రామంలో “పెద్దలు” అంటే పెద్దవారుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. అయితే వారి సరళమైన గ్రామ న్యాయపరిధి సంపూర్ణంగా మారిపోయింది. క్రైస్తవం మాదిగలకు యిచ్చిన గౌరవం పాతవారికి కష్టం కలిగించింది. కులదేవతలను, గ్రామదేవతలను నిర్లక్ష్యం చెయ్యటం వారికి పాపంగా అనిపించేది. ఏదైనా దొంగతనం బయటపడితే సామాజిక ప్రతిక్రియ ఎంత ఘోరంగా ఉండేదంటే మాదిగ పెద్ద దానిని తప్పు అని మళ్ళీ నిర్వచించవలసి వచ్చేది. మనిషి ఉద్దేశ్యాలను 'పాపం' కళంకితం చేస్తుందని వారు అర్ధం చేసుకుంటున్నారు. మంచీ చెడూ తనంతతానే ఎంచుకునే పరిస్థితికి 'పాపం' గురిచేస్తోంది. ఒకప్పుడు దొంగతనానికి వెళ్ళేముందు అతను స్వామికి మొక్కి దొరక్కుండా సహాయం కోరి దొరికిన దానిలో వాటా యిస్తానని ప్రార్ధించేవాడు. "నీవు దొంగతనం చేయరాదు" అన్నది అత్యంత స్పష్టంగా క్రైస్తవ ప్రవర్తనావళి చెబుతుంది. క్రైస్తవ బోధకుల సమాఖ్య గురువులుగా మారే వారసత్వాన్ని సమర్పిస్తుంది. వాళ్ళు తమ భక్తుల మీద పెత్తనం చెయ్యరాదు. "అన్నం వండు. కోడిని కొయ్యి సారాయి తే! అని కూర్చుని ఆజ్ఞాపించరాదు. మామూలు గురువులకంటే పట్టు ఫ్రీచల్స్కి గనక ఉంటే ప్రాంతీయ చర్చిలకి స్వయం పోషకత్వం మరింతగా పెరిగి ఉండేది. మిషన్తో వారికి ఉన్నసంబంధం వల్ల ఫ్రీచర్స్కి ఏర్పడిన ఒక విధమైన ఆత్మగౌరవం వారిని అడుక్కోటానికి గాని ఆజ్ఞాపించటానికి గాని దిగజార్చలేకపోయింది. వాళ్ళు తమ భక్తులను మంత్రతంత్రాలతో అయోమయంలో ముందలేరు. వారి చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు 78 బోధ కేవలం ఏకదైవ ఆరాధన. వారు జనం హృదయాల ముందు ఉంచగలిగినది దైవ పురుషుడు జీసన్ క్రీస్తు. మాదిగలు భూములు సంపాదించుకుని స్వతంత్రంగా వ్యవసాయం చేసుకుంటే తొందరలోనే పిల్లలను చదివించుకోగలరు. తమ పాతదాసులను అణచిపెట్టి ఉండాలంటే శూద్రులకు మిగిలిన మార్గం ఒక్కటే, మాదిగలు సొంత భూములు సంపాదించుకోకుండా సొంత వ్యవసాయాలు చేయకుండా అడ్డు తగలటమే. ఏదోలా మాదిగలు భూములు సంపాదించుకున్నా శూద్రులకు వాళ్ళ వ్యవసాయాలలో అడ్డు తగలటానికి అనేక సాధనాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల పంటలు పండించాలంటే చాలా కష్టపడాలి. ప్రభుత్వం ఉదారంగా యిచ్చే సహాయంతో మిషనరీ మాదిగలకి సాధారణమైన విద్యను అందించింది. ఒంగోలులో మాదిగలకు కాలేజి విద్యకు కూడా అవకాశాలు ఉన్నాయి. అయితే స్వయం సహాయపు ముఖ్య నైతికాంశమాత్రం లేదు. తమ కొడుతులను కూతుళ్ళను స్కూళ్ళకు పంపటం ఎంత ఉచితంగా లభించినా మాదిగ కుటుంబాల దృష్టిలో అది పెద్ద త్యాగం. దానికి బదులుగా వాళ్ళు కుటుంబానికి కూలి సంపాదించగలరు. చాలా కుటుంబాల పేదరికం అటువంటిది. పాతమీద ప్రభవించిన ఈ నూతన సామాజిక జీవితం తాలూకు ఆర్థిక బరువులను మాదిగలు మోయగలిగేవరకూ క్రైస్తవ నాగరికత తాలూకు సంపూర్ణ లాభాలను వారు అందుకోగలరా? మాదిగల సంపూర్ణ విముక్తికి పారిశ్రామిక విద్య మరింత తోడ్పడగలదు. వారికి తెలిసిన పరిశ్రమ ప్రస్తుతానికి చర్మ పరిశ్రమే. చాలా మొరటుబారిన పాత పనిముట్లతోనే వారు అది సాగిస్తున్నారు. మిషన్ ఈ అవసరాన్ని కూడా గుర్తించి దానిని నెరవేర్చాటానికి ప్రయత్నిస్తోంది. మాదిగలను సాంఘిక ధార్మిక పునర్జీవితాల పట్ల ఉద్యుక్తులను చేసే పనిని క్రైస్తవం నిర్వహించగలుగుతోందా? తప్పకుండా చేయగలుగుతోంది. మాదిగలు అంటారు. "మా పూర్వీకురాలు అరుంధతి మమ్ముల్ని శపించింది. "మీరు ఎంత కష్టపడినా మీ పరిస్థితి మారదు. బట్టలు లేకుండా, విద్య లేకుండా అజ్ఞానంలో అలక్ష్యంలో అందరికి బానిసలుగా జీవింతురుగాక' అంది. ఈ శాపం శతాబ్దాలుగా మామీద ఉంది. క్రైస్తవం దానిని తొలగించింది. ఇది ఇంక లేదు.”<noinclude><references/></noinclude> 0jdml4pr02xp9mhithzl4akcrhrpbvw 104 212406 554303 2026-04-24T06:48:11Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|'''(తనమొగముచే యశోధరపాదములను స్పృశించి)'''}} {{right|సిద్ధార్థు నిష్క్రమణము}} {{Center|'''(తెరమూయఁబడును)'''}} {{rule |6em }} {{Center|{{p|fs125}}ద్వితీయరంగము ౼ అశ్వశాలాబహిఃప్రదేశము</p>}} {{Center|'''(సిద్ధార్థుఁడును, ఛన్నుఁడును ప్రవేశము)'''}} సిద్ధా - ఇదిగో ఛన్నుఁడు నిద్రించుచున్నాఁడు. ఛన్నా! (లేపి) కంటకమునాయితము సేయుము. ఛన్ను - రాజకుమారా! ఎన్నడును లేనివింత యేమియిది. ఈఅర్ధరాత్రమున గుఱ్ఱమునుగట్టుమని యాజ్ఞాపించుచున్నారు. చిత్రిముగానున్నది. సిద్దా - నేను సంసారత్యాగముచేసినాడను సేటనుండి సిద్ధుడినై నానాదేశపర్వతారణ్యంబులం బ్రవర్తించునట్టి గట్టియిచ్చపొడమినది. కావున మారుమాటాడక తుదిలేనిప్రశ్నCబులచే పొద్దుపుచ్చక గుఱ్ఱము నాయితముచేసి నీవును నా వెంటనమ్ము వేగిరమపోవలయు ఛన్ను - ఏమి రాజకుమారా! నీయానతినుల్లంఘించుటకు నాకు రాజాజ్ఞలేదు. సత్యమే అయినను నీ ఐశ్వర్యమును నీయఖండ రాజ్యపదవియు పిన్నవయస్సును నీక్కఁదనమును నీ భోగంబును రు నీ భాగ్యంబును నీగుణగణాడ్యాతయుంజూచి నీపూనినయత్న౦బు సరిగాదని నామనంబునకు దోచుచున్నయది గావున నా గొడవకొంచెము వీనులఁజొస్పందగునని ప్రార్ధించుచున్నాడను. {{Center|{{p|fs125}}పాట. ముఖారి</p>}} {{left margin|5em}}<poem>ఇదిమంచిదేనా ఏమోసిద్ధార్థా - సదనమువిడనాడి సన్యాసివగుట చక్కనిసతిని సద్గుణవతిని - పొక్కించివిడనాడి బోడీవైచనుటు నినుగన్నయయ్యా ఘనుడుగదయ్యా - పెనరేది విడనాడి వనముజేరుట ఇది నీ సవతితల్లి నెవరులవెల్లి - మోసానవిడనాడి మోక్షార్ధివగుటు ఈమంత్రివరులు ఈవేదవిదుల - ఇందఱినివిడనాడి యెందేనిజనుట ఈరాసజనము ఈదాసీజనము - ఏలకవిడవాడి త్రోలుగప్పుట ఈహవేలీలు ఈబంగళాలు - ఎక్కకవిడనాడి యొక్కడవైచనుట</poem></div><noinclude><references/></noinclude> 0zp5uf8zz6xpi35wx6d8m839zwrndvb 554304 554303 2026-04-24T06:53:15Z Brjswiki 6801 554304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>{{Center|'''(తనమొగముచే యశోధరపాదములను స్పృశించి)'''}} {{right|'''సిద్ధార్థు నిష్క్రమణము'''}} {{Center|'''(తెరమూయఁబడును)'''}} {{rule |6em }} {{Center|{{p|fs125}}ద్వితీయరంగము ౼ అశ్వశాలాబహిఃప్రదేశము</p>}} {{Center|'''(సిద్ధార్థుఁడును, ఛన్నుఁడును ప్రవేశము)'''}} సిద్ధా - ఇదిగో ఛన్నుఁడు నిద్రించుచున్నాఁడు. ఛన్నా! (లేపి) కంటకమునాయితము సేయుము. ఛన్ను - రాజకుమారా! ఎన్నడును లేనివింత యేమియిది. ఈఅర్ధరాత్రమున గుఱ్ఱమునుగట్టుమని యాజ్ఞాపించుచున్నారు. చిత్రిముగానున్నది. సిద్దా - నేను సంసారత్యాగముచేసినాడను సేటనుండి సిద్ధుడినై నానాదేశపర్వతారణ్యంబులం బ్రవర్తించునట్టి గట్టియిచ్చపొడమినది. కావున మారుమాటాడక తుదిలేనిప్రశ్నCబులచే పొద్దుపుచ్చక గుఱ్ఱము నాయితముచేసి నీవును నా వెంటనమ్ము వేగిరమపోవలయు ఛన్ను - ఏమి రాజకుమారా! నీయానతినుల్లంఘించుటకు నాకు రాజాజ్ఞలేదు. సత్యమే అయినను నీ ఐశ్వర్యమును నీయఖండ రాజ్యపదవియు పిన్నవయస్సును నీక్కఁదనమును నీ భోగంబును రు నీ భాగ్యంబును నీగుణగణాడ్యాతయుంజూచి నీపూనినయత్న౦బు సరిగాదని నామనంబునకు దోచుచున్నయది గావున నా గొడవకొంచెము వీనులఁజొస్పందగునని ప్రార్ధించుచున్నాడను. {{Center|{{p|fs125}}పాట. ముఖారి</p>}} {{left margin|5em}}<poem>ఇదిమంచిదేనా ఏమోసిద్ధార్థా - సదనమువిడనాడి సన్యాసివగుట ॥ఇది॥ చక్కనిసతిని సద్గుణవతిని - పొక్కించివిడనాడి బోడీవైచనుటు ॥ఇది॥ నినుగన్నయయ్యా ఘనుడుగదయ్యా - పెనరేది విడనాడి వనముజేరుట ॥ఇది॥ నీ సవతితల్లి నెవరులవెల్లి - మోసానవిడనాడి మోక్షార్ధివగుటు ॥ఇది॥ ఈమంత్రివరులు ఈవేదవిదుల - ఇందఱినివిడనాడి యెందేనిజనుట ॥ఇది॥ ఈరాసజనము ఈదాసీజనము - ఏలకవిడవాడి త్రోలుగప్పుట ॥ఇది॥ ఈహవేలీలు ఈబంగళాలు - ఎక్కకవిడనాడి యొక్కడవైచనుట ॥ఇది॥</poem></div><noinclude><references/></noinclude> qnbu4nuw1jgz2o4st3y6noviadw3qid 104 212407 554309 2026-04-24T08:13:16Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>సిద్ధా - ఓరీ ఛన్నా! ప్రజ్ఞానార్ధినైపోవునాకు ఈ ప్రపంచప్రవృత్తిప్రజ్ఞకా అజ్ఞానులకట్లుగానేతోచును జ్ఞావదయాసత్యశౌచంబులకంటే గృహరామక్షేత్రాదులు యోగ్యతరములని యెవ్యండువాదించంగలండు, ఛీ యినియన్నియు నాకురుచింపవు నిరంతర దుఃఖహేతువులగు వీనినన్నింటిని నాకేలచెప్పెదపు త్యరగా నశ్వము నాయితముచేయుము. {{left margin|5em}}<poem>ఊ॥ ఎవ్యండుజ్ఞానవంతుఁడతజేసుఖియెవ్వఁడు సత్యవంతుఁడై యివ్వసుధంజరించునతఁడే ఘనుఁడెవ్వఁడు దాదయామయుం ఈవ్విమలాత్ముఁడే యశమునందును శౌచపరుండు లోకమం దెవ్వఁడుహింసకుందొలఁగి యేగున తండె ముముక్షువెన్నంగి౯॥</poem> </div> {{left margin|5em}}<poem>పరోపకారశూన్యండనై హింసకువెనుకఁదీయఁక గ్రూరదండనంబులకు పెద్ద నై యపరిశుద్ధమనస్కుఁడనై కాంతావిలాసకందుకంబనై రాజ్యంబుసేయుట కంటె నిశ్చలజ్ఞానధ్యానపరాయణుఁడనై సర్వసమత్వంబువహించి యాశాపిరా చుంబును మారణహోమంబుపేల్చి కారతలభిక్షయు తరుతలవాసంబునుఁకే యబూనుటను నిందించుచున్నావుగదా! ఛన్నా! మారుమాటాడకుము</poem> </div> ఛన్ను — (కన్నీరుబెట్టుచు విశ్వమునలంకరించి తెచ్చిముందునిల్పును) ఇదిగో రాజకుమారా మనకంటకాశ్వము. సిద్ధా — (గఱ్ఱమునుజూచి) {{Center|{{p|fs125}}పాట. పీలు.</p>}} {{left margin|5em}}<poem>వగచెద జవనఘాటకమా కంటకమా వాసవునుచ్చైశ్రవము నీకుసుమా ॥వగ॥ ప్రకటవైఖరినీ సకిలించెదేమీ అకటానేమరలిరా ననినమ్ముచాలా ॥వగ॥ శుభలక్షణములా శోభిల్లునీవు ప్రభహెచ్చవేవేగ పరువిడిచనుమా ॥వగ॥</poem> </div> {{right|(ఇద్దఱు గుఱ్ఱములతో నిష్క్రమణము)}} {{Center|{{p|fs125}}తృతీయరంగము — హిమాలయప్రాంతారణ్యము</p>}} '''(గఱ్ఱమునుదువ్వుచు సిద్ధార్థుడు ప్రక్కను ఛన్నుఁడు ప్రవేశము)''' సిద్ధా - నాప్రియమగు జవనాస్వమా నీవెంతయు యాసమునుపొందితిని యెంతదూర !<noinclude><references/></noinclude> 86wum0v5sxhw4eg4k9qxr7gp1ru4i8b 554317 554309 2026-04-24T09:00:41Z Brjswiki 6801 554317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>సిద్ధా - ఓరీ ఛన్నా! ప్రజ్ఞానార్ధినైపోవునాకు ఈ ప్రపంచప్రవృత్తిప్రజ్ఞకా అజ్ఞానులకట్లుగానేతోచును జ్ఞావదయాసత్యశౌచంబులకంటే గృహరామక్షేత్రాదులు యోగ్యతరములని యెవ్యండువాదించంగలండు, ఛీ యినియన్నియు నాకురుచింపవు నిరంతర దుఃఖహేతువులగు వీనినన్నింటిని నాకేలచెప్పెదపు త్యరగా నశ్వము నాయితముచేయుము. {{left margin|5em}}<poem>ఊ॥ ఎవ్యండుజ్ఞానవంతుఁడతజేసుఖియెవ్వఁడు సత్యవంతుఁడై యివ్వసుధంజరించునతఁడే ఘనుఁడెవ్వఁడు దాదయామయుం ఈవ్విమలాత్ముఁడే యశమునందును శౌచపరుండు లోకమం దెవ్వఁడుహింసకుందొలఁగి యేగున తండె ముముక్షువెన్నంగి౯॥</poem> </div> {{left margin|5em}}<poem>పరోపకారశూన్యండనై హింసకువెనుకఁదీయఁక గ్రూరదండనంబులకు పెద్ద నై యపరిశుద్ధమనస్కుఁడనై కాంతావిలాసకందుకంబనై రాజ్యంబుసేయుట కంటె నిశ్చలజ్ఞానధ్యానపరాయణుఁడనై సర్వసమత్వంబువహించి యాశాపిరా చుంబును మారణహోమంబుపేల్చి కారతలభిక్షయు తరుతలవాసంబునుఁకే యబూనుటను నిందించుచున్నావుగదా! ఛన్నా! మారుమాటాడకుము</poem> </div> ఛన్ను — (కన్నీరుబెట్టుచు విశ్వమునలంకరించి తెచ్చిముందునిల్పును) ఇదిగో రాజకుమారా మనకంటకాశ్వము. సిద్ధా — (గఱ్ఱమునుజూచి) {{Center|{{p|fs125}}పాట. పీలు.</p>}} {{left margin|5em}}<poem>వగచెద జవనఘాటకమా కంటకమా వాసవునుచ్చైశ్రవము నీకుసుమా ॥వగ॥ ప్రకటవైఖరినీ సకిలించెదేమీ అకటానేమరలిరా ననినమ్ముచాలా ॥వగ॥ శుభలక్షణములా శోభిల్లునీవు ప్రభహెచ్చవేవేగ పరువిడిచనుమా ॥వగ॥</poem> </div> {{right|(ఇద్దఱు గుఱ్ఱములతో నిష్క్రమణము)}} {{Center|{{p|fs125}}తృతీయరంగము — హిమాలయప్రాంతారణ్యము</p>}} {{rule |6em }} {{Center|'''(గఱ్ఱమునుదువ్వుచు సిద్ధార్థుడు ప్రక్కను ఛన్నుఁడు ప్రవేశము)'''}} సిద్ధా - నాప్రియమగు జవనాస్వమా నీవెంతయు యాసమునుపొందితివి. యెంతదూర<noinclude><references/></noinclude> cnckesxjm21qqtnkvm3v10on323gyhf 104 212408 554325 2026-04-24T11:08:07Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 554325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>మునడచితిని కానీ నేను నిన్ను మరువను నాపూరికమనుజ మాత్రులకు మేలు చేయుటకే కాదు సకలజంతువుల విషయమయ్యునుసుమా నిన్ను నేనివిడుచుట. ఇంకనిన్ను నేనెక్కిబోవుందిలేదుసుమా (కన్నీళ్లు పెట్టుచుంచు) ఛన్నా! యిటువినుమా. {{left margin|5em}}<poem>సీ॥ పెక్కేండ్లుచెవిలోనఁజిక్కి సుక్కినవాఁడు పేరాసతోనిల్లుచేరినట్లు ఘోరదీర్ఘవ్యాధిగుందిలేచినవాఁడు కడఁగివీధులవెంటనడచినట్లు కామినీగ్రహముచేఁగడునీడ్వాబడికుద్దకాయుఁడై జనులలోఁగలసినట్లు సంద్రానంబడి యీదిచావుదప్పించుక చక్కనిరేవున కెక్కినట్లు</poem> </div> {{left margin|5em}}<poem>గీ॥ క్షామపీడితమైన దేశముమునువిడుచు వాఁడురతనాలదీవికి వచ్చునట్లు వికృతసంసారబాధనునిడిచి నేను సుకృతమయమగమార్గంబుసొచ్చినాడ॥</poem> </div> ఛన్నా ! యీరతనాలమకుటము ఈబంగారుకడియములు ఈముత్యాలహారములు బనారస్ అంగీలు అన్ని యునాకు మిగుల బాధకఁములుగానున్నివిగదా. వీనిని నేను మోయలేకయున్నా మోయీ యివియన్ని యు నీచేతికిచ్చెదను కొనిపొమ్ము. (ఆనియన్నియు తీసినల్లరాతిమీదనుంచును) {{Center|{{p|fs125}}పాట. ఖమాచ్</p>}} ఛన్ను - {{left margin|5em}}<poem>ఇవియేలా నేడీలనా కివియేలా కడవవిడచినే కదలగజాల॥ ॥ఇవి॥ పురమునకు నేనిపు డరుగకజాలా భూవరుకిది జెప్పగలనా॥ ॥ఇవి॥ చలమునా నీవిటు సన్యసించుటా కలలోనైనా కాననైతి॥ ॥ఇవి॥</poem> </div> రాజకుమారా నిన్ను సేవిడిచిపోలేను. ఇట్లుగానీవు పలుకుదునని కలనైన యెరుగనైతిగదా. అంతదయాపరుఁడైనా మహా యిటువంటి పలుకులు వింటినిగదా! హా దైవమా. బుద్దు - నాకు రాజశబ్దము తగదు నీవిక నిక నన్నట్లు పిలువకము. నామాటవిని యీయాభరణాదులను కంటకాశ్వమునుగొని మీ పురమునకుఁబొమ్ము. ఛన్ను - మాపురమని సెలవిచ్చుచున్నారేమివింతగానున్నది. బద్ధు - నాకిఁక కాపురమేలేదుగాన నట్లంటిని. ఛిన్ను — ఆట్లే కపిలవస్తుపురమును ఇంక దేవరువారుచూడనేచూడరా!<noinclude><references/></noinclude> d5l9r3fsxuijdat4pd1nevbfw2wuk5l