శ్రీ ఆంజనేయ అష్టోత్తర శతనామావళి

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="te">
  <siteinfo>
    <sitename>వికీసోర్స్</sitename>
    <dbname>tewikisource</dbname>
    <base>https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.26</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">మీడియా</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ప్రత్యేక</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">చర్చ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">వాడుకరి</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">వాడుకరి చర్చ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">వికీసోర్స్</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">వికీసోర్స్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">దస్త్రం</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">దస్త్రంపై చర్చ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">మీడియావికీ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">మీడియావికీ చర్చ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">మూస</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">మూస చర్చ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">సహాయం</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">సహాయం చర్చ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">వర్గం</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">వర్గం చర్చ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ద్వారము</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ద్వారము చర్చ</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">రచయిత</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">రచయిత చర్చ</namespace>
      <namespace key="104" case="first-letter">పుట</namespace>
      <namespace key="105" case="first-letter">పుట చర్చ</namespace>
      <namespace key="106" case="first-letter">సూచిక</namespace>
      <namespace key="107" case="first-letter">సూచిక చర్చ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">మాడ్యూల్</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">మాడ్యూల్ చర్చ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>శ్రీ ఆంజనేయ అష్టోత్తర శతనామావళి</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10836</id>
    <revision>
      <id>555468</id>
      <parentid>548291</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T06:09:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27265-01</username>
        <id>7294</id>
      </contributor>
      <origin>555468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10055" sha1="qaw3po8zu6rzazanu8e4m5i5d5ohmar" xml:space="preserve">
శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే 
సహస్ర నామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే

మనోజవం మారుతతుల్యవేగం 
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠం 
వాతాత్మజం వానర యూధముఖ్యం 
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి

జయత్యతి బలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః 
రాజా జయతి సుగ్రీవో రాఘవేణాభిపాలితః 
దాసోహం కౌసలేంద్రస్య రామస్యాక్లిష్టకర్మణ:
 హనుమాన్ శతృ సైన్యానాం నిహంతా మారుతాత్మజః 
న రావణసహస్రమ్ మే యుద్ధే ప్రతిఫలం భవేత్ 
శిలాభిస్తు ప్రహరతః పాదపైశ్చ సహస్రశ: 
అర్దయిత్వా పురీం లంకా మభివాద్య చ మైథిలీం సమృద్ధార్థో గమిష్యామి మిషతాం సర్వరక్షసాం!

మనోజవం మారుతతుల్యవేగం 
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠం 
వాతాత్మజం వానర యూధముఖ్యం 
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి!

శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే 
సహస్రనామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే

* ఓం ఆంజనేయాయ నమ: 
* ఓం మహావీరాయ నమ:
* ఓం మారుతాత్మాజాయ నమః
* ఓం తత్వఙ్ఞానప్రదాయకాయ నమః
* ఓం హనుమతే నమః 5
* ఓం సీతాదేవీ ముద్రాప్రదాయకాయ నమ:
* ఓం అశోక వనవిచ్ఛేత్రే నమ:
* ఓం సర్వ మాయా విభంజనాయ నమ:
* ఓం సర్వబంధవిమోక్త్రే నమ:
* ఓం రక్షోవిధ్వంసకారకాయ నమ:  10
* ఓం పరవిద్యాపరిహారాయ నమ:
* ఓం పర శౌర్య వినాశాయ నమ:
* ఓం పరమంత్ర నిరాకర్త్రే నమ:
* ఓం పరయంత్రప్రభేదకాయ  నమ:
* ఓం సర్వగ్రహవినాశినే నమ:   15
* ఓం భీమసేన సహాయకృతే నమ:
* ఓం సర్వదు:ఖ హరాయ నమ:
* ఓం సర్వలోకచారిణే నమ:
* ఓం మనో జవాయ నమ:
* ఓం పారిజాతదృమూలస్థాయ నమ:  20
* ఓం సర్వమంత్ర స్వరూపాయ నమ:
* ఓం సర్వతంత్ర స్వరూపాయ నమ:
* ఓం సర్వయంత్రాత్మకాయ నమ:
* ఓం కపీశ్వరాయ నమ:
* ఓం మహాకాయాయ నమ:   25
* ఓం సర్వరోగహరాయ నమ:
* ఓం ప్రభవే నమ:
* ఓం బలసిద్ధికరాయ నమ:
* ఓం సర్వవిద్యాసంపత్ప్రదాయకాయ నమ:
* ఓం కపిసేనానాయకాయనమ:  30
* ఓం భవిష్యత్చతురాననాయ నమ:
* ఓం కుమారబ్రహ్మచారిణే నమ:
* ఓం రత్నకుండల దీప్తిమతే నమ:
* ఓం సంచలద్వాలసన్నద్ధ లంబమానశిఖోజ్వలాయనమ:
* ఓం గంధర్వవిద్యాతత్వఙ్ఞానాయ నమ:35
* ఓం మహాబలపరాక్రమాయ నమ:
* ఓం కారాగృహ విమోక్త్రే నమ:
* ఓం శృంఖలాబంధవిముక్తాయ నమ:
* ఓం సాగరోత్తారకాయ నమ:
* ఓం ప్రాఙ్ఞాయ నమ:     40
* ఓం రామదూతాయ నమ:
* ఓం ప్రతాపవతే నమ:
* ఓం వానరాయ నమ:
* ఓం కేసరీసుతాయ నమ:
* ఓం సీతాశోకనివారణాయ నమ:  45
* ఓం అంజనాగర్భసంభూతాయ నమ:
* ఓం బాలార్కసదృశాననాయ నమ:
* ఓం విభీషణప్రియకరాయ నమ:
* ఓం దశగ్రీవకులాంతకాయ నమ:
* ఓం లక్ష్మణప్రాణదాత్రే నమ:   50
* ఓం వజ్రకాయాయ నమ:
* ఓం మహాద్యుతయే నమ:
* ఓం చిరంజీవినే నమ:
* ఓం రామభక్తాయ నమ:
* ఓం దైత్యకార్యవిఘాతాయ నమ:  55
* ఓం అక్షహంత్రే నమ:
* ఓం కాంచనాభాయ నమ: 
* ఓం పంచవక్త్రాయ నమ:
* ఓం మహాతపసే నమ:
* ఓం లంఖిణీభంజనాయ నమ:   60
* ఓం శ్రీమతే నమః
* ఓం సింహికా ప్రాణ భంజనాయ నమ:
* ఓం గంధమాధనశైలస్థాయ నమ:
* ఓం లంకాపురవిదాహకాయ నమ:
* ఓం సుగ్రీవసచివాయ నమ:   65
* ఓం ధీరాయ నమ:
* ఓం శూరాయ నమ:
* ఓం దైత్యకులాంతకాయ నమ:
* ఓం సురార్చితాయ నమ:
* ఓం మహాతేజాయ నమ:    70
* ఓం రామచూడామణిప్రదాయకాయనమ:
* ఓం కామరూపాయ నమ:
* ఓం పింగళాక్షాయ నమ:
* ఓం వార్ధిమైనాకపూజితాయ నమ:
* ఓం కబళీకృతమార్తాండ
  మండలాయనమ75
* ఓం విజితేంద్రియాయ నమ:
* ఓం రామసుగ్రీవసంధాత్రే నమ:
* ఓం మహారావణమర్దనాయ నమ:
* ఓం స్పటికాభాయ నమ:
* ఓం వాగధీశాయ నమ:   80
* ఓం నవవ్యాకృతిపండితాయ నమ:
* ఓం చతుర్భాహువే నమ:
* ఓం దీనబంధువే నమ:
* ఓం మహాత్మానే నమ:
* ఓం భక్తవత్సలాయ నమ:   85
* ఓం సంజీవనగాహర్త్రే నమ:
* ఓం శుచయే నమ:
* ఓం వాగ్మినే నమ:
* ఓం దృఢవ్రతాయ నమ:
* ఓం కాలనేమి ప్రమధనాయ నమ: 90
* ఓం హరిమర్కట మర్కటాయ నమ:
* ఓం దాంతాయ నమ:
* ఓం శాంతాయ నమ:
* ఓం ప్రసన్నాత్మనే నమ:
* ఓం శతకంఠమదాపహృతే నమ:  95
* ఓం యోగినే నమ:
* ఓం రామకథాలోలాయ నమ:
* ఓం సీతాన్వేషణపండితాయ నమ:
* ఓం వజ్రదంష్ట్రాయ నమ:
* ఓం వజ్రనఖాయ నమ:    100
* ఓం రుద్రవీర్యసముద్భవాయ నమ:
* ఓం ఇంద్రజిత్ప్రహితామోఘబ్రహ్మాస్త్ర 
నివారకాయనమ:
* ఓం పార్ధధ్వజాగ్రవాసినేనమ:
* ఓం శరపంజరవిభేధకాయ నమ:
* ఓం దశబాహవే నమ:    105
* ఓం లోకపూజ్యాయ నమ:
* ఓం జాంబవత్ప్రీతివర్ధనాయ నమ:
* ఓం సీతాసమేతశ్రీరామపాదసేవా దురంధరాయనమ:           108

శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే 
సహస్ర నామ తత్తుల్యం రామ వరాననే!

మనోజవం మారుతతుల్యవేగం 
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్టం 
వాతాత్మజం వానర యూధముఖ్యం 
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి

జయత్యతి బలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః 
రాజా జయతి సుగ్రీవో రాఘవేణాభి పాలితః 
దాసోహం కౌసలేంద్రస్య రామస్యా క్లిష్టకర్మణ:
హనుమాన్ శతృ సైన్యానాం నిహంతా మారుతాత్మజః న రావణ సహస్రం మే యుద్ధే ప్రతిబలం భవేత్ 
శిలాభిస్తు ప్రహరతః పాదపైశ్చ సహస్రశ:
అర్దయిత్వా పురీం లంకా మభివాద్య చ మైథిలీం సమృద్ధార్థో గమిష్యామి మిషతాం సర్వరక్షసాం!

మనోజవం మారుతతుల్యవేగం 
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్టం 
వాతాత్మజంవానరయూధముఖ్యం 
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి!!!.

శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే 
సహస్ర నామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే</text>
      <sha1>qaw3po8zu6rzazanu8e4m5i5d5ohmar</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555469</id>
      <parentid>555468</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T06:12:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27265-01</username>
        <id>7294</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>555469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10055" sha1="80fsmfr38wziae1pkr0rubm7kas81r7" xml:space="preserve">
శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే 
సహస్ర నామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే

మనోజవం మారుతతుల్యవేగం 
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠం 
వాతాత్మజం వానర యూధముఖ్యం 
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి

జయత్యతి బలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః 
రాజా జయతి సుగ్రీవో రాఘవేణాభిపాలితః 
దాసోహం కౌసలేంద్రస్య రామస్యాక్లిష్టకర్మణ:
 హనుమాన్ శతృ సైన్యానాం నిహంతా మారుతాత్మజః 
న రావణసహస్రమ్ మే యుద్ధే ప్రతిబలం భవేత్ 
శిలాభిస్తు ప్రహరతః పాదపైశ్చ సహస్రశ: 
అర్దయిత్వా పురీం లంకా మభివాద్య చ మైథిలీం సమృద్ధార్థో గమిష్యామి మిషతాం సర్వరక్షసాం!

మనోజవం మారుతతుల్యవేగం 
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠం 
వాతాత్మజం వానర యూధముఖ్యం 
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి!

శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే 
సహస్రనామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే

* ఓం ఆంజనేయాయ నమ: 
* ఓం మహావీరాయ నమ:
* ఓం మారుతాత్మాజాయ నమః
* ఓం తత్వఙ్ఞానప్రదాయకాయ నమః
* ఓం హనుమతే నమః 5
* ఓం సీతాదేవీ ముద్రాప్రదాయకాయ నమ:
* ఓం అశోక వనవిచ్ఛేత్రే నమ:
* ఓం సర్వ మాయా విభంజనాయ నమ:
* ఓం సర్వబంధవిమోక్త్రే నమ:
* ఓం రక్షోవిధ్వంసకారకాయ నమ:  10
* ఓం పరవిద్యాపరిహారాయ నమ:
* ఓం పర శౌర్య వినాశాయ నమ:
* ఓం పరమంత్ర నిరాకర్త్రే నమ:
* ఓం పరయంత్రప్రభేదకాయ  నమ:
* ఓం సర్వగ్రహవినాశినే నమ:   15
* ఓం భీమసేన సహాయకృతే నమ:
* ఓం సర్వదు:ఖ హరాయ నమ:
* ఓం సర్వలోకచారిణే నమ:
* ఓం మనో జవాయ నమ:
* ఓం పారిజాతదృమూలస్థాయ నమ:  20
* ఓం సర్వమంత్ర స్వరూపాయ నమ:
* ఓం సర్వతంత్ర స్వరూపాయ నమ:
* ఓం సర్వయంత్రాత్మకాయ నమ:
* ఓం కపీశ్వరాయ నమ:
* ఓం మహాకాయాయ నమ:   25
* ఓం సర్వరోగహరాయ నమ:
* ఓం ప్రభవే నమ:
* ఓం బలసిద్ధికరాయ నమ:
* ఓం సర్వవిద్యాసంపత్ప్రదాయకాయ నమ:
* ఓం కపిసేనానాయకాయనమ:  30
* ఓం భవిష్యత్చతురాననాయ నమ:
* ఓం కుమారబ్రహ్మచారిణే నమ:
* ఓం రత్నకుండల దీప్తిమతే నమ:
* ఓం సంచలద్వాలసన్నద్ధ లంబమానశిఖోజ్వలాయనమ:
* ఓం గంధర్వవిద్యాతత్వఙ్ఞానాయ నమ:35
* ఓం మహాబలపరాక్రమాయ నమ:
* ఓం కారాగృహ విమోక్త్రే నమ:
* ఓం శృంఖలాబంధవిముక్తాయ నమ:
* ఓం సాగరోత్తారకాయ నమ:
* ఓం ప్రాఙ్ఞాయ నమ:     40
* ఓం రామదూతాయ నమ:
* ఓం ప్రతాపవతే నమ:
* ఓం వానరాయ నమ:
* ఓం కేసరీసుతాయ నమ:
* ఓం సీతాశోకనివారణాయ నమ:  45
* ఓం అంజనాగర్భసంభూతాయ నమ:
* ఓం బాలార్కసదృశాననాయ నమ:
* ఓం విభీషణప్రియకరాయ నమ:
* ఓం దశగ్రీవకులాంతకాయ నమ:
* ఓం లక్ష్మణప్రాణదాత్రే నమ:   50
* ఓం వజ్రకాయాయ నమ:
* ఓం మహాద్యుతయే నమ:
* ఓం చిరంజీవినే నమ:
* ఓం రామభక్తాయ నమ:
* ఓం దైత్యకార్యవిఘాతాయ నమ:  55
* ఓం అక్షహంత్రే నమ:
* ఓం కాంచనాభాయ నమ: 
* ఓం పంచవక్త్రాయ నమ:
* ఓం మహాతపసే నమ:
* ఓం లంఖిణీభంజనాయ నమ:   60
* ఓం శ్రీమతే నమః
* ఓం సింహికా ప్రాణ భంజనాయ నమ:
* ఓం గంధమాధనశైలస్థాయ నమ:
* ఓం లంకాపురవిదాహకాయ నమ:
* ఓం సుగ్రీవసచివాయ నమ:   65
* ఓం ధీరాయ నమ:
* ఓం శూరాయ నమ:
* ఓం దైత్యకులాంతకాయ నమ:
* ఓం సురార్చితాయ నమ:
* ఓం మహాతేజాయ నమ:    70
* ఓం రామచూడామణిప్రదాయకాయనమ:
* ఓం కామరూపాయ నమ:
* ఓం పింగళాక్షాయ నమ:
* ఓం వార్ధిమైనాకపూజితాయ నమ:
* ఓం కబళీకృతమార్తాండ
  మండలాయనమ75
* ఓం విజితేంద్రియాయ నమ:
* ఓం రామసుగ్రీవసంధాత్రే నమ:
* ఓం మహారావణమర్దనాయ నమ:
* ఓం స్పటికాభాయ నమ:
* ఓం వాగధీశాయ నమ:   80
* ఓం నవవ్యాకృతిపండితాయ నమ:
* ఓం చతుర్భాహువే నమ:
* ఓం దీనబంధువే నమ:
* ఓం మహాత్మానే నమ:
* ఓం భక్తవత్సలాయ నమ:   85
* ఓం సంజీవనగాహర్త్రే నమ:
* ఓం శుచయే నమ:
* ఓం వాగ్మినే నమ:
* ఓం దృఢవ్రతాయ నమ:
* ఓం కాలనేమి ప్రమధనాయ నమ: 90
* ఓం హరిమర్కట మర్కటాయ నమ:
* ఓం దాంతాయ నమ:
* ఓం శాంతాయ నమ:
* ఓం ప్రసన్నాత్మనే నమ:
* ఓం శతకంఠమదాపహృతే నమ:  95
* ఓం యోగినే నమ:
* ఓం రామకథాలోలాయ నమ:
* ఓం సీతాన్వేషణపండితాయ నమ:
* ఓం వజ్రదంష్ట్రాయ నమ:
* ఓం వజ్రనఖాయ నమ:    100
* ఓం రుద్రవీర్యసముద్భవాయ నమ:
* ఓం ఇంద్రజిత్ప్రహితామోఘబ్రహ్మాస్త్ర 
నివారకాయనమ:
* ఓం పార్ధధ్వజాగ్రవాసినేనమ:
* ఓం శరపంజరవిభేధకాయ నమ:
* ఓం దశబాహవే నమ:    105
* ఓం లోకపూజ్యాయ నమ:
* ఓం జాంబవత్ప్రీతివర్ధనాయ నమ:
* ఓం సీతాసమేతశ్రీరామపాదసేవా దురంధరాయనమ:           108

శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే 
సహస్ర నామ తత్తుల్యం రామ వరాననే!

మనోజవం మారుతతుల్యవేగం 
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్టం 
వాతాత్మజం వానర యూధముఖ్యం 
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి

జయత్యతి బలో రామో లక్ష్మణశ్చ మహాబలః 
రాజా జయతి సుగ్రీవో రాఘవేణాభి పాలితః 
దాసోహం కౌసలేంద్రస్య రామస్యా క్లిష్టకర్మణ:
హనుమాన్ శతృ సైన్యానాం నిహంతా మారుతాత్మజః న రావణ సహస్రం మే యుద్ధే ప్రతిబలం భవేత్ 
శిలాభిస్తు ప్రహరతః పాదపైశ్చ సహస్రశ:
అర్దయిత్వా పురీం లంకా మభివాద్య చ మైథిలీం సమృద్ధార్థో గమిష్యామి మిషతాం సర్వరక్షసాం!

మనోజవం మారుతతుల్యవేగం 
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్టం 
వాతాత్మజంవానరయూధముఖ్యం 
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి!!!.

శ్రీరామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే 
సహస్ర నామ తత్తుల్యం రామనామ వరాననే</text>
      <sha1>80fsmfr38wziae1pkr0rubm7kas81r7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>వాడుకరి:శ్రీరామమూర్తి</title>
    <ns>2</ns>
    <id>20449</id>
    <revision>
      <id>555466</id>
      <parentid>554250</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T04:31:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు */</comment>
      <origin>555466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26157" sha1="dkau73kmtwho2pdn3xou1oops18k5dj" xml:space="preserve">నా పేరు శ్రీరామమూర్తి
[[దస్త్రం:Srirama murthy.jpg|thumb|శ్రీరామమూర్తి]]


==ఆర్కీవులోని మొత్తం తెలుగు పుస్తకాలు==
* [https://archive.org/details/digitallibraryindia?and%5B%5D=collection%3A%22digitallibraryindia%22&amp;and%5B%5D=languageSorter%3A%22Telugu%22 22,945 తెలుగు పుస్తకాలు వీక్షణల ప్రకారంగా.]


==వికీసోర్స్ గణాంకాలు==
* [https://tools.wmflabs.org/phetools/statistics.php అన్ని వికీసోర్సులలో తెలుగు వికీసోర్స్ స్థానం యొక్క విశ్లేషణ.]

¼ - ¾ 

½

== పాఠ్యంకూర్పు వివరాలు==
* మొత్తం పుటలు=39340
* మొత్తం పుస్తకాలు=162

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!క్రమ సంఖ్య
!పుస్తకం పేరు
!పుటలు
!ఈ బుక్ 
|-
|1
|[[సూచిక:AndhraRachaitaluVol1.djvu|ఆంధ్రరచయితలు]]
|407
|ఉంది 
|-
|2
|[[సూచిక:Naajeevitayatrat021599mbp.pdf|నాజీవితయాత్ర]] 
|830
|ఉంది
|-
|3
|[[సూచిక:AndhraKavulaCharitamuVol2.pdf|ఆంధ్ర కవులచరిత్రము]]
|268
|ఉంది
|-
|4
|[[సూచిక:DivyaDesaPrakasika.djvu|దివ్యదేశ ప్రకాశిక]]
|398
|ఉంది
|-
|5
|[[సూచిక:Kankanamu020631mbp.pdf|కంకణం]]
|26
|ఉంది
|-
|6
|[[సూచిక:SampurnaNeetiChandrikaPart1.pdf|సంపూర్ణ నీతిచంద్రిక]]
|104
|ఉంది
|-
|7
|[[సూచిక:Pranayamamu.pdf|ప్రాణాయామము]]
|134
|ఉంది
|-
|8
|[[సూచిక:GanapathiMuniCharitraSamgraham.djvu|గణపతిముని చరిత్ర]]
|135
|ఉంది
|-
|9
|[[సూచిక:Womeninthesmrtis026349mbp.pdf|స్మృతికాలపు స్త్రీలు]]
|220
|లేదు
|-
|10
|[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala.pdf|అబలా సచ్చరిత్ర రత్నమాల]]
|276
|లేదు
|-
|11
|[[సూచిక:SamardaRamadasu.djvu|సమర్థ రామదాసు]]
|68
|ఉంది
|-
|12
|[[సూచిక:Nanakucharitra021651mbp.pdf|నానకు చరిత్ర]]
|131
|ఉంది
|-
|13
|[[సూచిక:Abraham Lincoln (Telugu).pdf|ఆబ్రహాము లింకను]]
|238
|ఉంది
|-
|14
|[[సూచిక:Andhraveerulupar025903mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు]]
|137
|-
|15
|[[సూచిక:Andhraveerulupar025958mbp.pdf|ఆంధ్ర వీరులు-రెండవభాగము]]
|177
|-
|16
|[[సూచిక:Andrulasangikach025988mbp.pdf|ఆంధ్రుల సాంఘిక చరిత్ర]]
|423
|ఉంది
|-
|17
|[[సూచిక:Srivemanayogijiv00unknsher.pdf|శ్రీవేమనయోగి జీవితము]]
|35
|ఉంది
|-
|18
|[[సూచిక:Vedhamu Venkataraya Shastrula Vari Jeevitha Charitra Sangrahamu.pdf|వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రులవారి జీవితచరిత్ర సంగ్రహము]]
|224
|ఉంది
|-
|19
|[[సూచిక:Chandamama 1947 07.pdf|చందమామ పిల్లల మాసపత్రిక/సంపుటము 1/జూలై 1947]]
|52
|-
|20
|[[సూచిక:Aandhra deishamu videisha yaatrikulu.pdf|ఆంధ్రదేశము విదేశయాత్రికులు]]
|175
|-
|21
|[[సూచిక:Konda venkatappayya pantulu prathama bhaagamu.pdf|దేశభక్త కొండ వేంకటప్పయ్య పంతులు]]
|235
|ఉంది
|-
|22
|[[సూచిక:Andhra bhasha charitramu part 1.pdf|ఆంధ్ర భాషా చరిత్రము 1. వ భాగము]]
|450
|-
|23
|[[సూచిక:Aliya Rama Rayalu.pdf|అళియరామరాయలు]]
|245
|-
|24
|[[సూచిక:Bhaarata arthashaastramu (1958).pdf| భారత అర్థశాస్త్రము]]
| 453
|ఉంది
|-
|25
|[[సూచిక:Bharatiyanagarik018597mbp.pdf|భారతీయ నాగరికతా విస్తరణము]]
|87
|-
|26
|[[సూచిక:Adhunikarajyanga025633mbp.pdf|ఆధునిక రాజ్యాంగ సంస్థలు]]
|332
|-
|27
|[[సూచిక:ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు.pdf|ఆంధ్రులపుట్టుపూర్వోత్తరములు]]
|83
|-
|28
|[[  సూచిక:Ben'jaminu phraan'klinu jiivita charitramu.pdf|బెంజమిను ఫ్రాంక్లిను జీవితచరిత్రము]]
|145
|-
|29
|[[సూచిక:Aandruu kaarnegii, Telugu (1955).pdf|ఆండ్రూ కార్నెగీ (జీవితచరిత్ర)]]
|242
|-
|30
|[[సూచిక:Jeevasastra Samgrahamu.pdf|జీవశాస్త్ర సంగ్రహము]]
|370
|-
|31
|[[సూచిక:The Verses Of Vemana (1911).pdf|వేమన పద్యములు (సి. పి. బ్రౌన్)]]
|190
|-
|32
| [[సూచిక:2015.372412.Taataa-Charitramu.pdf|తాతాచరిత్రము]]
|180
|-
|33
|[[సూచిక:Sumitra Charitram Kandukuri Veeresalingam.pdf|సుమిత్ర చరిత్రమ్]]
|27
|ఉంది
|-
|34
|[[సూచిక:Bobbili yuddam natakam.pdf|బొబ్బిలియుద్ధనాటకము]]
|113
|-
|35
|[[సూచిక:PadabhamdhaParijathamu.djvu|పదబంధ పారిజాతము]]
|875
|-
|36
|[[సూచిక:2015.497290.chinnayasuuri-jiivitamu.pdf|చిన్నయసూరి జీవితము]]
|110
|-
|37
|[[సూచిక:Anandam Manishainavadu.pdf|ఆనందం మనిషైనవాడు]]
|71
|-
|38
|[[సూచిక:Apoorva Brahmacharya Prahasanamu - Kandukuri Veeresalingam.pdf|అపూర్వ బ్రహ్మచర్య ప్రహసనము]]
|29
|-
|39
|[[సూచిక:2015.373190.Athma-Charitramu.pdf|ఆత్మచరిత్రము]]
|660
|-
|40
|[[సూచిక:Kumbharaana020881mbp.pdf|కుంభరాణా(మీరాబాయి)]]
|88
|-
|41
|[[సూచిక:2015.392383.Kavi-Kokila.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి - 3 : నాటకములు]]
|330
|లేదు
|-
|42
|[[సూచిక:Bilva Mangala, Sri Pada Kameswara Rao.pdf|బిల్వమంగళ]]
|122
|-
|43
|[[సూచిక:Sahitya Memamsa, Sripada Kameshwar Rao.pdf|సాహిత్య మీమాంస]]
|225
|-
|44
|[[సూచిక:Abalaa sachcharitra ratnamaala Dvitiiya Sanputa.pdf|అబలాసచిత్ర రత్నమాల, ద్వితీయ సంపుటము]]
|295
|-
|45
|[[సూచిక:Mana-Jeevithalu.pdf|మన జీవితాలు]]
|325
|-
|46
|[[సూచిక:2015.328360.Andhra-Mahaniyulu.pdf|ఆంధ్ర మహనీయులు]]
|80
|-
|47
|[[సూచిక:2015.329863.Vallabaipatel.pdf|వల్లభాయి పటేల్]]
|155
|-
|48
|[[సూచిక:Little Masters Sulabha Vyakaranamu.pdf|లిటిల్ మాస్టర్స్ సులభ వ్యాకరణము]]
|145
|ఉంది
|-
|49
|[[సూచిక:Jagattu-Jiivamu.pdf|జగత్తు - జీవము]]
|60
|-
|50
|[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]]
|260
|-
|51
|[[సూచిక:Sweeya Charitramu VOLUME 01 Kandukuri Veeresalingam 1911 414 P 2020010023927.pdf|స్వీయ చరిత్రము-ప్రథమ భాగము]]
|380
|ఉంది
|-
|52
|[[సూచిక:Mahaapurushhula-jiivitamulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితములు]]
|385
|-
|53
|[[సూచిక:Bhagira Loya.djvu|భోగీరలోయ, ఇతరకథలు]]
|115
|-
|54
|[[సూచిక:Kavijeevithamulu.pdf|కవి జీవితములు]]
|690
|-
|55
|[[సూచిక:Sasi Kala, Adavi Bapiraju.pdf|శశికళ]]
|110
|-
|56
|[[సూచిక:2015.393685.Umar-Kayyam.pdf|ఉమర్ ఖయ్యామ్]]
|220
|లేదు
|-
|57
|[[సూచిక:Gona gannareddy, Adavi Bapiraju.pdf|గోన గన్నారెడ్డి]]
|320
|లేదు
|-
|58
|[[సూచిక:Kashi-Majili-Kathalu.pdf|కాశీ మజిలీ కథలు]]
|175
|లేదు
|-
|59
|[[సూచిక:సత్యశోధన.pdf|సత్యశోధన]]
|425
|లేదు
|-
|60
|[[సూచిక:Chandragupta-Chakravarti.pdf|చంద్రగుప్త చక్రవర్తి]]
|165
|లేదు
|-
|61
|[[సూచిక:English Journalismlo Toli Telugu Velugu Dampuru Narasayya.pdf|ఇంగ్లీషు జర్నలిజంలో తొలి తెలుగు వెలుగు - దంపూరి నరసయ్య]]
|190
|లేదు
|-
|62
|[[సూచిక:Maha-Purushula-Jeevitacaritramulu.pdf|మహాపురుషుల జీవితచరిత్రములు (ప్రథమ సంపుటము)]]
|180
|లేదు
|-
|63
|[[సూచిక:MaharshulaCharitraluVol6.djvu|మహర్షుల చరిత్రలు, ఆరవ సంపుటము]]
|100
|లేదు
|-
|64
|[[సూచిక:నారాయణీయము.pdf|నారాయణీయము]]
|64
|లేదు
|-
|65
|[[సూచిక:Maharshula-Charitralu.firstpart.pdf|మహర్షుల చరిత్రలు (మొదటి భాగము)]]
|166
|లేదు
|-
|66
|[[సూచిక:మాటా మన్నన.pdf|మాటా మన్నన]]
|65
|లేదు
|-
|67
|[[సూచిక:దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర.pdf|దక్షిణాఫ్రికా సత్యాగ్రహ చరిత్ర]]
|390
|లేదు
|-
|68
|[[సూచిక:ప్రపంచ చరిత్ర - మొదటి భాగము.pdf|ప్రపంచచరిత్ర మొదటి భాగము, 1]]
|108
|లేదు
|-
|69
|[[సూచిక:బ్రిటిష్ రాజ్యతంత్రయుగము అను బ్రిటిష్ ఇండియా చరిత్ర దిగవల్లి వేంకటశివరావు.pdf|భారతదేశమున బ్రిటీష్ రాజతంత్ర యుగము అను బ్రిటీష్ ఇండియా చరిత్ర]]
|762
|లేదు
|-
|70
|[[సూచిక:Tikkana-Somayaji.pdf|తిక్కన సోమయాజి]]
|130
|లేదు
|-
|71
|[[సూచిక:Thimmarusumantri.pdf|తిమ్మరుసు మంత్రి]]
|160
|లేదు
|-
|72
|[[సూచిక:Parama yaugi vilaasamu (1928).pdf|పరమయోగి విలాసము]]
|685
|లేదు
|-
|73
|[[సూచిక:Venoba-Bhudanavudyamamu.pdf|వినోబా బూదాన వుద్యమము]]
|49
|లేదు
|-
|74
|[[సూచిక:Sri-Srinivasa-Ayengar.pdf|శ్రీమా౯ ఎస్. శ్రీనివాస అయ్యంగారి జీవితము]]
|160
|లేదు
|-
|75
|[[సూచిక:Jajimalli by Adivi Bapiraju.pdf|నరుడు మరియు జాజిమల్లి]]
|73
|లేదు
|-
|76
|[[సూచిక:హంసవింశతి.pdf|హంసవింశతి]]
|70
|లేదు
|-
|77
|[[సూచిక:హాస్యవల్లరి.pdf|హాస్యవల్లరి]]
|170
|లేదు
|-
|78
|[[సూచిక:సింహాసన ద్వాత్రింశిక (కొరవి గోపరాజు).pdf|సింహాసన ద్వాత్రింశిక]]
|53
|లేదు
|-
|79
|[[సూచిక:Saundarya-Lahari.pdf|సౌందర్యలహరి (వావిళ్ల 1929)]]
|75
|లేదు
|-
|80
|[[సూచిక:Andhra-Bhashabhushanamu.pdf|ఆంధ్రభాషాభూషణము]]
|63
|లేదు
|-
|81
|[[సూచిక:Kopparapu-soodara-kavula-kavitvamu.pdf|కొప్పరపు సోదర కవుల కవిత్వము]]
|322
|లేదు
|-
|82
|[[సూచిక:Tenaali-Raamakrishnakavi-Charitramu.pdf|తెనాలి రామకృష్ణకవి చరిత్రము]]
|70
|లేదు
|-
|83
|[[సూచిక:Kavikokila-Granthamala3-Khandakavya.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, ఖండకావ్యములు]]
|310
|లేదు
|-
|84
|[[సూచిక:Kavikokila-Granthavali-4 Vyasamulu.pdf|కవికోకిల గ్రంథావళి, వ్యాసములు]]
|270
|లేదు
|-
|85
|[[సూచిక:శ్రీ రామాయణము - బాలకాండము.pdf|శ్రీరామాయణము, మొదటిసంపుటము]]
|570
|లేదు
|-
|86
|[[సూచిక:బసవపురాణము (పాల్కురికి సోమనాథుఁడు).pdf|బసవపురాణము]]
|350
|లేదు
|-
|87
|[[సూచిక:Dvipada-basavapuraanamu.pdf|ద్విపద బసవపురాణము]]
|300
|లేదు
|-
|88
|[[సూచిక:Oka-Yogi-Atmakatha.pdf|ఒక యోగి ఆత్మకథ]]
|850
|లేదు
|-
|89
|[[సూచిక:తెలుగు వాక్యం.pdf|తెలుగు వాక్యం]]
|112
|లేదు
|-
|90
|[[సూచిక:Navanadhacharitra.pdf|నవనాథచరిత్ర]]
|308
|లేదు
|-
|91
|[[సూచిక:Kavijanaashrayamu-Chandashastramu.pdf|కవిజనాశ్రయము]]
|120
|లేదు
|-
|92
|[[సూచిక:Shrii-raamakrxshhna-suuktimuktaavali.pdf|శ్రీ రామకృష్ణ సూక్తిముక్తావళి]]
|400
|లేదు
|-
|93
|[[సూచిక:Naayakuraalu.Play.pdf|నాయకురాలు (పల్నాటి వీరచరిత్ర)]]
|130
|లేదు
|-
|94
|[[సూచిక:Rangun Rowdy Drama.pdf|రంగూన్‌ రౌడీ]]
|110
|లేదు
|-
|95
|[[సూచిక:Shriimahaabhaarata-Shriimadraamaayana-Vimarsamu1907.pdf|శ్రీమహాభారత శ్రీమద్రామయణ విమర్శము]]
|200
|లేదు
|-
|96
|[[సూచిక:Tenugutota.pdf|తెనుగు తోట]]
|40
|లేదు
|-
|97
|[[సూచిక:Prabhutvamu.pdf|ప్రభుత్వము]]
|110
|లేదు
|-
|98
|[[సూచిక:Manooshakti.pdf|మనోశక్తి]]
|55
|లేదు
|-
|99
|[[సూచిక:Ambati Venkanna Patalu -2015.pdf|అంబటి వెంకన్న పాటలు]]
|400
|లేదు
|-
|100
|[[సూచిక:Kaashii-Majilee-Kathalu-V10.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పదవభాగము]]
|420
|లేదు
|-
|101
|[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 8 Part Madhira Subbanna Deekshitulu 1937 415 P.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఎనిమిదవభాగము]]
|395
|లేదు
|-
|102
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -01.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మొదటిభాగము]]
|305
|లేదు
|-
|103
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -02.pdf|కాశీమజిలీకథలు, రెండవభాగము]]
|245
|లేదు
|-
|104
|[[సూచిక:Kaseemajilee Kathalu 3 Part Madhira Subbanna Deekshitulu.pdf|కాశీమజిలీకథలు, మూఁడవ భాగము]]
|300
|లేదు
|-
|105
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -09.pdf|కాశీమజిలీకథలు, తొమ్మిదవ భాగము]]
|299
|లేదు
|-
|106
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -04.pdf|కాశీమజిలీకథలు, 4వ భాగము]]
|321
|లేదు
|-
|107
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-05.pdf|కాశీమజిలీకథలు, అయిదవ భాగము]]
|330
|లేదు
|-
|108
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-06.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఆఱవ భాగము]]
|325
|లేదు
|-
|109
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు -07.pdf|కాశీమజిలీకథలు, ఏడవ భాగము]]
|290
|లేదు
|-
|110
|[[సూచిక:కాశీమజిలీకథలు-12.pdf|కాశీమజిలీకథలు, పండ్రెండవ భాగము]]
|290
|లేదు
|-
|111
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - రెండవ సంపుటం]]
|132
|లేదు
|-
|112
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - మూడవ సంపుటం]]
|385
|లేదు
|-
|113
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - నాలుగవ సంపుటం]]
|311
|లేదు
|-
|114
|[[సూచిక:Srikrishnudu-Choopina-Maargamu.pdf|శ్రీకృష్ణుడు చూపిన మార్గము]]
|150
|లేదు
|-
|115
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఐదవ సంపుటం]]
|380
|లేదు
|-
|116
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఆరవ సంపుటం]]
|180
|లేదు
|-
|117
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - ఎనిమిదవ సంపుటం]]
|300
|లేదు
|-
|118
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - తొమ్మిదవ సంపుటం]]
|300
|లేదు
|-
|119
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదవ సంపుటం]]
|179
|లేదు
|-
|120
|[[సూచిక:తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ భాగం.pdf|తాళ్ళపాక పదసాహిత్యం - పదకొండవ సంపుటం]]
|600
|లేదు
|-
|121
|[[సూచిక:బ్రహ్మోత్తరఖండము (శ్రీధరమల్లె వేంకటరామార్యుఁడు).pdf|బ్రహ్మోత్తరఖండము]]
|348
|లేదు
|-
|122
|[[సూచిక:పద్మపురాణము (మడికి సింగన).pdf|పద్మపురాణము]]
|300
|లేదు
|-
|123
|[[సూచిక:అనుభవసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).PDF|అనుభవసారము]]
|53
|లేదు
|-
|124
|[[సూచిక:చతుర్వేదసారము (పాల్కుఱికి సోమనాథుడు).pdf|చతుర్వేదసారము]]
|150
|లేదు
|-
|125
|[[సూచిక:Indrani-Saptasathi-in-Telugu-By-Vasishtha-T-Ganapati-Muni.pdf|ఇంద్రాణీ సప్తశతీ]]
|260
|లేదు
|-
|126
|[[సూచిక:నారదీయపురాణము (అల్లాడు నృసింహకవి).pdf|నారదీయపురాణము]]
|192
|లేదు
|-
|127
|[[సూచిక:ఆంధ్రకామందకము (జక్కరాజు వేంకటకవి).pdf|ఆంధ్రకామందకము]]
|254
|లేదు
|-
|128
|[[సూచిక:Vavilala Somayajulu Sahityam-2 Natakalu.pdf|వావిలాల సోమయాజులు సాహిత్యం - 2]]
|550
|లేదు
|-
|129
|[[సూచిక:Sangraha Andhra Vijnana Kosham Volume Three.pdf|సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము మూడవ సంపుటము]]
|700
|లేదు
|-
|130
|[[సూచిక:రామాయణ విశేషములు.pdf|రామాయణ విశేషములు]]
|241
|లేదు
|-
|131
|[[సూచిక:Bala Neethi.pdf|బాలనీతి]]
|150
|లేదు
|-
|132
|[[సూచిక:Andhra Nataka Padya Pathanam Bhamidipati Kameswararao.pdf|ఆంధ్రనాటక పద్యపఠనం]]
|160
|లేదు
|-
|133
|[[సూచిక:సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు.djvu|సురవరం ప్రతాపరెడ్డి వ్యాసాలు]]
|390
|లేదు
|-
|134
|[[సూచిక:Na-Jevitha-Katha-Navyandramu.pdf|నా జీవిత కథ - నవ్యాంధ్రము]]
|500
|లేదు
|-
|135
|[[సూచిక:Bharatiya Chitrakala (Telugu) By T.Rama Rao, 1930.pdf|భారతీయ చిత్రకళ]]
|230
|లేదు
|-
|136
|[[సూచిక:Garimellavyasalu019809mbp.pdf|గరిమెళ్ళ వ్యాసాలు]]
|185
|లేదు
|-
|137
|[[సూచిక:Golakonda patrika sampadakeeyalu.pdf|గోలకొండ పత్రిక సంపాదకీయాలు]]
|235
|లేదు
|-
|138
|[[సూచిక:దొంగాటకం.djvu|దొంగాటకం]]
|80
|లేదు
|-
|139
|[[సూచిక:Arya Katha Nidhi.pdf|ఆర్యకథానిధి]]
|330
|లేదు
|-
|140
|[[సూచిక:Kabir (TeluguBook).pdf|కబీరు]]
|24
|లేదు
|-
|141
|[[సూచిక:కృష్ణరాయ విజయము (1981).pdf|కృష్ణరాయ విజయము]]
|150
|లేదు
|-
|142
|[[సూచిక:ఓయూ సాహితి.pdf|ఓయూ సాహితి (వార్షిక సంచిక-2023)]]
|76
|-
|143
|[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, మొదటిభాగము.]]
|341
|-
|144
|[[సూచిక:వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.pdf|వేటూరివారి పీఠికలు, రెండవభాగము.]]
|485
|-
|145
|[[సూచిక:సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసము.pdf|సూత పురాణము ద్వితీయాశ్వాసమ]]
|89
|-
|146
|[[సూచిక:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను]]
|586
|-
|147
|[[సూచిక:Pillalu Bhasha Yela Nerchukontaru VBS JVV.pdf|పిల్లలు భాష ఎలా నేర్చుకొంటారు?]]
|113
|-
|148
|[[సూచిక:Srungaramaruka Kavyam By Veturi Prabhakara Sastry In Telugu.pdf|శృంగారామరుకావ్యము]]
|18
|-
|149
|[[సూచిక:Science Ela Putti Perigindhi VBS JVV.pdf|సైన్సు ఎలా పుట్టి పెరిగింది?]]
|60
|-
|150
|[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము తృతీయ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/తృతీయభాగము]]
| 296
|-
|151
|[[సూచిక:కథాసరిత్సాగరము నాలుగవ భాగము వేదంవారి వచన రచన.pdf|కథాసరిత్సాగరము (వేదంవారి వచన రచన)/నాలుగవభాగము]]
|390
|-
|152
|[[సూచిక:Upanyaasapayoonidhi (1911).pdf|ఉపన్యాస పయోనిధి]]
|-
|153
|[[సూచిక:ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము).pdf|ఆత్మవిచారము (పూర్వ భాగము)]]
|345
|-
|154
|[[సూచిక:Atma Vicharamu by Addanki Sitarama Sastri (1924).djvu|ఆత్మవిచారము, ఆత్మవిచారము (ఉత్తరభాగము)]]
|438
|-
|155
|[[సూచిక:అగస్త్యలింగశతకము తాడికొండ పూర్ణమల్లికార్జునఅయ్యవార్లంగారు 1935 110 P Ask01q124 హ్హు.pdf|అగస్త్యలింగ శతకము]]
|100
|-
|156
|[[సూచిక:VedantaRatnakaramu1919.pdf|వేదాంత రత్నాకరము]]
|28
|-
|157
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Rachanalu-8 Kathalu, Visalandhra.pdf|అడివి బాపిరాజు రచనలు–8; కథలు]]
|230
|-
|158
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Vol-1, Kinnera Art Theatrees.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం]]
|170
|-
|159
|[[సూచిక:Adavi Bapiraju Samagra Kavita Sankalanam Volume-2.pdf|అడివి బాపిరాజు సమగ్ర కవితా సంకలనం, సంపుటి-2]]
|100
|-
|160
|[[సూచిక:Dharma Padamu (Telugu) By K. Rangacharya, Andhra Book Series 8, 1927.pdf|ధమ్మపదము]]
|150
|-
|161
|[[సూచిక:Sarada Lekhalu Vol 1.pdf|శారద లేఖలు, మొదటి సంపుటము]]
|222
|-
|162
|[[సూచిక:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf|చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
|40
|}

== చిత్రం ==
{{Css image crop
|Image = DivyaDesaPrakasika.djvu
|Page = 30
|bSize = 378
|cWidth = 311
|cHeight = 477
|oTop = 45
|oLeft = 66
|Location = center
|Description = 
}}</text>
      <sha1>dkau73kmtwho2pdn3xou1oops18k5dj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf/80</title>
    <ns>104</ns>
    <id>74357</id>
    <revision>
      <id>555460</id>
      <parentid>264861</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:27:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555460</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181" sha1="aio7b556e5qn6o1esa5bi1dz0fv9a40" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Cheppulu_Kudutu_Kudutu....pdf
|Page = 80
|bSize = 450
|cWidth = 335
|cHeight = 548
|oTop = 9
|oLeft = 21
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>aio7b556e5qn6o1esa5bi1dz0fv9a40</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555461</id>
      <parentid>555460</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>555461</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="351" sha1="olg1m9m555f0rfwxn3esnqkgtpy7yfw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Cheppulu_Kudutu_Kudutu....pdf
|Page = 80
|bSize = 498
|cWidth = 450
|cHeight = 611
|oTop = -7
|oLeft = -1
|Location = center
|Description = 
}}
{{Css image crop
|Image = Cheppulu_Kudutu_Kudutu....pdf
|Page = 80
|bSize = 450
|cWidth = 335
|cHeight = 548
|oTop = 9
|oLeft = 21
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>olg1m9m555f0rfwxn3esnqkgtpy7yfw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555462</id>
      <parentid>555461</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <origin>555462</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="kgeouxri5rb6wzkbdkfn1obflhfwxdr" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Css image crop
|Image = Cheppulu_Kudutu_Kudutu....pdf
|Page = 80
|bSize = 498
|cWidth = 450
|cHeight = 611
|oTop = -7
|oLeft = -1
|Location = center
|Description = 
}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kgeouxri5rb6wzkbdkfn1obflhfwxdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Patitthasamasrli Prayachitta Vishayakopanyasamu.pdf/8</title>
    <ns>104</ns>
    <id>118990</id>
    <revision>
      <id>555472</id>
      <parentid>373809</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T09:05:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* సమస్యాత్మకం */</comment>
      <origin>555472</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="949" sha1="3q1b28blnkoi5l9rsync0l8qj76q8lc" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs125}}శ్రీరస్తు&lt;/p&gt;}}

{{Center|{{p|fs125}}ఓం సత్యం&lt;/p&gt;}}


{{Center|{{p|fs150}}పతితసంసర్గిప్రాయశ్చిత్త&lt;/p&gt;}} 

{{Center|{{p|fs150}}విషయకోపన్యాసము&lt;/p&gt;}}

{{rule |6em }} 

{{p|fs125|ac}}ఉపోద్ఘాతము&lt;/p&gt;

{{rule |6em }}
{{Center|{{p|fs125}}శ్లోకములు&lt;/p&gt;}}


ఓమక్షీణేక్షణక్షేపై |
ద్యపక్షక్షరణక్షమం |
స్వపక్షరక్షణీదక్షమం |
నృహర్యక్షంతమాశ్రయే౹౹౧౹౹


పుస్తకవీణాహస్తి౹౹    
నిస్తులకస్తూరికాంకనిటలత
సర్వధి క్ష్మ విశారదల |
నుబ్రహణ్య గురుంవం!
:యాదిగుణ భూషితం క&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3q1b28blnkoi5l9rsync0l8qj76q8lc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555473</id>
      <parentid>555472</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T09:21:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <origin>555473</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1269" sha1="itbbp7xqw0w5qgt54gfavrraqxt1hwm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;2&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs125}}శ్రీరస్తు&lt;/p&gt;}}

{{Center|{{p|fs125}}ఓం సత్యం&lt;/p&gt;}}


{{Center|{{p|fs150}}పతితసంసర్గిప్రాయశ్చిత్త&lt;/p&gt;}} 

{{Center|{{p|fs150}}విషయకోపన్యాసము&lt;/p&gt;}}

{{rule |6em }} 

{{p|fs125|ac}}ఉపోద్ఘాతము&lt;/p&gt;

{{rule |6em }}
{{Center|{{p|fs125}}శ్లోకములు&lt;/p&gt;}}


{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;ఓమక్షీణేక్షణక్షేపై౹౹ 
ద్యపక్షక్షరణక్షమం౹౹ 
స్వపక్షరక్షణీదక్షమం౹౹ 
నృహర్యక్షంతమాశ్రయే౹౹౧౹౹&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;


{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;పుస్తకవీణాహస్తి౹౹    
నిస్తులకస్తూరికాంకనిటలత౹౹ 
కుందేందుధవళదేహీ౹౹       
దేకోమయభోదయ&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;    


{{left margin|5em}}&lt;poem&gt;వేదవేదాంగతత్యజ్ఞం    
సర్వధిక్ష్మ విశారదల౹౹ 
నుబ్రహణ్య గురుంవందే౹౹  
యాదిగుణభూషితండ్రి౹౹&lt;/poem&gt; &lt;/div&gt;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>itbbp7xqw0w5qgt54gfavrraqxt1hwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/518</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204149</id>
    <revision>
      <id>555445</id>
      <parentid>531569</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T12:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555445</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4643" sha1="6kwmnp2o32nhhidyycy35oueccgxqkv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అందుకో పథకమున్నూ వేసుకున్నారు వారు. కాగితం-అచ్చు-బైండింగు–ప్రకటన-వీటిఖర్చులన్నీ తామే భరించి మంచి పుస్తకాలచ్చువేయించడమూ, మొదట వచ్చిన రాబడితో తమ పెట్టుబడి తీర్చుకోడమూ, అప్పటికి మిగిలి వుండిన గ్రంథాలన్నీ గ్రంథకర్త కిచ్చెయ్యడమూ - ఇదీ ఆ పథకం. కాపీరైటు గ్రంథకర్తదే. ఈ పథకంలో నీ వీరపూజ బయటికి రావచ్చు&quot; అన్నాడతను.

పుస్తకం నా బసలోనే వుంది.

ఆ రాత్రి, పృధ్వీరాజు, భీమసింహుడు - వీరి చరిత్రలు చదివి వినిపించా నతనికి, కావాలని.

విన్నంత సేపూ అక్కడక్కడ ప్రశ్నలూ వేశాడు, చర్చా సాగించా డతను.

“మంచి గ్రంథం” అన్నాడు, చివరికి.

మర్నాటి పొద్దున్న నాగేశ్వరరావుగారి గదికి తీసుకువెళ్ళాడు, మరిచిపోకుండా నన్నతను.

కుశలప్రశ్నాదికం ముగిశాక, నా సంగతీ, వీరపూజ సంగతి చెప్పాడు కూడా, వారికి.

&quot;మీరీ సాయం చెయ్యాలితని” కని సిఫార్సున్నూ చేశాడు, దృఢంగా.

పుస్తకం వెంటబెట్టుకునే వెళ్ళాన్నేనప్పుడు.

విలవగల బైండు బుక్కుల్లో రాసేవాణ్ణి గ్రంథం, మొదట, నేనా రోజుల్లో.

అచ్చుకివ్వడం తటస్థపడితే, తరవాత, విడికాగితాల మీద రాయడం.

అది నాగేశ్వరరావుగారి కందించాన్నేను.

ఏడెనిమిదిచోట్ల, పదేసీ యిరవయ్యేసీ బంతులు చదివి “మంచి పుస్తకం” అన్నారు, వారును.

&quot;ఇలాంటి చిక్కని భాషలో వుండాలిలాంటి గ్రంథాలు. మద్రాసు రండి, అచ్చువేయించి యిస్తా&quot; ననిన్నీ మాట యిచ్చారు, వారు.

{{c|&lt;big&gt;&lt;big&gt;15&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;}}

చేతిలో పద్నాలుగణాలనర వుండగా, అదే పుచ్చుకుని బయలు దేరాన్నేను.

నడిచీ పడవెక్కీ కాదు, రెయిలెక్కి - అక్కడి యిక్కడికి కాదు మద్రాసు వెళ్ళడానికి - బయలుదేరాను.

మూడువందల డెబ్బయిమైళ్ళ దూరం మాకు మద్రాసు.

పుస్తకం అచ్చు విషయం అంతా నాగేశ్వరరావుగారే చూస్తారు, నిజమే.

మిక్కిలీ అసంభావ్యంగా కనపడుతుం, దెవరికయినా యిది.

కాని, యెన్నో సంభవాలయిపోయా యిలాంటివి నా జీవితంలో.

ఖర్చులకయినా చాలినంతడబ్బు చేతిలో లేదన్న కారణాన నేనెప్పుడూ ప్రయాణం మానుకోలేదు.

మద్రాసు చేరుకోడం - హొటల్లో వొక్కపూట భోజనం చెయ్యడం - ట్రాములో వొక ప్రయాణమున్నూ చెయ్యడం - చాలు, ఈ మాత్రం డబ్బుంటే మద్రాసు వెళ్ళిపోడమే నేను, తరవాత్తరవాత.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|494||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6kwmnp2o32nhhidyycy35oueccgxqkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/520</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204152</id>
    <revision>
      <id>555446</id>
      <parentid>531572</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T12:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555446</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4551" sha1="q2lbruz7xodfdloc6slyi714j63g128" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నాదీ తక్కువలేదు; కాని పైకి కనపడేది కాదు.

శిష్యులకూ తెలియదు దాని తత్వమూ, దాని కార్యక్రమమున్ను.

పర్యవసానం కూడా వారి కందలేదు.

మరి నాకు?

ప్రయత్నాలు చేశాను, తిరిగాను, కష్టపడ్డాను, అప్పటికీ మొదటి అడుగులోనే వున్నాను.

“బాబూ, చాలా దారుణమైన సాహసం చేస్తున్నారు మీరు. వెళ్ళేది దూరదేశం. దేవుడు మిమ్మల్ని రక్షించాలి&quot; అంటూ చెయ్యెత్తి మొక్కారు, రెడ్లిద్దరూ.

&quot;మన చేతిలో యేమీలేదు. అంతా యీశ్వరాయత్తం. మీ రిద్దరూ నా క్షేమం కోరుతూ వుండండి, చాలు. మద్రాసులో రెండు మాసాలకు తక్కువ పట్టదు. అగత్యం అయితే, సంవత్సరం అయినా వుందామని వెడుతున్నాను. పుస్తకాల
రూపంగా అయినా వెయ్యి రూపాయలు తేగలిగితేగాని, యింటికి రాను&quot; అంటూ ముందు కడుగువేశా న్నేను.

పొలమూరికీ ఆనపర్తి స్టేషనుకీ రెండుమైళ్ళు.

కావడి బరువుక్కూడా అణా యిచ్చేవాళ్ళం అప్పుడు కూలి.

రాత్రికావడం మూలాన పావలా పుచ్చుకున్నాడు నా దగ్గిర కూలీ.

అయినా రాత్రిపూట మనిషి దొరికాడు, అది శుభసూచన అనుకునాన్నేను.

స్టేషను చేరుకునేటప్పటికి 0-10-6 వుంది చేతిలో.

రెయిలుదిగి, రాజమహేంద్రవరంలో, జట్కామీద మా మేనల్లుని బస చేరాటప్పటికీ 0-4-6 మాత్రమే మిగిలింది.

కాని, తెల్లవారి తొమ్మిది గంటలయాటప్పటికి, ఆ పావలా అర్థణా అల్లా ముప్పయ్యయిదు రూపాయల పావలా అర్థణా అయిపోయింది, మంత్రించినట్టు.

జరిగిం దేమిటంటే?

నిరాడంబరమైన ఆ ఔదార్యం తలుచుకుంటే పులకలు పేటెత్తుతాయి నా కిప్పటికీ, మహానుభావులు, సోమిన కామేశ్వరరావుగారు రాజమహేంద్రవరాని కంతకూ విశిష్టవ్యక్తులు.

జిల్లా కంతకూ పెద్ద వకీళ్ళలో వారొకరు.

వారిది పెద్ద సంపాదన, అంతా ఖర్చున్ను.

ఏపని చెయ్యాలన్నా పెద్ద యెత్తు వారిది.

నేనంటే చాలా అభిమానం మొదణ్ణుంచీ.

వారి స్వగ్రామం వెదురుపాకా, మా స్వగ్రామం పొలమూరూ మూడు మైళ్ళలోవి.

ఎస్.పి.ఏ.ఎల్. ప్రారంభానికి ముందు నేనూ సత్తిరెడ్డిగారూ వెళ్ళి వారి సలహా అడిగాం.

“రాతకోతలేమీ వద్దు లెక్కలు సరిగా చూసుకుంటూ పని ప్రారంభించండి&quot; అని మాత్రమే చెప్పారు వారప్పుడు.

అలాగే ప్రారంభించాం.

అది అయిపోయింది.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|496||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>q2lbruz7xodfdloc6slyi714j63g128</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/521</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204153</id>
    <revision>
      <id>555447</id>
      <parentid>531610</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T12:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555447</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4794" sha1="izholxpdptsorndl03qeqjr0epk6wya" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;రసాబా సయిపోయింది.

“తెనుగు వాళ్ళు కలిసి పనిచేసే స్థితికి రాలేదింకా. కాక, - మీ యేర్పాట్లలో చెన్నుబొట్లవారి చేరిక అపాయకరంగా కనపడింది నాకు. సంస్థ నడవదని తోచింది దృఢంగా. అంచేతనే రాతకోతలు వద్దన్నాను. అదే జరిగివుంటే మీరు ముగ్గురూ కూడా కోర్టుపక్షులయి వుందురిప్పుడు. అది లేకపోవడం వల్లనే మీరు విడిపోడం సుళువయింది.&quot; అని తమ సలహా ఆంతర్యం విప్పి చెప్పారు మా కప్పుడు.

&quot;దేంతోనూ అనుబంధం వద్దు మీకు. రాయండి. ఎడతెరపి లేకుండా -  విసుపులేకుండా రాయండి మంచి బేరం వస్తే కాపీ రైట్లు అమ్మండి. లేకపోతే, సొంతంగా అచ్చు వేయించుకోండిప్పటికయినా&quot; అని ప్రత్యేకంగా కూడా నాకు సలహా చెప్పారు వారు.

ఇదిగో, యీ విశ్వాసంతోనూ, యీ అనుభవంతోనూ.

“ఈ పనిమీద మద్రాసు వెడుతున్నా&quot; నని వెళ్ళి చెప్పాటప్పటికి పాతిక రూపాయలు నా చేతిలో పెట్టారు, వారు.

అప్పుడక్కడే వున్నారు వారితో మాట్లాడుతూ, కాశీవజ్ఝల సోమేశ్వరరావు వకీలుగారున్నూ పదిరూపాయలిచ్చారు.

వెంటనే పూరీ పాసెంజరులో బెజవాడ బయలుదేరాను, టింగురంగా అంటూ.

{{c|&lt;big&gt;&lt;big&gt;16&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;}}

సూరివేంకట నరసింహశాస్త్రిగారు చిరపరిచితులు బెజవాడలో, నాకు.

సాహిత్య ప్రియులైన బెజవాడ వకీళ్ళలో ప్రథమగణ్యులు వారు.

గ్రంథాలయాలకు సంబంధించిన యేడెనిమిది సభల్లో కలుసుకుని వున్నాన్నేను వారిని.

బెజవాడ వెడితే తరుచు వారి యింటోనే భోజనం.

ఆవేళ కూడా వారి యింటోనే బస చేశాను.

గోరీ విషయమై పృధ్వీరాజా, అల్లాయుద్దీను విషయమై భీమసింహాదులూ చూపించిన ఔదార్యంమీద నేను చేసిన చర్చ విని చకితులయినారు మొదట, వారు.

చూసి చూసి &quot;మీ వాదం పూర్వపక్షం చెయ్యడానికి దారి కనపడ్డంలే&quot; దన్నారు, తరవాత.

&quot;ఏమయినా కొత్త వ్యాఖ్యానం. మంచి చర్చ. త్వరగా అచ్చుకావలసిన గ్రంథం” అన్నారు చివరికి.

మర్నాటి పొద్దున్న అయ్యంకి వెంకటరమణయ్యగారిని కలుసుకున్నాను.

సంగతి చెప్పగా వెంటనే అయిదు రూపాయలిచ్చి &quot;రండి&quot; అంటూ నన్ను వెంటబెట్టుకుని బయలుదేరారు, వారు.

అయ్యదేవర కాళేశ్వరరావుగారి దగ్గిరికి తీసుకు వెళ్ళారు, తిన్నగా.

అదే మొదటి మాటు కాళేశ్వరరావుగారిని చూడ్డం, నేను.

ఆ వూరి వకీళ్ళలో మంచి ముసద్దీ ఆయన.

“పుస్తకం అచ్చు బాధ్యత అంతా నాగేశ్వరరావుగారిదేగా?”&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||497}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>izholxpdptsorndl03qeqjr0epk6wya</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/523</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204155</id>
    <revision>
      <id>555448</id>
      <parentid>531612</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T12:34:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555448</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4402" sha1="9vrivat4zrokpjc9hkiz9z6he3fpb03" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;బండి కదిలాక - ప్లాటు ఫారమున్నూ దాటేశాక చూసుకోగా టిక్కట్టుకాక 11-9-0 చేతిలో వుంది.

15-0–0లు ఇచ్చారన్న మాట నరసింహశాస్త్రిగారు.

{{c|&lt;big&gt;&lt;big&gt;17&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;}}

బెజవాడ రెయిల్వేస్టేష నొక రేకుల షెడ్డు ఆ రోజుల్లో.

పైని కప్పేకాదు, కింద, గోడలున్నూ రేకులే.

పల్లెటూరి సంతపాకకంటే నికృష్టంగా వుండేదది.

పాతవూరి పక్క కుండేదది, యిప్పటిలాగ మధ్యగాకాదు.

ప్లాటుఫారం యేర్పాటులేదు, రెండు గజాల యెత్తున యెగబాకి రెయి లెక్కవలసి వచ్చేది ప్రయాణీకులకు.

అక్కణ్ణుంచి, మద్రాసుకి, మూడో తరగతి మెయిలు ఛార్జీ 3-7-0లు ఆ రోజుల్లో.

నా జీవితంలో, నేను చెల్లించిన మొదటి పెద్దరెయిలీ ఛార్జీ అది.

మెయిలెక్కడమున్నూ అదే మొదటి మాటు నాకు.

సకాలంలో వచ్చి సకాలంలోనే బయలు దేరింది మెయిలక్కడ.

నిదానం యెక్కువగా వుండే దప్పుడు జనానికి.

ఇప్పుడు రెయిళ్ళ కెక్కువయిం దది.

పరప్రభుత్వంలో అన్నిటికీ ఆత్రమే, ఇప్పుడూ నా మరి?

చిన్న కంపార్టుమెంటులో కూచోబెట్టారు తీసుకువెళ్ళి నరసింహశాస్త్రిగారు, తెనాలిలో మరో వైశ్యయువకు డెక్కాడు, అంతే.

గూడూరుదాకా మే మిద్దరమే వున్నాం, కంపార్టుమెంటు కంతకీ.

తరవాత కూడా, చాలా రోజులదాకా, అదే స్థితి మెయిల్లో కూడా.

ఒక్క కునుకు కానిచ్చి, మెళుకువరాగా కిటికీలోనుంచి తొంగిచూసి విడిచి పెట్టింది వంగోలు స్టేషనన్నాడు మిత్రుడు, అప్పటిదాకా నిద్రపట్టలేదు నాకు, బల్లకిబల్ల అంతా నా స్వాధీనంలోనే వుండినా.

బెజవాడలో మెయిలు బయలుదేరింది, “మద్రాసులో మన పని యే మవుతుందో” అన్న ఆందోళనా బయలుదేరింది నాకు.

అక్కడ నిశ్చింతగా రెండు మాసాలుండడానికీ, రానూ పోనూ రెయిలు ఖర్చులకూ లోటులేదు, మరి, వెళ్ళినపని కాక పోతే?

స్వస్థానంలో వుండగానే యిలాంటి విరాళా లంది వుండ గూడదూ, మరో యే డెనిమిది?

పొట్టకోసం మద్రాసు వెళ్ళనక్కరలేదు.

మద్రాసు వెళ్ళినా వీరపూజ అచ్చు కాకపోతే మరెక్కడికి వెళ్ళడం?

దీపాల వెలుగులో రెయిలు పెట్టెలో కూచున్నవాడికి బయటి అంధకారం యెంత ఘనీభవించి వుంటుందో అంతకంటే
ఘనీభవించింది నాకీ ఆందోళన.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||499}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>9vrivat4zrokpjc9hkiz9z6he3fpb03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/524</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204156</id>
    <revision>
      <id>555449</id>
      <parentid>531616</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T16:21:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555449</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4437" sha1="1gkwm3zykgmn44e56p0r5lqqaelj5ue" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆలోచనకోసం గుచ్చేసుకున్న కళ్ళలో అంధకారం కమ్ముకుంది.

దాని వెనకనే, దానికి జాతీయమైన నిద్రకూడా ఆవరించింది, వచ్చి.

మళ్ళీ కళ్ళు తెరిచేటప్పటికి అటు సూర్యోదయం అవుతోంది, యిటు గూడూరు ప్లాటుఫారం మీద నిలిచివుంది, మెయిలు.

నేను కొళాయి దగ్గిరికి వెళ్ళి వచ్చాటప్పటికి మరో నలుగురైదుగురెక్కారు కొత్తగా మా కంపార్టుమెంటులో.

ఉండుండి, యేదో స్ఫురించిన ట్టులిక్కి పడి &quot;అయితేనూ, మీరెందుకు వెడుతున్నారూ మద్రాసు?” అనడిగాడు మిత్రుడు.

నేను చెప్పాను.

“పుస్తకం వొకమాటు చూడనిస్తారా?” అనడిగా డాయన.

ఇవ్వగా, చదవడం ప్రారంభించాడు.

రెయిలు పరుగెత్తింది, మళ్ళీ ఆగింది.

సుళ్ళూరుపేట స్టేషను, అది.

కృష్ణాజిల్లా యాసా, గుంటూరుజిల్లా యాసా, నెల్లూరు జిల్లా యాసా పోయి, అరవతెనుగు ప్రారంభం అయిందక్కడ, స్పష్టంగా.

డజన్లకొద్దీ అరవపాలరును చూడ్డమున్నూ అక్కడే ప్రారంభం అయింది.

గూడకట్లు పైకి విరిచి కట్టుకోడం -  జుట్టుకొప్పులు పెట్టుకోడం - పొగాకు నమలడం - కింది పెదవులు పైకెత్తుకుని మాట్లాడ్డం - చాలా వింతగా కనపడ్డా యవి.

అప్పటివరకూ, అప్పుడూ అప్పుడూ పద్యాలు కడుతూనే వున్నాను, కనక, వొకపద్యం వచ్చేసింది దానికదే, అప్రయత్నంగా,—
&lt;poem&gt;
{{left margin|5em}}
గీ॥ ప్రస్తుతింపనొ? మూడు రూపాయలసర
     కాన్క చెల్లింపలేదొ? యీ కిన్కయేల?
     తెచ్చి విడిచితె కన్మూసి తెరచునంత
     మొగ మెరుంగని యీ అర్వమూక నడుమ?కి అని.
&lt;/poem&gt;


మెయిలుని సంబోధిస్తూ కట్టిన పద్యం యిది.

&quot;ప్రస్తుతింపనొ&quot; యతికోసం పడ్డ పడికట్టురాయి.

రెయిలు కంపెనీకి చెల్లించింది మూడు రూపాయల యేడణాలే, కాని, గణంకోసం మరో అణా చేర్చవలసి వచ్చింది, సేల్సుటాక్సులాగ.

&quot;వెల్ల, చిల్క, మొల్క, అప్డు, అర్వ- ఇది ఆకృతిగణం.

పద్యం కావడం వల్ల వచ్చిన పాట్లివి.&quot;

పద్యం కావడం వల్లనే వచ్చింది ధోరణి, వచనం కోసం పుట్టనే పుట్టదీ ప్రయత్నం, మరి.

ఇంతలో యెణ్ణూరు దాటింది.

వీరపూజ చదువుతూనే &quot;యెంచేతో రెయిలిక్కడ పడి పోతూ వుంటాయి, తరుచు&quot; అన్నాడు మిత్రు డెంచేతో?

అది కొత్తసంగతి నాకు, మద్రాసులాగే.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|500||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1gkwm3zykgmn44e56p0r5lqqaelj5ue</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/525</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204157</id>
    <revision>
      <id>555450</id>
      <parentid>531617</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T16:25:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555450</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4788" sha1="6l1anyj29nc2zlan6onts3zpmqybrq1" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;కాల క్రమాన మద్రాసు పాత దయిపోయింది నాకు, దైవ వశాన రెయిలు పడిపోడం మాత్రం పాతది కాలేదు
నాకక్కడ, యెప్పుడూ.

మరికొంతసేపటి తండియార్పేటా, దాంతో పాటు వావిళ్ళ వారి పేరూ జ్ఞాపకమూ వచ్చింది.

&quot;వారిది మద్రాసు కాదూ?&quot; అనుకున్నా నాలో నేను.

మాట పైకి వచ్చినట్టుంది &quot;తండియార్పేటు మద్రాసులో వొకపీట&quot; అన్నాడు పక్కని వున్న బాటసారి.

ఏమిటేమిటో చెప్పడం మొదలు పెట్టాడు, దానిమీద మిత్రుడు.

గుక్క తిప్పుకోకుండా చెప్పాడు, చాలా సంగతులు.

ఒక్కటీ బుర్రకెక్కలేదు నాకు, మద్రాసు పరిచయం లేక.

చెప్పి చెప్పి పరుపు కట్టేసుకున్నాడు.

పెట్టె కూడా సద్దుకున్నాడు, నా పుస్తకం నా కిచ్చి.

ఆ సద్దుకోడంలో చిన్న చిన్న వస్తువులెన్నో పెట్టుకున్నాడు బల్లమీద.

వాటిలో మూడు ఫౌంటెన్ కలాలున్నాయి, రంగురంగులవీ, రకరకాలవీని.

అది వొక్కటీ లేనివాణ్ణి నేను. &quot;ఈయనకు మూడెందుకూ?&quot; అనుకున్నాను.

అనుకున్నా నంటే మనసులో అనుకున్నాను, ఇందాకటిలా కాక, బాగా జాగ్రత్తపడి.

కాని వాటిలో వొకటి యెత్తి పట్టుకున్నా డాయన, నా కేసి చూస్తూ.

“ఇప్పటిదాకా మీ రచన చదివాను. అది అర్థం చేసుకోడానికి తగినంత పరిజ్ఞానం లేదు నాకు. కాని వొకటి తోచింది. సరదాక్కొన్నానీ కలాలు మూడు, నా కొక్కటే చాలు, అసలు. చూడగా, మీ జేబులో కలం వున్నట్టు లేదు. మీరు 
కవులుకనక, మీ కిలాంటిది చాలా అగత్యం. ఇది మీ కిద్దామని బుద్ధి పుట్టింది నాకు. నేను భాగ్యవంతుణ్ణనుకుంటూ యివ్వడం లేదు మీకిది. తప్పు కాకపోతే పుచ్చుకోండి. ఉపయోగించండి&quot; అన్నా డాయన.

“శిలాభోగం అనీ, స్థలాభోగం అనీ అంటారు మనవాళ్ళు, అలాగే యిది కలం భోగం కావచ్చు. కవిచేతిలో నలిగే
అదృష్టం వుంది దీనికి అనిన్నీ చెబుతూ చేతికందించా డది ఆయన. &quot;

అడిగే పుచ్చుకునే పద్దతి నాది యేమయినా, కనక, పుచ్చుకోడం తప్పనుకోడం యేమిటీ నేను?

నటనమాత్రం యెందుకూ, నేనేదో మహా “మహారాజశ్రీ&quot; నయి వున్నట్టు?

నిరభ్యంతరంగా పుచ్చుకున్నాన్నేను.

ప్రీతిగా–ఉల్లాసంగా—సంతోషంగా పుచ్చుకున్నాను.

ఆశీర్వచనమున్నూ చేశాను.

ఇప్పటికీ నేను చూపించగల కృతజ్ఞత అంతే యెవరికయినా.

బ్లాకుబర్డు కలం అది.

పేరికి తగ్గట్టే, నల్లగా - నున్నగా - ముద్దుగా వుందది.

చాలా పేరుపడ్డ కలం అది ఆ రోజుల్లో.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||501}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6l1anyj29nc2zlan6onts3zpmqybrq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/526</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204158</id>
    <revision>
      <id>555451</id>
      <parentid>531618</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T16:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555451</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3887" sha1="mhmtbk1urxoxp5iopkk3c5axnmpgue0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఒక పావులా అటూ యిటూగా మూడు రూపాయల ధరలో వుండే దది.

సంకల్పమే కలగలేదు నా కెప్పుడూ, ఆ మాత్రం డబ్బెన్ని మాట్లా - ఎందు కెందుకో ఖర్చుపెట్టి వున్నాన్నేను.

అప్పుడప్పుడు సరదా పుట్టేది; కాని చేతిలో డబ్బున్నప్పుడు మాత్రం నా కెప్పుడూ పుట్టలేదా సరదా.

కాక,-

అప్పుడే కాదిప్పటికీ కూడా పాళీకలంతోనే రాస్తా న్నేనింటో వున్నప్పుడు.

కనక, దాని అగత్యం అనివార్యం కాలేదు నా కెప్పుడూ.

కాని చాలా వింత పడ్డాను. జరిగినదానికి?

నా కివ్వాలని తోచడం యేమిటీ ఆయన కది?

ఇది చెప్పలేన్నేను.

ఊహించలేను, అసలు.

ఎదటివాళ్ళ కేమయినా యివ్వాలని సాదలకే కాదు, బీదలకూ పుడుతుంది, సంకల్పం.

సాదలది మాత్రమే కార్యరూపం ధరించగలుగుతుంది.

మనసుపడి కొనుక్కున్నా డది ఆయన.

మరి, నా కివ్వడం మాత్రం?

దానం చేస్తే పుణ్యం వస్తుందన్నారు. మనవాళ్ళు.

ఆ కలం నాకివ్వడం వల్ల ఆయనకు కలిగే పుణ్యం మాట అలా వుంచుదాం.

మరి, ఇస్తూ ఆయన కనబరిచిన ఆనందం?

తృప్తి?

స్తవనీయా లివి.

పీడిస్తే యివ్వడం స్తవనీయంకాదు.

అది పరిగ్రహీతకూ శ్రేయస్కరం కాదు.

ఈ యిచ్చి పుచ్చుకోడాలు ప్రతీ మనిషికీ అగత్యాలే, సంసారంలో వున్నంతవరకూ.

కాని, సాధారణంగా పుచ్చుకోడమే రాసిపెట్టా డీశ్వరుడు, నాకు.

&quot;యథాకథం చపరీ పరిగ్రహస్తేనోహ భవతీతి కౌత్సహారీతౌ, కాణ్యపుష్కరసాదీ” అన్నాడాపస్తంబుడు.

&quot;పుచ్చుకోడం యెలా జరిగినా, అది దొంగతనమే అవుతుంది&quot; ఈ సూత్రాని కర్థం.

కౌత్సుడూ, హరీతుడూ, కాణ్యుడైన పుష్కరసాదీ నిర్ణయించిన ధర్మం యిది.

ఆ పస్తంబు డంగీకరించాడు, అనువదించాడు కూడా, ఇది.

కనక, ఎప్పుడూ, ఎవరి దగ్గరనుంచీ కూడా - ఏదీ కూడా పుచ్చుకోకపోవడమే మంచిది.

దృఢమైన వ్రతంగా పాటించుకోవలసిన ధర్మం యిది.

అంచేతనే “నప్రతి గ్రహీతృత్వం&quot; చాలా గొప్పగా భావించారు, మనవాళ్ళు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|502||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mhmtbk1urxoxp5iopkk3c5axnmpgue0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/527</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204159</id>
    <revision>
      <id>555452</id>
      <parentid>531619</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T16:32:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555452</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3610" sha1="jp8vlcjec05get9ipc8wa7z2bu0jsk3" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;“నప్రతిగ్రహీత&quot; అనిపించుకోడం కంటే - కావడమున్నూ కంటే - గొప్ప యోగ్యతలేదు, మనిషికి.

నిరతాన్నదానం చేశారు మాపితామహులు, శివరామ సిద్ధాంతి దీక్షితులుగారు.

ఈ సంగతులు చెప్పేవారిప్పటికీ వున్నారు వృద్ధులు, ముని కొడవలి ప్రాంతాన.

భూవసతి పెద్దదే; కాని రాబడి చాలేదికాదు.

చాలకపోతే రుణాలు చేశారేగాని, యెవరివల్లా యేమీ పుచ్చుకోలేదు.

మా తాతగా రలాంటివారు కావడం మాకెంతో గర్వకారణం.

మరి, నే నిలాంటి వాణ్ణి కావడం వారికి?

ఈ భావన అంతరించిపోతోందిప్పుడు.

పోతోందేమిటి, పోనేపోయింది.

&quot;సంపాదించు. ఎలాగో వొకలాగ సంపాదించు. కుడిచేతా యెడమచేతా గూడా సంపాదించి పోగులు పెట్టు. దర్జాగా అనుభవించు” ఇదీ యిప్పటి నినాదం.

మన విద్యలు వెనకబడ్డాయి.

మన సిద్ధాంతాలు వినపడ్డంలేదు.

మన ధర్మం మరుగున పడిపోయింది.

భారతీయులం మనం.

ఆర్యులం.

ఆధ్యాత్మికం మన సంస్కారం, భౌతికం కాదు.

కాని, యేమిటీ మన దగ్గిర వున్న దిప్పుడు?

ఇది తలుచుకుంటే, గుండెలు బద్దలాసి పోతున్నాయి.

మన ధర్మం దానికది మరుగున పడిపోలేదు.

మనం విడిచిపెట్టేశాం.

పాతాళానికిన్నీ తొక్కేశాం.

“అది ఆటవికుల దశ&quot; అనిన్నీ నిరసిస్తున్నాం.

ఇదీ మన పతనాని కిప్పటి అవధి.

{{c|&lt;big&gt;&lt;big&gt;18&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;}}

భావగంభీరమైన వొక వుదంతం.

మిత్రులు, బ్రహ్మశ్రీ ఓలేటి సూర్యనారాయణ శాస్త్రిగారు చెప్పిం దిది.

బహూ చిన్నది; కాని చాలా గొప్పది.

యానాం సమీపాన “వింజరం&quot; అని వొక గ్రామం.

బ్రాహ్మణాగ్రహారం అది.

శాస్త్రపాండిత్యానికి మెచ్చి పెద్దాపురం ప్రభువు లిచ్చింది.

అగ్రహారీకులు - అంటే అగ్రహారం సంపాదించినవారు...

ఆరామ ద్రావిళ్ళు వారు.

ఇప్పటికీ వారిదే అధిక సంఖ్య అక్కడ.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||503}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jp8vlcjec05get9ipc8wa7z2bu0jsk3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/528</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204160</id>
    <revision>
      <id>555453</id>
      <parentid>531620</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T16:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555453</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3978" sha1="ovgic0mu12pbe4uqif4usgtatjtc9to" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;సరస్వతీ పీఠం అది.

అగ్రహారీకుల వంశంలో అని వొక బ్రాహ్మణ్యులు.

గొప్ప విద్వాంసులు వారు.

అపార పాండిత్యం వారిది.

బహు ముఖమున్నూ అది.

వారున్నూ ప్రామాణికులు.

వేదవాక్యం మరి, వారిది.

ఒకప్పుడు రాజసభలో వొక ధర్మసందేహం వచ్చింది.

పెద్దాపురంలో - రాజసన్నిధిని వున్న పండితు లది తీర్చలేక పోయారు.

ఎక్కడెక్కణ్ణుంచో - యెందరెందరో వచ్చారు పండితులు - వారూ తీర్చలేకపోయారు.

మహారాజుకి తదేకదృష్టి.

తమ పండితుల్లో అది తీర్చగల పండితుల్లేకపోయారే అని బెంగ వారికి.

కాక, - అది తీరితేనే రాజధర్మ ప్రవృత్తి.

ఆలోచించి - చర్చించి &quot;వింజరం అగ్రహారంలో వున్న......గారు మాత్రమే తీర్చగల రది&quot; అని మనవి చేసుకున్నారు, సన్నిహితులు, ప్రభువుకి.

పదహారుగురు బోయీల పాలకీ, పరివారమూ పంపాడు మహారాజు శాస్త్రిగారికోసం, అవ్యవధానంగా.

శ్రమపడి వెళ్ళి, దరఖాస్తు పంపుకుని, కిందివారిచుట్టూ తిరుగుతూ పడిగాపులు పడివుండడం కాదు, పండితుల అవస్థ అప్పుడు.

వర్తమానంచేసి, దర్శనంకోరి. పాలకీ పరివారమూ పంపి ప్రభువులే యెదురు చూసేవారు పండితులకోసం, అప్పుడు.

సభ కూడింది.

విషయ వివరణమూ, చర్చా జరిగాయి.

విని విని, సిద్ధాంతం ప్రకటించారు, శాస్త్రిగారు.

బృహస్పతి తీర్పది.

అందరూ చకితులైనారు.

పండితు లానందించారు.

ప్రభువు సత్కారం తలపెట్టాడు శాస్త్రిగారికి.

కాని విముఖత చూపించారు శాస్త్రిగారు.

&quot;ఈ కొత్త సత్కారం యేమి చేసుకోను ప్రభూ? ఇప్పుడు లోటేమిటీ నాకు? అన్యత్రా వినియోగం చేయించండి&quot; అని మనవి చేసుకున్నారు, శాస్త్రిగారు.

ఎందరికో జరుగుతూనే వున్నాయి రాజసత్కారాలు, దినమ్మూ .

మరి, అంతటి పండితులు శాస్త్రిగారి నెలగా విడిచి పెట్టడం?

అనేకవిధాల కోరాడు ప్రభువు &quot;స్వీకరించవలసిం&quot; దని.

మెట్టు దిగవలసి వచ్చింది, శాస్త్రిగారికి.

&quot;ప్రభూ&quot; అన్నారు వారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|504||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ovgic0mu12pbe4uqif4usgtatjtc9to</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/529</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204161</id>
    <revision>
      <id>555454</id>
      <parentid>531621</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T16:40:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555454</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3754" sha1="nqpmf8gkio1xs3si2s5dje825f1p06c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వింజరం చెరువుగట్టున పెద్ద చింతచెట్టు.

విరిగి పడిపోయిందెప్పుడో అది.

ఎండిన్నీ పోయింది, పూర్తిగా.

“మా యింటావిడ వంటకట్టెలు చాలడం లేదని తొందర పెడుతోంది, కనక, అదిగో, ఆ చెట్టు కొట్టించుకోడానికి ఆజ్ఞ యిప్పించండి&quot; అని కోరారు, శాస్త్రిగారు.

బ్రహ్మశ్రీ చెరుకుపల్లి బుచ్చిరామశర్మగారు మరో వుదంతం చెప్పారు.

భాగవతి హరిశాస్త్రి గారని సాటిలేని వేత్తలు.

వ్యాకరణ శాస్త్రంలో అంతటి విద్వాంసుడు మరి లేడు.

కాశీలో చదివి, అక్కడా, మార్గానా వున్న పండితుల నందరినీ చిత్తుచేసి వచ్చారు వారు.

కోటిపల్లిలో నివాసం.

తపస్సు-శిష్యులకు పాఠప్రవచనాలు ఇంతే వారి ప్రపంచం.

పదచలనం యెరగరు.

పిఠాపురం ప్రభువు శ్రీరావు గంగాధర రామారాయుణ్ణింగారికి వారిని చూడాలని అభిలాష కలిగింది.

ఎందరో వస్తున్నారు పండితులు, వెడుతున్నారు.

&quot;మరి, హరి శాస్త్రిగారు దయచెయ్యడం లేదేం మన సంస్థానానికి? అనడిగారు, సన్నిహితులను ప్రభువు.”

&quot;ఇల్లు కదలరు వారు. వారి దర్శనం కావాలంటే మనమే కోటిపల్లి వెళ్ళా”లని విన్నవించుకున్నాడు, దివాన్.

&quot;ఏమిటబ్బా ఆ టెక్కు?”

&quot;ఏం, వారిని చూడకపోతే యేం?&quot;

సందేహం కాదిది, రాజసమే అనుకోండి.

ఇంతే తోస్తుంది సాధారణంగా, యెవరికయినా.

కాని, ప్రభువు, స్వయంగా బయలుదేరారు, సపరివారంగా, పట్టపుటేనుగెక్కి.

కోటిపల్లిలో మకాం వేశారు.

కాని, శాస్త్రిగారిల్లు కదలరు, కోటిపల్లిలో కూడా.

అంటే, యెవరికోసమూ - యెందుకోసమూ బయటికిరారు.

జీవితావధికమైన వ్రతం యిది.

మరి దారి?

గోదావరి స్నానంకోసం మాత్రం వీధికి వస్తారు, వారు.

పిడుగులు పడనీ, ప్రపంచం అంతా జలమయం కానీ, అది తప్పదు.

నదుల విశిష్టత తెలిసినవారికి, అటు గంగ యెంతటిదో యిటు గోదావరి అంతటిది, మరి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||505}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nqpmf8gkio1xs3si2s5dje825f1p06c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/530</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204162</id>
    <revision>
      <id>555455</id>
      <parentid>531622</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T16:43:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555455</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3579" sha1="6qutgw6smtzb7qfhmvm978fusaf0xrq" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;అయితే, రాత్రి వుండగానే వెడతారు శాస్త్రిగారు, గోదావరికి.

వెలుగు రాకుండానే - కనుచీకటి వుండగానే మళ్ళీ యిల్లు చేరుకుంటారు.

కనిపెట్టుకుని వేచివుండి, ఆ దారిలో చూడాలి వారిని.

అందుకున్నూ సిద్ధపడ్డారు, ప్రభువు.

శాస్త్రిగారు వస్తున్నారు.

తడిగాపంచా కట్టుకుని వున్నారు, వారు.

నెత్తిమీద, ధౌత వస్త్రాల పిడపలు, ఎడా పెడా.

నొసట విభూతి రేఖలు.

చేతిలో జలపూర్ణమైన కలశం.

నోటితో - మెల్లిగా - కానిస్ఫుటంగా - ఏదో పారాయణ.

మహారాజు తేజస్సు అపారం.

అయితే, పూర్తిగా రాజసం అది.

స్నానం చేసి, పట్టుబట్టలు కట్టుకుని - ఊర్ధ్వమండ్రాలునూ ధరించి వున్నారు వారు.

దేవేంద్రుడన్నట్టున్నూ వున్నారు.

శాస్త్రిగారి తేజస్సున్నూ అపారం.

శుద్ధ సాత్వికం అది.

సాక్షాత్తూ, పరమశివు డన్నట్టున్నారు, వారు.

ప్రభువు చకితులైనారు అల్లంత దూరానే ఆ తేజస్సు చూసి.

అయితే, వచ్చేస్తున్నారు వారు.

గోదావరి విడిచారు, మరి యింటో పడాలి వెళ్ళి.

&quot;ప్రభూ, త్వరపడాలి&quot; అన్నాడు దివాన్.

ముందు కురికారు, ప్రభువు.

దారికడ్డంగా నుంచున్నారు, దోసిలివొగ్గి.

“మహాత్మా, నమస్కారాలు” అన్నారు నమ్రులై.

&quot;శుభం&quot; అన్నారు శాస్త్రిగారు.

&quot;నేను గంగాధర రామారావుని తమ దర్శనం కోరి-&quot;

&quot;అయిందిగా?&quot;

తప్పించుకుని బయలుదేరారు, శాస్త్రిగారు.

“మనవి” అంటూ వెంటపడ్డారు ప్రభువు.

&quot;ఇంకేమిటీ?”

“పాదపూజ చెల్లించుకుంటాను. మా ద్రవ్యం- &quot;

“వద్దు వద్దు గ్రామదేవత గుడి శిధలం అయిపోతోందని ఆందోళన పడుతున్నారు జనులు. బాగుచేయించండి, వెళ్ళండి, వెళ్ళండి&quot;

నిశ్చలంగా వెళ్ళిపోయారు, శాస్త్రిగారు.

చకితులై నిలిచి వుండిపోయారు, ప్రభువు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|506||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6qutgw6smtzb7qfhmvm978fusaf0xrq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/531</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204163</id>
    <revision>
      <id>555493</id>
      <parentid>531642</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T11:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555493</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3406" sha1="r04yjop9b9xsb1msqwf37csv5omebum" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నిజమే.

ఎవరిది మాత్రం డబ్బెందుకూ పండితుడైనవాడికి?

దినాలు గడిచిపోతున్నాయి.

ఏదో యేర్పాటయివుంది, అదివరకే, అందుకేదో వొక మార్గం.

కొత్తగా, డబ్బెందుకూ మళ్ళీ?

చెయ్యి చాపడమే అందుకోసం?

అందుకోసమేనా అంత చదువూ చదువుకోడం?

చదువుకోడం, ఈశ్వరలీలలు అవగాహన చేసుకోవడానికి, డబ్బెందుకు మరీ?

ఆనందం అదా, తెగతినడమా?

&quot;మహారాజ్యం వా పాలయే న్మహాభాష్యం వా పాఠయేత్&quot; అన్నాడు, తన వ్యాకరణ మహాభాష్యంలో భగవాన్ పతంజలి.

&quot;చేతనైతే మహారాజ్యం పాలించు, లేదూ? మహా భాష్యం పాఠం చెప్పు&quot; అని పతంజలి ఉద్భోధ.

ఒక్కొక్క విద్య అవగాహన అవుతూ వుంటే - అవధి యెక్కడ ఆ ఆనందానికి?

చిళ్ళ పెంకు కాదూ దాని యెదట డబ్బు?

మన విద్యల పరమార్థం యిది.

మన సంస్కారం స్వరూపం యిది.

మానవజన్మకున్నూ పరమావధి యిది.

జీవితం బుద్భుద ప్రాయం.

ఎప్పుడు చితికి పోతుందో యీ బుడగ.

ఈ భూమి కర్మక్షేత్రం.

వ్యక్తి కొక విధి యేర్పడి వుందిక్కడ.

అది నెరవేర్చుకోవాలా మనిషి.

యజ్ఞాలు చెయ్యడం - యజ్ఞాలు చేయించడం - చదువు కోడం - చదువు చెప్పడం - దానాలు చెయ్యడం - దానాలు పుచ్చుకోడం - ఇవీ బ్రాహ్మణ విధులు.

యజ్ఞాలు చెయ్యడం లోకకల్యాణం కోసం.

చదువు జ్ఞానం కోసం.

మరి డబ్బు?

కాలక్షేపానికి మాత్రమే, పోగులు పెట్టడానిక్కాదు.

కనక, దానికోసం పాకులాడ్డం బ్రాహ్మడైనవాడికి పతనం.

దేశంలో అనేకులున్నారు, పండితులు.

లోకంలో లెక్కేలేదు వారికి.

ఎందరున్నా రిది గుర్తించినవారు?

ఎందరున్నారు ఇదే చూసుకునేవారు?

ఇక ఫిలాసపర్సున్నారు వారి సంగతి మరీ ఘోరం.

వారి సంఖ్య అంతా యింతా కాదు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||507}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r04yjop9b9xsb1msqwf37csv5omebum</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/532</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204164</id>
    <revision>
      <id>555494</id>
      <parentid>531643</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T11:36:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555494</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3031" sha1="3blk8r0ywgm3lqhnmkx05gptfzy4uzj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఈశ్వరతత్వం తెలుసుకోడానికి వారి చదువు.

కాని, పదవులు కావాలి, వారికి.

ప్రమోషను మీద ప్రమోషను కావాలి.

డబ్బు కావాలి, హద్దూ పద్దూ లేకుండా.

వైభవాల మీద వైభవా లనుభవాలి, వారు.

మన ఫిలాసఫీ లక్షణం కాదు.

పాశ్చాత్యుల దిది.

అగ్గిలో నెయ్యిపోస్తే?

భగ్గుమంటుంది.

దానిమీద కిరసనాయిలు పోస్తే?

దానికిన్నీ మీద పెట్రోలున్నూ పోస్తే?

ఏమిటి పర్యవసానం?

ఇదక్కరలేదు దానికి.

ఈ భూ మండలం చాలడంలేదు, జనానికి.

చంద్రమండలానికి వెళ్ళడానికి బయలుదేరుతున్నారు, వారు.

తరవాత, సూర్యమండలానికి వెడతారు.

తరవాత?

మరి, తరవాత్తరవాత?

హరోంహర.

సర్వం శూన్యం.

అప్పుడయినా వారి తృష్ణ తీరుతుందా?

అది వద్దన్నారు మనవాళ్ళు.

అది అణచిపెట్టుకోమన్నారు మనవాళ్ళు.

బతికివున్నంతకాలమూ నిశ్చింతగా - శాంతంగా - తృప్తిగా - బతకమన్నారు.

ఎగురుపాటు వద్దన్నారు.

ఆది నిష్ఫలం అన్నారు.

మూరె డెగబాకడమూ - బారెడు దిగజారడమూ - అవివేకం అన్నారు.

&quot;లోకాస్సమస్తాస్సుఖినోభవంతు అన్నారు.”

{{c|&lt;big&gt;&lt;big&gt;19&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;}}

తిన్నగా వెళ్ళి, నాగేశ్వరరావుగారి ఆఫీసుగదిలో పెట్టుకున్నాను, నాట్రంకు.

&quot;పెట్టుకున్నా”నంటే నేనయికాదు, పంతులుగారికోసం వచ్చాననగా, ఆఫీసు బోయీ చేశాడాపని.

ముందుముందొక సందర్భంలో అవసరం అవుతుంది, నా చిన్న కథల్లో వొకదాని స్ఫురణకున్నూ మూలం అవుతుంది, కనక యిప్పుడే చెబుతా నా బోయీ పేరు &quot;వెంకన్న”&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|508||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3blk8r0ywgm3lqhnmkx05gptfzy4uzj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/533</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204165</id>
    <revision>
      <id>555495</id>
      <parentid>531644</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T11:42:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555495</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4832" sha1="jcuan5gi61q9aoepfombghm6sfz7ley" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;నేను వెళ్ళిన వొక గంటకు వచ్చారు నాగేశ్వరరావు పంతులుగారు.

వచ్చీ రావడంతోనే మేనేజరు వగైరాలు చెయ్యవలసిన నివేదనలు చేసి, పొందవలసిన ఆజ్ఞలు పొందసాగా రొక్క రొక్కరే.

రెండయేదాకా చూశాను, బయటివారున్నూ యెవరెవరో వచ్చి గంటలతరబడి వారితో మాట్టాడసాగారు.

అయితే, పరిశీలించగా, ఆ మాట్టాడేదంతా కాలక్షేపానికన్నట్లే కనపడింది.

ఇక వూరుకుంటే కాదని, అప్పుడు సాహసించాన్నేను, వారియెదట పడ్డానికి.

విశాఖపట్నం ఆంధ్రమహాసభ సందర్భంలో బ్రదర్ శ్రీరామశాస్త్రి, పరిచయం చెయ్యడమూ, అప్పుడు వారు చేసిన వాగ్దానమూ జ్ఞాపకం చేశాను, ముందు.

తరవాత, వీరపూజ చేతి కందించాను.

కాని, &quot;అయిదయాక మాట్టాడుకుందాం&quot; అని చెబుతూనే కిందికి వెళ్ళి పోయారువారు, నా పుస్తకం నా కిచ్చేసి, మళ్ళీ.

ఈలోపున సంపాదకీయవర్గంతో పరిచయం చేసుకుందామని బయలుదేరాను.

వారిలో మొదటివారు కర్రా లక్ష్మీనరసింహం గారు.

వారడగ్గా, నా పేరు చెప్పాను, ముందు.

వెంటనే &quot;ఎస్.ఎస్. శ్రీపాద” &quot;అన్నమాట&quot; అన్నారు వారు.

“అదేమి”టన్నా న్నేను.

“నా పేరు ఎల్.ఎన్. కర్రా లెండి&quot; అన్నా రాయన.

&quot;వానపల్లి దుడ్డు&quot; అనేవారు మా గురువు పురాణపండా మల్లయ్యశాస్త్రిగారు నన్ను&quot; అని కూడా చెప్పారు.

ఒక కాలవకు ప్రసిద్ధి తెచ్చిన వూరు &quot;వానపల్లి&quot; అంటే.

అమలాపురం తాలూకాలో దది.

దుడ్డు కర్రా శబ్దానికి పర్యాయం.

పురాణపండావారి హాస్యధోరణి జ్ఞాపకం రావడమే కాదు, కర్రావారి బోళా తనమున్నూ బాగా బోధపడింది నాకు.

రామకృష్ణ కవులదగ్గిర చదువుకునేటప్పుడు, ఫిఠాపురంలో, మల్లయ్య శాస్త్రిగారి దర్శనమున్నూ చేసుకుంటూ వుండేవాణ్ణి. తరుచు, నేను.

ఒకనాడు వారం చెప్పుకుని వస్తూ, రెడ్డికం వేసుక్కూచున్న శాస్త్రిగారి సన్నిధికి వెళ్ళాన్నేను.

శాస్త్రిగారే యేదో చెప్పసాగారు.

ఇంతలో వొక గడ్డికావటిమనిషి వచ్చి “వట్టిగడ్డి, కావాలా?” అనడిగాడు శాస్త్రిగార్ని.

&quot;అక్కర్లేదన్నారు వారు, కొంచెం విసుగ్గా.

కాని గడ్డిమనిషి విడిచి పెట్టలేదు, వారిని.

&quot;సామర్లకోటనుంచి తెచ్చాట్ట అది. దాళవాగడ్డిట. పచ్చుకుచ్చులు పనికిరావుట దాని దగ్గిర. అది చేతిలో వుండగా చేస్తే మీదపడిపోతాయట, పశువులు వచ్చి-”

మాట కడ్డం వచ్చి &quot;అదే జరుగుతోందిప్పుడు&quot; అన్నారు శాస్త్రిగారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||509}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>jcuan5gi61q9aoepfombghm6sfz7ley</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/534</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204166</id>
    <revision>
      <id>555496</id>
      <parentid>531645</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T11:51:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555496</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4811" sha1="l69k7s5rr8fey56fmonqs3bbdcb5g1z" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;ఆ మనిషి కర్థం కాలే దిది.

పోనీ అని వూరుకోవచ్చా, &quot;చెప్పినధరకి బేడతక్కువ చేసుకోం&quot; డన్నాడు. &quot;మీరు కనక, పోనీ పావలా తగ్గించు కోండి&quot; అన్నాడు కూడా.

అసలే చిరాగ్గా వున్న శాస్త్రిగారికి మంట వచ్చింది, దీంతో.

కాని, గంభీరంగా చూస్తూ - చల్లగానే - &quot;మరి తులం యెంతకిస్తా&quot; వనడిగారు శాస్త్రిగారు.

తెల్లపోయాడు గడ్డిమనిషి, దీంతో.

నవ్వాపుకోలేకపోయా న్నేను, దానా దీనా.

&quot;ఏం నవుతారేం? పట్టుకుచ్చులు తులాలలెక్క నేగా అమ్ముతారు?&quot; అనడిగారు శాస్త్రిగారు.

అదిగో, ఆ మల్లయ్య శాస్త్రిగారి శిష్యులు, కర్రా వారు.

పది నిమిషాల్లోనే సన్నిహితులం అయిపోయాం మేము, దీంతో.

నేనడగ్గా &quot;చెప్పవలసిం దేమీలేదు. ఆంధ్రపత్రిక బొంబాయిలో వుండినప్పణ్ణుంచీ పనిచేస్తున్నా న్నేనీ ఆఫీసులో. పంతులుగారి మనస్సులో యేమివుంటే అదే బయటికి వస్తుంది, మాటలరూపాన. బయటికివచ్చిన మాటకూడా యథాతథంగా జరిగి పోతుంది. దంభం లేదు వారిదగ్గర, టెక్కూ, దాపరికాలూ లేవు. మాయ అన్నది అసలే లేదు. కాని, సమయం గుర్తించుకోవాలి. కనిపెట్టుకునిన్నీ వుండాలి, కొన్నాళ్ళు, అంతే&quot; అని చెప్పారు లక్ష్మీనరసింహంగారు, పంతులుగారి విషయమై.

అప్పటికయిదు కాగా, పంతులుగారి గదిలోకి వెళ్ళాన్నేను.

అప్పుడే వచ్చి కూచుంటున్నారు, వారు.

మళ్ళీ పుస్తకం చేతి కిచ్చాను.

ఎవరో వచ్చి కదిపేదాకా పుస్తకం అంతా తిరగవేశారు వారు, పేజీ అరపేజీ చొప్పున చదువుతూ.

వారు పుస్తకం కిందపెట్టాక మాట్టాడదా మనుకున్నాన్నేను.

కాని, ఉన్నట్టుండగా, యిద్దరు పెద్దమనుష్యు లెవరో వచ్చి &quot;రావలసినవా రందరూ వచ్చారు&quot; అని చెబుతూ దగ్గిర వుండి పంతులుగారిని “దయచెయ్యాలి” అంటూ కూచున్నారు.

అదృష్టవశాన నొక గుమాస్తా నుంచుని వున్నా డక్కడ, పంతులుగారి సావధానతకోసం చూస్తూ.

ఆయన, జీతంలో కొంత అడ్వాన్సు ఇమ్మని అడగడమూ, పంతులుగా రాయనికి స్లిప్పు రాసియివ్వడమూ క్షణంలో జరిగిపోయాయి.

ఇంతలో నేను కనబడ్డాను, వారికి.

&quot;వీరికి బస చూపించు” అని ఆ గుమాస్తాతో చెబుతూనే, వచ్చిన పెద్దమనుష్యులతో వెళ్ళిపోయారు, వారు.

ఒక మూలగది చూపించాడు నా కా గుమాస్తా, తానే నా ట్రంకు పుచ్చుకుని బయలుదేరి.

&quot;మీ రిక్కడ స్వేచ్ఛగా వుండవచ్చు నెన్నాళ్ళయినా&quot; అని కూడా చెప్పారు.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|510||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l69k7s5rr8fey56fmonqs3bbdcb5g1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/535</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204167</id>
    <revision>
      <id>555497</id>
      <parentid>531647</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T11:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555497</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4215" sha1="75tyt5mk7e7rp1nbsahnpvpfa2p4ocj" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;చెబుతూ చెబుతూనే నిదానంగా చూశారు, నాకేసి.

“మీరు వేదం చెప్పుకున్నారా?” అనడిగా రాయన.

&quot;కొంచెం చెప్పుకున్నాను”

&quot;అయితే, మీ వేషం యిది కాదు, మొదణ్ణుంచీ”

&quot;నిజమే, కాదు”

&quot;ఏడెనిమిదేళ్ళక్రితం యేలూరు వచ్చారు మీ రొకమాటు”

&quot;అవును, వచ్చాను&quot;

&quot;అప్పుడు మీ గురువుగారూ మీరూ మా యింటోనే బస చేశారు&quot;

&quot;అయితే, మీ యింటిపేరు పిశుపాటివారా?” అనడిగాన్నేను.

“అవు&quot;నన్నా రాయన.

దీంతో, ఆ యేలూరి వృత్తాంతం అంతా నెమరుకి వచ్చింది, నాకు.

మా గురువులు ప్రవాపర్వతావధానులు గారంటే ఆయన తండ్రి కెంతో భక్తి.

దసరాలో, వేదవేత్తలను మూడురోజులూ మృష్టాన్నతృప్తులను చేసి, సత్కరించేవారు కూడా ఆయన.

నేను రెండు ప్రశ్నలు చెప్పాను వారికి, రెండూ నేను చెప్పినట్టే జరిగాయి.

తన పేరు “సత్యనారాయణ&quot; అంటూ, ఆ గుమాస్తా, ఆ ప్రశ్నల సంగతిన్నీ జ్ఞాపకం చేశారు.

ఈ విధంగా, కర్రా లక్ష్మీనరసింహంగారూ, పిశుపాటి సత్యనారాయణగారూ నాకు బాగా సన్నిహితులయినారు, నేను మద్రాసు ప్రవేశించిన్నాడే, ఆంధ్రపత్రిక ఆఫీసులోనే.

మద్రాసు అంటే యేదో దూరదేశం అన్న భయం పోయింది, నాకు.

{{c|&lt;big&gt;&lt;big&gt;20&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;}}

తొలినాటి ఉదయం పది దాటాక వచ్చాను, సెంట్రల్ స్టేషన్నుంచి ఆంధ్రపత్రిక ఆఫీసుకు.

ట్రాములు, జట్కాలు, గుర్రబ్బళ్ళు, వొంటెద్దుబళ్ళు, లాగుడు బళ్ళు, రిక్షాలు, మోటార్లు, సైకిళ్ళు, మోటారు సైకిళ్ళు - వాటి మధ్య జనుల రాకపోకలు - బహూ సమ్మర్ధంగా వుంది, రోడ్డంతా.

ఆ సమ్మర్థం తంబుచెట్టివీధిదాకా వొక్కలాగే వుంది.

అంత వెడల్పాటి వీధులూ, అన్ని యాన సాధనాలూ, అంత సమ్మర్దమూ అక్కడే చూడ్డం నేను, మొదటి మాటు.

కొత్తమనిషి - ముఖ్యంగా పల్లెటూరినుంచి మొదటి మాటు వెళ్ళినవాడు, నిరపాయంగా నడిచి వెళ్ళడం చాలా కష్టం అక్కడ.

అంచేత, ఆ బజారూ, ఆఫీసులూ తెరవకముందా చైనా బజారు - ఇప్పుడు సుభాసురోడ్డు ఎలావుంటుందో చూడాలనిపించింది.

వెంటనే బయలుదేరాను సెంట్రల్ వైపు, ఉదయం యేడు దాటాక.

అటే బయలుదేరడాని కొకటే కారణం.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను - 3||511}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>75tyt5mk7e7rp1nbsahnpvpfa2p4ocj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Anubhavalu Jnapakalunu by Sripada Subrahmanya Sastri.pdf/536</title>
    <ns>104</ns>
    <id>204168</id>
    <revision>
      <id>555498</id>
      <parentid>531693</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T11:58:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vickyganti</username>
        <id>7066</id>
      </contributor>
      <comment>/* మూల్యాంకన చేసారు */</comment>
      <origin>555498</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4048" sha1="1ysn87hd61fgayjp4j0o6d4x2y8ij8e" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;4&quot; user=&quot;Vickyganti&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వచ్చినపని కావడం అంటూ వస్తే, అది, ఆంధ్రపత్రిక ఆఫీసులో.

లేదూ, వెనక్కి మళ్ళి రెయిలెక్కడం సెంట్రల్ స్టేషనులో.

తక్కిన మద్రాసుతో నా కేమి పనిలేదు, నిర్దిష్టం.

చేతిలో వున్న డబ్బు బహూ కొద్ది.

కనక, యెలాగయినా వారంలోపునే అటోయిటో తేల్చుకోవాలనుకున్నాను.

ఈ వూహతోనూ, యీ తొందరతోనూ ఆ దారీ, ఆ స్టేషనూ బాగా జ్ఞాపకం పెట్టుకోవాలని బయలుదేరా నటు.

దారి తప్పిపోకుండా వుండడానికి ట్రాములైను వెంబడే బయలుదేరాను, పచ్చయ్యప్ప కాలేజీ దగ్గిరివున్న జీలిక గుర్తు పెట్టుకుని.

మాంచి రద్దీసమయాన రాజమహేంద్రవరం పెద్దబజారున కంటే యెక్కువగానే వుంది, అనిర్వ్యాపార స్థితిలో కూడా, అక్కడ సమ్మర్దం.

రాజమహేంద్రవరం యెదట, పొలమూరు, సంతసాకళ్ళంత.

మరి, మద్రాసు యెదట రాజమహేంద్రవరం?

పొలమూరు, చెరువునీటిలాగ స్తంభించిపోయి వుంటుందెప్పుడూ.

రాజమహేంద్రవరం, గోదావరీ ప్రవాహంలో వుంటుంది, ప్రగమన శీలంగా.

మరి, మద్రాసు?

సముద్రంలా అల్లకల్లోలంగా కనపడింది నాకు.

పొలమూరిలో ఉత్సాహమే కనపడదు, కంచుకాగడా వేసి వెతికినా.

రాజమహేంద్రవరంలో కనపడుతుందది, యే కొంచెమో.

ఇక, మద్రాసు చూస్తామా, ఉత్సాహమేకాదు, ఉద్వేగమూ వుందక్కడ, అతిమాత్రంగా.

పొలమూరిలో చురుకేలేదు, అగత్యమూ తక్కువే అక్కడ.

రాజమహేంద్రవరంలో ఉందని చెప్పవచ్చు, సందేహం లేదు.

మద్రాసు తుపానన్నట్టుంటుంది.

ఏపనయినా, గంటలో తేలిపోయేట ట్టినిపించిందినాకా వాలకం చూస్తే మరి, బందరులో.

క్షణాలమీద లెక్క అక్కడ.

నిమిషం దాటిందా, కొంపలంటు కుంటాయక్కడ.

బుర్ర లెగిరి పోతాయి.

అయితే, పొలమూరిలో వుందా మానవత్వం, రాజమహేంద్రవరంలో వుందా, మద్రాసులో వుందా, లండనులోవుందా, స్వస్వరూపంతో?

ఇదిగో, యీ యెరుక - యీ లోకజ్ఞానం కలగాలంటే ముందు, ఇల్లు విడిచి పెట్టాలి, మనిషి.

ఊరు విడిచి పెట్టాలి.

తాలూకా దాటాలి.

అటూ యిటూ జిల్లాలు దాటాలి.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|512||శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి.}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>1ysn87hd61fgayjp4j0o6d4x2y8ij8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf/78</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212404</id>
    <revision>
      <id>555457</id>
      <parentid>554292</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T23:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555457</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10985" sha1="awpuse1uvki0h1qrttxnax4qs3ulgrw" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{p|fs150|ac}}3. ముగింపు&lt;/p&gt;


{{Largeinitial|ద}}క్షిణ భారదేశపు ద్రవిడ గ్రామీణ సమాజం శతాబ్దాలుగా ఎలాంటి సంస్థాగత మార్పులు లేకుండా ఉంది. పరస్పర సహాయం పద్ధతిన గ్రామీణుల చిన్నిచిన్ని అవసరాలు తీరుతుండేవి. వాళ్ళ స్థితితో తృప్తిపడి, పారిశ్రామికంగా సామాజికంగా మార్పులు లేకుండా జీవించారు. ముందుకు పోవాలన్న పోటీ ప్రభావం మచ్చుకైనా లేకుండా పోయింది. ఈ మధ్యకాలంలో విచ్ఛిన్నకర శక్తులు విజృంభించాయి. ప్రాచీన ద్రవిడ వ్యవస్థలు కొత్త పద్దతిలో సామాజిక జీవితానికి దారి యిస్తున్నాయి.

పూర్వం రోజులలో భూమి సమాజానిది. వృత్తి పనివారి బృందాలు గ్రామానికి సేవ చేసేవి. బదులుగా తమ వంతు పంట తీసుకునేవి. లేకపోతే మరో రూపంలో ఫలం పొందేవారు. పాలించే రాజుకి శిస్తు కట్టడం మొత్తం గ్రామం బాధ్యత. ప్రస్తుతం ఉన్న ఆంగ్లప్రభుత్వం శిస్తుకోసం వ్యక్తిగతంగా రైతుతో వ్యవహరిస్తుంది.
పన్నులు నాణేల రూపంలో చెల్లిస్తున్నారు. దాంతో పరస్పర సేవా పద్ధతి జనాదరణ కోల్పోయింది. ఎందుకంటే ప్రతివారూ తన సేవలకు ధనం విలువ గుర్తించటం నేర్చారు. ఉమ్మడి భూకమతాలకు బదులుగా వ్యక్తిగత ఆస్తి రాసాగింది. గ్రామీణ సమాజంలో కలిసి ఉండక తప్పనిసరి పరిస్థితిని అరాచకత్వం
చిన్ని చిన్ని యుద్ధాలూ ఇంతకుపూర్వం కల్పించేవి. వర్తమానకాలంలోని శాంతి సమృద్దీ అంతర్గత వైరాలకు
అవకాశమిచ్చింది. పోటీ, ఒకరిని ఒకరు మించాలన్న కోరికా ఏర్పడ్డాయి. పాత పద్ధతిలోని ఉమ్మడి అవసరాలు వ్యక్తిగత అవసరాలకు దోవయిస్తున్నాయి. ప్రతీది విచ్ఛిన్నమవుతోంది.

మాదిగలు కూడా ఈ మార్పులకు లోనయారు. వాళ్ళు కూడా ప్రభుత్వానికి పన్నులు చెల్లించటానికి వ్యక్తిగతంగా బాధ్యులు. కనుక జీతాలు నాణెం రూపంలో చెల్లించే ఉద్యోగాలు కోరుతున్నారు. పూర్వంలా శూద్రుల మీద ఆధారపడటం నిదానంగా తొలగిపోతుంది. ఒక తెగగా వారు చేసిన దాస్యం ఒక
నిర్ణయింపబడిన కూలికి చేసే వ్యక్తిగత సేవగా నెమ్మదిగా మార్పు చెందుతోంది. ఒకప్పుడు కరణాలకు కూలి నాలి లేకుండా పనిచేసిన వెట్టివారు ఈనాడు గ్రామపరిపాలనకు తప్పనిసరి సహాయకులుగా చూడబడటం లేదు. వారి సంఖ్య క్రమంగా తగ్గిపోతోంది. వారి చిన్ని చిన్న భూములు ప్రభుత్వానికి చేరుతున్నాయి. ఎందుకంటే ప్రభుత్వం తన ఉద్యోగులకు నాణాల రూపంలో చెల్లించటానికి ప్రాధాన్యత యిస్తోంది.

మాదిగలు చాలా అభివృద్ధి చెందారు. చిన్న చిన్న రాజాలు వారిని అణచలేరు. దాస్యం చేయించలేరు. గ్రామాల్లో వారింకా బరువులు మోసేవారే కాని పూర్వంలా కాదు. అప్పట్లో రోడ్లు తక్కువ. రైళ్ళు ఎరుగరు. వారికి ఎంత బరువు మోయగలిగేదీ చెప్పే హక్కు ఉంది. వారి కూలిని తీసుకోటానికి కరణానికి హక్కు లేదు. మర్యాదస్తులైన ఇంగ్లీషువారు జిల్లాలో ప్రయాణం చేసేటపుడు కరణాన్ని ఆరా తీసేవారు. కూలీలకు చెల్లించే జీతాల గురించి అసంఖ్యాకమైన ఫిర్యాదులు వచ్చేవి. కరణం వారికి ఎంత యిస్తున్నాడో తెలుసుకునేవారు. కూలీలకు లాభించేలా క్రమంగా కూలీలు సవరించబడ్డాయి.

మాదిగ స్వతంత్ర ఆంగ్ల పౌరుడు. ఈ వాస్తవం పట్ల చాలా అస్పష్టమైన గుర్తింపు అతనికి ఉండవచ్చు. చట్టం చేయగలిగిన మేరకు ఆంగ్ల ప్రభుత్వం అనాది కాలవు బానిసలకు స్వతంత్రం యిచ్చింది. మనుస్మృతి నిర్దేశాల ప్రకారం, ఒక విధంగా ప్రాచీన సంప్రదాయం ప్రకారం చట్టబద్దమైన హక్కు శూద్రులకు
మాదిగలచేత దాస్యం చేయించుకోటానికి ఉండేది. ఆంగ్ల ప్రభుత్వం దృష్టిలో అలాంటి ఒప్పందాలు వాటి బలీయమైన బాస లక్షణాల నుంచి బయటపడవలసి వచ్చింది.

మాదిగలకు న్యాయస్థానాలు పూర్వం లేవు. ఆంగ్ల చట్టానికి సూత్రరీత్యా, మనిషికీ మనిషికీ మధ్య తేడా లేదు. తన పాలనలో ఉన్న వారిలో అణిచిపెట్టబడిన వారికి న్యాయం చెయ్యాలన్న నిజమైన భావనతో భారత ప్రభుత్వం ఈ మధ్య ఒక నిర్ణయం తీసుకుంది. హిందూ కుల పద్ధతిలో స్థానంలేని తెగలకు “పంచమ” అంటే అయిదవ కులం అన్న గౌరవనీయమైన న్యాయమైన పదాన్ని అంగీకరించి భారతీయ సామ్రాజ్యంలోని పౌరులందరికీ మత స్వేచ్ఛ యివ్వబడింది. అట్టడుగు వారితో సహా అందరికీ విద్యను
అందుబాటులోకి తేవటానికి కృషి జరుగుతోంది.

శూద్రులు, బ్రాహ్మణులు వారినింకా వెలివేయబడ్డ వారుగా పరిగణిస్తున్నా మాదిగలు చదువుకోవటానికి అభివృద్ధి చెందటానికి తగిన బాహిర పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. అయితే వారి హృదయాలలో ముందుకు పోవాలన్న వాంఛను నాటేదెవరు? వాతావరణంలోని బలం ముఖ్యమైనదే అయినా దానిని మరింత
ఫలప్రదంగా చేసేది లోలోపల ముందుకు పోవాలన్న ఆకాంక్ష. భారతదేశపు నైతిక సామాజిక పరివర్తన చాలావరకూ దాని అంతర్గత శక్తుల కార్యాచరణ మీద ఆధారపడి ఉంది.

ఈ అంతర్గత శక్తులను ఉత్పత్తి చేసేవి ఏవని మనం భావించవచ్చు? కేవలం విద్య వీటిని ఉత్పత్తి చేయలేదు. విద్యాకాంక్ష తప్పనిసరిగా పుట్టాలి. అప్పుడే దాని ప్రయోజనాలు మొదలయాయని చెప్పవచ్చు. మతం దీనికి చోదకశక్తి కాగలదా? భారతదేశం పరియాలలోకి క్రైస్తవం ప్రవేశించినపుడు ఇది కేవలం
మతంగా రాలేదు. ఈ మత స్థాపకుని బోధనలు సత్యమే అయితే ఈ మతం ఒక కొత్త వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తోంది. దాంతోబాటు ఆత్మను మరణం నుంచి రక్షిస్తుంది. మాదిగల విషయంలో 'క్రైస్తవం&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు|77|}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>awpuse1uvki0h1qrttxnax4qs3ulgrw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf/79</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212405</id>
    <revision>
      <id>555459</id>
      <parentid>554293</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:27:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>శ్రీరామమూర్తి</username>
        <id>1517</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555459</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10204" sha1="5lzmu2tulg373nyskbe64yziuoyrjp6" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;శ్రీరామమూర్తి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;వారి అత్యవసరాలకు నిలబడగలిగిందా?

తెలుగుదేశంలో అనేక జిల్లాలలో మాదిగలు తగినంత సంఖ్యలో క్రైస్తవులు అవటం వారి సమాజం క్రైస్తవమయిందని చెప్పటానికి సాధ్యం చేసింది. అది ముప్పై సంవత్సరాల తక్కువ వ్యవధిలో ఎంత చేయగలదో అంతా చేసింది. ఇదంతా మిషన్ చేసింది అదంతా ప్రభుత్వం చేసిందని స్పష్టంగా చెప్పటం క్రైస్తవ మాదిగ సమాజంగా మే భావించే దానికి సాధ్యం కాదు. ఆంతరంగిక శక్తులూ, బహిరంగ శక్తులు చేసిన పనులు కలిసిపోయాయి. మిషన్‌కి ప్రభుత్వం తోడు దొరికింది. ప్రభుత్వం గుర్తింపు దొరికింది. మిషన్ తన పరిధిలో సాధించినది గుర్తింపుకి అర్హమైనది.

క్రైస్తవం వేపు మాదిగలు తరలటం అనేది బలంగా ఉన్న జిల్లాలలో చిన్న ఎత్తు సామాజిక విప్లవం జరిగింది. పురాతన ఆచారాలు కట్టుబాట్లు వదులుకోవటమే క్రైస్తవం వేపు మరలటానికి అర్ధం. అంటే మాదిగలకు గ్రామానికి ఉన్న సంబంధాలలో మార్పు అని అర్ధం. అంతేకాదు మాదిగ వాడలోనే మార్పు అని కూడా అర్ధం. పాత తెగ విధానాలను అనుకరించే క్రైస్తవ సమాజం నిర్మాణమవుతోంది. మాదిగ నాయకుడు అతనికి సహాయపడే కుటుంబ యజమానులూ ఈనాటి క్రైస్తవ గ్రామంలో “పెద్దలు” అంటే పెద్దవారుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. అయితే వారి సరళమైన గ్రామ న్యాయపరిధి సంపూర్ణంగా మారిపోయింది.

క్రైస్తవం మాదిగలకు యిచ్చిన గౌరవం పాతవారికి కష్టం కలిగించింది. కులదేవతలను, గ్రామదేవతలను నిర్లక్ష్యం చెయ్యటం వారికి పాపంగా అనిపించేది. ఏదైనా దొంగతనం బయటపడితే సామాజిక ప్రతిక్రియ ఎంత ఘోరంగా ఉండేదంటే మాదిగ పెద్ద దానిని తప్పు అని మళ్ళీ నిర్వచించవలసివచ్చేది. మనిషి
ఉద్దేశ్యాలను 'పాపం' కళంకితం చేస్తుందని వారు అర్ధం చేసుకుంటున్నారు. మంచీ చెడూ తనంతతానే ఎంచుకునే పరిస్థితికి 'పాపం' గురిచేస్తోంది. ఒకప్పుడు దొంగతనానికి వెళ్ళేముందు అతను స్వామికి మొక్కి దొరక్కుండా సహాయం కోరి దొరికిన దానిలో వాటా యిస్తానని ప్రార్ధించేవాడు. &quot;నీవు దొంగతనం చేయరాదు&quot; అన్నది అత్యంత స్పష్టంగా క్రైస్తవ ప్రవర్తనావళి చెబుతుంది.

క్రైస్తవ బోధకుల సమాఖ్య గురువులుగా మారే వారసత్వాన్ని సమర్పిస్తుంది. వాళ్ళు తమ భక్తుల మీద పెత్తనం చెయ్యరాదు. &quot;అన్నం వండు. కోడిని కొయ్యి సారాయి తే! అని కూర్చుని ఆజ్ఞాపించరాదు. మామూలు గురువులకంటే పట్టు ఫ్రీచర్స్‌కి గనక ఉంటే ప్రాంతీయ చర్చిలకి స్వయం పోషకత్వం మరింతగా పెరిగి ఉండేది. మిషన్‌తో వారికి ఉన్నసంబంధం వల్ల ఫ్రీచర్స్‌కి ఏర్పడిన ఒక విధమైన ఆత్మగౌరవం వారిని అడ్డుక్కోటానికి గాని ఆజ్ఞాపించటానికి గాని దిగజార్చలేకపోయింది. వాళ్ళు తమ భక్తులను మంత్రతంత్రాలతో అయోమయంలో ముంచలేరు. వారి బోధ కేవలం ఏకదైవ ఆరాధన. వారు జనం హృదయాల ముందు
ఉంచగలిగినది దైవ పురుషుడు జీసస్ క్రీస్తు.

మాదిగలు భూములు సంపాదించుకుని స్వతంత్రంగా వ్యవసాయం చేసుకుంటే తొందరలోనే పిల్లలను
చదివించుకోగలరు. తమ పాతదాసులను అణచిపెట్టి ఉంచాలంటే శూద్రులకు మిగిలిన మార్గం ఒక్కటే, మాదిగలు సొంత భూములు సంపాదించుకోకుండా సొంత వ్యవసాయాలు చేయకుండా అడ్డు తగలటమే. ఏదోలా మాదిగలు భూములు సంపాదించుకున్నా శూద్రులకు వాళ్ళ వ్యవసాయాలలో అడ్డు తగలటానికి అనేక సాధనాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల పంటలు పండించాలంటే చాలా కష్టపడాలి.

ప్రభుత్వం ఉదారంగా యిచ్చే సహాయంతో మిషనరీ మాదిగలకి సాధారణమైన విద్యను అందించింది. ఒంగోలులో మాదిగలకు కాలేజి విద్యకు కూడా అవకాశాలు ఉన్నాయి. అయితే స్వయం సహాయపు ముఖ్య నైతికాంశమాత్రం లేదు. తమ కొడుతులను కూతుళ్ళను స్కూళ్ళకు పంపటం ఎంత ఉచితంగా లభించినా
మాదిగ కుటుంబాల దృష్టిలో అది పెద్ద త్యాగం. దానికి బదులుగా వాళ్ళు కుటుంబానికి కూలి సంపాదించగలరు. చాలా కుటుంబాల పేదరికం అటువంటిది. పాతమీద ప్రభవించిన ఈ నూతన
సామాజిక జీవితం తాలూకు ఆర్థిక బరువులను మాదిగలు మోయగలిగేవరకూ క్రైస్తవ నాగరికత తాలూకు సంపూర్ణ లాభాలను వారు అందుకోగలరా? మాదిగల సంపూర్ణ విముక్తికి పారిశ్రామిక విద్య మరింత తోడ్పడగలదు. వారికి తెలిసిన పరిశ్రమ ప్రస్తుతానికి చర్మ పరిశ్రమే. చాలా మొరటుబారిన పాత పనిముట్లతోనే వారు అది సాగిస్తున్నారు. మిషన్ ఈ అవసరాన్ని కూడా గుర్తించి దానిని నెరవేర్చాటానికి ప్రయత్నిస్తోంది.

మాదిగలను సాంఘిక ధార్మిక పునర్జీవితాల పట్ల ఉద్యుక్తులను చేసే పనిని క్రైస్తవం నిర్వహించగలుగుతోందా? తప్పకుండా చేయగలుగుతోంది. మాదిగలు అంటారు. &quot;మా పూర్వీకురాలు అరుంధతి మమ్ముల్ని శపించింది. &quot;మీరు ఎంత కష్టపడినా మీ పరిస్థితి మారదు. బట్టలు లేకుండా, విద్య లేకుండా అజ్ఞానంలో
అలక్ష్యంలో అందరికి బానిసలుగా జీవింతురుగాక' అంది. ఈ శాపం శతాబ్దాలుగా మామీద ఉంది. క్రైస్తవం దానిని తొలగించింది. ఇది ఇంక లేదు.”&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;
{{rh|చెప్పులు కుడుతూ.. కుడుతూ.. తెలుగు మాదిగల గాథలు|78|}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>5lzmu2tulg373nyskbe64yziuoyrjp6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/శాంతికాదు ఆయుధం</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212427</id>
    <revision>
      <id>555490</id>
      <parentid>554522</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424" sha1="83tdh9evk8asfwty1gj2yb2z9kt62e5" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = శాంతికాదు ఆయుధం
 | ముందరి =[[../కల్లోలంలో /]]
 | తదుపరి =
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=59 to=64/&gt;</text>
      <sha1>83tdh9evk8asfwty1gj2yb2z9kt62e5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555491</id>
      <parentid>555490</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:21:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="485" sha1="5doh2clx2yg9s9dm9laoeq9hn687v6n" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = శాంతికాదు ఆయుధం
 | ముందరి =[[../కల్లోలంలో /]]
 | తదుపరి = [[../మతద్వేషి - అతని అంతం/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=59 to=64/&gt;</text>
      <sha1>5doh2clx2yg9s9dm9laoeq9hn687v6n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212428</id>
    <revision>
      <id>555489</id>
      <parentid>554558</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:18:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="505" sha1="r5157mtfjo37pr00owam6p5b1rjxmq3" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = మతద్వేషి - అతని అంతం
 | ముందరి =[[../శాంతికాదు ఆయుధం/ ]]
 | తదుపరి = [[../ఒక గొప్ప సంక్షోభం/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=65 to=69/&gt;</text>
      <sha1>r5157mtfjo37pr00owam6p5b1rjxmq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212429</id>
    <revision>
      <id>555478</id>
      <parentid>554559</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:07:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="625" sha1="silz8ftk0rc9qsmz1gaix9gtyhk8a5s" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = ఒక గొప్ప సంక్షోభం
 | ముందరి =[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/మతద్వేషి - అతని అంతం |మతద్వేషి - అతని అంతం ]]
 | తదుపరి =
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=70 to=73/&gt;</text>
      <sha1>silz8ftk0rc9qsmz1gaix9gtyhk8a5s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555488</id>
      <parentid>555478</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="510" sha1="dhfx6hlf9mowg9w40ie3ane8i2ebjjr" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = ఒక గొప్ప సంక్షోభం
 | ముందరి =[[../మతద్వేషి - అతని అంతం/]]
 | తదుపరి = [[../ఆధునిక పెంతకోస్ట్/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=70 to=73/&gt;</text>
      <sha1>dhfx6hlf9mowg9w40ie3ane8i2ebjjr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/286</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212731</id>
    <revision>
      <id>555456</id>
      <parentid>554968</parentid>
      <timestamp>2026-05-04T20:49:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555456</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6896" sha1="ehflqlycpt5go9561qgvkjzunh2ivxo" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;...కౢప్తి = చక్కని పూర్ణకుంభముల పూజావిధి; కుచ...కాగన్ = నిమ్మపండ్లవంటి స్తనముల
అలంకారము కాఁగా; అన్న...అగ్నిన్ = అన్నము వండుటకుఁ దగిన యగ్నివలన; విఘటిత...నయన = కూర్పఁబడిన తలుపులు గల ద్వారములు, స్పష్టములగు కన్నులు కలదియు; అర్చితా...రోష్ణ = పూజింపఁబడిన క్రిందిగుమ్మము అను అధరోష్ఠము కలదియు; భాండ...పరీత = కుండలను కప్పుట కుపయోగించు తెరయే చీరగాఁ గలది ['యవనికాంబరపరీత = తెరచీరచే ఆవరించఁబడినది' అని పూర్వటీక]; ఇంతిగృహలక్ష్మి = ఆ సుశీల గృహముయొక్క (శోభ) - పూజింపఁబడు లక్ష్మీదేవి; '''అలం'''. రూపకము.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;'ప్రస్తుతంబని పదార్థములు రాజుల వేడి కొనితెచ్చి యమ్మిం&lt;ref&gt;క. చు కోమ&lt;/ref&gt;చుఁ గోమటిండ్ల
మూసి ముల్లడిచి గుమ్ములకొల్పు పై మెత్తులూడ్వఁడు పస్తైన నుండుఁగాని
ఎట్టిచుట్టం&lt;ref&gt;చ. బైన నిం&lt;/ref&gt;బేని యింటి కేతేర రెండవసూతకము దెల్పి యవలఁ &lt;ref&gt;చ. జొన్పు&lt;/ref&gt;జొనుపుఁ
మును&lt;ref&gt;క. ప్రతిశ్రితము, చ. ప్రతిశృతము&lt;/ref&gt;ప్రతిశ్రుతము చేసిన పైఁడి రాకున్న ముచ్చిచ్చునను వ్రేఁగు వచ్చుదనుక&lt;/poem&gt;|ref=}} 
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వనరు 'శాకాయ లవణాయ వా' యటంచుఁ
బెనఁగు 'ధూళిః పరిగృహాదపి' యను నాస
ముంచి 'యీఁగకుఁ గాటు, పామునకు బలియు
నొసఁగఁ' డని భర్తకై పొక్కు నువిద మదిని.&lt;/poem&gt;|ref=149}}
'''టీక'''. ప్రస్తుతంబు = వివాహాదికార్యము; మూసి = (ధాన్యపురాసులను) కప్పి; ముల్లడిచి = మూఁతలకు మేకులు కొట్టి; గుములకొల్చుపైన్ = గోఁతులలోని (పాతరలలోని) ధాన్యముపై; మెత్తులు = మెత్తఁబడిన పూఁతలు; ఊడ్వఁడు = తీయఁడు; రెండవ సూతకము = మృతాశౌచము; అవలఁ జొనుపున్ = బయటికి తరుమును; మును = పూర్వము; ప్రతిశ్రుతము చేసిన = వార్దకమైన ['ప్రతిశ్రితము = ఒకరియధీనము' అని పూర్వటీక]; పైఁడి = బంగారము - ధనము; ముచ్చిచ్చునను = ఆహవనీయాదులగు మూఁడగ్ను లందును (అగ్నులు 3. ఆహవనీయము, గార్హపత్యము, దక్షిణాగ్ని అని]; శాకాయ, లవణాయవా యటంచున్ = (ఎవ రే మిచ్చినను అది) కూరకుఁగాని, ఉప్పునకుఁగాని యగుననుచు - తనకుఁ జాలదనుచు; వనరున్ = దేవురించును; 'ధూళిః పరగృహాదపి' అను నానన్ = ఇతరులయింటినుండి
దుమ్మయినను తీసికొని రావలెనను ఆశచే; పెనఁగున్ = బాధపడును; 'ఈఁగకు కాటు, పామునకు బలి' అనునది అసంభవములను గూర్చిన లోకోక్తి; సుశీలభర్త అట్టివానినికూడ అనుకొననీయనిస్థితి నుండునని భావము. ఉవిద = సుశీల; పొక్కున్ = దుఃఖించును.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;ఇవ్విధంబున నవ్విధుబింబవదన వివిధకుటిలాచారచతురుండగు జీవితేశ్వరు నీశ్వ
రుంగాఁ దలంచుచుఁ దదుపాసనంబు తనకు నిహపరసిద్ధి సంసూచకంబుగ నిండు
డెందంబునం గోచరింపంజేయుచుఁ గీర్తితచరిత్రంబునం బ్రవర్తిల్లుచుండు నంత.&lt;/poem&gt;|ref=150}} 
'''టీక'''. విధుబింబవదన = చంద్రమండలముఁ బోలు ముఖము కల సుశీల; జీవితేశ్వరున్ = భర్తను; ఈశ్వరునిఁగాన్ = దేవునిగా; తదుపాసనంబు = అతనిని సేవించుట; ఇహ...సంసూచకంబు = ఏతల్లోక, పరలోకసుఖసిద్ధిని సూచించునది; కీర్తితచరిత్రంబునన్ = కొనియాడఁబడిన సత్ప్రవర్తనతో.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అఁట &lt;ref&gt;చ.ట. యొక&lt;/ref&gt;నొకనాఁ డాభూసుర, కుటుంబినీసవనమునకుఁ గుహనావటువున్
బటు&lt;ref&gt;క. వగు, చ. వై&lt;/ref&gt;వై మైజిగిఁ దెగడుం, బుటువగు నొకవడుగు వచ్చె భుక్తాపేక్షన్.&lt;/poem&gt;|ref=151}} 
'''టీక'''. అఁటన్ = పిదప; భూసుర...సదనమునకున్ = ఆ బ్రాహ్మణస్త్రీ (సుశీల) గృహమునకు; కుహనావటువున్ = కపటబ్రహ్మచారి యైన వామనుని; పటువగు = మిక్కుటమైన; మైజి&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ehflqlycpt5go9561qgvkjzunh2ivxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/287</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212732</id>
    <revision>
      <id>555458</id>
      <parentid>554969</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:14:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555458</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6377" sha1="f4xywlw092i92frv21lo1tkrz0azxqm" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;గిన్ = దేహశాంతిచేత; తెగడుంబుటువు = తిరస్కరించు పుట్టువు కలవాఁడు = చక్కనివాఁడు;
వడుగు = బ్రహ్మచారి; భుక్తాపేక్షన్ = భోజనము చేయు కోరికతో; వచ్చెన్. అలం. ఉపమ.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;వచ్చిన నమ్మచ్చెకంటి గెంటనినెయ్యంబు &lt;ref&gt;చ. వియ్యంబు&lt;/ref&gt;లియ్యంబగు నంతఃకరణంబున నడలు
గడలుకొన గ్రామాంతరాసక్తుం డగు ప్రాణనాథుండు తనుం బిలిచినయట్లయిన
&lt;ref&gt;చ. లోనింతి పొనరు&lt;/ref&gt;లోనింటి బోనమాని తొంగి చూచుతఱిం బొడకట్టి, బొట్టునకు మేదావి &lt;ref&gt;చ.ట. మెడవునెల&lt;/ref&gt;మేదు
నలవాటునం గందిన యంగుళీద్వితయంబు దేఁటి గుట్టినం బృథగ్వర్ణమూర్తులగు
&lt;ref&gt;చ. సంవృత్తిగలు&lt;/ref&gt;సంవర్తికలు గలజలరుహం బనఁ బ్రశస్తంబగు హస్తంబెత్తి ‘స్వస్త్యస్తుతే' యని
యాశీర్వదించుటయుఁ గృతనమస్కారయై యా సారసామోదమృదులస్వరం
బున నిట్లనియె.&lt;/poem&gt;|ref=152}}
'''టీక'''. మచ్చెకంటి = చేఁపలవంటి కన్నులు కల సుశీల; గెంటని = తొలఁగని; నెయ్యంబు లియ్యంబు = స్నేహమున లగ్నమగునది; అడలు = భయము; కడలుకొనన్ = అతిశయించంగా - కలుగఁగా; లోనింటన్ = లోపలియింట; బోనము? ద్వారమని యుండునేమో! ఊని = పట్టుకొని; పొడకట్టి = కనఁబడి; బొట్టునకున్; మేదావి = ఔపాసన
చేసిన నిప్పు మసి; మేదు నలవాటునన్ = మెదుపునట్టి అభ్యాసమువలన; కందిన = ఎఱ్ఱఁబాఱిన; అంగుళీద్వితయంబు = రెండువ్రేళ్లు; పృథగ్వర్ణమూర్తులు = వర్ణము మాఱిన స్వరూపము కలవి - రంగు మాఱినవి; సంవర్తికలు = జేతులు; 'స్వస్తి, అస్తు, తే = నీకు శుభము కలుగుగాక! కృతనమస్కార = చేయఁబడిన నమస్కారము కలది - నమస్కరించినది; సారసామోద = తామరవాసనవంటి సువాసనగల (దేహము) కలది - సుశీల.
{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;'ఎందుండి రాక? యిం దేతేరఁ గత మేమి? గ్రాసార్థిభావంబు గానవచ్చె'
'నగు'నన్న 'నట్లేని మొగపాల నుండుఁ; డాయన యూర లేఁడు; యామార్థమునకె
కావింతు &lt;ref&gt;శ.ర. నశనసం&lt;/ref&gt;నన్నసంస్కారంబు; మీ రారగింతురు గాని వేగిరమె' యనుడు
మాణవకుఁడు పల్కు 'మగువ! నే &lt;ref&gt;క. దేన్నాళ్ల, సూర్యా. నేన్నాళ్ల&lt;/ref&gt;నెన్నాళ్లనుండియుఁ గుడువఁ గూ డొదవకునికి&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వేఁడి యగుదాఁక నోరువ; మాఁడు గలిగె, బులిసినది గల్గె నన్నంబు పోఁకయంత
యొసఁగి క్షుత్తార్పు; వెసఁ &lt;ref&gt;క. చల్ది&lt;/ref&gt;జల్ది మెసవనైన, పాప ముడిపించుకొందుఁ దపంబుకలిమి.'&lt;/poem&gt;|ref=153}}
'''టీక'''. ఏతేరన్ = రాఁగా; కతము = కారణము; గ్రాసార్థిభావంబు = భోజనము నపేక్షించు అభిప్రాయము; మొగసాలన్ = చావడియందు; ఆయన = (భర్తయనుట); యామార్ధమునకె = గంటన్నరలోనే; ఆరగింతురుగాని = తినవచ్చును; మాణవకుఁడు = వటువు; ఏనాళ్ళనుండియున్ = ఐదురోజులనుండియు; కుడువన్ = భుజించుటకు; కూడు, ఒదవకునికిన్ = తిండి దొరకనందున; వేఁడి యగుదాకన్ = వేఁడియన్నము తయారగునంతవఱకును; ఓరువన్ = తాళలేను; మాఁడు, కలిగెన్ = గిన్నెయడుగున అంటుకొనిన దున్నను; పులిపిసినది; కల్గెన్ = చల్ది యున్నను; పోకయంత = పోఁకకాయయంత - స్వల్పమనుట; క్షుత్తు = ఆఁకలిని; ఆర్పుము = ఆర్పుము - పోఁగొట్టుము; చల్ది మెసవన్ = చద్దన్నము తినుటవలన; తపంబుకలిమిన్ = తపస్సంపదచే.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అనుడు నెలనాగ యిట్లను 'ననఘ! నీకుఁ
జలిది యే నెట్టు లిడనేర్తు? క్షణములోన&lt;/poem&gt;|ref=}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f4xywlw092i92frv21lo1tkrz0azxqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/288</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212733</id>
    <revision>
      <id>555463</id>
      <parentid>554970</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555463</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4900" sha1="mw1qwob58qf1dh4fdhdygj27f0wlje2" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;వంట గావింతు; భుజయించి వలయునెడకు
నేఁగు' నా విని సతిఁ బల్కు ఱాఁగవడుగు.&lt;/poem&gt;|ref=154}}
'''టీక'''. ఎలనాగ = స్త్రీ - సుశీల; వలయునెడపన్ = ఇచ్చవచ్చినచోటికి; ఱాఁగవడుగు =
ధూర్తుఁడైన బ్రహ్మచారి.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;త్రోవ గమియించుచోట నోపూవుఁబోఁడి!
యవరవర్ణసమాచారమైనఁ జెడదు
బ్రాహ్మ్య; మీ తఁడ వేటికిఁ? బ్రాణరక్ష
నెఱపు మొకయింత మెదు విన్నినీళ్లు నొసఁగి.&lt;/poem&gt;|ref=155}} 
'''టీక'''. త్రోవన్ = దారియందు; గమియించుచోటన్ = నడచునపుడు - ప్రయాణసమయమున; అవరవర్ణసమాచారమైనన్ = శూద్రుని యాచారమువంటి యాచారమైనను; బ్రాహ్మ్యము = బ్రాహ్మణత్వము; చెడదు; ఈ, తడవు = ఈ యాలస్యము. [‘పథి శూద్రవదాచరే’ త్తని అభియుక్తోక్తి గ్రాహ్యము.]
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వాఙ్మనఃకాయకర్మప్రవర్తనముల
సంభవించిన పాపంబు సంహరించి
యతిథి గృహమేధి కిచ్చు శాశ్వతసుఖములు;
వినవె ‘యభ్యాగతః స్వయం విష్ణు' &lt;ref&gt;చ.ట. వనుట&lt;/ref&gt;వనఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=156}}
'''టీక'''. అతిథి = అనుకొనుకుండ ఇంటికి ఆహారార్థము వచ్చినవాఁడు; వాఙ్మనః...ప్రవర్తనములన్ = మాట, మనస్సు, శరీరము, పని అనువాని నడతలవలన; సంహరించి = నశింపఁజేసి; గృహమేథికిన్ = గృహస్థునకు; అభ్యాగతః స్వయం విష్ణుః = ఇంటికి వచ్చిన యతిథి సాక్షాత్తుగా విష్ణువే; '''అలం'''. లోకోక్తి.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అతివ! తీర్థా&lt;ref&gt;చ. పర&lt;/ref&gt;దరత్వర నరుగుదెంచి
త్రోవ నాఁకటివేళకు దొరకకునికి
&lt;ref&gt;క. కాంచ, చ. కాంతు&lt;/ref&gt;కాంతు నీయాన యేఁగూటి&lt;ref&gt;క. కలన, చ. కలలె, ట. కలరె&lt;/ref&gt;కలలె; జఠర
వహ్ని &lt;ref&gt;చ. నొకయన&lt;/ref&gt;నొక యేన కా; దెట్టివాఁడు నెరియు.&lt;/poem&gt;|ref=157}}
'''టీక'''. తీర్థాదరత్వరన్ = పుణ్యతీర్థములయెడఁగల మక్కునచేతనయిన తొందరపాటున; నీయాన = నీపై ఒట్టు; జఠరవహ్నికిన్ = ఆఁకటిచిచ్చునకు; ఎరియున్ = మండును - తపించును.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;నాతోడం గూడియాడు వడుగులు బడుగులయ్యును, వడిచెడక కడఁక మెఱసి,
యేము సంకల్పించి మున్నేతేర సమకట్టిన పౌండరీకంబునకుఁ బాండురంగసేవా
సావధానులై చనిరి; నేను కూటిబీడ తోడుదప్పినతెఱంగున నిచ్చటం దడసితి
వెండియు వినుము.&lt;/poem&gt;|ref=158}}
'''టీక'''. వడుగులు = బ్రహ్మచారులు; బడుగులు = చిక్కినవారు - బడలినవారు; కడఁకమెఱసి = ప్రయత్నించి - పూనిక కలిగి; సమకట్టిన = సిద్ధపడిన; 'కూటిబీద తోడుతప్పె' ననునది లోకోక్తి. తిండి కాశపడినవాఁడు - (వెనుకబడినవాఁడు) తనతోడిప్రయాణికులను తప్పునని దీనిభావము. తడసితిన్ = ఆలసించితిని - నిలిచితిని.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mw1qwob58qf1dh4fdhdygj27f0wlje2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555464</id>
      <parentid>555463</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T01:52:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>555464</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4900" sha1="nzq53d8cq7dbd7uyeke95t2z7kt9vus" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=|lines=&lt;poem&gt;వంట గావింతు; భుజయించి వలయునెడకు
నేఁగు' నా విని సతిఁ బల్కు ఱాఁగవడుగు.&lt;/poem&gt;|ref=154}}
'''టీక'''. ఎలనాగ = స్త్రీ - సుశీల; వలయునెడపన్ = ఇచ్చవచ్చినచోటికి; ఱాఁగవడుగు =
ధూర్తుఁడైన బ్రహ్మచారి.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;త్రోవ గమియించుచోట నోపూవుఁబోఁడి!
యవరవర్ణసమాచారమైనఁ జెడదు
బ్రాహ్మ్య; మీ తఁడ వేటికిఁ? బ్రాణరక్ష
నెఱపు మొకయింత మెదు కిన్నినీళ్లు నొసఁగి.&lt;/poem&gt;|ref=155}} 
'''టీక'''. త్రోవన్ = దారియందు; గమియించుచోటన్ = నడచునపుడు - ప్రయాణసమయమున; అవరవర్ణసమాచారమైనన్ = శూద్రుని యాచారమువంటి యాచారమైనను; బ్రాహ్మ్యము = బ్రాహ్మణత్వము; చెడదు; ఈ, తడవు = ఈ యాలస్యము. [‘పథి శూద్రవదాచరే’ త్తని అభియుక్తోక్తి గ్రాహ్యము.]
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వాఙ్మనఃకాయకర్మప్రవర్తనముల
సంభవించిన పాపంబు సంహరించి
యతిథి గృహమేధి కిచ్చు శాశ్వతసుఖములు;
వినవె ‘యభ్యాగతః స్వయం విష్ణు' &lt;ref&gt;చ.ట. వనుట&lt;/ref&gt;వనఁగ.&lt;/poem&gt;|ref=156}}
'''టీక'''. అతిథి = అనుకొనుకుండ ఇంటికి ఆహారార్థము వచ్చినవాఁడు; వాఙ్మనః...ప్రవర్తనములన్ = మాట, మనస్సు, శరీరము, పని అనువాని నడతలవలన; సంహరించి = నశింపఁజేసి; గృహమేథికిన్ = గృహస్థునకు; అభ్యాగతః స్వయం విష్ణుః = ఇంటికి వచ్చిన యతిథి సాక్షాత్తుగా విష్ణువే; '''అలం'''. లోకోక్తి.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;అతివ! తీర్థా&lt;ref&gt;చ. పర&lt;/ref&gt;దరత్వర నరుగుదెంచి
త్రోవ నాఁకటివేళకు దొరకకునికి
&lt;ref&gt;క. కాంచ, చ. కాంతు&lt;/ref&gt;కాంతు నీయాన యేఁగూటి&lt;ref&gt;క. కలన, చ. కలలె, ట. కలరె&lt;/ref&gt;కలలె; జఠర
వహ్ని &lt;ref&gt;చ. నొకయన&lt;/ref&gt;నొక యేన కా; దెట్టివాఁడు నెరియు.&lt;/poem&gt;|ref=157}}
'''టీక'''. తీర్థాదరత్వరన్ = పుణ్యతీర్థములయెడఁగల మక్కునచేతనయిన తొందరపాటున; నీయాన = నీపై ఒట్టు; జఠరవహ్నికిన్ = ఆఁకటిచిచ్చునకు; ఎరియున్ = మండును - తపించును.
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;నాతోడం గూడియాడు వడుగులు బడుగులయ్యును, వడిచెడక కడఁక మెఱసి,
యేము సంకల్పించి మున్నేతేర సమకట్టిన పౌండరీకంబునకుఁ బాండురంగసేవా
సావధానులై చనిరి; నేను కూటిబీడ తోడుదప్పినతెఱంగున నిచ్చటం దడసితి
వెండియు వినుము.&lt;/poem&gt;|ref=158}}
'''టీక'''. వడుగులు = బ్రహ్మచారులు; బడుగులు = చిక్కినవారు - బడలినవారు; కడఁకమెఱసి = ప్రయత్నించి - పూనిక కలిగి; సమకట్టిన = సిద్ధపడిన; 'కూటిబీద తోడుతప్పె' ననునది లోకోక్తి. తిండి కాశపడినవాఁడు - (వెనుకబడినవాఁడు) తనతోడిప్రయాణికులను తప్పునని దీనిభావము. తడసితిన్ = ఆలసించితిని - నిలిచితిని.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nzq53d8cq7dbd7uyeke95t2z7kt9vus</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/289</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212734</id>
    <revision>
      <id>555465</id>
      <parentid>554971</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T03:35:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555465</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6251" sha1="j37i5tsepu8q4graz15unbgjy66c95d" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;తరుణి! &quot;క్షుధాతురాణాం, న రుచి ర్న చ కాల&quot; మనుచు నరు లాడుట లో
నరసి వివే&lt;ref&gt;క. కింపఁగఁదగు, చ. కింపఁగనగు, శ.ర కింపందగు&lt;/ref&gt;కింపందకుఁ, &lt;ref&gt;క. తెరు&lt;/ref&gt;దెరువరులకుఁ బాయసంబు తిరిసినఁగలదే?&lt;/poem&gt;|ref=159}}  
'''టీక'''. 'క్షుధాతురాణాం న రుచి, ర్న చ కాలం' = ఆఁకలిచే బాధింపబడినవారికి రుచి అక్కఱ లేదు - వేళయు నుండదు - వారి కన్నివస్తువులును రుచికరములే యనియు, అన్నివేళలును యుక్తసమయములే యనియు భావము. ఆడుట = పలుకుట; లోన్ = మనస్సులో; అరసి =ఆలోచించి; వివేకింపందగున్ = మంచిచెడ్డల నెఱుఁగఁదగును. తెరువరులకున్ = బాటసారులకు; తిరిసినన్ = బిచ్చమెత్తగా [కూటికి లేక బిచ్చమెత్తువాఁడు ఏది దొరకినను తృప్తిపడవలెను; పాయసము కావలెననిన అది యెట్లు లభించును?] '''అలం'''. లోకోక్తి.
{{Telugu poem|type=ఆ.|lines=&lt;poem&gt;ఎంత భాండశుద్ధి! ఎటువంటి గృహశుద్ధి!, యెట్టి చిత్తశుద్ధి! యిచటఁ &lt;ref&gt;క. చలిది&lt;/ref&gt;జలిది
కూడు &lt;ref&gt;క. చిక్కు, చ.ట. దక్కు&lt;/ref&gt;దక్కునెడఁ బురోడాశమునకు' నో, యమ్మ! సాటి వచ్చు; నదియుఁగాక.&lt;/poem&gt;|ref=160}} 
'''టీక'''. భాండశుద్ధి! = పాత్రశుద్ధి! దక్కునెడన్ = లభించినయెడల; పురోడాశమునకున్,
సాటి = (పవిత్రమైన) హోమశేషపిష్టమునకు సమానము. '''అలం'''. ఉపమ.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;అనుచితశతము లొనర్చియుఁ, దనువులు రక్షించుకొనరె? దమశమతేజో
ధనులగు గాధిసుతాదులు, తన ప్రాణము నిలుపుకన్న ధర్మము కలదే?&lt;/poem&gt;|ref=161}} 
'''టీక'''. దమ...ధనులు = ఇంద్రియనిగ్రహము, మనోనిగ్రహములవలని తేజస్సే ధనముగాఁ గలవారు; గాధిసుతాదులు = విశ్వామిత్రుఁడు మొదలగువారు; అనుచితశతములు = వందలకొలఁదియైన తగనిపనులను; తనువులు = దేహములను; నిలుపుకున్న = నిలుపుటకంటె. '''అలం'''. లోకోక్తి.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;తొలుత నే వేఁడినప్పుడు చలిది నీకు, ననఘ! నే నెట్టు లిడుదాన నంటి; గాన
యశనశేషస్థితికి సందియంబు వలదు;, చాలుఁ జాలదొ యను వృథాశంక వలదు.&lt;/poem&gt;|ref=162}} 
'''టీక'''. అశనశేషస్థితికిన్ = అన్నము మిగిలి యుండుటకు; సందియంబు = సందేహము;
వలదు = లేదు; వృథాశంక = వ్యర్థపుసందేహము.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;సతి! యాత్మస్తుతి యతిగ,
ర్హిత మని నాపెంపు దెలుప; నే నొకఁడ మనో
గతిఁ దృప్తిఁ గనిన భువన, &lt;ref&gt;చ. త్రితయమునకు, క. త్రితయమ్మునకు&lt;/ref&gt;త్రితయమ్మును &lt;ref&gt;చ. పరమతృప్తి, క. బరితుష్టి&lt;/ref&gt;బరమతృప్తిఁ దిలకించుఁ జుమీ.&lt;/poem&gt;|ref=163}}
'''టీక'''. సతి! = అమ్మా! ఆత్మస్తుతి = తన్ను తాఁ బొగడుకొనుట; అతిగర్హితము = మిక్కిలి నిందించఁబడినది; నాపెంపున్ = నాగొప్పతనమును; మనోగతిన్ = మనస్సునందు; పరమతృప్తి = ఎక్కువతృప్తి; తిలకించుఁజుమీ = కనునుగదా! - పొందునుగదా ! [తానే భగవంతుఁడనని ఇందు వటువు సూచించెను.]
{{Telugu poem|type=వ.|lines=&lt;poem&gt;అని యంత నిలువక.&lt;/poem&gt;|ref=164}}
'''టీక'''. అంత, నిలువక = అంతటితో ఊరకయుండక.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;పెట్టక పో నని యాకటఁ, &lt;ref&gt;శ.ర. తొట్టగలం&lt;/ref&gt;దొట్టిగిలంబడుచుఁ బడుచు దురదురఁ జని వే
నట్టింటఁ గూరుచుండిన, నెట్టు ననంజాల &lt;ref&gt;శ.ర. కామృగేక్షణ&lt;/ref&gt;కమ్మృగేక్షణ భీతిన్.&lt;/poem&gt;|ref=165}} 
'''టీక'''. పెట్టక = నీ వన్నము పెట్టనిదే; పోను; తొట్టిగిలఁండుచున్ = తత్తఱపడుచు; పడుచు = బ్రహ్మచారి; దురదురన్ = త్వరత్వరగా.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j37i5tsepu8q4graz15unbgjy66c95d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/290</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212735</id>
    <revision>
      <id>555467</id>
      <parentid>554972</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T05:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555467</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5899" sha1="d3ajs10hocyrnsm1c0c22kthh2v8bcg" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=సీ.|lines=&lt;poem&gt;పరిహరించుట కీడు తెరువరిఁ బసిబిడ్డ నర్థి నాఁకటిచేత నలయువానిఁ;
బర్యుషితమును నర్పణసేయఁజాలఁ; బాపము రాదె &lt;ref&gt;క. యుపచార, చ. యపచార&lt;/ref&gt;యపచారపరత మెలఁగ;
మిను కొక్క టిచ్చి పొమ్మనినఁ బోవునొ; పోవఁ డధ్వప్రయాసవిహ్వలుఁ డితండు;
చాలునో చాలచో చలిదియు మద్భర్తృపాథేయశేష మల్పంబె యగుట;&lt;/poem&gt;|ref=}}
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;జాలకుండిన నగుఁ జెట్ట; బాలుఁ డితఁడు
కొసరి గొంతెమకోరికల్ గోరెనేని
ref&gt;చ. రాదు యిదిపో&lt;/ref&gt;యిడకపోఁబోల దిడఁబోల; దీరు దివియఁ
బేను రాకున్నె? తైర్థికుల్ &lt;ref&gt;చ. పెలుచ&lt;/ref&gt;పెళుచులంద్రు.&lt;/poem&gt;|ref=166}}
'''టీక'''. పరిహరించుట = విడుచుట - లేదు, పొమ్మనుట; అలయువానిన్ = బాధపడువానిని; పర్యుషితమును = చల్దియన్నమును; అపచారపరతన్ = చెడ్డపనియం దాసక్తితో; మినుకు = చిన్నమెత్తు బంగారునాణెము; అధ్వ...విహ్వలుఁడు = దారిబడలికచేత స్వాధీనము తప్పిన అవయవములు కలవాడు; మద్...శేషము = నాభర్తకు దారిబత్తెముగా ఈయఁగా మిగిలినది; చాలకుండినన్ = చాలకపోయినచో; చెట్ట = కీడు; అగున్ = కలుగును; గొంతెమకోరికల్ = అసాధ్యమైన (కోరరాని) కోరికలను; పోలదు = తగదు; తైర్థికుల్ = తీర్థయాత్రాపరులు; పెళుచలు = మోటువారు - మూర్ఖులు ['విరసపుమాటలాడువారు' అని పూర్వటీక] '''అలం'''. లోకోక్తి, అర్థాంతరన్యాసము.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;వంట యగుదాఁక నుండఁ డీ వడుగు; బండి
మీఁదఁ &lt;ref&gt;చ. బొడిపించుచున్నాఁడు&lt;/ref&gt;బోవుచు నున్నాఁడు; మేటి&lt;ref&gt;చ. తాడిదైన&lt;/ref&gt;ధాటి
నైన దయ్యెదుఁ గా కేమి? యప్పటికిని
మీఁదుగడకట్ట నే'లంచు మించుఁబోఁడి.&lt;/poem&gt;|ref=167}} 
'''టీక'''. బండిమీఁదఁ బోవుచున్నాఁరు అనునది మిక్కిలి తొందరపడుచుండినవానింగూర్చిన లోకోక్తి; బండిమీఁదఁ బోవుచుండువాఁరు నిలిచి ఒకచోట నుండుట అసాధ్యముకదా! మేటిధాటిన్ = గొప్పవేగముతో; ఐనది, అయ్యెడుఁగాక, ఏమి? = ఆమీఁద ఎట్లు జరుగునో యట్ల జరుగనిమ్ము; అప్పటికిని = ఆ జరుగుదానిం గూర్చి; మీఁదుగడ, కట్టనేల? = పైపైయాలోచనలేల? మించుఁబోఁడి = మెఱుపువంటి దేహముగల స్త్రీ - సుశీల.
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;రారయ్యా! యని శుద్ధిమచ్చరణు గోత్రాదేవతాపుత్రు వి
స్మేరాగ్నిప్రభుఁ గూరుచుండ నిడి మ్రోల్చేపట్టు గావించి నీ
రారం బండిన ప్రాఁతరాజనపుదివ్యాన్నంబు నొక్కింత వా
ర్ధారాధౌతముఁ గుండ &lt;ref&gt;చ. యీడ్చి యిడియెన్, క. యొసఁగెన్&lt;/ref&gt;యూడ్చి యిడియెన్ రంభాపలాశంబునన్.&lt;/poem&gt;|ref=168}} 
'''టీక'''. రారయ్యా! = రండయ్యా! శుద్ధిమచ్చరణున్ = కాళ్లు కడుగుకొన్నవానిని; గోత్రాదేవతాపుత్త్రున్ = బ్రాహ్మణపుత్రుని; విస్మేరాగ్నిప్రభున్ = వెలుగుచున్న అగ్నివంటి తేజస్సు కలవానిని; మ్రోల్ = (అతని)ముందుండు స్థలమును; చేపట్టు గావించి = చేతితో పట్టుచేసి అలికి, శుద్ధి చేసి; నీరారన్, పండిన = నీటిసమృద్ధివలన బాగుగా పండిన; వార్థారాధౌతమున్ = నీటిచే బాగుగా గడుగఁబడినదానిని; రంభాపలాశంబునన్ = అరఁటియాఁకున; ఇడియెన్ = పెట్టెను.&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>d3ajs10hocyrnsm1c0c22kthh2v8bcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/291</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212736</id>
    <revision>
      <id>555470</id>
      <parentid>554973</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T07:36:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555470</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6553" sha1="92x9swizl9mh1ej00ysuz8rpk6c7582" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఒసఁగి &lt;ref&gt;క. యవ్యంజ, చ. సవ్యంజ&lt;/ref&gt;సవ్యంజనంబు దధ్యోదనంబు, నారగింపుఁడు క్షమియింపుఁ డనుచుఁ బలికి
ముదిత ముదితాత్మభావసంపదయుఁబోని, సఖిలపరిపూర్ణమగు గిండి నిలిపి చనిన.&lt;/poem&gt;|ref=169}}
'''టీక'''. సవ్యంజనంబు = పచ్చళ్లతో గూడినది ['అవ్యంజనంబు = కూరలు లేనిది' అని
పూర్వటీక]; దధ్యోదనంబు = పెరుగన్నమును; ముదిత = స్త్రీ; ముదితా...బోని = సంతోషించిన తనమనోభావనంపదవలెనున్న; సలిలపరిపూర్ణము = నీటితో నిండినది; గిండి = చిన్ననోరు గలచెంబు; నిలిపి = (ప్రక్కను) ఉంచి. '''అలం'''. ఉపమ.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;చే నాపోశన &lt;ref&gt;చ. మున్సుమ&lt;/ref&gt;మున్పుచు, ధ్యానం బొనరించి &lt;ref&gt;చ. యపుడు&lt;/ref&gt;యతఁడు తగు ననుభుతిఁ జం
ద్రాననచేఁ గొని మెసఁగున్, బ్రాణాహుతి &lt;ref&gt;చ.ట. విరహితముగ, క. విరచితముగ&lt;/ref&gt;విరహితముగఁ బర్యుషితంబున్.&lt;/poem&gt;|ref=170}}  
'''టీక'''. చేన్ = చేతియందు; చంద్రాననచేన్ = ఆ స్త్రీ(సుశీల)వలన; పర్యుషితంబు = చద్దన్నమును; ప్రాణాహుతివిరహితముగన్ = ప్రాణాహుతులను తొలుక గ్రహింపకయే.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;తిరిగి చూచినయంత &lt;ref&gt;చ.ట. దిమ్మరీఁడు&lt;/ref&gt;నాద్రిమ్మరీఁడు, సిద్ధ మొక్కటియేనియుఁ జిక్కనీక
మ్రింగి విూఁదులు చూచుచు మృదులఫణితిఁ, బిలిచి యిట్లను శరదిందుబింబముఖిని.&lt;/poem&gt;|ref=171}} 
'''టీక'''. త్రిమ్మరీఁడు = స్వేచ్ఛగా ప్రవర్తించువాఁడు - దేశద్రిమ్మరి; సిక్థము = మెదుకు చిక్కనీక = మిగులనీయక; శరదిందుబింబముఖిని = శరత్కాలచంద్రమండలమువలె చక్కనిముఖముగలస్త్రీని - సుశీలను; మృదులఫణితిన్ = మెత్తనిపద్ధతిని. '''అలం'''. ఉపమ.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;చూడు మీసారి &lt;ref&gt;చ. చేరియో&lt;/ref&gt;భాండ మోశోభనాంగి!, &lt;ref&gt;ట. భిస్సటం&lt;/ref&gt;భిస్సటం బొండె దాఱి తప్పినది యొండె
కలుగు; లేకుండ; &lt;ref&gt;క. నూడ్చి, చ. దూడ్చి&lt;/ref&gt;దూడ్చి తెమ్మలఘుజఠర, జాతవేదంబు హెచ్చె నీస్వల్పభుక్తి.&lt;/poem&gt;|ref=172}}
'''టీక'''. ఓ శోభనాంగి! = చక్కనిశరీరము కలదానా! భాండము = కుండ; భిస్సటంబు + ఒండె = మాఁడు (కుండ కంటుకొన్నది) గాని; తాఱి, తప్పినదియొండె = (నీచేతికిఁ జిక్కక) తప్పిపోయిన మెదుకు గాని; కలుగున్ = ఉండును; లేకుండదు = ఉండకపోదు; అలఘు...జాతవేదంబు = గొప్పజఠరాగ్ని - ఆకలిచిచ్చు; ఈ స్వల్పభుక్తిన్ = ఈ కొద్దిపాటిభోజనముచేత; హెచ్చెన్.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అనుటయు సంభ్రమం బడర నంగన తొల్తటినాటియామినిం
దనకని వండి డించికొని నాథుఁడు పల్లియ కేఁగు నెంజలిం
దానికి భుజింపకున్కి భరితంబయి యట్టుక నట్టుకట్టి యొ
ప్పు నభిన&lt;ref&gt;క. వోదనం, చ.ట. వౌదనం&lt;/ref&gt;వౌదనం బొసఁగెఁ బూని &lt;ref&gt;క. తదాజ్ఞను, చ. తదాజ్ఞనె&lt;/ref&gt;తదాజ్ఞనె శ్రావమూకుటన్.&lt;/poem&gt;|ref=173}} 
'''టీక'''. అనుటయున్ = అని పల్కగా; సంభ్రమంబు, అడరన్ = తొందరపాటు, కలుగఁగా; తొల్తటినాఁటియామినిన్ = కడచినరాత్రియందు; నెంజలిన్ = విచారముచేత; తనికి = సంతాసించి; భరితంబయి = నిండుగనుండి; అట్టుకన్ = మట్టిపాత్రలో, అట్టుకట్టి = అట్టుగా నేర్పడి; శ్రావమూఁకుటన్ = గంజిమూకుటివంటి పాత్రమున - కంచమువంటి పాత్రమున; అభినవౌదనంబున్ = సరిక్రొత్తయన్నమును - పొడియన్నమును; ఒసఁగెన్ = ఉంచెను.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఒసఁగి &lt;ref&gt;చ. యడ&lt;/ref&gt;యెడపేర్పులోఁ గాఁగుచున్నయాల,
పాలు వడ్డించుటయు మౌనిపాల! వేళ
మవలివారలచేతికి నందియిచ్చు, వడువున భుజించె వడు వివుర్వంటకంబు.&lt;/poem&gt;|ref=174}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>92x9swizl9mh1ej00ysuz8rpk6c7582</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555471</id>
      <parentid>555470</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T07:55:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>555471</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6553" sha1="l42m896egtqj3i3j15datf24psnhz76" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఒసఁగి &lt;ref&gt;క. యవ్యంజ, చ. సవ్యంజ&lt;/ref&gt;సవ్యంజనంబు దధ్యోదనంబు, నారగింపుఁడు క్షమియింపుఁ డనుచుఁ బలికి
ముదిత ముదితాత్మభావసంపదయుఁబోని, సఖిలపరిపూర్ణమగు గిండి నిలిపి చనిన.&lt;/poem&gt;|ref=169}}
'''టీక'''. సవ్యంజనంబు = పచ్చళ్లతో గూడినది ['అవ్యంజనంబు = కూరలు లేనిది' అని
పూర్వటీక]; దధ్యోదనంబు = పెరుగన్నమును; ముదిత = స్త్రీ; ముదితా...బోని = సంతోషించిన తనమనోభావనంపదవలెనున్న; సలిలపరిపూర్ణము = నీటితో నిండినది; గిండి = చిన్ననోరు గలచెంబు; నిలిపి = (ప్రక్కను) ఉంచి. '''అలం'''. ఉపమ.
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;చే నాపోశన &lt;ref&gt;చ. మున్సుమ&lt;/ref&gt;మున్పుచు, ధ్యానం బొనరించి &lt;ref&gt;చ. యపుడు&lt;/ref&gt;యతఁడు తగు ననుభుతిఁ జం
ద్రాననచేఁ గొని మెసఁగున్, బ్రాణాహుతి &lt;ref&gt;చ.ట. విరహితముగ, క. విరచితముగ&lt;/ref&gt;విరహితముగఁ బర్యుషితంబున్.&lt;/poem&gt;|ref=170}}  
'''టీక'''. చేన్ = చేతియందు; చంద్రాననచేన్ = ఆ స్త్రీ(సుశీల)వలన; పర్యుషితంబు = చద్దన్నమును; ప్రాణాహుతివిరహితముగన్ = ప్రాణాహుతులను తొలుక గ్రహింపకయే.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;తిరిగి చూచినయంత &lt;ref&gt;చ.ట. దిమ్మరీఁడు&lt;/ref&gt;నాద్రిమ్మరీఁడు, సిద్ధ మొక్కటియేనియుఁ జిక్కనీక
మ్రింగి విూఁదులు చూచుచు మృదులఫణితిఁ, బిలిచి యిట్లను శరదిందుబింబముఖిని.&lt;/poem&gt;|ref=171}} 
'''టీక'''. త్రిమ్మరీఁడు = స్వేచ్ఛగా ప్రవర్తించువాఁడు - దేశద్రిమ్మరి; సిక్థము = మెదుకు చిక్కనీక = మిగులనీయక; శరదిందుబింబముఖిని = శరత్కాలచంద్రమండలమువలె చక్కనిముఖముగలస్త్రీని - సుశీలను; మృదులఫణితిన్ = మెత్తనిపద్ధతిని. '''అలం'''. ఉపమ.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;చూడు మీసారి &lt;ref&gt;చ. చేరియో&lt;/ref&gt;భాండ మోశోభనాంగి!, &lt;ref&gt;ట. భిస్సటం&lt;/ref&gt;భిస్సటం బొండె దాఱి తప్పినది యొండె
కలుగు; లేకుండ; &lt;ref&gt;క. నూడ్చి, చ. దూడ్చి&lt;/ref&gt;దూడ్చి తెమ్మలఘుజఠర, జాతవేదంబు హెచ్చె నీస్వల్పభుక్తి.&lt;/poem&gt;|ref=172}}
'''టీక'''. ఓ శోభనాంగి! = చక్కనిశరీరము కలదానా! భాండము = కుండ; భిస్సటంబు + ఒండె = మాఁడు (కుండ కంటుకొన్నది) గాని; తాఱి, తప్పినదియొండె = (నీచేతికిఁ జిక్కక) తప్పిపోయిన మెదుకు గాని; కలుగున్ = ఉండును; లేకుండదు = ఉండకపోదు; అలఘు...జాతవేదంబు = గొప్పజఠరాగ్ని - ఆకలిచిచ్చు; ఈ స్వల్పభుక్తిన్ = ఈ కొద్దిపాటిభోజనముచేత; హెచ్చెన్.
{{Telugu poem|type=చ.|lines=&lt;poem&gt;అనుటయు సంభ్రమం బడర నంగన తొల్తటినాటియామినిం
దనకని వండి డించికొని నాథుఁడు పల్లియ కేఁగు నెంజలిం
దానికి భుజింపకున్కి భరితంబయి యట్టుక నట్టుకట్టి యొ
ప్పు నభిన&lt;ref&gt;క. వోదనం, చ.ట. వౌదనం&lt;/ref&gt;వౌదనం బొసఁగెఁ బూని &lt;ref&gt;క. తదాజ్ఞను, చ. తదాజ్ఞనె&lt;/ref&gt;తదాజ్ఞనె శ్రావమూకుటన్.&lt;/poem&gt;|ref=173}} 
'''టీక'''. అనుటయున్ = అని పల్కగా; సంభ్రమంబు, అడరన్ = తొందరపాటు, కలుగఁగా; తొల్తటినాఁటియామినిన్ = కడచినరాత్రియందు; నెంజలిన్ = విచారముచేత; తనికి = సంతాసించి; భరితంబయి = నిండుగనుండి; అట్టుకన్ = మట్టిపాత్రలో, అట్టుకట్టి = అట్టుగా నేర్పడి; శ్రావమూఁకుటన్ = గంజిమూకుటివంటి పాత్రమున - కంచమువంటి పాత్రమున; అభినవౌదనంబున్ = సరిక్రొత్తయన్నమును - పొడియన్నమును; ఒసఁగెన్ = ఉంచెను.
{{Telugu poem|type=తే.|lines=&lt;poem&gt;ఒసఁగి &lt;ref&gt;చ. యడ&lt;/ref&gt;యెడపేర్పులోఁ గాఁగుచున్నయాల, పాలు వడ్డించుటయు మౌనిపాల! వేళ
మవలివారలచేతికి నందియిచ్చు, వడువున భుజించె వడు వివుర్వంటకంబు.&lt;/poem&gt;|ref=174}}&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>l42m896egtqj3i3j15datf24psnhz76</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:పాండురంగమాహాత్మ్యము.pdf/292</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212737</id>
    <revision>
      <id>555475</id>
      <parentid>554974</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T09:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555475</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6200" sha1="kao9jydqln2z60ry9xkrkprmiy0tt5c" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. ఒసఁగి = ఉంచి; ఎడపేర్పులోన్ = దాలియందు; మౌనిపాల! = నారదమునీ! (ఇది శివునిమాట) వేళము = శీఘ్రముగ; వడువునన్ = విధముగన; ఇవుర్వంటకంబున్ = పొడియన్నమును ['ఇగురపెట్టిన యన్న' మని పూర్వటీక.]
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భుజయించి మఱియుఁ దెమ్మని, గజిబిజిసేయుటము పతియుఁ గలఁగక వికస
న్నిజవదన యగుచు హస్తాం, బుజములు మొగిడించి పల్కు భూసురసూతిన్.&lt;/poem&gt;|ref=175}}
'''టీక'''. గజిబిజి = గడబిడ; కలఁగక = కలఁతపాటు నొందక; వికసన్నిజవదన = వికసించిన - ప్రనన్నమగు తన ముఖము కలది; మొగిడించి = జోడించి; భూసురసూతిన్ = బ్రాహ్మణపుత్రుని.
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;అన్నం &lt;ref&gt;క. బొండొక, చ. బొండిక&lt;/ref&gt;బొండిఁక లేదు చల్ది యది; వి న్మధ్వశ్రమారూఢ! తె
మ్మన్నం దెచ్చెద సాధుగుప్తములు నవ్యంబుల్ కజాయంబు లిం
దెన్నే &lt;ref&gt;చ.ట. యున్నవి&lt;/ref&gt;నున్నవి క్రొత్తయట్టికలఁ; గాదే లేచి వార్వుండు; వే
గ న్నిర్మించెదఁ గూడుఁ, గూర మఱియుం గైకోలు మేల్భక్తికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=176}}
'''టీక'''. ఒండు = వేఱు; ఇఁకన్ = ఈపైని [ఒండొక కొంచెమైనను' అని పూర్వటీక]; అధ్వశ్రమారూఢ! = త్రోవను నడచి బడలినవాఁడా - ఓ బాటసారీ! సాధుగుప్తములు = బాగుగా (జాగ్రత్తగా) దాఁచఁబడినవి; కజాయంబులు = కజ్జాయంబులు - పిండివంటలు; కాదేన్ = కాదందురేని - అవి అక్కఱలే దందువేని; వార్వుండు = (చేయికడుగుకొని) యాచమనము చేయుఁడు; భుక్తికిన్ = భోజనమునకు; కైకోలు = (తాము) అంగీకరించుట; మేల్ = మంచిది - మీ రంగీకరింపవలెను.
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;నావిని నాతిఁ బల్కుఁ గుహనావటు వోవనితామతల్లి! యో
పావనశీల! తైలపరిపక్వము లెన్నియుఁ దెమ్ము; గాదనన్
లేవడియైనభుక్తి గొని లేక &lt;ref&gt;క. డిగం, శర. దిగం&lt;/ref&gt;దిగంబడ దాఁక లింతయున్
ధావన మాచరించుకతనన్ దడవున్ నిలఁబోల దిచ్చటన్.&lt;/poem&gt;|ref=177}}
'''టీక'''. కుహనావటువు = కపటబ్రహ్మచారి; వనితామతల్లి! = ఉత్తమయైన స్త్రీ! - అమ్మా! తైలపరిపక్వములు = పిండివంటలు; ఎన్నియున్ = ఎన్నియైనను; లేవడియైన = స్వల్పమైన; భుక్తిన్ = ఆహారమును; లేవన్ = లేచిపోవుటకు; ఇంకయున్ = కొంచెమైనను; దిగఁబడదు = తగ్గదు; ధావనము, ఆచరించుకతనన్ = పరిగెత్తిపోవలసియుండుటచేత; తడవున్ = చాలకాలము; నిలఁబోలదు = నిలువ వీలుకాదు.
{{Telugu poem|type=మహాస్రగ్ధర.|lines=&lt;poem&gt;అనినన్ వడ్డింపఁబొచ్చెన్ హరిణనయన నిండారుడెందంబుతో వే
గన భావిప్రాణనాథాగ్రహసహమతితోఁ గమ్మనై కారమై నే
తన వండం బొల్చి చేతం దడవినఁ దుమురై తాఱుటల్ లేక సద్యో
జనితంబుల్ వోలెఁ &lt;ref&gt;చ. జాలెం&lt;/ref&gt;జాలం జవులొదవు &lt;ref&gt;క. సమచ్చండికా?&lt;/ref&gt;సమత్స్యండికావూపపంక్తుల్.&lt;/poem&gt;|ref=178}} 
'''టీక'''. హరిణనయన = జింకకన్నులవంటి కన్నులు గల సుశీల; నిండారుడెందంబుతోన్ = నిండుమనస్సుతో - ఆనందముతో ననుట; భావి...మతితోన్ = ముందుఁ గల్గఁబోవు ప్రాణనాథుని కోపమును సహించు బుద్ధితో - ప్రాణనాథుఁడు కోపించి యెట్లు శిక్షించినను ఆ శిక్షకు సిద్ధపడు బుద్ధితో; పొల్చి = ఒప్పి; కారమై = ఘాటుగల్గి; తుమరై = పొడిపొడిగా - చేతి కంటుకొనకయుండి; తాఱుటల్, లేక = చెడిపోవుటలులేక - పాడుగాక; సద్యోజనితంబుల్ వోలెన్ = అప్పుడు తయారయినవానివలె;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>kao9jydqln2z60ry9xkrkprmiy0tt5c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555476</id>
      <parentid>555475</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T09:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>555476</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6200" sha1="okg1cta83lz86sfjmhltvmqsa96vmhp" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. ఒసఁగి = ఉంచి; ఎడపేర్పులోన్ = దాలియందు; మౌనిపాల! = నారదమునీ! (ఇది శివునిమాట) వేళము = శీఘ్రముగ; వడువునన్ = విధముగన; ఇవుర్వంటకంబున్ = పొడియన్నమును ['ఇగురపెట్టిన యన్న' మని పూర్వటీక.]
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భుజయించి మఱియుఁ దెమ్మని, గజిబిజిసేయుటయు పతియుఁ గలఁగక వికస
న్నిజవదన యగుచు హస్తాం, బుజములు మొగిడించి పల్కు భూసురసూతిన్.&lt;/poem&gt;|ref=175}}
'''టీక'''. గజిబిజి = గడబిడ; కలఁగక = కలఁతపాటు నొందక; వికసన్నిజవదన = వికసించిన - ప్రనన్నమగు తన ముఖము కలది; మొగిడించి = జోడించి; భూసురసూతిన్ = బ్రాహ్మణపుత్రుని.
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;అన్నం &lt;ref&gt;క. బొండొక, చ. బొండిక&lt;/ref&gt;బొండిఁక లేదు చల్ది యది; వి న్మధ్వశ్రమారూఢ! తె
మ్మన్నం దెచ్చెద సాధుగుప్తములు నవ్యంబుల్ కజాయంబు లిం
దెన్నే &lt;ref&gt;చ.ట. యున్నవి&lt;/ref&gt;నున్నవి క్రొత్తయట్టికలఁ; గాదే లేచి వార్వుండు; వే
గ న్నిర్మించెదఁ గూడుఁ, గూర మఱియుం గైకోలు మేల్భక్తికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=176}}
'''టీక'''. ఒండు = వేఱు; ఇఁకన్ = ఈపైని [ఒండొక కొంచెమైనను' అని పూర్వటీక]; అధ్వశ్రమారూఢ! = త్రోవను నడచి బడలినవాఁడా - ఓ బాటసారీ! సాధుగుప్తములు = బాగుగా (జాగ్రత్తగా) దాఁచఁబడినవి; కజాయంబులు = కజ్జాయంబులు - పిండివంటలు; కాదేన్ = కాదందురేని - అవి అక్కఱలే దందువేని; వార్వుండు = (చేయికడుగుకొని) యాచమనము చేయుఁడు; భుక్తికిన్ = భోజనమునకు; కైకోలు = (తాము) అంగీకరించుట; మేల్ = మంచిది - మీ రంగీకరింపవలెను.
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;నావిని నాతిఁ బల్కుఁ గుహనావటు వోవనితామతల్లి! యో
పావనశీల! తైలపరిపక్వము లెన్నియుఁ దెమ్ము; గాదనన్
లేవడియైనభుక్తి గొని లేక &lt;ref&gt;క. డిగం, శర. దిగం&lt;/ref&gt;దిగంబడ దాఁక లింతయున్
ధావన మాచరించుకతనన్ దడవున్ నిలఁబోల దిచ్చటన్.&lt;/poem&gt;|ref=177}}
'''టీక'''. కుహనావటువు = కపటబ్రహ్మచారి; వనితామతల్లి! = ఉత్తమయైన స్త్రీ! - అమ్మా! తైలపరిపక్వములు = పిండివంటలు; ఎన్నియున్ = ఎన్నియైనను; లేవడియైన = స్వల్పమైన; భుక్తిన్ = ఆహారమును; లేవన్ = లేచిపోవుటకు; ఇంకయున్ = కొంచెమైనను; దిగఁబడదు = తగ్గదు; ధావనము, ఆచరించుకతనన్ = పరిగెత్తిపోవలసియుండుటచేత; తడవున్ = చాలకాలము; నిలఁబోలదు = నిలువ వీలుకాదు.
{{Telugu poem|type=మహాస్రగ్ధర.|lines=&lt;poem&gt;అనినన్ వడ్డింపఁబొచ్చెన్ హరిణనయన నిండారుడెందంబుతో వే
గన భావిప్రాణనాథాగ్రహసహమతితోఁ గమ్మనై కారమై నే
తన వండం బొల్చి చేతం దడవినఁ దుమురై తాఱుటల్ లేక సద్యో
జనితంబుల్ వోలెఁ &lt;ref&gt;చ. జాలెం&lt;/ref&gt;జాలం జవులొదవు &lt;ref&gt;క. సమచ్చండికా?&lt;/ref&gt;సమత్స్యండికావూపపంక్తుల్.&lt;/poem&gt;|ref=178}} 
'''టీక'''. హరిణనయన = జింకకన్నులవంటి కన్నులు గల సుశీల; నిండారుడెందంబుతోన్ = నిండుమనస్సుతో - ఆనందముతో ననుట; భావి...మతితోన్ = ముందుఁ గల్గఁబోవు ప్రాణనాథుని కోపమును సహించు బుద్ధితో - ప్రాణనాథుఁడు కోపించి యెట్లు శిక్షించినను ఆ శిక్షకు సిద్ధపడు బుద్ధితో; పొల్చి = ఒప్పి; కారమై = ఘాటుగల్గి; తుమరై = పొడిపొడిగా - చేతి కంటుకొనకయుండి; తాఱుటల్, లేక = చెడిపోవుటలులేక - పాడుగాక; సద్యోజనితంబుల్ వోలెన్ = అప్పుడు తయారయినవానివలె;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>okg1cta83lz86sfjmhltvmqsa96vmhp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555477</id>
      <parentid>555476</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T09:56:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>దేవీప్రసాదశాస్త్రి</username>
        <id>4290</id>
      </contributor>
      <origin>555477</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6198" sha1="sjrf54lpcu4ux8aio8jngw4z2vfryog" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;దేవీప్రసాదశాస్త్రి&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;'''టీక'''. ఒసఁగి = ఉంచి; ఎడపేర్పులోన్ = దాలియందు; మౌనిపాల! = నారదమునీ! (ఇది శివునిమాట); వేళము = శీఘ్రముగ; వడువునన్ = విధమున; ఇవుర్వంటకంబున్ = పొడియన్నమును ['ఇగురపెట్టిన యన్న' మని పూర్వటీక.]
{{Telugu poem|type=క.|lines=&lt;poem&gt;భుజయించి మఱియుఁ దెమ్మని, గజిబిజిసేయుటయు పతియుఁ గలఁగక వికస
న్నిజవదన యగుచు హస్తాం, బుజములు మొగిడించి పల్కు భూసురసూతిన్.&lt;/poem&gt;|ref=175}}
'''టీక'''. గజిబిజి = గడబిడ; కలఁగక = కలఁతపాటు నొందక; వికసన్నిజవదన = వికసించిన - ప్రనన్నమగు తన ముఖము కలది; మొగిడించి = జోడించి; భూసురసూతిన్ = బ్రాహ్మణపుత్రుని.
{{Telugu poem|type=శా.|lines=&lt;poem&gt;అన్నం &lt;ref&gt;క. బొండొక, చ. బొండిక&lt;/ref&gt;బొండిఁక లేదు చల్ది యది; వి న్మధ్వశ్రమారూఢ! తె
మ్మన్నం దెచ్చెద సాధుగుప్తములు నవ్యంబుల్ కజాయంబు లిం
దెన్నే &lt;ref&gt;చ.ట. యున్నవి&lt;/ref&gt;నున్నవి క్రొత్తయట్టికలఁ; గాదే లేచి వార్వుండు; వే
గ న్నిర్మించెదఁ గూడుఁ, గూర మఱియుం గైకోలు మేల్భక్తికిన్.&lt;/poem&gt;|ref=176}}
'''టీక'''. ఒండు = వేఱు; ఇఁకన్ = ఈపైని [ఒండొక కొంచెమైనను' అని పూర్వటీక]; అధ్వశ్రమారూఢ! = త్రోవను నడచి బడలినవాఁడా - ఓ బాటసారీ! సాధుగుప్తములు = బాగుగా (జాగ్రత్తగా) దాఁచఁబడినవి; కజాయంబులు = కజ్జాయంబులు - పిండివంటలు; కాదేన్ = కాదందురేని - అవి అక్కఱలే దందువేని; వార్వుండు = (చేయికడుగుకొని) యాచమనము చేయుఁడు; భుక్తికిన్ = భోజనమునకు; కైకోలు = (తాము) అంగీకరించుట; మేల్ = మంచిది - మీ రంగీకరింపవలెను.
{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=&lt;poem&gt;నావిని నాతిఁ బల్కుఁ గుహనావటు వోవనితామతల్లి! యో
పావనశీల! తైలపరిపక్వము లెన్నియుఁ దెమ్ము; గాదనన్
లేవడియైనభుక్తి గొని లేక &lt;ref&gt;క. డిగం, శర. దిగం&lt;/ref&gt;దిగంబడ దాఁక లింతయున్
ధావన మాచరించుకతనన్ దడవున్ నిలఁబోల దిచ్చటన్.&lt;/poem&gt;|ref=177}}
'''టీక'''. కుహనావటువు = కపటబ్రహ్మచారి; వనితామతల్లి! = ఉత్తమయైన స్త్రీ! - అమ్మా! తైలపరిపక్వములు = పిండివంటలు; ఎన్నియున్ = ఎన్నియైనను; లేవడియైన = స్వల్పమైన; భుక్తిన్ = ఆహారమును; లేవన్ = లేచిపోవుటకు; ఇంకయున్ = కొంచెమైనను; దిగఁబడదు = తగ్గదు; ధావనము, ఆచరించుకతనన్ = పరిగెత్తిపోవలసియుండుటచేత; తడవున్ = చాలకాలము; నిలఁబోలదు = నిలువ వీలుకాదు.
{{Telugu poem|type=మహాస్రగ్ధర.|lines=&lt;poem&gt;అనినన్ వడ్డింపఁబొచ్చెన్ హరిణనయన నిండారుడెందంబుతో వే
గన భావిప్రాణనాథాగ్రహసహమతితోఁ గమ్మనై కారమై నే
తన వండం బొల్చి చేతం దడవినఁ దుమురై తాఱుటల్ లేక సద్యో
జనితంబుల్ వోలెఁ &lt;ref&gt;చ. జాలెం&lt;/ref&gt;జాలం జవులొదవు &lt;ref&gt;క. సమచ్చండికా?&lt;/ref&gt;సమత్స్యండికావూపపంక్తుల్.&lt;/poem&gt;|ref=178}} 
'''టీక'''. హరిణనయన = జింకకన్నులవంటి కన్నులు గల సుశీల; నిండారుడెందంబుతోన్ = నిండుమనస్సుతో - ఆనందముతో ననుట; భావి...మతితోన్ = ముందుఁ గల్గఁబోవు ప్రాణనాథుని కోపమును సహించు బుద్ధితో - ప్రాణనాథుఁడు కోపించి యెట్లు శిక్షించినను ఆ శిక్షకు సిద్ధపడు బుద్ధితో; పొల్చి = ఒప్పి; కారమై = ఘాటుగల్గి; తుమరై = పొడిపొడిగా - చేతి కంటుకొనకయుండి; తాఱుటల్, లేక = చెడిపోవుటలులేక - పాడుగాక; సద్యోజనితంబుల్ వోలెన్ = అప్పుడు తయారయినవానివలె;&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>sjrf54lpcu4ux8aio8jngw4z2vfryog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>పుట:Patitthasamasrli Prayachitta Vishayakopanyasamu.pdf/9</title>
    <ns>104</ns>
    <id>212908</id>
    <revision>
      <id>555474</id>
      <timestamp>2026-05-05T09:29:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{Center|{{p|fs125}}శ్రీరస్తు&lt;/p&gt;}}     {{Center|{{p|fs150}}పతితసంసర్గిక ప్రాయశ్చిత్తకోపన్యాసము&lt;/p&gt;}}  {{Center|{{p|fs125}}ప్రథమప్రకరణము&lt;/p&gt;}}  {{rule |6em }}   {{Center|{{p|fs125}}మొదటిసభయందలి ప్రశ్నోత్తరములు&lt;/p&gt;}}  జం. గౌరీనాధశాస్త్రులుగారి ప్...'</comment>
      <origin>555474</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2087" sha1="cs7hdyjwcd91ki6o3nhw7snjndiwcid" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;1&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs125}}శ్రీరస్తు&lt;/p&gt;}}   

{{Center|{{p|fs150}}పతితసంసర్గిక ప్రాయశ్చిత్తకోపన్యాసము&lt;/p&gt;}}

{{Center|{{p|fs125}}ప్రథమప్రకరణము&lt;/p&gt;}}

{{rule |6em }} 

{{Center|{{p|fs125}}మొదటిసభయందలి ప్రశ్నోత్తరములు&lt;/p&gt;}}

జం. గౌరీనాధశాస్త్రులుగారి ప్రశ్న: గుంటూరు కాను
మూర్తికిని అతని భార్యకును మీరు ప్రాయశ్చిత్తముచేయించు
టకు హేతువేమి? -
నాయుత్తరము ః — పతితులు కన్యను పతితుల కన్యయని
-
మెరుంగక వివాహము చేసికొనినందునకు.
జి-గౌ-ప్ర. గుంటూరు భానుమూర్తి వివాహము చేసే
కోనిన కన్యకయొక్క తలిదండ్రులేమి పాపము చేసి నారు?
ఉ. విధవయగు కుమారికరు 'తిరిగి వివాహము చేసినట్లు చె
ప్పుకొనుచున్నారు.
జం-గౌ-ప్ర.
పతితులతో యాన సంబంధము చేసిన వారి
కే పతుల కెటువంటి ప్రాయశ్చిత్తమో అటువంటి ప్రాయశ్చి
తమేనా?
ఉ. ఔను. అటువంటి ప్రాయశ్చిత్తమే.
జం. గౌ -ప్ర. ఇదిగో నా చేతిలో ప్రాయశ్చిత్త హేమా
ద్రియాన్నది. దీనిలో దేవలవచనమని వ్రాసియున్నది. ఆవ
చనమువలనజూడిగా విధవను బున ర్దానము చేసిన వానికి బ్రా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>cs7hdyjwcd91ki6o3nhw7snjndiwcid</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555492</id>
      <parentid>555474</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T11:30:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Brjswiki</username>
        <id>6801</id>
      </contributor>
      <comment>/* అచ్చుదిద్దారు */</comment>
      <origin>555492</origin>
      <model>proofread-page</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2111" sha1="g8xvqrfiacw1zo7ogrf2x3cyre3k1u4" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;&lt;pagequality level=&quot;3&quot; user=&quot;Brjswiki&quot; /&gt;&lt;/noinclude&gt;{{Center|{{p|fs125}}శ్రీరస్తు&lt;/p&gt;}}   

{{Center|{{p|fs150}}పతితసంసర్గిక ప్రాయశ్చిత్తకోపన్యాసము&lt;/p&gt;}}

{{Center|{{p|fs125}}ప్రథమప్రకరణము&lt;/p&gt;}}

{{rule |6em }} 

{{Center|{{p|fs125}}మొదటిసభయందలి ప్రశ్నోత్తరములు&lt;/p&gt;}}

{{rule |6em }} 

జం. గౌరీనాధశాస్త్రులుగారి ప్రశ్న:- గుంటూరు భానుమూర్తికిని అతని భార్యకును మీరు ప్రాయశ్చిత్తముచేయించుటకు 
టకు హేతువేమి?

నాయుత్తరము:- పతితులు కన్యను పతితుల కన్యయని మెరుంగక వివాహము చేసికొనినందునకు.

జం.గౌ.ప్ర. గుంటూరు భానుమూర్తి వివాహము చేసికోనిన కన్యకయొక్క తలిదండ్రులేమి పాపము చేసినారు?

ఉ. విధవయగు కుమారికకు తిరిగి వివాహము చేసినట్లు చెప్పుకొనుచున్నారు.

జం.గౌ.ప్ర. పతితులతో యూన సంబంధముచేసిన వారికే పతితుల కెటువంటి ప్రాయశ్చిత్తమో అటువంటి ప్రాయశ్చిత్తమేనా?

ఉ. ఔను. అటువంటి ప్రాయశ్చిత్తమే.

జం.గౌ.ప్ర. ఇదిగో నా చేతిలో ప్రాయశ్చిత్త హేమాద్రియున్నది. దీనిలో దేవలవచనమని వ్రాసియున్నది. ఆవచనమువలనజూడిగా 
విధవను బునర్దానము చేసిన వానికి బ్రా&lt;noinclude&gt;&lt;references/&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>g8xvqrfiacw1zo7ogrf2x3cyre3k1u4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212909</id>
    <revision>
      <id>555479</id>
      <timestamp>2026-05-05T10:09:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]  | రచయిత =   | అనువాదం= వివిన మూర్తి  | విభాగము  = ఆధునిక పెంతకోస్ట్  | ముందరి =చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం |ఒక గొప్ప సంక్షోభ...'</comment>
      <origin>555479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="617" sha1="5qu225fa2xzbhvpmm7gjz73c5r98tg7" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = ఆధునిక పెంతకోస్ట్
 | ముందరి =[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం |ఒక గొప్ప సంక్షోభం ]]
 | తదుపరి =
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=74 to=79/&gt;</text>
      <sha1>5qu225fa2xzbhvpmm7gjz73c5r98tg7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555480</id>
      <parentid>555479</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:09:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="617" sha1="j9v08pakjkcdh93ahcf8qr8ksg9oexj" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = ఆధునిక పెంతకోస్ట్
 | ముందరి =[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం |ఒక గొప్ప సంక్షోభం ]]
 | తదుపరి =
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=74 to=77/&gt;</text>
      <sha1>j9v08pakjkcdh93ahcf8qr8ksg9oexj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555485</id>
      <parentid>555480</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:15:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="588" sha1="o2n6yk7aazdkr00avl6emxb33lbgp4h" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = ఆధునిక పెంతకోస్ట్
 | ముందరి =[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఒక గొప్ప సంక్షోభం |ఒక గొప్ప సంక్షోభం ]]
 | తదుపరి = [[../ముగింపు/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=74 to=77/&gt;</text>
      <sha1>o2n6yk7aazdkr00avl6emxb33lbgp4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ముగింపు</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212910</id>
    <revision>
      <id>555481</id>
      <timestamp>2026-05-05T10:10:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]  | రచయిత =   | అనువాదం= వివిన మూర్తి  | విభాగము  = ముగింపు   | ముందరి =[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్ |ఆధునిక పెంతకోస్ట్ ]]  | తదుప...'</comment>
      <origin>555481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="594" sha1="298xal2yw85ztse0albzauiw4nvldc1" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = ముగింపు 
 | ముందరి =[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్ |ఆధునిక పెంతకోస్ట్ ]]
 | తదుపరి =
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=78 to=79/&gt;</text>
      <sha1>298xal2yw85ztse0albzauiw4nvldc1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555482</id>
      <parentid>555481</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:12:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="630" sha1="ajg537tpdp9vng6i529rloe6cj5dmxj" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = ముగింపు 
 | ముందరి =[[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/ఆధునిక పెంతకోస్ట్ |ఆధునిక పెంతకోస్ట్ ]]
 | తదుపరి = [[../అట్టవెనుక/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=78 to=79/&gt;</text>
      <sha1>ajg537tpdp9vng6i529rloe6cj5dmxj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555484</id>
      <parentid>555482</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="519" sha1="d3w332zpyw1p1rhcz2krgpxh74q2jrz" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = ముగింపు 
 | ముందరి =[[../ఆధునిక పెంతకోస్ట్/]]
 | తదుపరి = [[../అట్టవెనుక/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=78 to=79/&gt;</text>
      <sha1>d3w332zpyw1p1rhcz2krgpxh74q2jrz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555486</id>
      <parentid>555484</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:15:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="460" sha1="9k6s6h9nm5m4od1ca0pj1gyv6862br6" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = ముగింపు 
 | ముందరి =[[../ఆధునిక పెంతకోస్ట్/]]
 | తదుపరి = [[../అట్టవెనుక/]]
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=78 to=79/&gt;</text>
      <sha1>9k6s6h9nm5m4od1ca0pj1gyv6862br6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ/అట్టవెనుక</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212911</id>
    <revision>
      <id>555483</id>
      <timestamp>2026-05-05T10:13:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <comment>[[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు  | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]  | రచయిత =   | అనువాదం= వివిన మూర్తి  | విభాగము  = అట్టవెనుక  | ముందరి =[[../ముగింపు/]]  | తదుపరి =  | వివరములు =   |సంవత్సరం=2010 }} &lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=80 to=80/&gt;'</comment>
      <origin>555483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="460" sha1="k29lnoouozcu3nnaec18ndjlcwvmwjb" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[చెప్పులు కుడుతూ కుడుతూ]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = అట్టవెనుక
 | ముందరి =[[../ముగింపు/]]
 | తదుపరి =
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=80 to=80/&gt;</text>
      <sha1>k29lnoouozcu3nnaec18ndjlcwvmwjb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>555487</id>
      <parentid>555483</parentid>
      <timestamp>2026-05-05T10:15:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rajasekhar1961</username>
        <id>50</id>
      </contributor>
      <origin>555487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="401" sha1="g7uk8sydpzymwwu1k792uw4w0k3jqcu" xml:space="preserve">{{తలకట్టు
 | శీర్షిక = [[../]]
 | రచయిత = 
 | అనువాదం= వివిన మూర్తి
 | విభాగము  = అట్టవెనుక
 | ముందరి =[[../ముగింపు/]]
 | తదుపరి =
 | వివరములు = 
 |సంవత్సరం=2010
}}
&lt;pages index=&quot;Cheppulu Kudutu Kudutu....pdf&quot; from=80 to=80/&gt;</text>
      <sha1>g7uk8sydpzymwwu1k792uw4w0k3jqcu</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>