వికీసోర్స్ tewikisource https://te.wikisource.org/wiki/%E0%B0%AE%E0%B1%8A%E0%B0%A6%E0%B0%9F%E0%B0%BF_%E0%B0%AA%E0%B1%87%E0%B0%9C%E0%B1%80 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter మీడియా ప్రత్యేక చర్చ వాడుకరి వాడుకరి చర్చ వికీసోర్స్ వికీసోర్స్ చర్చ దస్త్రం దస్త్రంపై చర్చ మీడియావికీ మీడియావికీ చర్చ మూస మూస చర్చ సహాయం సహాయం చర్చ వర్గం వర్గం చర్చ ద్వారము ద్వారము చర్చ రచయిత రచయిత చర్చ పుట పుట చర్చ సూచిక సూచిక చర్చ TimedText TimedText talk మాడ్యూల్ మాడ్యూల్ చర్చ Event Event talk 0 6606 559304 14207 2026-06-13T17:06:38Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 559304 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|ముద్దులు మోమున (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> ముద్దులు మోమున ముంచగను నిద్దపు కూరిమి నించీని మొలచిరుగంటలు మువ్వలు గజ్జెలు గలగలమనగా కదలగను ఎలనవ్వులతో ఈతడు వచ్చి జలజపు చేతులు చాచీనీ అచ్చపు గుచ్చు ముత్యాల హారములు పచ్చల చంద్రాభరణములు తచ్చిన చేతుల తానె దైవమని అచ్చట నిచ్చట ఆడీని బాలుడు కృష్ణుడు పరమపురుషుడు నేలకు నింగికి నెరి పొడవై చాల వేంకటాచలపతి తానై మేలిమి చేతల మించీని </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|muddulu mOmuna (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> muddulu mOmuna muMchaganu niddapu kUrimi niMchIni molachirugaMTalu muvvalu gajjelu galagalamanagA kadalaganu elanavvulatO ItaDu vachchi jalajapu chEtulu chAchInI achchapu guchchu mutyAla hAramulu pachchala chaMdrAbharaNamulu tachchina chEtula tAne daivamani achchaTa nichchaTa ADIni bAluDu kRshNuDu paramapurushuDu nElaku niMgiki neri poDavai chAla vEMkaTAchalapati tAnai mElimi chEtala miMchIni </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2010/10/muddulu-momuna.html Muddulu momuna - ముద్దులు మోమున ] <!-- esnips లింక్ పనిచేయడం లేదు — పని చేసే లింక్‌తో భర్తీ చేయబడింది. ~By Dglasri --> ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] twiteyrllhrl91q49qpbspnrclal4od 0 6633 559300 14331 2026-06-13T16:56:42Z Dglasri 7328 /* బయటి లింకులు */ 559300 wikitext text/x-wiki {{Annamayya-box1-top|తగుదువమ్మ నీ (రాగం: ) (తాళం : )}} <poem> తగుదువమ్మ నీ వందపుమరుతండ్రికి మొగిదచ్చి నమృతము మోవి నుంది గాన కోమలి నీ జవ్వనము కొలదివెట్టగరాదు ప్రేమమున మీద మీద పెరిగీ గాన ఆమని నీ సింగార మంతైంత అనరాదు వేమారు నీ చూపు వెల్లివిరిసీ గాన తొయ్యలి నీ వొరపులు తులదూచి చెప్పరాదు నెయ్యపు నీ తురుమిదె నిక్కీ గాన చయ్యన నీ సొబగులిచ్చుట నియమించరాదు అయ్యన నీ పిరుదునకలవి లేదు గాన వనిత నీ భావమింక వర్ణించి పలుకరాదు కొన నీ పాదములు చిగురులు గాన తనరు నీ భాగ్యము తలచ నలవి కాదు ఘనుడు శ్రీవేంకటేశు కలసితివి గాన </poem> {{Annamayya-box-bottom}} {{Annamayya-box2-top|taguduvamma nI (Raagam: ) (Taalam: )}} <poem> taguduvamma nI vaMdapumarutaMDriki mogidachchi namRtamu mOvi nuMdi gAna kOmali nI javvanamu koladiveTTagarAdu prEmamuna mIda mIda perigI gAna Amani nI siMgAra maMtaiMta anarAdu vEmAru nI chUpu vellivirisI gAna toyyali nI vorapulu tuladUchi chepparAdu neyyapu nI turumide nikkI gAna chayyana nI sobagulichchuTa niyamiMcharAdu ayyana nI pirudunakalavi lEdu gAna vanita nI bhAvamiMka varNiMchi palukarAdu kona nI pAdamulu chigurulu gAna tanaru nI bhAgyamu talacha nalavi kAdu ghanuDu SrIvEMkaTESu kalasitivi gAna </poem> {{Annamayya-box-bottom}} ===బయటి లింకులు=== <h1>Listen Audio</h1> [https://annamayya-u.blogspot.com/2010/09/taguduvamma-ni.html Taguduvamma ni - తగుదువమ్మ నీ] <!-- esnips లింక్ పనిచేయడం లేదు — పని చేసే లింక్‌తో భర్తీ చేయబడింది. ~By Dglasri --> ---- {{అన్నమయ్య పాటలు}} [[Category:అన్నమయ్య పాటలు ]] 9w47a5yo011zd1chkpjxi1m6i6v7mi0 102 20646 559316 250037 2026-06-13T21:22:49Z Rajasekhar1961 50 /* రచనలు */ 559316 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = చాగంటి |అసలుపేరు = శేషయ్య |పేరు_మొదటి_అక్షరం = చ |పుట్టిన_యేడు = 1881 |గిట్టిన_యేడు = 1956 |వివరణ = |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = చాగంటి శేషయ్య |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== *[[ఆంధ్రకవి తరంగిణి]] : # [[ఆంధ్రకవి తరంగిణి - మొదటి సంపుటము]] (1947, 1955) # [[ఆంధ్రకవి తరంగిణి - రెండవ సంపుటము]] (1956) # [[ఆంధ్రకవి తరంగిణి - మూడవ సంపుటము]] (1959) # [[ఆంధ్రకవి తరంగిణి - నాలుగవ సంపుటము]] (1960) # [[ఆంధ్రకవి తరంగిణి - ఐదవ సంపుటము]] (1960) # [[ఆంధ్రకవి తరంగిణి - ఆఱవ సంపుటము]] (1949) # [[ఆంధ్రకవి తరంగిణి - ఏడవ సంపుటము]] (1963) # [[ఆంధ్రకవి తరంగిణి - పదవ సంపుటము]] (1953) # [[ఆంధ్రకవి తరంగిణి - పన్నెండవ సంపుటము]] (1958) #* దుర్గేశనందిని ifctypcnhown3aqiclktauf5o9m4yhp 102 69707 559280 442909 2026-06-13T14:12:37Z Vjsuseela 1850 /* రచనలు */ 559280 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = కూచి |అసలుపేరు = నరసింహము |పేరు_మొదటి_అక్షరం = క |పుట్టిన_యేడు = 1866 |గిట్టిన_యేడు = 1940 |వివరణ = ప్రముఖ సంస్కృతాంధ్ర పండితులు, కవి, రచయిత |బొమ్మ= Kuchi Narasimham Pantulu 1911 (page 278 crop).jpg |వికీపీడియా_లంకె = కూచి నరసింహం |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * రూపలత * వనవాసి * పురాణ కథలు (1927) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.331732 External link.] * గౌరాంగ చరిత్ర (2 భాగములు) * తెలుగు క్లాసుతమాషా * ఆగ్నేయాశుగములు (1921) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.332619 External link.] * గ్రాంథిక భాష గ్రామ్యభాష * రామకృష్ణ పరమహంస చరిత్ర * ఆత్మనివేదనము * రామచంద్రప్రభు శతకము (1931) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.331162 External link.] * నానావిషయక విరచితములు * వివేకానందస్వామి పారాణికోపన్యాస చతుష్కము [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.387590 ప్రాక్పశ్చిమము (1926).] * భ్రమప్రమాద ప్రహసనం * ఆదర్శ సుఖజీవనము - ఇత్యాదులు. * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/బడులలో బెట్టు తెలుగు పుస్తకములు]] (1918) * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/పల్లెటూళ్ళు గ్రంధాలయములు]] (1918) ===పానుగంటివారితో రచించిన పాఠ్యపుస్తకాలు=== * ఆనందవాచకపుస్తకము (మూడవతరగతి) (1930) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.371506 External link.] * ఆనందవాచకపుస్తకము (నాల్గవతరగతి) (1930) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.372206 External link.] * ఆనందవాచకపుస్తకము (ఆరవతరగతి) (1929) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.371469 External link.] * ఆనందవాచకపుస్తకము (ఎనిమిదవతరగతి) (1930) [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.371385 External link.] ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[ఆంధ్ర రచయితలు/కూచి నరసింహము]] [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]] rzbogzoq3x44eti4mafw6tmmi7yip5l 104 70507 559343 251712 2026-06-14T05:49:12Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{Css image crop |Image = Bharata_RamMani%2C_Sripada_Kameshwara_Rao.pdf |Page = 6 |bSize = 425 |cWidth = 410 |cHeight = 138 |oTop = 29 |oLeft = 11 |Location = center |Description = }} {{p|fs95}}మొదటి అంకము</p> {{center|మొదటి రంగము}} [దేవేందునింటిలో దేవేంద్రుడు సదానందుడును కూర్చుండి యుందురు] దేవే-- ఏమి చేయుచుందువు? బి.ఏ.పరీక్ష నీయక ముందే సంతతి కల్గి సంసారకూపమున పడితివి. అంతట చదువు సాగక తక్కువజీవతముగల పనిలో ప్రవేశింపవలసి వచ్చెను. సదా--మీతండ్రిగారు ఆస్తి నెట్లు పంపకము చేసిరి? దేవే--ఆతని మరణశాసనము ప్రకారము యావదాస్తియు మా అన్నగారికి సంక్రమించి, పెద్దలనాటి ఈ యిల్లు ఇందలి సామగ్రియు నా వంతుకు వచ్చెను. ఐదువేల రూపాయల ఋణము మేము చెరి సగము తీర్చుకొనవలసివచ్చెను. సదా-- చిత్రముగా నున్నదే ! దేవే--అట్ల నెదవేల?<noinclude><references/></noinclude> 3830if9fl48urrydtzs3ko2fdwrlcw6 104 70508 559344 251713 2026-06-14T05:50:08Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{center| భారత రమణి [అం] }} సదా-- ఆర్జనపరుడగు సుతునకు ఆస్తి నంతయు నిచ్చి, అర్భకునకు అప్పు తలజుట్టిరా, మీతండ్రిగారు ? దేవే-- దానికేమి ? స్వార్జితమును వారు ఇచ్చవచ్చినట్లు పంచవచ్చును, ఆక్షెపమేమి ? అందరికీ పిత్రార్జిత ముండునా ? ఆ విషయల్మున నా కేచింతయు లేదు. సదా-- అతడొక అపూర్వ వ్యక్తి, నీకెందుకు సుతానము ? దేవే--ఇద్దరు కొడుకులు, ముగ్గురు కూతుళ్లు. సదా--కొడుకు లేమి చేయుచున్నారు ? దేవే--పెద్దవాడు సన్యసించెను, చిన్నవాడు చదువు కొను చున్నాడు. సదా--కూతుళ్లఖూ ఫేండ్లి చేసితివా ? దేవే-- పెద్దది తలచెడ్డరి. తగినంత కట్నము నీయ లేనందున తగినల్లుడు దొరకలేదు. మా వియ్యఖుడు కడుబీదవాడగుటచే పిల్ల మాయొద్దనే ఉన్నది. సదా-- రెండో పిల్ల ? దేవే-- దానికే వరుని వెదకు చున్నాను. అది బి.ఏ. పరీక్ష నిచ్చినది. సదా--ఓహో ! మావినయునితో నాడుకొనుచుండునది ఆపిల్లేనా ?<noinclude><references/></noinclude> 8bp1wmvlk168dolpio3tcwafj4dpd5o 104 70509 559345 251715 2026-06-14T05:51:29Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{center|రం 1] భారత రమణి 3}} దేవే-- అదే. దానిని ఏతలమాసినవానికో కట్టిబెట్టవీలులేదు. చద్వుకొన్న పిల్ల, తెలివైనది. సదా-- పెద్దది కూడా చదువుకొనినట్లే యున్నది. ఒక నాడు హితోపదేశములోని శ్లోకమొకటి చదివినది. దేవే--అవును, ఒక పిల్లకు సంస్కృతము, రెండచ్వ దానికి ఇంగ్లీషును మాతండ్రిగారు చెప్పించినారు. రెండు విద్యల పరిణామ మెట్లుండునో చూడవలయునని వారి యూహ. సదా--సరే. మూడవది ? దేవే-- అది చాలా చిన్నది, దానికెప్పుడును రోగాలే. పద్దదాని పెండ్లి తొ నాపేర్మి తగ్గినది, సంపద సన్నగిల్లినది. ఇప్పుడు రెండవదనికి పెండ్లిచేయక తీరదు. అదే గట్టిచిక్కొచ్చినది. సదా-- దానిపెళ్లికి చిక్కేమి ? పిల్ల రూపవసి, చదువుకొన్నది, తెలివైన దేమో ? దేవే-- కావుననే చిక్కు ఇప్పటి వరులతండ్రులు కోడళ్ల యందము చందమును చూఛుట లేదు. తమ సుతుల నడిబజారున పెట్టి ఎక్కువవెల యిచ్చినవారికి అమ్ముచున్నారు. దిక్కుమాలిన మన సంఘమున్ ధనహీనులు తమకూతుళ్లకు పెళ్లి చేయుట కదుప్రయాసముగా నున్నది. సదా-- సంఘమును నిందింపకు, అది చేసిననేరమేమి ? దేవే--ఆడపిల్లల పెళ్లిళ్ల మూలమున చాలమంది సం<noinclude><references/></noinclude> k6cw3r2ai3crt4ss2wehy9pljcdclvq 104 70510 559346 251771 2026-06-14T05:52:59Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>4 [ అం 1 {{center|భారత రమణీ}} సారులు చితికి పోయినారు, ఎంతమంది గౌరవమో హీన మయినది. ఇది అన్యాయము కాదా? సదా-- ఓయీ ! నీకు పుత్రులున్నారు, పుత్రిక లున్నారు. వారి భరణ పోషణములకు బాధ్యుడవు నీవే కదా? పుత్రులను ఇరివదియైదేండ్ల వరకు ఫేంచుదువు, కాని పుత్రికలకు పదేండ్ల పైబడిన తోడనే వారి భరణపోషణ భారము వరుని నెత్తిపై నెత్తుదువు. కొడుకులతో బాటు కూతుళ్లను కూడ తక్కిన పదునైదేండ్లును నీవు పోషింపనక్కరలేదా? అదిగాక ఆస్తినంతయు కొడుకులకు చెందజేసి ఆడపిల్లలకు చిల్లిగవ్వయైన అందనీయవు. కొడుకులతో సమముగా కూతుళ్లను నీవుచూడకుండుటకు వా రేయేటిలోనైన కొట్టుకొని వచ్చినారా? చేతనైనంత శీఘ్రముగా వారిని చేవదల్చుకొన జూతువు. కావున ఆడపిల్లల కన్నవారే అన్యాయమున కొడిగట్టుచుండ, అట్లు చేయదగదనియు, వారిని మగ పిల్లలతో సమముగా చూడవలయు నని సంఘము నిర్భంధించు చున్నది. అపరాధము చేయునది నీవు, దానిని సంఘమునెత్తిపై రుద్దెదవేల ? దేరే-- నాకూతుళ్ల విషయమున నేనట్లు ఛెయదలచు కొనలేదు. నాశక్తి కొలది వారి కెద్దియో ఒసంగుదును. ఇంత యిమ్మని వరుని తండ్రి పట్టు బట్టనేల ? సదా-- అట్లు నిర్భందింపని యేడల తగినంత ధనము<noinclude><references/></noinclude> pi9pyiszm4owa0ymzg3z9ni5hlmtqfp 104 70511 559347 251772 2026-06-14T05:53:42Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{center | భారత రమణి}} నీవీయవు. నీపిల్లను యావజ్జీవము భరించు భారము వారిదే కదా ? తోచినంత యిత్తునని నీ వేతృణమో వారికిచ్చినచో నీ కూతురిని వారు తగినరీతిని పొషింప గలరా ? దేవే-- సరే, నేనిచ్చిన ద్రవ్యమును వారింకొక విధమున కాజేసిన ? సదా-- అబ్బో ! నీవే యెగవేసిన?,,,, వారెట్లు కావించినను, కోడలికి యావజ్జీవము అన్నవస్త్రములు నిచ్చు బాధ్యతను వహించియుందురు కదా ? పెండ్లివారు వారు నిన్ను నిర్భంధింపకున్న అ వెన్క నీవు పెట్టుపోతల సరిగా జరుపుదువో జవపవో ? ముందు జరుగబోవునది ఎవరు నిశ్చయింప గలరు ? "లగ్నము నాటి మాటలు నాగవిల్లినాడుండవు" అందుచే పెళ్లినాడే పిల్లతండ్రి యొద్ద తగినంత ధనము పుచ్చుకొనుట అవశ్యకము. దేవే--నా శక్తికొలది నేను కట్న మిచ్చెదనన్న, వారు తృప్తి నొందక నా యిల్లు గుల్ల చేయ నేల ? సదా-- వారు నీ నెత్తికొట్టి నీ సర్వస్వము నపహరించుట లేదు. నీవే వారి కొసంగ బోవుదువు. దేవే-- ఏమి ఛెయుదు ? కన్యను గన్న ఋణము తీర్వవలదా? సదా-- కన్యకు వివాహము చేయుట తప్ప దంటివి; కాని ఆమె కన్నవస్త్రములకు ఆధారము కల్పించుట తప్పని<noinclude><references/></noinclude> 91tym1uk9ymml318t3sli7yije1jikt 104 70512 559348 251774 2026-06-14T05:54:32Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{center|భారత రమణి}} సరికాక నీ యిష్టానుసార మంతివి: అట్లైన నీశక్తికి తగిన చవక బేరమునకు నీవు పొమ్ము, అట్లు చేయక అల్లుడు పెద్ద పెద్ద పరీక్షల నీయవలె ననియు, ధనము నార్జించిలక్షాదికారి కావలెనని నీ యాశ; అట్టివాని తండ్రి ఐదారువేలు కట్నమిమ్మన్న అది తప్పా? చిన్న పరీక్షల నిచ్చినవారు వేనవేలు వేయిరూపాయిలను కుదురుదురు, అట్టివారికి నీ పిల్ల నేల ఈయగూడదు? ఇంకొకటి-- వారు నీపిల్ల రూపసి, తెలివితేటలు కలది, చదువుకొన్నది అని కట్నము తగ్గింతు రేమో? దేవే-- ఎట్లైనను వివాహ మన వరవిక్రయము కదా? సదా-- "విక్రయ" మన్నమాట చెడ్డదే, కాని ఈ లోకమున అన్ని దేశములయందు నిట్లే జరుగుచున్నది. కొడుకుల నమ్మి ధనము కూర్చువారు కూతుళ్ల అళ్లికి గొప్పగొప్ప శుల్కముల నర్పింతురు. పుచ్చుకొన్నవాని కిచ్చినది చెల్లు అందుచే కొడుకుల నెక్కడు కన్నవారికి లాభము; కూతుల నెక్కుడు కన్నవారికి నష్టము. ఇంత యేల ? సృష్టియందే ఇట్టి వైషమ్యము కనబడుచున్నది. ఒకడు లక్షాధికారి, ఇంకొకడు భిక్షాధికారి; ఒకడు బుద్దిమంతుటు, ఇంకొకడు మూర్ఖుడు; ఒకడు బలవంతుడు, వేరొకడు బలహీనుడు. ఏమి చేయూనగు ? దేవే-- అంతేనా ? ఇక నెరవు లేదా ? సదా-- నీకు లేదు, కాని నీపిల్లలకు లేకేమి? చిన్నప్పుడు వారికి పెండ్లిసేయకు; ధనము నార్జింపగల దార్ధ్యము,<noinclude><references/></noinclude> n7eiy8iqpdexgbt2m77haxq9htdqkd5 104 70513 559350 251775 2026-06-14T05:56:33Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{center| భారత రమణి}} వరుడు లభించెనా; వారికి పెండ్లి చేయవలసినదే. దేవే-- అట్టి వీలు చిక్కకున్న ? సదా-- పెండ్లియే వలదు. బ్రహ్మచర్యమున వారి నుంచవలయు. బాల వితంతువులు బ్రహ్మచర్య మాచరింప గల్గినచో, అవివాహితులు మాత్ర మాచరింప జాలరా ? వీరు ఛెయజాలరని అందువా, వారును చేయలేరు. కావూ కన్యలతో బాటు వితంతువులకు పెండ్లి కావలసినదే! దెవే-- నీ అభిప్రాయము నాకు తేటతల్లము కాలేదు. సదా-- చెప్పిన నాలకింపుము, యోగ్యుడగు వరున కిచ్చి పెండ్లి చేయ శక్తియున్నచో, కన్యకైనను వితంతువునకైనను వివాహహముచేయ దగును. అట్టి సామర్ధ్యము లేనిచో ఇల్లు వాకిలి నమ్మి వారిలో నెవ్వరికిని పెండ్లి సేయవలదు. ఇద్దర్కు బ్రహ్మచర్యమే గతి. దేవే--దాని వలన కీడు మూడదా ? సదా--ఆపజ్జనకము కాని ఆచారము ప్రపంచమున నెచ్చటనైన కలదా ? దేవే-- లేదు, నిజమే, కాని క్రొత్త యాపద నొక దానిని తెచ్చి పెట్టుచుంటివే ? సదా--వితంతువులకు పెండ్లి చేయుటచే కొంత ఆపద తగ్గుట్ లేదా? దేవేంద్రా ! మన దేశమున ధనవంతులు తక్కువైనను, ఉపజీవుల సంఖ్యను హెచ్చించు ఇచ్చ అన్ని<noinclude><references/></noinclude> 5fpgunwt0jryqnj0n4vemvvljrxsbem 104 70519 559351 251790 2026-06-14T05:58:16Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude> {{center|భారత రమణి}} దేశములకంటే ఇచ్చట ప్రబల మగుచున్నది. జారిద్ర్యమున మున్గియున్నవారి దరి కెవ్వరు చేరరు గాని, "తప్పులుగ్స చెరువు నిండిన, కప్పలు పదివేలు చేరు" అన్నట్లు ఏదో సంబంధము కల్పించుకొని ధనికులకొంపకందరు చేరుదురు. ఒక కవి భారత రమణుల నుద్దేశించి ఇట్లు ప్రార్ధింంచెను:- <poem> "కాంతలార మీరు కనబోవు డెన్నడు బలము వీర్యములేని పంద సుతుల." </poem> కాని ఇందు స్త్రీలు దోషులు కారు, పురుషులే దొషులని అతడూహింప లేకపోయెను...దేవేంద్రా! బాల్య వివాహము వేగ మాని వేయ వలెను. దీనివలన ఇతరాచారములనేకములు జీర్ణము లగుచున్నవి. వాటిని కూడ సంస్కరింప వలయు, కాని మొదట దీనిపనిబట్టవలయును. బాల్య వివాహముల మూలముననె మనజాతి మజ్జాబావమున దుర్భలమై, అహారశూన్యత శీర్నమై, బలరాహిత్యమున భీరువై, ఉత్సాహవిరహత నిరర్ధక మగుచున్నది. మనలో ఇంతకన్న నష్టహేతువరు ఆచార మెంకెద్దియు లేదు...(నిట్టూర్పు) దేవే--ఊరకుంటి వేమి? సదా-- ఇక మాటాడజాలను..(పోవువు). దేవే--ఇప్పటికి నీతని స్వభావ మప్పటిలాగుననే ఉన్నది. ఆహా! ఇతని జూచి ఎంతకాలమైనది ? పది సంవత్సరముల్కు తక్కువ్ కదు. బాల్యమిత్రుల జూడ బాధలు తగ్గును. హృదయతాపము చల్లారును, చిన్ననాటి దినములు<noinclude><references/></noinclude> bi1c96lkwmba520jl0ryagx6a88zegf 104 70520 559353 251791 2026-06-14T05:59:29Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>యాదికి వచ్చును. ఆ దినములలో సదానందుని శిరముతో నాశిరము జేర్చి, అతని బాహువులతో నాబాహువులును కీలించి, నిస్సంకోచముగా మరుగు విడిచి మాటలాడు చుంటిని. ఆహా ! శైశవ మెంత మధురము! అప్పుడు శరధ్రాకచ్ంద్రకల జూచి ఊలుకు పలుకు లేక ఉప్పొందు చుంటిమి, వర్షర్తుమేఘగర్జనముల విని గెంతుచుంటిమి, గ్రీష్మరాత్రుల నిర్మలనక్షత్రపుల్ కితనభస్సోభ గాంచి, చీకట్లుక్రమ్ముకన్నుల ఆనందభాష్పవారి చిమ్ముచుంటిమి; అట్టి రమణీయ దినము లికరావు. అప్పుడు "రేపెట్లు గడుచును? కొడుకులకు చదువు చెప్పించుటకు, కూతుళ్లకు పెండ్లిసేయుటకును ధనమెట్లు కూడబెట్టుదును?" అను చింతయే లేకుండెను. "గతకాలంజు మేలు వచ్చుకాలము కంటెన్ " కేదారుడు వచ్చును. కేదా-- వాడు వదలడు. దేవే-- ఏమిటి? కేదా-- ఈయిల్లు, అసలు పుచ్చుకొను గాక, వడ్డికూడబెట్టునట...నేను బారిష్టరు దగ్గరికి పోయెద, (ఫోబోవును) దేవే--ఎక్కదికి పోయెదవు? కేదా--బారిష్ట రింటికి. దేవే-- కొంచమాగి పొమ్ము కేదా-- వ్యవధి లేదు.<noinclude><references/></noinclude> jakm75d3ijfg13z5iokk4xkqevhhwww 104 70521 559354 251792 2026-06-14T06:00:14Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{center|భారత రమణీ}} దేవే-- దాహము పుచ్చుకొనుము. కేదా-- ఆలస్య మగును. దేవే-- వేళ-- కేదా-- మించినది. రేపు వచ్చేద- ఇదుగో -చూడు.... కాదు, ముందాలోచించవలయు. ఇం దేదో మోసమున్నదని నానమ్మకము. దేవే--దేని యందు? కేదా--కానీ... వెనుక చెప్పదను.. (పోబోవును) మానద వచ్చును. మాన--వంటయినది, స్నానము చేయుడు... నవ్వెద రేమి? దేవే--కేదారుడు వచ్చెను. మాన--ఐన నేమి? దేవే-- పాపము ! నాకప్పగించిన ఋణమునకు వడ్డీ మూడువేల రూపాయి లయినది. అప్పిచ్చువాడు వడ్డి వదలునా? వ్యర్ధప్రయాసము నెత్తిపై పెట్టుకొన్నాడు కేదారుడు. మాన-- మీకిదితప్ప వేరు చింతయే లేదా? లెండు, స్నానము చేసి భోజనమునకు లెండు.<noinclude><references/></noinclude> ab0hisp4j869wreh9d9gn93r1frftrh 104 70522 559355 251793 2026-06-14T06:01:51Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{center|భారత రమణి}} దేవే-- పాతాళహోమము ప్రారంభిచినాడు...సరే పద. మాన--అన్నట్లు. మహేందునకు నూరు రూపాయిలు కావలెనట. దేవే-- ఎందుకు? మాన--అదేమో? దేవే--జూదమాడి సొమ్ము పాడుచేయవ;ఎ మమ్మ తామే ఆర్జించి వెచ్చ బెట్టుకొమ్మని వానితో చెప్పు. తగలంబెట్టుటకు కూడ ధనము నేను తేజాలను. మాన-- ఈయకున్న వాడలుగును. దేవే--పోనీ మాన--ఒకడు సొమ్ములేక సన్యసించెను గదా! దేవే--వీడు కూడ లేచి పోనీ, ఇక భరించలేను. ఎప్పుడును "సొమ్ము తే, సొమ్ముతే" అను మాటేనా, కొడుకునకు తండ్రికి నుండవలసిన సంబధము? ప్రాణము విసుగు చున్నది...(ఫోవుదురు). ------ {{center| రెండవ రంగము}} [ఉపేద్రు) నిల్లు-- అతని భక్తగనము కేదారుడును కూర్చుందురు] నవీనుడు-- మాగురువుగారిని నీవు దర్శించనే లేదా, కేదారా?<noinclude><references/></noinclude> g7a9m4ty6wn7s0bb033kvero905zt0k 104 70526 559356 251800 2026-06-14T06:02:37Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{left|రం 2]}}{{right|13}} {{center| భారత రమణి}} కేదా-- చూదకేమి? పలుమారు దర్శించిరిని. వినోదుడు-- అట్లైన వారి మహాత్యము నీకు తెలియలేనట్లున్నది! కెదా--తెలిసినది, తెలిసినది. చక్కగా విదితమైనది. శంకరుడు--ఎరుగ నెరుగవు. నీకు తెలియుండినచో వారి నిట్లు నిందితువా?.... వారు కేవలము విష్ణుభక్తులు, సాధువులు, పరమ భావతులు.... నవీ--అబ్బో ! వరి జడ లింత పొడవు... కేదా-- ఓహో, జడల పొడవును బట్టి సాధుత్వ సాంద్రత నిర్ణయించు చున్నారా? నవీ--కాదు కాదు. భక్తి ! భక్తి ! మాగురువు గారి బరిభక్తిని మీరు చూడలేదు. అందుచేతనే పొరబడుచున్నారు. వారి భక్తి మీకెట్లు తెలియగలదు? కెదా--నాకు తెలియ నవసరము లేదు. వినో--హరినామ సంకీర్తనము వారు చేయుచున్నప్పుడు వారికి విష్ణుమూర్తి పూనుటచే నిలువు నిటాకున పరవశమై వారు పడిపోవుదురు. కెదా--అటులనా? వారి వెనువెంట మీరుకొడ పదిఫొవుదురా? శంక--అది మాకు వశమా? వైష్ణవధర్మతత్వము వారియొద్ద నేర్చుకొను చున్నాము. కేదా--నేర్చుకొనవలసినదే. చక్కగా నేర్చుకొనుడు,<noinclude><references/></noinclude> qtjr390vbo547zrikac2eehp8xlvrxq 104 70532 559357 251808 2026-06-14T06:03:38Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{left|14}} {{right|[అం]}} {{center|భారత రమణి}} తరించిపోవుదురు. నశరీరస్వర్గము మీకు లభించును. నవీ-- ఈ దౌర్బాగ్యుల కంతటి అదృష్టమా? దానికై వారి శ్రీ చరనములను సదా గొల్చుచున్నాము. కేదా-- శ్రద్ధగా గొల్చు చుండుడు. వినో-- అటువంటి త్యాగియు, మహాత్ముడును... కేదా--త్యాగమా ? ఎవనికైన ఒక దమ్మిడీ వదలునా? వినో-- దమ్మిడీ ! పాడు దమ్మిడీ ! తుచ్చము ! తుచ్చము ! అమూల్యమైన ఉపదేశము అందరికి వితరణము చేయుదురు. కేదా-- డబ్బు పుచ్చుకొనకయే ? వినో--వారికి ధనము తృణతుల్యము. వైష్ణవసంప్రదాయమునకు వ్యాఖ్యానము వారినోటనుండి మీదు వినినచో- కేదా-- తరింతును కాబోలు? వినో--అదే వారి త్యాగము. మాయధనము గొనకయే వారు మనోవ్యాధికి మందిత్తురు. కేదా--రోగము కుదరకున్న సొమ్మును తిరుగ ఇచ్చి వేయుదురా? శంక--ఇచ్చివేయుట ఏమిటి? మొదట పుచ్చుకొన నిదే ! కేదా-- బొత్తిగా ? అట్లైన రోగుల కుచితముగా సేవ జేయుదురు కాబోలు ?<noinclude><references/></noinclude> tog9pz3clth0i2m5qfqopulgg0hl8vt 104 70533 559358 251809 2026-06-14T06:04:45Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{left|రం 2]}}{{right|15}} {{center|భారత రమణి}} వినో-- సేవ చేయుటా ? గురువుగారు రోగులకు సేవ చేయుదురా ? ఆయన ముఖచంద్రబింబము నారయుము. అట్టి దివ్యసుందరమూర్తి ఒకరికి సేవ చేయునా? కేదా--అయ్యె బాబో ! ఎంతప్రమాదము? రోగిగాని రోగవతిగాని ఎక్కువ చక్కదనము కలవా రైనచో? వినో--అవేటిమాటలు కేదారా? గురువుగరిని నిందింతువా ? కేదా-- నిందించుట నా కలవాటు లేదు. నేడు ఇంటింట ఇట్టి మహాత్ములే వెలయుచున్నారు. కుక్కగొడుగులు లాగున ఎటుచూచినను దంభభావతులే ! వారి చుట్టును మీబోటి భక్తులు కూడ కురుదుపడినారు. దేశము బాగ్యము పండినది. వినో--అరుగో ! ప్రభువువారు విచ్చేయుచున్నారు. కెదా--ఎవరు ? గురువుగారా ? అవతరించుచున్నారా? ఉదయించుచున్నారా ? అందరు--అదుగో ! వచ్చినారు... (లేతురు) [జపమాల త్రిప్పుఛు కన్నులరమోడ్చి ఉపేంద్రుడు వచ్చును] భక్తులు--సద్దు ! సద్దు ! నమోనమ:<noinclude><references/></noinclude> rywbl0g7ie3o7vj2gwfw4wgl2enofd9 104 70534 559359 251810 2026-06-14T06:05:31Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{left|16}} {{right|[అం]}} {{center|భారత రమణి}} ఉపే--భక్తకోటికి భద్రమగుగాక ! వత్సలారా ! లెండు...(అందరు నిలుతురు) వినో--ప్రభూ--కేదారుడు-- ఉపే--ఓహో! కేదారా! (నవ్వుచు) నేడు గొప్ప సుదినము, చైతన్యకూటము చరితార్ద మైనది. కేదారా! ఊరక రారు నీబోటి మహాత్ములు. కేదా-- ఒకసారి మీనోటినుండి వైష్ణవధర్త్మ తత్వోపన్యాసము వినుటకు వచ్చిరిని మహాత్మా ! వందనములు. ఉప్--తత్వమా?...నాకేమి తెలియును? మూర్ఖుడను, జల్ముద, అవివేకిని! ఆ ధర్మతత్వము మహాజ్ఞానీయు, భక్తశిరోమణియు నగు గౌరాంగదేవుడు.. (కన్నులుమూసి నమస్కరించును) భక్తు-- ఓహో! హో! హో! (నమస్కరింతురు) ఉపే--శ్రీకృష్ణ చైతన్య-ప్రభు నిత్యానందా. భక్తులు--(పాడుదురు) ఉపే--హరేకృష్ణ హరే రామారాధాగోవిందా! భక్తు--(పాడుదురు) ఉపే-- వృక్షమునుండి పుష్పము, పుష్పమునుండి ఫలము, ఫలమునుండి బీజము.. కాబట్టి బీజమే ఉత్పత్తికి కారణము. భక్రు--ఓహో ! ఏమి గూఢతత్వము!<noinclude><references/></noinclude> m9o94ct2qzdg3ibe2ayi1cjyas88aed 104 70535 559360 251811 2026-06-14T06:06:24Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{left|రం 2]}}{{right|17}} {{center|భారత రమణీ}} ఉపే--చూచుటకు పుష్ప మందముగా నుండును.. కాని భక్తు--ఔను, కానీ...కానీ.. ఉపే-- పుష్పమే వృక్షమునకు చరమపరిమాణామము కాదు. చ్రమ పరిణతి బీజము. శ్రీకృష్ణుని బాల్యక్రీడలు పుష్పము. భగవద్గీత దానికి బీజము. రాదారమణ-కృష్ణా! భక్తు-- ఓహో! హో! (నమస్కరింతురు) కేదా-- పోకిరితనమునుండి జారత్వ చోరత్వములు, వానినుండి వంద్చనము. భక్రు-- అదేమిటి " కేదారా? కెదా-- చీ! చీ! కుక్కలారా, నోరు మూసుకొనుము. లేకున్న వంచనమునుండి కోపము, కోపమునుండి చెంపపేట్టులు, నేనేదైన సహింపగలను, కాని గొంగవేషముచూచిన నా కొడలు మండును. బీదసాదలకు కాసిచ్చిన తల ప్రాణము తోకకు తెచ్చుకొనెడు పిసినిగొట్టు-- పరుల దు:ఖమును పాటిసేయని పాషాణము-- ఈ బాలికుడు నోరున్నదని "నేనవతారపురుషుడను, మహాత్ముడన్ని దొంగవేషము వేసుకొని లోకులను వంచించుచున్నాడు. ఇట్టి పోకెరీని పోలీసు వారి కప్పగించవలెన్. ఇది చైతన్యకూటమా? దొంగల గూడేమా? మీపని పట్టేద నుండుడు. భక్తు-- ఈర్ష్య! అసూయ ! కేదా-- ఔనౌను, మీబోటి మహనీయు లీముని<noinclude><references/></noinclude> jj4didqjkvl90f6dji8ax80cnad09y8 104 70560 559361 251915 2026-06-14T06:07:00Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{left|18}} {{right|అం 1]}} {{center|భారత రమణి}} ముచ్చును పాగడుట విన్న నాకీర్ష్య పుట్టవలసినదే! నెను కూడ మీకు కల్లు, గంజాయి, జంగు నిచ్చుచు కడుపుకూటికి కాస్త దమ్మిచ్చినచో నాదగ్గర చేరి కుక్కలవలె కాలు నాకుచు తోక జాడించుచుందురు. మీబోటి తులువలతో నాకేం?... ఉపేంద్రప్రభూ! నేను మీకొరకు రాలేదు, యజ్ఞశ్వరుని వెతకుచు అత డిక్కడ చేరియుండునని తలచి వచ్చితిని... ఐన నీతో నొకమాట చెప్ప దలచినాను. మీ తండ్రిగారు తన యావదాస్తియు నీకు చెందవలెనని వీలువ్రాసి ఋణము మీసొదరుల కిద్దరికి చెరిసగము పంచి యిచ్చిరా? ఇది నమ్మజాలను. ఆలొచించినకొలది ఇది అబద్ధమని నాకు తట్టుచున్నది. ఉపే--నీ యభిప్రాయ మేమి? నీ వేందువు? కేదా-- ఆ నీలసత్యము. నాయూహ నిజమని నిదర్శనము చూపించెదను... మహాత్మా నాకు సెలవు. {{left margin|15em}}పోబోవును </div> ఉపే-- కేదారా ! ... ఒక మాట...... కేదా-- వలదు. ఇక సహించలేను. యజ్ఞశ్వరుడు మీకూటములొ నుండునని తలచి, అతడు కనబడలేదు. ఇక్కది వాతావరణము విషపూరితము, నాకూపిరాడుటలేదు. నేను పొయేదను.(పోవును) ఉపే--ఒక్కమాట విను.<noinclude><references/></noinclude> pmertpfrhium7cmwy5smg215lpffmpn 104 70562 559363 251922 2026-06-14T06:08:17Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{left|20}}{{right|అం1]}} {{center|భారత రమణి}} బీజము నాటిన పెరుగు వృక్షము భక్తు-- ఓహో! మహాత్మా ! మరొక్క తత్వం- [ఫలహారము కొనితెత్తురు] ఉపే-- భక్తులారా, గోధుమలు బీజములు, వాటిని చూర్ణము చేసిన పిండి యగును. దానిని నేతితొ కలిపిన పూరీ అగును. ఎంతయొ కంటిరా ! భక్తు-- ఆహాహా! ఏమి వింత ! ఉపే--ఆపూరీ కోవా (చిక్కనిపాలు)తో కలిపినచో కడుపులోనికి సులువుగా పొవురు. (తినుచూ) శ్రీహరీ ! నీవే సత్యస్వరూపడవు. భక్తు-- శ్రీహరియే సత్యస్వరూపుడు ! నవీ-- మహాప్రభూ ! మేముకూడా పోయి హరినామ ప్రభావ మారగించుము. ఉపే--మంచి దట్లే చేయుడు. రాధేకృష్ణ! భక్తు--గురూజీ ! మీచరణదాసులము, మామీద దయయుంచుడు, మేము పాపులము. ఉపే-- హరినామ సంకీర్తనము చేయుడు, సంసార సాగరమున భయముండరు. భక్తు--చిత్తము, సెలవు--[పాడుచుపొవుదురు] ఉపే-- భజనసేయువారే భక్తులు, ఆభజన ముక్తికైన నెమి ? భక్తియే ప్రధానము.... కేదారునికి<noinclude><references/></noinclude> 4t9e0z9g4rbfwbpgg63wu0q82xt8x4w 104 70647 559349 252160 2026-06-14T05:55:23Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{left|రం 1]}} {{right|7}} {{center|భారత రమణి}} మానవుల త్రిప్పుకొను సోర్సు, బాలకులకు అలవడకముందు సంసారభారం వారి నెత్తిపై కెత్తకు. ఈ బాల్యవివాహములే మనజాతికి శీర్ణతయు, శైధిల్యమును ప్రసాదించినవి. ఇట్టి మహోపకారమును ఇంకే అనాచారము చేయుటలేదు. హిందువుల కింత హానికరమగు దురాచారము ఇంకెద్దియు కాదు. దేవే--ఓహో ! సనాత నార్యధర్మమును తారు మారు చేయునెంతునా? సదా-- ఆహా అవశ్య మట్లే చేయనెంచితి, ఏలయన, ఆధర్మము లోపబాహుళ్యమున శిధిలము కాకున్న మనజాతి కిట్టి దుర్ధశ ప్రాప్తించి యుండదు. మన ఆచారద్రుమములు కేవల ధర్మరశ్మిసోషితము లనజెల్లదు. అధర్మము బదనిక రూపమున వాటియందు వేళ్లు తన్నియున్నది, దాని కూడ బెరకవలయును. దేవే-- గట్టి చిక్కే తెచ్చిపెట్టితివే? సదా--నీ సంగతి ఆలోచించుకో- నీకు బాల్యముననే వివాహము కాకున్న, నీ గతి యిట్టి హీనస్థితికి వచ్చియుండునా? నీకీ విధమదశ ప్రాప్తించి యుండునా? దేవే--బాలకులకు చిన్నతనమున పెండ్లి చేయగూడదు, సర్: బాలికలకో? సదా-- వివాహ యోగ్యమగు వయసున మంచి<noinclude><references/></noinclude> 7gy40c5ll2ovausj0lwxbp3yr67ptl3 104 70648 559362 252161 2026-06-14T06:07:34Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread 559362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{left|రం.2]}} {{right|19}} {{center|భారత రమణి}} కేదా--(తెరలో) మిక్కుట మయ్యె! నిబ్బరము ! మతి పోవుచున్నది! నవీ--ప్రభూ! ఆపాషండు నిక పిలువకుడు. భక్తు-- పాలసుడు- పలువ- పాపి! ఉపే-- ఆహా! పాడయ్యెనే ! వీని గతి ఏమి కావలయు? వినో--ఆహా! హా ! ప్రభువువారు దయా సముద్రులు! శంక-- పాపుల నుద్దరించుటకే పరమపురుషు లవత రింతురు. పనికిమాలినవరిని పరమపదమునకు పంపుదురు. ఉపే--భక్తులారా! సృష్టిలో పనికిరాని పదార్దమే లేదు- చూడుడు. {{Center|[అందరు పాట పాడుదురు]}} <poem> అండపిండబ్రహ్మాండము నంతట- నిండియుండుగద. నీరజనాభుడు. సకలచరాచర.సర్గము గాంచియు సర్వేశ్వరుని-చాతురి తెలియదు ॥అండ॥ గడ్డిపొచయును-ఘనమగు వస్తువు కనుడది గోవుల-కనువగు మేత తిని యొసగవె అవి తీయని పాలను మనలను పోషిం-పను నాహారము ॥అండ॥ పండున నిండుగ-నుండును రసము పీల్చిన తేలును-పీచును టెంకయు </poem><noinclude><references/></noinclude> 0fl2x3i7odjdx2d0i5budcyqwxdqoz1 559386 559362 2026-06-14T10:41:41Z శ్రీరామమూర్తి 1517 559386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" />{{rh|రం 2]|భారత రమణి|19}}</noinclude> కేదా--(తెరలో) మిక్కుట మయ్యె! నిబ్బరము ! మతి పోవుచున్నది! నవీ--ప్రభూ! ఆపాషండు నిక పిలువకుడు. భక్తు-- పాలసుడు- పలువ- పాపి! ఉపే-- ఆహా! పాడయ్యెనే ! వీని గతి ఏమి కావలయు? వినో--ఆహా! హా ! ప్రభువువారు దయా సముద్రులు! శంక-- పాపుల నుద్దరించుటకే పరమపురుషు లవత రింతురు. పనికిమాలినవరిని పరమపదమునకు పంపుదురు. ఉపే--భక్తులారా! సృష్టిలో పనికిరాని పదార్దమే లేదు- చూడుడు. {{Center|[అందరు పాట పాడుదురు]}} <poem> అండపిండబ్రహ్మాండము నంతట- నిండియుండుగద. నీరజనాభుడు. సకలచరాచర.సర్గము గాంచియు సర్వేశ్వరుని-చాతురి తెలియదు ॥అండ॥ గడ్డిపొచయును-ఘనమగు వస్తువు కనుడది గోవుల-కనువగు మేత తిని యొసగవె అవి తీయని పాలను మనలను పోషిం-పను నాహారము ॥అండ॥ పండున నిండుగ-నుండును రసము పీల్చిన తేలును-పీచును టెంకయు </poem><noinclude><references/></noinclude> t075b3k7o46eelzf3mmcy5k89s86sza 0 151581 559365 558242 2026-06-14T07:51:42Z Vjsuseela 1850 559365 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము]] | తదుపరి =[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2|సంపుటము 2]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1916 }} <center> [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1#సంచిక 1|సంచిక 1]], [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1#సంచిక 2|సంచిక 2]], [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1#సంచిక 3|సంచిక 3]], [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1#సంచిక 4|సంచిక 4]]</center> ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1|సంచిక 1]]</center> == {{Center| {{p|fs125}}విషయసూచిక</p> }} {{right|పుట}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు (పద్యములు)|1. గ్రంథాలయములు (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ముట్నూరి వేంకటసుబ్బారాయుడు|ముట్నూరి వేంకటసుబ్బారాయుడుగారు]]}} |{{DJVU page link|1|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్ర గ్రంథాలయోద్యమము|2. ఆంధ్ర గ్రంథాలయోద్యమము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సూరి వేంకటనరసింహం|సూరి వేంకటనరసింహంగారు]]}} |{{DJVU page link|2|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయమననేమి? అది చేయదగిన ధర్మములెవ్వి?|3. గ్రంథాలయమననేమి? అది చేయదగిన ధర్మములెవ్వి?]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అయ్యంకి వేంకటరమణయ్య|అయ్యంకి వేంకటరమణయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|8|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రగ్రంథవిభజనము|4. ఆంధ్రగ్రంథవిభజనము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వెలిదెండ శ్రీనివాసరావు|వెలిదెండ శ్రీనివాసరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|13|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రుల జనహితపరత్వము|5. ఆంధ్రుల జనహితపరత్వము]]}} |{{DJVU page link|15|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు చేయవలసినపని|6. గ్రంథాలయములు చేయవలసినపని]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు|వంగూరి సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|16|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/కేంద్రగ్రంథాలయము, బరోడా|7. కేంద్రగ్రంథాలయము, బరోడా.]]}} |{{DJVU page link|18|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/సర్వకళాశాల గ్రంథాలయము, బొంబాయి|8. సర్వకళాశాల గ్రంథాలయము, బొంబాయి.]]}} |{{DJVU page link|19|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/సంచారగ్రంథభాండాగారములు|9. సంచారగ్రంథభాండాగారములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు]]}} |{{DJVU page link|20|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/జపానుదేశమందలి ప్రాచీనపుస్తకాగారములు|10. జపానుదేశమందలి ప్రాచీనపుస్తకాగారములు.]]}}... |{{DJVU page link|23|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు (పద్యములు)-1|11. గ్రంథాలయములు (పద్యములు)-1]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|24|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/రయిలుస్టేషనుల యందు గ్రంథాలయములు |12. రయిలుస్టేషనుల యందు గ్రంథాలయములు]]}}... |{{DJVU page link|24|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథభాండాగారాధిపతి|13. గ్రంథభాండాగారాధిపతి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:తేకుమళ్ళ వెంకాజీరావు|తేకుమళ్ళ వెంకాజీరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|25|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ప్రారంభవిద్యకు గ్రంధాలయముల తోడ్పాటు |14. ప్రారంభవిద్యకు గ్రంధాలయముల తోడ్పాటు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు|సత్తెనపల్లి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|28|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు|15. గ్రంథాలయములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అడుసుమిల్లి గోపాలకృష్ణయ్య |అడుసుమిల్లి గోపాలకృష్ణయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|30|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/బెంగళూరు గ్రంధాలయము|16. బెంగళూరు గ్రంధాలయము]]}} |{{DJVU page link|32|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథభాండాగారము|17. గ్రంథభాండాగారము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పోచిరాజు సీతారామయ్య|పోచిరాజు సీతారామయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|32|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆండ్రూ కార్నీజీ|18. ఆండ్రూ కార్నీజీ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పెద్దిభొట్ల వీరయ్య|పెద్దిభొట్ల వీరయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|33|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ పుస్తక భాండాగారములు|19. పుస్తక భాండాగారములు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఇప్పగుంట మబ్బు కృష్ణయ్య|ఇప్పగుంట మబ్బు కృష్ణయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|37|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/జన్మకథ (పద్యములు) |20. జన్మకథ (పద్యములు) ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అత్తిలి సూర్యనారాయణ|అత్తిలి సూర్యనారాయణగారు]]}} |{{DJVU page link|40|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/సారస్వత జీవనము |21. సారస్వత జీవనము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చిలుకూరి వీరభద్రరావు|చిలుకూరి వీరభద్రరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|41|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/అపూర్వ ప్రకటన |22. అపూర్వ ప్రకటన ]]}} |{{DJVU page link|47|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రాహ్యపుస్తక విమర్శ|23. గ్రాహ్యపుస్తక విమర్శ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు సుబ్బావధాన్లు|డాక్టరు దంటు సుబ్బావధాన్లు గారు]]}} |{{DJVU page link|47|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ద్వితీయ ఆంధ్దదేశ గ్రంథభాండాగార|24. ద్వితీయ ఆంధ్రదేశ గ్రంథభాండాగార ప్రతినిధుల మహాసభా వృత్తాంతము]]}} |{{DJVU page link|49|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/శేయాజీ గాయిక్వాడ్ (పద్యములు)|25. శేయాజీ గాయిక్వాడ్ (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు సుబ్బావధాన్లు|డాక్టరు దంటు సుబ్బావధాన్లుగారు]]}} |{{DJVU page link|58|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/శ్రీ రామమోహన ధర్మపుస్తక భాండాగారము |26. శ్రీ రామమోహన ధర్మపుస్తక భాండాగారము ]]}} |{{DJVU page link|59|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రగ్రంథములు విరివిగా వ్యాపించుటెట్లు?|27. ఆంధ్రగ్రంథములు విరివిగా వ్యాపించుటెట్లు?]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొడాలి శివరామ కృష్ణారావు|కొడాలి శివరామ కృష్ణారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|62|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/శ్రీ వీరేశలింగకవి పుస్తక భాండాగారము |28. శ్రీ వీరేశలింగకవి పుస్తక భాండాగారముు ]]}} |{{DJVU page link|63|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/నాచన సోమనాధుడు |29. నాచన సోమనాధుడు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు | వం. సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|66|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథభాండాగార సంఘములు |30. గ్రంథభాండాగార సంఘములు]]}} |{{DJVU page link|70|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు, వారి యుడుపులు|31. క్షాత్ర యుగమునాటి హిందార్యులు వారి యుడుపులు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|72|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/మనుచరిత్ర నాయకలు |32. మనుచరిత్ర నాయకలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు |రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|77|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/పుస్తకావాహన |33. పుస్తకావాహన ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు |రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|82|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రమునందనుస్వారము |34. ఆంధ్రమునందనుస్వారము ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వే. శివస్వామి శాస్త్రులు|వే.శివస్వామి శాస్త్రులు గారు]]}} |{{DJVU page link|83|16}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. శ్రీ శాయాజీ గాయక్వార్}} |{{DJVU page link|1|15}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. ఆండ్రూ కార్ణిజీ }} |{{DJVU page link|33|17}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. బరోడా మహారాణి }} |{{DJVU page link|49|19}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. పానుగంటి రామారాయనిం గారు }} |{{DJVU page link|49|21}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|5. బారు శ్రీ రామనరసింహా రావు గారు }} |{{DJVU page link|49|21}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|6. శ్రీ రామమోహనధర్మపుస్తక భాండాగారము యొక్క నాల్గవ సంవత్సరీకోత్సవ సమయమున తీయబడిన పటము }} |{{DJVU page link|59|24}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|7. శ్రీ రాజా చిన వెంకటరామారావు బహద్దర్ జమిందారుగారు }} |{{DJVU page link|61|24}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|8. శ్రీ రామమోహనధర్మపుస్తక భాండాగారము వారిచే నిర్వహింపబడుచున్న పంచమ పాఠశాల యందు జదువుతున్న బాలురు, బాలికలు }} |{{DJVU page link|61|24}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|9. శ్రీ వీరేశలింగ పుస్తక భాండాగారము ఆంగ్లేయ గ్రంథముల బీరువాలు వరుస }} |{{DJVU page link|64|28}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|10. శ్రీ వీరేశలింగ పుస్తక భాండాగారము ఆంధ్ర గ్రంథముల బీరువాలు వరుస }} |{{DJVU page link|64|28}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|11. చిలకమర్తి లక్ష్మీ నరసింహం గారు }} |{{DJVU page link|65|26}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|12. నాళం కృష్ణా రావు గారు }} |{{DJVU page link|64|30}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1#సంచిక 2|సంచిక 2]]</center> == {{Center| {{p|fs125}}విషయసూచిక</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/ఎవరు? (సశేషము) పద్యములు|1. ఎవరు? (సశేషము) పద్యములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|85|-78}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయములు-అవి చేయవలసిన పనులు|2. గ్రంథాలయములు-అవి చేయవలసిన పనులు.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అయ్యంకి వేంకటరమణయ్య|అయ్యంకి వేంకటరమణయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|88|-78}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/శ్రీవీరేశలింగకవి సమాజము, కుముదవల్లి|3. శ్రీవీరేశలింగకవి సమాజము, కుముదవల్లి.]]}} |{{DJVU page link|93|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/చారిత్రికపరిశోధనము|4. చారిత్రికపరిశోధనము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆలూరి గురురాజారావు|ఆలూరి గురురాజారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|96|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/జ్యోతిశ్శాస్త్రము|5. జ్యోతిశ్శాస్త్రము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పిడపర్తి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పిడపర్తి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు]]}} |{{DJVU page link|100|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/స్త్రీలు చేయదగిన పరిశ్రమలు|6. స్త్రీలు చేయదగిన పరిశ్రమలు.]]}} |{{DJVU page link|104|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథరచన|7. గ్రంథరచన.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి|మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రిగారు]]}} |{{DJVU page link|106|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/పుస్తకసాంగత్యము (పద్యములు)|8. పుస్తకసాంగత్యము (పద్యములు).]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అబ్బూరు రామకృష్ణారావు|అబ్బూరు రామకృష్ణారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|118|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు-వారియాహారము)|9. క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు-వారియాహారము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|119|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయోద్యమము, బరోడా|10. గ్రంథాలయోద్యమము, బరోడా.]]}} |{{DJVU page link|127|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము - మహేశన పట్టణము (బరోడా), బరోడా|11. గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము -మహేశన పట్టణము (బరోడా), బరోడా]]}} |{{DJVU page link|131|-74}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయములు -వంగదేశము |12. గ్రంథాలయములు -వంగదేశము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాలపర్తి నరసింహం| పాలపర్తి నరసింహం గారు]]}} |{{DJVU page link|135|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/యుద్ధ రంగము - పుస్తక భాండాగారము |13. యుద్ధ రంగము - పుస్తక భాండాగారము.]]}} |{{DJVU page link|138|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/భావనాశక్తి |14. భావనాశక్తి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు సుబ్బావధాన్లు|దంటు సుబ్బావధానులు గారు]]}} |{{DJVU page link|139|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/బడులలో బెట్టు తెలుగు పుస్తకములు|15. బడులలో బెట్టు తెలుగు పుస్తకములు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కూచి నరసింహము |కూచి నరసింహము గారు]]}} |{{DJVU page link|140|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/పల్లెటూళ్ళు గ్రంధాలయములు |16. పల్లెటూళ్ళు గ్రంధాలయములు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కూచి నరసింహము |కూచి నరసింహము గారు]]}} |{{DJVU page link|147|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/పాణిని|17. పాణిని ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వేలూరి శివరామ శాస్త్రి|వేలూరి శివరామ శాస్త్రి గారు శతావధానులు గారు ]]}} |{{DJVU page link|148|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/లోవైను విశ్వవిద్యాలయము-గ్రంథభాండాగారము|18. లోవైను విశ్వవిద్యాలయము-గ్రంథభాండాగారము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పెద్దిభొట్ల కామయ్య |పెద్దిభొట్ల కామయ్య గారు]]}} |{{DJVU page link|160|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/సన్మాన పత్రము|19. బ్ర.శ్రీ.చిలకమర్తి చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహముగారి కొసంగబడిన సన్మాన పత్రము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావు గారు]]}} |{{DJVU page link|162|-70}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/'వాసో' సార్వజనిక గ్రంథాలయము|20. 'వాసో' సార్వజనిక గ్రంథాలయము]]}} |{{DJVU page link|164|-70}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయములు |21. గ్రంథాలయములు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఉమర్ ఆలీషా|ఉమర్ ఆలీషాకవిగారు]]}} |{{DJVU page link|165}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/డాక్టరు మెల్వి డేనీ |22. డాక్టరు మెల్వి డేనీ ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఎం.వి.ఎన్.శర్మ|ఎం.వి.ఎన్.శర్మ గారు]]}} |{{DJVU page link|166|-68}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/ఒక ప్రశ్న (పద్యములు) |23. ఒక ప్రశ్న (పద్యములు) ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు|వంగూరి సుబ్బారాయ కవి]]}} |{{DJVU page link|168|-66}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. కుడల్ కార్క్, ఎం.ఏ.ఎల్.ఎల్.బి.}} |{{DJVU page link|85|-79}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. వీరేశలింగకవి సమాజము-కుముదవల్లి}} |{{DJVU page link|93|-77}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. డబ్లియూ.ఏ.బోర్డెను}} |{{DJVU page link|128|-75}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. మహేశన గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము బరోడా రాజ్యము-మొదటి పటము) }} |{{DJVU page link|132|-73}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|5. మహేశన గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము బరోడా రాజ్యము-రెండవ పటము)}} |{{DJVU page link|132|-73}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|6. పీతాంబరదాస్ సార్వజనిక గ్రంథాలయము-మహేశన (బరోడా రాజ్యము) }} |{{DJVU page link|133|-73}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|7. లోవైను పట్టణమునందున్న విశ్వవిద్యాలయ గ్రంథాలయము }} |{{DJVU page link|160|-71}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|8. లోవైను పట్టణమునందున్న విశ్వవిద్యాలయ గ్రంథాలయము -మఱియొక భాగము}} |{{DJVU page link|161|-71}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|9. 'వాపో' సార్వజనిక గ్రంధాలయము యొక్క బయటి ఆకారము జూపు పటము}} |{{DJVU page link|164|-69}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|10. 'వాపో' సార్వజనిక గ్రంధాలయము యొక్క లోపలి ఆకారము జూపు పటము}} |{{DJVU page link|165|-69}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|11. 'వాపో' సార్వజనిక గ్రంధాలయము - డాక్టరు మెల్విడే వి}} |{{DJVU page link|166|-67}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3|సంచిక 3]]</center> == {{p|fs125|ac}}విషయసూచిక</p> {{right|పుట}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/వసంతాంకము (పద్యములు)|1. వసంతాంకము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఓలేటి పార్వతీశకవి|ఓలేటి పార్వతీశకవిగారు]]}} |{{DJVU page link|169|-162}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/విరహగీతములు (పద్యములు)|2. విరహగీతములు (పద్యములు)]]}} |{{DJVU page link|170|-162}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆధునికాంధ్రసారస్వతము|3. ఆధునికాంధ్రసారస్వతము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|171|-160}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/విస్మృతవేణుగీతి|4. విస్మృతవేణుగీతి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ|రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మగారు]]}} |{{DJVU page link|179|-160}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/పిళ్లారిశెట్టి సీతారామయ్యగారు|5. పిళ్లారిశెట్టి సీతారామయ్యగారు.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాలపర్తి నరసింహం|పాలపర్తి నరసింహముగారు]]}} |{{DJVU page link|180|-160}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/విద్యాభ్యాసతఱుణము|6. విద్యాభ్యాసతఱుణము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొండిపర్తి వీరభద్రాచార్యులు|కొండిపర్తి వీరభద్రాచార్యులుగారు, బి.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|186|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆంధ్రదేవుని పద్యములు (ద.సు.)|7. ఆంధ్రదేవుని పద్యములు]]}} |{{DJVU page link|189|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/స్వచ్ఛందప్రయాణము (పద్యములు)|8. స్వచ్ఛందప్రయాణము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అబ్బూరి రామకృష్ణారావు|అబ్బూరి రామకృష్ణారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|190|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/గ్రంథాలయము-గ్రామచరిత్ర|9. గ్రంథాలయము-గ్రామచరిత్ర.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మామిడిపూడి వేంకటరంగయ్య|మామిడిపూడి వేంకటరంగయ్యగారు, ఎం.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|192|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఉపన్యాసము|10. ఉపన్యాసము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పింగళి వేంకటరామారెడ్డి|ఆనరబిల్ పింగళి వేంకటరామారెడ్డిగారు]]}} |{{DJVU page link|196|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆంధ్రనాటకములు|11. ఆంధ్రనాటకములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పురాణం సూరిశాస్త్రి|పురాణం సూరిశాస్త్రిగారు, ఎం.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|198|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కృష్ణదేవరాయలు|12. కృష్ణదేవరాయలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మైలవరపు నృసింహశాస్త్రి|మైలవరపు నృసింహశాస్త్రిగారు.]]}} |{{DJVU page link|205|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కృతివిమర్శనము|13. కృతివిమర్శనము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:జూపూడి హనుమచ్ఛాస్త్రి|జూపూడి హనుమచ్ఛాస్త్రిగారు.]]}} |{{DJVU page link|206|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భారతరంగమాలిక|14. భారతరంగమాలిక]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు సుబ్బావధానులు|దంటు సుబ్బావధానులుగారు.]]}} |{{DJVU page link|208|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు వారి వివాహములు|15. క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు వారి వివాహములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|210|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆంధ్రవార్తాపత్రికలు|16. ఆంధ్రవార్తాపత్రికలు.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొడాలి శివరామ కృష్ణారావు|కొడాలి శివరామకృష్ణారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|218|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భీష్ముడు-ఆయన జీవితసారము|17. భీష్ముడు-ఆయన జీవితసారము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వేమూరి శివస్వామిశాస్త్రులు|వేమూరి శివస్వామిశాస్త్రులుగారు.]]}} |{{DJVU page link|224|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భీష్ముడు-ఆయన గుణగణనము|18. భీష్ముడు-ఆయన గుణగణనము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చెలికాని లచ్చారావు|చెలికాని లచ్చారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|232|-154}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భీష్ముడు-ఆయన శపథము|19. భీష్ముడు-ఆయన శపథము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మంగిపూడి పురుషోత్తమశర్మ|మంగిపూడి పురుషోత్తమశర్మగారు.]]}} |{{DJVU page link|236|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/వసంతవికాసము|20. వసంతవికాసము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|238|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/వాసంతిక (ద. మ.)|21. వాసంతిక (ద. మ.)]]}} |{{DJVU page link|239|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆంధ్రవాజ్మయస్థితి|22. ఆంధ్రవాజ్మయస్థితి.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆదిరాజు వీరభద్రరావు|ఆదిరాజు వీరభద్రరావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|240|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కానిమరా సర్వజన గ్రంథాలయము|23. 'కానిమరా' సర్వజన గ్రంథాలయము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఎం.వి.ఎన్.శర్మ|ఎం.వి.ఎన్.శర్మగారు.]]}} |{{DJVU page link|244|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/స్త్రీలకు కళాశాల|24. స్త్రీలకు కళాశాల.]]}} |{{DJVU page link|245|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తుడు కవియగునా?|25. భక్తుడు కవియగునా?]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు|వంగూరి సుబ్బారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|245|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/శుక్తి (రా. సు.)|26. శుక్తి (రా. సు.)]]}} |{{DJVU page link|248|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఏనుగు పెదలక్ష్మణకవి|27. ఏనుగు పెదలక్ష్మణకవి.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పెండ్యాల వేంకటసుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు.]]}} |{{DJVU page link|249|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/సాహిత్యచర్చ|28. సాహిత్యచర్చ.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సహవాసి|"సహవాసి."]]}} |{{DJVU page link|253|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కాశీ-రామేశ్వరము|29. కాశీ-రామేశ్వరము.]]}} |{{DJVU page link|261|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఎవరు?|30. ఎవరు? (గతసంచికశేషము)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|263|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/శ్రీశైలము|31. శ్రీశైలము.]]}}... ఒక యాత్రికుడు |{{DJVU page link|265|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తగీతములు (పద్యములు)|32. భక్తగీతములు (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మీరాబాయి|కన్యా మీరాబాయి]]; [[రచయిత:క్షేమ|దాసీక్షేమ]]}}. |{{DJVU page link|269|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/గ్రంథవిమర్శనము|33. గ్రంథవిమర్శనము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఓలేటి పార్వతీశకవి|ఓలేటి పార్వతీశకవిగారు]]}} |{{DJVU page link|270|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కామాసుర (పద్యములు)|34. కామాసుర (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:బసవరాజు అప్పారావు|బసవరాజు వేంకటప్పారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|278|-148}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/నేనెవ్వడను? (పద్యములు)|35. నేనెవ్వడను? (పద్యములు)]]}} |{{DJVU page link|279|-148}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/శ్రీకృష్ణరాయబారము|36. శ్రీకృష్ణరాయబారము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు శ్రీనివాసరావు|దంటు శ్రీనివాసరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|281|-146}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/మూలపురుషుడు|37. మూలపురుషుడు]]}}...{{smaller|"శతపత్ర" గ్రంథమునుండి.}} |{{DJVU page link|284|-146}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/మధుమాలి (పద్యములు)|38. మధుమాలి (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రవీంద్రనాధ ఠాగూరు|శ్రీ రవీంద్రనాథ ఠాకూరుగారు]]}} |{{DJVU page link|285|-144}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/జాతీయధర్మగ్రంథాలయము-అమెరికాదేశము|39. జాతీయధర్మగ్రంథాలయము-అమెరికాదేశము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దాసు త్రివిక్రమరావు|దాసు త్రివిక్రమరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|286|-144}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/రామచంద్రపురం తాలూకా గ్రంథభాండాగారసంఘము|40. రామచంద్రపురం తాలూకా గ్రంథభాండాగారసంఘము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు కృష్ణమూర్తి|దంటు కృష్ణమూర్తిగారు]]}} |{{DJVU page link|290|-138}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/పూజాప్రయాణము|41. పూజాప్రయాణము.]]}} |{{DJVU page link|292|-138}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కృష్ణవేణి|42. కృష్ణవేణి.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాటిబండ అప్పారావు|పాటిబండ అప్పారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|293|-136}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/అపూర్వసిద్ధాంతము|43. అపూర్వసిద్ధాంతము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మేధానిధి|"మేధానిధి"]]}} |{{DJVU page link|294|-136}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. భీష్ముని అంపశయ్య }} |{{DJVU page link|169|-163}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. వసంతంకము}} |{{DJVU page link|170|-161}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. పిళ్ళారిశెట్టి సీతారామయ్యగారు}} |{{DJVU page link|180|-159}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. గంగా శంతనులు}} |{{DJVU page link|224|-157}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|5. శ్రీ కృష్ణుని చక్రధారణ}} |{{DJVU page link|228|-155}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|6. దీక్షాస్వీకారము}} |{{DJVU page link|232|-153}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|7. కనెమరా ధర్మ గ్రంథాలయము}} |{{DJVU page link|244|-151}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|8. పానుగంటి లక్ష్మీ నరసింహారావు గారు}} |{{DJVU page link|276|-149}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|9. శ్రీ కృష్ణ రాయభారము}} |{{DJVU page link|281|-147}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|10. రావుబహద్దరు కందుకూరి వీరేశలింగకవి}} |{{DJVU page link|284|-145}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|11. అమెరికా జాతీయ గ్రంథాలయము, బయటి ఆకారము జూపు పటము}} |{{DJVU page link|286|-143}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|12. అమెరికా జాతీయ గ్రంథాలయము, వార్తాపత్రికలను కాలిక పత్రికలను ఉంచుమందిరము}} |{{DJVU page link|288|-140}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|13. అమెరికా జాతీయ గ్రంథాలయము, ప్రధాన పఠన మందిరము}} |{{DJVU page link|288|-140}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|14. పూజా ప్రయాణము}} |{{DJVU page link|292|-137}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4|సంచిక 4]]</center>== {{Center| {{p|fs125}}విషయసూచిక</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ప్రవాస రాధిక |1. ప్రవాస రాధిక ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు |రాయప్రోలు సుబ్బారావు]]}} |{{DJVU page link|295}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/కధ-కలాపము |2. కధ-కలాపము ]]}} |{{DJVU page link|296}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గీత ప్రపంచము|3. గీత ప్రపంచము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాటిబండ అప్పారావు |పాటిబండ అప్పారావు]]}} |{{DJVU page link|304}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయములు-పౌర జీవితము |4. గ్రంథాలయములు-పౌర జీవితము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చల్లా శేషగిరిరావు|చల్లా శేషగిరిరావు]]}} |{{DJVU page link|309}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయములు-పౌర జీవితము |5. జనసామాన్యమునందు విద్య వ్యాపింపచేయుటెట్లు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సూరి వేంకటనరసింహం |నూరి వెంకట నరసింహశాస్త్రి ]]}} |{{DJVU page link|310}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ఆంధ్రదేశ చరిత్రాంశములు |6. ఆంధ్రదేశ చరిత్రాంశములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వెలిదెండ శ్రీనివాసరావు |వెలిదెండ శ్రీనివాసరావు ]]}} |{{DJVU page link|314}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/సఖీ సంవరణము (తెనిగింపబడినది) |7. సఖీ సంవరణము (తెనిగింపబడినది)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రవీంద్రనాధ ఠాగూరు |రవీంద్రనాధ ఠాగూరు]]}} |{{DJVU page link|320}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/రవీంద్రనాధ ఠాకూరు |8. రవీంద్రనాధ ఠాకూరు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు ]]}} |{{DJVU page link|321}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/శ్రావణ భాద్రపదాలు |9. శ్రావణ భాద్రపదాలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వడ్డాది సుబ్బరాయ కవి |వడ్డాది సుబ్బరాయకవి]]}} |{{DJVU page link|333}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/సహస్ర స్తంభముల మండపము, హనుమకొండ |10. సహస్ర స్తంభముల మండపము, హనుమకొండ ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆలూరి గురురాజారావు |ఆలూరి గురురాజారావు]]}} |{{DJVU page link|335}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/మిక్కిలి మల్లిఖార్జునకవి |11. మిక్కిలి మల్లిఖార్జునకవి ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]]}} |{{DJVU page link|338}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/కాపు పాట|12.కాపు పాట]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అబ్బూరి రామకృష్ణారావు |అబ్బూరి రామకృష్ణారావు]]}} |{{DJVU page link|340}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు-|13.క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు-వారి సాధారణ రాజ్యాంగ స్థితి ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|341}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయములు |14.గ్రంథాలయములు ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:మైనంపాటి హనుమంతకవి |మైనంపాటి హనుమంతకవి]]}} |{{DJVU page link|349}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/శ్రీ శంకరాచార్యులకాలము |15.శ్రీ శంకరాచార్యులకాలము ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:వావిలాల వెంకట శివావధాని |వావిలాల వెంకట శివావధాన్లులు]]}} |{{DJVU page link|350}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/భక్తభూమి |16.భక్తభూమి ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:మీరాబాయి |మీరాబాయి]]}} |{{DJVU page link|353}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయ పాలనము |17.గ్రంథాలయ పాలనము ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:దంటు కృష్ణమూర్తి |దంటు కృష్ణమూర్తి]]}} |{{DJVU page link|353}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/స్వాగతము |18.స్వాగతము ]]}} |{{DJVU page link|360}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల |19.ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల తృతీయ మహాసభ, నెల్లూరు ]]}} |{{DJVU page link|361}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయోద్యమము |20.గ్రంథాలయోద్యమము ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు|సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు ]]}} |{{DJVU page link|363}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/నాచన సోమనాధుడు |21.నాచన సోమనాధుడు ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు|వంగూరి సుబ్బారావు ]]}} |{{DJVU page link|364}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/మేఘము |22.మేఘము]]}}...{{smaller| [[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు]]}} |{{DJVU page link|366}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయములు-బరోడా రాజ్యము |23.గ్రంథాలయములు-బరోడా రాజ్యము]]}} |{{DJVU page link|367}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/విద్య |24.విద్య]]}}...{{smaller| [[రచయిత:కొండముది శ్రీరాములు|కొండముది శ్రీరాములు]]}} |{{DJVU page link|369}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/పుస్తకములు |25.పుస్తకములు]]}}...{{smaller| [[రచయిత:కలచవీడు వెంకటరమణాచార్యులు |కలచవీడు వెంకటరమణాచార్యులు]]}} |{{DJVU page link|371}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గోదావరీ మండల గ్రంథాలయోద్యమము|26.గోదావరీ మండల గ్రంథాలయోద్యమము]]}}......{{smaller| [[రచయిత:అద్దంకి సత్యనారాయణ శర్మ|అద్దంకి సత్యనారాయణ శర్మ]]}} |{{DJVU page link|372}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గంధమాలికలు |27.గంధమాలికలు ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి |మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి ]]}} |{{DJVU page link|375}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/కోకిల |28.కోకిల ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:పింగళి లక్ష్మీకాంతం|పింగళి లక్ష్మీకాంతం ]]}} |{{DJVU page link|376}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ఆంధ్రసారస్వతము |29. ఆంధ్రసారస్వతము ]]}}|{{DJVU page link|377}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/తెనాలి పురము |30. తెనాలి పురము]]}}|{{DJVU page link|380}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ప్రణయ భంగము |31. ప్రణయ భంగము ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:వసంతుడు|వసంతుడు ]]}} |{{DJVU page link|382}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/అర్ధనారీశ్వరము |32. అర్ధనారీశ్వరము ]]}} |{{DJVU page link|384}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంధాలయములు-గ్రామములు|33. గ్రంధాలయములు-గ్రామములు]]}}...{{smaller| [[రచయిత:రొయ్యూరు రామచంద్ర ప్రసాదరావు| రొయ్యూరు రామచంద్రప్రసాదరావు ]]}} |{{DJVU page link|386}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/శ్రీ సుజనరంజనీసమాజము, పొట్లపూడిగ్రామము|34. శ్రీ సుజనరంజనీసమాజము, పొట్లపూడిగ్రామము]]}} |{{DJVU page link|388}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/శ్రీ సత్యనారాయణ వరప్రసాద గ్రంథాలయము|35. శ్రీ సత్యనారాయణ వరప్రసాద గ్రంథాలయము, చినపులిపాక - బొడ్డపాడు]]}}...{{smaller| [[రచయిత:బొడ్డపాటి హనుమంత రావు|బొడ్డపాటి హనుమంత రావు]]}} |{{DJVU page link|389}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/పాణిని|36. పాణిని]]}}...{{smaller| [[రచయిత : వేలూరి శివరామ శాస్త్రి|వేలూరి శివరామ శాస్త్రి]]}} |{{DJVU page link|390}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ఆర్షపుస్తక భాండాగారము|37. ఆర్షపుస్తక భాండాగారము, విశాఖపట్నము ]]}} |{{DJVU page link|391}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. సహస్ర స్తంభ మండపము నందలి గర్భాలయ ద్వారము }} |{{DJVU page link|335}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. సహస్ర స్తంభ మండపము నందలి గర్భాలయ ద్వారనకు ఎదుట గల నంది విగ్రహము }} |{{DJVU page link|335}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల తృతీయ మహాసభ, నెల్లూరు }} |{{DJVU page link|363}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల తృతీయ మహాసభ, నెల్లూరు }} |{{DJVU page link|363}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|5. సంఘాధ్యక్ష్యులగు మైనవోలు చెంగయ్యగారు, బి.ఏ.,బి.ఎల్.}} |{{DJVU page link| }} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|6.అగ్రాసనాధిపతులగు కాశీనాధుని నాగేశ్వేరరావు గారు}} |{{DJVU page link| }} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|7.సముదాయ చిత్రము (Group Photo)}} |{{DJVU page link| }} }} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము]] qej4n2991t3ovxzy1691atducl3ggjc 559366 559365 2026-06-14T07:55:03Z Vjsuseela 1850 559366 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము =ముఖపత్రం | ముందరి = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము]] | తదుపరి =[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 2|సంపుటము 2]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1916 }} <center> [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1#సంచిక 1|సంచిక 1]], [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1#సంచిక 2|సంచిక 2]], [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1#సంచిక 3|సంచిక 3]], [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1#సంచిక 4|సంచిక 4]]</center> ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1|సంచిక 1]]</center> == {{Center| {{p|fs125}}విషయసూచిక</p> }} {{right|పుట}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు (పద్యములు)|1. గ్రంథాలయములు (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ముట్నూరి వేంకటసుబ్బారాయుడు|ముట్నూరి వేంకటసుబ్బారాయుడుగారు]]}} |{{DJVU page link|1|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్ర గ్రంథాలయోద్యమము|2. ఆంధ్ర గ్రంథాలయోద్యమము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సూరి వేంకటనరసింహం|సూరి వేంకటనరసింహంగారు]]}} |{{DJVU page link|2|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయమననేమి? అది చేయదగిన ధర్మములెవ్వి?|3. గ్రంథాలయమననేమి? అది చేయదగిన ధర్మములెవ్వి?]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అయ్యంకి వేంకటరమణయ్య|అయ్యంకి వేంకటరమణయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|8|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రగ్రంథవిభజనము|4. ఆంధ్రగ్రంథవిభజనము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వెలిదెండ శ్రీనివాసరావు|వెలిదెండ శ్రీనివాసరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|13|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రుల జనహితపరత్వము|5. ఆంధ్రుల జనహితపరత్వము]]}} |{{DJVU page link|15|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు చేయవలసినపని|6. గ్రంథాలయములు చేయవలసినపని]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు|వంగూరి సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|16|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/కేంద్రగ్రంథాలయము, బరోడా|7. కేంద్రగ్రంథాలయము, బరోడా.]]}} |{{DJVU page link|18|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/సర్వకళాశాల గ్రంథాలయము, బొంబాయి|8. సర్వకళాశాల గ్రంథాలయము, బొంబాయి.]]}} |{{DJVU page link|19|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/సంచారగ్రంథభాండాగారములు|9. సంచారగ్రంథభాండాగారములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు]]}} |{{DJVU page link|20|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/జపానుదేశమందలి ప్రాచీనపుస్తకాగారములు|10. జపానుదేశమందలి ప్రాచీనపుస్తకాగారములు.]]}}... |{{DJVU page link|23|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు (పద్యములు)-1|11. గ్రంథాలయములు (పద్యములు)-1]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|24|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/రయిలుస్టేషనుల యందు గ్రంథాలయములు |12. రయిలుస్టేషనుల యందు గ్రంథాలయములు]]}}... |{{DJVU page link|24|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథభాండాగారాధిపతి|13. గ్రంథభాండాగారాధిపతి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:తేకుమళ్ళ వెంకాజీరావు|తేకుమళ్ళ వెంకాజీరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|25|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ప్రారంభవిద్యకు గ్రంధాలయముల తోడ్పాటు |14. ప్రారంభవిద్యకు గ్రంధాలయముల తోడ్పాటు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు|సత్తెనపల్లి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|28|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథాలయములు|15. గ్రంథాలయములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అడుసుమిల్లి గోపాలకృష్ణయ్య |అడుసుమిల్లి గోపాలకృష్ణయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|30|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/బెంగళూరు గ్రంధాలయము|16. బెంగళూరు గ్రంధాలయము]]}} |{{DJVU page link|32|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథభాండాగారము|17. గ్రంథభాండాగారము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పోచిరాజు సీతారామయ్య|పోచిరాజు సీతారామయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|32|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆండ్రూ కార్నీజీ|18. ఆండ్రూ కార్నీజీ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పెద్దిభొట్ల వీరయ్య|పెద్దిభొట్ల వీరయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|33|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ పుస్తక భాండాగారములు|19. పుస్తక భాండాగారములు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఇప్పగుంట మబ్బు కృష్ణయ్య|ఇప్పగుంట మబ్బు కృష్ణయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|37|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/జన్మకథ (పద్యములు) |20. జన్మకథ (పద్యములు) ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అత్తిలి సూర్యనారాయణ|అత్తిలి సూర్యనారాయణగారు]]}} |{{DJVU page link|40|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/సారస్వత జీవనము |21. సారస్వత జీవనము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చిలుకూరి వీరభద్రరావు|చిలుకూరి వీరభద్రరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|41|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/అపూర్వ ప్రకటన |22. అపూర్వ ప్రకటన ]]}} |{{DJVU page link|47|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రాహ్యపుస్తక విమర్శ|23. గ్రాహ్యపుస్తక విమర్శ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు సుబ్బావధాన్లు|డాక్టరు దంటు సుబ్బావధాన్లు గారు]]}} |{{DJVU page link|47|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ద్వితీయ ఆంధ్దదేశ గ్రంథభాండాగార|24. ద్వితీయ ఆంధ్రదేశ గ్రంథభాండాగార ప్రతినిధుల మహాసభా వృత్తాంతము]]}} |{{DJVU page link|49|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/శేయాజీ గాయిక్వాడ్ (పద్యములు)|25. శేయాజీ గాయిక్వాడ్ (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు సుబ్బావధాన్లు|డాక్టరు దంటు సుబ్బావధాన్లుగారు]]}} |{{DJVU page link|58|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/శ్రీ రామమోహన ధర్మపుస్తక భాండాగారము |26. శ్రీ రామమోహన ధర్మపుస్తక భాండాగారము ]]}} |{{DJVU page link|59|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రగ్రంథములు విరివిగా వ్యాపించుటెట్లు?|27. ఆంధ్రగ్రంథములు విరివిగా వ్యాపించుటెట్లు?]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొడాలి శివరామ కృష్ణారావు|కొడాలి శివరామ కృష్ణారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|62|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/శ్రీ వీరేశలింగకవి పుస్తక భాండాగారము |28. శ్రీ వీరేశలింగకవి పుస్తక భాండాగారముు ]]}} |{{DJVU page link|63|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/నాచన సోమనాధుడు |29. నాచన సోమనాధుడు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు | వం. సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|66|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/గ్రంథభాండాగార సంఘములు |30. గ్రంథభాండాగార సంఘములు]]}} |{{DJVU page link|70|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు, వారి యుడుపులు|31. క్షాత్ర యుగమునాటి హిందార్యులు వారి యుడుపులు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|72|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/మనుచరిత్ర నాయకలు |32. మనుచరిత్ర నాయకలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు |రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|77|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/పుస్తకావాహన |33. పుస్తకావాహన ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు |రాయప్రోలు సుబ్బారావు గారు]]}} |{{DJVU page link|82|16}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రమునందనుస్వారము |34. ఆంధ్రమునందనుస్వారము ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వే. శివస్వామి శాస్త్రులు|వే.శివస్వామి శాస్త్రులు గారు]]}} |{{DJVU page link|83|16}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. శ్రీ శాయాజీ గాయక్వార్}} |{{DJVU page link|1|15}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. ఆండ్రూ కార్ణిజీ }} |{{DJVU page link|33|17}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. బరోడా మహారాణి }} |{{DJVU page link|49|19}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. పానుగంటి రామారాయనిం గారు }} |{{DJVU page link|49|21}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|5. బారు శ్రీ రామనరసింహా రావు గారు }} |{{DJVU page link|49|21}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|6. శ్రీ రామమోహనధర్మపుస్తక భాండాగారము యొక్క నాల్గవ సంవత్సరీకోత్సవ సమయమున తీయబడిన పటము }} |{{DJVU page link|59|24}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|7. శ్రీ రాజా చిన వెంకటరామారావు బహద్దర్ జమిందారుగారు }} |{{DJVU page link|61|24}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|8. శ్రీ రామమోహనధర్మపుస్తక భాండాగారము వారిచే నిర్వహింపబడుచున్న పంచమ పాఠశాల యందు జదువుతున్న బాలురు, బాలికలు }} |{{DJVU page link|61|24}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|9. శ్రీ వీరేశలింగ పుస్తక భాండాగారము ఆంగ్లేయ గ్రంథముల బీరువాలు వరుస }} |{{DJVU page link|64|28}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|10. శ్రీ వీరేశలింగ పుస్తక భాండాగారము ఆంధ్ర గ్రంథముల బీరువాలు వరుస }} |{{DJVU page link|64|28}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|11. చిలకమర్తి లక్ష్మీ నరసింహం గారు }} |{{DJVU page link|65|26}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|12. నాళం కృష్ణా రావు గారు }} |{{DJVU page link|64|30}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2|సంచిక 2]]</center> == {{Center| {{p|fs125}}విషయసూచిక</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/ఎవరు? (సశేషము) పద్యములు|1. ఎవరు? (సశేషము) పద్యములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|85|-78}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయములు-అవి చేయవలసిన పనులు|2. గ్రంథాలయములు-అవి చేయవలసిన పనులు.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అయ్యంకి వేంకటరమణయ్య|అయ్యంకి వేంకటరమణయ్యగారు]]}} |{{DJVU page link|88|-78}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/శ్రీవీరేశలింగకవి సమాజము, కుముదవల్లి|3. శ్రీవీరేశలింగకవి సమాజము, కుముదవల్లి.]]}} |{{DJVU page link|93|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/చారిత్రికపరిశోధనము|4. చారిత్రికపరిశోధనము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆలూరి గురురాజారావు|ఆలూరి గురురాజారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|96|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/జ్యోతిశ్శాస్త్రము|5. జ్యోతిశ్శాస్త్రము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పిడపర్తి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పిడపర్తి సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రిగారు]]}} |{{DJVU page link|100|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/స్త్రీలు చేయదగిన పరిశ్రమలు|6. స్త్రీలు చేయదగిన పరిశ్రమలు.]]}} |{{DJVU page link|104|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథరచన|7. గ్రంథరచన.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మారేపల్లి రామచంద్ర శాస్త్రి|మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రిగారు]]}} |{{DJVU page link|106|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/పుస్తకసాంగత్యము (పద్యములు)|8. పుస్తకసాంగత్యము (పద్యములు).]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అబ్బూరు రామకృష్ణారావు|అబ్బూరు రామకృష్ణారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|118|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు-వారియాహారము)|9. క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు-వారియాహారము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|119|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయోద్యమము, బరోడా|10. గ్రంథాలయోద్యమము, బరోడా.]]}} |{{DJVU page link|127|-76}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము - మహేశన పట్టణము (బరోడా), బరోడా|11. గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము -మహేశన పట్టణము (బరోడా), బరోడా]]}} |{{DJVU page link|131|-74}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయములు -వంగదేశము |12. గ్రంథాలయములు -వంగదేశము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాలపర్తి నరసింహం| పాలపర్తి నరసింహం గారు]]}} |{{DJVU page link|135|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/యుద్ధ రంగము - పుస్తక భాండాగారము |13. యుద్ధ రంగము - పుస్తక భాండాగారము.]]}} |{{DJVU page link|138|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/భావనాశక్తి |14. భావనాశక్తి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు సుబ్బావధాన్లు|దంటు సుబ్బావధానులు గారు]]}} |{{DJVU page link|139|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/బడులలో బెట్టు తెలుగు పుస్తకములు|15. బడులలో బెట్టు తెలుగు పుస్తకములు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కూచి నరసింహము |కూచి నరసింహము గారు]]}} |{{DJVU page link|140|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/పల్లెటూళ్ళు గ్రంధాలయములు |16. పల్లెటూళ్ళు గ్రంధాలయములు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కూచి నరసింహము |కూచి నరసింహము గారు]]}} |{{DJVU page link|147|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/పాణిని|17. పాణిని ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వేలూరి శివరామ శాస్త్రి|వేలూరి శివరామ శాస్త్రి గారు శతావధానులు గారు ]]}} |{{DJVU page link|148|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/లోవైను విశ్వవిద్యాలయము-గ్రంథభాండాగారము|18. లోవైను విశ్వవిద్యాలయము-గ్రంథభాండాగారము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పెద్దిభొట్ల కామయ్య |పెద్దిభొట్ల కామయ్య గారు]]}} |{{DJVU page link|160|-72}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/సన్మాన పత్రము|19. బ్ర.శ్రీ.చిలకమర్తి చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహముగారి కొసంగబడిన సన్మాన పత్రము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావు గారు]]}} |{{DJVU page link|162|-70}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/'వాసో' సార్వజనిక గ్రంథాలయము|20. 'వాసో' సార్వజనిక గ్రంథాలయము]]}} |{{DJVU page link|164|-70}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/గ్రంథాలయములు |21. గ్రంథాలయములు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఉమర్ ఆలీషా|ఉమర్ ఆలీషాకవిగారు]]}} |{{DJVU page link|165}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/డాక్టరు మెల్వి డేనీ |22. డాక్టరు మెల్వి డేనీ ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఎం.వి.ఎన్.శర్మ|ఎం.వి.ఎన్.శర్మ గారు]]}} |{{DJVU page link|166|-68}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/ఒక ప్రశ్న (పద్యములు) |23. ఒక ప్రశ్న (పద్యములు) ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు|వంగూరి సుబ్బారాయ కవి]]}} |{{DJVU page link|168|-66}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. కుడల్ కార్క్, ఎం.ఏ.ఎల్.ఎల్.బి.}} |{{DJVU page link|85|-79}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. వీరేశలింగకవి సమాజము-కుముదవల్లి}} |{{DJVU page link|93|-77}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. డబ్లియూ.ఏ.బోర్డెను}} |{{DJVU page link|128|-75}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. మహేశన గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము బరోడా రాజ్యము-మొదటి పటము) }} |{{DJVU page link|132|-73}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|5. మహేశన గ్రంథాలయ ప్రదర్శనము బరోడా రాజ్యము-రెండవ పటము)}} |{{DJVU page link|132|-73}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|6. పీతాంబరదాస్ సార్వజనిక గ్రంథాలయము-మహేశన (బరోడా రాజ్యము) }} |{{DJVU page link|133|-73}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|7. లోవైను పట్టణమునందున్న విశ్వవిద్యాలయ గ్రంథాలయము }} |{{DJVU page link|160|-71}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|8. లోవైను పట్టణమునందున్న విశ్వవిద్యాలయ గ్రంథాలయము -మఱియొక భాగము}} |{{DJVU page link|161|-71}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|9. 'వాపో' సార్వజనిక గ్రంధాలయము యొక్క బయటి ఆకారము జూపు పటము}} |{{DJVU page link|164|-69}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|10. 'వాపో' సార్వజనిక గ్రంధాలయము యొక్క లోపలి ఆకారము జూపు పటము}} |{{DJVU page link|165|-69}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|11. 'వాపో' సార్వజనిక గ్రంధాలయము - డాక్టరు మెల్విడే వి}} |{{DJVU page link|166|-67}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3|సంచిక 3]]</center> == {{p|fs125|ac}}విషయసూచిక</p> {{right|పుట}} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/వసంతాంకము (పద్యములు)|1. వసంతాంకము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఓలేటి పార్వతీశకవి|ఓలేటి పార్వతీశకవిగారు]]}} |{{DJVU page link|169|-162}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/విరహగీతములు (పద్యములు)|2. విరహగీతములు (పద్యములు)]]}} |{{DJVU page link|170|-162}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆధునికాంధ్రసారస్వతము|3. ఆధునికాంధ్రసారస్వతము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|171|-160}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/విస్మృతవేణుగీతి|4. విస్మృతవేణుగీతి]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ|రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మగారు]]}} |{{DJVU page link|179|-160}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/పిళ్లారిశెట్టి సీతారామయ్యగారు|5. పిళ్లారిశెట్టి సీతారామయ్యగారు.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాలపర్తి నరసింహం|పాలపర్తి నరసింహముగారు]]}} |{{DJVU page link|180|-160}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/విద్యాభ్యాసతఱుణము|6. విద్యాభ్యాసతఱుణము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొండిపర్తి వీరభద్రాచార్యులు|కొండిపర్తి వీరభద్రాచార్యులుగారు, బి.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|186|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆంధ్రదేవుని పద్యములు (ద.సు.)|7. ఆంధ్రదేవుని పద్యములు]]}} |{{DJVU page link|189|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/స్వచ్ఛందప్రయాణము (పద్యములు)|8. స్వచ్ఛందప్రయాణము (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అబ్బూరి రామకృష్ణారావు|అబ్బూరి రామకృష్ణారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|190|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/గ్రంథాలయము-గ్రామచరిత్ర|9. గ్రంథాలయము-గ్రామచరిత్ర.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మామిడిపూడి వేంకటరంగయ్య|మామిడిపూడి వేంకటరంగయ్యగారు, ఎం.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|192|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఉపన్యాసము|10. ఉపన్యాసము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పింగళి వేంకటరామారెడ్డి|ఆనరబిల్ పింగళి వేంకటరామారెడ్డిగారు]]}} |{{DJVU page link|196|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆంధ్రనాటకములు|11. ఆంధ్రనాటకములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పురాణం సూరిశాస్త్రి|పురాణం సూరిశాస్త్రిగారు, ఎం.ఏ.]]}} |{{DJVU page link|198|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కృష్ణదేవరాయలు|12. కృష్ణదేవరాయలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మైలవరపు నృసింహశాస్త్రి|మైలవరపు నృసింహశాస్త్రిగారు.]]}} |{{DJVU page link|205|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కృతివిమర్శనము|13. కృతివిమర్శనము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:జూపూడి హనుమచ్ఛాస్త్రి|జూపూడి హనుమచ్ఛాస్త్రిగారు.]]}} |{{DJVU page link|206|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భారతరంగమాలిక|14. భారతరంగమాలిక]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు సుబ్బావధానులు|దంటు సుబ్బావధానులుగారు.]]}} |{{DJVU page link|208|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు వారి వివాహములు|15. క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు వారి వివాహములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|210|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆంధ్రవార్తాపత్రికలు|16. ఆంధ్రవార్తాపత్రికలు.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:కొడాలి శివరామ కృష్ణారావు|కొడాలి శివరామకృష్ణారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|218|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భీష్ముడు-ఆయన జీవితసారము|17. భీష్ముడు-ఆయన జీవితసారము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వేమూరి శివస్వామిశాస్త్రులు|వేమూరి శివస్వామిశాస్త్రులుగారు.]]}} |{{DJVU page link|224|-158}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భీష్ముడు-ఆయన గుణగణనము|18. భీష్ముడు-ఆయన గుణగణనము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చెలికాని లచ్చారావు|చెలికాని లచ్చారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|232|-154}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భీష్ముడు-ఆయన శపథము|19. భీష్ముడు-ఆయన శపథము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మంగిపూడి పురుషోత్తమశర్మ|మంగిపూడి పురుషోత్తమశర్మగారు.]]}} |{{DJVU page link|236|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/వసంతవికాసము|20. వసంతవికాసము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|238|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/వాసంతిక (ద. మ.)|21. వాసంతిక (ద. మ.)]]}} |{{DJVU page link|239|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఆంధ్రవాజ్మయస్థితి|22. ఆంధ్రవాజ్మయస్థితి.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆదిరాజు వీరభద్రరావు|ఆదిరాజు వీరభద్రరావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|240|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కానిమరా సర్వజన గ్రంథాలయము|23. 'కానిమరా' సర్వజన గ్రంథాలయము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఎం.వి.ఎన్.శర్మ|ఎం.వి.ఎన్.శర్మగారు.]]}} |{{DJVU page link|244|-152}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/స్త్రీలకు కళాశాల|24. స్త్రీలకు కళాశాల.]]}} |{{DJVU page link|245|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తుడు కవియగునా?|25. భక్తుడు కవియగునా?]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు|వంగూరి సుబ్బారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|245|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/శుక్తి (రా. సు.)|26. శుక్తి (రా. సు.)]]}} |{{DJVU page link|248|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఏనుగు పెదలక్ష్మణకవి|27. ఏనుగు పెదలక్ష్మణకవి.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పెండ్యాల వేంకటసుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిగారు.]]}} |{{DJVU page link|249|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/సాహిత్యచర్చ|28. సాహిత్యచర్చ.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సహవాసి|"సహవాసి."]]}} |{{DJVU page link|253|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కాశీ-రామేశ్వరము|29. కాశీ-రామేశ్వరము.]]}} |{{DJVU page link|261|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/ఎవరు?|30. ఎవరు? (గతసంచికశేషము)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|263|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/శ్రీశైలము|31. శ్రీశైలము.]]}}... ఒక యాత్రికుడు |{{DJVU page link|265|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/భక్తగీతములు (పద్యములు)|32. భక్తగీతములు (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మీరాబాయి|కన్యా మీరాబాయి]]; [[రచయిత:క్షేమ|దాసీక్షేమ]]}}. |{{DJVU page link|269|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/గ్రంథవిమర్శనము|33. గ్రంథవిమర్శనము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఓలేటి పార్వతీశకవి|ఓలేటి పార్వతీశకవిగారు]]}} |{{DJVU page link|270|-150}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కామాసుర (పద్యములు)|34. కామాసుర (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:బసవరాజు అప్పారావు|బసవరాజు వేంకటప్పారావుగారు.]]}} |{{DJVU page link|278|-148}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/నేనెవ్వడను? (పద్యములు)|35. నేనెవ్వడను? (పద్యములు)]]}} |{{DJVU page link|279|-148}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/శ్రీకృష్ణరాయబారము|36. శ్రీకృష్ణరాయబారము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు శ్రీనివాసరావు|దంటు శ్రీనివాసరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|281|-146}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/మూలపురుషుడు|37. మూలపురుషుడు]]}}...{{smaller|"శతపత్ర" గ్రంథమునుండి.}} |{{DJVU page link|284|-146}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/మధుమాలి (పద్యములు)|38. మధుమాలి (పద్యములు)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రవీంద్రనాధ ఠాగూరు|శ్రీ రవీంద్రనాథ ఠాకూరుగారు]]}} |{{DJVU page link|285|-144}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/జాతీయధర్మగ్రంథాలయము-అమెరికాదేశము|39. జాతీయధర్మగ్రంథాలయము-అమెరికాదేశము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దాసు త్రివిక్రమరావు|దాసు త్రివిక్రమరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|286|-144}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/రామచంద్రపురం తాలూకా గ్రంథభాండాగారసంఘము|40. రామచంద్రపురం తాలూకా గ్రంథభాండాగారసంఘము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:దంటు కృష్ణమూర్తి|దంటు కృష్ణమూర్తిగారు]]}} |{{DJVU page link|290|-138}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/పూజాప్రయాణము|41. పూజాప్రయాణము.]]}} |{{DJVU page link|292|-138}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/కృష్ణవేణి|42. కృష్ణవేణి.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాటిబండ అప్పారావు|పాటిబండ అప్పారావుగారు]]}} |{{DJVU page link|293|-136}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3/అపూర్వసిద్ధాంతము|43. అపూర్వసిద్ధాంతము.]]}}...{{smaller|[[రచయిత:మేధానిధి|"మేధానిధి"]]}} |{{DJVU page link|294|-136}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. భీష్ముని అంపశయ్య }} |{{DJVU page link|169|-163}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. వసంతంకము}} |{{DJVU page link|170|-161}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. పిళ్ళారిశెట్టి సీతారామయ్యగారు}} |{{DJVU page link|180|-159}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. గంగా శంతనులు}} |{{DJVU page link|224|-157}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|5. శ్రీ కృష్ణుని చక్రధారణ}} |{{DJVU page link|228|-155}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|6. దీక్షాస్వీకారము}} |{{DJVU page link|232|-153}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|7. కనెమరా ధర్మ గ్రంథాలయము}} |{{DJVU page link|244|-151}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|8. పానుగంటి లక్ష్మీ నరసింహారావు గారు}} |{{DJVU page link|276|-149}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|9. శ్రీ కృష్ణ రాయభారము}} |{{DJVU page link|281|-147}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|10. రావుబహద్దరు కందుకూరి వీరేశలింగకవి}} |{{DJVU page link|284|-145}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|11. అమెరికా జాతీయ గ్రంథాలయము, బయటి ఆకారము జూపు పటము}} |{{DJVU page link|286|-143}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|12. అమెరికా జాతీయ గ్రంథాలయము, వార్తాపత్రికలను కాలిక పత్రికలను ఉంచుమందిరము}} |{{DJVU page link|288|-140}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|13. అమెరికా జాతీయ గ్రంథాలయము, ప్రధాన పఠన మందిరము}} |{{DJVU page link|288|-140}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|14. పూజా ప్రయాణము}} |{{DJVU page link|292|-137}} }} ==<center>[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4|సంచిక 4]]</center>== {{Center| {{p|fs125}}విషయసూచిక</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ప్రవాస రాధిక |1. ప్రవాస రాధిక ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు |రాయప్రోలు సుబ్బారావు]]}} |{{DJVU page link|295}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/కధ-కలాపము |2. కధ-కలాపము ]]}} |{{DJVU page link|296}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గీత ప్రపంచము|3. గీత ప్రపంచము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పాటిబండ అప్పారావు |పాటిబండ అప్పారావు]]}} |{{DJVU page link|304}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయములు-పౌర జీవితము |4. గ్రంథాలయములు-పౌర జీవితము]]}}...{{smaller|[[రచయిత:చల్లా శేషగిరిరావు|చల్లా శేషగిరిరావు]]}} |{{DJVU page link|309}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయములు-పౌర జీవితము |5. జనసామాన్యమునందు విద్య వ్యాపింపచేయుటెట్లు ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:సూరి వేంకటనరసింహం |నూరి వెంకట నరసింహశాస్త్రి ]]}} |{{DJVU page link|310}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ఆంధ్రదేశ చరిత్రాంశములు |6. ఆంధ్రదేశ చరిత్రాంశములు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వెలిదెండ శ్రీనివాసరావు |వెలిదెండ శ్రీనివాసరావు ]]}} |{{DJVU page link|314}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/సఖీ సంవరణము (తెనిగింపబడినది) |7. సఖీ సంవరణము (తెనిగింపబడినది)]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రవీంద్రనాధ ఠాగూరు |రవీంద్రనాధ ఠాగూరు]]}} |{{DJVU page link|320}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/రవీంద్రనాధ ఠాకూరు |8. రవీంద్రనాధ ఠాకూరు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు ]]}} |{{DJVU page link|321}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/శ్రావణ భాద్రపదాలు |9. శ్రావణ భాద్రపదాలు]]}}...{{smaller|[[రచయిత:వడ్డాది సుబ్బరాయ కవి |వడ్డాది సుబ్బరాయకవి]]}} |{{DJVU page link|333}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/సహస్ర స్తంభముల మండపము, హనుమకొండ |10. సహస్ర స్తంభముల మండపము, హనుమకొండ ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:ఆలూరి గురురాజారావు |ఆలూరి గురురాజారావు]]}} |{{DJVU page link|335}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/మిక్కిలి మల్లిఖార్జునకవి |11. మిక్కిలి మల్లిఖార్జునకవి ]]}}...{{smaller|[[రచయిత:పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి|పెండ్యాల వేంకట సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి]]}} |{{DJVU page link|338}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/కాపు పాట|12.కాపు పాట]]}}...{{smaller|[[రచయిత:అబ్బూరి రామకృష్ణారావు |అబ్బూరి రామకృష్ణారావు]]}} |{{DJVU page link|340}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు-|13.క్షాత్రయుగమునాటి హింద్వార్యులు-వారి సాధారణ రాజ్యాంగ స్థితి ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:మాడపాటి హనుమంతరావు|మాడపాటి హనుమంతరావుగారు]]}} |{{DJVU page link|341}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయములు |14.గ్రంథాలయములు ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:మైనంపాటి హనుమంతకవి |మైనంపాటి హనుమంతకవి]]}} |{{DJVU page link|349}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/శ్రీ శంకరాచార్యులకాలము |15.శ్రీ శంకరాచార్యులకాలము ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:వావిలాల వెంకట శివావధాని |వావిలాల వెంకట శివావధాన్లులు]]}} |{{DJVU page link|350}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/భక్తభూమి |16.భక్తభూమి ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:మీరాబాయి |మీరాబాయి]]}} |{{DJVU page link|353}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయ పాలనము |17.గ్రంథాలయ పాలనము ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:దంటు కృష్ణమూర్తి |దంటు కృష్ణమూర్తి]]}} |{{DJVU page link|353}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/స్వాగతము |18.స్వాగతము ]]}} |{{DJVU page link|360}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల |19.ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల తృతీయ మహాసభ, నెల్లూరు ]]}} |{{DJVU page link|361}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయోద్యమము |20.గ్రంథాలయోద్యమము ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు|సత్తెనపల్లి హనుమంతరావు ]]}} |{{DJVU page link|363}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/నాచన సోమనాధుడు |21.నాచన సోమనాధుడు ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:వంగూరి సుబ్బారావు|వంగూరి సుబ్బారావు ]]}} |{{DJVU page link|364}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/మేఘము |22.మేఘము]]}}...{{smaller| [[రచయిత:రాయప్రోలు సుబ్బారావు|రాయప్రోలు సుబ్బారావు]]}} |{{DJVU page link|366}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంథాలయములు-బరోడా రాజ్యము |23.గ్రంథాలయములు-బరోడా రాజ్యము]]}} |{{DJVU page link|367}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/విద్య |24.విద్య]]}}...{{smaller| [[రచయిత:కొండముది శ్రీరాములు|కొండముది శ్రీరాములు]]}} |{{DJVU page link|369}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/పుస్తకములు |25.పుస్తకములు]]}}...{{smaller| [[రచయిత:కలచవీడు వెంకటరమణాచార్యులు |కలచవీడు వెంకటరమణాచార్యులు]]}} |{{DJVU page link|371}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గోదావరీ మండల గ్రంథాలయోద్యమము|26.గోదావరీ మండల గ్రంథాలయోద్యమము]]}}......{{smaller| [[రచయిత:అద్దంకి సత్యనారాయణ శర్మ|అద్దంకి సత్యనారాయణ శర్మ]]}} |{{DJVU page link|372}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గంధమాలికలు |27.గంధమాలికలు ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి |మారేపల్లి రామచంద్రశాస్త్రి ]]}} |{{DJVU page link|375}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/కోకిల |28.కోకిల ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:పింగళి లక్ష్మీకాంతం|పింగళి లక్ష్మీకాంతం ]]}} |{{DJVU page link|376}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ఆంధ్రసారస్వతము |29. ఆంధ్రసారస్వతము ]]}}|{{DJVU page link|377}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/తెనాలి పురము |30. తెనాలి పురము]]}}|{{DJVU page link|380}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ప్రణయ భంగము |31. ప్రణయ భంగము ]]}}...{{smaller| [[రచయిత:వసంతుడు|వసంతుడు ]]}} |{{DJVU page link|382}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/అర్ధనారీశ్వరము |32. అర్ధనారీశ్వరము ]]}} |{{DJVU page link|384}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/గ్రంధాలయములు-గ్రామములు|33. గ్రంధాలయములు-గ్రామములు]]}}...{{smaller| [[రచయిత:రొయ్యూరు రామచంద్ర ప్రసాదరావు| రొయ్యూరు రామచంద్రప్రసాదరావు ]]}} |{{DJVU page link|386}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/శ్రీ సుజనరంజనీసమాజము, పొట్లపూడిగ్రామము|34. శ్రీ సుజనరంజనీసమాజము, పొట్లపూడిగ్రామము]]}} |{{DJVU page link|388}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/శ్రీ సత్యనారాయణ వరప్రసాద గ్రంథాలయము|35. శ్రీ సత్యనారాయణ వరప్రసాద గ్రంథాలయము, చినపులిపాక - బొడ్డపాడు]]}}...{{smaller| [[రచయిత:బొడ్డపాటి హనుమంత రావు|బొడ్డపాటి హనుమంత రావు]]}} |{{DJVU page link|389}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/పాణిని|36. పాణిని]]}}...{{smaller| [[రచయిత : వేలూరి శివరామ శాస్త్రి|వేలూరి శివరామ శాస్త్రి]]}} |{{DJVU page link|390}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|[[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 4/ఆర్షపుస్తక భాండాగారము|37. ఆర్షపుస్తక భాండాగారము, విశాఖపట్నము ]]}} |{{DJVU page link|391}} }} {{Center| {{p|fs125}}చిత్రపటములు</p> }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|1. సహస్ర స్తంభ మండపము నందలి గర్భాలయ ద్వారము }} |{{DJVU page link|335}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|2. సహస్ర స్తంభ మండపము నందలి గర్భాలయ ద్వారనకు ఎదుట గల నంది విగ్రహము }} |{{DJVU page link|335}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|3. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల తృతీయ మహాసభ, నెల్లూరు }} |{{DJVU page link|363}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|4. ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ ప్రతినిధుల తృతీయ మహాసభ, నెల్లూరు }} |{{DJVU page link|363}} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|5. సంఘాధ్యక్ష్యులగు మైనవోలు చెంగయ్యగారు, బి.ఏ.,బి.ఎల్.}} |{{DJVU page link| }} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|6.అగ్రాసనాధిపతులగు కాశీనాధుని నాగేశ్వేరరావు గారు}} |{{DJVU page link| }} }} {{dotted TOC page listing| |{{sc|7.సముదాయ చిత్రము (Group Photo)}} |{{DJVU page link| }} }} [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము]] 436vq7m9e4f7r3lbdrl165kfn6maz7z 102 151923 559282 519674 2026-06-13T14:15:36Z Vjsuseela 1850 /* రచనలు */ 559282 wikitext text/x-wiki {{రచయిత |ఇంటిపేరు = వేలూరి |అసలుపేరు = శివరామ శాస్త్రి |పేరు_మొదటి_అక్షరం = శ |పుట్టిన_యేడు = 1892 |గిట్టిన_యేడు = 1967 |వివరణ = పండితుడు, శతావధాని, బహుశాస్త్రవేత్త |బొమ్మ= |వికీపీడియా_లంకె = వేలూరి శివరామ శాస్త్రి |వికీవ్యాఖ్య_లంకె = |కామన్సు లంకె= }} ==రచనలు== * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 1/ఆంధ్రమునందనుస్వారము]] * [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2/పాణిని]] * [[సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము/మొదటి సంపుటము/ఆర్షభూగోళము]] ==రచయిత గురించిన రచనలు== * [[ఆంధ్ర రచయితలు/వేలూరి శివరామశాస్త్రి]] [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచయితలు]] [[వర్గం:సంగ్రహ ఆంధ్ర విజ్ఞాన కోశము-వ్యాసకర్తలు]] d32kmaxbiq159l16ojij7mdwlu5el55 0 160816 559276 476936 2026-06-13T13:52:10Z Vjsuseela 1850 559276 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2|సంచిక 2]] | రచయిత = పాలపర్తి నరసింహం | అనువాదం= | విభాగము = గ్రంథాలయములు -వంగదేశము | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1916 }} <pages index="Grandaalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.2 (1916).pdf" from=63 fromsection="63A" to=66 tosection="66A"/> [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] klgwde9p3k2l4y1jkvbj5ycfz0fjrhc 0 160822 559283 540696 2026-06-13T14:21:36Z Vjsuseela 1850 559283 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2|సంచిక 2]] | రచయిత = పెద్దిభొట్ల కామయ్య | అనువాదం= | విభాగము = లోవైను విశ్వవిద్యాలయము-గ్రంథభాండాగారము | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1916 }} <pages index="Grandaalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.2 (1916).pdf" from=88 fromsection="88B" to=88/> <pages index="Grandaalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.2 (1916).pdf" from=91 to=92 tosection="92A"/> <pages index="Grandaalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.2 (1916).pdf" from=89 to=90/> ____________________________________________________ [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:గ్రంథాలయాలు]] inurkem56gkjo5g6869bxtnpkvomzep 0 160828 559294 462356 2026-06-13T15:58:06Z Vjsuseela 1850 added [[Category:పద్యములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 559294 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2|సంచిక 2]] | రచయిత = ఉమర్ ఆలీషా | అనువాదం= | విభాగము = గ్రంథాలయములు | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1916 }} <pages index="Grandaalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.2 (1916).pdf" from=97 fromsection="97B" to=98 tosection="98A"/> [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:పద్యములు]] tkkc6bpd3q1ne2nk4hphfqjz24dd41j 104 160877 559310 462456 2026-06-13T17:28:39Z Vjsuseela 1850 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vjsuseela" />R 148 గ్రంథాలయ సర్వస్వము.</noinclude><section begin="76A" />ముందువై చిన నిరక్షరకుతులగు వ్యవసాయ దారులు ఎట్లుపయోగించుకొందురు ? భ్రూ విలాసానభిజ్ఞములగు వారి సుందరీమణుల న యనముల కవి మిఱుమిట్లుగొలుపుట తక్క వానివలన నేమిప్రయోజనము గలుగును ? కావునఁ బట్టణములకుబోఁ లెఁ బల్లెల కగణ్య గ్రంథములతోఁ బనిలేదు. ఒక్క పెట్టెడు గ్రంథములు చాలును. ఆ గ్రంథములు నిణ యించుటయందే మన తెలివి తేటలు బయల్ప డును. గ్రంథకతలను బీడింపవలసిన పని లే దు. పత్రికాధిపతులను బాధింపవలసిన య వసరము లేదు. వసూలయిన కొలఁది చం దాలతో వానిని సంపాదింపవచ్చును. ఇంకం బల్లెటూళ్ళలోఁ గావలసిన వేమనఁగా ? బోధ న, ప్రేమ, ఆదరము, దయ, దాక్షిణ్యము, సమభావము. హృదయములను గరగించి కా ర్యవీరులను గావించు నా వేశము, నిష్కళం న కము, నిర్ధాంభిు, నిర్వ్యాజము నగు భిమానము. ఎన్ని పల్లెటూళ్ళవారీ విష యిమ లను గమనించుచున్నారు ? ఈ నడుమ నా మిత్రులలో నెకరొక సం వత్సరము వసూలయిన చందాధనము నూరు రూపాయల పైచిలుకు బల్లల కొఱకును గుర్చీ లకొఱకును వెచ్చపడిపోయినదని చెప్పినారు. ఆ హేతువువలన వారికి గ్రంథకతజల నుచి తీరుట తముగా గ్రంథములండని ప్రార్థింపక లేదఁట ! అన్నా ! పల్లెటూళ్ళవారికిఁగూడ నీ దాంభిక వేషములేనా ? కుర్చీలమీఁదను బల్ల లమీఁదను గూర్చుండు నీ నవనాగరకులు ఎల్లప్పుడును బురదలోఁబడి పనిచేయు వ్యవ సాయదారులను దరికిఁ జేరనిత్తురా ? స్థితికిఁ దగిన వారి బీద వేషములు వీరికి నచ్చునా ? అట్లయిన దేశాభివృద్ధి యగునా ? {{rule|5em}} <section end="76A" /> <section begin="76B" />{{p|fs150|ac}}పాణిని</p> {{c|[వేలూరి శివరామశాస్త్రి శతావధానిగారిచే వ్రాయబడినది.]}} <poem>{{left margin|5em}}యేనధాతాగిరః పుంసాంవిమలై శృబ్దవారిభిః తమ శ్చాజ్ఞానజం భిన్నంత స్మైపాణిన యేనమః॥ </div></poem> లోకవ్యవహారమంతయు భాషామూలకముగ జగుగు చున్నది. భాషయే లేకున్న లోకమంతయు మూకీ భావ ము నొందవలయును. కావుననే దండాచార్యులవారు <poem>{{left margin|5em}}'ఇదమంధంతమః కృత్స్నంజాయేత భువనత్రయం యదిశ బ్రాహ్వయంజ్యోతి రాసంసారంనదీప్యతే' </div></poem> అని వక్కాణించియున్నారు. ఈభాష వ్యాకరణ సంస్కారములేక ప్రాజ్ఞుల మనస్సుల నాకర్షింప నేగదు, వ్యాకరణసంస్కారము లేనిది గ్రామ్యభాష. గ్రామ్యభా షయందపశబ్దములకుఁ గొదువలేదు. అపశబ్దప్రయోగమం దు భగవంతుఁడగు పతంజలి 'తేఽరా హేలయే హే లయ ఇతికృత్వా పరాబభూవు సస్మాద్భాహ్మణేన న మ్లేచ్ఛితపై నాపభాషితవై మ్లేచ్చో హవా ఏషదపశ బ్దః | దుష్టః శబ్దః స్వరతో వర్ణతోవా మిధ్యా ప్రయుక్తో నతమర్థమాహ। సవాగ్వజో యజమానం నిహన్తి యధే న్ద్ర శత్రుః స్వరతోఽపరాధాత్' అని ప్రత్యవాయమును బ్రతిపాదించియున్నారు. సాధు ప్రయోగమందు 'ఏకశ్శబ్ద న్సుప్రయుక్త స్సమ్యగ్జాతస్స్వర్గలోకే కామధుగ్భవతి' అని గొప్పఫలము కలదనియు ననుశాసించి యున్నారు. కావున భాషయందపశబ్దములు నుపయోగింపఁ గూడదు. వ్యాకరణజ్ఞానము లేక యపశబ్దజ్ఞానము కలుగదు, కావున <section end="76B" /><noinclude><references/></noinclude> izshqme3xfuisb2y3ayc3wlekmste6j 559311 559310 2026-06-13T17:32:23Z Vjsuseela 1850 559311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vjsuseela" />R 148 గ్రంథాలయ సర్వస్వము.</noinclude><section begin="76A" />ముందువై చిన నిరక్షరకుతులగు వ్యవసాయ దారులు ఎట్లుపయోగించుకొందురు ? భ్రూ విలాసానభిజ్ఞములగు వారి సుందరీమణుల న యనముల కవి మిఱుమిట్లుగొలుపుట తక్క వానివలన నేమిప్రయోజనము గలుగును ? కావునఁ బట్టణములకుబోఁ లెఁ బల్లెల కగణ్య గ్రంథములతోఁ బనిలేదు. ఒక్క పెట్టెడు గ్రంథములు చాలును. ఆ గ్రంథములు నిణ యించుటయందే మన తెలివి తేటలు బయల్ప డును. గ్రంథకతలను బీడింపవలసిన పని లే దు. పత్రికాధిపతులను బాధింపవలసిన య వసరము లేదు. వసూలయిన కొలఁది చం దాలతో వానిని సంపాదింపవచ్చును. ఇంకం బల్లెటూళ్ళలోఁ గావలసిన వేమనఁగా ? బోధ న, ప్రేమ, ఆదరము, దయ, దాక్షిణ్యము, సమభావము. హృదయములను గరగించి కా ర్యవీరులను గావించు నా వేశము, నిష్కళం న కము, నిర్ధాంభిు, నిర్వ్యాజము నగు భిమానము. ఎన్ని పల్లెటూళ్ళవారీ విష యిమ లను గమనించుచున్నారు ? ఈ నడుమ నా మిత్రులలో నెకరొక సం వత్సరము వసూలయిన చందాధనము నూరు రూపాయల పైచిలుకు బల్లల కొఱకును గుర్చీ లకొఱకును వెచ్చపడిపోయినదని చెప్పినారు. ఆ హేతువువలన వారికి గ్రంథకతజల నుచి తీరుట తముగా గ్రంథములండని ప్రార్థింపక లేదఁట ! అన్నా ! పల్లెటూళ్ళవారికిఁగూడ నీ దాంభిక వేషములేనా ? కుర్చీలమీఁదను బల్ల లమీఁదను గూర్చుండు నీ నవనాగరకులు ఎల్లప్పుడును బురదలోఁబడి పనిచేయు వ్యవ సాయదారులను దరికిఁ జేరనిత్తురా ? స్థితికిఁ దగిన వారి బీద వేషములు వీరికి నచ్చునా ? అట్లయిన దేశాభివృద్ధి యగునా ? {{rule|5em}} <section end="76A" /> <section begin="76B" />{{p|fs150|ac}}పాణిని</p> {{Css image crop |Image = Grandaalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.2 (1916).pdf |Page = 76 |bSize = 458 |cWidth = 191 |cHeight = 31 |oTop = 354 |oLeft = 131 |Location = center |Description = }} {{c|[వేలూరి శివరామశాస్త్రి శతావధానిగారిచే వ్రాయబడినది.]}} <poem>{{left margin|5em}}యేనధాతాగిరః పుంసాంవిమలై శృబ్దవారిభిః తమ శ్చాజ్ఞానజం భిన్నంత స్మైపాణిన యేనమః॥ </div></poem> లోకవ్యవహారమంతయు భాషామూలకముగ జగుగు చున్నది. భాషయే లేకున్న లోకమంతయు మూకీ భావ ము నొందవలయును. కావుననే దండాచార్యులవారు <poem>{{left margin|5em}}'ఇదమంధంతమః కృత్స్నంజాయేత భువనత్రయం యదిశ బ్రాహ్వయంజ్యోతి రాసంసారంనదీప్యతే' </div></poem> అని వక్కాణించియున్నారు. ఈభాష వ్యాకరణ సంస్కారములేక ప్రాజ్ఞుల మనస్సుల నాకర్షింప నేగదు, వ్యాకరణసంస్కారము లేనిది గ్రామ్యభాష. గ్రామ్యభా షయందపశబ్దములకుఁ గొదువలేదు. అపశబ్దప్రయోగమం దు భగవంతుఁడగు పతంజలి 'తేఽరా హేలయే హే లయ ఇతికృత్వా పరాబభూవు సస్మాద్భాహ్మణేన న మ్లేచ్ఛితపై నాపభాషితవై మ్లేచ్చో హవా ఏషదపశ బ్దః | దుష్టః శబ్దః స్వరతో వర్ణతోవా మిధ్యా ప్రయుక్తో నతమర్థమాహ। సవాగ్వజో యజమానం నిహన్తి యధే న్ద్ర శత్రుః స్వరతోఽపరాధాత్' అని ప్రత్యవాయమును బ్రతిపాదించియున్నారు. సాధు ప్రయోగమందు 'ఏకశ్శబ్ద న్సుప్రయుక్త స్సమ్యగ్జాతస్స్వర్గలోకే కామధుగ్భవతి' అని గొప్పఫలము కలదనియు ననుశాసించి యున్నారు. కావున భాషయందపశబ్దములు నుపయోగింపఁ గూడదు. వ్యాకరణజ్ఞానము లేక యపశబ్దజ్ఞానము కలుగదు, కావున <section end="76B" /><noinclude><references/></noinclude> m9jfknu4rnup8grh4jpjrg31my4ls38 0 160878 559281 462455 2026-06-13T14:13:43Z Vjsuseela 1850 added [[Category:వ్యాకరణం]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 559281 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 2|సంచిక 2]] | రచయిత = వేలూరి శివరామ శాస్త్రి | అనువాదం= | విభాగము = పాణిని | ముందరి = | తదుపరి = [[../లోవైను విశ్వవిద్యాలయము-గ్రంథభాండాగారము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం=1916 }} <pages index="Grandaalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.2 (1916).pdf" from=76 fromsection="76B" to=88 tosection="88A"/> [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:వ్యాకరణం]] llii29h9tm8nqtvdllvuwjxabou131x 104 160918 559381 462498 2026-06-14T10:14:34Z Vjsuseela 1850 559381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="A.Murali" /></noinclude>వ్యాకరణమావశ్యకము. వ్యాకరణప్రయోజనము లింకను మహాభావ్యమునందు, రక్షోహాగమలఘ్వసందేహాదు’లని వ్రాయఁబడియె, {{p|fs125|ac}}వ్యాకరణము లెనిమిది.</p> పురాణములయందు వ్యాకరణము లెనిమిదని చె ప్పఁబడినవి. భవిష్యతుహాపురాణమున బ్రాహ్మపర్వము నందు ప్రధమాధ్యాయమునందిట్లున్నది: — <poem>{{left margin|5em}}“ప్రధమంప్రోచ్యతే బ్రాహ్మంద్వితీయ మైన్ద్ర మేవచ యామ్యంప్రోక్తంతతో రౌద్రం వాయవ్యం వారుణంతథా సావిత్రంచతథాప్రోక్త మష్టమం వైష్ణవంతథా” </div></poem> 1 బ్రాహ్మము 2 ఐస్త్రము 3 యామ్యము 4 రౌద్రము 5 వాయవ్యము 6 వారుణము 7 సావిత్రము 8 వైష్ణవ మనియు వ్యాకరణము లెనిమిది. {{p|fs125|ac}}మఱియొక మతమున నెనిమిది.</p> <poem>{{left margin|5em}},ఇన్ద్రశ్చన్ద్రః కాశకృత్స్నాపిశలీశాకటాయనః పాణిన్యమరకై నేన్ద్రజయన్త్యష్టాదిశాబ్ది కా8॥</div></poem>' 1 ఇన్ద్ర 2 చంన్ద్ర 8 కాశకృత్స్న 4 అపిశలి 5 శాకటాయన 6 పాణిని 7 అమర 8 జైనేన్ద్ర అని ఎనమండ్రురను, ఆదిశాబ్దికులనుగా బోపదేవుఁడు నొడివి యున్నాఁడు. పురాణములు చెప్పిన యైన్ద్రమునను బోప దేవుని శ్లోకమునను, ఐంన్ద్ర వ్యాకరణమును, ఒకటిగానే భాసించుటవలన, 8+7=15 వ్యాకరణము లింతవట్టు తేలినవి. {{p|fs125|ac}}మఱికొందఱు.</p> పాణిని మహాముని విరచితమయిన యష్టాధ్యాయి యందు నీదిగువ నుదహరించిన వారిలోఁ గొందఱ శాబ్దికు ల పేరులు కనఁబడుచున్నవి :- 1. అత్రి 2. ఆంగిరసుఁడు 8. ఆపిశలి 4. కాశ్య పుఁడు 5. కుత్సుఁడు 6. కౌండిన్యుఁడు 7. కౌరవ్యుఁడు 8. కౌశికుఁడు 9. కఠుఁడు 10. కలాపి 11. గాలవుఁడు 12. గౌతముఁడు 18. చరకుఁడు 14. చాక్రవర్మ 15.ఛా పాణిని. 16, జాబాలుఁడు 17. తిత్తిరి. 18. పారాశర్యుఁడు 19, పీలుఁడు 20, బభ్రువు 21. భారద్వాజుఁడు 22. భృ గువు 28. మండూకుఁడు 24. మధూకుఁడు 25. య స్కుఁడు 26. వడవ 27. వరతంతువు 23. వసిష్ఠుఁడు 29. వైశంపాయనఁడు 80. శకటాయనఁడు 31. శాక ల్యుఁడు 33. శిలాలి 88. శౌనకుఁడు 84. స్ఫోటా యనుఁడు. {{p|fs125|ac}}పాణినీయమే ప్రధానము. వేదాంగమురు</p>.ఈ వ్యాకరణములన్నిటికంటెఁ బాణినీయమే ప్రాముఖ్యము వడసినది. కావుననే వ్యాకరణము శాకటాయనాదిముని ప్రణీతములగు వ్యాకరణముల నడఁగఁ ద్రొక్కి యిదియె వేదాంగమని'యనుపించుకొనినది. పాణిని విరచించిన యీ వ్యాకరణముముందు దొల్లిటి వ్యాకరణములన్నియు దివిటీ ముందర దీపము లయిపోయినవి, పాణినీయమందలి వైదికశబ్దములు సాధుత్వమువలెఁ దదితరమగు నేవ్యాకరణమునందును జూడఁబడదు. అట్లగుట వేదాంగమని యీ వ్యాకరణమే పేరువడసినది, {{p|fs125|ac}}పాణినికాలము.</p> ఇట్టి యపూర్వమయిన వ్యాకరణమును రచించిన పాణిని మహాముని యే కాలము నాఁటివాఁడో యని యుటకుఁ గొంత గాలి పోఁగుచేయుదము. "ఏనిషెంట్ ఇండియా”యందు <big>రమేశ చంద్రదత్తు గారు</big> పాణిని విషయమై యిటులు వ్రాసినారు. “కాత్యాయన మహర్షి పాణినీయసూత్రములయందు వాతి<big>౯</big>కాకమును కాత్యాయనుని కాలము తెలిసినచోఁ బాణిని కాలమును దెలిసినటులే యగును. కాత్యాయనునికాలము మాక్సు ముల్లరు చే నిటుల నిర్ధారింపబడినది. కాత్యాయనుఁడు శౌనకముని శిష్యుఁడు. శౌనకముని క్రీస్తునకుఁ బూర్వమున నాలుగవశతాబ్దియందు జన్మించినాఁడు.' కావున గాత్యాయనుఁడును దత్సమకాలికుఁడగుటఁ బాణినియుఁ క్రీస్తునకుఁ బూర్వము నాలుగవ శతాబ్దియం దుత్పన్నులై నారు. “వాతి<big>౯</big>కాకములు విరచించిన కాత్యాయనునికం<noinclude><references/></noinclude> bjxhgcq7hk45teq5undi7o6ufv0rc0y 559390 559381 2026-06-14T11:35:09Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>వ్యాకరణమావశ్యకము. వ్యాకరణప్రయోజనము లింకను మహాభావ్యమునందు, రక్షోహాగమలఘ్వసందేహాదు’లని వ్రాయఁబడియె, {{p|fs125|ac}}వ్యాకరణము లెనిమిది.</p> పురాణములయందు వ్యాకరణము లెనిమిదని చె ప్పఁబడినవి. భవిష్యతుహాపురాణమున బ్రాహ్మపర్వము నందు ప్రధమాధ్యాయమునందిట్లున్నది: — <poem>{{left margin|5em}}“ప్రధమంప్రోచ్యతే బ్రాహ్మంద్వితీయ మైన్ద్ర మేవచ యామ్యంప్రోక్తంతతో రౌద్రం వాయవ్యం వారుణంతథా సావిత్రంచతథాప్రోక్త మష్టమం వైష్ణవంతథా” </div></poem> 1 బ్రాహ్మము 2 ఐస్త్రము 3 యామ్యము 4 రౌద్రము 5 వాయవ్యము 6 వారుణము 7 సావిత్రము 8 వైష్ణవ మనియు వ్యాకరణము లెనిమిది. {{p|fs125|ac}}మఱియొక మతమున నెనిమిది.</p> <poem>{{left margin|5em}},ఇన్ద్రశ్చన్ద్రః కాశకృత్స్నాపిశలీశాకటాయనః పాణిన్యమరకై నేన్ద్రజయన్త్యష్టాదిశాబ్ది కా8॥</div></poem>' 1 ఇన్ద్ర 2 చంన్ద్ర 8 కాశకృత్స్న 4 అపిశలి 5 శాకటాయన 6 పాణిని 7 అమర 8 జైనేన్ద్ర అని ఎనమండ్రురను, ఆదిశాబ్దికులనుగా బోపదేవుఁడు నొడివి యున్నాఁడు. పురాణములు చెప్పిన యైన్ద్రమునను బోప దేవుని శ్లోకమునను, ఐంన్ద్ర వ్యాకరణమును, ఒకటిగానే భాసించుటవలన, 8+7=15 వ్యాకరణము లింతవట్టు తేలినవి. {{p|fs125|ac}}మఱికొందఱు.</p> పాణిని మహాముని విరచితమయిన యష్టాధ్యాయి యందు నీదిగువ నుదహరించిన వారిలోఁ గొందఱ శాబ్దికు ల పేరులు కనఁబడుచున్నవి :- 1. అత్రి 2. ఆంగిరసుఁడు 8. ఆపిశలి 4. కాశ్య పుఁడు 5. కుత్సుఁడు 6. కౌండిన్యుఁడు 7. కౌరవ్యుఁడు 8. కౌశికుఁడు 9. కఠుఁడు 10. కలాపి 11. గాలవుఁడు 12. గౌతముఁడు 18. చరకుఁడు 14. చాక్రవర్మ 15.ఛా పాణిని. 16, జాబాలుఁడు 17. తిత్తిరి. 18. పారాశర్యుఁడు 19, పీలుఁడు 20, బభ్రువు 21. భారద్వాజుఁడు 22. భృ గువు 28. మండూకుఁడు 24. మధూకుఁడు 25. య స్కుఁడు 26. వడవ 27. వరతంతువు 23. వసిష్ఠుఁడు 29. వైశంపాయనఁడు 80. శకటాయనఁడు 31. శాక ల్యుఁడు 33. శిలాలి 88. శౌనకుఁడు 84. స్ఫోటా యనుఁడు. {{p|fs125|ac}}పాణినీయమే ప్రధానము. వేదాంగమురు</p>.ఈ వ్యాకరణములన్నిటికంటెఁ బాణినీయమే ప్రాముఖ్యము వడసినది. కావుననే వ్యాకరణము శాకటాయనాదిముని ప్రణీతములగు వ్యాకరణముల నడఁగఁ ద్రొక్కి యిదియె వేదాంగమని'యనుపించుకొనినది. పాణిని విరచించిన యీ వ్యాకరణముముందు దొల్లిటి వ్యాకరణములన్నియు దివిటీ ముందర దీపము లయిపోయినవి, పాణినీయమందలి వైదికశబ్దములు సాధుత్వమువలెఁ దదితరమగు నేవ్యాకరణమునందును జూడఁబడదు. అట్లగుట వేదాంగమని యీ వ్యాకరణమే పేరువడసినది, {{p|fs125|ac}}పాణినికాలము.</p> ఇట్టి యపూర్వమయిన వ్యాకరణమును రచించిన పాణిని మహాముని యే కాలము నాఁటివాఁడో యని యుటకుఁ గొంత గాలి పోఁగుచేయుదము. "ఏనిషెంట్ ఇండియా”యందు <big>రమేశ చంద్రదత్తు గారు</big> పాణిని విషయమై యిటులు వ్రాసినారు. “కాత్యాయన మహర్షి పాణినీయసూత్రములయందు వాతి<big>౯</big>కాకమును కాత్యాయనుని కాలము తెలిసినచోఁ బాణిని కాలమును దెలిసినటులే యగును. కాత్యాయనునికాలము మాక్సు ముల్లరు చే నిటుల నిర్ధారింపబడినది. కాత్యాయనుఁడు శౌనకముని శిష్యుఁడు. శౌనకముని క్రీస్తునకుఁ బూర్వమున నాలుగవశతాబ్దియందు జన్మించినాఁడు.' కావున గాత్యాయనుఁడును దత్సమకాలికుఁడగుటఁ బాణినియుఁ క్రీస్తునకుఁ బూర్వము నాలుగవ శతాబ్దియం దుత్పన్నులై నారు. “వాతి<big>౯</big>కాకములు విరచించిన కాత్యాయనునికం<noinclude><references/></noinclude> c3hh5abmsbbeb6111ev7bl9oeufdkqt 559391 559390 2026-06-14T11:45:30Z Vjsuseela 1850 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Vjsuseela" /></noinclude>వ్యాకరణమావశ్యకము. వ్యాకరణప్రయోజనము లింకను మహాభావ్యమునందు, రక్షోహాగమలఘ్వసందేహాదు’లని వ్రాయఁబడియె, {{p|fs125|ac}}వ్యాకరణము లెనిమిది.</p> పురాణములయందు వ్యాకరణము లెనిమిదని చె ప్పఁబడినవి. భవిష్యతుహాపురాణమున బ్రాహ్మపర్వము నందు ప్రధమాధ్యాయమునందిట్లున్నది: — <poem>{{left margin|5em}}“ప్రధమంప్రోచ్యతే బ్రాహ్మంద్వితీయ మైన్ద్ర మేవచ యామ్యంప్రోక్తంతతో రౌద్రం వాయవ్యం వారుణంతథా సావిత్రంచతథాప్రోక్త మష్టమం వైష్ణవంతథా” </div></poem> 1 బ్రాహ్మము 2 ఐస్త్రము 3 యామ్యము 4 రౌద్రము 5 వాయవ్యము 6 వారుణము 7 సావిత్రము 8 వైష్ణవ మనియు వ్యాకరణము లెనిమిది. {{p|fs125|ac}}మఱియొక మతమున నెనిమిది.</p> <poem>{{left margin|5em}},ఇన్ద్రశ్చన్ద్రః కాశకృత్స్నాపిశలీశాకటాయనః పాణిన్యమరకై నేన్ద్రజయన్త్యష్టాదిశాబ్ది కా8॥</div></poem>' 1 ఇన్ద్ర 2 చంన్ద్ర 8 కాశకృత్స్న 4 అపిశలి 5 శాకటాయన 6 పాణిని 7 అమర 8 జైనేన్ద్ర అని ఎనమండ్రురను, ఆదిశాబ్దికులనుగా బోపదేవుఁడు నొడివి యున్నాఁడు. పురాణములు చెప్పిన యైన్ద్రమునను బోప దేవుని శ్లోకమునను, ఐంన్ద్ర వ్యాకరణమును, ఒకటిగానే భాసించుటవలన, 8+7=15 వ్యాకరణము లింతవట్టు తేలినవి. {{p|fs125|ac}}మఱికొందఱు.</p> పాణిని మహాముని విరచితమయిన యష్టాధ్యాయి యందు నీదిగువ నుదహరించిన వారిలోఁ గొందఱ శాబ్దికు ల పేరులు కనఁబడుచున్నవి :- 1. అత్రి 2. ఆంగిరసుఁడు 8. ఆపిశలి 4. కాశ్య పుఁడు 5. కుత్సుఁడు 6. కౌండిన్యుఁడు 7. కౌరవ్యుఁడు 8. కౌశికుఁడు 9. కఠుఁడు 10. కలాపి 11. గాలవుఁడు 12. గౌతముఁడు 18. చరకుఁడు 14. చాక్రవర్మ 15.ఛా పాణిని. 16, జాబాలుఁడు 17. తిత్తిరి. 18. పారాశర్యుఁడు 19, పీలుఁడు 20, బభ్రువు 21. భారద్వాజుఁడు 22. భృ గువు 28. మండూకుఁడు 24. మధూకుఁడు 25. య స్కుఁడు 26. వడవ 27. వరతంతువు 23. వసిష్ఠుఁడు 29. వైశంపాయనఁడు 80. శకటాయనఁడు 31. శాక ల్యుఁడు 33. శిలాలి 88. శౌనకుఁడు 84. స్ఫోటా యనుఁడు. {{p|fs125|ac}}పాణినీయమే ప్రధానము. వేదాంగమురు</p>.ఈ వ్యాకరణములన్నిటికంటెఁ బాణినీయమే ప్రాముఖ్యము వడసినది. కావుననే వ్యాకరణము శాకటాయనాదిముని ప్రణీతములగు వ్యాకరణముల నడఁగఁ ద్రొక్కి యిదియె వేదాంగమని'యనుపించుకొనినది. పాణిని విరచించిన యీ వ్యాకరణముముందు దొల్లిటి వ్యాకరణములన్నియు దివిటీ ముందర దీపము లయిపోయినవి, పాణినీయమందలి వైదికశబ్దములు సాధుత్వమువలెఁ దదితరమగు నేవ్యాకరణమునందును జూడఁబడదు. అట్లగుట వేదాంగమని యీ వ్యాకరణమే పేరువడసినది, {{p|fs125|ac}}పాణినికాలము.</p> ఇట్టి యపూర్వమయిన వ్యాకరణమును రచించిన పాణిని మహాముని యే కాలము నాఁటివాఁడో యని యుటకుఁ గొంత గాలి పోఁగుచేయుదము. "ఏనిషెంట్ ఇండియా”యందు <big>రమేశ చంద్రదత్తు గారు</big> పాణిని విషయమై యిటులు వ్రాసినారు. “కాత్యాయన మహర్షి పాణినీయసూత్రములయందు వాతి<big>౯</big>కాకమును కాత్యాయనుని కాలము తెలిసినచోఁ బాణిని కాలమును దెలిసినటులే యగును. కాత్యాయనునికాలము మాక్సు ముల్లరు చే నిటుల నిర్ధారింపబడినది. కాత్యాయనుఁడు శౌనకముని శిష్యుఁడు. శౌనకముని క్రీస్తునకుఁ బూర్వమున నాలుగవశతాబ్దియందు జన్మించినాఁడు.' కావున గాత్యాయనుఁడును దత్సమకాలికుఁడగుటఁ బాణినియుఁ క్రీస్తునకుఁ బూర్వము నాలుగవ శతాబ్దియం దుత్పన్నులై నారు. “వాతి<big>౯</big>కాకములు విరచించిన కాత్యాయనునికం<noinclude><references/></noinclude> cpaesbui6qq52i9gsh9dn4172hk0xzo 0 169586 559392 478030 2026-06-14T11:57:02Z Vjsuseela 1850 added [[Category:పద్యములు]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 559392 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[గ్రంథాలయ సర్వస్వము/సంపుటము 1/సంచిక 3|సంచిక 3]] | రచయిత = | అనువాదం= | విభాగము = ఆంధ్రదేవుని పద్యములు | ముందరి = | తదుపరి = | వివరములు = |సంవత్సరం=1916 }} <pages index="Grandhalaya Sarvasvamu - Vol.1, No.3 (1916).pdf" from=31 fromsection="31B" to=31 tosection="31B"/> [[వర్గం:గ్రంథాలయ సర్వస్వము-రచనలు]] [[వర్గం:పద్యములు]] 3vnj2512e995u5hsp591af62nmiknae 104 171686 559306 484863 2026-06-13T17:08:14Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread page 559306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>{{rule}} First Edition 1 to 32 Pages Sowbhagya Press, Printed at The Bhavani Press, Bezwada. {{rule}}<noinclude><references/></noinclude> ix0aznw0offk2rqfgcwrszbklv80ugy 104 171687 559303 484864 2026-06-13T17:04:27Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దబడని */ Proofread page 559303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Rajasekhar1961" /></noinclude>¥ BALD S 4 30% Bo bo Seewssses aedarsire FEMS oso sor Sosa DW FIL Wook Meh Fr, VBWog soos s0 ss Silage BiH rN ere wey saonguin ae Ge, o%s:—* oe | ee Sis 8 ees ASwTy Se [Sse ¥ ws y008 Bi sso 5 soon BOP dows*oHs3 Seong shooeheiyasoo Wr ByS Eso. * g&issgsaw SoaBo Mos, S Soog"QS¥ Sea D090 FIO SBCs S SHEgag x85 soso are Gtodd | S&S aye Bore Bo rT OSTA S8S8rr0” OBEWSSSUSsn GT | HSA Bosawows) &. er ParKvo Hone OUTING 30075 "SBD SovowQupoo BS gwrsso” ORASSSMOB ES F EHS Wty sh. G Wo FESS sooF Osho Go&gco SEC(sWxoy) OFYOSOGTK Sew Wssoy Vaso BE SOIR S05 ESomwsig avon WrasxooN OD, FH BoB<noinclude><references/></noinclude> nd1b40tdb52zwluimwrb5o0n4cuj1zx 559307 559303 2026-06-13T17:08:49Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread page 559307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>¥ BALD S 4 30% Bo bo Seewssses aedarsire FEMS oso sor Sosa DW FIL Wook Meh Fr, VBWog soos s0 ss Silage BiH rN ere wey saonguin ae Ge, o%s:—* oe | ee Sis 8 ees ASwTy Se [Sse ¥ ws y008 Bi sso 5 soon BOP dows*oHs3 Seong shooeheiyasoo Wr ByS Eso. * g&issgsaw SoaBo Mos, S Soog"QS¥ Sea D090 FIO SBCs S SHEgag x85 soso are Gtodd | S&S aye Bore Bo rT OSTA S8S8rr0” OBEWSSSUSsn GT | HSA Bosawows) &. er ParKvo Hone OUTING 30075 "SBD SovowQupoo BS gwrsso” ORASSSMOB ES F EHS Wty sh. G Wo FESS sooF Osho Go&gco SEC(sWxoy) OFYOSOGTK Sew Wssoy Vaso BE SOIR S05 ESomwsig avon WrasxooN OD, FH BoB<noinclude><references/></noinclude> jrvvlw4dii28u1iao3fsf611cu0cbw6 104 171688 559305 484866 2026-06-13T17:06:52Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread page 559305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>య సత్వాత్మసంయోగోదారిజీవితం నిత్యగశ్చాను బంధశ్చ పర్యాయై రాయురుచ్యతే” అనెడిస్తూ తము చే చరకుడు వచించి యున్నాడు. ప్రియసోదరులారా ! ఇంతవరకు ప్రశంసించిన పైలం దర్భములో చదువరులచే; సర్వప్రాణుల కాశాసనీయై కాంతి శము సుఖమనియు అట్టిసుఖమునకు సమవాయి కారణము వేద చోదనారూపలక్షణ శిష్టధర్మమనియు అట్టి కర్మమునకు మఖ్యో పకరణమింద్రియస త్వాత్మ విశిష్ట శరీరమనియు అట్టి శరీరే యాదిసం యోగమాయుః పదపర్యాయమనియు గమనింపబడు చున్నది. గానసర్వసుఖముల కాధారమాయుష్యమని రాదా.. తి తాంశము. ఇష్టయమూల్యా మర్మ హారత్న యోగక్షేమ విధాన బోధకమగునది యాయుర్వేదము. ఇచటయె గమనగా రసాయ నోపదేశము చే లేసియాయుష్యమును సంపాదించుట క్షేమమన గా చికిత్సప దేశము చే ఉన్న అయిస్యమను రక్షించుట. అట్టి రసాయన చికిత్సల విధానమును బోధించుటలో సాటిలేనిసాయి ర్థ్యముగలదై ప్రత్యక్షా సమాణములను గూడతృణీకరించునది గాన యీ యాయు ర్వేదమునకు వేదత్వమన్వర్థమగుచున్నది. ఇట్టియన్వర్ధతను “ప్రత్యక్షేణాను మిత్యావాయస్తూపాయె న బుధ్యతే। ఏతఃవిదఁతివేదేన తస్మా ద్వేదస్య వేదతా" అనెడి వేద భాష్య వచనము స్పష్టపరచుచున్నది కించ: ఈయాయు ర్వే దమధ ర్వణ వేదాంత ర్భాగమని చరశ సుశ్రుతములు మొర బెట్టు చున్నవి. ఇట్టియాయు ర్వేదాధ్యయనమునకు ముఖ్య ఫలమాయు -<noinclude><references/></noinclude> 8pmyuqpk250y88h4t220gmge1eewh0d 104 194199 559265 559203 2026-06-13T12:42:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తుక్ఖారధట్టఘనజవ యుక్ఖురజరజ్యపలాయితోదితరక్షా రక్ఖవచోరిపుయాచిత మక్ఖాకటకాదిరాజ్య మహిగృహమేధీ!</poem>|ref=89}} {{Telugu poem|type=పంచచామరము.|lines=<poem>అహంక్రియాసమగ్రవిగ్రహస్థలీభటానటీ మహాహళాహళీవిహారమంత్రయంత్రకల్పిత స్పృహాస్వయంగతానురాగహృజ్జయాంగనాముహు ర్ముహుర్భుజోపగూహనానుమోదమానమానసా!</poem>|ref=90}} {{Telugu poem|type=గద్యము.|lines=<poem>ఇది శ్రీశంకరస్వామిసంయమీశ్వరచరణసరోరుహ ధ్యానానందసౌందర్యధుర్య ప్రబంధపరమేశ్వరవంశపవిత్ర లింగనమనీషిపుత్ర శ్రీకాళహస్తీశ్వర దయాసహాయ చదల్వా డ మల్లననామధేయప్రణీతం బైన విప్రనారాయణచరిత్రం బనుమహాప్రబంధంబునందు ద్వితీయాశ్వాసము.</poem>|ref=}} {{Center|—————}}<noinclude><references/></noinclude> aasqins2m11vwcsjdjada1z363jsbl3 104 194200 559266 559208 2026-06-13T12:48:47Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{center|శ్రీరస్తు}} {{p|ac|fs150}}విప్రనారాయణచరిత్రము</p> {{Css image crop |Image = విప్రనారాయణచరిత్రము (చదలువాడ మల్లన).pdf |Page = 96 |bSize = 483 |cWidth = 96 |cHeight = 24 |oTop = 146 |oLeft = 196 |Location = center |Description = }} {{p|ac|fs125}}తృతీయాశ్వాసము</p> {{Css image crop |Image = విప్రనారాయణచరిత్రము (చదలువాడ మల్లన).pdf |Page = 96 |bSize = 483 |cWidth = 123 |cHeight = 24 |oTop = 83 |oLeft = 186 |Location = center |Description = }} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>శ్రీ బంధురమందిర బిసి నీబాంధవతేజ త్రిభువనీగండర గూ ళీబిరుద సత్కృపాంబుని ధీ బుధనుత మాకరాజు తిమ్మనృపాలా!</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అవధరింపుము కని భూషణాంబరాదు లీవిధంబునఁ దాచి తా దేవదేవి తాను వైష్ణవురాలిచందంబుఁ బూని చాలఁ దగినట్టి సంజోక సవదరించి.</poem>|ref=2}} {{p|ac|fwb}}దేవదేవి విప్రనారాయణుం జేరుట</p> {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>మొఱుఁగులు పైకిఁ గ్రేళ్లుఱికెడు గబ్బిగు బ్బలమీఁదఁ గావికుప్పసము దొడిగి యడఁచి క్రొమ్ముడి బయల్పడకుండఁగా ఖండ శాటి యౌఁదలను మించఁగ బిగించి బెళుకుఁజూపులఁ గెలంకులు దాఁటఁగా నీక నిజపదనఖరేఖ నెలవు కొలిపి</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ey0d072k9p7x0pl1frba9j81tjijsf6 104 194201 559267 559216 2026-06-13T12:56:32Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>హరినీలములయొప్పు నడికించుకెందమ్మి జమిలిపూసలకంటసరి యమర్చి యల్లనల్లన హరిహరిహరియటంచు గోలయునుబోలె నొదుఁగుచుఁ గొదికికొనుచు విష్ణుపదభక్తి మూర్తీభవించె ననఁగ జకితహరిణాక్షి దాసరిసాని యయ్యె.</poem>|ref=3}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇలువలెఁ గుహనానటనా ఘటనాపర్యటననటనకౌశలయై య న్నటదిందిందిరకుంతల యట చని కర్పూరకదళికాంతరవీథిన్.</poem>|ref=4}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>ననిచినగుజ్జుమావికెలనం దగుగందపుమ్రానికొమ్మలం బెనగొని యున్నమల్లికలపెక్కున గన్గొని నీళ్లు గట్టి సం జనితకుతూహలాంకురము శాఖలువాఱఁగ వచ్చుచున్న య మ్మునికులసార్వభౌముని ముముక్షువరేణ్యు మహానుభావునిన్.</poem>|ref=5}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>తనమది భక్తి గల్గినవిధం బటు దోపఁగ దవ్వుదవ్వులం గనుఁగొని తత్పదాంబుజనఖప్రభ లొక్కట ఫాలపీఠి సోఁ కను బ్రణమిల్లి యోమునిశిఖామణి! యోకరుణాపయోధి! యో యిననిభతేజ! కావఁదగదే నను నార్త ననాథ నెంతయున్.</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అని కడు నాఁపఁగా భరము లై లవలీదళగండమండలిం గనుఁగవబాష్పముల్ దొరుఁగఁగా నపు డేడ్చెఁ జకోరనేత్రియుం దన నిజసోదరీశపథతామ్యదహంకృతివాక్యవంచనా ఘనకుహనావిహారపరికల్పితగద్గదకంఠవైఖరిన్.</poem>|ref=7}}<noinclude><references/></noinclude> aswgly1w5joolsm4kov2mqrltamvvns 559268 559267 2026-06-13T12:56:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 559268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>హరినీలములయొప్పు నడికించుకెందమ్మి జమిలిపూసలకంటసరి యమర్చి యల్లనల్లన హరిహరిహరియటంచు గోలయునుబోలె నొదుఁగుచుఁ గొదికికొనుచు విష్ణుపదభక్తి మూర్తీభవించె ననఁగ జకితహరిణాక్షి దాసరిసాని యయ్యె.</poem>|ref=3}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఇటువలెఁ గుహనానటనా ఘటనాపర్యటననటనకౌశలయై య న్నటదిందిందిరకుంతల యట చని కర్పూరకదళికాంతరవీథిన్.</poem>|ref=4}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>ననిచినగుజ్జుమావికెలనం దగుగందపుమ్రానికొమ్మలం బెనగొని యున్నమల్లికలపెక్కున గన్గొని నీళ్లు గట్టి సం జనితకుతూహలాంకురము శాఖలువాఱఁగ వచ్చుచున్న య మ్మునికులసార్వభౌముని ముముక్షువరేణ్యు మహానుభావునిన్.</poem>|ref=5}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>తనమది భక్తి గల్గినవిధం బటు దోపఁగ దవ్వుదవ్వులం గనుఁగొని తత్పదాంబుజనఖప్రభ లొక్కట ఫాలపీఠి సోఁ కను బ్రణమిల్లి యోమునిశిఖామణి! యోకరుణాపయోధి! యో యిననిభతేజ! కావఁదగదే నను నార్త ననాథ నెంతయున్.</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>అని కడు నాఁపఁగా భరము లై లవలీదళగండమండలిం గనుఁగవబాష్పముల్ దొరుఁగఁగా నపు డేడ్చెఁ జకోరనేత్రియుం దన నిజసోదరీశపథతామ్యదహంకృతివాక్యవంచనా ఘనకుహనావిహారపరికల్పితగద్గదకంఠవైఖరిన్.</poem>|ref=7}}<noinclude><references/></noinclude> 4tyjvsteqljvbinrkcl2u4x5nla2nvm 104 194202 559287 559219 2026-06-13T14:34:27Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అప్పు డాజంత పలుకువాక్యంబు లెల్ల మనములోపల నిక్కంబు లనుచు వగచి యబల! లే లెమ్ము లెమ్మని యాదరించి యిట్లు నలికెను వాచంయమీశ్వరుండు.</poem>|ref=|8}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఎయ్యెడనుండి వచ్చితివి యియ్యెడలన్ హరిభక్తురాల! పే రెయ్యది? యార్తి బొంద గత మెయ్యది? నీకును మే మొనర్పఁగా నయ్యెడుకార్య మెయ్యది? భయంపడ కిం కెఱిఁగింపు నావుడుం దొయ్యలి చిక్కె దమ్మఁ డని దుర్భరహర్షనిమగ్నచిత్త యై.</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>దేవా! విన్నప మే మని కావించెద నీదుసమ్ముఖమ్మున యావ జ్జీవజుగుప్సాజీవన జీవాతుఘనాఘహేతుశీలకులంబున్.</poem>|ref=10}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అయినను నార్తజనశరణ్యుండ వగు నీ నిమిత్తంబునఁ గడ తేఱఁగలదాన నగుట నాకలతెఱం గెఱింగించెద దత్తావధా నుండ వై యవధరింపు మని యిట్లనియె.</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నేరముల కునికి యాఱడి కారయ విడిమట్టు వట్టియపకీర్తులకుం జేరుగడ దోసములకు హ జారము వెతల కిర వాఁడుజన్మ మదేలా!</poem>|ref=12}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>అట్టి మహావిహీనభవ మయ్యును నీలువు మాటవాసియుం జుట్టఱికంబుఁ బుణ్యమును సున్నగ మిన్నలఁ గూడఁబెట్టుచో</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> ry8c4etbdsdneqd4xy3raunpp820fpw 559289 559287 2026-06-13T14:35:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 559289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అప్పు డాజంత పలుకువాక్యంబు లెల్ల మనములోపల నిక్కంబు లనుచు వగచి యబల! లే లెమ్ము లెమ్మని యాదరించి యిట్లు నలికెను వాచంయమీశ్వరుండు.</poem>|ref=8}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఎయ్యెడనుండి వచ్చితివి యియ్యెడలన్ హరిభక్తురాల! పే రెయ్యది? యార్తి బొంద గత మెయ్యది? నీకును మే మొనర్పఁగా నయ్యెడుకార్య మెయ్యది? భయంపడ కిం కెఱిఁగింపు నావుడుం దొయ్యలి చిక్కె దమ్మఁ డని దుర్భరహర్షనిమగ్నచిత్త యై.</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>దేవా! విన్నప మే మని కావించెద నీదుసమ్ముఖమ్మున యావ జ్జీవజుగుప్సాజీవన జీవాతుఘనాఘహేతుశీలకులంబున్.</poem>|ref=10}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అయినను నార్తజనశరణ్యుండ వగు నీ నిమిత్తంబునఁ గడ తేఱఁగలదాన నగుట నాకలతెఱం గెఱింగించెద దత్తావధా నుండ వై యవధరింపు మని యిట్లనియె.</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నేరముల కునికి యాఱడి కారయ విడిమట్టు వట్టియపకీర్తులకుం జేరుగడ దోసములకు హ జారము వెతల కిర వాఁడుజన్మ మదేలా!</poem>|ref=12}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>అట్టి మహావిహీనభవ మయ్యును నీలువు మాటవాసియుం జుట్టఱికంబుఁ బుణ్యమును సున్నగ మిన్నలఁ గూడఁబెట్టుచో</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> knhtn5tgsvwmzwgxjbguqh1us2dvk33 559290 559289 2026-06-13T14:36:51Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 559290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>అప్పు డాజంత పలుకువాక్యంబు లెల్ల మనములోపల నిక్కంబు లనుచు వగచి యబల! లే లెమ్ము లెమ్మని యాదరించి యిట్లు పలికెను వాచంయమీశ్వరుండు.</poem>|ref=8}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఎయ్యెడనుండి వచ్చితివి యియ్యెడలన్ హరిభక్తురాల! పే రెయ్యది? యార్తి బొంద గత మెయ్యది? నీకును మే మొనర్పఁగా నయ్యెడుకార్య మెయ్యది? భయంపడ కిం కెఱిఁగింపు నావుడుం దొయ్యలి చిక్కె దమ్మఁ డని దుర్భరహర్షనిమగ్నచిత్త యై.</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>దేవా! విన్నప మే మని కావించెద నీదుసమ్ముఖమ్మున యావ జ్జీవజుగుప్సాజీవన జీవాతుఘనాఘహేతుశీలకులంబున్.</poem>|ref=10}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అయినను నార్తజనశరణ్యుండ వగు నీ నిమిత్తంబునఁ గడ తేఱఁగలదాన నగుట నాకలతెఱం గెఱింగించెద దత్తావధా నుండ వై యవధరింపు మని యిట్లనియె.</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నేరముల కునికి యాఱడి కారయ విడిమట్టు వట్టియపకీర్తులకుం జేరుగడ దోసములకు హ జారము వెతల కిర వాఁడుజన్మ మదేలా!</poem>|ref=12}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>అట్టి మహావిహీనభవ మయ్యును నీలువు మాటవాసియుం జుట్టఱికంబుఁ బుణ్యమును సున్నగ మిన్నలఁ గూడఁబెట్టుచో</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 1ukrkupyawhvtfxx6hp8934oxb3vyse 104 194203 559291 559221 2026-06-13T14:44:19Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>గుట్టు దొఱంగుచుం బడుపుఁగూటికి నోఁచినవారిజాతినిం బుట్టి క్రమక్రమంబునఁ దపోధన! యౌవన మావహిల్లఁగన్.</poem>|ref=13}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>కళలం దక్క బెనంగి గానములఁ జక్కంజేసి లాస్యక్రియా కలన న్మెచ్చు ఘటించి నేర్పునను గాఁకల్ పుట్టఁగావించి మా యల వంచించి నరేంద్రనందనుల నుడ్డాడించి సప్తాంగముల్ బలుసొమ్ము ల్గొని సంయమీ! యిడుపులుం బంగారుగాఁ జేసినన్.</poem>|ref=14}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>పెల్చ నల్లిండ్లు నిల్పెద నన్న నదలించు జెఱువు గావింప నెంచినను గసరు వనము వెట్టింప నెంచిన నెంతలే దను గుడికి యత్నముసేయ గొణఁగసాగు బుధుల కీ వేఁడినఁ బ్రొద్దు వో దను నీకు నతిథిపూజలకు మల్లాడఁ దిట్టు దోసాన కలిగిన నోసి! పో లె మ్మను బేదసాదలఁ బ్రోవ గీదుపోరు దేవ! యిటుగాక మఱియును లావు ముట్టి బలియు బికిరంబు జోగు గోపాళ మనుచు వీథి కెవ్వారు సుడిసిన వెక్కిరించు నయ్య! తనుఁగన్న కొయ్య గయ్యాళితల్లి.</poem>|ref=15}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సామి! పలుమాఱు దేవర కే మని వినిపింతు నింక నీఁగకు నిసురుం బామునకు బలియుఁ బెట్టక యాముసలికరాబి పిసిడియై వర్తించున్.</poem>|ref=16}}<noinclude><references/></noinclude> rk066d10ishzromqexs7a1bh0gnpxjr 104 194204 559292 559224 2026-06-13T14:51:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వదనపద్మము పల్లవప్రకరోచ్చిష్ట లాలితవీటికలాచిఁ జేసి గాత్రంబు జ్యాకిణీకర్కశభుజు లైన మగలకు గరిడికంబములు సేసి కూర్మియొక్కెడఁ బాదుకొననీని యార్జింపు దొరలకు నిర్వంకతుంగ సేసి మొలకమెఱుంగుఁజన్నులు భుజంగనఖాంకు శములకుఁ గలభకుంభములు సేసి గుట్టు నానయు విడనాడి కొంగుపఱిచి యగడువడి పడిచి పడిసిన యట్టి పసిడి కటకటా! యేమిటికి నెక్కె గడనవంక నేమి గంటిని దొడుసు నా కేల యనుచు.</poem>|ref=17}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఏను విరక్తురాల నయి యిట్లు భవత్పదసేవ గోరి యో మౌనికులావతంస! గరిమంబున వచ్చితి నాదరంబు లో మానగఁ జూచి నీ దయినయూడిగమున్ దయచేసి ప్రోవు నీ యానతిపద్ధతిం దగ నహర్నిశముం బరిచర్య సేసెదన్.</poem>|ref=18}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నెఱినొప్పులకుచముల్ నీచేతఁ గాయలు గాచెఁ బొ మ్మనిపింపఁగలఁ గడంగి చిన్నికొమ్మల మించు కన్నెమామిడి చెట్టుఁ జేర్చి నీకును మెచ్చు సేయఁగలను నెలమిఁ బల్వరుసల నీమోవిఫల మంద సొరిది నీకును జవిసూపఁగలను</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> qsqk33xmwkr92t52xeikn6qugyugzkb 104 194205 559293 559230 2026-06-13T15:21:54Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>బొగడను దగువిధంబులను బెక్కులు గల్గ నలరించి నిను మరుల్కొలుపఁగలను జతురబహుబంధములఁ బరిచయము కలిమి రాజయోగవిలాసాభిరామ నగుట ఘనకళానుభవంబుచేఁ గలుగు నేర్పు మించ నిన్నును గడకుఁ దేలించగలను.</poem>|ref=19}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అనిపలుకుటయును జటివరుండు నమ్మటుమాయలాఁడిపలుకులు నిక్కువంబులు గా వగచి విష్ణుకైంకర్యంబునకుం దనకు సాహ చర్యంబు గలిగె ననుచు నంగీకరించి దానిం దగువిధంబునం బనిగొనుచు నేమంబునం బుష్పదామంబులు రంగశాయికి సమర్పించుచు మాధుకరచర్యాసంపన్నంబు లగునన్నంబులు భుజియించి యిష్టశిష్టౌదనం బయ్యింతికిఁ బ్రసాదించుచుఁ దన యుటజంబున కనతిదూరం బగునొకలతాకుటీరంబున నుండ నియమించె నివ్విధంబున నొక్కసంవత్సరంబు గడపినయ నంతరంబ.</poem>|ref=20}} {{p|ac|fwb}}సూర్యాస్తమయాదివర్ణనము</p> {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem><ref>అర్థము తెలియనందున నున్నట్లే విడువఁబడినది.</ref>గగనమణియేను చకి దగదిన మిది నీదిగాదు తరుణీ యనుచున్ వగదేరు దనకయెడగై గదవని పైఁబెట్టె నన నబ్ధిఁ దపనుఁడు గ్రుంకెన్.</poem>|ref=21}}<noinclude><references/></noinclude> g9iddsz5d24g3y3qllpte5t6nnsqteh 104 194206 559322 559237 2026-06-13T21:49:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>నాదగుతారకారుచిధనంబు హరించిన కన్నగాఁడు వీఁ డే దివసాహ్వయుండు డగుకడిందిమలిమ్లుచుఁ డంచుఁబశ్చిమా శాదయితుండు చూడఁ గడసారి ననారణఁ జేలము న్వియ ద్వాది కడంగతో ముడియు వైచెనన న్రవి గ్రుంకె నెంతయున్.</poem>|ref=22}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>తిమిరపుదాడికాఁడు చనుదేఱఁదొడంగెను నా కెదుర్పఁగా సమయము గాదు గూఢతరచర్యను నర్తిలి వేగ వచ్చెదన్ రమణఁదమోనుదాశ్రయముల న్నిలుమంచును నైజతేజమున్ గమలహితుండు నిల్ఫెననఁగాఁ బొడకట్టెను సాంధ్యరాగముల్.</poem>|ref=24}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>జలజహితభీతి నిల్లడ నిలిపిన యయ్యిరులదొరలనిసువులు తఱియై వెలువడె ననఁ దొగమొగ్గల నెలదుమ్మెదదిమ్ము లటు ధురీయన వెడలెన్.</poem>|ref=25}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మురహరున కేకచక్రము, సరసిజబంధునకు నేకచక్రము, కవయై తిరుగుట కా దనుకరణిన్ సరసులఁ జక్రంబు లేకచక్రము లయ్యెన్.</poem>|ref=26}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>అహరంతావసరంబునందు నొకకల్వారంబుచక్కి న్ముహు ర్ముహురిచ్చారతిఁ దేలి తేఁటిమిథునంబు ల్గూర్కఁ దత్తద్గరు త్పిహితంబై తగుతేనె వేఱొకటి యర్థింగ్రోలెఁ దా నయ్యెడన్ సహజక్రీడలు గావె యెల్ల ప్రజకుం జౌర్యక్రియావైఖరుల్.</poem>|ref=27}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>బుగబుగతావులం బొదలుపుప్పొడిచే మకరందధారచే నొగిఁ దముఁ బ్రోచినంతవడియు న్గడునర్మిలిఁ జేరి కొల్చి మా</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 3yse8lxid8hx2l6j1u2f3ie4elsvuvm 104 194207 559323 559241 2026-06-13T21:56:53Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>పగుటయుఁ దుమ్మెద ల్జలరుహంబులఁ దొల్లిటిపూవు దప్పినం దగఁ దొగల న్వసించెను గృతఘ్నుల నెందును నమ్మవచ్చునే!</poem>|ref=27}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>దైవతైర్థికులు మందాకినీతోయము ల్గొప్పరించిన గాజుఁగుప్పె లనఁగ ఘనపథద్యుతి నవగ్రహరత్నములు దాఁప నిర వైనదంతంపుబరణు లనఁగ నలవిధూదయహేతు వగుతూర్పుఁజూలాలు హువ్వన నుమియు చిట్టుము లనంగ వెలయురాసులఁ బొల్చువినువీథిఖలమునఁ జెన్నొందు సెలగదోసి ళ్లనంగ రేయిసురతాణి జగ మావరింపఁదలచి పొలుచు నిరు లను బలురికీబులను బనిచి కొఱలనెత్తినసున్నంపుఁగుండ లనఁగఁ జాలఁ గనుపట్టెఁ దారకాసముదయంబు.</poem>|ref=28}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>ఘనధారాధరభూమిక ల్గగనసాక్షాన్మూర్తు లామ్రేడితాం జనశైలంబు ల నేథావిహృతిమత్స్వర్భానులీలల్ విక ర్తనజాకృష్టవధాదిమార్గములు నక్తంవార్ధిశైవాలము ల్పునరుక్తార్కసుతాచ్ఛట ల్దగెఁ దమంబు ల్తండతండంబు లై.</poem>|ref=29}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>దిక్కుల నిండి ధరిత్రిం గ్రిక్కిఱిసి మహాతమంబు గిఱికొనె నిఁకఁ దా నొక్కింత దలఁకెఁ గాంతు ల్దక్కక విలసిల్లు చుక్కలం గప్పుతఱిన్.</poem>|ref=30}}<noinclude><references/></noinclude> d16nfoksc9hs7e81rh4xvthg7kf02sp 104 194208 559324 559242 2026-06-13T22:02:14Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=గీ.|lines=<poem>పోలిచె ధవళిమ జాబిల్లిపొడుపునందు రమణ సమయపు వజ్రపురాజురాక తగనెఱింగింపఁ జీకటు ల్దామె దారి కడకు వ్రాయంగఁ దెచ్చు కాకత మనంగ.</poem>|ref=31}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అంత.</poem>|ref=32}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>కుముదములందు సామముఁ జకోరములందు నుదానము న్రథాం గములయెడ న్విభేదనము గాటపుఁజీఁకటియందు దండన క్రమమును గానిపింపఁగఁ దగం బగ లెల్లను నీగి విక్రమం బమరఁగ రాజు గైకొనియె నయ్యుదయాచలసింహపీఠమున్.</poem>|ref=33}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఎల్లజను ల్పయోరుహభవేశ్వరవిష్ణుమయాత్ముఁ డైనవా డల్లవికర్తనుం డనుచు నాడుదు రాతఁడు గాఁడు నేన సూ తెల్ల మటంచు లోకులకుఁ దెల్పినరీతిని జంద్రునందు రా గిల్లెను మేనిపైఁ బొడుపుఁ గెంపును బాండిమముం గళంకమున్.</poem>|ref=34}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఖరకరుం డతిశీతకరలీలఁ దనయందు వహియించె నీతనివంకఁ గాదె మును దిస్సమొలసామియును రాజ శేఖర త్వము దాల్చె నీతనివంకఁ గాదె యమరు లై వేర్వేఱ యదితినందను లున్న వారు దా రీతనివంకఁ గాదె నరులు సేవను జిదానందానుభవయోగి నరు లౌదు రీతినివంకఁ గాదె</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 2po9qxh5gk3rq9k63gon2vcmwk64jqf 104 212653 559336 554876 2026-06-14T03:55:46Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>గ్రుచ్చి = దండగాఁ గూర్చి; ['పేరుచెప్పి' యని పూర్వటీక.] పౌండరీకషోడశకళన్ = పౌండరీకతీర్థముయొక్క పదాఱవవంతు కాంతిని; జడియన్ = తొలఁగును - ఓడిపోవును. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>పాతకవ్రాతభూజాతజాతానలం బాశ్రితాభీష్టపాకావసరము విషధిరాట్పర్యంకవిహరణస్థానంబు నిఖిలపుణ్యక్షేత్రముఖముకురము నమదస్మదాదినానామరు<ref>చ. న్నాదంబు</ref>న్నాథంబు వర్ణితాఖిలపుణ్యవైజననము దైత్యభిన్నగరయాత్రాపరస్థానంబు <ref>క. వాఙ్మాన, చ. వాఙ్మన</ref>వాఙ్మనసామేయవైభవంబు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=<ref>క. తే.</ref>ఆ.|lines=<poem>వంకువామదేవ వాల్మీకి వరతంతు గర్గగాధిపుత్రగౌతమాత్రి జహ్ను జామదగ్ని జాబాలి జైమిని ప్రియకరంబు పౌండరీక మనఘ!</poem>|ref=127}} '''టీక'''. పౌండరీకము = పౌండరీకక్షేత్రము; పాతక...తానలంబు = పాపములగుంపునకు చెట్లనుండి తనంతట పుట్టిన యగ్ని - కారుచిచ్చు; ఆశ్రితాభీష్టపాకావసరము = ఆశ్రయించినవారికోరికలకు పంటకాలము; విషధిరాట్పర్యంకవిహరణస్థానంబు = సముద్రకల్పుఁడగు విష్ణువునకు విహరించుచోటు; నిఖిల...ముకురము = సమస్తపుణ్యస్థలముల ముఖములకును - (దాని బాగోగులు చూచుటకుఁ దగిన) అద్దము; నమత్...నాథంబు = నమస్కారముచేయుచున్న మావంటి దేవశ్రేష్ఠులు కలది; వర్ణితాఖిలపుణ్యవైజననము = కొనియాడఁబడిన సమస్తపుణ్యములను పుట్టించు(కలుగఁజేయు)నది; దైత్య...పరస్థానంబు = విష్ణునగరమునకు (వైకుంఠమునకు) పోవుయాత్రకు పరస్థానమైనది (మజిలీయైనది.) వాఙ్మనసామేయవైభవంబు = మాటలకు, మనస్సునకు అగోచరమగు వైభవము కలది; వంకు...ప్రియకరంబు = వంకువు మొదలగు మునుల కందఱికిని ప్రీతిని కలిగించునది; '''అలం'''. రూపకము. {{Telugu poem|type=మహాస్రగ్ధర.⁠|lines=<poem>కననీ గొడ్రాలు బిడ్జన్ గగనకుసుమమున్ గల్గనీ రాయి మాటల్ విననీ ముక్తుండు వెండిన్ విపులఁ బొడమనీ వింటివా పాండురంగా వనిఁ <ref>చ. హీనపుణ్యజన్యవ్యవహృతి</ref>బౌనఃపున్యజన్యవ్యవహృతిఁ గన నేవంక దుష్పంకశంకల్ వనరాశిం జొచ్చు నేర్లైవడి<ref>క. సడి</ref>సెడి యడఁగున్ వారిజభ్రూణసూతీ!</poem>|ref=128}} '''టీక'''. గొడ్రాలు = వంధ్య; వెండిన్ ('యు'లోపము) = వెండియును - మఱల; విపులన్ = భూమిపై; పొడమనీ = పుట్టనిమ్ము; పౌనఃపున్యజన్మవ్యవహృతిన్ = మరల మరలఁ బుట్టుటచేత - అచట పునర్జన్మములను ఎత్తుటచేత; ఏవంకన్ = ఎవ్విధమునను; దుష్పంకశంకల్ = పాపములనెడి సందేహములు; కనవు = చూడవు - ఉండవు; అవి వనరాశిన్ = సముద్రమును; చొచ్చు = ప్రవేశించునట్టి; వడిసెడి = వడిచెడి - వేగము చెడి; ['వడిసడి = వేగముచెడి' అని పూర్వటీక.] అడంగున్; వారిజభ్రూణసూతీ! = కమలగర్భుఁడగు బ్రహ్మయొక్క పుత్రుఁడవగు నారదుఁడా! 'కననీ, కల్గనీ' ఇత్యాదులందు ఇమ్మునకు ఈకారాదేశము. {{Telugu poem|type=తే.⁠|lines=<poem>క్షితిఁ గురుక్షేత్రముఖమహాక్షేత్రతలము లందు జేయ ననశ్వరం బగుచు నిగుడు ⁠దురితతతిఁ గిట్టి నిజశక్తిఁ దునుము గాన మేటి యాక్షేత్ర మొకపరిపాటి గాదు.</poem>|ref=129}} '''టీక'''. కురుక్షేత్ర...లందున్ = కురుక్షేత్రము మొదలగు గొప్పక్షేత్రములందు; అనశ్వరంబు = స్థిరమైనది; నిగుడు = వ్యాపించునట్టి; దురితతతిన్ = పాపములగుంపును; కిట్టి = తాఁకి; తునుమున్ = సంహరించును; ఒకపరిపాటి = ఒక సాధారణమైనది.<noinclude><references/></noinclude> 61lrjd4mboutflb2mddwzqedldxnhqs 104 212654 559338 554877 2026-06-14T05:28:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>దానస్నాననిధనవాః పానాదులు <ref>క. జేయనెట్టి, చ. నెట్టియెట్టి</ref>నెట్టి యెట్టి ఫలములు పెఱచో నౌ నవి సకలము జేకుఱు మానవులకు నందు నిమిషమాత్రమునందున్.</poem>|ref=130}} '''టీక'''. దాన...దులన్ = దానము, స్నానము, మరణము, నీరు త్రాగుట మొదలగు వానిని; ఎట్టియెట్టి ఫలములు = ఏయేరీతిఫలములు; పెఱచోన్ = తక్కినచోట్లయందు. {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>భర్మస్తేయము బహ్మహత్యయు సురాపానం బగమ్యారహః కర్మంబున్ గృహదాహధేనువధవాక్పారుష్యముల్ మున్నుగా దుర్మార్గుల్ పచరించుదుష్కృతతతుల్ దూలున్ <ref>చ. మృగాం</ref>మృగేంద్రధ్వనిన్ మార్మోముల్ వడులేటిమూఁకలనఁ దన్నామంబు వాక్రుచ్ఛినన్.</poem>|ref=131}} '''టీక'''. ధర్మస్తేయము = బంగారును దొంగిలించుట; బ్రహ్మహత్యయును = బ్రాహ్మణుని చంపుటయును; అగమ్యారహఃకర్మంబున్ = పొందరానిస్త్రీలను సంగమించుటయును; గృహ...ముల్ = ఇల్లు కాల్చుట, గోవధము, తిట్టుట; మున్నుగాన్ = మొదలైన; పచరించు = జరపు - చేయునట్టి; దుష్కృతతతుల్ = పాపపుంజములు; తన్నామంబు = పౌండరీకక్షేత్రముపేరు; వాక్రుచ్చినన్ = పలుకఁగా; మృగేంద్రధ్వనిన్ = సింహగర్జనచే; మార్మోముల్ పడు = వెనుకకుఁ బాఱిపోవు; లేటిమూఁకలు అనన్ = జింకలగుంపులో యనునట్లు; తూలున్ = చెదరిపోవును - నశించును. అలం. ఉత్ప్రేక్ష. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఉరసిజాదృతవీణ సరసిజాసనురాణి పూర్వ<ref>చ. కోటియు</ref>కోటిగ మహాద్భుతచరిత్ర గజవైరివాహ దుర్గాదేవి పశ్చిమ <ref>ట. కోటిగా</ref>కోటిగ లస్తకక్రోడసీమ భువననాయకి గాగఁ బొగడొంది యోజనా ర్ధము విస్తృతియుఁ దదర్థంబు నిడువు గలిగిన తత్‌క్షేత్రకార్ముకంబు ధరించి జగదేకధన్వి శ్రీశార్ఙ్గపాణి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.⁠|lines=<poem>తీర్ధశరములు దొడివి యుదీర్ణకలుష విషమలక్ష్యపరంపరల్ విఱుఁగనేయుఁ గాన <ref>చ. యది</ref>నదియ శరణ్యమై <ref>క. దీను, చ. వీను, శ.ర. నీను</ref>వీను మిగులు నైహికాముష్మికాకాంక్షులగు జనులకు.</poem>|ref=132}} '''టీక'''. మహాద్భుతచరిత్ర = మిక్కిలి యాశ్చర్యకరమగు చరిత్ర కలదియు; ఉరసిజాదృతవీణ = స్తనములచే గౌరవింపఁబడిన - (స్తనముల కానించుకొన్న) వీణ కలదియు (నగు); సరసిజాసనురాణి = బ్రహ్మభార్య - సరస్వతి; పూర్వకోటిగన్ = వింటియొక్క మొదటిచివఱగను; గజవైరివాహ = సింహము వాహనముగాఁ గలదైన; దుర్గాదేవి = పార్వతీదేవి; అస్తకక్రోడసీమన్ = వింటినడుమైన లోపలిప్రదేశమునందు; భువననాయకి గాఁగన్ = లోకమునకు నాయకురాలుగా; యోజనార్ధము = నాలుగుమైళ్లు; విస్తృతియున్ = పొడవును; తదర్ధంబు = అందులో సగము; నిడుపున్ = వైశాల్యమును; క్షేత్రకార్ముకంబున్ = క్షేత్రమను వింటిని; జగదేకధ్వని = లోకములన్నింట సాటిలేని విలుకాఁడైన; శ్రీశార్ఙ్గపాణి = శ్రీవిష్ణువు; తీర్థశరములు = తీర్థ మను బాణములను; తొడివి = సంధించి; ['శరములు = జలములనెడి బాణములు' అని పూర్వటీక.] విషమలక్ష్యపరంపరల్ = మిక్కిలి అసాధ్యము లైన లక్ష్యముల సమూహములను; విఱుఁగనేయన్ = పడఁగొట్టును; ఐహికాముష్మికాంక్షులు = ఈలోకము సుఖములను, పరలోకసుఖములను గోరువారు; శరణ్యమై = దిక్కయి; వీను మిగులున్ = ప్రసిద్ధి కెక్కును. '''అలం'''. రూపకము.<noinclude><references/></noinclude> ijcwhja0s5ellbgjrxfyqafuaep8yba 104 212655 559376 554878 2026-06-14T09:53:06Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఆత్మనామవసచ్చతురక్షరముల యందుఁ బురుషార్ధములు నాల్గు ననఁగి పెనఁగి తలలు ముదిరిన దురితదంతావళములఁ బౌండరీకంబు హరిలీలఁ జెండివైచు.</poem>|ref=133}} '''టీక'''. ఆత్మనామవసచ్చతురక్షరములయందు = తనపేర నున్న నాల్గక్షరములందును; పురుషార్థములు = ధర్మార్థకామమోక్షములు; అనఁగి పెనఁగి = కలసిమెలిసియుండి; తలలు ముదిరిన = బలిసిన తలలు కల - క్రొవ్వియున్న; దురితదంతావళములన్ = పాపములను ఏనుఁగులను; హరిలీలన్ = సింహమురీతిని; చెండివైచున్ = నఱికివైచును. '''అలం'''. రూపకము, ఉపమ. {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>ఆక్షేత్రంబున నుండు నట్టనడుమన్ యక్షాక్షకేళీరతుం డక్షోభ్యుం డజరుం డనాదినిధనుం <ref>చ. డక్షామయుం డవ్యయుం</ref>డక్షామరక్షామయుం డీక్షామాత్రకృతాఖిలుండు నవశక్తీశుండు కృష్ణుండు ప్ర త్యక్షంబై యనుడున్ మరున్ముని యుమాప్రాణేశుతో నిట్లనున్.</poem>|ref=134}} '''టీక'''. యక్షాక్షకేళీరతుండు = కుబేరాక్షమను నాట యాడుటయం దాసక్తి కలవాఁడు; అక్షోభ్యుండు = కలఁచుటకు సాధ్యపడనివాఁడు; అజరుండు = ముదిమి లేనివాఁడు; అనాదినిధనుండు = పుట్టువు, చావు లేనివాఁడు; అక్షామరక్షామయుండు = తక్కువ కాని - కఱవులేని రక్షణస్వరూపుఁడు; ఈక్షామాత్రకృతాఖిలుండు = చూపుమాత్రముచేతనే సమస్తమును సృజించువాఁడు - చూపుచేతనే సమస్తలోకములను కలుగఁజేయువాఁడు; నవశక్తీశుండు = తొమ్మండుగురుశక్తులకును భర్త; [ఇచ్ఛాశక్తి, జ్ఞానశక్తి, క్రియాశక్తి, ప్రభుత్వశక్తి, ఉత్సాహశక్తి, మంత్రశక్తి, సత్వశక్తి, రజశ్శక్తి, తమశ్శక్తి అని శక్తులు తొమ్మిది] మరున్ముని = దేవముని - నారదుఁడు. {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అద్భుత మయ్యెడు నిఖిలజ గద్భరితుఁడు యోగిహృదయగమ్యుం డచ్చో నుద్భవ మొందుట కీ కథ సద్భద్రా! నొడువు సుప్రసన్నత ననుడున్.</poem>|ref=135}} ⁠'''టీక'''. శద్భద్రా! = మంచిమేలు కలవాఁడా! - శుభముల నొసఁగువాఁడా! {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఆపురవైరి పల్కుఁ గలహాశిఁ గుశేశయపౌత్ర! విన్ము మున్ ద్యాపర ముజ్జగిల్లుతఱి దాంతుఁడు శాంతుఁడు హృద్విపక్షశి క్షా<ref>చ. పద</ref>పటుశక్తి విష్ణుపదసంభృతభక్తియునై జనించె ని ష్పాపుఁడు పుండరీకుడను బ్రాహ్మణుఁ డొక్కరుఁ డక్కజంబుగన్.</poem>|ref=136}} ⁠'''టీక'''. పురవైరి = త్రిపురసంహారి - శివుఁడు; కలహాశిన్ = జగడమే తిండిగా కల నారదుని గూర్చి; కుశేశయపౌత్ర! = పద్మమునకు మనుమఁడైనవాఁడా! [పద్మమునకు బ్రహ్మ పుత్రుఁడు - ఆబ్రహ్మకు పుత్రుఁడు నారదుఁడు.] ఉజ్జగిల్లుతఱిన్ = తొలఁగునట్టి సమయమునందు - ముగియునప్పుడు; దాంతుఁడు = మనోనిగ్రహము కలవాఁడు; శాంతుఁడు = ఇంద్రియనిగ్రహము కలవాఁడు; హృద్విపక్షశిక్షాపటుశక్తి = హృదయములోని శత్రువులగు కామ, క్రోధ, లోభ, మోహ, మద, మాత్సర్యములను శిక్షించుట (అణఁచుట) యందు దృఢమైన శక్తి కలవాఁడు; విష్ణుపదసంభృతభక్తియున్ = విష్ణువుపాదములందు పూర్ణమైన భక్తి కలవాఁడును; అక్కజంబుగన్ = ఆశ్చర్యముగా. {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>పాతకంబులఁ <ref>క. పంచ</ref>బంచబంగాళముగఁ జేయుఁ గనుగొన్నమాత్ర మోక్షంబు నొసఁగు మున్ము<ref>శ.ర. డ్గు</ref>ణ్గుపుష్కరంబునకు నల్మ<ref>శ.ర. డుగు</ref>ణ్గుపం పకు నిది యనఁదగుఁ <ref>చ. ప్రౌఢ</ref>బ్రకటమహిమ బిందుసరఃప్రతిబింబమై పర్వి స్వ ర్గద్వారమునకంటెఁ గరముమేటి యగుఁ జంద్రభాగామహాపుష్కరిణితటం బునఁ జూతఖర్జూరపనసజంబు</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 1i349sdc8obbbhat5xfoej1os9s2x3e 104 214080 559325 559198 2026-06-13T22:50:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు నప్పువ్వుఁదోఁటయందు మనోహరంబు లైనమల్లెలు మొల్లలు జాజులు విరవాదివిరులు గోరంటలు దేవకాంచనకుసుమంబులు గొజ్జంగులు కేతకీదళంబులు చేమంతివిరువంతు లాదిగాఁగల కుసుమామోదంబులు గొని వినోదంబుగా మకరంద పానంబు సేయుషట్పదంబులు ఝుమ్మఝ మ్మని మ్రోయఁ జలించుచుండెడు లతా కదంబంబులును, జంద్రకాంతపుమణిమయంబు లైన సోపానంబులపై మనోరంజకం బుగా విహరించుచక్రవాకబకక్రౌంచసితమరాళంబులు సుస్వరంబులతో నాదం బులు సేయ శతపత్రసహస్రపత్రకమలంబులతో నలంకృతంబు లైనసరోవరంబులును, జంబూతరువిటపంబుల నల్లుకొనిననేలకీలతావిశేషంబులజొంపంబులక్రిందఁ బద్మరాగ స్థగితవేదికాస్థలంబున మనోభవసాయకంబుల కులుకుచు సౌభద్రుండు వసియించి యుండుసమయంబున.</poem>|ref=141}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అప్పుడు బలభద్రాత్మజ, ముప్పిరిగొను మోహ మాత్మ ముమ్మర మగుడున్ దప్పక నభిమన్యుఁడు చనె, నప్పూఁదోఁటకునుఁ జేడె లందఱుఁ గొల్వన్.</poem>|ref=142}} {{Telugu poem|type=రగడ.|lines=<poem>చనిచని చూడఁగ సహకారంబులు, కనుఁగొనఁగా బహుఖర్జూరంబులు కంటికిఁ బ్రియ మగుకదళీతరువులు, పంటవలంతికి బహుభూషణ మై సలలిత మై తగుజంబీరంబులు, ఫలముల నెప్పుడు భాసిలు పనసలు మధురఫలంబుల మాకందంబులు, మది ముదమొదవెడు మాధవితరువులు విమలోదకముల వెలసిన సరసులు, రమణీయము లగురాజీవంబులు నిసుకదిన్నియలు కిరవగు నేఱులు, నసమబాణునకు నానందముగాఁ బరిమళయుత మగుబహుపుష్పంబులు, పరిపరివన్నెల పారిజాతములు గలిగినరావులఁ గాంతలు గొల్వఁగ, హరిపుత్రిక పార్థాత్మజుకొఱకై వేడుక లలరఁగ విహరింపుచుఁ దరు, నీడలు గనుగొని నెలఁతలుఁ దానున్.</poem>|ref=143}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఆసమీపంబునం దతిరమ్య మైనట్టి సైకతస్థలి కేఁగి సంభ్రమమున కలకలంబునఁ బల్కుచిలుకల నటు డించి వేడ్కతోఁ గూర్చుండి వీణె లెలమిఁ గుచములపైఁ జేర్చి రచనగా గానంబు సేయుచు శశిరేఖ చెలులఁ జూచి పంచమస్వరరాగపటిమ దప్పక మీరు పాడరే యనఁ జెలుల్ పాడుచుండ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నావనంబున నుండిన హంసములును, శారికాకీరపికములు చాలఁ బలుకఁ బలుకు లాలించి సఖులచే చిలుక లన్నిబలగములఁ జూచుకోర్కెతోఁ బాఱె వనికి.</poem|ref=>144}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పాఱినకీరంబులఁ గని, కూరిమి శశిరేఖచిలుక గొబ్బునఁ జని తా నారామసీమలోపల, భూరితరం బైనజాజిపూఁబొద వ్రాలన్.</poem>|ref=145}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కనుఁగొని సుభద్రసూనుఁడు, వినయంబున దానిఁ బిలువ విని యాశుకమున్ ఘనుఁ డభిమన్యుని గనుఁగొని, ఛను పమరఁగఁ జేతిమీఁదఁ జయ్యన వ్రాలెన్.</poem>|ref=146}}<noinclude><references/></noinclude> 0rirs09lgkwm636fju7zpkwhlfudfbt 559326 559325 2026-06-13T22:51:21Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 559326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>మఱియు నప్పువ్వుఁదోఁటయందు మనోహరంబు లైనమల్లెలు మొల్లలు జాజులు విరవాదివిరులు గోరంటలు దేవకాంచనకుసుమంబులు గొజ్జంగులు కేతకీదళంబులు చేమంతివిరువంతు లాదిగాఁగల కుసుమామోదంబులు గొని వినోదంబుగా మకరంద పానంబు సేయుషట్పదంబులు ఝుమ్మఝ మ్మని మ్రోయఁ జలించుచుండెడు లతా కదంబంబులును, జంద్రకాంతపుమణిమయంబు లైన సోపానంబులపై మనోరంజకం బుగా విహరించుచక్రవాకబకక్రౌంచసితమరాళంబులు సుస్వరంబులతో నాదం బులు సేయ శతపత్రసహస్రపత్రకమలంబులతో నలంకృతంబు లైనసరోవరంబులును, జంబూతరువిటపంబుల నల్లుకొనిననేలకీలతావిశేషంబులజొంపంబులక్రిందఁ బద్మరాగ స్థగితవేదికాస్థలంబున మనోభవసాయకంబుల కులుకుచు సౌభద్రుండు వసియించి యుండుసమయంబున.</poem>|ref=141}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అప్పుడు బలభద్రాత్మజ, ముప్పిరిగొను మోహ మాత్మ ముమ్మర మగుడున్ దప్పక నభిమన్యుఁడు చనె, నప్పూఁదోఁటకునుఁ జేడె లందఱుఁ గొల్వన్.</poem>|ref=142}} {{Telugu poem|type=రగడ.|lines=<poem>చనిచని చూడఁగ సహకారంబులు, కనుఁగొనఁగా బహుఖర్జూరంబులు కంటికిఁ బ్రియ మగుకదళీతరువులు, పంటవలంతికి బహుభూషణ మై సలలిత మై తగుజంబీరంబులు, ఫలముల నెప్పుడు భాసిలు పనసలు మధురఫలంబుల మాకందంబులు, మది ముదమొదవెడు మాధవితరువులు విమలోదకముల వెలసిన సరసులు, రమణీయము లగురాజీవంబులు నిసుకదిన్నియలు కిరవగు నేఱులు, నసమబాణునకు నానందముగాఁ బరిమళయుత మగుబహుపుష్పంబులు, పరిపరివన్నెల పారిజాతములు గలిగినరావులఁ గాంతలు గొల్వఁగ, హరిపుత్రిక పార్థాత్మజుకొఱకై వేడుక లలరఁగ విహరింపుచుఁ దరు, నీడలు గనుగొని నెలఁతలుఁ దానున్.</poem>|ref=143}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఆసమీపంబునం దతిరమ్య మైనట్టి సైకతస్థలి కేఁగి సంభ్రమమున కలకలంబునఁ బల్కుచిలుకల నటు డించి వేడ్కతోఁ గూర్చుండి వీణె లెలమిఁ గుచములపైఁ జేర్చి రచనగా గానంబు సేయుచు శశిరేఖ చెలులఁ జూచి పంచమస్వరరాగపటిమ దప్పక మీరు పాడరే యనఁ జెలుల్ పాడుచుండ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నావనంబున నుండిన హంసములును, శారికాకీరపికములు చాలఁ బలుకఁ బలుకు లాలించి సఖులచే చిలుక లన్నిబలగములఁ జూచుకోర్కెతోఁ బాఱె వనికి.</poem>|ref=144}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పాఱినకీరంబులఁ గని, కూరిమి శశిరేఖచిలుక గొబ్బునఁ జని తా నారామసీమలోపల, భూరితరం బైనజాజిపూఁబొద వ్రాలన్.</poem>|ref=145}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కనుఁగొని సుభద్రసూనుఁడు, వినయంబున దానిఁ బిలువ విని యాశుకమున్ ఘనుఁ డభిమన్యుని గనుఁగొని, ఛను పమరఁగఁ జేతిమీఁదఁ జయ్యన వ్రాలెన్.</poem>|ref=146}}<noinclude><references/></noinclude> i645qd0jpc8xlqgcc7e26853tqhv9jq 104 214081 559327 559199 2026-06-13T23:00:43Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కరముపై వ్రాలు శుకరాజుఁ గరము ప్రీతి, సరవి లాలించి ముదముతో శక్రపౌత్రుఁ డోశుకీమణి యేరాచవనిత నిన్నుఁ, ప్రేమతోఁ బెంచెఁ జెప్పుమా రామచిలుక.</poem>|ref=147}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అనిన విని.</poem>|ref=148}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మారునిఘాటక మిట్లనుఁ, గారుణికోత్తంస వినుమ ఘనమగుమదితో సీరితనూభవ శశిముఖి, కూరిమితో నన్నుఁ బెంచెఁ గురుకులతిలకా.</poem>|ref=149}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆరామసీమలోపల, నారామనుఁ బాసి నేను నతివేగముగా నారామచిలుక లరయుచు, రా రాసుత నిన్నుఁ జూడ రమ్యం బయ్యెన్.</poem>|ref=150}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని.</poem>|ref=151}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఈలీల శుకము పలికిన, బాలుం డభిమన్యుఁ డంత బహుమోదముతో లోలాక్షిరాకఁ గోరుచు, నాలోకన సేయుచుండె నావనసీమన్.</poem>|ref=152}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కంజాక్షు లావేళ గానంబు చాలించి విమలసైకతముపై వీణెలుంచి పాఱిపోయిన తమ కూరిమి చిలుకల నరయంగ నేఁగిన సరసజాక్షి బలపుత్త్రి తనముద్దుచిలుక పోయినజాడఁ బోవుచు మల్లెపూఁబొదలు చూచి జాజిపూలతలన్ని జలజాక్షి వీక్షించి దాడిమితరువు లాతరుణి గాంచి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>భూరిశాఖల విలసిల్లు పొగడతరుల, గుజ్జుమామిడిభూజాలపజ్జ నరసి కదళీకాతరు లరయుచుఁ గలికి కూర్మి, చిలుకఁ గానక చింతించి చెలులఁ దలఁచి.</poem>|ref=153}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>భామలు రా కిటు మసలిరి, కామునితురగంబు నరయఁ గనుపడ దోహో యేమని చెప్పుదు నని యా, రామయు నారామసీమ రా రాసుతుఁడున్.</poem>|ref=154}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>చూచె శశిరేఖ సొగసువాల్చూపుదాని, కొప్పు పైనుంచుసవరంపుఁ గుప్పెబిళ్ల లాణిముత్యాలబావలీ లందమైన, భూషణంబులు మించుపూఁబోణి నతఁడు.</poem>|ref=155}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇట్లు శశిరేఖం జూచి సౌభద్రుండు తనమనంబున.</poem>|ref=156}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సుందరి శశిరేఖకుఁ గల, సందెడు తలవెండ్రుకలకు సమమగుచందం బంద మగు మోముఁ గనుఁగొనఁ, గందర్పుని మేనమామగతి నలరారెన్.</poem>|ref=157}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>చూచితి నిర్జరాంగనల సుందరి నింద్రునిరాణిఁ జూచితిన్ చూచితి నాగకన్నియల సుందరరూపవిలాసవైఖరుల్ చూచితి రోహిణిన్ రతిని జూచితి యక్షసరోరుహాక్షులన్ చూచితిఁ గాని దీనిసరిసుందరరూపము లేదు వారికిన్.</poem>|ref=158}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>పురుహూతోపలకాంతు లీకురులతోఁ బూర్ణేందుఁ డీమోముతో నరజాబిల్లిమెఱుంగునెన్నుదురుతో నబ్జంబు కందోయితో మరుచాపం బరయంగ భ్రూయుగముతో మత్తాళి దృక్పాళితో సరి గా నీచెలిసౌకుమార్య మిలలో శక్యంబె వర్ణింపఁగాన్.</poem>|ref=159}}<noinclude><references/></noinclude> 4rs1wquwwtd5n7x9b5gdgcugwc64fps 104 214082 559328 559223 2026-06-13T23:13:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అబ్బబ్బ యీసఖీమణి, గుబ్బచనుద్వయము స్వర్ణకుంభంబులొ లే కబ్బుర మగులికుచంబులొ, యుబ్బినసుమకందుకములొ యురుజక్కవలో.</poem>|ref=160}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>చక్కనిమౌక్తికహారం, బక్కజమగురత్నపదక మమరినయురమున్ చక్కెరదిండివజీరుని, చొక్కపుసింహాసనంబు సొబగు వహించెన్.</poem>|ref=161}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నారీమణితొడ లనఁటులు, వారక నయశాలు లరయ వనితసుజంఘల్ వారిజముఖిపాదంబులు,సారసములు కాంతకౌను సత్పథ మయ్యెన్.</poem>|ref=162}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>శశిముఖికుచభారంబున, నసియాడును గౌ నటంచు నబ్జభవుండున్ విశదమతి లోహలతికన్, బొసఁగించెనొ యనఁగ నారు పొలఁతికి నొప్పెన్.</poem>|ref=163}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని సౌభద్రుండు శశిరేఖరూపాతిశయంబుఁ గొనియాడుచున్న సమయంబున.</poem>|ref=164}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>చెలియ ధమ్మిల్లంబుఁ జేర్చినవిరజాజి పరిమళం బంతటఁ బ్రబ్బికొనఁగ నళికంబుపైఁ దీర్చుతిలకంబుకస్తూరి నిస్తులుం బగుతావి రస్తుగురియ నబ్జాక్షి గుబ్బల నలఁదినగందంబు గుప్పున నామోద ముప్పతిల్ల సాంబ్రాణిధూపవాసన మించుచేలాంచలంబు కుచద్వయి లలిని జార</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మరునిగజ్జెలగుఱ్ఱంబు పరువువారు, కరణి నూపురములు గల్లుగల్లు మనఁగ సొగసుయానంబుతో వచ్చుసుదతిఁ జూచి, కలకలంబునఁ బల్కె నాకలికిచిలుక.</poem>|ref=165}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇట్లు పలికిన విని.</poem>|ref=166}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>శుకముకై చూచె శుకవాణి సొగసుకాని, నోము నిరసించురుచుల నెమ్మోమువాని సోగకన్నులవాల్జూపు చూచువాని,మొలకనవ్వులు మోముపైఁ జిలుకువాని.</poem>|ref=167}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>హనుమత్కేతుతనూజుం, గనుఁగొని ఫుల్లాబ్జనేత్రి ఘనలజ్జిత యై చనిచని మాటున నిల్చిన, మనసిజుఁ డెద నాటెఁ బుష్పమార్గణచయముల్.</poem>|ref=168}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>అండజయానకు న్విరహ మగ్గల మై ధృతిదూలి యిక్షుకో దండునిబాణవేదనను దద్దయు మూర్ఛ మునింగి పిమ్మటన్ గొండొకవేళకుం దెలిసి కోమలి పార్థిని జూచి సిగ్గుతో వెండియుఁ జిల్క నిమ్మనుచు వేఁడక యూరకయుండె నచ్చటన్.</poem>|ref=169}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇట్లు లజ్జానన యై యున్న శశిరేఖం జూచి సౌభద్రుం డిట్లనియె.</poem>|ref=170}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>సఖియ నీ మోముతో సరిగాక రేరాజు మదిఁ గుంది మిక్కిలి మలినుఁ డయ్యె నింతి నీకురులతో నించుకసరిగాక కువలయంబులు మూతగొనియెఁ బవలు అతివ నీచెక్కుల కద్దము ల్సరిగాక రసయుక్తమై కొంత వసుధకెక్కె కుంజరయాన నీకురులతో సరిగాక సారంగములగుంపు చనియె దివికి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>చూడ్కులకు లోగి జింకలు సొచ్చెఁ బొదలు, యానమున కోడి సరసికి నంచ లరిగె నీవు పల్కెడిపల్కులు నేర్చుకొఱకు, చిలుక ని న్నాశ్రయించునే కులుకులాడి.</poem>|ref=171}}<noinclude><references/></noinclude> myht5d7hkzcxwsv90auj9xb7s8xnfcb 104 214109 559329 559235 2026-06-13T23:56:48Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>లలనామణి నీకుంగల, చెలువము గణుతింప నాదిశేషునివశమా వలరాజు బారి కోర్వక, వలపున నీసొగసుఁ గొంత వర్ణన సేతున్.</poem>|ref=172}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నీఫాలతలముతో నెనగాక జాబిల్లి తొల్తనే వసుధలో దూష్యుఁ డయ్యె నీకన్నుబొమలతో నెనగాక మరువిల్లు తుంటయై మిక్కిలి గంటులొదవె నీమోవికాంతితో నెనగాక పవడంబు కాఠిన్యమై చేతికట్లఁ బడియె నీమేనిచాయతో నెనగాక కనకంబు కమటంబులోఁ జొచ్చి కాక నొందె</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>తెరవ నీకుచయుగముతో దీటు గాక, పటుతరం బైనజక్కవల్ పక్షు లయ్యె బోఁటి విను నీదుకౌనుతో సాటిగాక, గురుతరం బగు సింగము ల్గుహలు సొచ్చె.</poem>|ref=173}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని వెండియు.</poem>|ref=174}} {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>బాలా నీమృదుగానమాధురిమచే భావంబు నీరయ్యె ని న్నాలోకించిన నాదుచూడ్కులకు నానందంబు వర్ధిల్లె నీ లీలోద్యానవిహారము న్గనిన హాళిం జెందె నాచిత్త మో లోలాక్షీ ననుఁ గాముబాణములకున్ లోఁజేయకే వేఁడెదన్.</poem>|ref=175}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని సౌభద్రుఁడు పల్కిన, విని కోమలి సంతసించి విజయతనూజుం గనుఁగొని హాసానన యై, వినయంబున నిట్టులనియె వీరాగ్రణితోన్.</poem>|ref=176}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>మేరుగిరీంద్రధైర్యజిత మేదినిఁ గామిను లెంచిచూచినన్ ధీరతఁ బాపనేర రని తెల్పి శుకంబును గాన కీవనిన్ వారిజనేత్రుల న్విడిచి వాసిగ వచ్చితిఁ జిల్క నియవే కారుణికాగ్రగణ్య యని కంజదళేక్షణ విన్నవించినన్.</poem>|ref=177}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>జలధరవేణిపల్కులకు సంతసమొంది సుభద్రసూనుఁ డా చిలుకలకొల్కి కిట్లనియె జిల్కలు నీవలెఁ బల్క నేర్చునే కలికిరొ చిల్కపై మమత గల్గినఁ గైకొను సంశయించినన్ బలుమరు మాట లేమిటికిఁ బంకజలోచన కొం కికేటికిన్.</poem>|ref=178}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆమాటకు బింబాధరి, మోమోటము మాని పల్కె ముద మలరంగా సామాన్యమె పరపురుషుల, సామాన్యముఁ జేరి సఖులు సంభాషింపన్.</poem>|ref=179}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వలవనిసుద్దులు వల దీ, చిలుకను దయచేయు మింక జేరెద సఖులన్ పలుమరు పల్కుట మాకుం, గులధర్మము గాదు దేవ కోపింపకుమీ.</poem>|ref=180}} {{Telugu poem|type=ప.|lines=<poem>అనిన విని సౌభద్రుం డి ట్లనియె.</poem>|ref=181}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>పరపురుషుం డటంచు ననుఁ బల్కఁగ నో రెటు లాడె బాల్యమం దిరువురఁ జూచి నీజనకు లిద్దఱుపల్కిసపల్కు లన్నియున్</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> exs873zl96a6z96kvgh2b04vo2ddech 559330 559329 2026-06-13T23:57:10Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 559330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>లలనామణి నీకుంగల, చెలువము గణుతింప నాదిశేషునివశమా వలరాజు బారి కోర్వక, వలపున నీసొగసుఁ గొంత వర్ణన సేతున్.</poem>|ref=172}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నీఫాలతలముతో నెనగాక జాబిల్లి తొల్తనే వసుధలో దూష్యుఁ డయ్యె నీకన్నుబొమలతో నెనగాక మరువిల్లు తుంటయై మిక్కిలి గంటులొదవె నీమోవికాంతితో నెనగాక పవడంబు కాఠిన్యమై చేతికట్లఁ బడియె నీమేనిచాయతో నెనగాక కనకంబు కమటంబులోఁ జొచ్చి కాక నొందె</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>తెరవ నీకుచయుగముతో దీటు గాక, పటుతరం బైనజక్కవల్ పక్షు లయ్యె బోఁటి విను నీదుకౌనుతో సాటిగాక, గురుతరం బగు సింగము ల్గుహలు సొచ్చె.</poem>|ref=173}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని వెండియు.</poem>|ref=174}} {{Telugu poem|type=శా.|lines=<poem>బాలా నీమృదుగానమాధురిమచే భావంబు నీరయ్యె ని న్నాలోకించిన నాదుచూడ్కులకు నానందంబు వర్ధిల్లె నీ లీలోద్యానవిహారము న్గనిన హాళిం జెందె నాచిత్త మో లోలాక్షీ ననుఁ గాముబాణములకున్ లోఁజేయకే వేఁడెదన్.</poem>|ref=175}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని సౌభద్రుఁడు పల్కిన, విని కోమలి సంతసించి విజయతనూజుం గనుఁగొని హాసానన యై, వినయంబున నిట్టులనియె వీరాగ్రణితోన్.</poem>|ref=176}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>మేరుగిరీంద్రధైర్యజిత మేదినిఁ గామిను లెంచిచూచినన్ ధీరతఁ బాపనేర రని తెల్పి శుకంబును గాన కీవనిన్ వారిజనేత్రుల న్విడిచి వాసిగ వచ్చితిఁ జిల్క నియవే కారుణికాగ్రగణ్య యని కంజదళేక్షణ విన్నవించినన్.</poem>|ref=177}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>జలధరవేణిపల్కులకు సంతసమొంది సుభద్రసూనుఁ డా చిలుకలకొల్కి కిట్లనియె జిల్కలు నీవలెఁ బల్క నేర్చునే కలికిరొ చిల్కపై మమత గల్గినఁ గైకొను సంశయించినన్ బలుమరు మాట లేమిటికిఁ బంకజలోచన కొం కికేటికిన్.</poem>|ref=178}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఆమాటకు బింబాధరి, మోమోటము మాని పల్కె ముద మలరంగా సామాన్యమె పరపురుషుల, సామాన్యముఁ జేరి సఖులు సంభాషింపన్.</poem>|ref=179}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>వలవనిసుద్దులు వల దీ, చిలుకను దయచేయు మింక జేరెద సఖులన్ పలుమరు పల్కుట మాకుం, గులధర్మము గాదు దేవ కోపింపకుమీ.</poem>|ref=180}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అనిన విని సౌభద్రుం డి ట్లనియె.</poem>|ref=181}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>పరపురుషుం డటంచు ననుఁ బల్కఁగ నో రెటు లాడె బాల్యమం దిరువురఁ జూచి నీజనకు లిద్దఱుపల్కిసపల్కు లన్నియున్</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> k21tnx6n0fbsv95kji7bldnrslqj9w4 104 214111 559331 559243 2026-06-14T00:34:41Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>మరచితె యౌవనం బనెడు మాంద్యము గప్పిన విఱ్ఱవీఁగుచున్ పరిపరిరీతులం బలుకఁ బాడియె నీకు సరోజలోచనా.</poem>|ref=182}} {{Telugu poem|type=ఉత్సాహము.|lines=<poem>కోమలాంగి నిన్ను నేను కోరినందు కేమి నా కామితంబు వ్యర్థమాయెఁ గాముబాధ కోర్వ నిం కేమిసేతు మామకూఁతు రిట్టిమాట లాడ నీ కేమిబోధఁ గల్గెఁ జెప్పు మింతి దీని దాఁచకన్.</poem>|ref=183}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=184}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పలుమరు నాతోఁ బల్కుట, కులధర్మము గాదటంచుఁ గొంకక నీవున్ బలికిన పల్కులు మదికి, న్ములుకులవలె నాటె నింక ముచ్చట లేలా.</poem>|ref=185}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని పల్కి సౌభద్రుండు తనమనంబున ని ట్లని విచారించె.</poem>|ref=186}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ఈతరుణి పల్కుపల్కులు, నీతిపథం బగుచుఁ దోఁచె నే నాడినవే నీతికి బాహిర మైనవి, నాతికి బాణంబు లగుచు నాటక యున్నే.</poem>|ref=187}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఏను బల్కిన పల్కుల కింతిమనసు, నొచ్చునో దీని కేమనవచ్చు మదికి సంశయము గల్గెనని సవ్యసాచిపుత్రుఁ, డేమి తోఁచక తల యూఁచి మోము వంచి.</poem>|ref=188}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>విన్ననై యున్న యాతనివిధముఁ జూచి, యిందుముఖి చాల చింతించి యేను పనికి నేల వచ్చితి శుక మేల యితనిచేతఁ, బట్టు వడె నని మదిలోన నిట్టు లనియె.</poem>|ref=189}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>చుక్కలఱేనిమైతళుకుఁ జూచి హసించును వీని మోము యా చక్కెరధన్వు లోవుగను సారెకు నొప్పును వీనిసుందరం బక్కజమయ్యెఁ జూడ్కులకు నంబుజనేత్రలు వీనిఁ జూడఁ దా మక్కర గల్గి రమ్మనరె యంగజుకేళికి మాటిమాటికిన్.</poem>|ref=190}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని వెండియు.</poem>|ref=191}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>నో రెఱుంగక నేను నుడివితిఁగా కొన్ని యందుకు హృదయంబు కందెనేమొ ఏ నెంత నితనికి నిందుబింబానన ల్తముదామె వలతురు తలఁచి చూడ నీగుణాఢ్యుఁడు నాకు నీశుఁడు గాకున్న సొగసేల చిలుకేల సొమ్ములేల వగకానిచిత్తంబు వగ పెట్టఁగా నౌనె యని పల్కునంతలో నతనుఁ డేసె</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>నపుడు వనితకు మోహ మత్యధికమైన, దరువుమా టేల నని నచ్చి దద్దరిలక దేవదత్తధరాత్మజుఁ దేరి చూచి, పడఁతి జేతులు జోడించి పలికె భక్తి.</poem>|ref=192}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>నేను వచించినవాక్కులు, మానసమున నుండవలదు మామా యిపు డీ దీనతఁ బొందఁగఁ బనియే, మానన మిఁక నెత్తి మాటలాడుము నాతోన్.</poem>|ref=193}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అదియునుం గాక.</poem>|ref=194}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>రాజాస్యలపై మిక్కిలి, రాజులు మఱి కోపగించులా గరయంగా</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> mh6jyovd0sjsxwn0qjytei029siienh 104 214121 559270 559263 2026-06-13T13:21:04Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>రాజాస్యలపై మిక్కిలి, రాజులు మఱి కోపగించులా గడయంగా గాజులగుకు రోకలి, రాజితముగఁ బూనినట్లు రాజతనూజా.</poem>|ref=195}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=196}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వాసవివరపుత్ర భాసురంబుగ నీకు దేవి గాకున్న నాదేహ మేరీ చెలువొంద నినుఁ బెండ్లి చేసుకోవలె నంచు ననవరతంబు నే నాత్మఁ దలఁతు బాగుగా నాకోర్కె ఫలిత మా టెన్నఁడో వనజసంభవుఁ డెట్లు వ్రాసినాఁడొ అవిగాక నీచిత్త మరియుగ నెట్టిదో దేవ నామది కేమి తెలియ దనుచుఁ</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బలుకు శశిరేఖఁ జూచి సౌభద్రుఁ డాత్మ, సంతసిల్లుచు ని ట్లను దంతిమన మనసు మర్మంబుఁ దెలియక మందబుద్ధి, నగుచుఁ బల్కితి నాపల్కు లాత్మనిడకు</poem>}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కలికి నీ పైఁ గోర్కి గలిగినందుకు నీవు కరుణించకుండినఁ గంతుఁ డేల మనసిచ్చు నామీఁద మార్గణంబులు పూని మది నాట నేనె నామాట వినుము వసుధలో క్షత్రియపరులకు గాంధర్వపరిణయం బొకటొప్పు బంకజాక్షి ఆదియే యోగ్యంబుగా నగుపడె నిప్పుడు జాగు సేయఁగ నేల శంబరారి</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కేళిలో నన్ను నేలవే బాల యనుచుఁ, బలుకు సౌభద్రు వలపు భావంబు దెలిసి వెలఁది చరణంబు లొక్కింత వెనుక కిడుచు, దిట్టశనమున నతనితో నిట్టులనియె.</poem>|ref=198}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధారుణీలో మగవారలు, ధీరు లటం చనఁగ విందు దేవా నీ ధీరగుణం బెడసేయుచు, నీరీతిం ద్వరపడంగ నీకుందగు నే.</poem>|ref=199}} {{Telugu poem|type=శ.|lines=<poem>వెడవింటివాని బాధకుఁ, దడ వోర్వఁగలే నటంచుఁ దత్తరపడుట౯ గడుఁ బరమాన్నము నార్చక, నడుముడుతుది జుట్టపుట్టు లున్నది చూడన్.</poem>|ref=200}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పెద్దలు బలకృష్ణులు మస్, కిన్దఱికిని బెండ్లి సేతు పంపకులోరిగా విద్దఱుఁ గలసియు ధరలోఁ, బద్దుకు రానేల వినుము సార్థకమాజా.</poem>|ref=201}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మగువలకుఁ బెండిలికిమున్ను మరునికేళిఁ, జొచ్చి పురుషులఁ గలసిన మెచ్చ రవని జనులు నిందింతు రటమీఁద జననిజనకు, లరివిధంబునఁ జూతురా యజ్ఞముఖని</poem>|ref=202}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తలవంపు లేలఁ జేసెదు, కులకాంతలలోన నాకుఁ గురుకులతిలకా చిలుక నొసంగినఁ బోయెద, వలపున హృదయంబునందు నగపకు మామా.</poem>|ref=203}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యివ్విధంబున.</poem>|ref=204}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>సుందరపల్కువల్కు లోకసొంపుగ వీనుల నాలకించి యా వందపయోధిఁ దేలి నరనందనుఁ డాచెలి డానీ వేగ మే యిందునిభాన్య నీచిలుక నిచ్చెదఁ గొమ్మని చూపి డెందముల గొందలమందఁగా నొడిసి కోమలీహస్తముఁ బట్టి యట్ల నెన్.</poem>|ref=205}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>శంబరవై రి వేదనకు శక్యముగాదు మనంబు నిల్పఁగా నంబుజ నేత్రి నీదునధరామృతపానము సేయకున్నఁ బ్రా</poem>}}<noinclude><references/></noinclude> ks55jr0hvbggsdra6i7fjd05bqvulk7 559272 559270 2026-06-13T13:27:16Z Vandanapu Saidhiraj 7301 559272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>రాజాస్యలపై మిక్కిలి, రాజులు మఱి కోపగించులా గడయంగా గాజులగుకు రోకలి, రాజితముగఁ బూనినట్లు రాజతనూజా.</poem>|ref=195}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=196}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వాసవివరపుత్ర భాసురంబుగ నీకు దేవి గాకున్న నాదేహ మేరీ చెలువొంద నినుఁ బెండ్లి చేసుకోవలె నంచు ననవరతంబు నే నాత్మఁ దలఁతు బాగుగా నాకోర్కె ఫలిత మా టెన్నఁడో వనజసంభవుఁ డెట్లు వ్రాసినాఁడొ అవిగాక నీచిత్త మరియుగ నెట్టిదో దేవ నామది కేమి తెలియ దనుచుఁ</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బలుకు శశిరేఖఁ జూచి సౌభద్రుఁ డాత్మ, సంతసిల్లుచు ని ట్లను దంతిమన మనసు మర్మంబుఁ దెలియక మందబుద్ధి, నగుచుఁ బల్కితి నాపల్కు లాత్మనిడకు</poem>}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కలికి నీ పైఁ గోర్కి గలిగినందుకు నీవు కరుణించకుండినఁ గంతుఁ డేల మనసిచ్చు నామీఁద మార్గణంబులు పూని మది నాట నేనె నామాట వినుము వసుధలో క్షత్రియపరులకు గాంధర్వపరిణయం బొకటొప్పు బంకజాక్షి ఆదియే యోగ్యంబుగా నగుపడె నిప్పుడు జాగు సేయఁగ నేల శంబరారి</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కేళిలో నన్ను నేలవే బాల యనుచుఁ, బలుకు సౌభద్రు వలపు భావంబు దెలిసి వెలఁది చరణంబు లొక్కింత వెనుక కిడుచు, దిట్టశనమున నతనితో నిట్టులనియె.</poem>|ref=198}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధారుణీలో మగవారలు, ధీరు లటం చనఁగ విందు దేవా నీ ధీరగుణం బెడసేయుచు, నీరీతిం ద్వరపడంగ నీకుందగు నే.</poem>|ref=199}} {{Telugu poem|type=శ.|lines=<poem>వెడవింటివాని బాధకుఁ, దడ వోర్వఁగలే నటంచుఁ దత్తరపడుట౯ గడుఁ బరమాన్నము నార్చక, నడుముడుతుది జుట్టపుట్టు లున్నది చూడన్.</poem>|ref=200}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పెద్దలు బలకృష్ణులు మస్, కిన్దఱికిని బెండ్లి సేతు పంపకులోరిగా విద్దఱుఁ గలసియు ధరలోఁ, బద్దుకు రానేల వినుము సార్థకమాజా.</poem>|ref=201}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మగువలకుఁ బెండిలికిమున్ను మరునికేళిఁ, జొచ్చి పురుషులఁ గలసిన మెచ్చ రవని జనులు నిందింతు రటమీఁద జననిజనకు, లరివిధంబునఁ జూతురా యజ్ఞముఖని</poem>|ref=202}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తలవంపు లేలఁ జేసెదు, కులకాంతలలోన నాకుఁ గురుకులతిలకా చిలుక నొసంగినఁ బోయెద, వలపున హృదయంబునందు నగపకు మామా.</poem>|ref=203}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యివ్విధంబున.</poem>|ref=204}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>సుందరపల్కువల్కు లోకసొంపుగ వీనుల నాలకించి యా వందపయోధిఁ దేలి నరనందనుఁ డాచెలి డానీ వేగ మే యిందునిభాన్య నీచిలుక నిచ్చెదఁ గొమ్మని చూపి డెందముల గొందలమందఁగా నొడిసి కోమలీహస్తముఁ బట్టి యట్ల నెన్.</poem>|ref=205}}<noinclude><references/></noinclude> sqpu0j3z9o92jv567scc8ufttcpqtfc 559332 559272 2026-06-14T01:58:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>గాజులగుదెకున్ రోఁకలి, రాజితముగఁ బూనినట్లు రాజతనూజా.</poem>|ref=195}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=196}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వాసవివరపుత్ర భాసురంబుగ నీకు దేవి గాకున్న నాదేహ మేల చెలువొంద నినుఁ బెండ్లి చేసుకోవలె నంచు ననవరతంబు నే నాత్మఁ దలఁతు బాగుగా నాకోర్కె ఫలిత మా టెన్నఁడో వనజసంభవుఁ డెట్లు వ్రాసినాఁడొ అవిగాక నీచిత్త మరయంగ నెట్టిదో దేవ నామది కేమి తెలియ దనుచుఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బలుకు శశిరేఖఁ జూచి సౌభద్రుఁ డాత్మ, సంతసిల్లుచు ని ట్లను దంతిగమన మనసు మర్మంబుఁ దెలియక మందబుద్ధి, నగుచుఁ బల్కితి నాపల్కు లాత్మ నిడకు.</poem>|ref=197}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కలికి నీపైఁ గోర్కి గలిగినందుకు నీవు కరుణించకుండినఁ గంతుఁ డేల మనసిచ్చు నామీఁద మార్గణంబులు పూని మది నాట నేసె నామాట వినుము వసుధలో క్షత్రియవరులకు గాంధర్వపరిణయం బొకటొప్పుఁ బంకజాక్షి అదియె యోగ్యంబుగా నగుపడె నిప్పుడు జాగు సేయఁగ నేల శంబరారి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కేళిలో నన్ను నేలవే బాల యనుచుఁ, బలుకు సౌభద్రు వలపుభావంబు దెలిసి వెలఁది చరణంబు లొక్కింత వెనుక కిడుచు, దిట్టతనమున నతనితో నిట్టులనియె.</poem>|ref=198}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధారుణిలో మగవారలు, ధీరు లటం చనఁగ విందు దేవా నీ వా ధీరగుణం బెడసేయుచు, నీరీతిం ద్వరపడంగ నీకుందగునే.</poem>|ref=199}} {{Telugu poem|type=శ.|lines=<poem>వెడవింటివాని బాధకుఁ, దడ వోర్వఁగలే నటంచుఁ దత్తరపడుటన్ గడుఁ బరమాన్నము నార్చక, నుడుకుడుతుది జుఱ్ఱునట్టు లున్నది చూడన్.</poem>|ref=200}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పెద్దలు బలకృష్ణులు మన, కిద్దఱికిని బెండ్లి సేతు రింతకు లోఁగా నిద్దఱుఁ గలసియు ధరలోఁ, బద్దుకు రానేల వినుము పార్థతనూజా.</poem>|ref=201}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మగువలకుఁ బెండిలికిమున్ను మరునికేళిఁ, జొచ్చి పురుషులఁ గలసిన మెచ్చ రవని జనులు నిందింతు రటమీఁద జననిజనకు, లరివిధంబునఁ జూతురా యబ్జముఖిని</poem>|ref=202}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తలవంపు లేలఁ జేసెదు, కులకాంతలలోన నాకుఁ గురుకులతిలకా చిలుక నొసంగినఁ బోయెద, వలపున హృదయంబునందు వగవకు మామా.</poem>|ref=203}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యివ్విధంబున.</poem>|ref=204}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>సుందరిపల్కుపల్కు లొకసొంపుగ వీనుల నాలకించి యా నందపయోధిఁ దేలి నరనందనుఁ డాచెలి డాసి వేగమే యిందునిభాన్య నీచిలుక నిచ్చెదఁ గొమ్మని చూపి డెందముం గొందలమందఁగా నొడిసి కోమలిహస్తముఁ బట్టి యిట్లనెన్.</poem>|ref=205}} {{Telugu poem|type=|lines=<poem>శంబరవైరివేదనకు శక్యము గాదు మనంబు నిల్పఁగా నంబుజనేత్రి నీదునధరామృతపానము సేయకున్నఁ బ్రా</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 01sqatwpcd5karpv7trymkpu15nkirs 559333 559332 2026-06-14T01:58:30Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 559333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>గాజులగుదెకున్ రోఁకలి, రాజితముగఁ బూనినట్లు రాజతనూజా.</poem>|ref=195}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=196}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వాసవివరపుత్ర భాసురంబుగ నీకు దేవి గాకున్న నాదేహ మేల చెలువొంద నినుఁ బెండ్లి చేసుకోవలె నంచు ననవరతంబు నే నాత్మఁ దలఁతు బాగుగా నాకోర్కె ఫలిత మా టెన్నఁడో వనజసంభవుఁ డెట్లు వ్రాసినాఁడొ అవిగాక నీచిత్త మరయంగ నెట్టిదో దేవ నామది కేమి తెలియ దనుచుఁ</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>బలుకు శశిరేఖఁ జూచి సౌభద్రుఁ డాత్మ, సంతసిల్లుచు ని ట్లను దంతిగమన మనసు మర్మంబుఁ దెలియక మందబుద్ధి, నగుచుఁ బల్కితి నాపల్కు లాత్మ నిడకు.</poem>|ref=197}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కలికి నీపైఁ గోర్కి గలిగినందుకు నీవు కరుణించకుండినఁ గంతుఁ డేల మనసిచ్చు నామీఁద మార్గణంబులు పూని మది నాట నేసె నామాట వినుము వసుధలో క్షత్రియవరులకు గాంధర్వపరిణయం బొకటొప్పుఁ బంకజాక్షి అదియె యోగ్యంబుగా నగుపడె నిప్పుడు జాగు సేయఁగ నేల శంబరారి</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కేళిలో నన్ను నేలవే బాల యనుచుఁ, బలుకు సౌభద్రు వలపుభావంబు దెలిసి వెలఁది చరణంబు లొక్కింత వెనుక కిడుచు, దిట్టతనమున నతనితో నిట్టులనియె.</poem>|ref=198}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>ధారుణిలో మగవారలు, ధీరు లటం చనఁగ విందు దేవా నీ వా ధీరగుణం బెడసేయుచు, నీరీతిం ద్వరపడంగ నీకుందగునే.</poem>|ref=199}} {{Telugu poem|type=శ.|lines=<poem>వెడవింటివాని బాధకుఁ, దడ వోర్వఁగలే నటంచుఁ దత్తరపడుటన్ గడుఁ బరమాన్నము నార్చక, నుడుకుడుతుది జుఱ్ఱునట్టు లున్నది చూడన్.</poem>|ref=200}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పెద్దలు బలకృష్ణులు మన, కిద్దఱికిని బెండ్లి సేతు రింతకు లోఁగా నిద్దఱుఁ గలసియు ధరలోఁ, బద్దుకు రానేల వినుము పార్థతనూజా.</poem>|ref=201}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మగువలకుఁ బెండిలికిమున్ను మరునికేళిఁ, జొచ్చి పురుషులఁ గలసిన మెచ్చ రవని జనులు నిందింతు రటమీఁద జననిజనకు, లరివిధంబునఁ జూతురా యబ్జముఖిని</poem>|ref=202}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తలవంపు లేలఁ జేసెదు, కులకాంతలలోన నాకుఁ గురుకులతిలకా చిలుక నొసంగినఁ బోయెద, వలపున హృదయంబునందు వగవకు మామా.</poem>|ref=203}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యివ్విధంబున.</poem>|ref=204}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>సుందరిపల్కుపల్కు లొకసొంపుగ వీనుల నాలకించి యా నందపయోధిఁ దేలి నరనందనుఁ డాచెలి డాసి వేగమే యిందునిభాన్య నీచిలుక నిచ్చెదఁ గొమ్మని చూపి డెందముం గొందలమందఁగా నొడిసి కోమలిహస్తముఁ బట్టి యిట్లనెన్.</poem>|ref=205}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>శంబరవైరివేదనకు శక్యము గాదు మనంబు నిల్పఁగా నంబుజనేత్రి నీదునధరామృతపానము సేయకున్నఁ బ్రా</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 9b5ql0d71qonj42io6mzopo3n3dql9b 104 214123 559269 2026-06-13T12:58:05Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 559269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>33 హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో అత్యధిక సంఖ్యాకులైన ఆంధ్రుల భాషపట్ల తగిన ఆదరణను చూపించ గలందులకున్నూ, వెంటనే తెలుగు ద్వారా కళాశాలలలో బోధన యేర్పాటు చేయుటకున్నూ, ఉస్మానియా విశ్వకళా పరిషత్తును, హైద రాబాదు ప్రభుత్వాన్ని' యీ మహాసభ కోరుతున్నది. సమిష్టి రేడియో కేంద్రముల స్థాపన, నిర్వహణ విషయంలో గ్రంథాలయ ములు, గ్రామసేవక సంఘములు, సహకార సంస్థలను కూడా పంచాయతీలు, బోర్డు పాఠశాలలవలె నే యెంచి నిర్వహణ ఖర్చుల క్రింద సాలీనా రూ 100/-లు మాత్రమే తీసుకొని పేదదశలోనున్న ప్రజా సంస్థలకు సహాయపడవలసిందిగా మద్రాస్ రాష్ట్రీయ బ్రాడ్ కాస్టింగు శాఖ వారిని ఈ మహాసభ వారు కోరుతున్నారు. ౧౬, 'పాడిపంటలు' పత్రిక' చందాల వసూలు విషయమై మద్రాస్ వ్యవసాయశాఖ వారు ప్రస్తుతం అవలంబిస్తున్న విధానం చందాదారులకు చాలా యిబ్బంది గా వుండడమేగాక అది పత్రిక ప్రచారమునకు గూడ దోహదముగా వుండడము లేదు. కనుక పత్రిక చందాలను స్వీకరించుట, సంచికల బట్వాడా వగైరా బాధ్యతలను వ్యవసాయ శాఖ డైరెక్టరుగాని, గవర్న మెంటు ప్రెస్ సూపరిం టెం డెంటుగాని నిర్వహించవలసినదిగ మదరాసు వ్యవసాయ శాఖామంత్రి గారిని యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు. ౧౭. ప్రభుత్వమువారి విరాళాల కొరకు గ్రంథాలయాల వారు తిరుగ నవసరము లేకుండా మనియార్డరు ద్వారా సకాలములో వీటిని వారికి అందజేయుటకు ఏర్పాటు చేయవలసినది మద్రాసు ప్రభుత్వము వారిని యీ సభవారు కోరుచున్నారు. ౧౮. ఆంధ్ర దేశములోని వివిధ ప్రాంతాలలో పనిచేస్తున్న గ్రంథాలయాలు విధిగా స్త్రీ, బాల, వయోజన శాఖల నిర్వహించుటకు పూనుకొన వలసినదిగా యీ మహాసభవారు హెచ్చరించుచున్నారు. గ్రంథాలయ నిర్వహణములో భాండాగారికి గల ప్రాధాన్యతను గమనించి, సమర్థులైన వారిని యీ పనిలో నియమించి, వారికి తగిన వేతనాలను నిర్ణయించి నూతన పద్ధతులపై గ్రంథాలయములను నడుపవలసిన అవసరమును గుర్తించి, ఆచూకీ ప్రచారాది కార్యక్రమములను అమలు పరట, గ్రంథాలయాలను పూర్ణంగా ఉపయోగించే సంస్థలుగా దిద్దవలసినదిగా యీ మహాసభవారు ఆంధ్రదేశంలోని గ్రంథాలయాలను కోరుచున్నారు. ౨౦.(అ) మదరాసు ప్రభుత్వంవారు 1948 సంవత్సరాంతంలో తయారు చేసిన మీద రాస పౌర గ్రంథాలయ చట్టం లోపభూయివ్యంగా వున్నా దీనిని 1950 5<noinclude><references/></noinclude> dz8lggd923dped9qhxwfak8mnfug489 559387 559269 2026-06-14T10:55:31Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో అత్యధిక సంఖ్యాకులైన ఆంధ్రుల భాషపట్ల తగిన ఆదరణను చూపించ గలందులకున్నూ, వెంటనే తెలుగు ద్వారా కళాశాలలలో బోధన యేర్పాటు చేయుటకున్నూ, ఉస్మానియా విశ్వకళా పరిషత్తును, హైదరాబాదు ప్రభుత్వాన్ని యీ మహాసభ కోరుతున్నది. ౧౫. సమిష్టి రేడియో కేంద్రముల స్థాపన, నిర్వహణ విషయంలో గ్రంథాలయములు, గ్రామసేవక సంఘములు, సహకార సంస్థలను కూడా పంచాయతీలు, బోర్డు పాఠశాలలవలె నే యెంచి నిర్వహణ ఖర్చుల క్రింద సాలీనా రూ 100/-లు మాత్రమే తీసుకొని పేదదశలోనున్న ప్రజా సంస్థలకు సహాయపడవలసిందిగా మద్రాస్ రాష్ట్రీయ బ్రాడ్ కాస్టింగు శాఖ వారిని ఈ మహాసభ వారు కోరుతున్నారు. ౧౬, 'పాడిపంటలు' పత్రిక చందాల వసూలు విషయమై మద్రాస్ వ్యవసాయశాఖ వారు ప్రస్తుతం అవలంబిస్తున్న విధానం చందాదారులకు చాలా యిబ్బందిగా వుండడమేగాక అది పత్రిక ప్రచారమునకు గూడ దోహదముగా వుండడము లేదు. కనుక పత్రిక చందాలను స్వీకరించుట, సంచికల బట్వాడా వగైరా బాధ్యతలను వ్యవసాయ శాఖ డైరెక్టరుగాని, గవర్నమెంటు ప్రెస్ సూపరింటెం డెంటుగాని నిర్వహించవలసినదిగ మదరాసు వ్యవసాయ శాఖామంత్రి గారిని యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు. ౧౭. ప్రభుత్వమువారి విరాళాల కొరకు గ్రంథాలయాల వారు తిరుగ నవసరము లేకుండా మనియార్డరు ద్వారా సకాలములో వీటిని వారికి అందజేయుటకు ఏర్పాటు చేయవలసినది మద్రాసు ప్రభుత్వము వారిని యీ సభవారు కోరుచున్నారు. ౧౮. ఆంధ్ర దేశములోని వివిధ ప్రాంతాలలో పనిచేస్తున్న గ్రంథాలయాలు విధిగా స్త్రీ, బాల, వయోజన శాఖల నిర్వహించుటకు పూనుకొన వలసినదిగా యీ మహాసభవారు హెచ్చరించుచున్నారు. ౧౯. గ్రంథాలయ నిర్వహణములో భాండాగారికి గల ప్రాధాన్యతను గమనించి, సమర్థులైన వారిని యీ పనిలో నియమించి, వారికి తగిన వేతనాలను నిర్ణయించి నూతన పద్ధతులపై గ్రంథాలయములను నడుపవలసిన అవసరమును గుర్తించి, ఆచూకీ ప్రచారాది కార్యక్రమములను అమలు పరట, గ్రంథాలయాలను పూర్ణంగా ఉపయోగించే సంస్థలుగా దిద్దవలసినదిగా యీ మహాసభవారు ఆంధ్రదేశంలోని గ్రంథాలయాలను కోరుచున్నారు. ౨౦.(అ) మదరాసు ప్రభుత్వంవారు 1948 సంవత్సరాంతంలో తయారు చేసిన మదరాసు రాసు పౌర గ్రంథాలయ చట్టం లోపభూయివ్యంగా వున్నా దీనిని 1950<noinclude><references/></noinclude> al2j83jjcbacsje2py7k2z6e4mahl3n 104 214124 559271 2026-06-13T13:26:49Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము ణంబులు దక్క నేర వనీ నాహృదయంబునఁ దోఁచె నన్నుఁ బ్రే. మంబున నేలవే రమణి మాటలతో నిఁక జాగు సేయకన్. చ. కులుకుమిటారి నీబటువుగుబ్బలు నాయెద నుంచి వేడ్కతో వలపునఁ గౌఁగిట...' 559271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము ణంబులు దక్క నేర వనీ నాహృదయంబునఁ దోఁచె నన్నుఁ బ్రే. మంబున నేలవే రమణి మాటలతో నిఁక జాగు సేయకన్. చ. కులుకుమిటారి నీబటువుగుబ్బలు నాయెద నుంచి వేడ్కతో వలపునఁ గౌఁగిటక్ దిగిచి వాతెర నొక్కుచు ముద్దు లిచ్చి చ క్కలిగిలి బెట్టి నా మదికిఁ గీల్కొన సంతసమందఁ జేసినం జిలుకపటాణిరౌతు నొక చీరికిఁ గొందు హంసగామినీ. ఉ. చిత్తజుఁ జేయు తూపులకుఁ జిత్తము తత్తరపాటుఁ జెందుచుం గుత్తుకబంటి మోహమున గ్రుంకుచుఁ దేలుచు నున్నవాఁడ నీ చిత్తము నాదుభాగ్య మని జీరెడు నర్జునపుత్రుఁ జూచి యా మ'త్తగ జేంద్రయాన మరుమాట పచింపక నూరకుండినన్, సీ. వెండియు సౌఛద్రుఁ డండజయానతోఁ బలికె నాపై నింత పంతమేల కంతుని కేళి కై యింతగాఁ బ్రార్థింపఁ గరుణ యామం తైనఁ గలుగ డబల మామకూఁతురటంచు మది నమ్మినందుకు వృష్ఠి సేయకే నన్నుఁ బృథునితంబ యేలనే యనుమాన మేల నీలాలక యేలనే భయము యింకేల సిగ్గు 206 207 208 తే. ముదిత విను చల్లకై వచ్చి ముంత దాఁచుఁ చంటమైతోఁచె నిఁకఁ జాలు శాలటంచుఁ' బలుకు సౌభద్రు తత్తరపాటుఁ జూచి, బిసరుహానన శశిరేఖ భీతిఁ బొంది, 209 వ. ఇవ్విధంబున నీలాంబరతనూజాత భయాకులచిత్తయై సౌభద్రునికరంబు విడిపించు కొనుసామర్థ పర్థ్యంబు లేమింజేసి కనమనంబున నొకయుపాయంబు చింతించి యిట్ల' . క. అదె నాసఖు లరు చెంచిరి, పదలు కరం బనుచుఁ బలుక వాసవిసూనం డెద చెడి కరము స్వీడినఁ, బదములు పడశంగ నరిగి పణఁతులఁ జేరెస్. వ. అసమయంబున. 210 211 212 సీ. పంకజానన తన్ను బొంకించిపోయిన దశదిశ ల్వీ క్షించి తాల్మి డించి పెన్నిధిఁ గోల్పోవు పేదచందంబున విన్న నై పలుమారు వెచ్చ నూర్చి విజయతనూజుండు విరహ తాపంబుతోఁ దనకుఁ దా నాత్మ లోఁ దలఁఛె నపుడు , భూయ చేసి తొలం గె మరల రా దాకొమ్మ. యేయుపాయము తోఁచ థేమిసేతు తే. దానిముద్దులనగు మోము దాని సొగసు, దానిచూపులు బెళుకులు దానిహొయలు. . దానికులుకులు నడకలు, దానిసడలు, కన్నులకుఁ గట్టినట్టుగా నున్న విపుడు. 218 క. అంగజారణరంగంబున, నంగనకును నాకు నాల మబ్బినయపుడే బంగరుకుసుమంబులతో, నంగజు నర్చింతు మదికి నానందముగాన్, 214<noinclude><references/></noinclude> mpcz2d34gx1o5k6e8m60xmafcifvofv 559277 559271 2026-06-13T13:52:39Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>శంబరవై రి వేదనకు శక్యముగాదు మనంబు నిల్పఁగా నంబుజ నేత్రి నీదునధరామృతపానము సేయకున్నఁ బ్రా ణంబులు దక్క నేర వనీ నాహృదయంబునఁ దోఁచె నన్నుఁ బ్రే. మంబున నేలవే రమణి మాటలతో నిఁక జాగు సేయకన్.</poem>|ref=206}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>కులుకుమిటారి నీబటువుగుబ్బలు నాయెద నుంచి వేడ్కతో వలపునఁ గౌఁగిటక్ దిగిచి వాతెర నొక్కుచు ముద్దు లిచ్చి చ క్కలిగిలిబెట్టి నా మదికిఁ గీల్కొన సంతసమందఁ జేసినం జిలుకపటాణిరౌతు నొక చీరికిఁ గొందునె హంసగామినీ.</poem>|ref=207}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>చిత్తజుఁ జేయు తూపులకుఁ జిత్తము తత్తరపాటుఁ జెందుచుం గుత్తుకబంటి మోహమున గ్రుంకుచుఁ దేలుచు నున్నవాఁడ నీ చిత్తము నాదుభాగ్య మని జీరెడు నర్జునపుత్రుఁ జూచి యా మత్తగజేంద్రయాన మరుమాట పచింపక నూరకుండినన్.</poem>|ref=208}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వెండియు సౌఛద్రుఁ డండజయానతోఁ బలికె నాపై నింత పంతమేల కంతునికేళి కై యింతగాఁ బ్రార్థింపఁ గరుణ యామంతైనఁ గలుగ డబల మామకూఁతురటంచు మది నమ్మినందుకు వృష్ఠిసేయకే నన్నుఁ బృథునితంబ యేలనే యనుమాన మేల నీలాలక యేలనే భయము యింకేల సిగ్గు</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ముదిత విను చల్లకై వచ్చిముంత దాఁచుఁ చంటమైతోఁచె నిఁకఁ జాలు జాలటంచుఁ బలుకుసౌభద్రు తత్తరపాటుఁ జూచి, బిసరుహానన శశిరేఖ భీతిఁ బొంది,</poem>|ref=209}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇవ్విధంబున నీలాంబరతనూజాత భయాకులచిత్తయై సౌభద్రునికరంబు విడిపించు కొనుసామర్థ్యంబు లేమింజేసి తనమనంబున నొకయుపాయంబు చింతించి యిట్లనియె.</poem>|ref=210}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అదె నాసఖు లరు దెంచిరి, పదలు కరం బనుచుఁ బలుక వాసవిసూనం డెద చెడి కరము స్వీడినఁ,బచములు పడశంగ నరిగి పణఁతులఁ జేరెస్.</poem>|ref=211}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అసమయంబున.</poem>|ref=212}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>పంకజానన తన్ను బొంకించిపోయిన దశదిశ ల్వీక్షించి తాల్మి డించి పెన్నిధిఁ గోల్పోవు పేదచందంబున విన్ననై పలుమారు వెచ్చ నూర్చి విజయతనూజుండు విరహ తాపంబుతోఁ దనకుఁ దా నాత్మ లోఁ దలఁఛె నపుడు భూయ చేసి తొలం గె మరల రా దాకొమ్మ. యేయుపాయము తోఁచ దెమిసేతు</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>దానిముద్దులనగు మోము దాని సొగసు, దానిచూపులు బెళుకులు దానిహొయలు. దానికులుకులు నడకలు, దానిసడలు, కన్నులకుఁ గట్టినట్టుగా నున్న విపుడు.</poem>|ref=213}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అంగజారణరంగంబున, నంగనకును నాకు నాల మబ్బినయపుడే బంగరుకుసుమంబులతో, నంగజు నర్చింతు మదికి నానందముగాన్.</poem>|ref=214}}<noinclude><references/></noinclude> t48zgz64a9pjx4xcixflc8cfqhvpch5 559334 559277 2026-06-14T02:06:07Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>ణంబులు దక్క నేర వని నాహృదయంబునఁ దోఁచె నన్నుఁ బ్రే మంబున నేలవే రమణి మాటలతో నిఁక జాగు సేయకన్.</poem>|ref=206}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>కులుకుమిటారి నీబటువుగుబ్బలు నాయెద నుంచి వేడ్కతో వలపునఁ గౌఁగిటన్ దిగిచి వాతెర నొక్కుచు ముద్దు లిచ్చి చ క్కలిగిలిబెట్టి నామదికిఁ గీల్కొన సంతసమందఁ జేసినం జిలుకపటాణిరౌతు నొకచీరికిఁ గొందునె హంసగామినీ.</poem>|ref=207}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>చిత్తజుఁ డేయుతూపులకుఁ జిత్తము తత్తరపాటుఁ జెందుచుం గుత్తుకబంటిమోహమున గ్రుంకుచుఁ దేలుచు నున్నవాఁడ నీ చిత్తము నాదుభాగ్య మని జీరెడు నర్జునపుత్రుఁ జూచి యా మత్తగజేంద్రయాన మరుమాట వచింపక నూరకుండినన్.</poem>|ref=208}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>వెండియు సౌభద్రుఁ డండజయానతోఁ బలికె నాపై నింత పంతమేల కంతునికేళి కై యింతగాఁ బ్రార్థింపఁ గరుణ యావంతైనఁ గలుగ దబల మామకూఁతురటంచు మది నమ్మినందుకు వృధసేయకే నన్నుఁ బృథునితంబ యేలనే యనుమాన మేల నీలాలక యేలనే భయము యింకేల సిగ్గు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ముదిత విను చల్లకై వచ్చిముంత దాఁచుఁ చందమై తోఁచె నిఁకఁ జాలు జాలటంచుఁ బలుకుసౌభద్రు తత్తరపాటుఁ జూచి, బిసరుహానన శశిరేఖ భీతిఁ బొంది.</poem>|ref=209}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇవ్విధంబున నీలాంబరతనూజాత భయాకులచిత్తయై సౌభద్రునికరంబు విడిపించు కొనుసామర్థ్యంబు లేమింజేసి తనమనంబున నొకయుపాయంబు చింతించి యిట్ల నియె.</poem>|ref=210}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అదె నాసఖు లరు దెంచిరి, వదలు కరం బనుచుఁ బలుక వాసవిసూనుం డెద చెడి కరము న్వీడినఁ,బదములు వడకంగ నరిగి పణఁతులఁ జేరెన్.</poem>|ref=211}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఆసమయంబున.</poem>|ref=212}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>పంకజానన తన్ను బొంకించిపోయిన దశదిశ ల్వీక్షించి తాల్మి డించి పెన్నిధిఁ గోల్పోవు పేదచందంబున విన్ననై పలుమారు వెచ్చ నూర్చి విజయతనూజుండు విరహతాపంబుతోఁ దనకుఁ దా నాత్మలోఁ దలఁచె నపుడు మాయ చేసి తొలంగె మరల రా దాకొమ్మ యేయుపాయము తోఁచ దేమిసేతు</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>దానిముద్దులనగుమోము దానిసొగసు, దానిచూపులు బెళుకులు దానిహొయలు దానికులుకులు నడకలు దానినడలు, కన్నులకుఁ గట్టినట్టుగా నున్న విపుడు.</poem>|ref=213}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అంగజురణరంగంబున, నంగనకును నాకు నాల మబ్బినయపుడే బంగరుకుసుమంబులతో, నంగజు నర్చింతు మదికి నానందముగాన్.</poem>|ref=214}}<noinclude><references/></noinclude> 0713d1l9zb1hpmgcpbn0rggy0ztiv43 104 214125 559273 2026-06-13T13:31:31Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||దేశభాషలలో శాస్త్రపఠనము.|165}}</noinclude>తము, అరవము. కొంచెము తెలుఁగు మాత్రము వచ్చును. ఈ బీజగణిత సూత్రము లాతఁడు వీధిబడిలో నేర్చుకొనెనఁట ! కావున నెట్టి ఘనమైన శాస్త్రములైన నాంధ్రమున బోధచేయవచ్చును, ఆంధ్రమున వ్రాయవచ్చును. {{c|గ్రంథనిర్మాణము}} కావున మనము మొట్టమొదటచేయవలసినపని శాస్త్రీయగ్రంథముల నిర్మించుట, శ్రమపడి యిట్టి గ్రంథములను వ్రాసిన నేమిప్రయోజనము? ఎవరు చదివెదరు ? గ్రంథకర్త కేమిలాభము ? అని కొందఱడుగవచ్చును. కాని మన మిట్లు నష్టజాతకముల గుణించుచు నెన్నిదినము లుండవలెను ? ఇట్లు నష్టజాతకము గుణించువా రెవ రేమి యన్నను దానిని ఖడించుటకు సిద్ధముగానుందురు. పాఠశాలలలోఁ దెలుఁగున శాస్త్రములు చెప్పుఁ డనినప్పుడు మీకుఁ దెలుఁగులో శాస్త్రగ్రంథము లేవియని యడ్డము చెప్పుదురు. శాస్త్రగ్రంథములు వ్రాయుఁ డనఁగానె 'ఆగ్రంథముల నుపయోగించు, బళ్ళేవోయి' యని వీరె మరలనడ్డము వచ్చెదరు. వీరి సిద్ధాంత మనుసరించినఁ బిచ్చికుదిరినఁగాని పెండ్లికాదు; పెండ్లియైనఁగాని పిచ్చికుదురదు. వీరివాదము వినుచుండినఁ బిచ్చియుఁ కుదురదు; పెండ్లియుఁగాదు. కావునఁ బరస్పరాశ్రయదోషభూయిష్ఠమైన వీరివాదమును చూచి మనము భయపడ వలెను. ఇదియుఁగాక క్రొత్తగా నిర్మింపఁబడు గ్రంథములు వ్యర్థముగా మూల పడియుండు నని గ్రంథకర్తలు తలపఁవలదు. దొరతనమువారి బ్రోత్సాహము కలిగినయెడల విశేషమే. అట్లు ప్రోత్సాహము కలుగక పోయినను బాఠశాలలలోఁ బఠనీయముగా నియమింపకపోయినను యోగ్యతగల గ్రంథమును - అది నవలగానిండు, చరిత్ర గ్రంథము కానిండు, కఠినమైన శాస్త్రము కానిండు - ఆంధ్రలోకము తప్పక యాదరించు ననియే నాతాత్పర్యము. యిటీవల నాంధ్రదేశమునందు భాషాభిమానము కలిగినది. పూర్వము యైదు సంవత్సరములలో నొక గ్రంథముయొక్క 500 ప్రతులు ---------- దుర్లభముగా నుండెను, ఇప్పు డొక్కొక్క గ్రంథము -------------<noinclude><references/></noinclude> qfk6jcsgpd20oso3l48piwli2s0yrxe 559275 559273 2026-06-13T13:47:55Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* సమస్యాత్మకం */ 559275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||దేశభాషలలో శాస్త్రపఠనము.|165}}</noinclude>తము, అరవము. కొంచెము తెలుఁగు మాత్రము వచ్చును. ఈ బీజగణిత సూత్రము లాతఁడు వీధిబడిలో నేర్చుకొనెనఁట ! కావున నెట్టి ఘనమైన శాస్త్రములైన నాంధ్రమున బోధచేయవచ్చును, ఆంధ్రమున వ్రాయవచ్చును. {{c|గ్రంథనిర్మాణము}} కావున మనము మొట్టమొదటచేయవలసినపని శాస్త్రీయగ్రంథముల నిర్మించుట, శ్రమపడి యిట్టి గ్రంథములను వ్రాసిన నేమిప్రయోజనము? ఎవరు చదివెదరు ? గ్రంథకర్త కేమిలాభము ? అని కొందఱడుగవచ్చును. కాని మన మిట్లు నష్టజాతకముల గుణించుచు నెన్నిదినము లుండవలెను ? ఇట్లు నష్టజాతకము గుణించువా రెవ రేమి యన్నను దానిని ఖడించుటకు సిద్ధముగానుందురు. పాఠశాలలలోఁ దెలుఁగున శాస్త్రములు చెప్పుఁ డనినప్పుడు మీకుఁ దెలుఁగులో శాస్త్రగ్రంథము లేవియని యడ్డము చెప్పుదురు. శాస్త్రగ్రంథములు వ్రాయుఁ డనఁగానె 'ఆగ్రంథముల నుపయోగించు, బళ్ళేవోయి' యని వీరె మరలనడ్డము వచ్చెదరు. వీరి సిద్ధాంత మనుసరించినఁ బిచ్చికుదిరినఁగాని పెండ్లికాదు; పెండ్లియైనఁగాని పిచ్చికుదురదు. వీరివాదము వినుచుండినఁ బిచ్చియుఁ కుదురదు; పెండ్లియుఁగాదు. కావునఁ బరస్పరాశ్రయదోషభూయిష్ఠమైన వీరివాదమును చూచి మనము భయపడ వలెను. ఇదియుఁగాక క్రొత్తగా నిర్మింపఁబడు గ్రంథములు వ్యర్థముగా మూల పడియుండు నని గ్రంథకర్తలు తలపఁవలదు. దొరతనమువారి బ్రోత్సాహము కలిగినయెడల విశేషమే. అట్లు ప్రోత్సాహము కలుగక పోయినను బాఠశాలలలోఁ బఠనీయముగా నియమింపకపోయినను యోగ్యతగల గ్రంథమును - అది నవలగానిండు, చరిత్ర గ్రంథము కానిండు, కఠినమైన శాస్త్రము కానిండు - ఆంధ్రలోకము తప్పక యాదరించు ననియే నాతాత్పర్యము. యిటీవల నాంధ్రదేశమునందు భాషాభిమానము కలిగినది. పూర్వము యైదు సంవత్సరములలో నొక గ్రంథముయొక్క 500 ప్రతులు ---------- దుర్లభముగా నుండెను, ఇప్పు డొక్కొక్క గ్రంథము -------------<noinclude><references/></noinclude> k6oh5fvzj1fbv9laijeul8yhbbbyvsa 104 214126 559274 2026-06-13T13:47:23Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* సమస్యాత్మకం */ 559274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|166|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>౩౦౦౦ ల ప్రతులు విక్రయమగుటయేగాక రెండుకూర్పులు. మూఁడుకూర్పులు అచ్చగుట తటస్థించుచున్నది. ఏ పాఠశాలయందును బఠనీయ గ్రంథములుగా లేకపోయినను విజ్ఞానచంద్రికా గ్రంథమాలలో నిదివఱకుఁ బదునొకండు శాస్త్రీయగ్రంథములు ప్రకటింపఁబడిన వనియు, నందుఁ బెక్కులు రెండుసారు లచ్చొత్తింపఁబడిన వనియు, నేగ్రంథమును ౩౦౦౦ ల ప్రతులకంటెను దక్కువ యమ్ముడుపోలేదనియు, రసాయన శాస్త్రమువంటి కఠినశాస్త్రమునుగూడ నింగ్లీషురాని స్వర్ణకారులు కొందఱు చదివి యుపయోగించుకొను చున్నారనియు, నింగ్లీషురానివారు పెక్కండ్రు గవర్నమెంటు టెక్నికల్ పరీక్షలకై యీ గ్రంథముల నుపయోగించుకొను చున్నారనియు నందఱకు బాహాటముగాఁ దెలిసినవిషయమే. కావున గ్రంథము లమ్ముడు పోవన్నభీతి గ్రంథకర్తలు మానవలయును. ఒకానొక పుస్తకము మంచి దగునేని యది పఠనీయ గ్రంథము కాకపోయినను, "ఆగ్రంథము నుపయోగింపవద్దు; మాకిష్టమైన యీ గ్రంథమునే ఉపయోగింపుఁ" డని ఇన్‌స్పెక్టర్లు చెప్పుచున్నను నుపాధ్యాయులును, శిష్యులు నీ మంచి పుస్తకమునే తెప్పించి చదివెదరు. ఇన్‌స్పెక్టరు వచ్చినప్పుడు దాచిన దాచెదరేమోగాని యోగ్యమైన గ్రంథములఁ జదువుట మానరు. ఒకవేళఁ గొన్ని---------లోకాశ్రయము లేకపోయినను, నాంధ్రదేశమ----- రాజులు, మహారాజులు మొదలయినవారును. శ్రీమంతులును విద్యాసంఘములు నిట్టి గ్రంథకర్తలకు సాయముచేసి వివిధశాస్త్రములను గుఱించిన గ్రంథములను వ్రాయింపవలెను. భాషయందు బ్రబంధములు, నాటకములు, నవలలు మొదలయిన లలితవాఙ్మయ మభివృద్ధిఁ జెందుట యొకయెత్తు; శాస్త్రజ్ఞానాభివృద్ధి కనుకూలములైన గ్రంథములు నిర్మాణ మగుట యొకయెత్తు. ఇట్టి గ్రంథములు దేశదారిద్ర వినాశకములు. ----డు మనదేశమునందు దేశభాషాభివృద్ధికిఁ గొంత ప్రయత్నము--------- లలితవాఙ్మయాభివృద్ధియందే యెక్కుడు శ్రద్ధ కానవచ్చు ------------- శాస్త్ర నిర్మాణమునకు నొకటి రెండు సంఘములు తప్ప<noinclude><references/></noinclude> psj953pzbnjx52f87ul1fpde1frk0po 104 214127 559278 2026-06-13T13:57:24Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||దేశభాషలలో శాస్త్రపఠనము.|167}}</noinclude>నితరములు ప్రయత్నించుటలేదు. ఇది యెంతయు శోచనీయము. భాషాభివృద్ధికై మనవారు చేయుప్రయత్నములలో సగము ప్రయత్నము శాస్త్రజ్ఞానాభివృద్ధికిని, సగము ప్రయత్న మితర గ్రంథాభివృద్ధికిని వ్యయపడునట్లు చూచుచుండవలెను. ఒకానొక సంఘము పది గ్రంథములను బ్రకటింపఁదలఁచెనేని వానిలోనైదు భౌతికాదిశాస్త్ర ప్రవర్తకములుగను, మిగిలిన యయిదు వేఱువిషయములను బ్రతిపాదించునవిగను నుండునట్లు చూడవలయును. ఒకానొక జమీందారుగారు గ్రంథకర్తలకు బహుమతు లీయఁదలఁచిన నందు సగముధనము శాస్త్రములకును, సగముధన మితరవిషయములకును బంచియీయవలయును. శాస్త్రగ్రంథములు వందలకొలఁది వెలువడిన తరువాత నీ నియమమును బాటించినను బాటింపవచ్చును. కాని యంతవఱకు నీ నియమమును మనవారు శ్రద్ధతోఁ బాటించినఁగాని యీదేశముయొక్క యార్థికావస్థ యభివృద్ధినిఁ జెందనేరదు. యిప్పుడిప్పుడు కొన్ని ప్రకృతిశాస్త్రగ్రంథములు వెలువడినవి. కాని వెలువడినవి స్వల్పము. వెలువడవలసినవి యసంఖ్యములు. వేలకొలఁది గ్రంధములు పుట్టవలసినచోటఁ బది ఇరువది పుట్టిన నేమూలకు వచ్చును ? బంగాళీభాషయందును మరాటీభాషయందును వ్రాయఁబడిన భౌతికశాస్త్రగ్రంథములను జూచిన నెట్టివాని కైనను విభ్రమము కలుగక మానదు. {{c|పారిభాషిక పదములు.}} దేశభాషలలో శాస్త్రీయగ్రంథములు వ్రాయుటకు శాస్త్రీయపదముల యభావ మొక ప్రబలకారణమని కొందఱు చెప్పుచున్నారు. కాని శాస్త్రీయ పదములకై యెవ్వరు నాగనక్కఱలేదు. ఇదివరకుఁ గొందఱచే నేర్పాటు చేయఁబడిన పదము లుండెనేని వానినే స్వీకరించి గ్రంథము వ్రాయవచ్చును. ‘ఇదివఱకున్న పదములు బాగుగలేవు' అని మూతి విరుచువారు పెక్కురు గలరు. అట్టివారి కీ క్రింది విధమున “The Twentieth century English Maratta Dictionary (Literary, Scientific and Technical) అను మహాకోశముయొక్క కర్త ఇట్లు<noinclude><references/></noinclude> 5irvnpjt6y1cdhn28mz50sigv988x70 104 214128 559279 2026-06-13T14:07:01Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|168|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>ప్రత్యుత్తర మిచ్చి యున్నాఁడు. “It may be that a word newly coined by two or three experts may be found fault with as inaccurate by a fourth one. This fourth expert will offer his own coinage as an improvement forgetting all along that there will be others who will find similar fault with his own creation. what happens at present is that every new writer arbitrarily mints his own technical terms not taking pains to see what his predecessors in the same department, have done. It is easy to say for one that a certain word is not an accurate rendering of its corresponding English word but if this very objector is requested to make his own suggestion and from every point of view a faultless one, he often finds himself unable to do it and then at-once gives in his adhession to the old proposal.” ఇట్లు వీరిపదములు వారికిఁ బనికిరావు : వారిపదములు వీరికిఁ బనికిరావు. వీరికందఱకుఁ బనికివచ్చుపదము లేర్పడువఱకు గ్రంథములు వ్రాయకుండఁ గూర్చుండినయెడలఁ గాలాంతమువఱకు నిట్లే యుండవలెను. కావున బుద్ధిమంతులు చేయవలసినపని యేమనఁగా నిట్టి గ్రంథములు వ్రాసినవారిచే ననుమతింపఁబడిన పదములనే వీలయినంతవఱకు వాడవలెను, అట్టి పూర్వగ్రంథములు లేకపోయినపుడును, నితరుల పదముల నుపయోగించుటకునిష్టము లేనప్పుడును స్వయముగాఁ బదముల నిర్మింపవచ్చును. అదియు నిదియుఁ జేతకానప్పు డింగ్లీషు పారిభాషికపదములనే తీసికొని గ్రంథము వ్రాయవచ్చును. కాని పదములు లేవని, శాస్త్రగ్రంథములు నిర్మించుట మానవలదు. శాస్త్రములు మొదటఁ బుట్టును. పారిభాషికపదములు పిదప స్థిరపడును. ఇదియే యితరదేశమందలి శాస్త్రవాఙ్మయాభివృద్దియొక్క మర్యాద. పాశ్చాత్య దేశమందు జంతుశాస్త్రము మిక్కిలి యభివృద్ధి నొంది, యందలి పారిభాషికపదములు పండిత పరిషత్తులచే నిర్ణయింపఁబడుచున్నవని<noinclude><references/></noinclude> giv0iprqivmck0ifpbs36j69sb3khgv 104 214129 559284 2026-06-13T14:24:52Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|22]|దేశభాషలలో శాస్త్రపఠనము.|169}}</noinclude>మీరందఱు నెఱింగిన విషయమే. అట్టి శాస్త్రముయొక్క పారిభాషిక పదములు నప్పుడప్పుడు మాఱుచునె ఉన్నవి. 1766 లినాయిస్ అను శాస్త్రజ్ఞుఁడు జంతువుల వర్గీకరణ మేర్పఱచి యొకపరిభాష యేర్పఱిచెసు. 1299లో క్యువియర్ అనువాఁడుదానిని గొంతవఱకుమార్చి క్రొత్త పరిభాష నిర్మించెను 1835 లో జీవన్ అను శాస్త్రజ్ఞుఁడు మరల నీవర్గీకరణమును దిద్దెను. 1848 లో ఆర్. ల్యూకార్డు అనువాఁడును, 1955 లో హేన్‌రి ఎడ్‌వర్ట్‌స్ అనువాఁడును, 1859 లో అగాజిన్ అనువాఁడును, 1866 లో హెకల్ అను శాస్త్రజ్ఞుఁడును 1910 లో ల్యాంకిష్టరు అనువాఁడును మఱికొందరు జంతుశాస్త్రములందలి వర్గీకరణ పరిభాష నిష్టము వచ్చినట్లు మార్చిరి. తుదకు ఎన్‌సైక్లోపీడియా బ్రిటానికాయొక్క 11 వ కూర్పునందు జంతుశాస్త్ర మను ముఖ్యవ్యాసము వ్రాసిన లేఖకునకు నాశాస్త్రసంబంధమైన యితర వ్యాసములు వ్రాసిన లేఖకులకును వర్గీకరణమును గుఱించియుఁ, బారిభాషికపదములను గుఱించియుఁ బెక్కభిప్రాయభేదములు కలవు ! కావున నేఁడే యందఱకు సమ్మతములైన శాస్త్రీయపదములు గూడినఁగాని గ్రంథములు వ్రాయమనుటగాని, వ్రాయవద్దనుటగాని వెఱ్ఱితనము. కావున శాస్త్రమునందును, భాషయందును నభిమానముగలవారు నిర్భయముగఁ దమచేతనైనంతవఱకు శాస్త్రీయగ్రంథములు నిర్మించి యితర గ్రంథకర్తలకును, నూతనముగాఁ బుట్టుచున్న, పుట్టనున్న భాషావిషయక పరిషత్తులకు మార్గదర్శకు లగుదురుగాక యని నమ్ముచున్నాను. పారిభాషికపదములను గుఱించి యింకొక చిన్న సంగతి చెప్వలసియున్నది. హిందూ దేశమునందుఁ బ్రస్తుతము శాస్త్రీయపదములను సృజించుటకునై మహాప్రయత్నములు చేయుచున్నవారు కాశీలోని నాగరీ ప్రచారిణీసభవారు; రెండవవారు ట్వంటీయత్ సెంచురీ డిక్ష్నరీ సంపాదకులును. మొదటిదానిలో ప్రొఫెసరు రే. ప్రొఫెసరు బోస్, ప్రి. సీల్‌వంటి ఆంగ్ల, సంస్కృత భాషలయందును, బాశ్చాత్యశాస్త్రములయందును, మహామహోపాధ్యాయు లనిపించుకొనువారు కలరు. ట్పంటియత్ సెంచురీ డిక్ష్నరీలో ప్రొ. గజ్షర్, డాక్టరు సర్ బాలచంద్రవంటివారును గలరు.<noinclude><references/></noinclude> 5hhwsoasy61yvg4x0icn3q67hmjssp6 104 214130 559285 2026-06-13T14:25:56Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>సౌభద్రం డివ్విధంబునఁ జింతింపుచు నుద్యానంబువెలువడి మందిరంబుఁ బ్రవేశించె నంత నక్కడ.</poem>|ref=215}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>బేసితూపులవానిగాసి కోర్వఁగ లేక పరితాప మొంటెడు భాసురాంగి శశిరేఖ వీక్షించి జలజాక్షు లా వేళ యెలనాఁగ చింతింపవలవదమ్మ రాచకన్నియ లిట్లు రమణుల నెడఁ బాసి పోవుట నుచిత మే పువ్వుఁ బోడి యేమిచిత్రముము గంటి వింతలో నీవింత చిన్న వో నేటికి సింహమధ్య</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మంచుపొదివినకమలంబుమాడ్కి నీదు,మోముపైఁ జెమటబిందువు ల్ముదిత కొడమం గారణం బేమి వేగమే కలతెఱుగు, బాల శశిపాల చెప్పు మింకేల భయము.</poem>|ref=216}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలికినఁ జెలికత్తెలఁ గనుఁగొని తాలాంకుపుత్రి కంపితరులతో వివరమ్మా వివరించెద, వనజాయతనేత్రులార వారని ప్రేమన్.</poem>|ref=217}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఈరామచిల్కకై యారామసీమలో జంట నెవ్వరు లేక యొంటి నరుగ నానమీపంబులో నభిమన్యుఁ డీశుకీమణిఁ జేతఁ బట్టుచు మధురమైన వాక్కుల కానుండవార్ధి మగ్నత నొంది ననుఁజూడ గాంక్షించుకునునిఁ జూచి నంతలో నరపదియాశుగంబులు పూని కంతుఁ డిద్దఱిమీఁదఁ గదిలె నపుడు</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>విరహతాపాతిశయముతో విజయనూరు, డుగ ముప్పొంగ నరుఁ బట్టి యతను కేళిరి బ్రోవు మని చాల వేఁడఁగా బొంకుపఱచి, పిఱిఃతనమునఁ జరుదెంచి బేలనైలి.</poem>}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=219}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వానిరూపంబుఁ దలఁప నామానసంబు, చంచలత నొందె నిప్పు డాపంచశరుని బారిం బడనీక వేగ మే భూరికృతము వాని నరుఁ గూర్చి కాపరే వనితలార.</poem>|ref=220}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని విఐశత్వము నొందిన, కనకాంగిని జూచి సఖులు కళవళపడుచు౯ మనమున భయవిహ్వలలై, వనితామణి కిట్టు లనిరి వారిజనేత్రల్.</poem>|ref=221}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>లలనామణి నీమాటలు, విలసితముగ నాలకింప వింతగఁ దోఁద్౯ పలుపగువలపు వహించుట, కలికీ ము న్నెఱుఁగవేమె గాంఢీ విసుతునిన్.</poem>|ref=222}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>అతఁ డేలాగునఁ బట్టె నీదుకర మాహా యుక్తమే వానికి౯ మతిలే కుగ్రత నిన్నుఁ బట్టినపుడు నన్నించి రావచ్చునే పతి నీతండ్రులు మాతలు స్వినిననీ చందంబు దా మెత్తురే యితరు ల్పల్కిన నూడ్కిఁ బల్కఁ దననేయిచ్ఛారుకూలంబు గాన్.</poem>|ref=223}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>జడుఁడై సుభద్ర సూనుఁడు, దుఢువన నినుఁ బట్టుకొనుట దూప్యము వాని౯ విడవాడి వచ్చినా నని, కడువడిఁ జింతింపఁ దగదు కలికీ నీకున్.</poem>|ref=224}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని మోహ మెడలఁ బల్కిన, విని కోమలి సిగ్గువొడమ విహ్వలమతితో ధనబదళాక్షులఁ గనుఁగొని, గనుఁగవ తరుణములంగాఁగఁ గామిని పలికెన్.</poem>|ref=225}}<noinclude><references/></noinclude> 7mg0q8s9ksp9z0ni34puciwkitt4hse 559335 559285 2026-06-14T02:51:22Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>సౌభద్రుం డివ్విధంబునఁ జింతింపుచు నుద్యానంబు వెలువడి మందిరంబుఁ బ్రవేశించె నంత నక్కడ.</poem>|ref=215}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>బేసితూపులవానిగాసి కోర్వఁగ లేక పరితాప మొందెడు భాసురాంగి శశిరేఖ వీక్షించి జలజాక్షు లావేళ యెలనాఁగ చింతింపవలవదమ్మ రాచకన్నియ లిట్లు రమణుల నెడఁబాసి పోవుట నుచితమే పువ్వుఁబోడి యేమిచిత్రము గంటి వింతలో నీవింత చిన్నవో నేటికి సింహమధ్య</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>మంచు పొదివినకమలంబుమాడ్కి నీదు,మోముపైఁ జెమటబిందువు ల్ముదిత వొడమఁ గారణం బేమి వేగమే కలతెఱంగు, బాల శశిఫాల చెప్పు మింకేల భయము.</poem>|ref=216}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని పలికినఁ జెలికత్తెలఁ గనుఁగొని తాలాంకుపుత్రి కంపితమతితో వినరమ్మా వివరించెద, వనజాయతనేత్రులార వారనిప్రేమన్.</poem>|ref=217}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఈరామచిల్కకై యారామసీమలో జంట నెవ్వరు లేక యొంటి నరుగ నానమీపంబులో నభిమన్యుఁ డీశుకీమణిఁ జేతఁ బట్టుచు మధురమైన వాక్కుల కానందవార్ధి మగ్నత నొంది ననుఁ జూడ గాంక్షించుఘనునిఁ జూచి నంతలో నరపదియాశుగంబులు పూని కంతుఁ డిద్దఱిమీఁదఁ గదిలె నపుడు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>విరహతాపాతిశయముతో విజయసూనుఁ, డంగ ముప్పొంగ ననుఁ బట్టి యతనుకేళిఁ బ్రోవు మని చాల వేఁడఁగా బొంకుపఱచి, పిఱికితనమునఁ జనుదెంచి బేలనైతి.</poem>|ref=218}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=219}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వానిరూపంబుఁ దలఁప నామానసంబు, చంచలత నొందె నిప్పు డాపంచశరుని బారిఁ బడనీక వేగమే భూరికృపను, వాని ననుఁ గూర్చి కావరే వనితలార.</poem>|ref=220}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని వివశత్వము నొందిన, కనకాంగిని జూచి సఖులు కళవళపడుచున్ మనమున భయవిహ్వలలై, వనితామణి కిట్టు లనిరి వారిజనేత్రల్.</poem>|ref=221}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>లలనామణి నీమాటలు, విలసితముగ నాలకింప వింతగఁ దోఁచెన్ పలుపగువలపు వహించుట, కలికీ ము న్నెఱుఁగవేమె గాండివిసుతునిన్.</poem>|ref=222}} {{Telugu poem|type=మ.|lines=<poem>అతఁ డేలాగునఁ బట్టె నీదుకర మాహా యుక్తమే వానికిన్ మతి లే కుగ్రత నిన్నుఁ బట్టినపుడు న్మన్నించి రావచ్చునే పతి నీతండ్రులు మాతలు న్వినిననీచందంబు దా మెత్తురే యితరు ల్పల్కిన నూమాడ్కిఁ బల్కఁ దగునే యిచ్ఛానుకూలంబుగాన్.</poem>|ref=223}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>జడుఁడై సుభద్రసూనుఁడు, దుడుపన నినుఁ బట్టుకొనుట దూష్యము వానిన్ విడనాడి వచ్చినా నని, కడువడిఁ జింతింపఁదగదు కలికీ నీకున్.</poem>|ref=224}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అని మోహ మెడలఁ బల్కిన, విని కోమలి సిగ్గు వొడమ విహ్వలమతితో వనజదళాక్షులఁ గనుఁగొని, గనుఁగవ లరుణములు గాఁగఁ గామిని పలికెన్.</poem>|ref=225}}<noinclude><references/></noinclude> d0ckw388imlzc392om0dpmlns2xganc 104 214131 559286 2026-06-13T14:29:54Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము ఉ. కామినులార మీ తెఱఁగుఁ గానక మిక్కిలి యాక్తులంచు నా భామినులుచు నమ్మి బహుభంగులఁ జెప్పుచు మోసపోతి నా కామము లింత చేసే నని కన్నుల నీ రిడి మాటిమాటికి సామజరాజగామ...' 559286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము ఉ. కామినులార మీ తెఱఁగుఁ గానక మిక్కిలి యాక్తులంచు నా భామినులుచు నమ్మి బహుభంగులఁ జెప్పుచు మోసపోతి నా కామము లింత చేసే నని కన్నుల నీ రిడి మాటిమాటికి సామజరాజగామినులఁ జంద్ర నిభానన చూచి యిట్లనెన్. ఉ. కప్ప యెలుఁగుపాములునుగారే మదిం దలపోసి చూచిన తప్పులుగావు బద్ధ మిది తామర సేక్షణలార పూర్వమం దొప్పున రాచ్యన్నియల కొక్కొకవేళల మోహ మబ్బిన జెప్పరే తోడిచేడెలకుఁ జేకొని వారలు కోర్కె దీర్పరే. క. మీవ లెను బల్కు చెలు లీ, భూవలయమునందు లేరు బుద్ధులు దెలుప కోవిదు లెందుకు మీరే, భావజు మోహాబ్ధి: వ. అని మఱియును. 25 226 227 బడలికకజ నేత్రల్ . 228 229 తలఁపక్షా. 230 క. అదయ లయి నన్ను నాడిన, నది సమ్మత మగురు గాని యర్జుననుకుని మదయుతులై యీ తెఱఁగునఁ, బదపడి నిందింప మీకుఁ బాడి వ. అని సఖీజనంబులతో రౌహిణీయాత్మజ వెండియు నిట్లరు. నశని పాతఘాతంబునఁ బోరలు దానికిఁ గొరవిం జూపిన తెఱుగున పదనుగల మద రు బాణంబులఁ బరితపించె డునన్ను ములుకలవటిపలుకుల నులుకిపడఁ జేసితిరని గద్గదకంఠంబుతో నెలుం గెత్తి యేడ్చె నయ్యవసరంబున 231 .282 సీ. కలకంకు లశ్యంశకం తహృదయలై కామపాలు: నిపుత్రి మోముఁ జూచి హాస్యరసంబుగా వాడిన వ్యాసు ల్విరసంబు దోఁచె వెలఁది నీకు బ్రాణపదు జైనపడతులపై నిర్ణీత కోపులు సేకురే కుందరవన నీలాంబరుఁడు భామ నీ్ను సౌభద్రున కిచ్చి పెండ్లిని జేయు 'నేల చింత తే. వరఁగ నాతనిసింగార మరసినంత, మరులు పుట్టుట చోద్యమే మందగమన కుముదమిత్రుఁడు రోహిణి గూడునట్లు, రతిసుఖంబున నేలవే రాజసుతుని. వ. ఆనుచు నివ్విధంబున నచ్యుతా గ్ర జునిపుత్రి నుల్లాసంబు లగుసల్లాపంబుల నూరార్చి నైత్యోపచారంబులు చేయ నొక్కింత సేపునకు సేదదేరి కలహంసగామినులు కరంటు లూఁళ్లగోని యారానుంబు వెడలి నగరు ప్రవేశించి మణిమయ సౌధాంతరంబునకుఁ జని శయ్యాతలుబుఁ జేరి మోహతాపంబునం బొరలుచుండ నాశశిరేఖ విధంఙుఁ కాల కేఁగెనో యన సవిత్రుండు తెగప్పి గోత్రుల రామన్య పోయా నాసమ గనుంగొనఁ ఈ. పదపడి సంధ్యకాలుఁ డను పాంథుఁడు తృష్ణ హరింపఁగోరి తాం జవలున `నెణ్ణ రేఖ అనుసాంద్ర పురజ్జీల నుట్టిఁ గట్టిన వై<noinclude><references/></noinclude> 9wwt3wj0y3hr5ulcycx8lyp9988n4m3 559337 559286 2026-06-14T05:27:28Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కామినులార మీ తెఱఁగుఁ గానక మిక్కిలి యాక్తులంచు నా భామినులుచు నమ్మి బహుభంగులఁ జెప్పుచు మోసపోతి నా కామము లింత చేసే నని కన్నుల నీ రిడి మాటిమాటికి౯ సామజరాజగామినులఁ జంద్ర నిభానన చూచి యిట్లనెన్.</poem>|ref=226}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కప్పయెలుఁగుపాములునుగారే మదిం దలపోసి చూచిన౯ తప్పులుగావు బద్ధ మిది తామరసేక్షణలార పూర్వమం దొప్పున రాచ్యన్నియల కొక్కొకవేళల మోహ మబ్బిన౯ జెప్పరే తోడిచేడెలకుఁ జేకొని వారలు కోర్కె దీర్పరే.</poem>|ref=227}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మీవలెను బల్కుచెలు లీ, భూవలయమునందు లేరు బుద్ధులు దెలుప౯ కోవిదు లెందుకు మీరే, భావజు మోహాబ్ధిఁ బడనిపఁకజనేత్రల్.</poem>|ref=228}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=229}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అదయ లయి నన్ను నాడిన, నది సమ్మత మగురు గాని యర్జుననుతుని౯ మదయుతులై యీ తెఱఁగునఁ, బదపడి నిందింప మీకుఁ బాడియె తలఁప౯.</poem>|ref=230}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని సఖీజనంబులతో రౌహిణీయాత్మజ వెండియు నిట్లరు. నశనిపాతఘాతంబునఁ బోరలుదానికిఁ గొరవిం జూపినతెఱఁగున పదనుగల మదరుబాణంబులఁ బరితపించె డునన్ను ములుకలవటిపలుకుల నులుకిపడఁ జేసితిరని గద్గదకంఠంబుతో నెలుంగెత్తి యేడ్చె నయ్యవసరంబున.</poem>|ref=231}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కలకంకు లశ్యంశకం తహృదయలై కామపాలు:నిపుత్రి మోముఁ జూచి హాస్యరసంబుగా వాడినవ్యాసు ల్విరసంబునాం దోఁచె వెలఁది నీకు బ్రాణపదు జైనపడతులపై నిర్ణీత కోపులు సేకురే కుందరవన నీలాంబరుఁడు భామ నిన్ను సౌభద్రున కిచ్చి పెండ్లిని జేయు నేల చింత</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వరఁగ నాతనిసింగార మరసినంత, మరులు పుట్టుట చోద్యమే మందగమన కుముదమిత్రుఁడు రోహిణిఁ గూడునట్లు, రతిసుఖంబున నేలవే రాజసుతుని.</poem>|ref=232}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఆనుచు నివ్విధంబున నచ్యుతా గ్ర జునిపుత్రి నుల్లాసంబు లగుసల్లాపంబుల నూరార్చి శైత్యోపచారంబులు సేయ నొక్కింతసేపునకు సేదదేరి కలహంసగామినులు కరంటు లూఁళ్లగోని యారానుంబు వెడలి నగరు ప్రవేశించి మణిమయసౌధాంతరంబునకుఁ జని శయ్యాతలుబుఁ జేరి మోహతాపంబునం బొరలుచుండ నాశశిరేఖ విధంబు గనుంగొనఁ కాల కేఁగెనో యన సవిత్రుండు తెగప్పి గోత్రుల రామన్య పోయా నాసమయంబున.</poem>}}<noinclude><references/></noinclude> 0fpyp7xkrqivsu0kyzjh8b8m6na3fvl 559341 559337 2026-06-14T05:47:02Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కామినులార మీతెఱఁగుఁ గానక మిక్కిలి యాప్తులంచు నా భామినులంచు నమ్మి బహుభంగులఁ జెప్పుచు మోసపోతి నా కామము లింత చేసె నని కన్నుల నీ రిడి మాటిమాటికిన్ సామజరాజగామినులఁ జంద్రనిభానన చూచి యిట్లనెన్.</poem>|ref=226}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కప్పయెలుంగుపాములునుగారె మదిం దలపోసి చూచినన్ తప్పులుగావు బద్ధ మిది తామరసేక్షణలార పూర్వమం దొప్పున రాచకన్నియల కొక్కొకవేళల మోహ మబ్బినన్ జెప్పరె తోడిచేడెలకుఁ జేకొని వారలు కోర్కెఁ దీర్పరే.</poem>|ref=227}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మీవలెను బల్కుచెలు లీ, భూవలయమునందు లేరు బుద్ధులు దెలుపన్ కోవిదు లెందుకు మీరే, భావజు మోహాబ్ధిఁ బడనిపంకజనేత్రల్.</poem>|ref=228}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=229}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అదయ లయి నన్ను నాడిన, నది సమ్మత మగును గాని యర్జునసుతునిన్ మదయుతులై యీతెఱఁగునఁ, బదపడి నిందింప మీకుఁ బాడియె తలఁపన్.</poem>|ref=230}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని సఖీజనంబులతో రౌహిణీయాత్మజ వెండియు నిట్లను. నశనిపాతఘాతంబునఁ బొరలుదానికిఁ గొరవిం జూపినతెఱంగున పదనుగల మదరుబాణంబులఁ బరితపించె డునన్ను ములుకలవంటిపలుకుల నులుకిపడఁజేసితిరని గద్గదకంఠంబుతో నెలుంగెత్తి యేడ్చె నయ్యవసరంబున.</poem>|ref=231}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కలకంఠు లత్యంతకంపితహృదయలై కామపాలునిపుత్రి మోముఁ జూచి హాస్యరసంబుగా నాడినవాక్యము ల్విరసంబుగాఁ దోఁచె వెలఁది నీకు బ్రాణపదం బైనపడతులపై నింత కోపంబు సేతురే కుందరదన నీలాంబరుఁడు భామ నిన్ను సౌభద్రున కిచ్చి పెండ్లిని జేయు నేల చింత</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వరఁగ నాతనిసింగార మరసినంత, మరులు పుట్టుట చోద్యమే మందగమన కుముదమిత్రుఁడు రోహిణిఁ గూడునట్లు, రతిసుఖంబున నేలవే రాజసుతుని.</poem>|ref=232}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అనుచు నివ్విధంబున నచ్యుతాగ్రజునిపుత్రి నుల్లాసంబు లగుసల్లాపంబుల నూరార్చి శైత్యోపచారంబులు సేయ నొక్కింతసేపునకు సేదదేరి కలహంసగామినుల కరంబు లూఁతగొని యారామంబు వెడలి నగరు ప్రవేశించి మణిమయసౌధాంతరంబునకుఁ జని శయ్యాతలుబుఁ జేరి మోహతాపంబునం బొరలుచుండ నాశశిరేఖ విధంబుఁ గనుంగొనఁ జాల కేఁగెనో యన సవిత్రుండు పశ్చిమాచలంబున కేఁగ నాసమయంబున.</poem>|ref=233}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>పదపడి సంధ్యకాలుఁ డనుపాంథుఁడు తృష్ణ హరింపఁగోరి తాఁ జదలున నెఱ్ఱరేఖ లనుసాంద్రపురజ్జుల నుట్టిఁగట్టి తా</poem>|ref=}}<noinclude><references/></noinclude> 2mxsi0uanvsuc4o3f3n73qntouaakne 104 214132 559288 2026-06-13T14:34:33Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|170|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>కావున మనభాషలో నూతనముగా శాస్త్రవాఙ్మయమును బుట్టింప నెంచినవారు తప్పక యీ రెండు గ్రంథముల జూడనగును. ఇంకనొకపూర్వపక్షమున్నది. కొందఱునూతనపదములను మనము సృష్టింప నక్కఱలేనేలేదు; ఇంగ్లీషుపదములనే గ్రహించుట మంచిదని వాదించెదరు. కాని దీనికి నేను వేఱుగ జవాబు చెప్పనక్కఱలేదు. జర్మనీవారే చెప్పఁగలరు. యూరోప్‌ఖండమునం దిప్పుడు నిర్మింపబడుచున్న శాస్త్రీయపదములు గ్రీకు, ల్యాటిన్ భాషాభూయిష్టమై మూరెడు మూరెడు పొడవుగ నుండునని శాస్తజ్ఞు లెఱుఁగుదురు. గ్రీకు, ల్యాటిన్ భాషలు దేవభాషలుగాఁ గల జర్మనీవారికి వీని సంగీకరించుటకు నభ్యంతర ముండఁగూడదుకదా : కాని వా రీ దీర్ఘ పదములకుఁ దమభాషలో మాఱుపదములను గల్పించుకొని విద్యార్థుల నిమిత్తమై వ్రాయఁబడు పొత్తములలో వానినే వాడుచున్నారు. జర్మనీ దేశజులే యిట్లు చేయఁ, బూర్తిగ భిన్న భాషాసంప్రదాయము గల మన మాకర్కశపదంబులనే సంస్కారమైనఁ జేయక తీసికొనవలె ననుట వింతగను, విపరీతంబుగను గన్పట్టుటలేదా ? కావున మనము వీలయినంతవఱకు దేశ్యపదములను, వాడుకలోనున్న సంస్కృతపదములను వాడవలయును అట్టి పదములు లేనప్పుడు సంస్కృత వాఙ్మయమునుండి సమానార్ధకముల నిచ్చుపదముల నుపయోగించుకొనవలెను. అట్టి పథములును దొరకనప్పు డింగ్లీషు పదములఁ దీసికొనుట యుపవాదము (Exception) గాను. స్వభాషా పదముల నుపయోగించుట సామాన్య నియమము (General Rule) గను నెంచవలయును. అనఁగా విధిలేనప్పుడు మాత్ర మన్య భాషాపదములఁ దీసికొనవలయును. విద్వాంసులారా ! భాషాభిమానులారా ? మీ రిఁకనైన నౌదాసీన్యము మాని మహోత్సాహముతో శాస్త్రీయగ్రంథంచనకుఁ బూనుకొనియెద రని వేఁడుచున్నాను. {{rule|2cm}}<noinclude><references/></noinclude> 6cikilx5g140zgb7kr1n27j5zszmu2t 104 214133 559295 2026-06-13T16:10:29Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|172|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>నందు వేడిమి కలదని బాలుఁడు తెలిసికొనును. అగ్నిపై నీరుపడి యది చల్లారగాఁ జూచి జలమునందు వేఁడిమి చల్లార్చుగుణము గలదని పిల్లవానికిఁ దెలియును. ఇటులనే యితరపదార్ధముల గుణ ధర్మములను గనుఁగొనును. మానవులకుఁ బదార్థవిషయకజ్ఞాన మంతయు నీలాగున ఇంద్రియములద్వారా కలిగినది. ఇట్టియథార్థజ్ఞానమును ప్రత్యక్షజ్ఞానమనియెదరు. ఇది యంతయు నొక్కచోఁ జేర్చినయెడల నదియే ప్రకృతిశాస్త్ర మనఁబడును. ప్రకృతిశాస్త్రములకు భౌతికశాస్త్రము లని మాఱుపేరు. {{c|ఆధ్యాత్మిక శాస్త్రములు}} మన దేశములో శాస్త్రము లనుపేరిట మిక్కిలి విఖ్యాతిఁ జెందియున్నవి భౌతికశాస్త్రములుకావు. వేదములు, స్మృతులు, పురాణములు మొదలగువానిని మనవారు శాస్త్రము లనియెదరు. వానికి ఆధ్యాత్మికశాస్త్రములు (Metaphysical Sciences) అని పేరు. ఇవి ఇంద్రియములకు గోచరము కాని సంగతులను బోధించును. పరమాత్మ, జీవాత్మ, స్వర్గము, నరకము, ముక్తి, పుణ్యము, పాపము అను అతీంద్రియవిషయము లీశాస్త్రములందుఁ జర్చింపఁబడును. ఇందు వర్ణింపఁబడిన విషయములు ప్రత్యక్షానుభవ సిద్ధములు కావు. ఇందు బహుస్వల్పముగా యుక్తియు; విశేషముగా నాప్తవాక్యమని నమ్మికయుఁ బ్రధానము లయి యున్నవి. ఆప్తవాక్య మనఁగాఁ బెద్దలు చెప్పినమాట ! వేదము, బైబిల్. కురాన్ మొదలయినవి. భౌతికశాస్త్రములకును, ఆధ్యాత్మికశాస్త్రములకును గల భేదము. ఇట్టి యాధ్యాత్మిక శాసములకును భౌతిక శాస్త్రములకును గల భేదము చదువరులు చక్కఁగఁ గనుఁగొనియెదరుగాక. ఈ భేదము చక్కఁగఁ దెలియుటకై యీక్రింద రెండు ఉదాహరణము లిచ్చెదను:- (1) ఇనుము, బంగారము అను లోహములలో నేది యెక్కువ బరువుగలది యని ఇద్దరికి వాదము కలిగెను. ఒకఁడు బంగార మెక్కువ<noinclude><references/></noinclude> 000yjgarambo36upgseryoe89ju979n 104 214134 559296 2026-06-13T16:22:02Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||ప్రకృతిశాస్త్రములు|173}}</noinclude>బరు వనియు, రెండవవాఁడు ఇనుము ఎక్కువబరు వనియు యుక్తి ప్రయుక్తులచే సిద్ధాంతీకరింపఁ జొచ్చిరి. అప్పుడు మఱియొక బుద్ధిమంతుఁడు వచ్చి 'వ్యర్దవాద మెందుకు? ప్రత్యక్షముగాఁ దూచి చూడరాదా ?' యని యొక ఘనాంగుళము బంగారమును ఒక ఘనాంగుళము ఇనుమును దెచ్చి తూచి చూచెను. అప్పుడు బంగారము ఇనుము కంటె ఘనమైనది యనఁగా నధికమైన బరువు కలది యని వారికి నిశ్చయముగాఁ దెలిసెను. (2) జగతును సృష్టించినవాఁడు ఎద్దు నెక్కినవాఁడా లేక గ్రద్ద నెక్కినవాఁడా యని యిద్దరు పురుషులకు వివాదము కలిగెను. వివాద తీర్చుటకు నింకొక్కఁడు వచ్చి 'నీ వనుమాట నిజమని యెట్లు' అని యడిగెను. 'నేనన్నమాట లింగపురాణములో నున్నది' యని యొకఁడనినతోడనే 'నేను చెప్పినసంగతి శ్రీమద్భాగవతములో నున్నది' అని రెండవవాఁ డనెను. అందుపై 'భాగవతము ప్రమాణము కాదు' అని మొదటివాఁ డుత్తరము చెప్పెను. 'లింగపురాణ మంతకంటె నమ్మఁదగినది కాదని వెంటనే రెండవవాఁడు ప్రత్యుత్తర మిచ్చెను. ఇట్లు తెగని యావాదము విని మూఁడవవాఁడు 'మీ యిద్దరి పురాణములును అసత్యములు. సృష్టికర్త ఆకాశములోఁ బెద్ద వెల్తురు నడుమఁ గూర్చుండును. ఇందుకుఁ బ్రమాణమిదుగో యాతఁడు స్వయముగాఁ బంపిన శుభవర్తమాన (Gospel) మని పలికి యొక బైబిలు గ్రంథమును బైటఁబెట్టెను అందుపై మొదటి యిద్దఱును మూఁడవవానితోఁ బోరాడసాగిరి. ఇట్టి శైవ వైష్ణవ క్రైస్తవాది మతవాదములు వేలకొలఁది సంవత్సరములనుండి జరుగుచున్నను నేఁటివఱకుఁ దెగలేదు. ముందెన్నఁడైనను దెగుననెడి యాశలేదు. పైని ఒకదానితో నొకటికి సంబంధములేని రెండు ఉదాహరణములు వ్రాయఁబడినవి, అందు మొదటిది భౌతికశాస్త్ర సూచకము. రెండవది యాధ్యాత్మిక శాస్త్ర సూచకము. ఈ భిన్నశాస్త్రములకుఁగల భేదము తెలియుటకై మరియొక యుదాహరణ మిచ్చెదను.<noinclude><references/></noinclude> ctd9fn6gu25m6jagefubhn81i175ng7 104 214135 559297 2026-06-13T16:33:35Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|174|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>గడియారములు క్రొత్తగాఁ బుట్టి, వానిని గుఱించి జనులకు నేమియిఁ దెలియని కాలమందు నలుగురు పల్లెవాండ్రు ఒకానొక గడియారమును జూచుటఁ తటస్థించెను. అందులో వొకఁడు 'ఇది యేమి వింత పురుగురా ?' యనెను. అందుపై వా రది యెట్టి పురుగని విచారింపఁ జొచ్చిరి. ఒకఁ డది క్రిమి యనియు, నొకఁడు కీటకమనియు, మఱియొకఁడు జంతువనియు వాదింపసాగిరి అందుఁ గొంచెము బుద్ధిమంతుఁడు 'ఇది పురుగుకాదు, వెండిరేకుతోఁ గప్పఁబడినది పురుగెటులగును?' అనెను. 'ఆలాగైన నిందులోపల నొక దయ్యము కూర్చుండి ఈ ముండ్లను త్రిప్పుచు ధ్వనిచేయుచున్నది' అని యొక్కఁడూహించెను. అందుపై వానిలో నొక్కఁడు బుద్ధిమంతుఁడును, విద్యావంతుఁడును నగువాఁ డిట్లు తర్కింపఁ దొడంగెను. 'ఇందులోపల మిక్కిలి ప్రజ్ఞగలవాఁరును, ప్రతిభాశాలియునగు జీవుఁడున్నాడు. ఏల యన అట్లు లేనియెడల గంట గంటకు శబ్దముచేయుట యెట్లు తటస్థించును ? ఇట్లు గంటగంటకు ధ్వనిచేయునది వేఱువేఱుపదార్థము గాక ఒక్కటే పదార్థము. ఎందుకన నది మొదట ఒక్కగంట కొట్టి కొంతకాలమునకు రెండుకొట్టును. తరువాత మూఁడు, నాలుగు ఈ ప్రకారము క్రమముతప్పక కొట్టుచుండును. వెనుక ఇన్నికొట్టితి నన్న స్మృతి లేని యెడల నిటుల జరుగనేరదు. కావున లోన ఒకయాత్మ ప్రవేశించి యీ ముండ్లను నడుపుచున్నదనినమాట నిశ్చయము, ఇట్లు దూరమునఁ గడియారమును ముట్టియైనను జూడక యూహలపై నూహల నల్లువారు ఆధ్యాత్మికశాస్త్రముల నభ్యసించువారు. ఇఁకఁ బ్రకృతిశాస్త్రపద్ధతి ననుసరింపఁ దలచిఁనవాఁడు ఆగడియారమును విచ్చి, యందలి చక్రములను బరీక్షించి, యాచక్రముల పరస్పర సంబంధములను గనుఁగొని యీ యన్నిచక్రములయొక్క సాముదాయికపరిణామ మీ గడియార మని నిశ్చయించును. ఇదియ వీరిద్దఱికిఁ గల భేదము. పై యుదాహరణములవలనఁ జదువరులకు నాధ్యాత్మిక, భౌతికశాస్త్రములకుఁగల భేదము కొంతవఱకు బోధపడియుండును. కొంచెము<noinclude><references/></noinclude> cxgs0s8xvg3r7yk4n6qrb372v13ebr4 104 214136 559298 2026-06-13T16:43:37Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||ప్రకృతిశాస్త్రములు|175}}</noinclude>అనుమానము (తర్కము, యుక్తి (Inference), మిగిలినదంతయు 'శబ్దము' ఆధ్యాత్మికశాస్త్రములకు నాధారము. శబ్దమనగాఁ బూర్వులు చెప్పినది విశ్వసించుట. సృష్టియందుఁ గానవచ్చెడి పదార్ధముల గుణ ధర్మములను దెలిపెడి భౌతికశాస్త్రములకుఁ బ్రత్యక్షానుభవమే సర్వాధారము. ఓమము తినినఁ గడుపులో నొప్పి యగును అని యనుభవము వలననే తెలిసికొనిరి. ఇది వైద్యశాస్త్రములోని యొక చిన్న విషయము. అనేక సంవత్సరములవఱకును నాకాశములోని చంద్రునివైపు చూచి మానవులు శుక్రచంద్రాది గ్రహోపగ్రహముల గమనములు కనిపెట్టి వారి యనుభవము వ్రాసి యుంచినందుననే కదా యప్పుడు మనము ఈ దినమున చంద్రుఁ డిన్నికళలు కల్గి యాకాశమున నిచ్చోట నుండునని చెప్పఁగలము, జ్యోతిశ్శాస్త్ర మీరీతిన నభివృద్ధిఁ జెందెను. మానవ శరీరమును అనేకరీతులఁ బరీక్షించి చూచి తలలోఁ బుఱ్ఱెక్రింద మస్తిష్క మున్నదనియు, నిదియే జ్ఞానమునకు మూలాధారమనియు, అది చెడినచో మానవుఁడు పిచ్చివాఁడగుననియుఁ గనుఁగొనిరి. ఇది శారీరశాస్త్రము (Physiology) యొక్క విషయము. నీరు మిక్కిలి కాచినయెడల ఆవిరియై వాయురూపముఁ జెందును. నీటిలోనుండి వేఁడిమిని దీసివేసి చల్లఁదనమును హెచ్చించినయెడల అది మంచుగడ్డయై ఘనరూపమును (Solid) దాల్చును. ఈ సంగతి గనిపెట్టి 'పదార్థములను ఉష్ణత యనుశక్తి వాయురూపముగా మార్చును. శీతలము పదార్థమును ఘనరూపముగా మార్చును' అని సిద్ధాంతీకరించిరి. ఇది పదార్థవిజ్ఞానము (Physics)లోని యొకశాఖ. అనఁగాఁ బైని వర్ణింపఁబడిన వైద్య. జ్యోతిష, శారీరపదార్థ విజ్ఞానశాస్త్రములును ఇతర ప్రకృతి శాస్త్రము లన్నియు అనుభవసిద్ధములు. అనేక సంవత్సరములు కష్టపడి స్వయముగా నెన్నెన్నియో ప్రయోగములు (శోధనలు : (experiments) చేసినఁగాని యొక్కొక్క పదార్థముయొక్క గుణధర్మములు తెలియవు. ఆవిరి యంత్రముఁ గనుఁగొనుటకును, నేఁడు మన మెక్కుచున్న పొగబండ్ల యుక్తి పూర్తియగుటకును వందల సంవత్సరములు పట్టినవి. విద్యుత్ (మెఱుపు) ను గురించి రెండువందల యేండ్లనుండి శోధనలు జరుగు<noinclude><references/></noinclude> 9yzc4hlszf09qc29qh2ulnxh9kdq5cl 104 214137 559299 2026-06-13T16:52:12Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|176|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>చున్నవి. అందుచే జనుల కనేక లాభములు కలుగుచున్నవి. క్రొత్త క్రొత్త యంశములు తెలియుచున్నవి. ఈ భౌతికశాస్త్రములకు సంబంధించిన శోధనలన్నియు సకలజనులకు సాధ్యములు, ప్రత్యక్షములు, ఇంద్రియగోచరములు. ఒకరికిఁ గానవచ్చి మఱియొకరికిఁ గానరాకుండునవికావు. ఆధ్యాత్మిక శాస్త్రములలోని సిద్ధాంతములు అతీంద్రియములు; ఇంద్రియములకుఁ దెలియనవికావు; ఏశోధనలకును లోఁబడవు. కావుననే యాధ్యాత్మిక శాస్త్రములలోని సిద్ధాంతములను గుఱించి జనులందఱికి నొక్క యభిప్రాయ ముండఁజాలదు. అందువలననే జగత్తునం దిన్నిమతములును, మతభేదములును గలుగుటకుఁ గారణ మైనది. ప్రత్యక్షముగా స్థిరపడనిది భౌతికశాస్త్రములలోని యేసిద్ధాంతము నై నను శాస్త్రజ్ఞు లొప్పుకొనరు. భౌతిక శాస్త్రములలోని శోధనలు అందఱు జనులకును అన్నికాలములయందును సాధ్యములు. ఇదియే భౌతిక శాస్త్రములకును ఆధ్యాత్మిక శాస్త్రములకును గల భేదము. ప్రకృతిశాస్త్రములకుఁ బ్రత్యక్ష మనఁగా నింద్రియజన్యజ్ఞానమే ప్రధాన మన్నందువలన ఆ శాస్త్రములలో అనుమానప్రమాణము ఎంతమాత్రము గ్రాహ్యముగాదని చదువరు లనుకొనఁగూడదు. అనుమాన మనగాఁ దర్కము, యుక్తి. దాని సహాయము భౌతిక శాస్త్రజ్ఞులు కొంతవఱకుఁ దీసికొనియెదరు. కాని యెంతవఱకు? ప్రత్యక్షమునకు సహకారి గాను, అవిరోధిగాను ఉన్నంతవఱకు. ఇట్టి యనుమానములను ఈ శాస్త్రజ్ఞులు ‘ఊహ' (Hypothesis) లనియెదరు. ఇట్టి యూహలఁ జేయుటలోఁ బొరపా టయినయెడల భౌతిక శాస్త్రములును ఆధ్యాత్మిక శాస్త్రములవలెనే అతీంద్రియము లయిపోవును. కావున ఊహలఁ జేయవలసిన విధమును, ఎట్టి యూహలు భౌతికశాస్త్రజ్ఞులు ఒప్పుకొనునదియు అను విషయమును గుఱించి బహుసూక్ష్మ నిబంధన లేర్పఱుపఁబడినవి. ఊహయొక్క సత్యత్వమును గుఱించి యెంతమాత్రము సంశయము వచ్చినను శాస్త్రజ్ఞులు దానిని వదలివేయుదురు.<noinclude><references/></noinclude> 0mu2l416qbvqgawkaxh3h9ljqtc2qs6 104 214138 559301 2026-06-13T17:02:41Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|23]|ప్రకృతిశాస్త్రములు|177}}</noinclude>{{c|ప్రకృతిశాస్త్రకరణములు.}} ప్రత్యక్షానుభవమే యీ శాస్త్రములకు ముఖ్యాధార మని చదువరులు పైని వ్రాసిన సంగతులనుబట్టి గ్రహించి యుందురు. ఈ ప్రత్యక్షానుభవము శాస్త్రజ్ఞులకు రెండువిధములఁ గలుగును. ఒక విధమునకు అవలోకనము (Observation) అనియు. రెండవదానికి ప్రయోగము (Experiment) అనియు నామములు. అవలోకనమునకు నిరీక్షణ మనియు ప్రయోగమునకు శోధన, పరిశోధన అనియు నామాంతరములు. {{c|1. అవలోకనము|| సృష్టిలోని పదార్థములను, వాని వ్యాపారములను గుణధర్మములను, కార్యకారణసంబంధమును, సృష్టినేమములను కనుఁగొను నిమిత్తమై సృష్టి చమత్కారములను శ్రద్ధతోఁ జూచుట అవలోకన మనఁబడును. గ్రహణము లెప్పుడు వచ్చునో లెక్కవేయువిధము జ్యోతిష్కు లెట్లు కనుఁగొనిరి? అవలోకనమువలననే. గ్రహణము లెప్పుడు పట్టునో కనిపెట్టుచుఁ గొన్నిదినములవఱకు నవలోకనముచేసి సూర్యగ్రహణ మమావాస్యనాఁడును, చంద్రగ్రహణము పౌర్ణిమనాఁడును తప్ప నితర దినములలో రా వని నిశ్చయించుకొనిరి. కొన్ని సంవత్సరములవఱకు గ్రహణావలోకనము చేయుచు తుదకు గ్రహణచక్రము 18 సంవత్సరముల 11 దినముల 7 గంటల 42 నిమిషము (minutes) ల కొకసారి తిరుగుచుండును; అనఁగాఁ బదునెనిమిది సంవత్సరము లయిన తరువాత మరల మరల ఆయాగ్రహణములే వచ్చునని తెలిసికొనిరి. అందుచేఁ గొన్ని గంటలు హెచ్చుతక్కువగా గ్రహణములు లెక్కవేయుట యెఱిఁగిరి. మఱి యనేక సంవత్సరములు గ్రహణఘటికలను గనిపెట్టి నిమిషభేదముగూడ లేకుండ లెక్కవేయుట నేర్చిరి. ఇట్లు జ్యోతిశ్శాస్త్ర మంతయు ఆకాశగోళములయొక్క చలనములను వేలకొలఁది సంవత్సరములవఱకు అవలోకించి యవలోకించి అనేక తరములవారిచే సాధింపబడినది. జ్యోతిశ్శాస్త్రాభివృద్ధికి అవలోకనమే ముఖ్యాధారము. ఇట్లు అవలోకనమే ఆధారముగాఁ గల శాస్త్రములు అభి<noinclude><references/></noinclude> r4vv82thj6psk6wn6enez3x6yndse3m 559302 559301 2026-06-13T17:03:00Z శ్రీరామమూర్తి 1517 559302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|23]|ప్రకృతిశాస్త్రములు|177}}</noinclude>{{c|ప్రకృతిశాస్త్రకరణములు.}} ప్రత్యక్షానుభవమే యీ శాస్త్రములకు ముఖ్యాధార మని చదువరులు పైని వ్రాసిన సంగతులనుబట్టి గ్రహించి యుందురు. ఈ ప్రత్యక్షానుభవము శాస్త్రజ్ఞులకు రెండువిధములఁ గలుగును. ఒక విధమునకు అవలోకనము (Observation) అనియు. రెండవదానికి ప్రయోగము (Experiment) అనియు నామములు. అవలోకనమునకు నిరీక్షణ మనియు ప్రయోగమునకు శోధన, పరిశోధన అనియు నామాంతరములు. {{c|1. అవలోకనము}} సృష్టిలోని పదార్థములను, వాని వ్యాపారములను గుణధర్మములను, కార్యకారణసంబంధమును, సృష్టినేమములను కనుఁగొను నిమిత్తమై సృష్టి చమత్కారములను శ్రద్ధతోఁ జూచుట అవలోకన మనఁబడును. గ్రహణము లెప్పుడు వచ్చునో లెక్కవేయువిధము జ్యోతిష్కు లెట్లు కనుఁగొనిరి? అవలోకనమువలననే. గ్రహణము లెప్పుడు పట్టునో కనిపెట్టుచుఁ గొన్నిదినములవఱకు నవలోకనముచేసి సూర్యగ్రహణ మమావాస్యనాఁడును, చంద్రగ్రహణము పౌర్ణిమనాఁడును తప్ప నితర దినములలో రా వని నిశ్చయించుకొనిరి. కొన్ని సంవత్సరములవఱకు గ్రహణావలోకనము చేయుచు తుదకు గ్రహణచక్రము 18 సంవత్సరముల 11 దినముల 7 గంటల 42 నిమిషము (minutes) ల కొకసారి తిరుగుచుండును; అనఁగాఁ బదునెనిమిది సంవత్సరము లయిన తరువాత మరల మరల ఆయాగ్రహణములే వచ్చునని తెలిసికొనిరి. అందుచేఁ గొన్ని గంటలు హెచ్చుతక్కువగా గ్రహణములు లెక్కవేయుట యెఱిఁగిరి. మఱి యనేక సంవత్సరములు గ్రహణఘటికలను గనిపెట్టి నిమిషభేదముగూడ లేకుండ లెక్కవేయుట నేర్చిరి. ఇట్లు జ్యోతిశ్శాస్త్ర మంతయు ఆకాశగోళములయొక్క చలనములను వేలకొలఁది సంవత్సరములవఱకు అవలోకించి యవలోకించి అనేక తరములవారిచే సాధింపబడినది. జ్యోతిశ్శాస్త్రాభివృద్ధికి అవలోకనమే ముఖ్యాధారము. ఇట్లు అవలోకనమే ఆధారముగాఁ గల శాస్త్రములు అభి<noinclude><references/></noinclude> sxz28ss2eajxa0vgfg7hu2sk1p15q8m 104 214139 559308 2026-06-13T17:10:38Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread page 559308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>ii ర్‌ జానము, అక 2 నసంపాదనావళ్య కత మను జనకువము ఖము, క ల 1 ఇ ౬ గానమనుజమాతు"డాయు శ్వే దమును చదివితీరం వలయును, ఈయాయు ర్యేద గంధము. ల నఖ్రామణియనికొని యాడ బడుచున్న చరకమందిం దియ సానము రిష్టజ్ఞానొ పటెశపూ ర్వక గ్‌ ముగా చదు వరులకాయుద్‌ జూనమును గబించుచున్న ది, రిసజాన గ్గ న ౧ రి తా మాయు. ర్‌ జ్ఞానమునకు [సకృతియనిచరకుడు “*ల్తదంలింగమరి ప్రాఖ్యమనెకమభిజజ్ఞివా న్‌! ఆయు ్వెదవిది త్యా ఖ్యాం అభ ఖే కుశలోజనకో” చ_ వ్రం- 7 అ, అన్నిన్నీ; వాగ్భటుడు “ఆయు శ్వేదఫలం కృత్స్నంయదాయుక్‌ జె పతివి తం, రిషజాగా ద ల! లిం | © ఈషా న్‌ అ తేస్తస్నాత్‌ సర్వ వై వభ వేతి భిషక్‌” వా_శా- క అ. అనిన్నీ, సుుఘతుడు “ఏతాన్యరిపరూపాణే సమ్య ణు ధ్యతయో భివక్స్‌ | సాధ్యాసా ధ్యపకీశ్రాయాం సకాజ్ఞస్సమ్మతోభ వెత్‌ *” సునూ 82 అ. అనిన్నీ వచించియున్నా రు, ఇంతీయేగాక “స్వార్థవిద్యా యతోపహాని ముప్మకోశమసం[గహం| పొొప్పుయాన్ని యతం వై క Qa దో, యోఒసాధ్యంసముపాచశేత్‌,, (అనాద్యవ్యాధినిచికిత్సిం చెడి వెద్నుడు తనధ నమ ను_ విద్వను- యశస్సును- బోేగాట్టు కొనుటయెకౌకనిందపాలగను ) ఆనియిట్లు వెష్పుటచే వెద్నున ర దా 9 కు ॥ 5 ర్‌ జాన ౫ ( ॥ జ వం వమవయక న్యా నాధ్యష్ఞు మావశ్యగము అట జాన నురివ్టజ్ఞానము లేని దెసంభ వించదు.గానరివ్టజ్ఞానము ముఖ్యసంపా దనీయము.. అట్టిజ్ఞానబో ధక మింది యస్టానమగుట చేతనున్నూూ ; న నిఖలభార తాయు క్వ దవి ద్యావీకపరీత్షూర్ధులచే సేదానము (కేగ పజ్ఞునము) కొగ కుపఠనీయ ముమగుట చేతనున్నూ నామితులయభి మతానుసారముగా చరకమున కాంధిటీక నా )యబూనిన<noinclude><references/></noinclude> 30amvub5ngggj8ffxtxxocwins9m9ys 104 214140 559309 2026-06-13T17:11:23Z Nalla Swetha 7367 /* అచ్చుదిద్దారు */ Proofread page 559309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nalla Swetha" /></noinclude>iv “తనే య కనుపదంబుగా, చికి త్పాభాగమునకు మహామండళిపర్‌శ్రూర్తుల చే పఠనీయములగుకల్ప- సిద్ధిస్థానముల కాంభటికవాాయుచున్నా ను. ఈరీతిని నాచేయు ఆంధ) దెశ సేవ యల్సమననూ విద చ్చేతో౭ఒణుద్కునీ యోగమున నుహత్వమునొందకుండనే, నేనీయిందియస్తా నమున వే పశ మమున టీక వాగిసితిన, విసి ) క్రట్టంతి ర్వాణి విభయుడు, అక నార ax 92 వ రాణ వెంక కూచలపతిన నాదా ని అ న్‌ సురాసురగణాకి పు రాయదమృ తాయ ష్‌ వం మముఠి షం తే స్తదపితే౭_ స్తివామెక ఈ | అనూరురివచంద) మాయదుద యాచ్చ ధన్వంత ౭: పురాభవదనూదియాత్‌. పకృతి ఏవ పుష్సాంజలిః॥ మంగళం మపాల్‌ ,<noinclude><references/></noinclude> f9u76c20co7eb8i4vvjaf8hxuxqhc54 104 214141 559312 2026-06-13T21:07:57Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|178|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>వృద్ధియగుటకు మిక్కిలి కాలము పట్టును. ఎందుకనగా మనమవలోకనము చేయవలసిన సృష్టిలోనివ్యాపారము మనకు నిష్టము వచ్చినప్పుడు జరగదు. అది వచ్చినప్పుడు కనిపెట్టుకొని మనము చూడవలెను. సూర్యునియందలి మచ్చలనుగుఱించి కనుఁగొనవలెనని, ఆ మచ్చలు సూర్యునియందు సంవత్సరములో నెప్పుడు కానవచ్చునో యప్పుడు వానిని మనము పరీక్షింపవలసినదే కాని వట్టిసయములందు నేమియుఁ జేయ వీలులేదు. {{c|2. ప్రయోగము.}} సృష్టిలోని పదార్థముల గుణధర్మములను కనుఁగొనుటకు అవలోకన పద్ధతి యంతగా నుపయోగపడదు. మంచుగడ్డలు నీటికంటె బరువా లేక తేలికయా యని కనుఁగొనవలసియున్నది. ఇది కేవల మవలోకన పద్ధతివలననే యెఱుంగవలె ననిన, మంచు గడ్డలు కట్టి తరువాత పెద్దవర్షము వచ్చి అందులో నవి కొట్టుకొని పోయినప్పుడు గడ్డలు నీటిలో తేలునా మునుఁగునా యని చూచికదా మనము నిర్ణయింప వలసినది ? నీరు స్వాభావికముగా గడ్డకట్టని యుష్ణదేశములో ఈ యోగ మెన్నడునురాదు. కావున అట్టిదేశ వాసులకు అవలోకమార్గ మీవిషయ శోధనలోఁ బనికిరాదు. కావున అట్టివారు మఱి యన్యవిధముల వీటిని మంచుగా మార్చి, యామంచుగడ్డను నీళ్ళలో వేసి యది తేలుటఁ జూచి, యది నీళ్ళకంటెఁ దేలికయని నిశ్చయింపవలెను. ఇటుల శోధించి చూచుటకు ప్రయోగమని పేరు. ఇంకొక యుదాహరణముఁ జూపెదము. విద్యుత్ (Electricity) యొక్క గుణథర్మములను గనుఁగొనవలసి యున్నది. సృష్టిలో అవలోకనమార్గమున విద్యుత్తును జూడవలె నన్న వర్షాకాలమునందు ఉఱుము మెఱుపు రూపమునఁగాని అది కానరాదు. అట్లు వానతో గాలితోఁగలసి, ఆకాశమునం దెంతయో యెత్తున నున్న విద్యుత్ గుణధర్మములఁ గాంచుట యెట్లు ? అందుకై శాస్త్రజ్ఞులు ఈ భూమిమీదనే విద్యుత్తును పుట్టించు నుపాయములు చూడసాగిరి. పదార్థముల రాపిడివలన మిఱుమిట్లు గలుగునని చూచి యనేకపదార్థములను ఒకటితో నొకటి రాచి శోధించిరి. శోధింపఁగా శోధింపఁగా అద్దము,<noinclude><references/></noinclude> 9apq8mk0j01ozazo64ovoesdy7wfq81 104 214142 559313 2026-06-13T21:20:26Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* సమస్యాత్మకం */ 559313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||ప్రకృతిశాస్త్రములు|179}}</noinclude>పట్టు. ఈరెంటి రాపిడివలన నిచ్చట విద్యుత్ పుట్టింపవచ్చును అని ప్రత్యక్షానుభవమువలనఁ గనిపెట్టిరి. ఈ చేసిన శోధనల కన్నిఁటికిని ప్రయోగము అనిపేరు. ఇట్లు భూమిమీదనే విద్యుత్తును బుట్టించి, అందుతో ననేక ప్రయోగములు (Experiments), ప్రయోగశాల (Laboratory) లోఁ జేసి, ధనవిద్యుత్ (Positive Electricity), ఋణవిద్యుత్ (Negative Electricity) అను రెండు విద్యుత్తులు కలవనియు, అందు నేకజాతి విద్యుత్తులకు పరస్పర వైరంబును భిన్నజాతులకుఁ బరస్పర స్నేహంబును గలదనియు, భిన్నజాతుల మిశ్రణమే పిడుగనియు, మొదలయిన యనేకాంశములఁ గనుగొని యావిద్యుత్తును తమ బానిసగాఁ జేసికొని దానిచే బండ్లు లాగించుకొనుచున్నారు. విసనకఱ్ఱలు వీవించుకొనుచున్నారు, దీపములు వెలిగించుకొనుచున్నారు, పిండి విసరించుకొనుచున్నారు !!! కొన్ని శాస్త్రములకు అవలోకన పద్ధతి తప్ప వేఱు మార్గ ముండదు. కొన్నిఁటికి నుభయమార్గములును పనికివచ్చును. {{c|జడము. శక్తి ((Matter and Force.)}} ప్రకృతి శాస్త్రములన్నియు సృష్టియందుఁ గానవచ్చెడి జడము (Matter) శక్తి (Energy or Force) అను రెండు ద్రవ్యములగుఱించి ప్రతిపాదించును. జడమనగా బరువుగలిగి, ఆకాశము (ఆవకాశము : Space) ను ఆత్రమించు వస్తువు అని యర్థము. జడమునకే 'పదార్థము' అని నామాంతరము. అందుచే నింగ్లీషులో మ్యాటర్ అను శబ్దమునకుఁ బర్యాయపదములుగా మేము 'జదము' పదార్థము' 'జడపదార్థము అను మూఁడు పదములు మా వీలుప్రకారము వాడెదము. ఇనుముతోను కఱ్ఱతోను చేయఁబడిన రైలుబండి జడము. అది గంటకు ముప్పది మైళ్ళ చొప్పునఁబోవుచున్నఁ వేగము ఒకశక్తి. వేడిగానున్న నీటిలో జల భాగము జడము; ఆందులో నున్న వేడిమి ఒకశక్తి. -------------- నూనె అనునవి జడములు; వెలుతురు నిచ్చెడి ------------- ఇటులనే యితర పదార్థములను గుఱించి యెఱుఁగ--------------<noinclude><references/></noinclude> n8q6rxzma3rs47jwporda2ucich3a0t 106 214143 559314 2026-06-13T21:21:06Z Rajasekhar1961 50 [[WP:AES|←]]Created page with '' 559314 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=దుర్గేశనందని |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు= |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} 9pysn7seboc7dgzhgbevvlbt2m5ioc3 559315 559314 2026-06-13T21:22:11Z Rajasekhar1961 50 559315 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |రకం=పుస్తకం |శీర్షిక=దుర్గేశనందని |భాష=te |సంపుటి= |రచయిత= |అనువాదకులు=[[రచయిత:చాగంటి శేషయ్య]] |ఎడిటర్= |చిత్రకర్త= |పాఠశాల= |ప్రచురణకర్త= |చిరునామా= |సంవత్సరం= |ఆధారం= |ISBN= |OCLC= |LCCN= |BNF_ARK= |ARC= |మూలం=pdf |బొమ్మ=1 |పురోగతి=X |పుటలు=<pagelist /> |సంపుటాలు= |వ్యాఖ్యలు= |వెడల్పు= |సిఎస్ఎస్= |పేజీ మొదటి వరుస= |పేజీ చివరివరుస= }} rdoqzsdfik5cnbq6ywq7uh74chvs7nm 104 214144 559317 2026-06-13T21:32:17Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* సమస్యాత్మకం */ 559317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|180|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>బంగారము, చెట్లు ఇవియన్నియు జడములు. ఉష్ణత, ప్రకాశము, చలనము, విద్యుత్ మొదలయినవి శక్తులు. జడము, శక్తి అనువానికి భేదమున్నను శక్తి స్వతంత్రముగా నెక్కడను విడిగాఁ గానరాదు. ఎప్పుడును జడమును ఆశ్రయించి తద్వారానే ప్రకట మగుచుండును. జడమును విడిచి శక్తి యెచ్చటను గానరాదు. ఈజడ, శక్తులను గురించి శాస్త్రజ్ఞులందఱును ఈ క్రింది సిద్ధాంతముల నంగీకరించి యున్నారు. {{c|1. జడమునకు వినాశము లేదు.}} ఈ సృష్టియం దున్న యేవస్తువుగాని నాశనముఁజెందదు. మనము వస్తువులు నాశనముఁ జెందినవని యనుకొను ప్రసంగము లన్నియు, రూపాంతరములుగాని వినాశములుకావు; వీధిలో నిప్పుడున్న నీరు కొంతకాలమునకు నుండదు. అది నాశముఁజెందె నని పామరు లనుకొనియెదరు. కాని యది యావిరిరూపమునుజెందెనేకానివినాశముఁ జెందలేదు. కఱ్ఱకాలిపోయినయెడల నది నాశముఁజెందెనని వినాశముజెందెననిమనము తలంచెదము. కాని యది. బొగ్గులు కర్బనద్వ్యమ్లజనిద (Carbon Dioxide) మను శాస్త్రీయ నామముగల బొగ్గుపులుసుగాలిగను మారెనే గాని నశించిపోలేదు, ఈలాగుననే సృష్టిలోని యత్యంతసూక్ష్మమైన యణువుగూడ నాశముఁ జెందనేరదు. సత్తునుండి యసత్తు పుట్టనేరదని మన వేదాంతులు చెప్పెడి మాట కిదియ యర్థము. ఇంతియ కాదు. అసత్తునుండియు సత్తు పుట్టనేర దని మన పూర్వులవలెనే యాదునిక శాస్త్రజ్ఞుల యభిప్రాయము. అనఁగాఁ గ్రొత్త యణువులు పుట్టవు. ఇదివఱకు జగత్తునం దెంతజడపదార్థము గలదో యంతకంటె నెన్నడును తక్కువకాదు; ఎక్కువకాదు. సృష్టియందు మనము చూచుచున్న పదార్థము-------- త్తిలయాదులు సృష్టియందలి జడముయొక్క స్వరూప భేద----------- గొంచెమైనను క్రొత్త ద్రవ్యము వచ్చిచేరదు;<noinclude><references/></noinclude> 7hra8oqlo235n91kuhx1f4u7wacck46 104 214145 559318 2026-06-13T21:44:10Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}రసాయనశాస్త్రము<ref>ఇది రసాయనశాస్త్రము (వి.చం. గ్రం. 7.) నకు ఉపోద్ఘాతము.</ref></p> {{c|{{Css image crop |Image = లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf |Page = 218 |bSize = 377 |cWidth = 75 |cHeight = 20 |oTop = 118 |oLeft = 157 |Location = center |Description = }} ‘రసాయనశాస్త్రము' అనఁబడు ఈ గ్రంథము 'విజ్ఞానచంద్రికా మండలి' వారిచేఁ బ్రకటింపబడిన మూడవ శాస్త్రీయగ్రంథము. పదార్థ విజ్ఞానశాస్త్రము, రశాయనశాస్త్రము అనునవి సకలభౌతిక శాస్త్రాభ్యాసమునకును మూలాధారములు. పదార్దవిజ్ఞానము శాస్త్రముల శరీరము వంటిది : రసాయన శాస్త్రము శాస్త్రముల యంతరాత్మవంటిది. వీనిని మొదట నభ్యసించినఁగాని యితర శాస్త్రములు బోధపడనేరవు. కావున బాఠశాలలో నీశాస్త్రములు బాలురకు మొదట నేర్పెదరు. {{c|ఈ శాస్త్రముయొక్క పూర్వవృత్తాంతము.}} యూరోపు ఖండమందు రసాయనశాస్త్ర, మిటీవలనే యభివృద్ధి జెందినది. పదునెనిమిదవ శతాబ్దమువఱకును ఆదేశమునందలి శాస్త్రజ్ఞులు ఈ సృష్టియంతయు పృథ్వి, అప్పు, తేజస్సు, వాయువు అను నాలుగుభూతములతో నిర్మింపఁబడినదనియు, ప్రతి పదార్థమునందును ఈ నాలుగు భూతము లుండుననియు వాదించుచుండిరి. కఱ్ఱలో నాలుగు భూతములున్నందుకు నేమి దృష్టాంతము ? అన్న ప్రశ్నకు ఆ పండితు లిట్లు సమాధానము చెప్పుచుండిరి:- 'కఱ్ఱ కాలుచున్నప్పుడు వెలువడు జ్వాల యగ్న్యంశము, పొగ వాయ్వంశము, ఒక విధమైన రసము వెలువడును, అది జలాంశము; కాలిన తరువాత క్రింద మిగిలియుండు బూడిద పార్థివాంశము.' ఈ నాలుగు భూతములను వేఱువేఱు కొలతల ప్రకారము కలిపినయెడల వేఱువేఱు పదార్థములు పుట్టుననియు, ఈ భూతముల ద్రావకములు సంపాదించి గాజుకుప్పెలలోఁ బెట్టియుంచిన యెడల వానిని మన యిష్టమువచ్చిన కొలతప్రకారము కలిపి, యిష్టము<noinclude><references/></noinclude> he01bw5evdoso2os2863k9dto7fpvlc 559319 559318 2026-06-13T21:45:11Z శ్రీరామమూర్తి 1517 559319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}రసాయనశాస్త్రము<ref>ఇది రసాయనశాస్త్రము (వి.చం. గ్రం. 7.) నకు ఉపోద్ఘాతము.</ref></p> {{Css image crop |Image = లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf |Page = 218 |bSize = 377 |cWidth = 75 |cHeight = 20 |oTop = 118 |oLeft = 157 |Location = center |Description = }} ‘రసాయనశాస్త్రము' అనఁబడు ఈ గ్రంథము 'విజ్ఞానచంద్రికా మండలి' వారిచేఁ బ్రకటింపబడిన మూడవ శాస్త్రీయగ్రంథము. పదార్థ విజ్ఞానశాస్త్రము, రశాయనశాస్త్రము అనునవి సకలభౌతిక శాస్త్రాభ్యాసమునకును మూలాధారములు. పదార్దవిజ్ఞానము శాస్త్రముల శరీరము వంటిది : రసాయన శాస్త్రము శాస్త్రముల యంతరాత్మవంటిది. వీనిని మొదట నభ్యసించినఁగాని యితర శాస్త్రములు బోధపడనేరవు. కావున బాఠశాలలో నీశాస్త్రములు బాలురకు మొదట నేర్పెదరు. {{c|ఈ శాస్త్రముయొక్క పూర్వవృత్తాంతము.}} యూరోపు ఖండమందు రసాయనశాస్త్ర, మిటీవలనే యభివృద్ధి జెందినది. పదునెనిమిదవ శతాబ్దమువఱకును ఆదేశమునందలి శాస్త్రజ్ఞులు ఈ సృష్టియంతయు పృథ్వి, అప్పు, తేజస్సు, వాయువు అను నాలుగుభూతములతో నిర్మింపఁబడినదనియు, ప్రతి పదార్థమునందును ఈ నాలుగు భూతము లుండుననియు వాదించుచుండిరి. కఱ్ఱలో నాలుగు భూతములున్నందుకు నేమి దృష్టాంతము ? అన్న ప్రశ్నకు ఆ పండితు లిట్లు సమాధానము చెప్పుచుండిరి:- 'కఱ్ఱ కాలుచున్నప్పుడు వెలువడు జ్వాల యగ్న్యంశము, పొగ వాయ్వంశము, ఒక విధమైన రసము వెలువడును, అది జలాంశము; కాలిన తరువాత క్రింద మిగిలియుండు బూడిద పార్థివాంశము.' ఈ నాలుగు భూతములను వేఱువేఱు కొలతల ప్రకారము కలిపినయెడల వేఱువేఱు పదార్థములు పుట్టుననియు, ఈ భూతముల ద్రావకములు సంపాదించి గాజుకుప్పెలలోఁ బెట్టియుంచిన యెడల వానిని మన యిష్టమువచ్చిన కొలతప్రకారము కలిపి, యిష్టము<noinclude><references/></noinclude> 6nvjj61duam9ix7pe0q9qhke9fpliv4 559320 559319 2026-06-13T21:45:48Z శ్రీరామమూర్తి 1517 559320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}రసాయనశాస్త్రము<ref>ఇది రసాయనశాస్త్రము (వి.చం. గ్రం. 7.) నకు ఉపోద్ఘాతము.</ref></p> {{Css image crop |Image = లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf |Page = 218 |bSize = 377 |cWidth = 75 |cHeight = 20 |oTop = 118 |oLeft = 157 |Location = center |Description = }} ‘రసాయనశాస్త్రము' అనఁబడు ఈ గ్రంథము 'విజ్ఞానచంద్రికా మండలి' వారిచేఁ బ్రకటింపబడిన మూడవ శాస్త్రీయగ్రంథము. పదార్థ విజ్ఞానశాస్త్రము, రశాయనశాస్త్రము అనునవి సకలభౌతిక శాస్త్రాభ్యాసమునకును మూలాధారములు. పదార్దవిజ్ఞానము శాస్త్రముల శరీరము వంటిది : రసాయన శాస్త్రము శాస్త్రముల యంతరాత్మవంటిది. వీనిని మొదట నభ్యసించినఁగాని యితర శాస్త్రములు బోధపడనేరవు. కావున బాఠశాలలో నీశాస్త్రములు బాలురకు మొదట నేర్పెదరు. {{c|ఈ శాస్త్రముయొక్క పూర్వవృత్తాంతము.}} యూరోపు ఖండమందు రసాయనశాస్త్ర, మిటీవలనే యభివృద్ధి జెందినది. పదునెనిమిదవ శతాబ్దమువఱకును ఆదేశమునందలి శాస్త్రజ్ఞులు ఈ సృష్టియంతయు పృథ్వి, అప్పు, తేజస్సు, వాయువు అను నాలుగుభూతములతో నిర్మింపఁబడినదనియు, ప్రతి పదార్థమునందును ఈ నాలుగు భూతము లుండుననియు వాదించుచుండిరి. కఱ్ఱలో నాలుగు భూతములున్నందుకు నేమి దృష్టాంతము ? అన్న ప్రశ్నకు ఆ పండితు లిట్లు సమాధానము చెప్పుచుండిరి:- 'కఱ్ఱ కాలుచున్నప్పుడు వెలువడు జ్వాల యగ్న్యంశము, పొగ వాయ్వంశము, ఒక విధమైన రసము వెలువడును, అది జలాంశము; కాలిన తరువాత క్రింద మిగిలియుండు బూడిద పార్థివాంశము.' ఈ నాలుగు భూతములను వేఱువేఱు కొలతల ప్రకారము కలిపినయెడల వేఱువేఱు పదార్థములు పుట్టుననియు, ఈ భూతముల ద్రావకములు సంపాదించి గాజుకుప్పెలలోఁ బెట్టియుంచిన యెడల వానిని మన యిష్టమువచ్చిన కొలతప్రకారము కలిపి, యిష్టము<noinclude><references/></noinclude> ejv76nn7piul4c0ma5gk7h3ntcuidzy 559321 559320 2026-06-13T21:46:20Z శ్రీరామమూర్తి 1517 559321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" /></noinclude>{{p|fs125|ac}}రసాయనశాస్త్రము<ref>ఇది రసాయనశాస్త్రము (వి.చం. గ్రం. 7.) నకు ఉపోద్ఘాతము.</ref></p> {{Css image crop |Image = లక్ష్మణరాయ వ్యాసావళి.pdf |Page = 218 |bSize = 377 |cWidth = 75 |cHeight = 20 |oTop = 118 |oLeft = 157 |Location = center |Description = }} ‘రసాయనశాస్త్రము' అనఁబడు ఈ గ్రంథము 'విజ్ఞానచంద్రికా మండలి' వారిచేఁ బ్రకటింపబడిన మూడవ శాస్త్రీయగ్రంథము. పదార్థ విజ్ఞానశాస్త్రము, రశాయనశాస్త్రము అనునవి సకలభౌతిక శాస్త్రాభ్యాసమునకును మూలాధారములు. పదార్దవిజ్ఞానము శాస్త్రముల శరీరము వంటిది : రసాయన శాస్త్రము శాస్త్రముల యంతరాత్మవంటిది. వీనిని మొదట నభ్యసించినఁగాని యితర శాస్త్రములు బోధపడనేరవు. కావున బాఠశాలలో నీశాస్త్రములు బాలురకు మొదట నేర్పెదరు. {{c|ఈ శాస్త్రముయొక్క పూర్వవృత్తాంతము.}} యూరోపు ఖండమందు రసాయనశాస్త్ర, మిటీవలనే యభివృద్ధి జెందినది. పదునెనిమిదవ శతాబ్దమువఱకును ఆదేశమునందలి శాస్త్రజ్ఞులు ఈ సృష్టియంతయు పృథ్వి, అప్పు, తేజస్సు, వాయువు అను నాలుగుభూతములతో నిర్మింపఁబడినదనియు, ప్రతి పదార్థమునందును ఈ నాలుగు భూతము లుండుననియు వాదించుచుండిరి. కఱ్ఱలో నాలుగు భూతములున్నందుకు నేమి దృష్టాంతము ? అన్న ప్రశ్నకు ఆ పండితు లిట్లు సమాధానము చెప్పుచుండిరి:- 'కఱ్ఱ కాలుచున్నప్పుడు వెలువడు జ్వాల యగ్న్యంశము, పొగ వాయ్వంశము, ఒక విధమైన రసము వెలువడును, అది జలాంశము; కాలిన తరువాత క్రింద మిగిలియుండు బూడిద పార్థివాంశము.' ఈ నాలుగు భూతములను వేఱువేఱు కొలతల ప్రకారము కలిపినయెడల వేఱువేఱు పదార్థములు పుట్టుననియు, ఈ భూతముల ద్రావకములు సంపాదించి గాజుకుప్పెలలోఁ బెట్టియుంచిన యెడల వానిని మన యిష్టమువచ్చిన కొలతప్రకారము కలిపి, యిష్టము<noinclude><references/></noinclude> 7n3lsr0nqozq86afga1cdv8chgm5iqb 104 214146 559339 2026-06-14T05:28:47Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{Telugu poem|type=ఈ.|lines=<poem>పదపడి సంధ్యకాలుఁ డను పాంథుఁడు తృష్ణ హరింపఁగోరి తాం జవలున నెణ్ణరేఖ అనుసాంద్ర పురజ్జీల నుట్టిఁగట్టిన తా సదమల మైనస్వర్ణ కలశంబును వారిధి డించెనో యనక్ ముదమునఁ బ...' 559339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఈ.|lines=<poem>పదపడి సంధ్యకాలుఁ డను పాంథుఁడు తృష్ణ హరింపఁగోరి తాం జవలున నెణ్ణరేఖ అనుసాంద్ర పురజ్జీల నుట్టిఁగట్టిన తా సదమల మైనస్వర్ణ కలశంబును వారిధి డించెనో యనక్ ముదమునఁ బశ్చిమాంబునిధి ము నేను దోయజమిత్ర బింబమున్.</poem>|ref=234}} క. తములు ముకుళించెను భయ, దముగఁ జలియించెఁ జ కమున నుండినవల్మీ, కమ్ములలోనుండి వెడలె మనసర్పములున్ . లీలో 234 235 క. వగవాఁడు వార్ధిఁ బడే నా, వగపాసెను బొమ్మటంచు వడిఁ బరువిడుచుకో జగతిని జోరులు మెచ్చఁగఁ దగ ధనికులు భీతిఁ జెందఁ దమము చెలం గెన్. 236 క. హరిపద మనుక న్యామణి, మురిపంబునఁ గాలవిటుని ముద మొనరింప దిరముగఁ గొప్పున నుంచిన, విరులన నక్షత్ర సమితి వెలనెం దరువై. చ. వెలయఁగ పూర్వదిక్సుదతి వేడ్కఁ జెలం గౌడు మాన సంబుతో జలనిధి పెట్టెయం దిడిన చారుతరం బగువజ్ర రేగడి 237 238 మలినము వాయఁగా మెఱుఁగుమా క్తికహారము చేతఁ బట్టి తాం దల నిడుకొన్నదో యనఁగఁ దమ్ముల శాత్రవుఁ డొప్పె తూర్పునన్. క. కప్పురపుభరణి విప్పిన, చొప్పున బ్రహ్మాండమెల్ల సొంపువహింప ఒప్పుగ వెన్నెల దోఁచెను, గుప్పున దస్కరులు భీతిఁ గుందుచు వగవన్. తే. కువలయంబున నుండిన కువలయములు, వృక్షచయమున వసియించుపక్షిచయము మొనరించు గంధర్వమానినులును, సంతసిల్లుచు నుండి రాసమయమునను. 240 ఉ. కంతుఁడు రం తొనర్చుచును గార్ముక మెక్కిడి నారిఁ దీడి య యింతిని బేసి బాణములు చేసిన వెంటనె మందమారుతం బంతనే వచ్చిన భ్ర మున గంగ జమాతుల కాంతు లింతికి న్వింతగఁ దోచిన న్విరహవేదన కోర్వక బెగ్గడిల్లు చుస్. ఉ. భావజుఁ గూర్చి యిట్లనియె పంకజనాభునిపుత్రుఁ డంచు నం. భావన సేసి చెప్పుదురు భావజ నీ కది యొప్ప. దుర్విలో వావి యెఱుంగ కీవిధము వారిజనేత్రుల తల్లి చెల్లెల న్భావములేక పైఁబడిన భామలు తిట్టక మాననేర్తురే. క. అద్రిధరతనయ నీ నా, రుద్రుని నెగకంటిచేత రూపము చెడియు. విద్రుమరుచిరోములపై, సుద్రేకము చూప నీకు నుచితంబగు నే.. క మామా యల్లుఁడు నొకటై, మామానముఁ బాసి మము మననీయరుగా గ, కామా ! వివరింపఁ గొంతకాలమై చెల్లున్. థ. అని పల్కి శశిరేఖ చుక్కలనిం జూచి యిట్లనియె. సీ. చల్లనివాఁ డంచుఁ గల్లలాడు గాని తాపంబు నొందించుపాపి వీపు... సత్ప్రభుం డని నిన్ను సరసు లెంచుటె కాని యాశ్రిత తేజంబు లణఁతు వీవు 239 241 242 248 244 243<noinclude><references/></noinclude> exbwg5duw5du9x8eh0y8v8u25bsux85 559340 559339 2026-06-14T05:33:04Z Vandanapu Saidhiraj 7301 559340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=ఈ.|lines=<poem>పదపడి సంధ్యకాలుఁ డను పాంథుఁడు తృష్ణ హరింపఁగోరి తాం జవలున నెణ్ణరేఖ అనుసాంద్ర పురజ్జీల నుట్టిఁగట్టిన తా సదమల మైనస్వర్ణ కలశంబును వారిధి డించెనో యనక్ ముదమునఁ బశ్చిమాంబునిధి ము నేను దోయజమిత్ర బింబమున్.</poem>|ref=234}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తములు ముకుళించెను భయ, దమ్ముగఁ జలియించెఁ జక్రదంపతు లీలో కమ్మున నుండినవల్మీ, కమ్ములలోనుండి వెడలె మనసర్పములున్.</poem>|ref=235}} క. వగవాఁడు వార్ధిఁ బడే నా, వగపాసెను బొమ్మటంచు వడిఁ బరువిడుచుకో జగతిని జోరులు మెచ్చఁగఁ దగ ధనికులు భీతిఁ జెందఁ దమము చెలం గెన్. 236 క. హరిపద మనుక న్యామణి, మురిపంబునఁ గాలవిటుని ముద మొనరింప దిరముగఁ గొప్పున నుంచిన, విరులన నక్షత్ర సమితి వెలనెం దరువై. చ. వెలయఁగ పూర్వదిక్సుదతి వేడ్కఁ జెలం గౌడు మాన సంబుతో జలనిధి పెట్టెయం దిడిన చారుతరం బగువజ్ర రేగడి 237 238 మలినము వాయఁగా మెఱుఁగుమా క్తికహారము చేతఁ బట్టి తాం దల నిడుకొన్నదో యనఁగఁ దమ్ముల శాత్రవుఁ డొప్పె తూర్పునన్. క. కప్పురపుభరణి విప్పిన, చొప్పున బ్రహ్మాండమెల్ల సొంపువహింప ఒప్పుగ వెన్నెల దోఁచెను, గుప్పున దస్కరులు భీతిఁ గుందుచు వగవన్. తే. కువలయంబున నుండిన కువలయములు, వృక్షచయమున వసియించుపక్షిచయము మొనరించు గంధర్వమానినులును, సంతసిల్లుచు నుండి రాసమయమునను. 240 ఉ. కంతుఁడు రం తొనర్చుచును గార్ముక మెక్కిడి నారిఁ దీడి య యింతిని బేసి బాణములు చేసిన వెంటనె మందమారుతం బంతనే వచ్చిన భ్ర మున గంగ జమాతుల కాంతు లింతికి న్వింతగఁ దోచిన న్విరహవేదన కోర్వక బెగ్గడిల్లు చుస్. ఉ. భావజుఁ గూర్చి యిట్లనియె పంకజనాభునిపుత్రుఁ డంచు నం. భావన సేసి చెప్పుదురు భావజ నీ కది యొప్ప. దుర్విలో వావి యెఱుంగ కీవిధము వారిజనేత్రుల తల్లి చెల్లెల న్భావములేక పైఁబడిన భామలు తిట్టక మాననేర్తురే. క. అద్రిధరతనయ నీ నా, రుద్రుని నెగకంటిచేత రూపము చెడియు. విద్రుమరుచిరోములపై, సుద్రేకము చూప నీకు నుచితంబగు నే.. క మామా యల్లుఁడు నొకటై, మామానముఁ బాసి మము మననీయరుగా గ, కామా ! వివరింపఁ గొంతకాలమై చెల్లున్. థ. అని పల్కి శశిరేఖ చుక్కలనిం జూచి యిట్లనియె. సీ. చల్లనివాఁ డంచుఁ గల్లలాడు గాని తాపంబు నొందించుపాపి వీపు... సత్ప్రభుం డని నిన్ను సరసు లెంచుటె కాని యాశ్రిత తేజంబు లణఁతు వీవు 239 241 242 248 244 243<noinclude><references/></noinclude> 07wjbv50ol65hz7z9c4oobvv8t8e56x 559342 559340 2026-06-14T05:47:34Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 559342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>సదమల మైనస్వర్ణ కలశంబును వారిధి డించెనో యనక్ ముదమునఁ బశ్చిమాంబునిధి ము నేను దోయజమిత్ర బింబమున్.</poem>|ref=234}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తములు ముకుళించెను భయ, దమ్ముగఁ జలియించెఁ జక్రదంపతు లీలో కమ్మున నుండినవల్మీ, కమ్ములలోనుండి వెడలె మనసర్పములున్.</poem>|ref=235}} క. వగవాఁడు వార్ధిఁ బడే నా, వగపాసెను బొమ్మటంచు వడిఁ బరువిడుచుకో జగతిని జోరులు మెచ్చఁగఁ దగ ధనికులు భీతిఁ జెందఁ దమము చెలం గెన్. 236 క. హరిపద మనుక న్యామణి, మురిపంబునఁ గాలవిటుని ముద మొనరింప దిరముగఁ గొప్పున నుంచిన, విరులన నక్షత్ర సమితి వెలనెం దరువై. చ. వెలయఁగ పూర్వదిక్సుదతి వేడ్కఁ జెలం గౌడు మాన సంబుతో జలనిధి పెట్టెయం దిడిన చారుతరం బగువజ్ర రేగడి 237 238 మలినము వాయఁగా మెఱుఁగుమా క్తికహారము చేతఁ బట్టి తాం దల నిడుకొన్నదో యనఁగఁ దమ్ముల శాత్రవుఁ డొప్పె తూర్పునన్. క. కప్పురపుభరణి విప్పిన, చొప్పున బ్రహ్మాండమెల్ల సొంపువహింప ఒప్పుగ వెన్నెల దోఁచెను, గుప్పున దస్కరులు భీతిఁ గుందుచు వగవన్. తే. కువలయంబున నుండిన కువలయములు, వృక్షచయమున వసియించుపక్షిచయము మొనరించు గంధర్వమానినులును, సంతసిల్లుచు నుండి రాసమయమునను. 240 ఉ. కంతుఁడు రం తొనర్చుచును గార్ముక మెక్కిడి నారిఁ దీడి య యింతిని బేసి బాణములు చేసిన వెంటనె మందమారుతం బంతనే వచ్చిన భ్ర మున గంగ జమాతుల కాంతు లింతికి న్వింతగఁ దోచిన న్విరహవేదన కోర్వక బెగ్గడిల్లు చుస్. ఉ. భావజుఁ గూర్చి యిట్లనియె పంకజనాభునిపుత్రుఁ డంచు నం. భావన సేసి చెప్పుదురు భావజ నీ కది యొప్ప. దుర్విలో వావి యెఱుంగ కీవిధము వారిజనేత్రుల తల్లి చెల్లెల న్భావములేక పైఁబడిన భామలు తిట్టక మాననేర్తురే. క. అద్రిధరతనయ నీ నా, రుద్రుని నెగకంటిచేత రూపము చెడియు. విద్రుమరుచిరోములపై, సుద్రేకము చూప నీకు నుచితంబగు నే.. క మామా యల్లుఁడు నొకటై, మామానముఁ బాసి మము మననీయరుగా గ, కామా ! వివరింపఁ గొంతకాలమై చెల్లున్. థ. అని పల్కి శశిరేఖ చుక్కలనిం జూచి యిట్లనియె. సీ. చల్లనివాఁ డంచుఁ గల్లలాడు గాని తాపంబు నొందించుపాపి వీపు... సత్ప్రభుం డని నిన్ను సరసు లెంచుటె కాని యాశ్రిత తేజంబు లణఁతు వీవు 239 241 242 248 244 243<noinclude><references/></noinclude> rpvtiy58xrlq8g00zjit218y7x9a0vu 559364 559342 2026-06-14T07:09:33Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>సదమల మైనస్వర్ణ కలశంబును వారిధి డించెనో యనక్ ముదమునఁ బశ్చిమాంబునిధి ము నేను దోయజమిత్ర బింబమున్.</poem>|ref=234}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>తములు ముకుళించెను భయ, దమ్ముగఁ జలియించెఁ జక్రదంపతు లీలో కమ్మున నుండినవల్మీ, కమ్ములలోనుండి వెడలె మనసర్పములున్.</poem>|ref=235}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>పగవాఁడు వార్ధిఁ బడె నా, వగపాసెను బొమ్మటంచు వడిఁ బరువిడుచు౯ జగతిని జోరులు మెచ్చఁగఁ దగ ధనికులు భీతిఁ జెందఁ దమము చెలంగెన్.</poem>|ref=236}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>హరిపద మనుక న్యామణి, మురిపంబునఁ గాలవిటుని ముద మొనరింప౯ దిరముగఁ గొప్పున నుంచిన, విరులన నక్షత్ర సమితి వెలనెం దరుచై.</poem>|ref=237}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>వెలయఁగ పూర్వదిక్సుదతి వేడ్కఁ జెలం గౌడుమానసంబుతో జలనిధి పెట్టెయం దిడిన చారుతరం బగువజ్ర రేగడి౯ మలినము వాయఁగా మెఱుఁగుమా క్తికహారము చేతఁ బట్టి తాం దల నిడుకొన్నదో యనఁగఁ దమ్ములశాత్రవుఁ డొప్పె తూర్పునన్.</poem>|ref=238}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కప్పురపుభరణి విప్పిన, చొప్పున బ్రహ్మాండమెల్ల సొంపువహింప౯ ఒప్పుగ వెన్నెల దోఁచెను, గుప్పున దస్కరులు భీతిఁ గుందుచు పగవన్.</poem>|ref=239}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>కువలయంబున నుండినకువలయములు, వృక్షచయమున వసియించుపక్షిచయము గాన మొనరించుగంధర్వమానినులును, సంతసిల్లుచు నుండి రాసమయమునను.</poem>|ref=240}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కంతుఁడు రం తొనర్చుచును గార్ముక మెక్కిడి నారిఁ దీడి య యింతిని బేసి బాణములు చేసిన వెంటనె మందమారుతం బంతనే వచ్చిన భ్ర మున గంగ జమాతుల కాంతు లింతికి న్వింతగఁ దోచిన న్విరహవేదన కోర్వక బెగ్గడిల్లు చున్.</poem>|ref=241}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>భావజుఁ గూర్చి యిట్లనియె పంకజనాభునిపుత్రుఁ డంచు నం. భావన సేసి చెప్పుదురు భావజ నీ కది యొప్ప దుర్విలో వావి యెఱుంగ కీవిధము వారిజనేత్రుల తల్లి చెల్లెల న్భావములేక పైఁబడిన భామలు తిట్టక మాననేర్తురే.</poem>|ref=242}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అద్రిధరతనయ నీ నా, రుద్రుని నెగకంటిచేత రూపము చెడియు౯ విద్రుమరుచిరోష్ఠులపై, సుద్రేకము చూప నీకు నుచితంబగు నే</poem>|ref=243}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మామా యల్లుఁడు నొకటై, మామానముఁ బాసి మము మననీయరుగా మీమీగర్వము లరయఁగ, కామా ! వివరింపఁ గొంతకాలమై చెల్లున్.</poem>|ref=244}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని పల్కి శశిరేఖ చుక్కలనిం జూచి యిట్లనియె.</poem>|ref=245}}<noinclude><references/></noinclude> ky351w3rrtrecql2s8dyzvs6k8x2x1j 104 214147 559352 2026-06-14T05:58:58Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with 'ప్రథమాశ్వాసము సన్మార్గుఁ డనిబుధుఁ ల్చాటుచుందురుగాని సతుల పాలిటి నిశాచరుఁడ వీవు మాధవు మఱఁదనుమాట యొక్క టెగాని యక్క మందిరమున కహితుఁ డీవు తే. ఇట్టివాఁ డని తెలియక నీశ్వరుండ...' 559352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>ప్రథమాశ్వాసము సన్మార్గుఁ డనిబుధుఁ ల్చాటుచుందురుగాని సతుల పాలిటి నిశాచరుఁడ వీవు మాధవు మఱఁదనుమాట యొక్క టెగాని యక్క మందిరమున కహితుఁ డీవు తే. ఇట్టివాఁ డని తెలియక నీశ్వరుండు, చేరదీసిన శిరముపైఁ జేరి తీవు క. 27 వరమదుర్మార్గుఁ డని నిన్నుఁ బలుకవలయు, వసుధ సన్మార్గుఁ డందురే వారిజారి. 246 సర్వజ్ఞు శిరముఁ జెండితి, సర్వము నే నంచుఁ దలఁచి సంతనపడు చుకో గర్వమున సఖుల నేఁచినఁ, బర్వమునను నిన్నుఁ బట్టి పాము కరవదే. క. చక్కెరదిండిసిపాయికి, దిక్కైలివి నేఁడు నీకు దిక్కెవ్వరురా 247 యొక్కొక పక్షములో నక్, చుక్కలగమిశాఁడ తగదు సుదతుల నేఁచన్. 248 249 వ. అని మఱియును. క. మలయానిల నీ వింతగ, జలజాక్షులమీఁద జలము సాధించినచో ఫలమేమి వసుధలోఁ గల, పొలఁతులతో డేల నీకుఁ బో తెమ్మరనూ. 250 వ. అని యివ్విధంబున మదనశశిసమీరులు నిందింపుచు విరహానలంబున కోర్వక దగ్గర నున్న సఖీ జనంబులతో నిట్లనియె. తే. వినుఁడు కంజాతులార నా విన్నపంబు, పార్థపుత్రుఁడు చెప్పిన పల్కులకట! వినక నిటు వచ్చి నే నెంత వెఱి నెతిఁ, దమ్మి బాణుని బాధకుఁ దాళ లేను. - 251 252 తే. అనిన శశిరేఖ నీక్షించి యజ్ఞముఖులు, పొలఁతి విజయాత్మజుని నీవు పొందినపుడు మరుఁడు చంద్రుఁడు గాడ్పు నీమందిరమునఁ, గాచియుందురు పగ పేల కమలనేత్ర. క. మగువలు పల్కిన పల్కులు, తగ గొప్పఁగ నాలకించి తత్తరపడ క, వ్వగమాని యూరకుండెను, ఖగ వాహను నన్న పుత్రి గాసిం బడశన్. భుజంగ ప్రయాతము. మురారి క్రమానాథు మోదంబుతోడ, స్పరాకంచు సద్భక్తి క్తిభావంబుతో 254 క్కి రాజీవ నేత్రాస్వకీయాదులం బ్రోచి రాజిల్లఁ గాఁ జేయు శ్రీకృష్ణమూర్తీ. 255 గద్య. ఇది శ్రీమ త్సూర్యనారాయణ కరుణాకటాక్ష వీక్షణాలంకారసుస్థిరామృతవాక్య జనిత కవిత్వ రత్నాకరవంశవయ్య పారావారరాకాసుధాక రాంజనేయాఖ్యతనూజ అప్పప్ప నామ ధేయ ప్రణీతం బైన శశిరేఖాపరిణయం బను, మహా ప్ర బంధంబునందు ప్రథమాశ్వాసము. .<noinclude><references/></noinclude> gk7zze050nluki4yc6i279h7rryq8lz 559367 559352 2026-06-14T07:59:37Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>చల్లనివాఁ డంచుఁ గల్లలాడు గాని తాపంబు నొందించుపాపి వీపు సత్ప్రభుం డని నిన్ను సరసు లెంచుటె కాని యాశ్రిత తేజంబు లణఁతు వీవు సన్మార్గుఁ డనిబుధుఁ ల్చాటుచుందురుగాని సతుల పాలిటి నిశాచరుఁడ వీవు మాధవు మఱఁదనుమాట యొక్క టెగాని యక్క మందిరమున కహితుఁ డీవు</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఇట్టివాఁ డని తెలియక నీశ్వరుండు, చేరదీసిన శిరముపైఁ జేరి తీవు వరమదుర్మార్గుఁ డని నిన్నుఁ బలుకవలయు, వసుధ సన్మార్గుఁ డందురే వారిజారి.</poem>|ref=246}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సర్వజ్ఞు శిరముఁ జెండితి, సర్వము నే నంచుఁ దలఁచి సంతనపడుచు౯ గర్వమున సఖుల నేఁచినఁ, బర్వమునను నిన్నుఁ బట్టి పాము కరవదే.</poem>|ref=247}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>చక్కెరదిండిసిపాయికి, దిక్కైతివి నేఁడు నీకు దిక్కెవ్వరురా యొక్కొకపక్షములోన౯, చుక్కలగమికాఁడ తగదు సుదతుల నేఁచన్.</poem>|ref=248}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=249}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మలయానిల నీ వింతగ, జలజాక్షులమీఁద జలము సాధించినచో ఫలమేమి వసుధలోఁ గల, పొలఁతులతో డేల నీకుఁ బో తెమ్మరనూ.</poem>|ref=250}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యివ్విధంబున మదనశశిసమీరులు నిందింపుచు విరహానలంబున కోర్వక దగ్గర నున్నసఖీజనంబులతో నిట్లనియె.</poem>|ref=251}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వినుఁడు కంజాక్షులార నావిన్నపంబు, పార్థపుత్రుఁడు చెప్పిన పల్కులకట! వినక నిటు వచ్చి నే నెంత వెఱ్ఱినైతిఁ, దమ్మిబాణునిబాధకుఁ దాళలేను.</poem>|ref=252}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>అనిన శశిరేఖ నీక్షించి యజ్ఞముఖులు, పొలఁతి విజయాత్మజుని నీవు పొందినపుడు మరుఁడు చంద్రుఁడు గాడ్పు నీమందిరమునఁ, గాచియుందురు పగ పేల కమలనేత్ర.</poem>}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మగువలు పల్కిన పల్కులు, తగ గొప్పఁగ నాలకించి తత్తరపడ క వ్వగమాని యూరకుండెను, ఖగ వాహను నన్న పుత్రి గాసిం బడశన్.</poem>|ref=254}} {{Telugu poem|type=భుజంగప్రయాతము|lines=<poem><br>మురారి క్రమానాథు మోదంబుతోడ, స్పరాకంచు సద్భక్తిభావంబుతో మ్రొ క్కి రాజీవ నేత్రాస్వకీయాదులం బ్రోచి రాజిల్లఁ గాఁ జేయు శ్రీకృష్ణమూర్తీ.</poem>|ref=255}} {{Telugu poem|type=గద్య.|lines=<poem>ఇది శ్రీమ త్సూర్యనారాయణ కరుణాకటాక్షవీక్షణాలంకారసుస్థిరామృతవాక్య జనిత కవిత్వ రత్నాకరవంశవయఃపారావారరాకాసుధాక రాంజనేయాఖ్యతనూజ అప్పప్పనామధేయప్రణీతం బైన శశిరేఖాపరిణయం బను మహాప్రబంధంబునందు</poem>}} ప్రథమాశ్వాసము<noinclude><references/></noinclude> m09s4pqfk6q3179nro7b3wwsoi1y8im 559380 559367 2026-06-14T10:12:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=|lines=<poem>సన్మార్గుఁ డనిబుధుఁ ల్చాటుచుందురుగాని సతులపాలిటి నిశాచరుఁడ వీవు మాధవు మఱఁదనుమాట యొక్కటెగాని యక్కమందిరమున కహితుఁ డీవు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>ఇట్టివాఁ డని తెలియక నీశ్వరుండు, చేరదీసిన శిరముపైఁ జేరి తీవు పరమదుర్మార్గుఁ డని నిన్నుఁ బలుకవలయు, వసుధ సన్మార్గుఁ డందురే వారిజారి.</poem>|ref=246}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>సర్వజ్ఞు శిరముఁ జెండితి, సర్వము నే నంచుఁ దలఁచి సంతనపడుచున్ గర్వమున సఖుల నేఁచినఁ, బర్వమునను నిన్నుఁ బట్టి పాము కరవదే.</poem>|ref=247}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>చక్కెరదిండిసిపాయికి, దిక్కైతివి నేఁడు నీకు దిక్కెవ్వరురా యొక్కొకపక్షములోనన్, చుక్కలగమికాఁడ తగదు సుదతుల నేఁచన్.</poem>|ref=248}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని మఱియును.</poem>|ref=249}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మలయానిల నీ వింతగ, జలజాక్షులమీఁద జలము సాధించినచో ఫలమేమి వసుధలోఁ గల, పొలఁతులగో డేల నీకుఁ బో తెమ్మరమా.</poem>|ref=250}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అని యివ్విధంబున మదనశశిసమీరుల నిందింపుచు విరహానలంబున కోర్వక డగ్గర నున్నసఖీజనంబులతో నిట్లనియె.</poem>|ref=251}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>వినుఁడు కంజాక్షులార నావిన్నపంబు, పార్థపుత్రుఁడు చెప్పిన పల్కులకట! వినక నిటు వచ్చి నే నెంత వెఱ్ఱినైతిఁ, దమ్మిబాణునిబాధకుఁ దాళలేను.</poem>|ref=252}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>అనిన శశిరేఖ నీక్షించి యబ్జముఖులు, పొలఁతి విజయాత్మజుని నీవు పొందినపుడు మరుఁడు చంద్రుఁడు గాడ్పు నీమందిరమునఁ, గాచియుందురు వగ పేల కమలనేత్ర.</poem>}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>మగువలు పల్కిన పల్కులు, తగ గొప్పఁగ నాలకించి తత్తరపడ క వ్వగమాని యూరకుండెను, ఖగవాహను నన్నపుత్రి గాసిం బడకన్.</poem>|ref=254}} {{Telugu poem|type=భుజంగప్రయాతము|lines=<poem>మురారి న్రమానాథు మోదంబుతోడ, న్పరాకంచు సద్భక్తిభావంబుతో మ్రొ క్కి రాజీవనేత్రాస్వకీయాదులం బ్రో, చి రాజిల్లఁగాఁ జేయు శ్రీకృష్ణమూర్తీ.</poem>|ref=255}} {{Telugu poem|type=గద్య.|lines=<poem>ఇది శ్రీమ త్సూర్యనారాయణ కరుణాకటాక్షవీక్షణాలంకారసుస్థిరామృతవాక్య జనిత కవిత్వ రత్నాకరవంశపయఃపారావారరాకాసుధాక రాంజనేయాఖ్యతనూజ అప్పప్పనామధేయప్రణీతం బైన శశిరేఖాపరిణయం బను మహాప్రబంధంబునందు ప్రథమాశ్వాసము.</poem>}}<noinclude><references/></noinclude> 1kh07839i4upmiqgof9s8f59whokrw8 104 214148 559368 2026-06-14T08:44:03Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దబడని */ [[WP:AES|←]]Created page with '{{Center|style=font-size:160%;|ద్వితీయాశ్వాసము}} [[File:శశిరేఖాపరిణయము page-4.png|center|75px]] {{Telugu poem|type={{Css image crop |Image = శశిరేఖాపరిణయము.pdf |Page = 28 |bSize = 450 |cWidth = 52 |cHeight = 158 |oTop = 55 |oLeft = 68 |Location = center |Description = }}|lines=<poem> రుక్మిణీమనోహర కారుణ్యసుధానదీన...' 559368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Center|style=font-size:160%;|ద్వితీయాశ్వాసము}} [[File:శశిరేఖాపరిణయము page-4.png|center|75px]] {{Telugu poem|type={{Css image crop |Image = శశిరేఖాపరిణయము.pdf |Page = 28 |bSize = 450 |cWidth = 52 |cHeight = 158 |oTop = 55 |oLeft = 68 |Location = center |Description = }}|lines=<poem> రుక్మిణీమనోహర కారుణ్యసుధానదీన ఖగరాడ్గమ నా వారిజభవనుతచరణా శ్రీరాంబుధిశయన భక్త సేవాదరణా.</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అవధరింపుము సూతుండు శౌనకాది మహామునులకుఁ జెప్పినట్లు వైశంపాయనుండు జనమేజయున కిట్లనియె.</poem>|ref=2}} ఉ. ఛండ పండితో త్తములఁ బాండుకుమారులఁ గా న కంపి వే దఁడపురాధినాయకుఁడు ధారుణినంతయు నా నాక్రమించి ఖండలుఁ డేలుమాడ్కి మణికాంచన స్త్ర సమృద్ధి నిండుమనంబుతో నేలుచునుండెను భాను లేజుఁ డై . యా ఉ. కర్ణుఁడు ద్రోణుఁడు గృపుఁడు గర్ణసుతుడును ధృష్టకేతుఁడుకో నిర్ణయవర్తి భీష్ముఁ డఃనీతులు సౌబలదున్సిల వర్ణి తవి క్రముండు శ్రుతవర్తుఁడు నాతని బంధుమిత్రులు దుర్జయుఁడైన సైంధవుఁడు దుర్దముఁ డాది గఁ గొల్చియుండఁ గాన్. 2 4 వ. ఇవ్విధంబునఁ. గౌరవేశ్వరుండు విబుధగణసేవితుం డైన మహేంద్రుండుసుం బోలెడ శ్రీ తిథినంభును గొలువై మహాసంతోషంబునం బోధలం చుండె వంత. సీ. ఛివ్వయెబువ్వగా జీవించు జడదాల్పు వుండరీ కాదనిపురముఁ జూడ నరిగి శ్రీకృష్ణుని యంతఃపురంబులోఁ బొడఁగాంచి యతనిచేఁ బూ జలండి కామపాలుఁడు తన్నుఁ ప్రేమతో లాలించి యర్చన సేయఁగా నతఁడు గొన్ని వానరంబులు (ల్చి వనజాక్ష్మి శశిరేఖ యాకార మరసి తా నాత్మయందుఁ తే. దలఁచి వీకన్య' సౌభద్రు, తరుణిగా, సంబురాలుండు మది సెంచు నడియుఁగాక బలుఁడు దుర్యోధనునియందుఁ బక్షపాతి, గనుక నొక వింత గావింతు ఘనముగాను. 6 క. కలహము గానక యిట్లుక్, కలకాలము ప్రొద్దుగడపఁగా వళ మగునే బలరాముపుత్రి కోఆకుక్., కలహముఁ గావింతు ననుచు గులకల నగుచున్ "<noinclude><references/></noinclude> odpxhe5cxh4n0hh9nvujtwyyzkw21rx 559369 559368 2026-06-14T08:48:10Z Vandanapu Saidhiraj 7301 559369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Center|style=font-size:160%;|ద్వితీయాశ్వాసము}} [[File:శశిరేఖాపరిణయము page-4.png|center|75px]] {{Telugu poem|type={{Css image crop |Image = శశిరేఖాపరిణయము.pdf |Page = 28 |bSize = 450 |cWidth = 52 |cHeight = 158 |oTop = 55 |oLeft = 68 |Location = center |Description = }}|lines=<poem> రుక్మిణీమనోహర కారుణ్యసుధానదీన ఖగరాడ్గమ నా వారిజభవనుతచరణా శ్రీరాంబుధిశయన భక్త సేవాదరణా.</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అవధరింపుము సూతుండు శౌనకాది మహామునులకుఁ జెప్పినట్లు వైశంపాయనుండు జనమేజయున కిట్లనియె.</poem>|ref=2}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఛండ పండితో త్తములఁ బాండుకుమారులఁ గా న కంపి వే దఁడపురాధినాయకుఁడు ధారుణినంతయు నాక్రమించి యా ఖండలుఁ డేలుమాడ్కి మణికాంచన స్త్రసమృద్ధి నొందుచున్ నిండుమనంబుతోఁ బ్రజల నేలుచునుండెను భాను తేజుఁడై.</poem>|ref=3}} ఉ. కర్ణుఁడు ద్రోణుఁడు గృపుఁడు గర్ణసుతుడును ధృష్టకేతుఁడుకో నిర్ణయవర్తి భీష్ముఁ డఃనీతులు సౌబలదున్సిల వర్ణి తవి క్రముండు శ్రుతవర్తుఁడు నాతని బంధుమిత్రులు దుర్జయుఁడైన సైంధవుఁడు దుర్దముఁ డాది గఁ గొల్చియుండఁ గాన్. 2 4 వ. ఇవ్విధంబునఁ. గౌరవేశ్వరుండు విబుధగణసేవితుం డైన మహేంద్రుండుసుం బోలెడ శ్రీ తిథినంభును గొలువై మహాసంతోషంబునం బోధలం చుండె వంత. సీ. ఛివ్వయెబువ్వగా జీవించు జడదాల్పు వుండరీ కాదనిపురముఁ జూడ నరిగి శ్రీకృష్ణుని యంతఃపురంబులోఁ బొడఁగాంచి యతనిచేఁ బూ జలండి కామపాలుఁడు తన్నుఁ ప్రేమతో లాలించి యర్చన సేయఁగా నతఁడు గొన్ని వానరంబులు (ల్చి వనజాక్ష్మి శశిరేఖ యాకార మరసి తా నాత్మయందుఁ తే. దలఁచి వీకన్య' సౌభద్రు, తరుణిగా, సంబురాలుండు మది సెంచు నడియుఁగాక బలుఁడు దుర్యోధనునియందుఁ బక్షపాతి, గనుక నొక వింత గావింతు ఘనముగాను. 6 క. కలహము గానక యిట్లుక్, కలకాలము ప్రొద్దుగడపఁగా వళ మగునే బలరాముపుత్రి కోఆకుక్., కలహముఁ గావింతు ననుచు గులకల నగుచున్ "<noinclude><references/></noinclude> 9dxj4k8h39t14kthrfipqtf60egivgq 559371 559369 2026-06-14T09:44:02Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Center|style=font-size:160%;|ద్వితీయాశ్వాసము}} [[File:శశిరేఖాపరిణయము page-4.png|center|75px]] {{Telugu poem|type={{Css image crop |Image = శశిరేఖాపరిణయము.pdf |Page = 28 |bSize = 450 |cWidth = 52 |cHeight = 158 |oTop = 55 |oLeft = 68 |Location = center |Description = }}|lines=<poem> రుక్మిణీమనోహర కారుణ్యసుధానదీన ఖగరాడ్గమ నా వారిజభవనుతచరణా శ్రీరాంబుధిశయన భక్త సేవాదరణా.</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అవధరింపుము సూతుండు శౌనకాది మహామునులకుఁ జెప్పినట్లు వైశంపాయనుండు జనమేజయున కిట్లనియె.</poem>|ref=2}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఛండ పండితో త్తములఁ బాండుకుమారులఁ గా న కంపి వే దఁడపురాధినాయకుఁడు ధారుణినంతయు నాక్రమించి యా ఖండలుఁ డేలుమాడ్కి మణికాంచన స్త్రసమృద్ధి నొందుచున్ నిండుమనంబుతోఁ బ్రజల నేలుచునుండెను భాను తేజుఁడై.</poem>|ref=3}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కర్ణుఁడు ద్రోణుఁడు గృపుఁడుం గర్ణసుతుండును ధృష్టకేతుఁడున్ నిర్ణయవర్తి భీష్ముఁ డవినీతులు సౌబలదున్సినేరులున్ వర్ణితవిక్రముండు శ్రుతవర్ముఁడు నాతనిబంధుమిత్రులున్ దుర్జయుఁడైన సైంధవుఁడు దుర్దముఁ డాదిగఁ గొల్చియుండఁగాన్.</poem>|ref=4}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇవ్విధంబునఁ. గౌరవేశ్వరుండు విబుధగణసేవితుం డైనమహేంద్రుండుసుం బోలెడ శ్రీ తిథినంభును గొలువై మహాసంతోషంబునం బోధలం చుండె వంత.</poem>|ref=5}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>ఛివ్వయెబువ్వగా జీవించు జడదాల్పు వుండరీ కాదనిపురముఁ జూడ నరిగి శ్రీకృష్ణుని యంతఃపురంబులోఁ బొడఁగాంచి యతనిచేఁ బూజలండి కామపాలుఁడు తన్నుఁ ప్రేమతో లాలించి యర్చన సేయఁగా నతఁడు గొన్ని వానరంబులు నౌల్చి వనజాక్ష్మి శశిరేఖ యాకార మరసి తా నాత్మయందుఁ</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>దలఁచె వీకన్య సౌభద్రు, తరుణిగాఁగ, సంబుజాక్షుండు మదినెంచు నడియుఁగాక బలుఁడు దుర్యోధనునియందుఁ బక్షపాతి, గనుక నొక వింత గావింతు ఘనముగాను.</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కలహము గానక యిట్లున్, కలకాలము ప్రొద్దుగడపఁగా వళ మగునే బలరాముపుత్రికోఱకున్, కలహముఁ గావింతు ననుచు గులకల నగుచున్</poem>|ref=7}}<noinclude><references/></noinclude> dx41dklm08ddlk5tv9a9j9qt560c4kf 559383 559371 2026-06-14T10:24:03Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Center|style=font-size:160%;|ద్వితీయాశ్వాసము}} [[File:శశిరేఖాపరిణయము page-4.png|center|75px]] {{Telugu poem|type={{Css image crop |Image = శశిరేఖాపరిణయము.pdf |Page = 28 |bSize = 450 |cWidth = 52 |cHeight = 158 |oTop = 55 |oLeft = 68 |Location = left |Description = }}|lines=<poem> రుక్మిణీమనోహర కారుణ్యసుధానదీన ఖగరాడ్గమనా వారిజభవనుతచరణా క్షీరాంబుధిశయన భక్తసేవాదరణా.</poem>|ref=1}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అవధరింపుము సూతుండు శౌనకాది మహామునులకుఁ జెప్పినట్లు వైశంపాయనుండు జనమేజయున కిట్లనియె.</poem>|ref=2}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>భండనపండితోత్తములఁ బాండుకుమారులఁ గాన కంపి వే దండపురాధినాయకుఁడు ధారుణినంతయు నాక్రమించి యా ఖండలుఁ డేలుమాడ్కి మణికాంచనవస్త్రసమృద్ధి నొందుచున్ నిండుమనంబుతోఁ బ్రజల నేలుచునుండెను భానుతేజుఁడై.</poem>|ref=3}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కర్ణుఁడు ద్రోణుఁడు గృపుఁడుం గర్ణసుతుండును ధృష్టకేతుఁడున్ నిర్ణయవర్తి భీష్ముఁ డవినీతులు సౌబలదున్సినేరులున్ వర్ణితవిక్రముండు శ్రుతవర్ముఁడు నాతనిబంధుమిత్రులున్ దుర్జయుఁడైన సైంధవుఁడు దుర్దముఁ డాదిగఁ గొల్చియుండఁగాన్.</poem>|ref=4}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>ఇవ్విధంబునఁ గౌరవేశ్వరుండు విబుధగణసేవితుం డైనమహేంద్రుండునుం బోలెఁ బ్రతిదినంబును గొలువై మహాసంతోషంబునం బొదలుచుండె నంత.</poem>|ref=5}} {{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>చివ్వయె బువ్వగా జీవించు జడదాల్పు పుండరీకాక్షునిపురముఁ జూడ నరిగి శ్రీకృష్ణుని యంతఃపురంబులోఁ బొడఁగాంచి యతనిచేఁ బూజలంది కామపాలుఁడు తన్నుఁ బ్రేమతో లాలించి యర్చన సేయఁగా నతఁడు గొన్ని వాసరంబులు నిల్చి వనజాక్ష్మి శశిరేఖ యాకార మరసి తా నాత్మయందుఁ</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>దలఁచె నీకన్య సౌభద్రు, తరుణిగాఁగ, నంబుజాక్షుండు మదినెంచు నదియుఁగాక బలుఁడు దుర్యోధనునియందుఁ బక్షపాతి, గనుక నొకవింత గావింతు ఘనముగాను.</poem>|ref=6}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>కలహము గానక యిట్లున్, కలకాలము ప్రొద్దుగడపఁగా వశ మగునే బలరాముపుత్త్రికొఱకున్, కలహముఁ గావింతు ననుచు గలకల నగుచున్</poem>|ref=7}}<noinclude><references/></noinclude> 5z2sjv9yvoetvnyn3ggjg176svfi9op 104 214149 559370 2026-06-14T09:36:29Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||ప్రకృతిశాస్త్రములు|181}}</noinclude> {{c|2. శక్తికి వినాశము లేదు.}} జడమువలెనే శక్తికూడ నాశముఁ జెందునది కాదు. తుపాకిలో నుండి బహువేగముతో బయలుదేరిన గుండు గోడకుఁ దగిలి యాగిపోవును! అంత నా వేగమను శక్తి నశించెనని మన మనుకొందుము. అది నశింపలేదు, ఆ గుండు ఆ గోడ కెచ్చటఁ దగిలెనో యచ్చటఁబట్టి చూచిన యెడల అది వెచ్చగా నుండును. ఇట్లు ఆ వేగమను శక్తి యుష్ణత యను శక్తిగా మారెనేకాని నాశముఁ జెందలేదు. ఇటులనే పొగబండిలోని, ఉష్ణతను కొన్ని యుపాయములచే గమనముగ (Locomotion) మార్చెదరు. చెన్నపట్టణములో మన మెక్కి తిరుగు ట్ర్యాంబండ్ల లో విద్యుచ్ఛక్తిని గమనముగా మార్చెదరు. మైసూరు ప్రాంతమునఁ గావేరీనది యొక కొండమీఁదినుండి క్రిందికి దుముకును. ఆ ప్రపాత మనునది (Waterfall) యొక శక్తి. దానిని విద్యుచ్ఛక్తిగా మార్చి దానిచే కోలారునొద్ద బంగారపు గనులను తవ్వించుచున్నారు. ఇట్లు సృష్టిలోని యొకశక్తి మఱియొక శక్తిగా మారునేగాని నాశముఁ జెందదు. ఇట్లు ప్రకృతిశాస్త్రముల స్వరూపమును ముఖ్యమయిన తత్వములను సంగ్రహముగాఁ గనుఁగొని యేయే ప్రకృతిశాస్త్రము ఏయే విషయములను చర్చించునో మనము తెలిసికొందము. {{c|ప్రకృతిశాస్త్రముల వర్గీకరణము}} పదార్థములన్నియు సజీవ, నిర్జీవములని రెండు భేదములుగాఁ గాన వచ్చుచున్నందున సజీవములను గుఱించి చర్చించెడి శాస్త్రములనియు, నిర్జీవజడములను గుఱించి చర్చించుశాస్త్రము లనియు శాస్త్రముల నన్నిటిని రెండుగా విభజింపవచ్చును. ఈ రెండు శాఖలలోని ముఖ్యశాస్త్రముల పేళ్లును వాని విషయములును అతిసంగ్రహముగా నీ క్రిందఁ బొందుపఱచెదము. {{c|సజీవవిషయకశాస్త్రములు.}} 1. జీవశాస్త్రము (Biology) - ఇందు సచేతనముల సమాన ధర్మములను గుఱించియు, భిన్న జీవులలోని పరస్పర కార్యకారణ<noinclude><references/></noinclude> 6dfokotg0pgjedayha1zivkjqtub38s 559374 559370 2026-06-14T09:48:21Z శ్రీరామమూర్తి 1517 559374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||ప్రకృతిశాస్త్రములు|181}}</noinclude> {{c|2. శక్తికి వినాశము లేదు.}} జడమువలెనే శక్తికూడ నాశముఁ జెందునది కాదు. తుపాకిలో నుండి బహువేగముతో బయలుదేరిన గుండు గోడకుఁ దగిలి యాగిపోవును! అంత నా వేగమను శక్తి నశించెనని మన మనుకొందుము. అది నశింపలేదు, ఆ గుండు ఆ గోడ కెచ్చటఁ దగిలెనో యచ్చటఁబట్టి చూచిన యెడల అది వెచ్చగా నుండును. ఇట్లు ఆ వేగమను శక్తి యుష్ణత యను శక్తిగా మారెనేకాని నాశముఁ జెందలేదు. ఇటులనే పొగబండిలోని, ఉష్ణతను కొన్ని యుపాయములచే గమనముగ (Locomotion) మార్చెదరు. చెన్నపట్టణములో మన మెక్కి తిరుగు ట్ర్యాంబండ్ల లో విద్యుచ్ఛక్తిని గమనముగా మార్చెదరు. మైసూరు ప్రాంతమునఁ గావేరీనది యొక కొండమీఁదినుండి క్రిందికి దుముకును. ఆ ప్రపాత మనునది (Waterfall) యొక శక్తి. దానిని విద్యుచ్ఛక్తిగా మార్చి దానిచే కోలారునొద్ద బంగారపు గనులను తవ్వించుచున్నారు. ఇట్లు సృష్టిలోని యొకశక్తి మఱియొక శక్తిగా మారునేగాని నాశముఁ జెందదు. ఇట్లు ప్రకృతిశాస్త్రముల స్వరూపమును ముఖ్యమయిన తత్వములను సంగ్రహముగాఁ గనుఁగొని యేయే ప్రకృతిశాస్త్రము ఏయే విషయములను చర్చించునో మనము తెలిసికొందము. {{c|ప్రకృతిశాస్త్రముల వర్గీకరణము}} పదార్థములన్నియు సజీవ, నిర్జీవములని రెండు భేదములుగాఁ గాన వచ్చుచున్నందున సజీవములను గుఱించి చర్చించెడి శాస్త్రములనియు, నిర్జీవజడములను గుఱించి చర్చించుశాస్త్రము లనియు శాస్త్రముల నన్నిటిని రెండుగా విభజింపవచ్చును. ఈ రెండు శాఖలలోని ముఖ్యశాస్త్రముల పేళ్లును వాని విషయములును అతిసంగ్రహముగా నీ క్రిందఁ బొందుపఱచెదము. {{c|సజీవవిషయకశాస్త్రములు.}} '''1. జీవశాస్త్రము (Biology)''' - ఇందు సచేతనముల సమాన ధర్మములను గుఱించియు, భిన్న జీవులలోని పరస్పర కార్యకారణ<noinclude><references/></noinclude> jlf105szxo5daiqf2njdjdxxkvlrdrl 0 214150 559372 2026-06-14T09:47:04Z Vandanapu Saidhiraj 7301 [[WP:AES|←]]Created page with '{{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = రత్నాకరం అప్పప్ప కవి | అనువాదం= | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages ind...' 559372 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = రత్నాకరం అప్పప్ప కవి | అనువాదం= | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="శశిరేఖాపరిణయము.pdf" from=28 to=37 /> ca83s9q6wmtedez24ze5b5iheufj529 559375 559372 2026-06-14T09:48:48Z Vandanapu Saidhiraj 7301 559375 wikitext text/x-wiki {{తలకట్టు | శీర్షిక = [[../]] | రచయిత = రత్నాకరం అప్పప్ప కవి | అనువాదం= | విభాగము = ద్వితీయాశ్వాసము | ముందరి = [[../ప్రథమాశ్వాసము/]] | తదుపరి = [[../తృతీయాశ్వాసము/]] | వివరములు = |సంవత్సరం = 1954 }} <pages index="శశిరేఖాపరిణయము.pdf" from=28 to=46 /> ao7lj5lpt5hn8potca21v3xpbe6u0k4 104 214151 559373 2026-06-14T09:47:14Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|182|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>సంబంధములను గుఱించియు, ప్రాణులకును వృక్షములకును గల సంబంధమును గూర్చియు, భిన్న భిన్న వృక్షముల యొక్కయు జంతువుల యొక్కయు శరీరనిర్మాణభేదములును, ఆ భేదము ననుసరించి జీవులలో విజ్ఞానము హెచ్చెడు తగ్గెడు విధంబును గురించియు వర్ణింపఁబడును. ఇది యొక స్వతంత్రశాస్త్రము కాదు. ముఖ్యముగా జంతుశాస్త్రము (Zoology), వృక్షశాస్త్రము (Botany) అను రెండు శాస్త్రములు కలిసి యీశాస్త్ర మేర్పడినది. '''2. జంతుశాస్త్రము.''' - ఇందు నణువుకంటెఁ జిన్నజంతువు మొదలు మనుష్యుని వఱకుఁ గల యసంఖ్యజంతుకోటియొక్క పర్గీకరణము (Classification), శరీర నిర్మాణము (Morphology), ఇంద్రియ వ్యాపారములు (Organic functions) మొదలయిన విషయములను గుఱించి వ్రాయఁ బడియుండును. మానవాస్థి పంజర శాస్త్రము (Human Anatomy), మానవశారీరశాస్త్రము (Human Physiology) అను రెండు శాస్త్రములును ఈ శాస్త్రముయొక్క విభాగములే. ఈరెండు శాస్త్రములును వైద్యుల కత్యంతావశ్యకములు. '''3. వృక్షశాస్త్రము.''' - మిక్కిలి చిన్న వృక్షములు మొదలు గగన చుంబితములగు మహావృక్షములవఱకును గల వృక్షజాతుల వర్గీకరణము. శరీర నిర్మాణము మొదలయిన విషయములను గుఱించి యీ శాస్త్రమునందు వర్ణింపఁబడును. '''4. మానవశాస్త్రము (Psychology)''' — ఇదియు జీవశాస్త్రాంతర్గతమే. ఇందుఁ జిత్తవృత్తులను గురించియు, మనోధర్మములను గుఱించియు, మనోవ్యాపారములను గుఱించియు వివరింపఁబడియుండును. ఇవి సచేతన విషయకమైన ముఖ్యశాస్త్రములు. ఇఁక నిర్జీవ పదార్థములను గుఱించిన శాస్త్రములఁ గనుఁగొందము.<noinclude><references/></noinclude> j4jqpad7xtbrk9xfqqec2xc69yfve0m 104 214152 559377 2026-06-14T09:59:46Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh||ప్రకృతిశాస్త్రములు|183}}</noinclude> {{c|నిర్జీవవిషయక శాస్త్రములు.}} '''1. పదార్థ విజ్ఞానశాస్త్రము (Physics)''' - జీవశాస్త్రమువలెనే యిది స్వతంత్రశాస్త్రము కాదు. అనేక శాస్త్రముల సముదాయము. ఇందు జడముయొక్క సామాన్యధర్మము (General properties) లను గుఱించియు, సృష్టిలోని శక్తి (Force) యొక్క రూపాంతరములగు ఉష్ణత (Heat), విద్యుత్ (Electricity), లోహచుంబకత్వము (Magnetism). ప్రకాశము(వెలుతురు Light), ధ్వని (Sound) మొదలయినవాని గుఱించియు వర్ణింపఁబడును. ఇందలి గమనమును (Motion) గురించిన శాస్త్రమునకు గతిశాస్త్ర మనియు (Dynamics), వెలుతురును గుఱించిన దానికి ప్రకాశశాస్త్రమనియు (Optics) పేళ్ళు కలవు. ఇందులోని ఇతర శాస్త్రములకు నిటులనే వేఱు పేళ్ళు గలవు. '''2. రసాయనశాస్త్రము (Chemistry)''' - ఇది సృష్టిలోనున్న జడపదార్థముల నన్నిఁటినిఁ బరీక్షించి యేయే పదార్థములలో మఱి యేయే పదార్థములు కలిసి యున్నదియు. ఏయే పదార్థములు తత్వద్రవ్యము (Elements) లయినదియుఁ దెలుపుశాస్త్రము. ప్రయోగపద్ధతిచేఁ బదార్థముల నన్నిఁటిని బరిశోధించి చూచి వానిలో డెబ్బది మాత్రము తత్వద్రవ్యములు, అనఁగా నితరపదార్థ మేదియుఁ దమలోఁ గలసి లేక స్వయంసిద్ధముగ నున్న వనియు, నెన్నియుపాయములఁ బన్నినను పృథక్కరణమునకు (Analysis) లోఁబడినివి అగుననియు, కడమపదార్థము లన్నియు మిశ్ర ద్రవ్యములు, అనఁగా ఈ డెబ్బది తత్వద్రవ్యముల భిన్న భిన్న సంయోగీకరణముచేఁ బుట్టిన వనియు శాస్త్రజ్ఞులు సిద్ధాంతీకరించిరి. ఈ యంశములును, మిశ్రమపదార్ధములను తత్వద్రవ్యముగా మార్చుపద్ధతియు, తత్వ ద్రవ్యములఁగలిపి మిశ్రమపదార్ధములఁ జేయువిధమును ఈ శాస్త్రమునందు విశదీకరింపఁబడును.<noinclude><references/></noinclude> l9tmz8nnf0eh02bzxshygiju39owtor 104 214153 559378 2026-06-14T10:08:26Z Vandanapu Saidhiraj 7301 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Vandanapu Saidhiraj" /></noinclude>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కనకాంగి ధము నే వినుపింప గురువరుం సనిపుత్రునకుఁగా నడుగ వచ్చు వచ్చిన బలుఁడు తా మచ్చిక లాలించి రమణీ లలామరు లక్ష్మణునకు నిచ్చెద నని మాట యిచ్చుటొక్కటే గాని నడుమ విన్నముసేయు నగధరుండు కయ్య మించుక యైనఁ గలుగకపోరాదు చయ్యనఁ జేతు నీసాహసంబు</poem>}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>చెడుగు దుర్యోధనున కైనచేటు కేల, వగవ నని యెంచి ముదముతో వారిజాక్షుఁ జూచి పయనంబుఁ దెల్పుచు సొంపు మిగుల,నంబుజోద్భవసుతుఁ డేగె హస్తిపురికి.</poem>}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>నారదుం డివ్విధంబునఁ బురప్రవేశంబు సేసి సభామంటపమునఁ గొలువున్న సుయోధనునకుఁ దనరాక నెఱిగించిన నతండు పుత్రమిత్ర సహాయుండై యెదు రేగి మొక్కి లోపలికిం దోడ్కొనిపోయి కనకాసనం బిడిన రాజుం జూచి నారదుం డిట్లనియె.</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>కరిపురనాథ పుత్రునకుఁ గాంతలకెల్లను క్షేమలాభమే తిరముగ నీకును శుభమె తేజిలుచుందురే బుధు లాప్తులున్ నిరతము ధర్మ మేమరక నీవొనరింతువె రాజ్యభారమున్ నరవర యంచుఁ బల్కుమునినాథుని జూచి ముదంబు నొందుచున్.</poem>|ref=10}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కౌరవనాథుఁ డిట్లనియెఁ గారుణికోత్తమ విన్నవింతు నీ ధారుణిరాజ్యమంతయును ధర్మపథంబునఁ బ్రోతు నెప్పుడుకోన్ కూరిమి నాపయి న్నిలిపి గొబ్బున మీ రిట కేగుదెంచుచోఁ బారుఁడ నాగృహంబు బహుపావన మయ్యె నటంచు వెండియున్.</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=ఊ.|lines=<poem>ఊరకరారు మీ రీటకు నుల్లమునం గలకోర్కెఁ దెల్ప వే నారద యంచుఁ బల్కునరనాథుని జూచి మునీంద్రుఁ డిట్లనున్ ద్వారకనుండి నే నిటకుఁ దరితి నీ కొక వార్తఁ దెల్పఁగాఁ గౌరవనాధ నాలుకు కాదన కాపని సేయు మింతలోన్.</poem>|ref=12}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అది యెయ్యదియనిన.</poem>|ref=13}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>బలరామపుత్రి గల దా, జలజాక్షికిఁ గల్గినట్టి చక్కఁదనం బీ జలజభవాండములోపలఁ, గలరమణులయందు లేదు కొరవనాథా.</poem>|ref=14}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఆచెలికొప్పును న్మఱియు నాచెలిమోమును దానిచూపులుక్ ఆచెలిదంతపంక్తియును నాచెలినవ్వులు దానికంఠమున్ ఆచెలిబాహులు న్నురము నాచెలిచన్నులు దానిచిన్నెలున్ ఆచెలిమధ్యముం గటియు నాచెలియూరులు జంఘలాదిగాన్.</poem>|ref=15}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అంగములను వీక్షించిన, శృంగారమెగాని దానికిగి యేమందున్ బంగారువంటిదేహము, సింగారముఁ బొగడ వేయుశిరములు గలవే</poem>|ref=16}}<noinclude><references/></noinclude> 25mulrd2vmk8erq00wkg3urar1569u3 559384 559378 2026-06-14T10:29:38Z దేవీప్రసాదశాస్త్రి 4290 /* మూల్యాంకన చేసారు */ 559384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="దేవీప్రసాదశాస్త్రి" /></noinclude>{{Telugu poem|type=సీ.|lines=<poem>కనకాంగివిధము నే వినుపింప గురువరుం డతనిపుత్రునకుఁగా నడుగ వచ్చు వచ్చిన బలుఁడు తా మచ్చిక లాలించి రమణీలలామను లక్ష్మణునకు నిచ్చెద నని మాట యిచ్చుటొక్కటె గాని నడుమ విఘ్నము సేయు నగధరుండు కయ్య మించుక యైనఁ గలుగకపోరాదు చయ్యనఁ జేతు నీసాహసంబు</poem>|ref=}} {{Telugu poem|type=తే.|lines=<poem>చెడుగు దుర్యోధనున కైనచేటు కేల, వగవ నని యెంచి ముదముతో వారిజాక్షుఁ జూచి పయనంబుఁ దెల్పుచు సొంపు మిగుల,నంబుజోద్భవసుతుఁ డేగె హస్తిపురికి.</poem>|ref=8}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>నారదుం డివ్విధంబునఁ బురప్రవేశంబు సేసి సభామంటపమునఁ గొలువున్న సుయోధనునకుఁ దనరాక నెఱిగించిన నతండు పుత్త్రమిత్రసహాయుండై యెదు రేగి మొక్కి లోపలికిం దోడ్కొనిపోయి కనకాసనం బిడిన రాజుం జూచి నారదుం డిట్లనియె.</poem>|ref=9}} {{Telugu poem|type=చ.|lines=<poem>కరిపురనాథ పుత్రునకుఁ గాంతలకెల్లను క్షేమలాభమే తిరముగ నీకునున్ శుభమె తేజిలుచుందురె బంధు లాప్తులున్ నిరతము ధర్మ మేమరక నీవొనరింతువె రాజ్యభారమున్ నరవర యంచుఁ బల్కుమునినాథుని జూచి ముదంబు నొందుచున్.</poem>|ref=10}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>కౌరవనాథుఁ డిట్లనియెఁ గారుణికోత్తమ విన్నవింతు నీ ధారుణిరాజ్యమంతయును ధర్మపథంబునఁ బ్రోతు నెప్పుడున్ కూరిమి నాపయి న్నిలిపి గొబ్బున మీ రిట కేగుదెంచుచోఁ బారుఁడ నాగృహంబు బహుపావన మయ్యె నటంచు వెండియున్.</poem>|ref=11}} {{Telugu poem|type=ఊ.|lines=<poem>ఊరకరారు మీ రిటకు నుల్లమునం గలకోర్కెఁ దెల్ప వే నారద యంచుఁ బల్కునరనాథుని జూచి మునీంద్రుఁ డిట్లనున్ ద్వారకనుండి నే నిటకుఁ దర్లితి నీ కొకవార్తఁ దెల్పఁగాఁ గౌరవనాథ నాపలుకు కాదన కాపని సేయు మింతలోన్.</poem>|ref=12}} {{Telugu poem|type=వ.|lines=<poem>అది యెయ్యది యనిన.</poem>|ref=13}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>బలరామపుత్రి గల దా, జలజాక్షికిఁ గల్గినట్టి చక్కఁదనం బీ జలజభవాండములోపలఁ, గలరమణులయందు లేదు కౌరవనాథా.</poem>|ref=14}} {{Telugu poem|type=ఉ.|lines=<poem>ఆచెలికొప్పును న్మఱియు నాచెలిమోమును దానిచూపులున్ ఆచెలిదంతపంక్తియును నాచెలినవ్వులు దానికంఠమున్ ఆచెలిబాహులు న్నురము నాచెలిచన్నులు దానిచిన్నెలున్ ఆచెలిమధ్యముం గటియు నాచెలియూరులు జంఘలాదిగాన్.</poem>|ref=15}} {{Telugu poem|type=క.|lines=<poem>అంగములను వీక్షించిన, శృంగారమెగాని దానిజిగి యేమందున్ బంగారువంటిదేహము, సింగారముఁ బొగడ వేయుశిరములు గలవే.</poem>|ref=16}}<noinclude><references/></noinclude> 18n7n6fg3hcn6lhme65dn39x4ld8xi0 104 214154 559379 2026-06-14T10:11:32Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|184|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>పైనఁ జెప్పబడిన రెండు శాస్త్రములును అనఁగా పదార్థవిజ్ఞాన రసాయనశాస్త్రములు సకలశాస్త్రములకును మూలాధారములు. కావున ప్రకృతిశాస్త్రముల నభ్యసించువారు వీటిని తప్పక మొదటఁ జదువ వలెను. '''౩. భౌతిక భూగోళము (Physical Geography)''' - ఈభూగోళముమీఁద స్థలభాగములోను, జలభాగములోను ఎల్లప్పుడును జరుగుచున్న మార్పులును వాని కారణములను ఇందు వివరింపఁబడును. '''4. భూగర్భశాస్త్రము (Geology)''' - ఇందు భూగర్భములోని పొరలను (Strata) గుఱించియు, వాని ననుసరించి భూమియొక్క యాదిమాకారమును గుఱించియు తరువాత నది పెరిగిన విధంబును, భూమిమీఁద ఏయే వృక్షజాతి, యేయే జంతుజాతి యెప్పుడెప్పు డావిర్భవించినదియు మఱి యనేక విషయములును వివరింపఁబడి యుండును. ఇ ట్లిచ్చట ముఖ్యశాస్త్రములనుబేర్కొంటిమి. శాస్త్రము లనంతములు. వానినన్నిఁటిని బేర్కొనుటకే యనేక పుటలు కావలెను. జ్ఞాన మభివృద్ధియైనకొలఁదీని శాస్త్రముల సంఖ్య హెచ్చుచున్నది. ఒక కంటిని గుఱించి యనేక గ్రంధములు గలవు. చీమను గుఱించి యొక శాస్త్రము గలదు. మన యాంధ్రభాష యభివృద్ధియైనకొలఁదిని ఈశాస్త్రములన్నియుఁ దెలుఁగునఁ బ్రకటించఁబడు నని నమ్ముచున్నాము. ఇట్లు ప్రకృతిశాస్త్రములను గుఱించిన సామాన్య సిద్ధాంతములఁ దెలిసికొని, ప్రస్తుత గ్రంథములోని సంగతు లెట్టివియో కనుఁగొందము. {{c|జీవశాస్త్రము.}} సచేతనములనియు అచేతనములనియు మన మీ సృష్టియందుఁ బదార్థములలో రెండు భేదములఁ జూచుచున్నాము. సచేతనములకు సజీవము లనియు, అచేతనములకు నిర్జీవములనియు నామాంతరములు సచేతనములను గుఱించిన శాస్త్రమునకు జీవశాస్త్ర మని పేరు. జీవము,<noinclude><references/></noinclude> bg27f0jf3rvk5ep79f3ium4oog59tru 104 214155 559382 2026-06-14T10:23:33Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|24]|ప్రకృతిశాస్త్రములు|185}}</noinclude>ములు సమానార్థకములు. ప్రతి సజీవపదార్థమును జడపదార్థమగు దేహముతోఁ గలసి వ్యక్తమగునేకాని, జడమును విడిచి స్వతంత్రముగాఁ గానరాదు. కావున జీవశాస్త్రమునందు శరీరముద్వారా వ్యక్తమగు జీవమును గుఱించి విచారింపఁబడునేకాని, దేహమును విడచిన జీవము అతీంద్రియము కావున అందున గుఱించి యిందు వివరింపఁబడదు. జీవుఁడనువాఁడు వేరొకఁడు కలఁడా? లేక సర్వేంద్రియవ్యాపారసమూహమే జీవుఁడా? మరణానంతరము జీవుఁ డేమగును? అను విషయములన్నియు అతీంద్రియములు. కావున వానితో జీవశాస్త్రమునకు నేమియుఁ బనిలేదు. వేదాంతశాస్త్రము లందున గుఱించి చర్చించునుగాత. మన యింద్రియములకు గోచర మగు సచేతనముల శరీరనిర్మాణమును (Morphology). ఇంద్రియ వ్యాపారమును (Physiology), జీవులయొక్క శరీరరచన ననుసరించిన మనో వికారభేదములను (చిత్త వృత్తులను (Mental Phenomena) బట్టి జీవులలో నేర్పడుచున్న తరగతులును (Classes). భిన్న తరగతులలోని జీవులకుఁ గల సంబంధమును కనుఁగొనుటయి, జీవశాస్త్రముయొక్క విషయములు. ఈ శాస్త్రమును అభ్యసించువారు ప్రప్రథమమున సచేతనము (జీవము) లకును అచేతనములకును గల భేదమును చక్కఁగఁ గనుఁగొనవలయును. అచేతనములందు లేని యీ క్రింది ధర్మములు సచేతనములందుఁ గలవు: - '''1. శరీరనిర్మాణము (అవయవరచన)''' - సాధారణముగా శరీరమును ఒక యంత్రముతోఁ బోల్చెదరు, ఈ శాస్త్రమునందు శరీర మనగా కేవలము మానవశరీరము కాదు. సూక్ష్మదర్శిని (Microscope) సహాయముచేఁగాని కానరాని యత్యంతసూక్ష్మబిందువువలె నుండు వికారిణి (Amoeba) అనుజీవిమొదలుకొని సమస్తజీవులకుఁరాజగుమనుష్యునివఱకుఁగల అసంఖ్యజీవులయొక్క శరీరమునకును ఈశాస్త్రమునందు శరీరమని పేరు. వృక్షములునుజీవులే అయినందువలనవాని అవయవనిర్మాణమునకును<noinclude><references/></noinclude> iqmxgnsaipmcgyxobg9sgmc3mlireux 104 214156 559385 2026-06-14T10:37:15Z శ్రీరామమూర్తి 1517 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="శ్రీరామమూర్తి" />{{rh|186|శాస్త్రవిషయములు|}}</noinclude>శరీర మనియే పేరు. ఇట్టి ప్రతి శరీరము యంత్రమువంటిది. గడియారము, ప్రత్తిమర, బియ్యపుమర, కుట్టుపనివానియొద్ద బట్టలు కుట్టెడి మిషన్ మొదలయిన యంత్రములను తెలుఁగు చదువరులు చూచియుందురు. ఈ యంత్రములయం దే ముండును? అనేక చిన్నచక్రములును. పెద్దచక్రములును, ఇరుసులును మఱికొన్ని అవయవములును కలిగి, యిందొక్కొక్కటి ఒక్కొక్క ప్రయోజనార్ధము నిర్మింపఁబడి యొక్కొక్క పనిఁ జేయుచున్నటులఁ గానవచ్చుచున్నది. అలాగుననే ప్రతి శరీరమునందును పంచజ్ఞానేంద్రియములు, పంచకర్మేంద్రియములు, మస్తిష్కము, హృదయము, జ్ఞానతంతువులు, ఉదరము, మజ్జా మొదలయిన అవయవములలో నన్నియో, కొన్నియో గలిగియుండి, వాని వాని వ్యాపారములఁ జేయుచుండును. యంత్రముయొక్క రచన యెంత సులభముగా నుండునో దానియొక్క వ్యాపార మంత తక్కువగ నుండును. యంత్రముయొక్క రచన యెంత యెక్కువ చిక్కుగ నుండునో దాని వ్యాపారములు గూడ నంత యధికముగా నుండును. అనఁగా సది యధికముగాఁ బనిచేయును. ఇందుకు గడియారమును ఉదాహరణముగా గైకొందము. కేవలము గంటలు, నిమిషములు తెలుపు గడియారములోఁ గొలది చక్రములే యుండును. క్షణములఁ జూపు దానిలో నింకొక చక్ర మధికముగా నుండును. అంతకంటె నెక్కుడు చక్రములు కలది గంటలు కొట్టును. తేదులు, నెలలు, వారములు చూపు గడియార మితర గడియారములకంటె నెక్కుడు చక్రములును, ఎక్కుడు నిర్మాణచమత్కారమును గలిగి యుండును. ఇటులనే జీవుల విషయమై యెఱుంగవలయును. ప్రాణికోటిలో రాజని చెప్పఁదగు మనుష్యుని శరీరములోని యవయవరచన అత్యంత చమత్కారముగాఁ జేయఁబడినది. అందు నితర ప్రాణులకంటె నెన్నియో అవయవములు, వెలుపలను లోపలను గలవు. అందుచే మానవశరీరవ్యాపారములు ఇతర జంతువులకంటె నధికముగాను, ఎక్కువయోగ్యత, ఉపయోగము కలవిగాను ఉండును. అవయవనిర్మాణము ననుసరించియె మానవుని యందు వాక్కు, బుద్ధి, మేధ మొదలయిన విశేషంబు లున్నవి. మనము<noinclude><references/></noinclude> tb8isdujt60v7ljq115shleikydn9t1 104 214157 559388 2026-06-14T11:13:45Z Brjswiki 6801 /* అచ్చుదిద్దారు */ 559388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Brjswiki" /></noinclude>ఏప్రిల్ 1 తేదీ నుండి అమలు చేయచూచి నందుకు యీ మహాసభవారు తమ హర్షమును వెలిబుచ్చుచున్నారు. (ఆ) ఈ చట్టంలోను, దీనిని అమలు జరపడానికి ప్రభుత్వంవారు తయారు చేసిన నియమావళిలోనూ, గ్రంథాలయా వృద్ధికి ఆటంకములుగానున్న విషయాలను, ప్రభుత్వానికి నివేదించి వీలైనంత త్వరలో సవరించునట్లు ప్రయత్నిం చేయవలసిందిగా ఆంధ్రదేశ గ్రంథాలయ సంఘం వారి ఈ మహాసభవారు కోరుచున్నారు. ౨౧. వయోజన విద్యావ్యాప్తికై వారమున కొక పర్యాయము మదరాసు, హైదరాబాదు, విజయవాడ కేంద్రములనుండి తెలుగులో రేడియో ప్రసంగములు చేయించు వసతులను కల్పించవలేకని ప్రభుత్వము వారి ఏ మహాసభవారు కోరుచున్నారు. ౨౨. వయోజన విద్యాకేంద్రములను ప్రారంభించుటకు బోధకులు పంపిన దరఖాస్తులను అంగీకరించడములోనూ, రికగ్నిషను, గ్రాంటులు యిచ్చుటలోనూ, విపరీతిమైన కాలయాపన జరుగుచున్నది. తత్ఫలితము - భోధకులలో నిరుత్సాహము కలిగి కేంద్రములు సక్రమముగా నడచుటలేదు. కాబట్టి కేంద్రము ప్రారంభించిన మాసములోపల పర్మిషను, సాధ్యమైనంత త్వరలో రెకగ్నిషన్ గ్రాంటు యిప్పించుటకు జిల్లా విద్యాధికారులు తగు యేర్పాటులు చేయవలసినదిగా కోరడమైనది, ౧3. మిల్లు యజమానులు, రైల్వే డిపార్టుమెంటు వారు, పుగాకు వగైరా కంపెనీల యజమానులు తమవద్ద పనిజేయు చున్న కార్మికుల విద్యాభివృద్ధికి తప్పనిసరిగా కేంద్రములు నెలకొల్పి, తర్ఫీదు పొందిన ఉపాధ్యాయులద్వారా వాటిని నడపించునట్లు ప్రభుత్వమువారు పైన పేర్కొనిన యజమానులను ఒత్తిడి చేయవలసినదిగా యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు. ౧౪. స్కూలు ఫైనలు, అంతకంటే పైదర్జా సర్టిఫికెట్టులను పొందుటకు ఒక్కొక్క విద్యార్థి కనీసము క్రమముగా 10, 25 మందిని అక్షరాస్యులుగా చేసియుండవలెనను నియమమును విధించవలసినది యీ మహాసభవారు మదరాసు, హైదరాబాదు ప్రభుత్వములను; ఉస్మానియా, ఆంధ్ర విశ్వకళా పరివత్తుల వారినీ కోరుచున్నారు, ౧౫ మదరాసు రాష్ట్రంలో వయోజనవిద్యా కేంద్రములలో చదివిన పెద్దలకు యోగ్యతా పత్త్రిముల నిచ్చు యేర్పాటులున్నవి. 3 సంవత్సరములు చదివిన తర్వాత యిచ్చే యోగ్యతా పత్రమునందు 8వ కరగతి పరీక్షకు సమముగా అంగీకరించవలసినదిగ ప్రభుత్వము వారినీ నీ సభావారు కోరుచున్నారు<noinclude><references/></noinclude> pxlzfq4abh3bioqosyt24ane4vz9x9s 104 214158 559389 2026-06-14T11:32:23Z Brjswiki 6801 /* సమస్యాత్మకం */ 559389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="2" user="Brjswiki" /></noinclude>౧౬. ప్రజాసేవ చేయువారు అక్షరాస్యులని తయారు చేయునప్పుడు దళములువారిగా యోగ్యతా పత్రములనిచ్చి, అట్టి యోగ్యతా పత్రములు పొందినవారు కొన్ని ప్రత్యేక సౌకర్యములు పొందుటకు ఏర్పాటు చేయవలసినదిగను, యివేమాదిరి ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు కుడా ఇంక్రెమెంట్స్, ప్రొమోషన్లకు దీనికొక ప్రత్యేక యోగ్యత లెక్కింపవలసినదిగా ఈ సభావారు ప్రభుత్వం వారిని కోరుచున్నారు. ౧౭. వయోజనవిద్యా బోదకులకు యిర్సు సహాయావేతనము చాలా తక్కువగా ఉన్నందున నందవనందిని హెచ్చు జీవిన శాఖలనుండి ఆకర్షిందజాల 8 120-0-0- రా. కర్వేరు సనిచ్చుచున్న యోజన ఉపాధ్యాయ శిక్షణకు గుర్తిం మను వ్యక్తి శిక్షణను పొందినవారికి ప్రత్యేక గ్రాంటు పదుపాయములు చేయ వలసినగా సపర్వమువానీని యీ సుహాసభవారు కోరుచున్నారు. BF. ప్రభుత్వములు యింతరనకు వయోజన విద్యావ్యాప్తికై యిచ్చిన దోహదం ఏమారం చాలలేదు క అధికారేతరుల సహాయమును విరివిగా సంపాదించి వారిద్వారా కార్యనిర్వహణ జనపనమురు గురించి తగిన చర్య తీసుకోవలసి ఇడిగా మదరాసు, హైదరాబాదు సభత్వములను యీ సభవారు కోటి ఎస్ కారు. 3ం.(అ) "బంగాణాలోని ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తు తెలుగు భాషలో పరీక్షలు నివ్వ వాన చంద్రికా పరిషత్తు ప్రారంభించిన సాంప్రదా యమును పురుద్ధరించి అభివృద్ధికరంగా సాగించుచున్నందుకు యీ మహాసర వారు సంతసించును పరిషస్తువారిని అభినందించుదున్నారు. (ఆ) ఈ పరీక్షలను తెలంగాణాలో సేగాక విశాలాంధ్ర ప్రాంతములోను కేంద్రము లేర్పాటుచేసి ఆంధ్రుల కంవరికీ గృహవిద్యావిధానంలో అవకాశం కల్పించ వలెనని ఆంధ్రసారస్వత పరిషత్తును కోరుచు, విరివిగా యీ పరీక్షలలో పాల్గొనవలసినదిగా ఆంధ్ర ప్రజానీకాన్ని యీ మహాసభవారు కోరుచున్నారు. 30. 20 సంవత్సరాల ఆంధ్రాభ్యుదయు ఫలితంగా పౌరస్వతాభివృద్ధి వినూత్న రూపాలు చెందను పకంసింప తగినదే అయితే యీ పలు ముఖాల విస్తర ఇలా తప్పుడు మార్గాలు కూడా పట్టనం విధానకరం. నూలేన రచనలలో సాంస్కృతిక పాటవం త్యనంతో దూరం పౌరస్వతం యీనాడు సాహిత్య రంగాన్ని క్రమ్మివేసి సంఘ జీ విరాన్ని పెడమార్గాలు పట్టిస్తున్నది. బ్లేడు తెలుగు భాషలో అరికనమైన బూమికథలను, నూ త న విజ్ఞానం పేరిట<noinclude><references/></noinclude> rt5vjga0xzubc3qprmstlgddy0ey7qz