Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk Бозор Собир 0 7079 1461745 1416375 2026-04-02T07:15:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461745 wikitext text/x-wiki {{Адиб |ном = Бозор Собир |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |тахаллусҳо = |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = деҳаи [[Сӯфиён (деҳа, н. Ваҳдат)|Суфиён]], {{Зодгоҳ|ноҳияи Файзобод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = |навъи фаъолият = {{Шоир|Тоҷикистон|ИҶШС|асри XX|асри XXI}} |солҳои фаъолият = |самт = |жанр = |забони осор = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |дебют = |ҷоизаҳо = |ҷоизаҳои адабӣ = |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |имзо = }} '''Бозор Собир''' ({{lang-fa|بازار صابر}}; [[20 ноябр]]и [[1938]], деҳаи [[Сӯфиён (деҳа, н. Ваҳдат)|Суфиён]], [[ноҳияи Файзобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — [[1 май]]и [[2018]], [[Сиэтл]], [[ИМА]]) — шоири маъруфи тоҷик. Барандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]](1988). Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1973). == Зиндагинома == Бозор Собир дар 20 ноябри соли 1938 дар деҳаи Сӯфиёни ноҳияи Файзобод дар хонаводаи кишоварз дида ба ҷаҳон кушод. Падараш дар ҷанги ҷаҳонии дувум шаҳид шуда буд. Баъдҳо Бозор гуфтааст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Дар сари кӯчаҳои Файзобод, Чашм ба роҳи куҳна шому саҳар. Кӯдакиам ҳанӯз гирён аст, Дар кафи ӯ хатти сиёҳи падар. </poem>|сарчашма=}} Маълумоти миёнаро дар интернати давлатии шаҳраки [[Ҳисор]] ба даст овард ва соли 1962 [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]]ро дар риштаи забон ва адабиёти форсии тоҷикӣ хатм кардааст. == Корнома == Ходими адабӣ ва мудири шуъбаи ҳафтаномаи «Маориф ва маданият» (то соли 1975), мудири шуъбаи назми маҷаллаи «Садои Шарқ» (1975—1979), ҷонишини раиси Шӯрои назми ИН Тоҷикистон (1979—1981), мушовири шуъбаи назми ИН Тоҷикистон (1981—1990), вакили мардумӣ дар Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (1990—1991)<ref name=":0">{{ЭМТ|Бозор Собир|3|муаллиф=А. Абдуманнонов}}</ref>. == Эҷод == Нахустин шеърҳои Бозор Собир солҳои 60 асри 20 дар матбуоти Тоҷикистон ба табъ расиданд. Муаллифи маҷмӯаҳои «Пайванд» (1972), «Оташбарг» (1974), «Гули хор» (1978), «Мижгони шаб» (1981), «Офтобниҳол» (1982), «Оташбарг» (1984; бо ҳуруфи форсӣ, соли 1990 ба забони русӣ), «Бо чашидан, бо чамидан» (1987), «Чашми сафедор» (1991), «Симхор» (1995), «Аз Ватан вақте ки мерафтам» (1999), «Аз гули хор то симхор» (2003), «Шоиру шеъре агар ҳаст» (2004), «Хуни қалам» (2010), «Лолаи сиёҳ» (2010). Инчунин баргузидаи ашъораш соли 1995 дар ҶИЭ («Баргузидаи ашъори устод Бозор Собир») ба табъ расид<ref name=":0" />. == Мавзӯъи ашъор == Бозор Собир шоири лирик аст. Мавзӯъҳои ашъораш ба олами ҳиссиёт, махсусиятҳои идрок, доираи ҷаҳонбинӣ, паҳлуҳои дунёфаҳмӣ ва меъёрҳои инсоншиносии қаҳрамони лирикии шеър сахт вобаста мебошад. Хусусияти субъективӣ ва эътибори лиризми ҳаяҷонбахшу андешапарвар дар тамоми анвои шеъри Бозор Собир бар мабдаъ ва ҷанбаи объективӣ бартарии комил дорад. Ба ин маънӣ дар назми тасвирӣ, ашъори манзаравӣ ва ошиқонаи ӯ тасвирҳои равонию драматикӣ кам нестанд. Дар шеъри Бозор Собир руҳияи худи шоир ва ҳиссиёту андешаҳои ботинии ӯ нисбат ба аҳли заҳмат зикр шудааст. Дар шеърҳояш ҳалли масъалаҳои иҷтимоӣ бар таърихият ва инсондӯстӣ асос ёфта, ба тавассути андешаҳо, мулоҳизаву муҳокимаҳои фалсафӣ ифода шудаанд. Мафҳум ва тасвири Ватан дар ашъори Бозор Собир пайваста бо саҳфаҳои таърих ва такмили дарку эҳсоси қаҳрамони лирикӣ таҳаввул ёфта, мазмунан амиқ аст ва ба шахси қаҳрамони лирикӣ пайвандӣ дорад: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Агар мо дарду ғам дорем, Ватан ҳам дарду ғам дорад… Ватан хунест, к-он дар шаҳраги хунгарди мо ҷорист… Ватан бо мост. Шукри обу хоку оташаш, мо низ бо ӯем. Дар олам хоми моро оташи ӯ метавонад пухт, Дар олам хушки моро метавонад оби ӯ тар кард. </poem>|сарчашма=}} Пайванди ҳастии инсон, халқ бо Ватан мазмуни ғоявии бисёр шеърҳои Бозор Собир-ро ташкил медиҳад («Кӯҳистон», «Хати сурх», «Хона», «Шабе дур аз Ватан»). Дар як қатор шеърҳои ӯ, ки ба мавзӯи Ватан марбутанд, назари таърихии қаҳрамони лирикӣ мақоми махсус дорад. Дар онҳо саҳифаҳои қаҳрамонию фоҷеаомези таърихи халқу Ватан аз эҳсосу тафаккури қаҳрамони лирикӣ гузашта, манзараҳои драматикии ҳаёту муборизаи аҷдоди халқи тоҷик, фарзандони барӯманди ӯ баҳри озодию ободӣ ба ҷилва меоянд («Забони модарӣ», «Теғи Сино», «Бухоро», «Ман худамро кушта-кушта» ва ғ.). Як силсила шеърҳои Бозор Собир ба васфи Тоҷикистон, зодгоҳ, кӯҳистони диёри офтобиамон бахшида шудааст («Тоҷикистон», «Дар оғӯши кӯҳистон», «Душанбе», «Ҳасад мебарам»). Дар шеърҳое, ки шоир дар бораи ашхоси маъруфи гузаштаву имрӯза навиштааст, тавассути образи бадеӣ пайванди шахсро бо халқ ва Ватан таъкид намудааст («Фирдавсӣ», «Муҷассамаи Айнӣ», «Қисмати шоир», «Туро ҳамчун Бухоро дӯст медорам», «Сафаре ба дилҳо» ва ғ.). Як қисми муҳимми эҷодиёти Бозор Собир ба васфу тараннуми заҳмати фидокорона ва корномаҳои таърихии халқи шӯравӣ («Кафшер», «Антигона», «Сарбоз», «Пирамард»), ба ситоиши деҳқони тоҷик («Фарзанди деҳқон», «Мо кӯдакон будем…»), ба ёди айёми кӯдакию наврасӣ («Кӯдакӣ ку?» «Кӯдакиям ҳанӯз гирён аст» ва ғ.) бахшида шуда, ҳамаи ин шеърҳо саршори оҳангҳои гражданӣ мебошанд<ref name=":0" />. Дар ашъори Бозор Собир тасвири манзараҳои табиат пайваста бо вазъу ҳолатҳои гуногуни қаҳрамони лирикӣ омада, воситаи ифодаи ғалаёни фикру андеша, оҳангҳои иҷтимоӣ ва ҳиссиёти ошиқона мегардад («Ширмаҳтоб», «Барф», «Абрҳо», «Тирамоҳ», «Борон», «Дар зери шаршара» ва ғ.). Мақому манзалати инсон дар ҷамъият, масъулияти шоир дар назди таърих ва башар, моҳият ва мақсаду вазифаҳои каломи бадеъ дар ҳаёти инсоният мундариҷаи як силсилаи шеърҳои Бозор Собир-ро ташкил медиҳад («Асп», «Пас аз мо», «Роҳҳо», «Саҳна»), муроҷиат ба воқеаҳои ҷудогонаи асри 20 боиси дар эҷодиёти Бозор Собир ба миён омадани шеърҳое гардидааст, ки дар онҳо андешаҳои иҷтимоию фалсафии шоир оид ба имрӯзу фардои башар ифода гардидаанд («Кӯч мебандам», «Асри XX», "Ба хотираи «Союз-11»). Ашъори ишқии Бозор Собир нарму беғаш, саршори суруру шодмонӣ, ғаму ғусса, умедворию навмедист, ки ҳама хосиятҳои ошиқон мебошанд. Ашъори Бозор Собир дар ташаккули шеъри муосири тоҷик нақши намоён гузоштаанд. Ӯ яке аз пешгомони шеъри тасвирӣ дар адабиёт ва назми муосири тоҷик аст. Дар шеъри Бозор Собир унсурҳои вуқӯъгӯию романтизм, сентиментализму имажинизм ба ҳам омада, боиси гуногунрангии тобишҳои услубии эҷодиёти ӯ гардидаанд. Биниши зебоипарастию бадеии Бозор Собир бар дардошноию хайрхоҳӣ нисбат ба падидаву ҳодисоти муҳит асос ёфтааст. Дар баъзе шеърҳояш таъсири шеъри нави Эрон ба назар мерасад («Пас аз мо», «Ситораҳо», «Кӯч мебандам» ва ғ.). Дар ашъори солҳои охираш пазмонӣ ба Ватан, ёди айёми наврасию ҷавонӣ, табиату манзараҳои Тоҷикистон, ашхоси барояш қарин, гила аз беадолатиҳои иҷтимоии ҷаҳони сармоядорӣ бештар садо медиҳанд. Бозор Собир дар қолабҳои анъанавӣ, ба усули арӯзи озод ва шеъри сафед эҷод мекунад. Шогирдони бисёре тарбият кардааст, ки иддае аз онҳо ҳоло шоирони номиянд (Раҳмат Назрӣ, Низом Қосим, Парда Ҳабиб, Сайёди Ғаффор ва дигарон). Намунаҳои ашъораш ба забонҳои русӣ, украинӣ, ӯзбекӣ, арманӣ, гурҷӣ, литвонӣ тарҷума шудаанд. Аз осори Ҷ. Байрон, А. Рембо, П. Неруда, Г. Аполлинер, Р. Ҳамзатов, С. Есенин, Э. Межелайтис, М. Светлов, А. Орифов ва дигар адибони хориҷию собиқ шӯравӣ ба забони тоҷикӣ тарҷумаҳо дорад<ref name=":0" />. == Муҳоҷират == Дар воқеоти охири солҳои 80 — ибтидои 90-уми Тоҷикистон ӯ ба муборизаи сиёсӣ гаравида, мавқеи миллӣ-демократиро пазируфт ва узви [[Ҳизби демократии Тоҷикистон]] буд. Дар фаъолияти хеш ҳамчун вакил дар Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон ба сафи мухолифини ҳукумат гаравида камбудиҳои роҳбарияти КМ Ҳизби коммунисти Тоҷикистонро танқид мекард. Ақидаҳои сиёсии ӯ боиси таъқибу ҳабс гардиданаш (соли 1993) шудаанд. Бо миёнаравии ташкилотҳои баналмилалии ҳифзи ҳуқуқи инсон Amnesty International аз ҳабс озод шуда, дар соли 1994 ба Маскавва декабри соли 1995 ба шаҳри Сиэтли ИМА муҳоҷират карда, онҷо ба кори боркашонӣ машғул буд<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/life/person/20150619/bozor-sobir-zabludivshiisya-kumir|title=Бозор Собир. Заблудившийся кумир|author=Нурали Давлат|website=asiaplustj.info|date=2015-06-19|publisher=ASIA-Plus|accessdate=2023-03-17}}</ref>. То моҳи майи соли 2013 ҳамон ҷо иқомат дошт. 27 майи соли 2013 ба Тоҷикистон бо даъвати Ҳукумати Тоҷикистон ва президент [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба Тоҷикистон баргашт<ref>{{Cite web|url=http://tojnews.tj/bozgashti-bozor-sobir-ba-vatan|title=Пешвози ҳукуматии Бозор Собир дар Фурудгоҳи Душанбе}}{{Пайванди мурда|date=March 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|accessdate=2023-03-17|author=Барнои Қодирдухт|date=2013-06-04|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=Бозор Собир: “Ман ҳамон Бозорам, ба касе фурӯхта нашудаам”|url=https://www.ozodi.org/a/exclusive-interview-with-well-known-poet-bozor-sobir/25005669.html}}</ref> ва дар Душанбе зиндагӣ кард. == Беморӣ ва даргузашт == Бозор Собир чанд соли охир аз бемории қалб ранҷ мекашид<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20180405/1025227043.html|title=Аҳволи Бозор Собир дар Амрико вазнин шудааст|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2018-04-05|lang=tg|accessdate=2023-03-17}}</ref> ва 1 майи соли 2018 дар синни 79-солагӣ дар яке аз бемористонҳои шаҳри Сиэтли Вашингтон, ки як моҳи охир табобат мегирифт, даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20180501/darguzashti-bozor-sobir-1025448947.html|title=Даргузашти шоири номдори тоҷик Бозор Собир|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2018-05-01|lang=tg|accessdate=2023-03-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/news/tajikistan/society/20180501/darguzashti-bozor-sobir-prezident-ba-intioli-asadash-ba-vatan-dastur-dod|title=Даргузашти Бозор Собир. Президент ба интиқоли ҷасадаш ба ватан дастур дод|website=www.asiaplustj.info|date=2018-05-01|publisher=ASIA-Plus|accessdate=2023-03-17}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Ҷоизаҳо == * Грамотаҳои фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, * [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (1988), * [[Ордени Ситораи Президенти Тоҷикистон дараҷаи III]] (2013)<ref>{{Cite news|accessdate=2023-03-17|author=РАО/РО|date=2013-09-04|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title="Ситораи Президент" - нахустин ордени Бозор Собир. Аммо чаро дараҷаи 3?|url=https://www.ozodi.org/a/25094982.html}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{вебгоҳи расмӣ|http://www.bozorsobir.com}} {{ПБ}} {{Барандагони ҷоизаи давлатии А. Рӯдакӣ 1963-1988}} [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]] [[Гурӯҳ:Шоирони халқии Тоҷикистон]] fqqxbxana2zheof5t3arrbdqbmjha0j Гардиши хун 0 9701 1461634 1212880 2026-04-01T15:14:11Z Zosya95 54344 1461634 wikitext text/x-wiki [[Акс:Erytrocyte deoxy to oxy v0.7.gif|thumb|Аниматсияи гардиши хуни исон дар давоми 20 сония.|alt=Аниматсияи гардиши хуни исон дар давоми 20 сония.]] [[Акс:Circulatory system SMIL-ru.svg|thumb|220px|right|Аниматсияи гардиши хуни]] '''Гардиши хун''' — ҳаракати муттасили [[хун]] дар [[раг]]ҳо. Гардиши хун фаъолияти андомгонро созгор ва [[мубодилаи моддаҳо]]ро дар узву [[Бофта|бофтаҳо]] мураттаб карда, ҳарорати баданро танзим менамояд. Хун бофтаҳоро бо [[оксиген]], [[об]], [[Сафедаҳо|сафеда]], [[карбогидрат]]ҳо, [[чарбу]], [[моддаҳои минералӣ]], [[глюкоза]], [[аминокислота]]ҳо ва [[витамин]]ҳо таъмин мекунад, аз бофтаҳо гази карбонат ва дигар маводди зарарноки мубодиларо рафъ месозад. == Сохтори гардиши хун == Гардиши хун кушода (дар аксари бемӯҳраҳо ва хордадорҳои дараҷаи паст) ва сарбаста (дар баъзе бемӯҳраҳо, ҳамаи [[Муҳрадорон|мӯҳрадорон]] ва одам) мешавад. Дили моҳиҳо дудаҳлеза аст. Бо кашиши яке аз даҳлез (меъдача)­ҳо хун ба [[Шоҳраг|шоҳраги]] шикам, рагҳои ғалсама, шоҳраги тахтапушт дохил шуда, сипас ба тамоми узву бофтаҳо тақсим мегардад. Дар обхокиҳо хун аз даҳлезҳои дил ба шоҳраг ворид шуда, аз он бевосита ба узву бофтаҳо меравад. Дар раванди рушди узвҳои нафас ва ташаккули шуш ғайр аз даври асосӣ, даврҳои калон ва хурди гардиши хун ба вуҷуд меоянд. Даври хурди гардиши хунро даври шушии гардиши хун низ меноманд. Дар парандаҳо ва ширхӯрон сохти гардиши хун яксон аст. Даври калони гардиши хун аз меъдачаи чапи дил сар шуда, ба воситаи шоҳраг ба тамоми [[Сурхраг|шараён]] ва [[Мӯйраг|мӯйрагҳои]] узву бофтаҳо тақсим мешавад; аз он ҷо хун ба тавассути вариду варидчаҳо ба даҳлези рости дил бармегардад. Ҳаракати хун аз меъдачаи рости дил то шуш ва аз шуш то даҳлези чапи дил даври хурди гардиши хун ном дорад. Хун дар шуш аз гази карбонат озод гардида, гази оксигенро мегирад ва чун хуни шараёнӣ аввал ба дил, сипас ба воситаи даври калони гардиши хун ба тамоми бадан паҳн мешавад. == Маълумоти таърихӣ == Тасаввурот дар бораи гардиши хуни ҳайвоноти олиташаккул тӯли 2 ҳазор соли охир тадриҷан рушд меёфт. Дар таҳқиқи гардиши хун саҳми духтури англис У. Ҳарвей калон аст. Ҳарвей солҳои 20 садаи XVII ҳаракати хун ва даврҳои гардиши онро кашф кард. Вале ӯ аз ҷиҳати анатомӣ алоқаманд будани варид ва шараёнро исбот карда натавонист. Соли 1661 олими англис М. Малпиги ва соли 1686 олими нидерландӣ А. Левенгук бо ёрии микроскоп мӯйрагҳо ва дар онҳо ҳаракат кардани хунро мушоҳида карданд. == Раванди танзими гардиши хун == [[Акс:Нақшаи гардиши хуни одам.jpg|alt=Нақшаи гардиши хуни одам|thumb|Нақшаи гардиши хуни одам|370x370px]] Кори дил манбаи асосии неруи гардиши хун мебошад. Як қисми неруи кинетикии он барои ҳаракати хун ва боқимондааш ба неруи потенсиалӣ табдил ёфта, барои кашишхӯрии девораи шараёнҳо ва созгории фишори хун сарф меГардиши хун 214 шавад. Ҳаракати хун дар варид, асосан, бо фаъолияти дил ва тағйирёбии пай дар пайи фишори синаву батн ба вуҷуд меояд. Дар гардиши хуни варидӣ даричаи варидҳо аҳамияти калон дорад. Даричаҳо барои ба варид баргаштани хун монеъ мешаванд. Гардиши хун тавассути василаҳои рефлексӣ ва хилтӣ, ки узву бофтаҳоро бо миқдори зарурии оксиген таъмин намуда, фишори хунро дар ҳолати муқаррарӣ нигоҳ медоранд, идора карда мешавад. Раванди танзими гардиши хун ба тағйироти тонуси шараёнҳои хурд (артериолаҳо) ва фишори дил алоқаманд аст. Тонуси шараёнҳои хурдро маркази муҳаррики рагҳо, ки дар майнаи дарозрӯя воқеъ аст, фаъолияти маркази муҳаррики рагҳоро сигналҳое, ки аз бароретсепторҳо ва механоретсепторҳои рагҳо меоянд, идора мекунанд. Умуман, силсилаи гардиши хун бо қоидаи робитаи баръакс амал мекунад. Ғайр аз василаҳои марказии танзими гардиши хун ҳамчунин василаҳои канори (масалан, тағйирёбии «тонуси қабати асосии» девораи рагҳо)­и он, ки фишори мусоиди дилу рагҳоро таъмин менамоянд, вуҷуд доранд. Дар танзими умумиву ҷузъии гардиши хун аҳаммияти моддаҳои фаъоли биологӣ (адреналин, ренин, вазопрессин, серотонин ва ғайра) калон аст. '''Нақшаи гардиши хуни одам:''' 1 – мӯйрагҳои сар, қисми болои бадан ва андомҳои болоӣ (даст); 2 – бахши бозуӣ-сарӣ; 3 – шараёни шуш; 4 – варидҳои шуши чап; 5 – даҳлези чапи дил; 6 – меъдачаи чапи дил; 7 – шараёни батн; 8 – шараёни чапи меъда; 9 – мӯйрагҳои меъда; 10 – шараёни сипурз; 11 – мӯйрагҳои сипурз; 12 – қисми батнии шоҳраг; 13 – вариди сипурз; 14 – шараёни масориқа (чарбпарда); 15 – мӯйрагҳои рӯда; 16 – мӯйрагҳои қисми поёни бадан ва андомҳои поёнӣ (пойҳо); 17 – вариди масориқа; 18 – вариди тиҳии поён; 19 – шараёни ҷигар; 20 – мӯйрагҳои гурда; 21 – вариди гурда; 22 – вариди боб (даромадгоҳ)-и ҷигар; 23 – мӯйрагҳои ҷигар; 24 – варидҳои ҷигар; 25 – маҷрои сина; 26 – шараёни умумии ҷигар; 27 – меъдачаи рости дил; 28 – даҳлези рости дил; 29 – қисми болорави шоҳраг; 30 – вариди тиҳии болоӣ; 31 – варидҳои шуши рост; 32 – мӯйрагҳои шуш. == Ихтилоли гардиши хун == Ихтилоли гардиши хун ҷузъӣ ва умумӣ мешавад. Ихтилоли ҷузъии гардиши хун бо пурхунии шараёну варид ё камхунӣ падид меояд. Сабабҳои асосии ихтилоли ҷузъии гардиши хун ноҷӯрии кори асабҳо, тромбоз, эмболия, атеросклероз, инчунин таъсири омилҳои берунӣ мебошанд. Ихтилоли умумии гардиши хун дар натиҷаи иллати дил ва рагҳо сар мезанад. Ҳангоми ноҷӯрии хунгардиши марбут ба иллати дил рукуди варидӣ рух медиҳад, зеро дил хунро ба шараёнҳо нисбатан камтар равон месозад. Сабаби ноҷӯрии хунгардиш дар рагҳо паст шудани фишори варидӣ ва шараёнӣ аст, яъне, хуни варидӣ ба дил ба таври кофӣ ворид намешавад. Сабаби чунин ноҷӯрӣ бисёр вақтҳо бемориҳои дил мебошанд, мас., сактаи дил, миокардитҳо, бемории гипертония, [[нақси дил]] ва ғ. Бо мақсади рафъи ихтилоли гардиши хун бемории асосиро муолиҷа кардан лозим аст. '''Тавсифи маҷрои рагҳо ва ҳаракати хун дар бахшҳои гуногуни силсилаи дилу рагҳо''' {| class="wikitable" ! !Шоҳраг (аорта) !Шараёнҳои хурд (артериолаҳо) !Мӯйрагҳо (капиллярҳо) !Варидҳои хурд (венулаҳо) !Варидҳо (болоӣ ва поёнии тиҳӣ) |- |Қутри раг |2,5 см |30 мкм |8 мкм |20 мкм |3 см­-ӣ |- |Маҷро,см<sup>2</sup> |4,5 |400 |4500 |700 |10 |- |Суръати ҳаракати хун |120–0 см/сон. |4 мм/сон |0,5 мм/сон. |– |20 см/сон |- |Фишори хун, мм сут. симобӣ |120/70 |70–30 |30–15 |– |15–0 |- |Ҳаҷми хун дар бахши мазкури маҷрои раг (бо % аз ҳаҷми умумии хун)* |10** |5 |5 |– |Ҳамаи варидҳои даври калони гардиши хун 50 |} <nowiki>*</nowiki> Ҳаҷми хун дар ҷавфҳои дил – 15%; ҳаҷми хун дар рагҳои даври хурди хунгардиш – 18%. <nowiki>**</nowiki>Бо дарназар доштани шараёнҳои даври калони хунгардиш. == Нигаред == * [[Хун]] * [[Хунгардиши сунъӣ]] * [[Силсилаи дилу рагҳо]] == Адабиёт == * Уиггерс К. Динамика кровообращения. М., 1957; * Савицкий Н. Н. Биофизические основы кровообращения и клинические методы изучения гемодинамики. Л., 1963; * Лищук В. А. Математическая теория кровообращения. М., 1991; * Малахов Г. Здоровье сердце, чистые сосуды. СПб., 2008; * Суслина З. А. ва дигарон. Антитромботическая терапия ишемических нарушений мозгового кровообращения. М., 2009. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Гардиши хун|4}} [[Гурӯҳ:Физиология]] 11vpgt9afhqpe7su8cr1djsz6c6iu0i 1461635 1461634 2026-04-01T15:22:18Z Zosya95 54344 1461635 wikitext text/x-wiki [[Акс:Erytrocyte deoxy to oxy v0.7.gif|thumb|Аниматсияи гардиши хуни исон дар давоми 20 сония.|alt=Аниматсияи гардиши хуни исон дар давоми 20 сония.]] [[Акс:Circulatory system SMIL-ru.svg|thumb|220px|right|Аниматсияи гардиши хуни]] '''Гардиши хун''' ин ҳаракати доимии [[хун]] дар [[раг]]ҳо мебошад. Гардиши хун фаъолияти андомгонро созгор ва [[мубодилаи моддаҳо]]ро дар узву [[Бофта|бофтаҳо]] мураттаб карда, ҳарорати баданро танзим менамояд. Хун бофтаҳоро бо [[оксиген]], [[об]], [[Сафедаҳо|сафеда]], [[карбогидрат]]ҳо, [[чарбу]], [[моддаҳои минералӣ]], [[глюкоза]], [[аминокислота]]ҳо ва [[витамин]]ҳо таъмин мекунад, аз бофтаҳо гази карбонат ва дигар маводди зарарноки мубодиларо рафъ месозад. == Сохтори гардиши хун == Гардиши хун кушода (дар аксари [[Бемуҳраҳо|бемӯҳраҳо]] ва хордадорҳои дараҷаи паст) ва сарбаста (дар баъзе бемӯҳраҳо, ҳамаи [[Муҳрадорон|мӯҳрадорон]] ва одам) мешавад. Дили моҳиҳо дудаҳлеза аст. Бо кашиши яке аз даҳлез (меъдача)­ҳо хун ба [[Шоҳраг|шоҳраги]] шикам, рагҳои ғалсама, шоҳраги тахтапушт дохил шуда, сипас ба тамоми узву бофтаҳо тақсим мегардад. Дар обхокиҳо хун аз даҳлезҳои дил ба шоҳраг ворид шуда, аз он бевосита ба узву бофтаҳо меравад. Дар раванди рушди узвҳои нафас ва ташаккули шуш ғайр аз даври асосӣ, даврҳои калон ва хурди гардиши хун ба вуҷуд меоянд. Даври хурди гардиши хунро даври шушии гардиши хун низ меноманд. Дар парандаҳо ва ширхӯрон сохти гардиши хун яксон аст. Даври калони гардиши хун аз меъдачаи чапи дил сар шуда, ба воситаи шоҳраг ба тамоми [[Сурхраг|шараён]] ва [[Мӯйраг|мӯйрагҳои]] узву бофтаҳо тақсим мешавад; аз он ҷо хун ба тавассути вариду варидчаҳо ба даҳлези рости дил бармегардад. Ҳаракати хун аз меъдачаи рости дил то шуш ва аз шуш то даҳлези чапи дил даври хурди гардиши хун ном дорад. Хун дар шуш аз гази карбонат озод гардида, гази оксигенро мегирад ва чун хуни шараёнӣ аввал ба дил, сипас ба воситаи даври калони гардиши хун ба тамоми бадан паҳн мешавад. == Маълумоти таърихӣ == Тасаввурот дар бораи гардиши хуни ҳайвоноти олиташаккул тӯли 2 ҳазор соли охир тадриҷан рушд меёфт. Дар таҳқиқи гардиши хун саҳми духтури англис У. Ҳарвей калон аст. Ҳарвей солҳои 20 садаи XVII ҳаракати хун ва даврҳои гардиши онро кашф кард. Вале ӯ аз ҷиҳати анатомӣ алоқаманд будани варид ва шараёнро исбот карда натавонист. Соли 1661 олими англис М. Малпиги ва соли 1686 олими нидерландӣ А. Левенгук бо ёрии микроскоп мӯйрагҳо ва дар онҳо ҳаракат кардани хунро мушоҳида карданд. == Раванди танзими гардиши хун == [[Акс:Нақшаи гардиши хуни одам.jpg|alt=Нақшаи гардиши хуни одам|thumb|Нақшаи гардиши хуни одам|370x370px]] Кори дил манбаи асосии неруи гардиши хун мебошад. Як қисми неруи кинетикии он барои ҳаракати хун ва боқимондааш ба неруи потенсиалӣ табдил ёфта, барои кашишхӯрии девораи шараёнҳо ва созгории фишори хун сарф меГардиши хун 214 шавад. Ҳаракати хун дар варид, асосан, бо фаъолияти дил ва тағйирёбии пай дар пайи фишори синаву батн ба вуҷуд меояд. Дар гардиши хуни варидӣ даричаи варидҳо аҳамияти калон дорад. Даричаҳо барои ба варид баргаштани хун монеъ мешаванд. Гардиши хун тавассути василаҳои рефлексӣ ва хилтӣ, ки узву бофтаҳоро бо миқдори зарурии оксиген таъмин намуда, фишори хунро дар ҳолати муқаррарӣ нигоҳ медоранд, идора карда мешавад. Раванди танзими гардиши хун ба тағйироти тонуси шараёнҳои хурд (артериолаҳо) ва фишори дил алоқаманд аст. Тонуси шараёнҳои хурдро маркази муҳаррики рагҳо, ки дар майнаи дарозрӯя воқеъ аст, фаъолияти маркази муҳаррики рагҳоро сигналҳое, ки аз бароретсепторҳо ва механоретсепторҳои рагҳо меоянд, идора мекунанд. Умуман, силсилаи гардиши хун бо қоидаи робитаи баръакс амал мекунад. Ғайр аз василаҳои марказии танзими гардиши хун ҳамчунин василаҳои канори (масалан, тағйирёбии «тонуси қабати асосии» девораи рагҳо)­и он, ки фишори мусоиди дилу рагҳоро таъмин менамоянд, вуҷуд доранд. Дар танзими умумиву ҷузъии гардиши хун аҳаммияти моддаҳои фаъоли биологӣ (адреналин, ренин, вазопрессин, серотонин ва ғайра) калон аст. '''Нақшаи гардиши хуни одам:''' 1 – мӯйрагҳои сар, қисми болои бадан ва андомҳои болоӣ (даст); 2 – бахши бозуӣ-сарӣ; 3 – шараёни шуш; 4 – варидҳои шуши чап; 5 – даҳлези чапи дил; 6 – меъдачаи чапи дил; 7 – шараёни батн; 8 – шараёни чапи меъда; 9 – мӯйрагҳои меъда; 10 – шараёни сипурз; 11 – мӯйрагҳои сипурз; 12 – қисми батнии шоҳраг; 13 – вариди сипурз; 14 – шараёни масориқа (чарбпарда); 15 – мӯйрагҳои рӯда; 16 – мӯйрагҳои қисми поёни бадан ва андомҳои поёнӣ (пойҳо); 17 – вариди масориқа; 18 – вариди тиҳии поён; 19 – шараёни ҷигар; 20 – мӯйрагҳои гурда; 21 – вариди гурда; 22 – вариди боб (даромадгоҳ)-и ҷигар; 23 – мӯйрагҳои ҷигар; 24 – варидҳои ҷигар; 25 – маҷрои сина; 26 – шараёни умумии ҷигар; 27 – меъдачаи рости дил; 28 – даҳлези рости дил; 29 – қисми болорави шоҳраг; 30 – вариди тиҳии болоӣ; 31 – варидҳои шуши рост; 32 – мӯйрагҳои шуш. == Ихтилоли гардиши хун == Ихтилоли гардиши хун ҷузъӣ ва умумӣ мешавад. Ихтилоли ҷузъии гардиши хун бо пурхунии шараёну варид ё камхунӣ падид меояд. Сабабҳои асосии ихтилоли ҷузъии гардиши хун ноҷӯрии кори асабҳо, тромбоз, эмболия, атеросклероз, инчунин таъсири омилҳои берунӣ мебошанд. Ихтилоли умумии гардиши хун дар натиҷаи иллати дил ва рагҳо сар мезанад. Ҳангоми ноҷӯрии хунгардиши марбут ба иллати дил рукуди варидӣ рух медиҳад, зеро дил хунро ба шараёнҳо нисбатан камтар равон месозад. Сабаби ноҷӯрии хунгардиш дар рагҳо паст шудани фишори варидӣ ва шараёнӣ аст, яъне, хуни варидӣ ба дил ба таври кофӣ ворид намешавад. Сабаби чунин ноҷӯрӣ бисёр вақтҳо бемориҳои дил мебошанд, мас., сактаи дил, миокардитҳо, бемории гипертония, [[нақси дил]] ва ғ. Бо мақсади рафъи ихтилоли гардиши хун бемории асосиро муолиҷа кардан лозим аст. '''Тавсифи маҷрои рагҳо ва ҳаракати хун дар бахшҳои гуногуни силсилаи дилу рагҳо''' {| class="wikitable" ! !Шоҳраг (аорта) !Шараёнҳои хурд (артериолаҳо) !Мӯйрагҳо (капиллярҳо) !Варидҳои хурд (венулаҳо) !Варидҳо (болоӣ ва поёнии тиҳӣ) |- |Қутри раг |2,5 см |30 мкм |8 мкм |20 мкм |3 см­-ӣ |- |Маҷро,см<sup>2</sup> |4,5 |400 |4500 |700 |10 |- |Суръати ҳаракати хун |120–0 см/сон. |4 мм/сон |0,5 мм/сон. |– |20 см/сон |- |Фишори хун, мм сут. симобӣ |120/70 |70–30 |30–15 |– |15–0 |- |Ҳаҷми хун дар бахши мазкури маҷрои раг (бо % аз ҳаҷми умумии хун)* |10** |5 |5 |– |Ҳамаи варидҳои даври калони гардиши хун 50 |} <nowiki>*</nowiki> Ҳаҷми хун дар ҷавфҳои дил – 15%; ҳаҷми хун дар рагҳои даври хурди хунгардиш – 18%. <nowiki>**</nowiki>Бо дарназар доштани шараёнҳои даври калони хунгардиш. == Нигаред == * [[Хун]] * [[Хунгардиши сунъӣ]] * [[Силсилаи дилу рагҳо]] == Адабиёт == * Уиггерс К. Динамика кровообращения. М., 1957; * Савицкий Н. Н. Биофизические основы кровообращения и клинические методы изучения гемодинамики. Л., 1963; * Лищук В. А. Математическая теория кровообращения. М., 1991; * Малахов Г. Здоровье сердце, чистые сосуды. СПб., 2008; * Суслина З. А. ва дигарон. Антитромботическая терапия ишемических нарушений мозгового кровообращения. М., 2009. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Гардиши хун|4}} [[Гурӯҳ:Физиология]] b16esuzin1cqilg9vx09xl3tzrgy9zq Абраҳам Линколн 0 11753 1461680 1445197 2026-04-02T02:15:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461680 wikitext text/x-wiki {{Сиёсатмадор}} [[Акс:Mount Rushmore Closeup 2017.jpg|thumb|left|мини|300px|Муҷассамаи президентон [[Ҷорҷ Вашингтон]], [[Томас Ҷефферсон]], [[Теодор Рузвелт]] ва Абраҳам Линколн дар Маҷмаамаи миллии кӯҳи Рашмор]] '''Абраҳам Линколн''' ({{Lang-en|Abraham Lincoln}} {{IPA|[ˈeɪbrəhæm ˈlɪŋkən]}}) ([[12 феврал]]и [[соли 1809]], Хоҷенвилл иёлати [[Кентуккӣ]], — [[15 апрел]]и [[соли 1865]], [[Вашингтон]]) — ходими давлатии [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Амрико]], 16-ум президенти [[ИМА]] (1861-1865) ва аввалин аз Ҳизби ҷумҳурихоҳ, озодгари бардаҳои Амрико, қаҳрамони миллии халқи [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]. Ба феҳристи 100 шахсияти аз ҳама беш омӯхта дар таърих дохил гардидааст. ==Зиндагинома== Линколн [[12 феврали]] [[соли 1809]] дар хонаводаи [[:en:Thomas Lincoln|Томаса Линкольна]] ва [[:en:Nancy Hanks|Нэнси Хэнкс]] дар [[:en:Abraham Lincoln Birthplace National Historical Park|дар хоҷагии Синкинг-Спринг]]и ноҳияи Гардин, иёлати [[Кентуккӣ]] {{Sfn|Donald|1996|страницы=20-22}} таваллуд шудааст. Ӯро бо номи бобояш ном гузоштан, ки бобояш аз дасти ҳиндуёни амрикоӣ ба қатл расонида шуд. Вақте, ки Авраҳам 7 сола буд оилаашон ба [[Индиана]] ва баъдтар ба [[Иллинойс]] кӯчида рафтанд. Аз хурдиаш оилаашонро бо корҳои саҳроӣ ёри мерасонид вақто ки калон шудан гирифт ҳунарҳои дигарро омӯхтан гирифт. Масалан чӯбтарошӣ, шикор кардан, заврақронӣ ва ғ. Линколн тириқи худомӯзӣ соли [[1836]] имтиҳони касби адвокатиро супоридааст. Корҳои ҷамъиятии худро дар иёлати Илинойс сар кард ва дар мудати хеле кӯтоҳ аз рӯи суханвари хуб буданаш шуҳрату эҳтиром пайдо кард. Соли [[1842]] бо [[Мери Тодд]] хонадор шуд ва соҳиби чор писар гардид. ==Ҳамчунин нигаред== [[Акс:Lincoln_Bedell_statue.jpg|right|thumb|218x218px|Пайкараи Линколн ва Грейс Беделл дар Уэстфилд]] * [[Грейс Беделл]] ==Адабиёт== * <span class="citation">''Макс Ланге.'' [http://elib.shpl.ru/ru/nodes/8467-lange-m-avraam-linkoln-i-velikaya-borba-mezhdu-severnymi-i-yuzhnymi-amerikanskimi-shtatami-v-prodolzhenie-1861-1865-godov-spb-1867#page/1/mode/grid/zoom/1 Авраам Линкольн и великая борьба между Северными и Южными американскими штатами в продолжение 1861-1865 годов].&nbsp;— СПб.: Куколь-Яспольского, 1867.&nbsp;— 474&nbsp;с.</span> * <span class="citation" id="CITEREF.D0.A0._.D0.A4._.D0.98.D0.B2.D0.B0.D0.BD.D0.BE.D0.B22004">''Р. Ф. Иванов.'' Авраам Линкольн и Гражданская война в США.&nbsp;— М.: Эксмо, 2004.&nbsp;— 448&nbsp;с.&nbsp;— 3100 экз.&nbsp;</span><span class="citation" id="CITEREF.D0.A0._.D0.A4._.D0.98.D0.B2.D0.B0.D0.BD.D0.BE.D0.B22004">— ISBN 5-699-04561-9.</span> * <span class="citation" id="CITEREF.D0.9A.D0.B0.D1.80.D0.BB_.D0.A1.D1.8D.D0.BD.D0.B4.D0.B1.D0.B5.D1.80.D0.B31961">''Карл Сэндберг (перевод Б. Грибанова и Л. Шеффера).'' Линкольн.&nbsp;— М.: Молодая гвардия, 1961.&nbsp;— Т.&nbsp;17.&nbsp;— 704&nbsp;с.&nbsp;— (Жизнь замечательных людей).&nbsp;— 90 000 экз.</span><span class="citation" id="CITEREF.D0.9A.D0.B0.D1.80.D0.BB_.D0.A1.D1.8D.D0.BD.D0.B4.D0.B1.D0.B5.D1.80.D0.B31961"></span> * <span class="citation" id="CITEREFDonald1996">''David Herbert Donald.'' </span><span class="citation" id="CITEREFDonald1996">Lincoln.&nbsp;— Simon and Schuster, 1996.&nbsp;— ISBN 978-0-684-82535-9.</span> * <span class="citation" id="CITEREFLamb2008">''Brian Lamb, Susan Swain.'' </span><span class="citation" id="CITEREFLamb2008">Abraham Lincoln: Great American Historians on Our Sixteenth President.&nbsp;— PublicAffairs, 2008.&nbsp;— ISBN 978-1-58648-676-1.</span> * <span class="citation" id="CITEREFPessen1984">''Edward Pessen.'' </span><span class="citation" id="CITEREFPessen1984">The Log Cabin Myth: The Social Backgrounds of American Presidents.&nbsp;— Yale University Press, 1984.&nbsp;— ISBN 0-300-03166-1.</span> * <span class="citation" id="CITEREFSandburg"><span class="citation">''Sandburg Carl.'' </span></span><span class="citation" id="CITEREFSandburg"><span class="citation">Abraham Lincoln: The Prairie Years.&nbsp;</span></span><span class="citation" id="CITEREFSandburg"><span class="citation">— Harcourt, Brace & Company, 1926.</span></span><span class="citation" id="CITEREFSandburg"></span> * <span class="citation" id="CITEREFWhite2009">''Ronald C. White.'' </span><span class="citation" id="CITEREFWhite2009">A. Lincoln: A Biography.&nbsp;— Random House, Inc, 2009.&nbsp;— ISBN 978-1-4000-6499-1.</span> * <span class="citation">[https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Линкольн, Авраам Линкольн, Авраам]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Донишномаи Брокгауз ва Ефрон|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]] : в 86 т. (82 т. и 4 доп.).&nbsp;— СПб., 1890—1907.</span> == Пайвандҳо == * [http://www.echo.msk.ru/programs/vsetak/538431-echo/ Авраам Линкольн, президент и народный герой.] [http://www.echo.msk.ru/programs/vsetak/538431-echo/ Программа «Эха Москвы» из цикла «Всё так»] * [http://onrevolution.narod.ru/get.htm Геттисбергская речь А.] [http://onrevolution.narod.ru/get.htm Линкольна (рус.) и прижизненная фотография] * [http://www.grinchevskiy.ru/19/a-l-pervaya-inauguracionnaya-rech.php Первая инаугурационная речь] * [http://www.grinchevskiy.ru/19/a-l-proklamaciya-ob-osvobojdenii-negrov.php Прокламация об освобождении негров] * [http://www.peoples.ru/state/king/usa/lincoln/ Факты из жизни Линкольна]. * [http://www.c-cafe.ru/days/bio/2/035.php Биография и афоризмы Авраама Линкольна]. * [https://web.archive.org/web/20080211194703/http://2000.net.ua/print?a=%2Fpaper%2F11167 Освободитель поневоле] (недоступная ссылка&nbsp;с 14-05-2013 (1282&nbsp;дня)&nbsp;— [//web.archive.org/web/*/http://2000.net.ua/print?a=%2Fpaper%2F11167 ''история'']) [[Категория:Википедия:Статьи с нерабочими ссылками с мая 2013]]. * [http://www.abrahamlincolncartoons.info/SubPages/SearchIndexByPub.php?Title=LI Карикатуры на Авраама Линкольна, 1860—1865] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20151031025722/http://www.abrahamlincolncartoons.info/SubPages/SearchIndexByPub.php?Title=LI |date=2015-10-31 }} * [http://www.lib.niu.edu/2001/iht820129.html Карикатуры на Линкольна] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110909055816/http://www.lib.niu.edu/2001/iht820129.html |date=2011-09-09 }} * [http://www.dengi-info.com/archive/article.php?aid=713 Биография Авраама Линкольна] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130827203028/http://www.dengi-info.com/archive/article.php?aid=713 |date=2013-08-27 }} * [http://www.abhoc.com/arc_an/2003_11/221.html Исторические анекдоты об Аврааме Линкольне] * [http://www.peoples.ru/state/king/usa/lincoln/ Биография Линкольна] * [http://www.deathweb.ru/index.php?name=Page&op=page&pid=391 Убийство Линкольна] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130609153410/http://www.deathweb.ru/index.php?name=Page&op=page&pid=391 |date=2013-06-09 }} * [http://www.prezidentstvo.ru/linkoln.php Авраам Линкольн] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161105014938/http://prezidentstvo.ru/linkoln.php |date=2016-11-05 }} * [http://home.att.net/~rjnorton/Lincoln2.html Abraham Lincoln Research Site (English)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100311193258/http://home.att.net/~rjnorton/Lincoln2.html |date=2010-03-11 }} * [http://home.att.net/~rjnorton/Lincoln.html Abraham Lincoln Assassination (English)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100304025849/http://home.att.net/~rjnorton/Lincoln.html |date=2010-03-04 }} ==Эзоҳ== {{эзоҳ}} {{Президентҳои ИМА}} {{хурд}} ey90pjlx9i7c4w5ogtrw1w0mzwrdjym Воситаҳои нақлиёт 0 15609 1461640 1434231 2026-04-01T16:08:47Z ~2026-20056-70 119896 1461640 wikitext text/x-wiki [[Акс:DirkvdM cuba horsecart.jpg|thumb|300px|Ароба дар [[Куба]]]] # '''Воситаи нақлиёт'''&nbsp;— барои кашонидани [[бор]] ва [[одам]]он истифода бурда мешавад. # '''Воситаҳои нақлиёт''' - ҳама гуна киштии дарёи (аз ҷумла лихтерҳои худгард ва ғайрихудгард, баржаҳо, инчунин киштиҳои болдор), киштиҳои дорои болиштҳои пурбод, тайёраҳо, нақлиёти худрав (аз ҷумла ядакҳо, нимядакҳо, воситаҳои нақлиёти омехта) ё воҳиди ҳаракаткунандаи роҳи оҳанро дар бар мегирад, ки барои ҳамлу нақли байналмилалии интиқоли пулакии шахсон ё ҳамлу нақли пулакӣ ва ройгонӣ бори саноати ва тиҷорати истифода мешаванд, инчунин қисмҳои эҳтиётии штатӣ, олот ва таҷҳизот, сӯзишворию равғанҳои молидании дар бакҳои штати мавҷуда, агар онҳо якҷоя бо воситаҳои нақлиёт интиқол дода шаванд.<ref>[http://customs.tj/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=59&Itemid=70&lang=tj Истилоҳот/Сомонаи Хадамоти гумрукии назди Ҳукумати ҶТ]</ref> # Вобаста ба намуди [[роҳ]]ҳо воситаҳои нақлиёти зерин вуҷуд доранд: * [[худрав]], [[велосипед]], [[мотосикл]], [[трактор]] * [[поезд]], [[трамвай]] * [[тайёра]], [[чархбол]] * [[киштии каӣҳонӣ]] * [[киштӣ]] * [[киштии зериобӣ]] == Нигаред низ== * [[Нақлиёт]] * [[Роҳ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://customs.tj Сомонаи Хадамоти гумрукии назди Ҳукумати ҶТ] * [http://www.wto.org Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС)] {{хурд}} [[Гурӯҳ:Воситаҳои нақлиёт| ]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти гумрукӣ]] 3eirjcp5j4unjz62cekgddyka1oduaq 1461641 1461640 2026-04-01T16:09:06Z ~2026-20056-70 119896 1461641 wikitext text/x-wiki [[Акс:DirkvdM cuba horsecart.jpg|thumb|300px|Ароба дар [[Куба]]]] # '''Воситаи нақлиёт'''&nbsp;— барои кашонидани [[бор]] ва [[одам]]он истифода бурда мешавад. # '''Воситаҳои нақлиёт''' - ҳама гуна киштии дарёи (аз ҷумла лихтерҳои худгард ва ғайрихудгард, баржаҳо, инчунин киштиҳои болдор), киштиҳои дорои болиштҳои пурбод, тайёраҳо, нақлиёти худрав (аз ҷумла ядакҳо, нимядакҳо, воситаҳои нақлиёти омехта) ё воҳиди ҳаракаткунандаи роҳи оҳанро дар бар мегирад, ки барои ҳамлу нақли байналмилалии интиқоли пулакии шахсон ё ҳамлу нақли пулакӣ ва ройгонӣ бори саноати ва тиҷорати истифода мешаванд, инчунин қисмҳои эҳтиётии штатӣ, олот ва таҷҳизот, сӯзишворию равғанҳои молидании дар бакҳои штати мавҷуда, агар онҳо якҷоя бо воситаҳои нақлиёт интиқол дода шаванд.<ref>[http://customs.tj/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=59&Itemid=70&lang=tj Истилоҳот/Сомонаи Хадамоти гумрукии назди Ҳукумати ҶТ]</ref> # Вобаста ба намуди [[роҳ]]ҳо воситаҳои нақлиёти зерин вуҷуд доранд: * [[автомобил]], [[велосипед]], [[мотосикл]], [[трактор]] * [[поезд]], [[трамвай]] * [[тайёра]], [[чархбол]] * [[киштии каӣҳонӣ]] * [[киштӣ]] * [[киштии зериобӣ]] == Нигаред низ== * [[Нақлиёт]] * [[Роҳ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://customs.tj Сомонаи Хадамоти гумрукии назди Ҳукумати ҶТ] * [http://www.wto.org Созмони умумиҷаҳонии савдо (СУС)] {{хурд}} [[Гурӯҳ:Воситаҳои нақлиёт| ]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти гумрукӣ]] em6va7app8cpd2oxqla0ht0asr0hkrx Азия-Плюс 0 20711 1461650 1458448 2026-04-01T19:36:25Z ~2026-20218-51 119933 /* Пайвандҳо */ иловаи ҳайати эҷодии бахши тоҷикӣ 1461650 wikitext text/x-wiki {{otheruses|Азия-Плюс (мазмунҳо)}} '''ASIA-Plus''', '''Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс»''', яке аз [[Оҷонсиҳои Иттилоотии Тоҷикистон]] мебошад. Асосгузор ва сармуҳаррири медиа-гурӯҳ - [[Умед Бобохонов]]. Муассис - ҶДММ «Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс». Мавзӯъҳои Оҷонсии иттилоотӣ – шарҳу тавзеҳи рафти воқеаҳо дар [[Тоҷикистон]] ва ҷаҳон. Таҳлил ва шарҳи масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, ҳаёти иҷтимоӣ ва фарҳангии мамлакат мебошад. Оҷонсии иттилоотии ASIA-Plus бо се забон - тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ хизматгузориҳои иттилоотӣ пешниҳод мекунад. == Таърих == Оҷонсии иттилоотии ASIA-Plus, дар бозори иттилооти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли 1995 инҷониб амал карда истодааст. Агентии иттилоотии мустақили Тоҷикистон ASIA-Plus тирамоҳи соли 1995 дар Вазорати адлияи ҶТ ба қайд гирифта шуд. ASIA-Plus дар тамоми минтақаҳои Тоҷикистон шабакаи хабарнигорони худро дорад. Имрӯз аз хизматгузориҳои иттилоотии Агентии ASIA-Plus сохторҳои давлатии Тоҷикистон, парлумони кишвар, вазорату идораҳо, бонкҳо, сохторҳои бузурги тиҷоратӣ, ҳамаи сафоратхонаҳои хориҷии муқими Тоҷикистон ва аксари созмонҳои байнулмилалии дар ҷумҳурӣ фаъолиятдошта истифода мекунанд. Бо се забон - тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ хизматгузориҳои иттилоотӣ пешниҳод мекунад. Аз рӯи шумори корбарон дар Интернет-паҳнои TJ портали иттилотии www.news.tj (www.asiaplus.tj) яке аз сершумортарин аст. Оҷонсии иттилоотии мустақили Тоҷикистон ASIA-Plus тирамоҳи соли 1995 дар Вазорати адлияи ҶТ ба қайд гирифта шуд. Моҳи апрели соли 1996 нахустин шумораи варақаи иттилоотӣ-таҳлилии Агентӣ нашр шуд. ASIA-Plus дар тамоми минтақаҳои Тоҷикистон шабакаи хабарнигорони худро дорад. Имрӯз аз хизматгузориҳои иттилоотии Агентии ASIA-Plus сохторҳои давлатии Тоҷикистон, парлумони кишвар, вазорату идораҳо, бонкҳо, сохторҳои бузурги тиҷоратӣ, ҳамаи сафоратхонаҳои хориҷии муқими Тоҷикистон ва аксари созмонҳои байнулмилалии дар ҷумҳурӣ фаъолиятдошта истифода мекунанд. Аз рӯи шумори корбарон дар Интернет-паҳнои TJ портали иттилотии www.news.tj (http://asiaplustj.info) бидуни шубҳа пешсаф аст.<ref name="ASIA-Plus Дар бораи мо">{{Cite web |url=http://www.news.tj/tj/info/about |title=ASIA-Plus Дар бораи мо |accessdate=2017-08-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170823021812/http://news.tj/tj/info/about |archivedate=2017-08-23 }}</ref> == Сохтор == '''ASIA-Plus''' – гурӯҳи расонаҳои мустақили Ҷумҳурии Тоҷикистон аст. Аз се ширкати мустақил - [[Агентии иттилоотӣ]], [[Нашрия]] ва [[Ширкати телевизиону радио]] иборат аст, ки зери як тамға ([[бренд]]) фаъолият мекунанд. Назди оҷонсӣ "Мактаби мустақили рӯзноманигории "Тоҷикистон - асри XXI" аз [[соли 1999]] амал карда истодааст. Ин ташкилоти ҷамъиятиест, ки дар баргузор намудани барномаҳои таълимӣ шарики гурӯҳи расонаҳои ASIA-Plus мебошад.<ref name="ASIA-Plus Дар бораи мо"/> == Ҳайати эҷодӣ (бахши тоҷикӣ) == * [https://www.facebook.com/jasur.abdulloev.5 Ҷасур Абдуллоев] — раҳбар ва сармуҳаррир; * [https://www.facebook.com/mazhab.jumaev Мазҳаб Ҷумъа] — муҳаррир; * [https://www.facebook.com/mahmadnazar.najbudinov Муҳаммад Назар] — рӯзноманигор ва масъули саҳифаҳои иҷтимоӣ; * [https://www.facebook.com/nozanini.ismatshoh.7 Нозанини Исматшоҳ] — рӯзноманигор ва тадвингари навор; * [https://www.facebook.com/idibeki.said Идибеки Саид] — рӯзноманигор ва масъули саҳифаҳои иҷтимоӣ; * [https://www.facebook.com/shoira.madalieva.12 Шоира Мадалиева] — рӯзноманигор; * [https://www.facebook.com/sahnoza.alizoda Шаҳноз Ализода] — рӯзноманигор; * [https://www.facebook.com/Mehrofarinn Меҳрофарин Наҷибӣ] — рӯзноманигор; == Нигаред == * [[Азия-плюс (ҳафтанома)]] * [[Азия-Плюс (ширкати радиову телевизион)]] == Пайвандҳо == * [http://www.news.tj Сомонаи расмии Азия Плюс] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120919184339/http://news.tj/ |date=2012-09-19 }} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Оҷонсиҳои иттилоотии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1995 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Оҷонсиҳои иттилоотӣ]] [[Гурӯҳ:Оҷонсиҳои иттилоотӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои таъсисёфта дар соли 1995]] dmr3eqnpn9f3wvlwn61z4v9n44vll0e 1461694 1461650 2026-04-02T04:17:36Z ~2026-20447-69 119982 /* Ҳайати эҷодӣ (бахши тоҷикӣ) */ имло 1461694 wikitext text/x-wiki {{otheruses|Азия-Плюс (мазмунҳо)}} '''ASIA-Plus''', '''Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс»''', яке аз [[Оҷонсиҳои Иттилоотии Тоҷикистон]] мебошад. Асосгузор ва сармуҳаррири медиа-гурӯҳ - [[Умед Бобохонов]]. Муассис - ҶДММ «Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс». Мавзӯъҳои Оҷонсии иттилоотӣ – шарҳу тавзеҳи рафти воқеаҳо дар [[Тоҷикистон]] ва ҷаҳон. Таҳлил ва шарҳи масъалаҳои сиёсӣ ва иқтисодӣ, ҳаёти иҷтимоӣ ва фарҳангии мамлакат мебошад. Оҷонсии иттилоотии ASIA-Plus бо се забон - тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ хизматгузориҳои иттилоотӣ пешниҳод мекунад. == Таърих == Оҷонсии иттилоотии ASIA-Plus, дар бозори иттилооти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли 1995 инҷониб амал карда истодааст. Агентии иттилоотии мустақили Тоҷикистон ASIA-Plus тирамоҳи соли 1995 дар Вазорати адлияи ҶТ ба қайд гирифта шуд. ASIA-Plus дар тамоми минтақаҳои Тоҷикистон шабакаи хабарнигорони худро дорад. Имрӯз аз хизматгузориҳои иттилоотии Агентии ASIA-Plus сохторҳои давлатии Тоҷикистон, парлумони кишвар, вазорату идораҳо, бонкҳо, сохторҳои бузурги тиҷоратӣ, ҳамаи сафоратхонаҳои хориҷии муқими Тоҷикистон ва аксари созмонҳои байнулмилалии дар ҷумҳурӣ фаъолиятдошта истифода мекунанд. Бо се забон - тоҷикӣ, русӣ ва англисӣ хизматгузориҳои иттилоотӣ пешниҳод мекунад. Аз рӯи шумори корбарон дар Интернет-паҳнои TJ портали иттилотии www.news.tj (www.asiaplus.tj) яке аз сершумортарин аст. Оҷонсии иттилоотии мустақили Тоҷикистон ASIA-Plus тирамоҳи соли 1995 дар Вазорати адлияи ҶТ ба қайд гирифта шуд. Моҳи апрели соли 1996 нахустин шумораи варақаи иттилоотӣ-таҳлилии Агентӣ нашр шуд. ASIA-Plus дар тамоми минтақаҳои Тоҷикистон шабакаи хабарнигорони худро дорад. Имрӯз аз хизматгузориҳои иттилоотии Агентии ASIA-Plus сохторҳои давлатии Тоҷикистон, парлумони кишвар, вазорату идораҳо, бонкҳо, сохторҳои бузурги тиҷоратӣ, ҳамаи сафоратхонаҳои хориҷии муқими Тоҷикистон ва аксари созмонҳои байнулмилалии дар ҷумҳурӣ фаъолиятдошта истифода мекунанд. Аз рӯи шумори корбарон дар Интернет-паҳнои TJ портали иттилотии www.news.tj (http://asiaplustj.info) бидуни шубҳа пешсаф аст.<ref name="ASIA-Plus Дар бораи мо">{{Cite web |url=http://www.news.tj/tj/info/about |title=ASIA-Plus Дар бораи мо |accessdate=2017-08-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170823021812/http://news.tj/tj/info/about |archivedate=2017-08-23 }}</ref> == Сохтор == '''ASIA-Plus''' – гурӯҳи расонаҳои мустақили Ҷумҳурии Тоҷикистон аст. Аз се ширкати мустақил - [[Агентии иттилоотӣ]], [[Нашрия]] ва [[Ширкати телевизиону радио]] иборат аст, ки зери як тамға ([[бренд]]) фаъолият мекунанд. Назди оҷонсӣ "Мактаби мустақили рӯзноманигории "Тоҷикистон - асри XXI" аз [[соли 1999]] амал карда истодааст. Ин ташкилоти ҷамъиятиест, ки дар баргузор намудани барномаҳои таълимӣ шарики гурӯҳи расонаҳои ASIA-Plus мебошад.<ref name="ASIA-Plus Дар бораи мо"/> == Ҳайати эҷодӣ (бахши тоҷикӣ) == * [https://www.facebook.com/jasur.abdulloev.5 Ҷасур Абдуллоев] — раҳбар ва сармуҳаррир; * [https://www.facebook.com/mazhab.jumaev Мазҳаб Ҷумъа] — муҳаррир; * [https://www.facebook.com/mahmadnazar.najbudinov Муҳаммад Назар] — рӯзноманигор ва масъули шабакаҳои иҷтимоӣ; * [https://www.facebook.com/nozanini.ismatshoh.7 Нозанини Исматшоҳ] — рӯзноманигор ва тадвингари навор; * [https://www.facebook.com/idibeki.said Идибеки Саид] — рӯзноманигор ва масъули шабакаҳои иҷтимоӣ; * [https://www.facebook.com/shoira.madalieva.12 Шоира Мадалиева] — рӯзноманигор; * [https://www.facebook.com/sahnoza.alizoda Шаҳноз Ализода] — рӯзноманигор; * [https://www.facebook.com/Mehrofarinn Меҳрофарин Наҷибӣ] — рӯзноманигор; == Нигаред == * [[Азия-плюс (ҳафтанома)]] * [[Азия-Плюс (ширкати радиову телевизион)]] == Пайвандҳо == * [http://www.news.tj Сомонаи расмии Азия Плюс] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120919184339/http://news.tj/ |date=2012-09-19 }} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Оҷонсиҳои иттилоотии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1995 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Оҷонсиҳои иттилоотӣ]] [[Гурӯҳ:Оҷонсиҳои иттилоотӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои таъсисёфта дар соли 1995]] 87jsxvrmr67whvzcaov3ttiiofaks0n Абдулғаффор Раҳмонзода 0 21339 1461679 1461098 2026-04-02T01:54:38Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461679 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015). == Зиндагинома == Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст. Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст. == Корнома == Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст. Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст. Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст. Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст. Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст. Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст. Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст. Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст. Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст. Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст. Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст. Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст. == Ҷоизаҳо == Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъти Тоҷикистон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes itaf2ccvca3sxq6inzfgj4thznxd6mw Фурудгоҳи Схипҳол 0 33641 1461665 1358216 2026-04-02T01:23:59Z Yoonoos.tj 27005 1461665 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи Схипҳол | номи маҳаллӣ = Luchthaven Schiphol | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = Schiphol logo.svg | акс-арз = | унвон = | акс2 = Amsterdam Schiphol Airport entrance.jpg | акс2-арз = | унвон2 = | IATA = AMS | ICAO = EHAM | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = <center>{{Location map|Netherlands|width=200|float=center |caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10 |label=AMS |position=bottom |lat_deg=52|lat_min=18|lat_sec=29|lat_dir=N |lon_deg=004|lon_min=45|lon_sec=51|lon_dir=E }}<small>мавқеъият Фурудгоҳи Схипҳол дар кишвари [[Нидерланд]]</small></center> | навъ = ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик = [[Schiphol Group]] | гардонанда = | шаҳр = [[Амстердам]] | муқеъият = [[Нидерланд]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =-11 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =-3 | Мухтасот = | вебгоҳ =http://www.schiphol.com | metric-rwy =балӣ | R1-шумора =18R/36L | R1-тул-фут ={{formatnum:12467}} | R1-тул-метр ={{formatnum:3800}} | R1-сатҳ = [[асфалт]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол =2011 | тавзеҳ1-титр=Мусофирбарӣ | тавзеҳ1-Иттилоот = {{increase}}49,755,252 | понавис = }} '''Фурудгоҳи Схипҳол''' ({{lang-en|Amsterdam Airport Schiphol}}) (маҳаллӣ: Luchthaven Schiphol) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) мусофирбарӣ бо [[Коди ИОТО]]и AMS аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] дорад ва тӯли бонди он {{formatnum:3800}} метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[Амстердам]] кишвари [[Нидерланд]] қарор дорад ва дар баландии -3 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. == Ҷусторҳои вобаста == *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои Нидерланд]] == Манобеъ == <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои Нидерланд}} {{Фурудгоҳ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]] 1g9lbaecljrvtnkz40g32xwftw2s289 Аҳолии Замин 0 59250 1461701 1441160 2026-04-02T04:59:14Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461701 wikitext text/x-wiki '''Аҳолии Замин''' – шумораи умумии одамоне, ки дар рӯи [[Замин]] зиндагӣ мекунанд, (ба вазъи 2 октябри соли 2020) тақрибан ба 7 815 780 000 нафар мерасад <ref>{{Cite web|url=http://www.worldometers.info/world-population/|title=World Population Clock: 7.6 Billion People (2017) - Worldometers|website=www.worldometers.info|lang=en|accessdate=2020-10-02}}</ref>. Тибқи маълумоти Бонки Ҷаҳонӣ, аҳолии ҷаҳон дар соли 2018 7,594 миллиард нафарро ташкил додааст <ref>[http://datatopics.worldbank.org/world-development-indicators/ ''Datatopics.Worldbank.org'']</ref>. То солҳои 70-ум аҳолии ҷаҳон аз рӯи қонуни гиперболӣ меафзуд; аз соли 1990 инҷониб сустшавии суръати афзоиши аҳолии ҷаҳон мушоҳида мешавад <ref>{{Cite web |url=http://opec.ru/1560872.html |title=Экспертный портал Высшей школы экономики |accessdate=2020-10-09 |archivedate=2013-09-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130910050031/http://opec.ru/1560872.html }}</ref>, дар соли 1990 афзоиш 87,4 миллион нафарро ташкил дод,. Бо вуҷуди ин, аҳолӣ дар ҳаҷми мутлақ афзоиш меёбад (дар соли 2002 - 74 миллион, дар соли 2014 - аз 87 миллион ), гарчанде ки афзоиши нисбӣ дар солҳои 2000-ум нисбат ба соли 1963, вақте ки он ба авҷ расид (қариб 2,2% дар як сол), тақрибан нисф кам шуд <ref name=":1">{{Cite web|url=http://demoscope.ru/weekly/2004/0155/barom01.php|title=Темпы прироста населения мира сокращаются, но абсолютное число жителей планеты всё ещё быстро растет|publisher=demoscope.ru|accessdate=2016-01-23}}</ref>. Тибқи маълумоти [[Созмони Милали Муттаҳид|СММ]], дар солҳои 1994-2014 шумораи одамони аз 60-сола боло дучанд афзудааст ва аллакай дар соли 2014 шумораи пиронсолон дар ҷаҳон аз шумораи кӯдакони то панҷсола зиёдтар буд <ref name="autogenerated1">[http://www.vestifinance.ru/articles/41515 ООН: население Земли достигло 7,2 млрд человек] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191222104101/https://www.vestifinance.ru/articles/41515 |date=2019-12-22 }} // Вести Экономика</ref>. Дар соли 2009, бори аввал дар таърихи инсоният, аҳолии шаҳр ба аҳолии деҳот баробар шуданд, ки 3,4 миллиард нафарро ташкил доданд <ref>[http://demoscope.ru/weekly/2010/0429/barom02.php В 2009 году число горожан впервые сравнялось с числом сельских жителей, составив 3,4 миллиарда человек]</ref>. Ва минбаъд, интизор меравад, ки қисми афзояндаи аҳолии оламро сокинони шаҳр (яъне афзоиши аҳолии шаҳр нисбат ба тамоми аҳолии ҷаҳон тезтар идома хоҳад ёфт) ташкил хоҳанд кард, ки инро маълумоти охирин (барои соли 2013) тасдиқ мекунад <ref name="autogenerated1"/>. Дар соли 2010 тақрибан 60% аҳолии ҷаҳон дар [[Осиё]], 15,5% дар [[Африқо]], 10,4% дар Аврупо зиндагӣ мекарданд. Дар соли 2050, тибқи пешгӯиҳои миёнаи СММ, зиёда аз нисфи аҳолии кураи замин дар Осиё, 25% дар Африқо, 8,2% дар [[Амрикои Лотинӣ|Амрикои Лотин]], 7,4% дар Аврупо, 4,7% дар Амрикои Шимолӣ зиндагӣ хоҳанд кард <ref>[http://opec.ru/1560872.html Население мира будет расти, стареть, дольше жить и меньше мигрировать] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130910050031/http://opec.ru/1560872.html |date=2013-09-10 }} // ОПЕК.ru{{nbsp}}: Экспертный сайт Высшей школы экономики</ref>. Олимони СММ ва Донишгоҳи Вашингтон дар соли 2014 боварӣ доштанд, ки шумораи аҳолии Замин то соли 2100 11 миллиард нафар хоҳад буд <ref name=":6">{{Cite web|url=http://lenta.ru/news/2014/09/18/worldpopulation/|title=Население Земли в 2100 году составит 11 миллиардов человек|date=18 сентября 2014|publisher=[[Lenta.ru]]|accessdate=2020-10-02}}</ref>. Тибқи ҳисоботи баъдтар (2020) олимони Донишгоҳи Вашингтон, аҳолии Замин дар соли 2100 8,8 миллиард нафарро ташкил хоҳад дод <ref name="н1">{{Cite web|url=https://nplus1.ru/news/2020/07/16/human-population|title=Населению Земли предрекли сокращение после 2064 года|author=Сергей Коленов|date=16.07.2020|publisher=Интернет-издание N+1|accessdate=2020-10-02}}</ref><ref name="рг">{{Cite web|url=https://rg.ru/2020/07/15/eksperty-v-2100-godu-na-zemle-budut-prozhivat-88-milliarda-chelovek.html|title=Эксперты: В 2100 году на Земле будут проживать 8,8 миллиарда человек|author=Максим Макарычев|date=15.07.2020|publisher=Интернет-портал «[[Российская газета|Российской газеты]]»|accessdate=2020-10-02}}</ref>. Бузургтарин давлати ҷаҳон аз рӯи шумораи аҳолӣ [[Чин]] аст; пас аз соли 2025, шояд [[Ҳиндустон]] мақоми аввалро аз рӯи аҳолӣ гирад; то соли 1991 [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] аз рӯи шумораи аҳолӣ саввум буд, пас аз пошхӯрии он [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Иёлоти Муттаҳида]] сеюм шуд, ки пас аз соли 2006 зиёда аз {{Шумора|300|млн}} аҳолӣ дошт (зиёдтар аз кишварҳои [[Кишварҳои пасошӯравӣ|фазои пасошӯравӣ]] дар якҷоягӣ); [[Индонезия]], [[Покистон]] аз рӯи шумораи аҳолӣ ҷойҳои чорум ва панҷумро ишғол карданд; [[Нигерия]], [[Бразилия]], [[Банглодеш|Бангладеш]], [[Русия]] мутаносибан ҷойҳои шашум, ҳафтум, ҳаштум ва нуҳумро ишғол карданд.{{Гузариш|#Крупнейшие по населению страны мира}} == Миллиардҳо == [[Акс:World_Population.svg|мини|500x500пкс|Аҳолӣ аз рӯи кишварҳо дар 2019.]] Мувофиқи маълумоти Фонди нуфуси Созмони Милали Муттаҳид, аҳолии ҷаҳон чунин буданд: * 1 миллиард - 1804; * 2 миллиард - 1927; * 3 миллиард - 1960; * 4 миллиард - 1974; * 5 миллиард - 11 июли соли 1987; * 6 миллиард - 12 октябри 1999 <ref>[{{Cite web |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/aponline/19991012/aponline181217_000.htm |title=World Population Hits 6{{nbsp}}Billion |accessdate=2020-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170810105636/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/aponline/19991012/aponline181217_000.htm |archivedate=2017-08-10 }} World Population Hits 6{{nbsp}}Billion]</ref> ; * 7 миллиард - 31 октябри 2011 <ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-15459643 Population seven billion: UN sets out challenges — BBC News]</ref>. * 8 миллиард 2022 — 15 ноябри 2022 * Агар динамикаи афзоиши аҳолӣ ба тағироти ҷиддӣ дучор нашавад, пас марҳилаи нуҳ миллиард нафар то соли 2035 <ref name="WorldPopProspects" /><ref name="Fertility2010">{{Cite web|url=http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/DB01_Period_Indicators/WPP2010_DB1_F01_TOTAL_FERTILITY.XLS|title=Total fertility estimates, 1950–2010|date=2011-04|publisher=UN Population Division|deadlink=yes|accessdate=2012-06-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120607191518/http://esa.un.org/unpd/wpp/Excel-Data/DB01_Period_Indicators/WPP2010_DB1_F01_TOTAL_FERTILITY.XLS|archivedate=2012-06-07}}</ref> убур хоҳад шуд. Дар моҳи октябри 2011, якчанд кишварҳо дар бораи таваллуди марди ҳафт миллиардум дар сайёра хабар доданд, аммо мутахассисони Институти байналмилалии таҳлили системаҳои амалӣ дар Лаксенбург (Австрия) қайд карданд, ки марҳилаи 7 миллиард нафар аз моҳи июли соли 2012 то апрели 2013 убур шуд. СММ инчунин қайд мекунад, ки дақиқан дар куҷо таваллуд шудани "кӯдаки юбилейӣ" ғайриимкон аст. Аз ин рӯ тасмим гирифта шуд, ки аз таҷрибаи даъват кардани унвон додани чунин кӯдаки мушаххас даст кашида шавад. Тибқи тахминҳои тахминии Питер Грунвалд, як омори Маркази математика ва информатикаи Голландия, дар тамоми таърихи инсоният, ки 162 ҳазор сол пеш оғоз ёфта буд, дар рӯи замин зиёда аз 107 миллиард нафар ба дунё омадаанд <ref>{{Cite web|url=http://www.newizv.ru/lenta/2008-11-26/102268-skolko-ljudej-zhilo-na-zemle-za-vsju-istoriju.html|title=Сколько людей жило на Земле за всю историю|publisher=Новые Известия|accessdate=2016-01-22|archivedate=2016-01-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160128044834/http://www.newizv.ru/lenta/2008-11-26/102268-skolko-ljudej-zhilo-na-zemle-za-vsju-istoriju.html}}</ref>. == Бузургтарин кишварҳои ҷаҳон аз рӯи аҳолӣ == [[Акс:Население_мира.svg|мини|350x350пкс|Пешгӯиҳои ҷаҳонии аҳолӣ. Тири ордината миқёсро истифода мебарад (миллион нафар). дар миқёси логарифмӣ]] Кишварҳое, ки беш аз 80 миллион аҳолӣ аз моҳи июли соли 2020 дар асоси Factbook World CIA доранд :<ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/335rank.html |title=Всемирная книга фактов ЦРУ |accessdate=2020-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181218221601/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/335rank.html |archivedate=2018-12-18 }}</ref> {| class="standard sortable" !№ !Кишвар !Аҳолӣ |- | align="right" |1 |{{Парчамбандӣ|Хитой}} | align="right" |1 394 015 977 |- | align="right" |2 |{{Парчамбандӣ|Ҳиндустон}} | align="right" |1 326 093 247 |- | align="right" |3 |{{Парчамбандӣ|ИМА}} | align="right" |332 639 102 |- | align="right" |4 |{{Парчамбандӣ|Индонезия}} | align="right" |267 026 366 |- | align="right" |5 |{{Парчамбандӣ|Покистон}} | align="right" |233 500 636 |- | align="right" |6 |{{Парчамбандӣ|Нигерия}} | align="right" |214 028 302 |- | align="right" |7 |{{Парчамбандӣ|Бразилия}} | align="right" |211 715 973 |- | align="right" |8 |{{Парчамбандӣ|Бангладеш}} | align="right" |162 650 853 |- | align="right" |9 |{{Парчамбандӣ|Россия}} | align="right" |146 748 590 |- | align="right" |10 |{{Парчамбандӣ|Мексика}} | align="right" |128 649 565 |- | align="right" |11 |{{Парчамбандӣ|Ҷопон}} | align="right" |125 507 472 |- | align="right" |12 |{{Парчамбандӣ|Филиппин}} | align="right" |109 180 815 |- | align="right" |13 |{{Парчамбандӣ|Эфиопия}} | align="right" |108 113 150 |- | align="right" |14 |{{Парчамбандӣ|Миср}} | align="right" |104 124 440 |- | align="right" |15 |{{Парчамбандӣ|Ҷумҳурии Демократии Конго}} | align="right" |101 780 263 |- | align="right" |16 |{{Парчамбандӣ|Ветнам}} | align="right" |98 721 275 |- | align="right" |17 |{{Парчамбандӣ|Эрон}} | align="right" |84 923 314 |- | align="right" |18 |{{Парчамбандӣ|Туркия}} | align="right" |82 017 514 |- | align="right" |19 |{{Парчамбандӣ|Олмон}} | align="right" |80 159 662 |} == Аҳолӣ дар давраҳои гузашта == Тибқи маълумоти демографи машҳур Пол Эрлих, 10 000 сол пеш дар сайёра тақрибан 5 миллион нафар одамон зиндагӣ мекарданд. Барои ба 2 миллиард расидани аҳолии ҷаҳон 10000 сол лозим буд (1930) ва 44 соли минбаъда маротиба барои дукарат зиёд кардани ин рақам (1974) , ки таркиши демографиро ба вуҷуд овард. Ҷадвал бо тахминҳои аҳолӣ дар давраҳои гуногуни таърихӣ <ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.census.gov/population/international/data/worldpop/table_history.php|title=Historical Estimates of World Population|author=US Census Bureau, Demographic Internet Staff|publisher=www.census.gov|lang=EN|deadlink=yes|accessdate=2016-06-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170928104211/https://www.census.gov/population/international/data/worldpop/table_history.php|archivedate=2017-09-28}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.census.gov/population/international/data/worldpop/table_population.php|title=International Programs, World Population (Tables)|author=US Census Bureau, Demographic Internet Staff|publisher=www.census.gov|lang=EN|deadlink=yes|accessdate=2016-06-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150426165332/http://www.census.gov/population/international/data/worldpop/table_population.php|archivedate=2015-04-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.census.gov/population/international/data/idb/informationGateway.php|title=International Programs, International Data Base|author=US Census Bureau, Demographic Internet Staff|publisher=www.census.gov|lang=EN|deadlink=yes|accessdate=2016-06-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151218005212/http://www.census.gov/population/international/data/idb/informationGateway.php|archivedate=2015-12-18}}</ref>. Маълумот дар '''ҳазорҳо''' одамон дода мешавад. {| class="wikitable" style="text-align:right;" !Сол !Дар умум<br /><br />(ҳаз.) ![[Африқо]]<br /><br />(ҳаз.) ![[Осиё]]<br /><br />(ҳаз.) ![[Аврупо]]<br /><br />(ҳаз.) ![[Амрикои Марказӣ]] ва<br /><br />[[Америкаи Ҷанубӣ]]<br /><br />(ҳаз.) ![[Амрикои Шимолӣ]]<br /><br />(ҳаз.) ![[Австралия]]<br /><br />ва [[Уқёнусия]]<br /><br />(ҳаз.) !<small>{{Comment|Шарҳ|Примечания}}</small> |- style="text-align:right;" | style="text-align: right;" |'''8000 п.м.''' | style="text-align: right;" |'''5 000''' | style="text-align: right;" |450 | style="text-align: right;" |2 000 | style="text-align: right;" |2 500 | | | | |- style="text-align:right;" | style="text-align: right;" |4000 п.м. | style="text-align: right;" |7 000 | | | | | | | |- style="text-align:right;" | style="text-align: right;" |1000 п.м. | style="text-align: right;" |50 000 | | | | | | | |- style="text-align:right;" | style="text-align: right;" |500 п.м. | style="text-align: right;" |100 000 | | | | | | | |- style="text-align:right;" | style="text-align: right;" |1 п.м. | style="text-align: right;" |300 000 | style="text-align: right;" |35 000 | style="text-align: right;" |196 000 | style="text-align: right;" |60 000 | style="text-align: right;" |4 000 | style="text-align: right;" |500 | style="text-align: right;" |4 500 | |- | style="text-align: right;" |'''1000''' | style="text-align: right;" |'''400 000''' | | | | | | | |- | style="text-align: right;" |1750 | style="text-align: right;" |800 000 | style="text-align: right;" |106 000 | style="text-align: right;" |488 000 | style="text-align: right;" |184 000 | style="text-align: right;" |16 000 | style="text-align: right;" |2 000 | style="text-align: right;" |4 000 | |- | style="text-align: right;" |'''1800''' | style="text-align: right;" |'''1 000 000''' | style="text-align: right;" |107 000 | style="text-align: right;" |656 000 | style="text-align: right;" |200 000 | style="text-align: right;" |24 000 | style="text-align: right;" |7 000 | style="text-align: right;" |6 000 | |- | style="text-align: right;" |1850 | style="text-align: right;" |1 262 000 | style="text-align: right;" |111 000 | style="text-align: right;" |809 000 | style="text-align: right;" |276 000 | style="text-align: right;" |38 000 | style="text-align: right;" |26 000 | style="text-align: right;" |2 000 | |- | style="text-align: right;" |'''1900''' | style="text-align: right;" |'''1 656 000''' | style="text-align: right;" |133 000 | style="text-align: right;" |961 000 | style="text-align: right;" |400 000 | style="text-align: right;" |74 000 | style="text-align: right;" |82 000 | style="text-align: right;" |6 000 | |- | style="text-align: right;" |1950 | style="text-align: right;" |2 518 629 | style="text-align: right;" |221 214 | style="text-align: right;" |1 398 488 | style="text-align: right;" |547 403 | style="text-align: right;" |167 097 | style="text-align: right;" |171 616 | style="text-align: right;" |12 812 | |- | style="text-align: right;" |1955 | style="text-align: right;" |2 755 823 | style="text-align: right;" |246 746 | style="text-align: right;" |1 546 947 | style="text-align: right;" |570 184 | style="text-align: right;" |190 797 | style="text-align: right;" |186 884 | style="text-align: right;" |14 265 | |- | style="text-align: right;" |1960 | style="text-align: right;" |3 021 475 | style="text-align: right;" |277 398 | style="text-align: right;" |1 711 336 | style="text-align: right;" |594 401 | style="text-align: right;" |218 300 | style="text-align: right;" |204 152 | style="text-align: right;" |15 888 | |- | style="text-align: right;" |1965 | style="text-align: right;" |3 334 874 | style="text-align: right;" |313 744 | style="text-align: right;" |1 914 424 | style="text-align: right;" |619 026 | style="text-align: right;" |250 452 | style="text-align: right;" |219 570 | style="text-align: right;" |17 657 | |- | style="text-align: right;" |1970 | style="text-align: right;" |3 692 492 | style="text-align: right;" |357 283 | style="text-align: right;" |2 163 118 | style="text-align: right;" |635 855 | style="text-align: right;" |284 856 | style="text-align: right;" |231 937 | style="text-align: right;" |19 443 | |- | style="text-align: right;" |1975 | style="text-align: right;" |4 068 109 | style="text-align: right;" |408 160 | style="text-align: right;" |2 422 512 | style="text-align: right;" |650 542 | style="text-align: right;" |321 906 | style="text-align: right;" |243 425 | style="text-align: right;" |21 564 | |- | style="text-align: right;" |1980 | style="text-align: right;" |4 434 682 | style="text-align: right;" |469 618 | style="text-align: right;" |2 662 335 | style="text-align: right;" |662 431 | style="text-align: right;" |361 401 | style="text-align: right;" |256 068 | style="text-align: right;" |22 828 | |- | style="text-align: right;" |1985 | style="text-align: right;" |4 830 979 | style="text-align: right;" |541 814 | style="text-align: right;" |2 922 552 | style="text-align: right;" |671 009 | style="text-align: right;" |401 469 | style="text-align: right;" |269 456 | style="text-align: right;" |24 678 | |- | style="text-align: right;" |1990 | style="text-align: right;" |5 263 593 | style="text-align: right;" |622 443 | style="text-align: right;" |3 207 807 | style="text-align: right;" |681 582 | style="text-align: right;" |441 525 | style="text-align: right;" |283 549 | style="text-align: right;" |26 687 | |- | style="text-align: right;" |1995 | style="text-align: right;" |5 674 380 | style="text-align: right;" |707 462 | style="text-align: right;" |3 475 052 | style="text-align: right;" |682 405 | style="text-align: right;" |481 099 | style="text-align: right;" |299 438 | style="text-align: right;" |28 924 | |- | style="text-align: right;" |'''2000''' | style="text-align: right;" |'''6 070 581''' | style="text-align: right;" |795 671 | style="text-align: right;" |3 729 737 | style="text-align: right;" |677 986 | style="text-align: right;" |520 229 | style="text-align: right;" |315 915 | style="text-align: right;" |31 043 | |- | style="text-align: right;" |2005 | style="text-align: right;" |6 343 628 | style="text-align: right;" |887 964 | style="text-align: right;" |3 832 508 | style="text-align: right;" |679 722 | style="text-align: right;" |558 281 | style="text-align: right;" |332 156 | style="text-align: right;" |32 998 | |- |'''2013''' |'''7 162 119''' |'''1 110 635''' |'''4 352 723''' |'''688 452''' |'''616 644''' |'''355 361''' |'''38 304''' | |- |2030 (пешгӯӣ) |8 551 000 |1 704 000 |4 986 000 |700 000 |718 000 |395 000 |48 000 | |- |2050 (пешгӯӣ) |9 772 000 |2 528 000 |5 373 000 |600 000 |780 000 |435 000 |57 000 | |- |2100 (пешгӯӣ) |11 184 000 |4 732 000 |4 780 000 |500 000 |500 000 |500 000 |72 000 | |} ''<u>Шарҳ:</u>'' Азбаски муаллифони пешгӯиҳои аҳолӣ - ''[[Бюрои барӯйхатгирии аҳолии ИМА]]'' пешгӯиҳои худро мутобиқи вазъи тағирёбандаи демографӣ дар кишварҳои мухталиф ислоҳ мекунанд, рақамҳои пешгӯии ҷадвал метавонанд аз маълумоти манбаи ҷорӣ каме фарқ кунанд. == Пешгӯиҳои СММ == Тибқи пешгӯиҳои СММ-2019, афзоиши аҳолии ҷаҳон тақрибан дар охири садаи XXI қатъ хоҳад шуд. Интизор меравад, ки бори аввал дар таърихи муосир афзоиши аҳолии ҷаҳон то охири асри ҷорӣ, қисман аз ҳисоби паст шудани сатҳи таваллуди ҷаҳонӣ амалан қатъ мегардад. Пешбинӣ шудааст, ки аҳолии ҷаҳон то соли 2100 тақрибан ба 10,9 миллиард нафар ва афзоиши солона камтар аз 0,1% - коҳиши якбора аз сатҳи мавҷуда, мерасад. Дар байни солҳои 1950 ва имрӯз, аҳолии ҷаҳон ҳар сол аз 1% то 2% афзоиш ёфт ва шумораи одамон аз 2,5 миллиард ба беш аз 7,8 миллиард расид. Таваллудшавии ҷаҳонӣ бо гузашти солҳо паст шуда истодааст. Тибқи пешгӯиҳои демографии СММ 2019, то соли 2050 синну соли миёнаи аҳолии ҷаҳон 36 сола хоҳад буд. То соли 2100 синну соли миёнаи аҳолии ҷаҳон 42 хоҳад буд ва сатҳи таваллуд ба як зан 1,9 таваллудро ташкил хоҳад дод, барои муқоиса– аз 2,5 дар соли 2019. Тибқи пешгӯиҳо, то соли 2070 ин нишондиҳанда аз сатҳи ивазшавии аҳолӣ паст хоҳад шуд (2,1 таваллуд ба як зан). Дар байни солҳои 2020 ва 2100, шумораи одамони синнашон аз 80 ва боло аз 146 миллион ба 881 миллион хоҳад расид. Аз соли 2073 сар карда, шумораи бештари одамон нисбат ба шахсони то 15-сола 65-сола ва болотар пешбинӣ карда мешавад - ин бори аввал дар таърихи инсоният. Омилҳое, ки ба афзоиши синну соли миёна мусоидат мекунанд, афзоиши давомнокии умр ва паст шудани сатҳи таваллуд мебошанд <ref name="пью">{{Cite web|url=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2019/06/17/worlds-population-is-projected-to-nearly-stop-growing-by-the-end-of-the-century/|title=World’s population is projected to nearly stop growing by the end of the century|author=Anthony Cilluffo, Neil G. Ruiz|date=17.06.2019|publisher=[[Исследовательский центр Пью|Pew Research Center]]|lang=en|accessdate=2020-10-02}}</ref><ref name="оон2019">{{Cite web |url=https://population.un.org/wpp/Publications/Files/WPP2019_Highlights.pdf |title=World Population Prospects 2019 |accessdate=2020-10-09 |archivedate=2020-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200512070724/https://population.un.org/wpp/Publications/Files/WPP2019_Highlights.pdf }}</ref>. [[Африқо]] ягона минтақа дар ҷаҳон аст, ки пешгӯӣ шудааст, ки то охири аср афзоиши назарраси аҳолӣ ба назар мерасад. Интизор меравад, ки аҳолии Африқо аз соли 2020 то 2100 аз 1,3 миллиарду ба 4,3 миллиард нафар расад. Дурнамоҳо нишон медиҳанд, ки ин афзоиш асосан дар ҷануби Африқо ба даст хоҳад омад, ки шумораи аҳолии он то соли 2100 беш аз се маротиба афзоиш хоҳад ёфт. Минтақаҳои Иёлоти Муттаҳида ва Канада (Амрикои Шимолӣ) ва Австралия ва Зеландияи Нав (Океания), афзоиши аҳолиро дар тӯли аср эҳсос мекунанд, аммо нисбат ба Африқо бо суръати камтар. Дар давоми ин аср афзоиши аҳолӣ дар Африқо зиёд боқӣ мемонад. Интизор меравад, ки аҳолии Аврупо ва Амрикои Лотин то соли 2100 коҳиш ёбад. Интизор меравад, ки шумораи аҳолии Аврупо дар соли 2021 ба 748 миллион нафар мерасад. Интизор меравад, ки Амрикои Лотин ва минтақаи баҳри Кариб аз рӯи шумораи аҳолӣ то соли 2037 аз Аврупо болотар рафта, дар соли 2058 ба 768 миллион нафар хоҳанд расид. Интизор меравад, ки аҳолии Осиё аз 4,6 миллиард дар соли 2020 ба 5,3 миллиард дар соли 2055 афзоиш ёбад ва пас аз он коҳишро оғоз мекунад. Интизор меравад, ки шумораи аҳолии Чин соли 2031 ба ҳадди аксар мерасад, дар ҳоле ки шумораи аҳолии Ҷопон ва Кореяи Ҷанубӣ пас аз соли 2020 коҳиш хоҳад ёфт. Интизор меравад, ки аҳолии Ҳиндустон то соли 2059 афзоиш ёбад ва он замон ба 1,7 миллиард нафар бирасад. Дар айни замон, Индонезия - сераҳолитарин кишвари Осиёи Ҷанубу Шарқӣ - ҳадди аксар дар соли 2067 ба зиёдтарин нишондиҳандаҳои аҳолии худ мерасад. Интизор меравад, ки дар минтақаи Амрикои Шимолӣ муҳоҷират аз қисми боқимондаи ҷаҳон омили асосии афзоиши доимии аҳолӣ хоҳад буд. Тибқи пешгӯиҳои СММ, шумораи муҳоҷирон дар Иёлоти Муттаҳида дар тӯли 80 соли оянда (2020 ба 2100) 85 миллион нафар зиёд мешавад. Дар Канада эҳтимол дорад муҳоҷират омили асосии рушд бошад, зеро интизор меравад, ки фавт дар Канада аз шумораи таваллудҳо зиёд бошад <ref name="пью"/><ref name="оон2019"/>. То соли 2100 пешбинӣ шудааст, ки аз 10 кишвари калонтарини ҷаҳон аз рӯи шумораи аҳолӣ 5-тои онҳо дар Африқо хоҳанд буд. Пешбинӣ шудааст, ки то охири аср беш аз нисфи афзоиши аҳолии ҷаҳон шаш кишварро ташкил медиҳад ва панҷ кишвар дар Африқо хоҳанд буд. Интизор меравад, ки аҳолии ҷаҳон аз соли 2020 то 2100 тақрибан 3,1 миллиард афзоиш ёбад. Зиёда аз нисфи ин афзоиш дар Нигерия, Ҷумҳурии Демократии Конго, [[Танзания]], [[Эфиопия]] ва [[Ангола]], инчунин дар як кишвари ғайриафриқоӣ ([[Покистон]]) дар назар аст. Тибқи пешгӯиҳо, то соли 2100 панҷ кишвари африқоӣ аз рӯи шумораи аҳолӣ ба даҳ кишвари аввали ҷаҳон дохил мешаванд. Пешбинӣ шудааст, ки Ҳиндустон то соли 2027 аз ҳама сераҳолиитарин кишвари дунё мешавад ва аз Чин пеш мегузарад. То соли 2059 шумораи аҳолии он ба 1,7 миллиард мерасад. Дар ҳамин ҳол, пешгӯӣ мешавад, ки Нигерия дар соли 2047 сеюмин сераҳолитарин кишвари ҷаҳон, яъне – Иёлоти Муттаҳидаро аз рӯи аҳолӣ мегузарад. Интизор меравад, ки 90 кишвар аз соли 2020 то 2100 аҳолиашонро аз даст медиҳанд. Интизор меравад, ки аз се ду ҳиссаи ҳамаи кишварҳо ва қаламравҳои Аврупо (32 аз 48) то соли 2100 аҳолии худро аз даст медиҳанд. Дар Амрикои Лотин ва ҳавзаи Кариб интизор меравад, ки аз 50 кишвар, нисфи аҳолии минтақа коҳиш ёбад. Баръакс, дар байни солҳои 1950 ва 2020, танҳо шаш кишвар дар ҷаҳон аз ҳисоби таваллуд ва аҳолии нисбатан ҷавон дар даҳсолаҳои охир аҳолии худро аз даст доданд. Интизор меравад, ки то соли 2100 нисфи кӯдакони дар саросари ҷаҳон таваллудшуда дар Африқо таваллуд мешаванд. Африқо аз рӯи шумораи кӯдаконе, ки то соли 2060 таваллуд мешаванд, аз Осиё пеш мегузарад. Интизор меравад, ки нисфи ҳамаи кӯдаконе, ки дар ҷаҳон таваллуд мешаванд, то соли 2100 дар Африқо бошанд, аз се ҳиссаи ҳамаи кӯдаконе, ки дар ҷаҳон дар 2019 таваллуд шудаанд. Интизор меравад, ки Нигерия аз соли 2020 то 2100 864 миллион кӯдак ба дунё меорад, ки баландтарин дар байни кишварҳои Африқо мебошад. Пешбинӣ мешавад, ки шумораи таваллудҳо дар Нигерия аз шумораи таваллуд дар Чин то соли 2070 зиёдтар хоҳад буд. Дар ҳамин ҳол, тибқи пешгӯиҳо, то охири аср тақрибан сеяки кӯдакон дар ҷаҳон дар Осиё таваллуд хоҳанд шуд, дар ҳоле ки ин нишондиҳанда тақрибан нисфи имрӯзаро ва 65%-ро дар давраи солҳои 1965-70 ташкил додааст <ref name="пью"/><ref name="оон2019"/>. Соли 1950 Амрикои Лотинӣ ва ҳавзаи Кариб яке аз ҷавонтарин аҳолӣ дар ҷаҳон буданд; то соли 2100, дар Амрикои Лотинӣ ва ҳавзаи Кариб интизор меравад, ки қадимтарин аҳолии ҳама минтақаҳои ҷаҳон дошта бошанд, дар муқоиса бо садаи XX. Соли 1950 синни миёнаи ин минтақа ҳамагӣ 20 сол буд. Тибқи пешгӯиҳо, то соли 2100 ин рақам беш аз ду баробар зиёд мешавад – ба 49 сол хоҳад расид. Ин намуна ҳангоми дидани кишварҳои алоҳидаи минтақа аён аст. Масалан, дар соли 2020 интизор меравад, ки синни миёна дар Бразилия (33), [[Аргентина]] (32) ва [[Мексика]] (29) бошад, ки ин аз синну соли миёна дар Иёлоти Муттаҳида (38) камтар хоҳад буд. Бо вуҷуди ин, то соли 2100 аҳолии ҳар се давлати Амрикои Лотин аз синни аҳолии ИМА калонтаранд. Синну соли миёна дар Бразилия 51, дар Мексика 49 ва дар Аргентина 47 хоҳад буд, дар ҳоле ки синну соли миёна дар Иёлоти Муттаҳида 45 хоҳад буд. Интизор меравад, ки Колумбия дар синни миёнаи аҳолӣ аз 16 то 52 сол аз се маротиба афзоиш ёфта, бештар аз се маротиба афзоиш ёбад <ref name="пью"/><ref name="оон2019"/>. == Пайвандҳо == * [http://www.worldometers.info/world-population/ Worldometers — real time world statistics] (примерная расчётная численность населения мира в текущий момент) * [http://bse.sci-lib.com/article080201.html Большая советская энциклопедия] * [http://allhint.ru/technics/internet/81-statistika-planeti.html Статистика населения планеты] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210412131937/http://allhint.ru/technics/internet/81-statistika-planeti.html |date=2021-04-12 }} * [http://rating.rbc.ru/article.shtml?2007/07/27/31574564 Самые населённые страны к 2050 году] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130607151145/http://rating.rbc.ru/article.shtml?2007/07/27/31574564 |date=2013-06-07 }} // РБК Рейтинг, 27.07.07 * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html Данные ЦРУ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110927165947/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2119rank.html |date=2011-09-27 }} * [http://gtmarket.ru/ratings/population-growth-rate/info Рейтинг стран мира по темпу роста населения ООН] * [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=55&Itemid=1 Биоразнообразие, как и народонаселение, растет по гиперболе] * [http://elementy.ru/lib/430806 Долгосрочные колебания численности населения в исторических обществах] [[Гурӯҳ:Ҷамъиятшиносӣ]] [[Гурӯҳ:Аҳолӣ]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] 9inhi7sjpmzpr8b47qrqaewt8klebo8 Бемӯҳраҳо 0 62690 1461636 1268762 2026-04-01T15:22:29Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Бемуҳраҳо]] to [[Бемӯҳраҳо]] 1268762 wikitext text/x-wiki {{Таксон |regnum = Ҷонварон |name = Бемуҳраҳо |type = |image file = Saperda carcharias02.jpg |image title = Скрипун большой осиновый — вид членистоногих. |image descr = [[Скрипун большой осиновый]] (''Saperda carcharias'') |latin = ''Invertebrata'' |status = |pater rank = Царство |pater name = [[Животные]] (''Animalia'') |list = * Тип {{bt-latrus|Porifera|губки}} * Тип {{bt-latrus|Placozoa|пластинчатые}} * Тип {{bt-latrus|Ctenophora|гребневики}} * Тип {{bt-latrus|Cnidaria|стрекающие}} * Тип {{bt-latrus|Myxozoa}} * Тип {{bt-latrus|Acoelomorpha}} * Тип {{bt-latrus|Kinorhyncha|киноринхи}} * Тип {{bt-latrus|Priapulida|приапулиды}} * Тип {{bt-latrus|Loricifera|лорициферы}} * Тип {{bt-latrus|Nematoda|нематоды}} * Тип {{bt-latrus|Nematomorpha|волосатики}} * Тип {{bt-latrus|Tardigrada|тихоходки}} * Тип {{bt-latrus|Onychophora|онихофоры}} * Тип {{bt-latrus|Arthropoda|членистоногие}} * Тип {{bt-latrus|Plathelminthes|плоские черви}} * Тип {{bt-latrus|Gastrotricha|брюхоресничные черви}} * Тип {{bt-latrus|Mollusca|моллюски}} * Тип {{bt-latrus|Nemertea|немертины}} * Тип {{bt-latrus|Annelida|кольчатые черви}} * Тип {{bt-latrus|Echiura|эхиуры}} * Тип {{bt-latrus|Sipuncula|сипункулиды}} * Тип {{bt-latrus|Rotatoria|коловратки}} * Тип {{bt-latrus|Acanthocephala|скребни}} * Тип {{bt-latrus|Gnathostomulida|гнатостомулиды}} * Тип {{bt-latrus|Micrognathozoa}} * Тип {{bt-latrus|Phoronida|форониды}} * Тип {{bt-latrus|Brachiopoda|плеченогие}} * Тип {{bt-latrus|Bryozoa|мшанки}} * Тип {{bt-latrus|Cycliophora|циклиофоры}} * Тип {{bt-latrus|Entoprocta|внутрипорошицевые}} * Тип {{bt-latrus|Orthonectida|ортонектиды}} * Тип {{bt-latrus|Rhombozoa|дициемиды}} * Тип {{bt-latrus|Chaetognatha|щетинкочелюстные}} * Тип {{bt-latrus|Xenoturbellida}} * Тип {{bt-latrus|Echinodermata|иглокожие}} * Тип {{bt-latrus|Hemichordata|полухордовые}} * Подтип {{bt-latrus|Cephalochordata|головохордовые}} * Подтип {{bt-latrus|Tunicata|оболочники}} |commons = Category:Invertebrates |wikt = беспозвоночное }} '''Бемуҳраҳо''' ({{lang-la|Invertebrata}}) — як гурӯҳи калони ҳайвоноте, ки муҳра надоранд. Ба бемуҳраҳо [[соддатаринҳо]], [[исфанҷҳо]], [[рӯдаковокҳо]], [[нармбаданҳо]], [[бандпойҳо]], [[сӯзанпӯстҳо]] ва ғайра мансубанд. Бемуҳраҳо ҳамагӣ 16 типро дар бар мегиранд. Олами ҳайвонотро ба бемуҳраҳо ва муҳрадорон бори аввал соли 1801 биологи фаронсавӣ Ж. Б. Ламарк ҷудо карда буд, вале он дар таснифот истифода нагашт. Бо вуҷуди ин истилоҳи «бемуҳраҳо» дар адабиёти илмӣ ва таълимӣ мавриди корбаст қарор дорад. Бемуҳраҳо дар тамоми рӯйи замин паҳн шудаанд. Тақрибан 1 млн 260 ҳазор намуди бемуҳраҳо маълум буда, зиёда аз 1 милиони онҳо (дар асл на кам аз 2 млн) ҳашарот мебошанд; содатаринҳо 25, исфанҷҳо 5, рӯдаковокҳо 9 ҳазор, кирмҳо 20, нармба­данҳо 107, бандпойҳо (бе ҳашарот) тақрибан 79 ҳазор намудро ташкил медиҳанд. Бемуҳраҳо дар [[обҳои ширин]], баҳру уқёнус, [[хушкӣ]], қабати хок паҳн шудаанд; бисёрии онҳо паразити ҳайвоноту наботот мебошанд. Аҳаммияти бемуҳраҳо дар табиат хеле калон аст. Боқимондаи бемуҳраҳои қадимӣ ба таркиби ҷинсҳои таҳшинӣ дохил мешаванд. Баъзан онҳо қисми асосии ҷинси таҳшинро ташкил медиҳанд (масалан, оҳаксанг қариб пурра аз скелети бемуҳраҳои мунқариз иборат аст). Қисме аз бемуҳраҳо ё маҳсуле, ки онҳо ҳосил мекунанд, чун озуқаи инсон (масалан, асал, харчангшаклҳо, нармбаданҳо ва ғайра), хӯроки [[ҳайвон]]от, [[Парранда|паран­даҳо]] ва [[моҳиҳо]], ашёи техникӣ (пиллаи кирмаки абрешим, марворид, скелети марҷонҳо ва ғайра) муҳим аст. Барои мубориза бар зидди ҷонварони зараррасон аз бемуҳраҳои паразит ва даранда истифода мекунанд. Дар байни бемуҳраҳо паразити одаму ҳайвонот низ бисёранд. Баъзе бемуҳраҳо ангезандаҳои [[бемориҳои сироятӣ]] ва паразитиро паҳн мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бемуҳраҳо |2|муаллиф=}} * Горностаев Г. Н. Насекомые. Москва, 1998; * Рупперт Э. Э. Зоологиябеспозвоночных: функциональные и эволюционные аспекты. Москва, 2008. [[Гурӯҳ:Бемуҳраҳо| ]] cihkcq3mth9mmzjukkazunu9mz1vksa 1461638 1461636 2026-04-01T15:25:02Z Zosya95 54344 1461638 wikitext text/x-wiki {{Таксон |regnum = Ҷонварон |name = Бемӯҳраҳо |type = |image file = Saperda carcharias02.jpg |image title = Скрипун большой осиновый — вид членистоногих. |image descr = [[Скрипун большой осиновый]] (''Saperda carcharias'') |latin = ''Invertebrata'' |status = |pater rank = Царство |pater name = [[Животные]] (''Animalia'') |list = * Тип {{bt-latrus|Porifera|губки}} * Тип {{bt-latrus|Placozoa|пластинчатые}} * Тип {{bt-latrus|Ctenophora|гребневики}} * Тип {{bt-latrus|Cnidaria|стрекающие}} * Тип {{bt-latrus|Myxozoa}} * Тип {{bt-latrus|Acoelomorpha}} * Тип {{bt-latrus|Kinorhyncha|киноринхи}} * Тип {{bt-latrus|Priapulida|приапулиды}} * Тип {{bt-latrus|Loricifera|лорициферы}} * Тип {{bt-latrus|Nematoda|нематоды}} * Тип {{bt-latrus|Nematomorpha|волосатики}} * Тип {{bt-latrus|Tardigrada|тихоходки}} * Тип {{bt-latrus|Onychophora|онихофоры}} * Тип {{bt-latrus|Arthropoda|членистоногие}} * Тип {{bt-latrus|Plathelminthes|плоские черви}} * Тип {{bt-latrus|Gastrotricha|брюхоресничные черви}} * Тип {{bt-latrus|Mollusca|моллюски}} * Тип {{bt-latrus|Nemertea|немертины}} * Тип {{bt-latrus|Annelida|кольчатые черви}} * Тип {{bt-latrus|Echiura|эхиуры}} * Тип {{bt-latrus|Sipuncula|сипункулиды}} * Тип {{bt-latrus|Rotatoria|коловратки}} * Тип {{bt-latrus|Acanthocephala|скребни}} * Тип {{bt-latrus|Gnathostomulida|гнатостомулиды}} * Тип {{bt-latrus|Micrognathozoa}} * Тип {{bt-latrus|Phoronida|форониды}} * Тип {{bt-latrus|Brachiopoda|плеченогие}} * Тип {{bt-latrus|Bryozoa|мшанки}} * Тип {{bt-latrus|Cycliophora|циклиофоры}} * Тип {{bt-latrus|Entoprocta|внутрипорошицевые}} * Тип {{bt-latrus|Orthonectida|ортонектиды}} * Тип {{bt-latrus|Rhombozoa|дициемиды}} * Тип {{bt-latrus|Chaetognatha|щетинкочелюстные}} * Тип {{bt-latrus|Xenoturbellida}} * Тип {{bt-latrus|Echinodermata|иглокожие}} * Тип {{bt-latrus|Hemichordata|полухордовые}} * Подтип {{bt-latrus|Cephalochordata|головохордовые}} * Подтип {{bt-latrus|Tunicata|оболочники}} |commons = Category:Invertebrates |wikt = беспозвоночное }} '''Бемӯҳраҳо''' ({{lang-la|Invertebrata}}) — як гурӯҳи калони ҷонвароне ҳастанд, ки мӯҳра надоранд. Ба ин гурӯҳ [[соддатаринҳо]], [[исфанҷҳо]], [[рӯдаковокҳо]], [[нармбаданҳо]], [[бандпойҳо]], [[сӯзанпӯстҳо]] ва ғайра дохил мешаванд. Бемӯҳраҳо ҳамагӣ 16 типро дар бар мегиранд. Олами ҳайвонотро ба бемӯҳраҳо ва мӯҳрадорон бори аввал соли 1801 биологи фаронсавӣ Ж. Б. Ламарк ҷудо карда буд, вале он дар таснифот истифода нагашт. Бо вуҷуди ин истилоҳи «бемуҳраҳо» дар адабиёти илмӣ ва таълимӣ мавриди корбаст қарор дорад. Бемуҳраҳо дар тамоми рӯйи замин паҳн шудаанд. Тақрибан 1 млн 260 ҳазор намуди бемуҳраҳо маълум буда, зиёда аз 1 милиони онҳо (дар асл на кам аз 2 млн) ҳашарот мебошанд; содатаринҳо 25, исфанҷҳо 5, рӯдаковокҳо 9 ҳазор, кирмҳо 20, нармба­данҳо 107, бандпойҳо (бе ҳашарот) тақрибан 79 ҳазор намудро ташкил медиҳанд. Бемуҳраҳо дар [[обҳои ширин]], баҳру уқёнус, [[хушкӣ]], қабати хок паҳн шудаанд; бисёрии онҳо паразити ҳайвоноту наботот мебошанд. Аҳаммияти бемуҳраҳо дар табиат хеле калон аст. Боқимондаи бемуҳраҳои қадимӣ ба таркиби ҷинсҳои таҳшинӣ дохил мешаванд. Баъзан онҳо қисми асосии ҷинси таҳшинро ташкил медиҳанд (масалан, оҳаксанг қариб пурра аз скелети бемуҳраҳои мунқариз иборат аст). Қисме аз бемуҳраҳо ё маҳсуле, ки онҳо ҳосил мекунанд, чун озуқаи инсон (масалан, асал, харчангшаклҳо, нармбаданҳо ва ғайра), хӯроки [[ҳайвон]]от, [[Парранда|паран­даҳо]] ва [[моҳиҳо]], ашёи техникӣ (пиллаи кирмаки абрешим, марворид, скелети марҷонҳо ва ғайра) муҳим аст. Барои мубориза бар зидди ҷонварони зараррасон аз бемуҳраҳои паразит ва даранда истифода мекунанд. Дар байни бемуҳраҳо паразити одаму ҳайвонот низ бисёранд. Баъзе бемуҳраҳо ангезандаҳои [[бемориҳои сироятӣ]] ва паразитиро паҳн мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бемуҳраҳо |2|муаллиф=}} * Горностаев Г. Н. Насекомые. Москва, 1998; * Рупперт Э. Э. Зоологиябеспозвоночных: функциональные и эволюционные аспекты. Москва, 2008. [[Гурӯҳ:Бемуҳраҳо| ]] a6i9y0v927gt7nt697kctd0w0qqlyjd 1461645 1461638 2026-04-01T17:01:59Z Zosya95 54344 1461645 wikitext text/x-wiki {{Paraphyletic group | name = Invertebrates | image = Invertebrate montage (2022).jpg | image_upright = 1.2 | image_alt = Diversity of various invertebrates from different phyla (including a invertebrate of the phylum Chordata) | image_caption = '''Left to right''': ''[[Chrysaora fuscescens]]'' ([[Cnidaria]]), ''[[Fromia indica]]'' ([[Echinodermata]]), [[Caribbean reef squid]] ([[Mollusca]]), ''[[Drosophila melanogaster]]'' ([[Arthropoda]]), ''[[Aplysina|Aplysina lacunosa]]'' ([[Porifera]]), ''[[Pseudobiceros hancockanus]]'' ([[Platyhelminthes]]), ''[[Hirudo medicinalis]]'' ([[Annelida]]), ''[[Polycarpa aurata]]'' ([[Tunicata]]), ''[[Milnesium tardigradum]]'' ([[Tardigrada]]). | auto = yes | display_parents = 0 | parent = Animalia/showdomain | includes = *[[Porifera]] *[[Ctenophora]] *[[Placozoa]] *[[Cnidaria]] *[[Bilateria]] **[[Xenacoelomorpha]] **[[Protostomia]] **[[Ambulacraria]] **[[Chordata]](Excludes Vertebrata) ***[[Cephalochordata]] ***[[Tunicata]] | excludes_text = Excluded | excludes = *[[Vertebrata]] }} '''Бемӯҳраҳо''' ({{lang-la|Invertebrata}}) — як гурӯҳи калони ҷонвароне ҳастанд, ки мӯҳра надоранд. Ба ин гурӯҳ [[соддатаринҳо]], [[исфанҷҳо]], [[рӯдаковокҳо]], [[нармбаданҳо]], [[бандпойҳо]], [[сӯзанпӯстҳо]] ва ғайра дохил мешаванд. == Гуногунӣ == Бемӯҳраҳо ҳамагӣ 16 типро дар бар гиранд ҳам, аксари ҳайвонони олам қисми ин гурӯҳ мебошанд, ки дар баъзе сарчашмаҳо ин шумора ба 97% мерасад.<ref>{{cite journal|first=Robert M.|last=May|date=16 September 1988|title=How Many Species Are There on Earth?|journal=Science|volume=241|issue=4872|pages=1441–9|url=http://www.ciesin.org/docs/002-253/002-253.html|jstor=1702670|pmid=17790039|doi=10.1126/science.241.4872.1441|bibcode=1988Sci...241.1441M|s2cid=34992724|access-date=17 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20161115011411/http://www.ciesin.org/docs/002-253/002-253.html|archive-date=15 November 2016|url-status=dead|url-access=subscription}}</ref> Бемӯҳраҳо дар тамоми рӯйи замин паҳн шудаанд. Тақрибан 1 млн 260 ҳазор намуди бемӯҳраҳо маълум буда, зиёда аз 1 миллиони онҳо (дар асл на кам аз 2 млн) [[Ҳашара|ҳашарот]], 25 ҳазорашон содатаринҳо, исфанҷҳо 5, рӯдаковокҳо 9 ҳазор, кирмҳо 20, нармба­данҳо 107, бандпойҳо (бе ҳашарот) тақрибан 79 ҳазор намудро ташкил медиҳанд. Бемуҳраҳо дар [[обҳои ширин]], баҳру уқёнус, [[хушкӣ]], қабати хок паҳн шудаанд; бисёрии онҳо паразити ҳайвоноту наботот мебошанд. Аҳаммияти бемуҳраҳо дар табиат хеле калон аст. Боқимондаи бемуҳраҳои қадимӣ ба таркиби ҷинсҳои таҳшинӣ дохил мешаванд. Баъзан онҳо қисми асосии ҷинси таҳшинро ташкил медиҳанд (масалан, оҳаксанг қариб пурра аз скелети бемуҳраҳои мунқариз иборат аст). Қисме аз бемуҳраҳо ё маҳсуле, ки онҳо ҳосил мекунанд, чун озуқаи инсон (масалан, асал, харчангшаклҳо, нармбаданҳо ва ғайра), хӯроки [[ҳайвон]]от, [[Парранда|паран­даҳо]] ва [[моҳиҳо]], ашёи техникӣ (пиллаи кирмаки абрешим, марворид, скелети марҷонҳо ва ғайра) муҳим аст. Барои мубориза бар зидди ҷонварони зараррасон аз бемуҳраҳои паразит ва даранда истифода мекунанд. Дар байни бемуҳраҳо паразити одаму ҳайвонот низ бисёранд. Баъзе бемуҳраҳо ангезандаҳои [[бемориҳои сироятӣ]] ва паразитиро паҳн мекунанд. Олами ҳайвонотро ба бемӯҳраҳо ва [[Муҳрадорон|мӯҳрадорон]] бори аввал соли 1801 биологи фаронсавӣ Ж. Б. Ламарк ҷудо карда буд, вале он дар таснифот истифода нагашт. Бо вуҷуди ин истилоҳи «бемӯҳраҳо» дар адабиёти илмӣ ва таълимӣ мавриди корбаст қарор дорад. == Гурӯҳбандӣ == Бемӯҳараҳоро ба чанд Invertebrates can be classified into several main categories, some of which are [[Biological classification|taxonomically]] obsolescent or debatable, but still used as terms of convenience. Each however appears in its own article at the following links.<ref>{{cite web| url=https://www.reference.com/science/main-groups-invertebrates-30b0365b4702b5f8| title=What Are the Main Groups of Invertebrates?| date=4 August 2015| access-date=17 January 2019| archive-date=17 January 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190117070101/https://www.reference.com/science/main-groups-invertebrates-30b0365b4702b5f8| url-status=live}}</ref> * [[Sponges]] (Porifera) * [[Comb jellies]] (Ctenophora) * [[Cnidaria|Medusozoans and corals]] (Cnidaria) * [[Xenacoelomorpha|Acoels]] (Xenacoelomorpha) * [[Flatworm]]s (Platyhelminthes) * [[Annelid|Bristleworms, earthworms and leeches]] (Annelida) * [[Arthropod|Insects, springtails, crustaceans, myriapods, chelicerates]] (Arthropoda) * [[Mollusca|Chitons, snails, slugs, bivalves, tusk shells, cephalopods]] (Mollusca) * [[Nematodes|Roundworms or threadworms]] (Nematoda) * [[Rotifers]] (Rotifera) * [[Tardigrades]] (Tardigrada) * [[Scalidophora|Scalidophores]] (Scalidophora) * [[Lophophorata|Lophophorates]] (Lophophorata) * [[Velvet worms]] (Onychophora) * [[Arrow worms]] (Chaetognatha) * [[Nematomorph|Gordian worms or horsehair worms]] (Nematomorpha) * [[Nemertea|Ribbon worms]] (Nemertea) * [[Placozoa]] * [[Loricifera]] * [[Echinoderm|Starfishes, sea urchins, sea cucumbers, sea lilies and brittle stars]] (Echinodermata) * [[Hemichordata|Acorn worms, cephalodiscids and graptolites]] (Hemichordata) * [[Amphioxiformes|Lancelets]] (Amphioxiformes) * [[Tunicates|Salps, pyrosomes, doliolids, larvaceans and sea squirts]] (Tunicata) * [[Symbion|Cycliophora]] An informal classification of invertabrates between macroinvertebrates, which can be seen withe the naked eye, and microinvertebrates which cannot be seen by the unaided eye is used for convenience. The line is arbitrarily drawn at a length of about 1mm.<ref>Michaluk, Sonja. "macroinvertebrate". Encyclopedia Britannica, 27 Nov. 2025, https://www.britannica.com/animal/macroinvertebrate. Accessed 4 December 2025.</ref><ref> microinvertebrate. Oxford Reference. Retrieved 4 Dec. 2025, from https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110810105410141. </ref> == Таърих == Қадимтарин сангшудаҳои ҳайвонот ба гурӯҳи бемӯҳраҳо тааллуқ доранд. Сангшудаҳои 665 миллионсола дар формацияи Трезона, воқеъ дар Флиндерс, Австралияи Ҷанубӣ, ҳамчун исфанҷҳои барвақтӣ шарҳ дода шудаанд.<ref name="roseMaloof">{{cite journal | author1= Maloof, Adam C. |author2= Rose, Catherine V. |author3= Beach, Robert |author4= Samuels, Bradley M. |author5= Calmet, Claire C. |author6= Erwin, Douglas H. |author7= Poirier, Gerald R. |author8= Yao, Nan |author9= Simons, Frederik J.|title= Possible animal-body fossils in pre-Marinoan limestones from South Australia |journal= Nature Geoscience | volume= 3 | page= 653 |date= 17 August 2010 |doi=10.1038/ngeo934 | issue= 9 | bibcode=2010NatGe...3..653M }}</ref> Some paleontologists suggest that animals appeared much earlier, possibly as early as 1&nbsp;billion years ago<ref>{{cite book|title=Biology|year=2005|publisher=Pearson, Benjamin Cummings|isbn=978-0-8053-7171-0|author=Campbell. Neil A.|edition=7|author2=Jane B. Reece|page=526}}</ref> though they probably became multicellular in the [[Tonian]]. [[Trace fossil]]s such as tracks and burrows found in the late [[Neoproterozoic]] Era indicate the presence of [[triploblastic]] worms, roughly as large (about 5&nbsp;mm wide) and complex as [[earthworm]]s.<ref name="Seilacher1998">{{cite journal | title=Animals More Than 1 Billion Years Ago: Trace Fossil Evidence from India | journal=Science | volume=282 | pages=80–83 | date=October 1998 | last1=Seilacher|first1=A. | last2=Bose |first2=P.K. | last3=Pflüger |first3=F. | doi=10.1126/science.282.5386.80 | pmid=9756480 | issue=5386 |bibcode = 1998Sci...282...80S }}</ref> Around 453 MYA, animals began diversifying, and many of the important groups of invertebrates diverged from one another. Fossils of invertebrates are found in various types of sediment from the [[Phanerozoic]].<ref name=clarkson>{{cite book |last=Clarkson |first=Euan Neilson Kerr |title=Invertebrate palaeontology and evolution |publisher=Wiley-Blackwell |isbn=978-0-632-05238-7 |year=1998}}</ref> Fossils of invertebrates are commonly used in stratigraphy.<ref name=Kummel>{{cite book |last=Kummel |first=Bernhard |title=Status of invertebrate paleontology, 1953 |page=93 |isbn=978-0-405-12715-1 |year=1954 |publisher=Ayer Publishing}}</ref> === Classification === [[Carl Linnaeus]] divided these animals into only two groups, the Insecta and the now-obsolete [[Vermes]] ([[worm]]s). [[Jean-Baptiste Lamarck]], who was appointed to the position of "Curator of Insecta and Vermes" at the [[Muséum National d'Histoire Naturelle]] in 1793, both coined the term "invertebrate" to describe such animals and divided the original two groups into ten, by splitting Arachnida and Crustacea from the Linnean Insecta, and Mollusca, Annelida, [[Barnacle|Cirripedia]], [[Radiata]], [[Coelenterata]] and [[Infusoria]] from the Linnean Vermes. They are now classified into over 30 [[phylum|phyla]], from simple organisms such as [[sea sponge]]s and [[flatworm]]s to complex animals such as arthropods and molluscs. == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бемӯҳраҳо |2|муаллиф=}} * Горностаев Г. Н. Насекомые. Москва, 1998; * Рупперт Э. Э. Зоологиябеспозвоночных: функциональные и эволюционные аспекты. Москва, 2008. [[Гурӯҳ:Бемӯҳраҳо| ]] bh3iynx4vlfbad04mc4kui6vhojzruf 1461737 1461645 2026-04-02T06:19:59Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461737 wikitext text/x-wiki {{Paraphyletic group | name = Invertebrates | image = Invertebrate montage (2022).jpg | image_upright = 1.2 | image_alt = Diversity of various invertebrates from different phyla (including a invertebrate of the phylum Chordata) | image_caption = '''Left to right''': ''[[Chrysaora fuscescens]]'' ([[Cnidaria]]), ''[[Fromia indica]]'' ([[Echinodermata]]), [[Caribbean reef squid]] ([[Mollusca]]), ''[[Drosophila melanogaster]]'' ([[Arthropoda]]), ''[[Aplysina|Aplysina lacunosa]]'' ([[Porifera]]), ''[[Pseudobiceros hancockanus]]'' ([[Platyhelminthes]]), ''[[Hirudo medicinalis]]'' ([[Annelida]]), ''[[Polycarpa aurata]]'' ([[Tunicata]]), ''[[Milnesium tardigradum]]'' ([[Tardigrada]]). | auto = yes | display_parents = 0 | parent = Animalia/showdomain | includes = *[[Porifera]] *[[Ctenophora]] *[[Placozoa]] *[[Cnidaria]] *[[Bilateria]] **[[Xenacoelomorpha]] **[[Protostomia]] **[[Ambulacraria]] **[[Chordata]](Excludes Vertebrata) ***[[Cephalochordata]] ***[[Tunicata]] | excludes_text = Excluded | excludes = *[[Vertebrata]] }} '''Бемӯҳраҳо''' ({{lang-la|Invertebrata}}) — як гурӯҳи калони ҷонвароне ҳастанд, ки мӯҳра надоранд. Ба ин гурӯҳ [[соддатаринҳо]], [[исфанҷҳо]], [[рӯдаковокҳо]], [[нармбаданҳо]], [[бандпойҳо]], [[сӯзанпӯстҳо]] ва ғайра дохил мешаванд. == Гуногунӣ == Бемӯҳраҳо ҳамагӣ 16 типро дар бар гиранд ҳам, аксари ҳайвонони олам қисми ин гурӯҳ мебошанд, ки дар баъзе сарчашмаҳо ин шумора ба 97% мерасад.<ref>{{cite journal|first=Robert M.|last=May|date=16 September 1988|title=How Many Species Are There on Earth?|journal=Science|volume=241|issue=4872|pages=1441–9|url=http://www.ciesin.org/docs/002-253/002-253.html|jstor=1702670|pmid=17790039|doi=10.1126/science.241.4872.1441|bibcode=1988Sci...241.1441M|s2cid=34992724|access-date=17 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20161115011411/http://www.ciesin.org/docs/002-253/002-253.html|archive-date=15 November 2016|url-status=dead|url-access=subscription}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161115011411/http://www.ciesin.org/docs/002-253/002-253.html |date=2016-11-15 }}</ref> Бемӯҳраҳо дар тамоми рӯйи замин паҳн шудаанд. Тақрибан 1 млн 260 ҳазор намуди бемӯҳраҳо маълум буда, зиёда аз 1 миллиони онҳо (дар асл на кам аз 2 млн) [[Ҳашара|ҳашарот]], 25 ҳазорашон содатаринҳо, исфанҷҳо 5, рӯдаковокҳо 9 ҳазор, кирмҳо 20, нармба­данҳо 107, бандпойҳо (бе ҳашарот) тақрибан 79 ҳазор намудро ташкил медиҳанд. Бемуҳраҳо дар [[обҳои ширин]], баҳру уқёнус, [[хушкӣ]], қабати хок паҳн шудаанд; бисёрии онҳо паразити ҳайвоноту наботот мебошанд. Аҳаммияти бемуҳраҳо дар табиат хеле калон аст. Боқимондаи бемуҳраҳои қадимӣ ба таркиби ҷинсҳои таҳшинӣ дохил мешаванд. Баъзан онҳо қисми асосии ҷинси таҳшинро ташкил медиҳанд (масалан, оҳаксанг қариб пурра аз скелети бемуҳраҳои мунқариз иборат аст). Қисме аз бемуҳраҳо ё маҳсуле, ки онҳо ҳосил мекунанд, чун озуқаи инсон (масалан, асал, харчангшаклҳо, нармбаданҳо ва ғайра), хӯроки [[ҳайвон]]от, [[Парранда|паран­даҳо]] ва [[моҳиҳо]], ашёи техникӣ (пиллаи кирмаки абрешим, марворид, скелети марҷонҳо ва ғайра) муҳим аст. Барои мубориза бар зидди ҷонварони зараррасон аз бемуҳраҳои паразит ва даранда истифода мекунанд. Дар байни бемуҳраҳо паразити одаму ҳайвонот низ бисёранд. Баъзе бемуҳраҳо ангезандаҳои [[бемориҳои сироятӣ]] ва паразитиро паҳн мекунанд. Олами ҳайвонотро ба бемӯҳраҳо ва [[Муҳрадорон|мӯҳрадорон]] бори аввал соли 1801 биологи фаронсавӣ Ж. Б. Ламарк ҷудо карда буд, вале он дар таснифот истифода нагашт. Бо вуҷуди ин истилоҳи «бемӯҳраҳо» дар адабиёти илмӣ ва таълимӣ мавриди корбаст қарор дорад. == Гурӯҳбандӣ == Бемӯҳараҳоро ба чанд Invertebrates can be classified into several main categories, some of which are [[Biological classification|taxonomically]] obsolescent or debatable, but still used as terms of convenience. Each however appears in its own article at the following links.<ref>{{cite web| url=https://www.reference.com/science/main-groups-invertebrates-30b0365b4702b5f8| title=What Are the Main Groups of Invertebrates?| date=4 August 2015| access-date=17 January 2019| archive-date=17 January 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190117070101/https://www.reference.com/science/main-groups-invertebrates-30b0365b4702b5f8| url-status=live}}</ref> * [[Sponges]] (Porifera) * [[Comb jellies]] (Ctenophora) * [[Cnidaria|Medusozoans and corals]] (Cnidaria) * [[Xenacoelomorpha|Acoels]] (Xenacoelomorpha) * [[Flatworm]]s (Platyhelminthes) * [[Annelid|Bristleworms, earthworms and leeches]] (Annelida) * [[Arthropod|Insects, springtails, crustaceans, myriapods, chelicerates]] (Arthropoda) * [[Mollusca|Chitons, snails, slugs, bivalves, tusk shells, cephalopods]] (Mollusca) * [[Nematodes|Roundworms or threadworms]] (Nematoda) * [[Rotifers]] (Rotifera) * [[Tardigrades]] (Tardigrada) * [[Scalidophora|Scalidophores]] (Scalidophora) * [[Lophophorata|Lophophorates]] (Lophophorata) * [[Velvet worms]] (Onychophora) * [[Arrow worms]] (Chaetognatha) * [[Nematomorph|Gordian worms or horsehair worms]] (Nematomorpha) * [[Nemertea|Ribbon worms]] (Nemertea) * [[Placozoa]] * [[Loricifera]] * [[Echinoderm|Starfishes, sea urchins, sea cucumbers, sea lilies and brittle stars]] (Echinodermata) * [[Hemichordata|Acorn worms, cephalodiscids and graptolites]] (Hemichordata) * [[Amphioxiformes|Lancelets]] (Amphioxiformes) * [[Tunicates|Salps, pyrosomes, doliolids, larvaceans and sea squirts]] (Tunicata) * [[Symbion|Cycliophora]] An informal classification of invertabrates between macroinvertebrates, which can be seen withe the naked eye, and microinvertebrates which cannot be seen by the unaided eye is used for convenience. The line is arbitrarily drawn at a length of about 1mm.<ref>Michaluk, Sonja. "macroinvertebrate". Encyclopedia Britannica, 27 Nov. 2025, https://www.britannica.com/animal/macroinvertebrate. Accessed 4 December 2025.</ref><ref> microinvertebrate. Oxford Reference. Retrieved 4 Dec. 2025, from https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/oi/authority.20110810105410141. </ref> == Таърих == Қадимтарин сангшудаҳои ҳайвонот ба гурӯҳи бемӯҳраҳо тааллуқ доранд. Сангшудаҳои 665 миллионсола дар формацияи Трезона, воқеъ дар Флиндерс, Австралияи Ҷанубӣ, ҳамчун исфанҷҳои барвақтӣ шарҳ дода шудаанд.<ref name="roseMaloof">{{cite journal | author1= Maloof, Adam C. |author2= Rose, Catherine V. |author3= Beach, Robert |author4= Samuels, Bradley M. |author5= Calmet, Claire C. |author6= Erwin, Douglas H. |author7= Poirier, Gerald R. |author8= Yao, Nan |author9= Simons, Frederik J.|title= Possible animal-body fossils in pre-Marinoan limestones from South Australia |journal= Nature Geoscience | volume= 3 | page= 653 |date= 17 August 2010 |doi=10.1038/ngeo934 | issue= 9 | bibcode=2010NatGe...3..653M }}</ref> Some paleontologists suggest that animals appeared much earlier, possibly as early as 1&nbsp;billion years ago<ref>{{cite book|title=Biology|year=2005|publisher=Pearson, Benjamin Cummings|isbn=978-0-8053-7171-0|author=Campbell. Neil A.|edition=7|author2=Jane B. Reece|page=526}}</ref> though they probably became multicellular in the [[Tonian]]. [[Trace fossil]]s such as tracks and burrows found in the late [[Neoproterozoic]] Era indicate the presence of [[triploblastic]] worms, roughly as large (about 5&nbsp;mm wide) and complex as [[earthworm]]s.<ref name="Seilacher1998">{{cite journal | title=Animals More Than 1 Billion Years Ago: Trace Fossil Evidence from India | journal=Science | volume=282 | pages=80–83 | date=October 1998 | last1=Seilacher|first1=A. | last2=Bose |first2=P.K. | last3=Pflüger |first3=F. | doi=10.1126/science.282.5386.80 | pmid=9756480 | issue=5386 |bibcode = 1998Sci...282...80S }}</ref> Around 453 MYA, animals began diversifying, and many of the important groups of invertebrates diverged from one another. Fossils of invertebrates are found in various types of sediment from the [[Phanerozoic]].<ref name=clarkson>{{cite book |last=Clarkson |first=Euan Neilson Kerr |title=Invertebrate palaeontology and evolution |publisher=Wiley-Blackwell |isbn=978-0-632-05238-7 |year=1998}}</ref> Fossils of invertebrates are commonly used in stratigraphy.<ref name=Kummel>{{cite book |last=Kummel |first=Bernhard |title=Status of invertebrate paleontology, 1953 |page=93 |isbn=978-0-405-12715-1 |year=1954 |publisher=Ayer Publishing}}</ref> === Classification === [[Carl Linnaeus]] divided these animals into only two groups, the Insecta and the now-obsolete [[Vermes]] ([[worm]]s). [[Jean-Baptiste Lamarck]], who was appointed to the position of "Curator of Insecta and Vermes" at the [[Muséum National d'Histoire Naturelle]] in 1793, both coined the term "invertebrate" to describe such animals and divided the original two groups into ten, by splitting Arachnida and Crustacea from the Linnean Insecta, and Mollusca, Annelida, [[Barnacle|Cirripedia]], [[Radiata]], [[Coelenterata]] and [[Infusoria]] from the Linnean Vermes. They are now classified into over 30 [[phylum|phyla]], from simple organisms such as [[sea sponge]]s and [[flatworm]]s to complex animals such as arthropods and molluscs. == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бемӯҳраҳо |2|муаллиф=}} * Горностаев Г. Н. Насекомые. Москва, 1998; * Рупперт Э. Э. Зоологиябеспозвоночных: функциональные и эволюционные аспекты. Москва, 2008. [[Гурӯҳ:Бемӯҳраҳо| ]] aw5gqi3qy4mnamqy1dz7usihwl4itto Эргашбой Муҳаммадиев 0 73540 1461757 1346439 2026-04-02T09:25:47Z VASHGIRD 8035 1461757 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = |тасвир = Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 10.07.1941 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ноҳияи Ашт|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[риёзиёт]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои физика ва математика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев''' — {{риёзидон|Тоҷикистон}}, доктори илмҳои физика ва математика ([[1980]]), [[профессор]] ([[1984]]). Узви Ҷамъияти математикии [[ИМА]] ([[1990]]), узви вобастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶТ]] ([[1993]]).<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. – Душанбе: Дониш, 2011. - 216 с.</ref> МУЊАММАДИЕВ Эргашбой (10.08.1941, дењаи Сарои н. Ашт), доктори илмњои физика ва математика (1980), профессор (1994), узви вобастаи АИ Тољикистон (1993). Соли 1964 Университети давлатии Тољикистонро (њоло ДМТ) ба охир расонда, дар аспирантураи Университети давлатии ш. Воронеж тањсилро идома додаст. Солњои 1967-1973 ба сифати муаллим ва дотсент дар ин боргоњи илм кор карда, соли 1973 ба Тољикистон баргашта, њамчун дотсенти кафедраи тањлили функсионалї ва муодилањои дифференсионалии УДТ (1973-1976), ходими калони илмї, мудири шуъба, муовини директори Пажуњишгоњи математика бо Маркази њисоббарории АИ Тољикистон (1976-1994) кор кардааст. Аз соли 1994 дар ш. Хуљанд зиста, мудирии шуъбаи математикаю информатикаи Маркази илмии АИ Тољикистонро ба зимма дорад. Солиён ба донишљўёни УДТ ва ДДК ба номи Б. Ѓафуров аз математика сабаќ додаст. Аз соли 2002 муќими Русия мебошад. Дар се самт – муодилањои дифференсионалї ва муодилањои физи-каи математикї, тањлили функсионалї ва методњои ададї тањќиќот бурда, ба муодилањои дифференсионалии хаттї 351 бо коэффисентњои таќрибии даврї таваљљўњи хос зоњир кардааст, аввалин назарияи классикии Фаварро мавриди њалшавандагии муодилањои дифференсалии муќаррарї таќвият бахшида, монандии пурраи ин назарияхоро барои муодилањои эллиптикї бо њосилањои љухъї муайян сохт ва дар адабиёти илмии соњаи математика ифодаи «Назарияи Фавара – Муњаммадиевро ба миён овард, ки боиси ифтихори њаммилатон аст. Иштирокдори бисёр конфаронсу симпозиумњои минтаќавию байналмилалии математикњост. Осор: Вычисление вращения некоторых классов векторных полей. – Воронеж, 1970; Основы численных методов. – Вологда, 2005 (соавтор); Гармоничные функции в пространствах непрерывных и ограниченных функции. – Вологда, 2008 (соавтор); Классический и регуляризованный операторы Пуассона. – Вологда, 2010 (соавтор); Метод регуляризации сдвигом. Теория и приложения. – Вологда, 2012 (соавтор). Адабиёт: Современные проблемы математики и ее приложения. Материалы международной научной конференции, посвященной 70-летию профессора Э. Мухаммадиева. Душанбе, 28-30 июня 2011г. – Д., 2011. == Зиндагинома == Эргашбой Муҳаммадиев [[10 август]]и соли [[1941]] дар [[ноҳияи Ашт]] ба дунё омадааст. Факултаи физикаю математикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]]ро хатм кардааст (1964). Аспирант, муаллими Донишгоҳи давлатии Воронеж (1964-1967), дотсенти факултаи математикаи Донишгоҳи давлатии Воронеж (1967-1973), дотсенти кафедраи анализи функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]] (1973-1976), мудири шуъба (1976-1978), ҷонишини директор оид ба қисми илмӣ (1978-1990), и.в. директори Пажуҳишгоҳи математикаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] (1990-1994), профессори кафедраи муодилаҳои дифференсиалии факултаи математикаи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] (1994-2002), профессори кафедраи математикаи олӣ, кафедраи системаҳо ва технологияҳои информатсионии Донишгоҳи давлатии Вологдаи Федератсияи Русия (аз с.2002).<ref>[https://vk.com/topic-621729_31643535 Кафедра информационных систем и технологий ВоГУ/Преподавательский состав кафедры]</ref> Силсилаи натиҷаҳои илмии Муҳаммадиев оид ба ҳалшавандагии муодилаҳои дифференсиалии даврӣ дар математикаи муосир асоси «Назарияи Фавар-Мухаммадиев» гардидааст. Муаллифи бештар аз 150 асари илмӣ аст. Иштироккунандаи як қатор конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Воронеж, 1978; Маскав, 1980; Ленинград, 1985; Варшава, 1992; Тошканд, 1997; ИМА, 2000) мебошад.<ref>[http://elbibhgu.narod.ru/TavcifnomaiOmuzgoron/TavsifnomaiOmuzgoron.html Тавсифномаи омӯзгорони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]</ref> == Осор== * Аналог теоремы Боля для одного класса линейных дифференциальных уравнений в частных производных.Э. Мухамадиев, А. Н. Наимов, А. Х. Сатторов//Уфимск. матем. журн., 9:1 (2017), 75–88 * О применении метода регуляризации к построению классического решения уравнения Пуассона Э. М. Мухамадиев, Г. Э. Гришанина, А. А. Гришанин //Тр. ИММ УрО РАН, 21:4 (2015), 196–211 * Предельные циклы кусочно-линейных дифференциальных уравнений второго порядка.Э. М. Мухамадиев, И. Д. Нуров, М. Ш. Халилова//Уфимск. матем. журн., 6:1 (2014), 84–93 * О разрешимости многоточечной краевой задачи расчета нагрузок в машине непрерывного литья заготовок. Э. М. Мухамадиев, А. Н. Наимов, Н. Г. Баширов//Тр. ИММ УрО РАН, 19:1 (2013), 236–243 * Об ограниченных решениях одного класса нелинейных обыкновенных дифференциальных уравнений. Э. М. Мухамадиев, А. Н. Наимов//Матем. сб., 202:9 (2011), 121–134 * Непрерывные и ограниченные гармонические функции на квадрате. Точные и приближенные методы.В. А. Морозов, Э. М. Мухамадиев, А. Б. Назимов//Выч. мет. программирование, 8:1 (2007), 38–60 * О проблеме регуляризации сдвигом вырожденных систем линейных алгебраических уравнений.В. А. Морозов, Э. М. Мухамадиев, А. Б. Назимов//Ж. вычисл. матем. и матем. физ., 47:12 (2007), 1971–1978 * О нормальной разрешимости эллиптических уравнений на плоскости в пространстве Гельдера.С. Байзаев, Э. Мухамадиев//Вестн. НГУ. Сер. матем., мех., информ., 6:1 (2006), 3–13 * К теории двухточечных краевых задач для дифференциальных уравнений второго порядка.Э. Мухамадиев, А. Наимов//Дифференц. уравнения, 35:10 (1999), 1372–1381 * Обоснование метода динамического программирования для задач типа стандартизации.С. М. Алиакбаров, Ф. П. Васильев, Э. М. Мухамадиев//Ж. вычисл. матем. и матем. физ., 38:5 (1998), 740–748 ва диг.<ref>[http://www.mathnet.ru/rus/person17690 Мухамадиев Эргашбой Мирзоевич. Основные публикации]</ref> * ПРЕДЕЛЬНЫЕ ЦИКЛЫ КУСОЧНО-ЛИНЕЙНЫХ ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНЫХ УРАВНЕНИЙ ВТОРОГО ПОРЯДКА.<ref>[https://cyberleninka.ru/article/n/predelnye-tsikly-kusochno-lineynyh-differentsialnyh-uravneniy-vtorogo-poryadka ПРЕДЕЛЬНЫЕ ЦИКЛЫ КУСОЧНО-ЛИНЕЙНЫХ ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНЫХ УРАВНЕНИЙ ВТОРОГО ПОРЯДКА Уфимский математический журнал. Том б. № 1 (2014). С. 84-93. (авт.Э.М. МУХИморотДИЕВ, И.Д. НУРОВ, М.Ш. ХАЛИЛОВА). ISSN 2074-1863]</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} ==Пайвандҳои беруна == * [http://www.hgu.tj/ Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон‎]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] 7yoabuf8ws5uu0hm8625v7da2p03ig1 1461758 1461757 2026-04-02T09:28:14Z VASHGIRD 8035 1461758 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = |тасвир = Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 10.07.1941 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ноҳияи Ашт|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[риёзиёт]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои физика ва математика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев''' (зод. 10 августи 1941, деҳаи Саро, ноҳияи Ашт) — {{риёзидон|Тоҷикистон}}, доктори илмҳои физика ва математика ([[1980]]), профессор ([[1984]]). Узви Ҷамъияти математикии [[ИМА]] ([[1990]]), узви вобастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶТ]] ([[1993]]).<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. – Душанбе: Дониш, 2011. - 216 с.</ref> == Зиндагинома == Эргашбой Муҳаммадиев 10 августи соли 1941 дар [[ноҳияи Ашт]] ба дунё омадааст. Факултаи физикаю математикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]]ро хатм кардааст (1964). Аспирант, муаллими Донишгоҳи давлатии Воронеж (1964-1967), дотсенти факултаи математикаи Донишгоҳи давлатии Воронеж (1967-1973), дотсенти кафедраи анализи функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]] (1973-1976), мудири шуъба (1976-1978), ҷонишини директор оид ба қисми илмӣ (1978-1990), и.в. директори Пажуҳишгоҳи математикаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] (1990-1994), профессори кафедраи муодилаҳои дифференсиалии факултаи математикаи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] (1994-2002), профессори кафедраи математикаи олӣ, кафедраи системаҳо ва технологияҳои информатсионии Донишгоҳи давлатии Вологдаи Федератсияи Русия (аз с.2002).<ref>[https://vk.com/topic-621729_31643535 Кафедра информационных систем и технологий ВоГУ/Преподавательский состав кафедры]</ref> Силсилаи натиҷаҳои илмии Муҳаммадиев оид ба ҳалшавандагии муодилаҳои дифференсиалии даврӣ дар математикаи муосир асоси «Назарияи Фавар-Мухаммадиев» гардидааст. Муаллифи бештар аз 150 асари илмӣ аст. Иштироккунандаи як қатор конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Воронеж, 1978; Маскав, 1980; Ленинград, 1985; Варшава, 1992; Тошканд, 1997; ИМА, 2000) мебошад.<ref>[http://elbibhgu.narod.ru/TavcifnomaiOmuzgoron/TavsifnomaiOmuzgoron.html Тавсифномаи омӯзгорони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]</ref> == Осор== * Вычисление вращения некоторых классов векторных полей. – Воронеж, 1970; * Основы численных методов. – Вологда, 2005 (соавтор); * Гармоничные функции в пространствах непрерывных и ограниченных функции. – Вологда, 2008 (соавтор); * Классический и регуляризованный операторы Пуассона. – Вологда, 2010 (соавтор); * Метод регуляризации сдвигом. Теория и приложения. – Вологда, 2012 (соавтор). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} ==Адабиёт == * Современные проблемы математики и ее приложения. Материалы международной научной конференции, посвященной 70-летию профессора Э. Мухаммадиева. Душанбе, 28-30 июня 2011г. – Д., 2011. [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон‎]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] 4yl0us8msg3f63vnx48xgee33b64pim 1461759 1461758 2026-04-02T09:28:21Z VASHGIRD 8035 1461759 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = |тасвир = Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 10.07.1941 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ноҳияи Ашт|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[риёзиёт]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои физика ва математика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев''' (зод. 10 августи 1941, деҳаи Саро, ноҳияи Ашт) — {{риёзидон|Тоҷикистон}}, доктори илмҳои физика ва математика ([[1980]]), профессор ([[1984]]). Узви Ҷамъияти математикии [[ИМА]] ([[1990]]), узви вобастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶТ]] ([[1993]]).<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.</ref> == Зиндагинома == Эргашбой Муҳаммадиев 10 августи соли 1941 дар [[ноҳияи Ашт]] ба дунё омадааст. Факултаи физикаю математикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]ро хатм кардааст (1964). Аспирант, муаллими Донишгоҳи давлатии Воронеж (1964—1967), дотсенти факултаи математикаи Донишгоҳи давлатии Воронеж (1967—1973), дотсенти кафедраи анализи функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1973—1976), мудири шуъба (1976—1978), ҷонишини директор оид ба қисми илмӣ (1978—1990), и.в. директори Пажуҳишгоҳи математикаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] (1990—1994), профессори кафедраи муодилаҳои дифференсиалии факултаи математикаи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] (1994—2002), профессори кафедраи математикаи олӣ, кафедраи системаҳо ва технологияҳои информатсионии Донишгоҳи давлатии Вологдаи Федератсияи Русия (аз с.2002).<ref>[https://vk.com/topic-621729_31643535 Кафедра информационных систем и технологий ВоГУ/Преподавательский состав кафедры]</ref> Силсилаи натиҷаҳои илмии Муҳаммадиев оид ба ҳалшавандагии муодилаҳои дифференсиалии даврӣ дар математикаи муосир асоси «Назарияи Фавар-Мухаммадиев» гардидааст. Муаллифи бештар аз 150 асари илмӣ аст. Иштироккунандаи як қатор конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Воронеж, 1978; Маскав, 1980; Ленинград, 1985; Варшава, 1992; Тошканд, 1997; ИМА, 2000) мебошад.<ref>[http://elbibhgu.narod.ru/TavcifnomaiOmuzgoron/TavsifnomaiOmuzgoron.html Тавсифномаи омӯзгорони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]</ref> == Осор == * Вычисление вращения некоторых классов векторных полей. — Воронеж, 1970; * Основы численных методов. — Вологда, 2005 (соавтор); * Гармоничные функции в пространствах непрерывных и ограниченных функции. — Вологда, 2008 (соавтор); * Классический и регуляризованный операторы Пуассона. — Вологда, 2010 (соавтор); * Метод регуляризации сдвигом. Теория и приложения. — Вологда, 2012 (соавтор). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Современные проблемы математики и ее приложения. Материалы международной научной конференции, посвященной 70-летию профессора Э. Мухаммадиева. Душанбе, 28-30 июня 2011 г. — Д., 2011. [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] 3kup71tevhir4n87m6pa3f8o00oub3b 1461760 1461759 2026-04-02T09:35:22Z VASHGIRD 8035 1461760 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = |тасвир = Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 10.07.1941 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ноҳияи Ашт|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[риёзиёт]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои физика ва математика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев''' (зод. 10 августи 1941, деҳаи Саро, ноҳияи Ашт) — {{риёзидон|Тоҷикистон}}, доктори илмҳои физика ва математика ([[1980]]), профессор ([[1984]]). , узви вобастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶТ]] ([[1993]]).<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.</ref> == Зиндагинома == Эргашбой Муҳаммадиев 10 августи соли 1941 дар [[ноҳияи Ашт]] ба дунё омадааст. Факултаи физикаю математикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]ро хатм кардааст (1964). Аспирант, муаллими Донишгоҳи давлатии Воронеж (1964—1967), дотсенти факултаи математикаи Донишгоҳи давлатии Воронеж (1967—1973), дотсенти кафедраи анализи функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1973—1976), мудири шуъба (1976—1978), ҷонишини директор оид ба қисми илмӣ (1978—1990), и.в. директори Пажуҳишгоҳи математикаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] (1990—1994), профессори кафедраи муодилаҳои дифференсиалии факултаи математикаи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] (1994—2002), профессори кафедраи математикаи олӣ, кафедраи системаҳо ва технологияҳои информатсионии Донишгоҳи давлатии Вологдаи Федератсияи Русия (аз с.2002).<ref>[https://vk.com/topic-621729_31643535 Кафедра информационных систем и технологий ВоГУ/Преподавательский состав кафедры]</ref> Силсилаи натиҷаҳои илмии Муҳаммадиев оид ба ҳалшавандагии муодилаҳои дифференсиалии даврӣ дар математикаи муосир асоси «Назарияи Фавар-Мухаммадиев» гардидааст. Муаллифи бештар аз 150 асари илмӣ аст. Иштироккунандаи як қатор конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Воронеж, 1978; Маскав, 1980; Ленинград, 1985; Варшава, 1992; Тошканд, 1997; ИМА, 2000) мебошад.<ref>[http://elbibhgu.narod.ru/TavcifnomaiOmuzgoron/TavsifnomaiOmuzgoron.html Тавсифномаи омӯзгорони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]</ref> == Осор == * Вычисление вращения некоторых классов векторных полей. — Воронеж, 1970; * Основы численных методов. — Вологда, 2005 (соавтор); * Гармоничные функции в пространствах непрерывных и ограниченных функции. — Вологда, 2008 (соавтор); * Классический и регуляризованный операторы Пуассона. — Вологда, 2010 (соавтор); * Метод регуляризации сдвигом. Теория и приложения. — Вологда, 2012 (соавтор). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Современные проблемы математики и ее приложения. Материалы международной научной конференции, посвященной 70-летию профессора Э. Мухаммадиева. Душанбе, 28-30 июня 2011 г. — Д., 2011. [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] sxdo04q57dqytm52p6y23jh06kbw1uq 1461761 1461760 2026-04-02T09:35:29Z VASHGIRD 8035 1461761 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = |тасвир = Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 10.07.1941 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ноҳияи Ашт|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[риёзиёт]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои физика ва математика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев''' (зод. 10 августи 1941, деҳаи Саро, ноҳияи Ашт) — {{риёзидон|Тоҷикистон}}, доктори илмҳои физика ва математика ([[1980]]), профессор ([[1984]]), узви вобастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶТ]] ([[1993]]).<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.</ref> == Зиндагинома == Эргашбой Муҳаммадиев 10 августи соли 1941 дар [[ноҳияи Ашт]] ба дунё омадааст. Факултаи физикаю математикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]ро хатм кардааст (1964). Аспирант, муаллими Донишгоҳи давлатии Воронеж (1964—1967), дотсенти факултаи математикаи Донишгоҳи давлатии Воронеж (1967—1973), дотсенти кафедраи анализи функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1973—1976), мудири шуъба (1976—1978), ҷонишини директор оид ба қисми илмӣ (1978—1990), и.в. директори Пажуҳишгоҳи математикаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] (1990—1994), профессори кафедраи муодилаҳои дифференсиалии факултаи математикаи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] (1994—2002), профессори кафедраи математикаи олӣ, кафедраи системаҳо ва технологияҳои информатсионии Донишгоҳи давлатии Вологдаи Федератсияи Русия (аз с.2002).<ref>[https://vk.com/topic-621729_31643535 Кафедра информационных систем и технологий ВоГУ/Преподавательский состав кафедры]</ref> Силсилаи натиҷаҳои илмии Муҳаммадиев оид ба ҳалшавандагии муодилаҳои дифференсиалии даврӣ дар математикаи муосир асоси «Назарияи Фавар-Мухаммадиев» гардидааст. Муаллифи бештар аз 150 асари илмӣ аст. Иштироккунандаи як қатор конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Воронеж, 1978; Маскав, 1980; Ленинград, 1985; Варшава, 1992; Тошканд, 1997; ИМА, 2000) мебошад.<ref>[http://elbibhgu.narod.ru/TavcifnomaiOmuzgoron/TavsifnomaiOmuzgoron.html Тавсифномаи омӯзгорони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]</ref> == Осор == * Вычисление вращения некоторых классов векторных полей. — Воронеж, 1970; * Основы численных методов. — Вологда, 2005 (соавтор); * Гармоничные функции в пространствах непрерывных и ограниченных функции. — Вологда, 2008 (соавтор); * Классический и регуляризованный операторы Пуассона. — Вологда, 2010 (соавтор); * Метод регуляризации сдвигом. Теория и приложения. — Вологда, 2012 (соавтор). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Современные проблемы математики и ее приложения. Материалы международной научной конференции, посвященной 70-летию профессора Э. Мухаммадиева. Душанбе, 28-30 июня 2011 г. — Д., 2011. [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] h2z70o1ob0buqv5obepyxalud1rluk5 1461762 1461761 2026-04-02T11:47:36Z VASHGIRD 8035 1461762 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = |номи аслӣ = |тасвир = Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 10.07.1941 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ноҳияи Ашт|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[риёзиёт]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои физика ва математика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев''' (зод. 10 августи 1941, деҳаи Саро, ноҳияи Ашт) — {{риёзидон|Тоҷикистон}}, доктори илмҳои физика ва математика ([[1980]]), профессор (1985), узви [[Анҷумани риёзии Амрико]] (1992)<ref>{{Cite web|url=https://mpi.vogu35.ru/prepodavateli/muhamadiev-jergashboj/|title=Мухамадиев Эргашбой|publisher=УИ ВоГУ}}</ref>, узви вобастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶТ]] ([[1993]]).<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.</ref> == Зиндагинома == Эргашбой Муҳаммадиев 10 августи соли 1941 дар [[ноҳияи Ашт]] ба дунё омадааст. Факултаи физикаю математикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]ро хатм кардааст (1964). Аспирант, муаллими Донишгоҳи давлатии Воронеж (1964—1967), дотсенти факултаи математикаи Донишгоҳи давлатии Воронеж (1967—1973), дотсенти кафедраи анализи функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] (1973—1976), мудири шуъба (1976—1978), ҷонишини директор оид ба қисми илмӣ (1978—1990), и.в. директори Пажуҳишгоҳи математикаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] (1990—1994), профессори кафедраи муодилаҳои дифференсиалии факултаи математикаи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] (1994—2002), профессори кафедраи математикаи олӣ, кафедраи системаҳо ва технологияҳои информатсионии Донишгоҳи давлатии Вологдаи Федератсияи Русия (аз с.2002).<ref>[https://vk.com/topic-621729_31643535 Кафедра информационных систем и технологий ВоГУ/Преподавательский состав кафедры]</ref> Силсилаи натиҷаҳои илмии Муҳаммадиев оид ба ҳалшавандагии муодилаҳои дифференсиалии даврӣ дар математикаи муосир асоси «Назарияи Фавар-Мухаммадиев» гардидааст. Муаллифи бештар аз 150 асари илмӣ аст. Иштироккунандаи як қатор конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Воронеж, 1978; Маскав, 1980; Ленинград, 1985; Варшава, 1992; Тошканд, 1997; ИМА, 2000) мебошад.<ref>[http://elbibhgu.narod.ru/TavcifnomaiOmuzgoron/TavsifnomaiOmuzgoron.html Тавсифномаи омӯзгорони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]</ref> == Осор == * Вычисление вращения некоторых классов векторных полей. — Воронеж, 1970; * Основы численных методов. — Вологда, 2005 (соавтор); * Гармоничные функции в пространствах непрерывных и ограниченных функции. — Вологда, 2008 (соавтор); * Классический и регуляризованный операторы Пуассона. — Вологда, 2010 (соавтор); * Метод регуляризации сдвигом. Теория и приложения. — Вологда, 2012 (соавтор). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Современные проблемы математики и ее приложения. Материалы международной научной конференции, посвященной 70-летию профессора Э. Мухаммадиева. Душанбе, 28-30 июня 2011 г. — Д., 2011. [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]] kyr65fm1yev90gerk3n7bheg7sj46u6 Барнаул 0 97715 1461721 1448827 2026-04-02T05:33:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461721 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом=Шаҳри Русия |номи тоҷикӣ=Барнаул |номи аслӣ=Барнаул |тасвир= |нишон=Barnaul coat of arms.svg |парчам=Flag of Barnaul.svg |шакли минтақа=Вилоят |минтақа=Вилояти Олтой |кишвар=Русия |шакли роҳбарӣ=Мэр |роҳбар= |замони таъсис=соли 1730 |координатаҳо= |иқлим= |масоҳат=322,01 |паҳонӣ= |дарозӣ= |аҳолӣ=635 585ҳ нафар |коди телефонӣ=+7 3852 |нишонаи почта=656ххх |вақт=[[UTC]]+5 |сайти расмӣ=barnaul.ru }} '''Барнаул''' ({{lang-ru|Барнаул}}) — шаҳр дар [[Федератсияи Русия]], маркази маъмурии [[кишвари Олтой]] (аз соли 1937). Дар ҷануби [[Сибири ғарбӣ]], дар ҷои якшавии дарёи [[Об (дарё)|Об]] ва дарёи [[Барнаулка]] воқеъ аст. Мақоми шаҳр аз [[соли 1771]]. Аҳолиаш 635 585<ref>{{Cite web |url=http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar |title=Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года |accessdate=2017-01-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190513150350/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2016/bul_dr/mun_obr2016.rar |archivedate=2019-05-13 }}</ref> нафар, бо сокинони атрофаш 776,1 ҳазор нафар (2012). Масоҳаташ 321 км<sup>2</sup>. Маркази роҳи оҳан, бандари дарёӣ ва аэропорти байналмилалӣ дорад. == Таърих == Дар солҳои 30 садаи XVIII таъсис ва соли 1971 ба шаҳр табдил ёфтааст. Аз соли 1822 маркази округи Олтойи кӯҳист. Дар нимаи дуюми садаи XIX Барнаул маркази бузургтарини Олтой ба ҳисоб мерафт. Саноати косибӣ, ордкашӣ, чармгарӣ ва истеҳсоли пӯстинҳои гӯсфандӣ тараққӣ карда буд. Аз соли 1917 маркази Губернияи Олтой. Соли 1930 дар Барнаул нахустин дар Сибир комбинати истеҳсоли газвори пахтагин сохта шуд, ки дар он асосан пахтаҳои Осиёи Миёна коркард мешуд. Дар давраи ҶБВ (1941–1945) корхонаҳо аз ноҳияҳои ғарбӣ кӯчонда шуданд. == Саноат == Барнаули имрӯза маркази муҳимми саноати мошинасозӣ, кимиё, саноати сабук ва маркази мадании Сибири Ғарбӣ аст. Истеҳсоли дегҳои буғӣ барои нерӯгоҳҳои барқӣ, таҷҳизот барои саноати истеҳсоли нафт, дизелҳо, дастгоҳҳои филиззбурӣ, таҷҳизоти механикӣ ва радиотехникӣ ривоҷ ёфтааст. Корхонаҳои калони таъмири қатора, киштӣ, фабрикаи гӯгирд, комбинатҳои резин, нахи сунъӣ ва бофандагӣ дорад. Тибқи нақша соли 1785 Барнаул мунтазам тараққӣ мекард, биноҳои муҳташами чӯбин қомат афрохта, сохилҳо мустаҳкам карда мешуданд. Дар садаи XIX маҷмӯи майдони Демидов, бинои заводи нуқрагудозӣ, табобатгоҳи ҳарбӣ (госпитал) (1819–1940), матбаа (1824), театр, ташхисгоҳ (1840), омӯзишгоҳи кӯҳӣ сохта шуданд. == Маориф == Айни замон дар Барнаул Донишгоҳи Олтой, донишгоҳҳои техникӣ, кишоварзӣ, тиббӣ, педагогӣ, Донишкадаи санъати Олтой, театрҳои мухталиф, филармония, қасри варзиш, осорхонаи == Матбуот == Дар Барнаул 6 нашрияҳои чопии бузург, аз ҷумла «Алтапресс» фаъолият дошта, ба нашри мунтазами рӯзномаву маҷаллаҳо чун «Свободный курс», «Купи-Продай», «Молодёжь Алтая», «Вечерный Барнаул», «Маркер-Экспресс», «Автограф», «Монитор+», «Алтайская правда» мусоидат мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Новбарӣ |Портал = |Викилуғат = |Викикитоб = |Викииқтибос = |Викитека = |Викинамуд = |Викиахбор = Барнаул |Викигид = Барнаул |Мавзӯъ = Барнаул }} * [http://www.barnaul.org Официальный сайт города Барнаула] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071230162745/http://www.barnaul.org/ |date=2007-12-30 }} * [http://www.duma-barnaul.ru/ Барнаульская городская дума] * [http://barnaul.2gis.ru Электронная карта и справочник города] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140214123852/http://barnaul.2gis.ru/ |date=2014-02-14 }} * [http://3dbarnaul.ru 3D панорамы улиц города Барнаула] * [http://www.barneapol.ru Архитектура Барнаула] * [http://new.hist.asu.ru/biblio/bsb/109-118.pdf Первая женская гимназия Барнаула] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120304132144/http://new.hist.asu.ru/biblio/bsb/109-118.pdf |date=2012-03-04 }} * [http://www.althisto.ru/prosveschenie/index.php История Алтая: Просвещение] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110430004058/http://www.althisto.ru/prosveschenie/index.php |date=2011-04-30 }} * [http://gelio.livejournal.com/64207.html Барнаул с высоты 10 этажа. Фоторепортаж] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170330012745/http://gelio.livejournal.com/64207.html |date=2017-03-30 }} == Сарчашма == * {{ЭМТ|Барнаул|2}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Русия]] 83j5h5nzgxcb1sy3xnlpy738v4wuqot Аббос Мирзо 0 147450 1461630 1310114 2026-04-01T12:31:04Z Amhmr 119801 1461630 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ |ном = Аббос Мирзо |номи аслӣ = {{lang-fa|شاهزاده عباس میرزا نایب‌السلطنه}} |тасвир = A Portrait of The Crown Prince Abbas Mirza, Signed L. Herr, Dated (1)833.jpg |вазифа = [[Шоҳзода]] |давраи ҳокимият = 1797-1833 |пешгузашта = [[Фатҳалишоҳ|Бобохон]] |ҷонишин = [[Муҳаммадшоҳ Қоҷор|Муҳаммад Мирзо]] |ноибуссалтана1 = Сулаймонхон |ноибуссалтана1аввалдавр = тақрибан 1800 |подшоҳ = Фатҳалишоҳ }} '''Аббос Мирзо Ноибуссалтана''' ({{lang-fa|عباس میرزا نایب‌السلطنه}}; [[20 август]]и [[Соли 1789|1789]] — [[25 октябр|25 октябри соли]] [[Соли 1833|1833]]) — арбоби давлатии [[Эрон]], писари [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], аз [[Соли 1816|1816]] — вориси тахт. == Зиндагинома == [[Акс:Portrait_of_Abbas_Mirza_Qajar.jpg|left|thumb|166x166px|Аббос Мирзо]] Ҳанӯз дар давраи ҳукмронии падар фармонфармои Озарбойҷони Эрон буд ва усулан идораи тамоми Эронро дар ихтиёр дошт.<ref>[http://dic.academic.ru/dic.nsf/sie/13 «Советская историческая энциклопедия».]</ref> Бо мадади коршиносони англису франсуз ба усули аврупоӣ дар қӯшунҳои Эрон ислоҳот ворид намуд; дар Табрез истеҳсоли силоҳ ва муҳимот ба роҳ монда шуд; тарҷумаи адабиёти низомии Ғарб ба форсӣ шурӯъ гардид. Барои ғалаба бар таассуботи ҳамватанонаш ин шоҳзода либоси низомииаврупоӣ мепӯшид ва дар тамринҳои ҳаррӯза ширкат мекард. Дар давраи ҷангҳои русу форс (1804—1813 ва 1826—1828) ва турку форс (1821—1823) Аббос Мирзо фармондеҳи кулл буд. Аббос Мирзо марди ислоҳталаб, шуҷоъ, равшанфикр, худхоҳ ва мустабид буд. == Фарзандон == * [[Муҳаммадшоҳ Қоҷор]] * Хусрав Мирзо * Қоҷор, Баҳман Мирзо == Адабиёт == * [https://ru.wikisource.org/wiki/ВЭ/ВТ/Аббас-Мирза Аббас-Мирза] // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого [и др.]. — <abbr title="Санкт-Петербург">СПб.</abbr> ; [<abbr title="Москва">М.</abbr>] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915. * Lockhart, L. «Abbas Mirza.» Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2007 * Patrick Clawson and Michael Rubin. ''Eternal Iran''. Palgrave Macmillan. 2005. ISBN 1-4039-6276-6 p. 34 * ''The Persian Encyclopedia'', articles on ''Abbas Mirza'', ''Persia-Russia Wars'', ''Persia-Ottoman wars'', ''Golestan Treaty'', and ''Torkaman-Chay Treaty''. * ''Modern Iran''. Keddie, Nikki. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Аббас-Мирза Аббас-Мирза] // [[Донишномаи Брокгауз ва Ефрон|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]] : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — <abbr title="Санкт-Петербург">СПб.</abbr>, 1890—1907. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Аббос Мирзо|1}} {{ПБ}} mtxdfhx549bbv4qw2xvxdvr82ldn943 Бозии тоҷу тахт (фасли 7) 0 149537 1461743 1206329 2026-04-02T06:56:22Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461743 wikitext text/x-wiki {{Телесериал |first_aired = 16 июли соли 2017 }} '''Фасли ҳафтуми''' маҷмӯъаи телевизиюнии '''«[[Бозии тоҷу тахт]]»''' дар [[21 апрел]]и [[2016]], танҳо се рӯз пас аз оғози намоиши фасли шашум тавассути шабакаи HBO супориш дода шуд<ref>{{Cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/news/2016/04/21/hbo-renews-hit-series-game-of-thrones-silicon-valley-and-veep-for-2017-800410/20160421hbo01/|title=Breaking News - HBO Renews Hit Series "Game of Thrones," "Silicon Valley" and "Veep" for 2017 {{!}} TheFutonCritic.com|publisher=www.thefutoncritic.com|accessdate=2017-08-31}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/showatch/game-of-thrones/listings/|title=Shows A-Z - game of thrones on hbo {{!}} TheFutonCritic.com|publisher=www.thefutoncritic.com|accessdate=2017-08-31}}</ref>. Оғози пахши фасли ҳафтуми ин маҷмӯъа рӯзи [[16 июл]]и [[2017]] буд<ref>{{Cite web|url=https://www.theverge.com/2017/3/9/14870798/game-of-thrones-season-7-premieres-date|title=Game of Thrones season 7 premieres on July 16th|author=Kwame Opam|date=2017-03-09|publisher=The Verge|accessdate=2017-08-31}}</ref>. Фасли ҳафтум, бархилофи шаш фасли қаблӣ, ки шомили 10 қисмат буданд, фақат 7 қисмат дорад<ref>{{Cite news|title='Game of Thrones': HBO announces summer return, confirms 7 episodes|url=http://www.ew.com/article/2016/07/18/game-thrones-season-7|work=EW.com|date=2016-07-18|accessdate=2017-08-31|language=en-US}}</ref>. Ҳамчунин ду қисмати охири ин фасл тӯлонитарин эпизодҳои сериёл маҳсуб мешаванд<ref>{{Cite news|title='Game of Thrones' Boom: Ratings Hit 30 Million Viewers|url=http://ew.com/tv/2017/08/02/game-of-thrones-viewers-ratings/|work=EW.com|date=2017-08-02|accessdate=2017-08-31|language=en-US}}</ref>. == Достон == Достони ин фасл аз маҷмӯъа, иқтибосе аст аз романи «Бодҳои зимистон», шашумин ҷилд аз маҷмӯъаи китобҳои «Таронаи яху оташ», ки тавассути Ҷорҷ Р. Р. Мартин навишта шудааст<ref>{{Cite news|title=George R.R. Martin revealed 3 huge shocks to 'Game of Thrones' producers|url=http://www.ew.com/article/2016/05/24/george-rr-martin-3-twists-game-thrones|work=EW.com|date=2016-05-24|accessdate=2017-08-31|language=en-US|archivedate=2016-08-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160821120407/http://www.ew.com/article/2016/05/24/george-rr-martin-3-twists-game-thrones}}</ref>. == Қисматҳо == == Дар нақшҳо == === Ҳайати асосӣ === Аз бозигарони ин фасл аз маҷмӯъа метавон ба Питери Динклейҷ, Николай Костер-Валдау, Лена Ҳидӣ, Эмилия Кларк, Кит Харингтон ишора кард.{{Multiple image}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|3}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Бозии тоҷу тахт|Фасли 7]] rehh5xoixqc0tzpwqyuhqrz4s4bu2u7 Карл Линней 0 206168 1461642 1318147 2026-04-01T16:21:34Z Zosya95 54344 1461642 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Карл Линней''' ({{lang-sv|Carl Linnaeus, Carl Linné}}, {{lang-la|Carolus Linnaeus}}; [[23 май]]и [[1707]] — [[10 январ]]и [[1778]]) — [[гиёҳшинос]] ва [[пизишк]]и [[Суэд|шведӣ]], асосгузори низоми номи илмии ҳайвонот ва растаниҳо, роҳи имрӯзаи номгузории [[Организм|организмҳо]]. Ӯро ҳамчун "падари систематика" низ мешиносанд. == Зиндагинома == Линней 23 майи соли 1707 дар деҳаи Росҳулт, дар Смаланд, Шведсия ба дунё омадааст. Ӯ фарзанди якуми Николас (Нилс) Линней ва Кристина Бродерсония буда, падараш аз хурдияш забони лотиниро омӯзондааст. Аҷдоди падараш деҳқонону == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо== {{Навигатсия|Мавзуъ = Карл Линней |Викигуфтовард = Карл Линней |Викинамуд = Carolus Linnaeus}} * [http://gallica.bnf.fr/Search?ArianeWireIndex=index&p=1&lang=EN&q=Linn%C3%A9%2C+Carl+von Труды Карла Линнея] в интернет-библиотеке [[Галлика|Gallica]] (Национальная библиотека Франции) * [http://linnaeus.c18.net/ The Linnaean correspondence] (Онлайн-издание эпистолярного наследия Линнея) * {{cite web|url=http://www.linnaeus.uu.se/LTeng.html|title=The Linnaeus Garden|publisher=[[Уппсальский университет|Uppsala universitet]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6RyWt1O?url=http://www.linnaeus.uu.se/LTeng.html|archivedate=2014-06-05}} * [http://linnaeus.nrm.se/botany/fbo/welcome.html.en Linnean herbarium (S-LINN)] // Department of Phanerogamic Botany, Swedish Museum of Natural History.{{ref-en}} (Проект оцифровки гербария Линнея в Шведском музее естественной истории в Стокгольме) * {{cite web|url=http://www.egs.uu.se/sysbiol/information/history/linnaeus.htm|author=Anders Backlund|title=Carl Linnaeus - Carl von Linné|publisher=[[Уппсальский университет|Uppsala universitet]], Systematic Botany|date=2005|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6SgLt5L?url=http://www.egs.uu.se/sysbiol/information/history/linnaeus.htm|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/Education+Resources/who_was_linnaeus|title=Who was Linnaeus?|date=2013|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://archive.today/20140605123326/http://www.linnean.org/Education+Resources/who_was_linnaeus|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/Resources/LinneanSociety/Documents/Education/Primary/Carl%20Linnaeus.pdf|title=Who was Carl Linnaeus?|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|format=pdf|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6UucQFe?url=http://www.linnean.org/Resources/LinneanSociety/Documents/Education/Primary/Carl%20Linnaeus.pdf|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/The-Society/LinnBlog/February+2014+Linnaeus+in+love|title=Linnaeus in Love: the Almanach På Åhretefter Iesu Christi nåderika Födelse 1735|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|date=2014-02|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6WOsVYl?url=http://www.linnean.org/The-Society/LinnBlog/February+2014+Linnaeus+in+love|archivedate=2014-06-05}} {{олим-нопурра}} {{пайвандҳои беруна}} 0de0uzasgupg3og05xyhr24wgej9wh0 1461643 1461642 2026-04-01T16:26:01Z Zosya95 54344 1461643 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Карл Линней''' ({{lang-sv|Carl Linnaeus, Carl Linné}}, {{lang-la|Carolus Linnaeus}}; [[23 май]]и [[1707]] — [[10 январ]]и [[1778]]) — [[гиёҳшинос]] ва [[пизишк]]и [[Суэд|шведӣ]], асосгузори низоми [[Номи илмӣ|номи илмии]] ҳайвонот ва растаниҳо, роҳи имрӯзаи номгузории [[Организм|организмҳо]]. Ӯро ҳамчун "падари систематика" низ мешиносанд. == Зиндагинома == Линней, 23 майи соли 1707 дар деҳаи [[Росҳулт]], дар Смаланд, [[Шведсия]] ба дунё омадааст. Ӯ фарзанди калонии Николас (Нилс) Линней ва Кристина Бродерсония буда, падараш аз хурдияш забони лотиниро омӯзондааст. Гузаштагони падарияш деҳқонону == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо== {{Навигатсия|Мавзуъ = Карл Линней |Викигуфтовард = Карл Линней |Викинамуд = Carolus Linnaeus}} * [http://gallica.bnf.fr/Search?ArianeWireIndex=index&p=1&lang=EN&q=Linn%C3%A9%2C+Carl+von Труды Карла Линнея] в интернет-библиотеке [[Галлика|Gallica]] (Национальная библиотека Франции) * [http://linnaeus.c18.net/ The Linnaean correspondence] (Онлайн-издание эпистолярного наследия Линнея) * {{cite web|url=http://www.linnaeus.uu.se/LTeng.html|title=The Linnaeus Garden|publisher=[[Уппсальский университет|Uppsala universitet]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6RyWt1O?url=http://www.linnaeus.uu.se/LTeng.html|archivedate=2014-06-05}} * [http://linnaeus.nrm.se/botany/fbo/welcome.html.en Linnean herbarium (S-LINN)] // Department of Phanerogamic Botany, Swedish Museum of Natural History.{{ref-en}} (Проект оцифровки гербария Линнея в Шведском музее естественной истории в Стокгольме) * {{cite web|url=http://www.egs.uu.se/sysbiol/information/history/linnaeus.htm|author=Anders Backlund|title=Carl Linnaeus - Carl von Linné|publisher=[[Уппсальский университет|Uppsala universitet]], Systematic Botany|date=2005|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6SgLt5L?url=http://www.egs.uu.se/sysbiol/information/history/linnaeus.htm|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/Education+Resources/who_was_linnaeus|title=Who was Linnaeus?|date=2013|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://archive.today/20140605123326/http://www.linnean.org/Education+Resources/who_was_linnaeus|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/Resources/LinneanSociety/Documents/Education/Primary/Carl%20Linnaeus.pdf|title=Who was Carl Linnaeus?|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|format=pdf|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6UucQFe?url=http://www.linnean.org/Resources/LinneanSociety/Documents/Education/Primary/Carl%20Linnaeus.pdf|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/The-Society/LinnBlog/February+2014+Linnaeus+in+love|title=Linnaeus in Love: the Almanach På Åhretefter Iesu Christi nåderika Födelse 1735|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|date=2014-02|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6WOsVYl?url=http://www.linnean.org/The-Society/LinnBlog/February+2014+Linnaeus+in+love|archivedate=2014-06-05}} {{олим-нопурра}} {{пайвандҳои беруна}} ie4r7g8lc2bfeihpw5t3q32yccs2fx9 1461649 1461643 2026-04-01T18:34:21Z Zosya95 54344 1461649 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Карл Линней |номи аслӣ = |тасвир = Carl von Linné, 1707-1778, botanist, professor (Alexander Roslin) - Nationalmuseum - 15723 (cropped).tif |бар = |тавсифи тасвир = Расми аз тарафи [[Александр Рослин]], 1775 |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = [[Росҳулт]], [[Шведсия|Шведсия]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = [[Ҳаммарбӣ]], [[Шведсия|Шведсия]] |шаҳрвандӣ = |фазои илмӣ = [[Биология|Биология]], [[ботаника]] ва [[зоология]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи Лунд]], [[Донишгоҳи Уппсала]] ва [[Донишгоҳи Ҳардервийк]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = Peter Ascanius, Johann Friedrich Gmelin ва Johan Grysselius |маъруф ба = [[Номи илмӣ]] |ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = }} '''Карл Линней''' ({{lang-sv|Carl Linnaeus, Carl Linné}}, {{lang-la|Carolus Linnaeus}}; [[23 май]]и [[1707]] — [[10 январ]]и [[1778]]) — [[гиёҳшинос]] ва [[пизишк]]и [[Суэд|шведӣ]], асосгузори низоми [[Номи илмӣ|номи илмии]] ҳайвонот ва растаниҳо, роҳи имрӯзаи номгузории [[Организм|организмҳо]]. Ӯро ҳамчун "падари систематика" низ мешиносанд. == Зиндагинома == Линней, 23 майи соли 1707 дар деҳаи [[Росҳулт]], дар Смаланд, [[Шведсия]] ба дунё омадааст. Ӯ фарзанди калонии Николас (Нилс) Линней ва Кристина Бродерсония буда, падараш аз хурдияш забони лотиниро омӯзондааст. Гузаштагони падарияш деҳқонону == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо== {{Навигатсия|Мавзуъ = Карл Линней |Викигуфтовард = Карл Линней |Викинамуд = Carolus Linnaeus}} * [http://gallica.bnf.fr/Search?ArianeWireIndex=index&p=1&lang=EN&q=Linn%C3%A9%2C+Carl+von Труды Карла Линнея] в интернет-библиотеке [[Галлика|Gallica]] (Национальная библиотека Франции) * [http://linnaeus.c18.net/ The Linnaean correspondence] (Онлайн-издание эпистолярного наследия Линнея) * {{cite web|url=http://www.linnaeus.uu.se/LTeng.html|title=The Linnaeus Garden|publisher=[[Уппсальский университет|Uppsala universitet]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6RyWt1O?url=http://www.linnaeus.uu.se/LTeng.html|archivedate=2014-06-05}} * [http://linnaeus.nrm.se/botany/fbo/welcome.html.en Linnean herbarium (S-LINN)] // Department of Phanerogamic Botany, Swedish Museum of Natural History.{{ref-en}} (Проект оцифровки гербария Линнея в Шведском музее естественной истории в Стокгольме) * {{cite web|url=http://www.egs.uu.se/sysbiol/information/history/linnaeus.htm|author=Anders Backlund|title=Carl Linnaeus - Carl von Linné|publisher=[[Уппсальский университет|Uppsala universitet]], Systematic Botany|date=2005|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6SgLt5L?url=http://www.egs.uu.se/sysbiol/information/history/linnaeus.htm|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/Education+Resources/who_was_linnaeus|title=Who was Linnaeus?|date=2013|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://archive.today/20140605123326/http://www.linnean.org/Education+Resources/who_was_linnaeus|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/Resources/LinneanSociety/Documents/Education/Primary/Carl%20Linnaeus.pdf|title=Who was Carl Linnaeus?|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|accessdate=2014-06-05|lang=en|format=pdf|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6UucQFe?url=http://www.linnean.org/Resources/LinneanSociety/Documents/Education/Primary/Carl%20Linnaeus.pdf|archivedate=2014-06-05}} * {{cite web|url=http://www.linnean.org/The-Society/LinnBlog/February+2014+Linnaeus+in+love|title=Linnaeus in Love: the Almanach På Åhretefter Iesu Christi nåderika Födelse 1735|publisher=[[Лондонское Линнеевское общество|The Linnean Society of London]]|date=2014-02|accessdate=2014-06-05|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Q6WOsVYl?url=http://www.linnean.org/The-Society/LinnBlog/February+2014+Linnaeus+in+love|archivedate=2014-06-05}} {{олим-нопурра}} {{пайвандҳои беруна}} 9wsitasu8eq5s4552jvmxg8cbtlokhp Арҷун Рампал 0 219834 1461693 1461125 2026-04-02T04:16:54Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461693 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Арҷун Рампал |номи аслӣ = {{lang-en|Arjun Rampal}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Arjun Rampal |таърихи таваллуд = 26.11.1972 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ҷабалпур}}, [[Мадҳя Прадеш]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Ҳиндустон}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[продюсери филм]], [[Мудел (шахс)|мудел]] |солҳои фаъолият = 1997-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = [[Filmfare Awards]]<br>[[National Film Awards]] }} '''Арҷун Рампал''' ({{lang-en|Arjun Rampal}}, [[26 ноябр]]и [[соли 1972]], [[Ҷабалпур]], [[Мадҳя Прадеш]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]], [[продюсер]] ва [[Мудел (шахс)|модели]] [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Дорандаи ҷоизаи [[Filmfare Awards]] ва [[National Film Awards]]. == Зиндагинома == Арҷун Рампал [[26 ноябр]]и [[соли 1972]] дар шаҳри [[Ҷабалпур]]и иёлоти [[Мадҳя Прадеш]]и [[Ҳиндустон]] ба дунё омадааст. Ӯ дар Коллеҷи ҳиндӣ дар [[Деҳлӣ]] таҳсил карда, онро бо бакалаври иқтисод хатм кардааст. Тарроҳ Роҳит Бал ӯро дар дискоклуб дида, ба ӯ ба ҳайси мудел кор пешниҳод кардааст. Арҷун пеш аз оғози фаъолияти синамоияш ҳафт сол дар соҳаи муделӣ кор кардааст. == Фаъолият == Арҷун Рампал ҳамчун мудел бомуваффақият кор карда, дар соли 1994 чеҳраи сол эълон шуд. Вай соли 2001 дар филми «Pyaar Ishq Aur Mohabbat», ки дар хазина ноком шуд, нахустнамоиши актёрӣ кард. Бо вуҷуди ин, иҷрои Рампал ӯро аз ҷониби мунаққидон ситоиш кард ва Таран Адарш аз ''Bollywood Hungama'' навиштааст, ки актёр "зинда ба назар мерасад ва бо самимияти зиёд эҳсос мекунад. Вай лаҳзаҳои эҳсосиро бо камолот, хеле нодир идора мекунад."<ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/201611 |title=Pyaar Ishq Aur Mohabbat |author=Taran Adarsh |date=2001-08-02 |work=Bollywood Hungama |accessdate=2014-10-07 |lang=en |archive-date=2013-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130921061516/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/201611 |deadlink=no }}</ref> Барои ин нақш, Рампал дар категорияи беҳтарин дебют мард дар ҷоизаи [[Filmfare Awards]] пешбарӣ шуда<ref name="Hindustan Times">{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-celebrityintro/arjun-rampal/article1-1018111.aspx |title=Arjun Rampal |date=2013-02-27 |work=[[Hindustan Times]] |accessdate=2014-10-07 |lang=en |archive-date=2014-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011151227/http://www.hindustantimes.com/news-feed/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-celebrityintro/arjun-rampal/article1-1018111.aspx |deadlink=yes |archivedate=2014-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141011151227/http://www.hindustantimes.com/news-feed/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-celebrityintro/arjun-rampal/article1-1018111.aspx }}</ref>, ҷоизаи [[Screen Awards]] ва ҷоизаи [[IIFA Awards]] гирифт<ref name="IIFA 2002">{{Cite web |url=http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2002/ |title=IIFA Through the Years – IIFA 2002 : Malaysia |accessdate=2014-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140810052007/http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2002/ |archivedate=2014-08-10 |deadlink=yes }}</ref>. Ду филми минбаъдаи ӯ, «Deewaanapan» ва «Moksha — Salvation» низ дар хазина ноком шуданд. Муваффақият ба ӯ танҳо дар соли 2002 расид, вақте филми «Aankhen», ки дар он ӯ бо ҳунармандоне чун [[Амитабҳ Баччан]], [[Акшай Кумар]] ва [[Сушмита Сен]] бозӣ кардааст, дар феҳристи сердаромадтарин филмҳои сол ҷои чорумро гирифт<ref>{{cite web |url=http://www.glamsham.com/movies/reviews/elaan.asp |title=Elaan Movie Review |author=Subhash K. Jha |work=Glamsham |accessdate=2014-10-07 |lang=en |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620215804/http://glamsham.com/movies/reviews/elaan.asp |deadlink=no }}</ref>. Бо вуҷуди ин, филмҳои навбатии ӯ "Dil Hai Tumhaara" (бо [[Притӣ Зинта]]), "Dil Ka Rishta" (бо [[Айшвария Рай]]), "Tehzeeb" (бо [[Урмила Матондкар]]) ва "Asambhav" (бо [[Приянка Чопра]]) мебошанд он қадар муваффақ набуданд. Муваффақияти дуюм дар касби худ филми «Elaan» (2005) буд, ки дар он нақши корманди собиқи пулисро бозидааст. Мунаққид Субҳаш К Ҷа навишт, ки "ӯ ҳам дар саҳнаи бо духтари дар экран буда ва ҳам дар саҳнаи маргаш бениҳоят боварибахш бозидааст." Дар ҳамон сол ӯ бори аввал дар филми «Муҳофиз», ки дар он [[Амитабҳ Баччан]] нақши асосиро бозидааст, нақши манфӣ бозид. Аммо хитҳои ҳақиқӣ филми «Don — The Chase Begins Again» (2006), ремейки филми ҳамон ном дар соли 1978. [[Шоҳрух Хон]] нақши асосиро чун пештара, ки [[Амитабҳ Баччан]] бозидааст, иҷро намуд ва Рампал нақши [[Пран]] бозинамударо ба ӯҳда гирифт<ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/534291 |title=Don - The Chase Begins Again |author=Taran Adarsh |date=2006-10-20 |work=Bollywood Hungama |accessdate=2014-10-07 |lang=en |archive-date=2013-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130607030108/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/534291 |deadlink=no }}</ref>. Нақш хурд буд ва Таран Адарш қайд кард, ки хислати қаҳрамони ӯро метавон беҳтар таҳия кард. Арҷун соли дигар дар филми [[Фараҳ Хон]] дар «Ом Шанти Ом» экранро боз бо [[Шоҳрух Хон]] мубодила кард<ref name="ZCA 2007">{{Cite web |url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/ |title=Zee Cine Awards Winners (2007-08) |access-date=2014-10-07 |archive-date=2015-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150713161421/http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/ |deadlink=no |accessdate=2024-08-25 |archivedate=2015-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150713161421/http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/ }}</ref>. Дар ин ҷо ӯ боз нақши манфӣ бозид ва барои он ба ӯ ҷоизаи «Zee Cine Awards» дода шуд. Филм дар хазина 50 крор ҷамъоварӣ кард ва ба мақоми хит ноил гардид<ref>{{Cite web |url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/top-5-actors-in-bollywood-box-office-battle/ |title=Top Actors in Bollywood — Box office battle |access-date=2014-10-07 |archive-date=2019-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528120440/http://www.indicine.com/movies/bollywood/top-5-actors-in-bollywood-box-office-battle/ |deadlink=no |accessdate=2024-08-25 |archivedate=2019-05-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190528120440/http://www.indicine.com/movies/bollywood/top-5-actors-in-bollywood-box-office-battle/ }}</ref>. Бо вуҷуди ин, баҳои якдилонаи интиқодӣ ба Арҷун пас аз нашри филми "Rock On!!" Рампал гитарнавози боистеъдод ва номаълум Ҷо Маскаренҳасро бо осонӣ менавозад. Барои бозӣ кардани нақш, Арҷун аслан навохтани гитараро ёд гирифт. Мунаққидон аз ҳунарнамоии ӯ мутаассир шуданд ва баъзеҳо ҳатто иҷрои ӯро аз ҳунарманди асосии филм [[Фарҳон Ахтар]] беҳтар хонданд. Филм ба ӯ чанд ҷоиза дар бахши беҳтарин бозигари дуюмдараҷа, аз ҷумла [[Ҷоизаи Миллии Филм]], [[Filmfare Awards]], [[IIFA Awards]]<ref name="IIFA 2009">{{Cite web |url=http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2009/ |title=IIFA Through the Year – IIFA 2009 : Macau, China |accessdate=2014-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141018220616/http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2009/ |archivedate=2014-10-18 |deadlink=yes }}</ref> ва [[Screen Awards]]-ро ба даст овард. Вай инчунин барои кораш дар филми Ритупарно Гҳош "The Last Lear", ки Амитабҳ Баччан нақш дорад, баҳои интиқодӣ гирифт. Раҷив Масанд аз CNN-IBN навишт, ки "Арҷун Рампал ҳамчун директори гунаҳкор медурахшад, ки ҳатто аз барои худхоҳии худ узр пурсидан шарм медорад."<ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/masands-verdict-the-last-lear-is-slyly-over-the-top/73463-8-p1.html |title=Masand's verdict: The Last Lear |author=Rajeev Masand |date=2008-09-13 |work=CNN-IBN |accessdate=2014-10-08 |lang=en |archive-date=2012-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120113072003/http://ibnlive.in.com/news/masands-verdict-the-last-lear-is-slyly-over-the-top/73463-8-p1.html |deadlink=yes |archivedate=2012-01-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120113072003/http://ibnlive.in.com/news/masands-verdict-the-last-lear-is-slyly-over-the-top/73463-8-p1.html }}</ref> Ҳар се филми ӯ дар соли 2010 муваффақияти хазинаҳо буданд. Филми "Housefull" бо [[Акшай Кумар]] ва [[Дипика Падуконе]], ки дар он Арҷун нақши бародари сахтгирашро бозӣ кардааст, мақоми «хит» гирифт. Филми навбатии ӯ «Raajneeti»-и Пракаш Ҷа ба блокбастер табдил ёфт. Мунаққиди [[Rediff.com]] Раҷа Сен дар бораи иҷрои ӯ баррасиҳои омехта дод ва навишт: "Рампал бародари калонии сахтгир аст, ки бо забони поки ҳиндӣ ҳарф мезанад ва барои нишон додани ташаннуҷ абрӯяшро шикофтааст. Чунин ба назар мерасад, ки вай нисбат ба пештара бештар эътимод дорад ва ин каме таъсир мерасонад, аммо ӯ то ҳол бозӣ карда наметавонад." Барои ин нақш Арҷун ҷоизаи «[[Star Guild Awards]]», «[[IIFA Awards]]» ва «Zee Cine Awards» дар категорияи беҳтарин бозигари дуюмро гирифт. Вай инчунин дар филми "We Are Family" ҳамроҳ бо [[Карина Капур]] ва [[Каҷол]], ки аз навсозии мелодрамаи [[Ҳолливуд|ҳолливудӣ]] "Stepmom"-и [[Эд Ҳаррис]] аст, бозӣ кардааст. Дар соли 2011, Арҷун Рампал боз нақши бадкирдорро бозид. Ва ин дафъа ӯ амалан [[Шоҳрух Хон]]ро дар филми фантастикии "Ra.One" нақш гирифт. Мунаққид Мартин де Соуза ба ҳунарнамоии Рампал баҳои баланд дод ва эҳсос кард, ки ӯ "наҷотдиҳандаи филм" аст. Дар соли 2012, Рампал дар муқобили [[Карина Капур]] дар «Heroine» Мадҳур Бҳандаркарро бозӣ кардааст. Филм дар хазина ноком шуд, аммо Арҷун баҳои интиқодӣ гирифт. Баъдан, Арҷун Рампал дар ду филми нисбатан бадеӣ пайдо шуд: ''Chakravyuh''-и Пракаш Ҷа ва ''Inkaar''-и Судҳир Мишра. Рампал ҳарду нақшро хуб иҷро кард ва барои ҳарду филми баҳсбарангез баҳои баланд гирифт. Мунаққид Таран Адарш ҳарду намоиши ӯро "қудратманд" номид<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/550982|title=Inkaar Review|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=2014-10-08|lang=en|date=2013-01-18|author=Taran Adarsh|archive-date=2013-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130121074505/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/550982|deadlink=no}}</ref>. Дар соли 2015 филми "Roy" ба намоиш гузошта шуд, ки дар он коргардони филми мустанадро бозӣ кардааст, ки ба як ҳамкораш ошиқ мешавад. Бо вуҷуди ин, филм баҳои манфӣ гирифт ва дар хазина ноком шуд. Пас аз як сол, ду филм бо иштироки ӯ "Биёед рокRock On 2" ва "Kahaani 2: Durga Rani Singh" ба намоиш гузошта шуданд, ки яке аз онҳо дар хазина ноком шуд ва дуюмаш муваффақияти тиҷоратӣ буд. Дар соли 2017, Арҷун дар филми "Daddy" инчунин бори дуюм дар фаъолияти худ ҳамчун продюсер баромад кард<ref>{{Cite web |url=http://www.firstpost.com/bollywood/arjun-rampal-unveils-his-look-from-daddy-resemblance-to-arun-gawli-is-uncanny-3130086.html |title=Arjun Rampal unveils his look from Daddy; resemblance to Arun Gawli is uncanny |access-date=2017-09-07 |archive-date=2016-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161223182902/http://www.firstpost.com/bollywood/arjun-rampal-unveils-his-look-from-daddy-resemblance-to-arun-gawli-is-uncanny-3130086.html |deadlink=no }}</ref>.. == Таблиғ == Дар таблиғи брендҳои зерин иштирок кардааст: * ''Thomas Scott'' * ''Gillette'' * ''Rocky S noir'' * ''Schweppes'' * ''Alive by Arjun Rampal'' * "Nivea MAN" == Ҳаёти шахсӣ == Ӯ бо собиқ Мисс Ҳиндустон ва супермудел [[Меҳр Ҷесия Рампал]] издивоҷ карда буд. Ду духтар дорад - Маҳика (2002) ва Мира (2005). Илова бар ин, ӯ парастори ёздаҳ духтари ятим аст. Дар соли 2018 ӯ эълон кард, ки аз ҳамсараш ҷудо мешавад<ref>{{cite web |url=https://zee-tv.ru/news/843_ardjyn-rampal-i-mehra-djessiya-rasstalis.html |title=Арджун Рампал и Мехи Джессия расстались |author=Татьяна Гисич |date=2018-05-28 |work=Zee TV |accessdate=2018-05-28 |lang=ru |archive-date=2020-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929210736/https://zee-tv.ru/news/843_ardjyn-rampal-i-mehra-djessiya-rasstalis.html |deadlink=no |archivedate=2020-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929210736/https://zee-tv.ru/news/843_ardjyn-rampal-i-mehra-djessiya-rasstalis.html }}</ref>. Дар моҳи апрели соли 2019 ӯ эълон кард, ки дӯстдухтари ӯ, мудели юнонӣ [[Габриэлла Деметриадес]] ҳомиладор аст<ref>{{Cite web |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/arjun-rampal-girlfriend-gabriella-demetriades-announce-pregnancy-with-a-beautiful-photo-he-thanks-her-for-the-new-beginnings/story-gU05BYFzTcwvVF5F03uvUI.html |title=Arjun Rampal, girlfriend Gabriella Demetriades announce pregnancy with a beautiful photo, he thanks her for the new beginnings |access-date=2019-05-10 |archive-date=2019-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190424061359/https://www.hindustantimes.com/bollywood/arjun-rampal-girlfriend-gabriella-demetriades-announce-pregnancy-with-a-beautiful-photo-he-thanks-her-for-the-new-beginnings/story-gU05BYFzTcwvVF5F03uvUI.html |deadlink=no }}</ref>. Деметриадс дар моҳи июли соли 2019 писаре бо номи Арик Рампал ба дунё овард. Ҳамсарон дар моҳи июли соли 2023 писари дуюми худро ба дунё оварданд<ref>{{cite news |title=Arjun Rampal's girlfriend Gabriella Demetriades reacts woman asking her 'when will you get married' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/arjun-rampal-girlfriend-gabriella-demetriades-reacts-to-question-on-marriage-101686041193187.html |access-date=15 June 2023 |work=Hindustan Times |date=6 June 2023 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Chaubey |first1=Pranita |title=Arjun Rampal And Girlfriend Gabriella Demetriades Welcome Second Child, A Baby Boy |url=https://www.ndtv.com/entertainment/arjun-rampal-and-girlfriend-gabriella-demetriades-welcome-second-child-a-baby-boy-4228009 |access-date=21 July 2023 |work=NDTV |date=21 July 2023}}</ref>. == Филмнома == === Филмҳо === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !scope="col"| Сол !scope="col"| Номгӯй !scope="col"|Нақш !scope="col" style="width: 25em;" class="unsortable" | Шарҳҳо !scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- ! rowspan="3" scope="row" |2001 |''[[Pyaar Ishq Aur Mohabbat]]'' |Gaurav Saxena | |style="text-align:center;"| |- |''[[Moksha (2001 film)|Moksha]]'' |{{sort|Saigal|Vikram Saigal}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2001/nov/30mok.htm|title=Arjun's 70 mm portfolio!|work=[[Rediff.com]]|date=30 November 2001|accessdate=6 February 2016|last=Bhattarcharya|first=Priyanka|archive-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317160643/http://www.rediff.com/movies/2001/nov/30mok.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Deewaanapan]]'' |{{sort|Saxena|Suraj Saxena}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201698|archive-url=https://web.archive.org/web/20120223113404/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201698|url-status=dead|archive-date=23 February 2012|title=Deewaanapan|website=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=7 February 2016}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2002 |''[[Aankhen (2002 film)|Aankhen]]'' |{{sort|Verma|Arjun Verma}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/entertai/2002/apr/05aank.htm|title=The Great Bank Robbery|work=Rediff.com|date=5 April 2002|accessdate=6 February 2016|last=Ganapati|first=Priya|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924130453/http://www.rediff.com/entertai/2002/apr/05aank.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Dil Hai Tumhaara]]'' |Dev Khanna | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/entertai/2002/sep/06dht.htm|title=This sister act lacks bite|work=Rediff.com|date=6 September 2002|accessdate=6 February 2016|last=Kulkarni|first=Ronjita|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303180617/http://www.rediff.com/entertai/2002/sep/06dht.htm|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2003 |''[[Dil Ka Rishta]]'' |Jai Mehta | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://variety.com/2003/film/reviews/dil-ka-rishta-1200543968/|title=Review: 'Dil ka rishta'|work=Variety|date=20 January 2003|accessdate=6 February 2016|last=Elley|first=Derek|archive-date=7 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407184218/http://variety.com/2003/film/reviews/dil-ka-rishta-1200543968/|url-status=live}}</ref> |- |''[[Tehzeeb (2003 film)|Tehzeeb]]'' |Salim | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2003/dec/05tehzeeb.htm|title=Urmila, Shabana excel in Tehzeeb|work=Rediff.com|date=5 December 2003|accessdate=7 February 2016|last=Pant|first=Seema|archive-date=20 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220114813/http://www.rediff.com/movies/2003/dec/05tehzeeb.htm|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2004 |''[[Asambhav]]'' |Captin Aditya Arya/ Qazi | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2004/jul/23asambhav.htm|title=Asambhav: Impossible to take in!|work=Rediff.com|date=23 July 2004|accessdate=8 February 2016|last=Kulkarni|first=Ronjita|archive-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317160638/http://www.rediff.com/movies/2004/jul/23asambhav.htm|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="4" scope="row" |2005 |''[[Vaada (film)|Vaada]]'' |Rahul Verma | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2005/jan/07vaada.htm|title=Vaada will surprise you!|work=Rediff.com|date=7 January 2005|accessdate=8 February 2016|last=N|first=Patcy|archive-date=26 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130226081404/http://www.rediff.com/movies/2005/jan/07vaada.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Elaan (2005 film)|Elaan]]'' |Arjun Srivastav | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2005/jan/14elaan.htm|title=Elaan doesn't have much hope!|work=Rediff.com|date=14 January 2005|accessdate=8 February 2016|last=Diniz|first=Merrill|archive-date=17 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130317160041/http://www.rediff.com/movies/2005/jan/14elaan.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Yakeen (2005 film)|Yakeen]]'' |{{sort|Oberoi|Nikhil Oberoi}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/films/2005/07/04/yakeen_2005_review.shtml|title=Yakeen (Belief) (2005)|publisher=[[BBC]]|date=26 June 2005|accessdate=8 February 2016|last=Pandohar|first=Jaspreet|archive-date=18 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518194201/https://www.bbc.co.uk/films/2005/07/04/yakeen_2005_review.shtml|url-status=live}}</ref> |- |''[[Ek Ajnabee]]'' |{{sort|Verma|Shekhar Verma}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54352|archive-url=https://web.archive.org/web/20130129074019/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54352|url-status=dead|archive-date=29 January 2013|title=Ek Ajnabee|website=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=8 February 2016}}</ref> |- ! rowspan="6" scope="row" |2006 |''[[Humko Tumse Pyaar Hai]]'' |Rohit | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/films/2006/02/27/humko_tumse_pyaar_hai_2006_review.shtml|title=Humko Tumse Pyaar Hai (I Love You) (2006)|publisher=BBC|date=19 February 2006|accessdate=8 February 2016|last=Pandohar|first=Jaspreet|archive-date=27 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181027054217/http://www.bbc.co.uk/films/2006/02/27/humko_tumse_pyaar_hai_2006_review.shtml|url-status=live}}</ref> |- |''[[Darna Zaroori Hai]]'' |Kunal | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54489|archive-url=https://web.archive.org/web/20120204215633/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54489|url-status=dead|archive-date=4 February 2012|title=Darna Zaroori Hai|website=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=8 February 2016}}</ref> |- |''[[Kabhi Alvida Naa Kehna]]'' |Jai |Камео |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|title=Kabhi Alvida Naa Kehna (2006)|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/parties-and-events/cast-and-crew-at-dvd-launch-of-tamas/|website=[[Bollywood Hungama]]|date=13 August 2011|accessdate=30 January 2015|archive-date=18 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140118170120/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/504334/Prahaar|url-status=live}}</ref> |- |''[[Don (2006 Hindi film)|Don]]'' |Jasjit | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/arjun-rampal-sad-at-not-being-a-part-of-don-2-596607|title=Arjun Rampal sad at not being a part of Don 2|publisher=NDTV|date=26 August 2010|accessdate=8 February 2016|archive-date=18 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918221426/http://movies.ndtv.com/bollywood/arjun-rampal-sad-at-not-being-a-part-of-don-2-596607|url-status=dead|archivedate=2015-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150918221426/http://movies.ndtv.com/bollywood/arjun-rampal-sad-at-not-being-a-part-of-don-2-596607}}</ref> |- |''[[Alag]]'' | |Камео |style="text-align:center;"|<ref>{{cite AV media|title=[[Alag]]|publisher=Subi Samuel Movies Pvt. Ltd.|year=2006| medium=Motion picture|location=India|last1=Trikha|first1=Ashu|last2=Mulligan|first2=Jim|language=Hindi}}</ref> |- |''[[I See You (2006 film)|I See You]]'' |{{sort|Jaiswal|Raj Jaiswal}} |Инчунин продюсер |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.firstpost.com/bollywood/i-am-a-good-producer-but-it-is-a-thankless-one-arjun-rampal-593655.html|title=I am a good producer but it is a thankless job: Arjun Rampal|work=Firstpost|date=18 January 2013|accessdate=8 February 2016|archive-date=20 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160520142026/http://www.firstpost.com/bollywood/i-am-a-good-producer-but-it-is-a-thankless-one-arjun-rampal-593655.html|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2007 |''[[Honeymoon Travels Pvt. Ltd.]]'' |Jignesh |Камео |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/movies/movie/387566/Honeymoon-Travels-Pvt-Ltd-/cast|department=Movies & TV Dept.|work=[[The New York Times]]|title=Honeymoon Travels Pvt. Ltd. (2007)|accessdate=8 February 2016}}{{dead link|date=April 2021|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> |- |''[[Om Shanti Om]]'' |Mukesh "Mike" Mehra | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite book|first1=Sabine|last1=Haenni|first2=Sarah|last2=Barrow|first3=John|last3=White|title=The Routledge Encyclopedia of Films|url=https://books.google.com/books?id=MkGDBAAAQBAJ&pg=PT828|date=15 September 2014|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-317-68260-8|page=828|access-date=18 June 2018|archive-date=24 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240224104657/https://books.google.com/books?id=MkGDBAAAQBAJ&pg=PT828#v=onepage&q&f=false|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2008 |''[[Rock On!!]]'' |Joseph "Joe" Mascarenhas | | |- |''{{sort|Last|[[The Last Lear]]}}'' |Siddharth |Филми англисӣ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2008/sep/12lear.htm|title=Review: The Last Lear disappoints|work=Rediff.com|date=12 September 2008|last=Verma|first=Sukanya|accessdate=6 February 2016|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303210318/http://www.rediff.com/movies/2008/sep/12lear.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[EMI (film)|EMI]]'' |Ryan | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-11-08/news/27703446_1_recovery-agent-credit-cards-bank-borrowers|title=EMI: Movie Review|last=Malani|first=Gaurav|work=[[The Economic Times]]|date=8 November 2008|accessdate=7 February 2016|archive-date=7 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160207210204/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-11-08/news/27703446_1_recovery-agent-credit-cards-bank-borrowers|url-status=live|archivedate=2016-02-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160207210204/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-11-08/news/27703446_1_recovery-agent-credit-cards-bank-borrowers}}</ref> |- !scope="row"|2009 |''[[Fox (film)|Fox]]'' |{{sort|Kapoor|Arjun Kapoor}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-09-04/news/27645198_1_sunny-deol-deepak-tijori-thriller|title=Fox: Movie Review|work=The Economic Times|date=4 September 2009|accessdate=7 February 2016|last=Malani|first=Gaurav|archive-date=18 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141218044212/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-09-04/news/27645198_1_sunny-deol-deepak-tijori-thriller|url-status=live|archivedate=2014-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141218044212/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2009-09-04/news/27645198_1_sunny-deol-deepak-tijori-thriller}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2010 |''[[Housefull (2010 film)|Housefull]]'' |{{sort|Rao|Major Krishna Rao}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-review-housefull-is-a-comedy-of-errors-1377429|title=Review: 'Housefull' is a comedy of errors|work=[[Daily News and Analysis]]|date=30 April 2010|accessdate=7 February 2016|last=Nahta|first=Komal|archive-date=24 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624183023/http://www.dnaindia.com/entertainment/report-review-housefull-is-a-comedy-of-errors-1377429|url-status=live}}</ref> |- |''[[Raajneeti]]'' |{{sort|Pratap|Prithviraj Pratap}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Its-SRK-vs-Salman-at-Filmfare/articleshow/7276967.cms|title=It's SRK vs Salman at Filmfare|work=[[The Times of India]]|date=13 January 2011|access-date=7 February 2016|archive-date=23 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141223134223/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Its-SRK-vs-Salman-at-Filmfare/articleshow/7276967.cms|url-status=live}}</ref> |- |''[[We Are Family (2010 film)|We Are Family]]'' |Aman | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.ibnlive.com/news/india/masand-movie-review-masands-verdict-3-347652.html|title=Masand: 'We Are Family' is staggeringly dull|last=Masand|first=Rajeev|accessdate=3 September 2015|date=3 September 2010|publisher=[[CNN-IBN]]|archive-date=19 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160319043613/http://www.ibnlive.com/news/india/masand-movie-review-masands-verdict-3-347652.html|url-status=live|archivedate=2016-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160319043613/http://www.ibnlive.com/news/india/masand-movie-review-masands-verdict-3-347652.html}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2011 |''[[Rascals (2011 film)|Rascals]]'' |{{sort|Gonsalves|Anthony Gonsalves}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/recycling-paper-fine-recycling-movies-now-thats-plain-lame/20111006.htm|title=Review: Rascals is plain lame!|work=Rediff.com|date=6 October 2011|accessdate=7 February 2016|last=Verma|first=Sukanya|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303223551/http://www.rediff.com/movies/review/recycling-paper-fine-recycling-movies-now-thats-plain-lame/20111006.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Ra.One]]'' |Ra.One | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/review/ra-one-review-shah-rukh-khan-253499|title=Ra.One: Film Review|work=The Hollywood Reporter|date=26 October 2011|accessdate=7 February 2016|last=Honeycutt|first=Kirk|archive-date=1 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120501174505/http://www.hollywoodreporter.com/review/ra-one-review-shah-rukh-khan-253499|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2012 |''[[Heroine (2012 film)|Heroine]]'' |{{sort|Khanna|Aryan Khanna}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/review/review-heroine-is-unbelievably-trashy/20120921.htm|title=Review: Heroine is an unbelievably trashy film|work=Rediff.com|date=21 September 2012|accessdate=7 February 2016|last=Sen|first=Raja|archive-date=12 April 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160412212530/http://www.rediff.com/movies/review/review-heroine-is-unbelievably-trashy/20120921.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Chakravyuh (2012 film)|Chakravyuh]]'' |{{sort|Khan|S. P. Adil Khan}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1315667.ece|archive-url=https://web.archive.org/web/20130401124215/http://newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1315667.ece|url-status=dead|archive-date=1 April 2013|title='Chakravyuh' (Hindi)|work=[[The New Indian Express]]|date=27 October 2012|accessdate=7 February 2016|archivedate=2013-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130401124215/http://newindianexpress.com/entertainment/reviews/article1315667.ece}}</ref> |- |''[[Ajab Gazabb Love]]'' |{{sort|Chauhan|Karan Singh Chauhan / Arjun Singh Chauhan}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/ajab-gazabb-love-review-an-insipid-neither-ajab-nor-gazab-love-story_121673.html|title='Ajab Gazabb Love' review: An insipid, neither 'ajab' nor 'gazab' love story!|publisher=Zee News|date=26 October 2012|accessdate=6 February 2016|last=Bhattarcharya|first=Ananya|archive-date=7 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180407183929/http://zeenews.india.com/entertainment/bollywood/ajab-gazabb-love-review-an-insipid-neither-ajab-nor-gazab-love-story_121673.html|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" |2013 |''[[Inkaar (2013 film)|Inkaar]]'' |{{sort|Verma|Rahul Verma}} |style="text-align:center;"| |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.firstpost.com/bollywood/movie-review-inkaar-is-less-sexual-harassment-more-audience-harassment-589932.html|title=Movie Review: Inkaar is less sexual harassment, more audience harassment!|work=Firstpost|date=18 January 2013|accessdate=7 February 2016|last=Khan|first=Rubina|archive-date=18 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818144421/http://www.firstpost.com/bollywood/movie-review-inkaar-is-less-sexual-harassment-more-audience-harassment-589932.html|url-status=live}}</ref> |- |''[[D-Day (2013 film)|D-Day]]'' |{{sort|Singh|Rudra Pratap Singh}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/movie-reviews/d-day-movie-review-841|title=D-Day movie review|publisher=NDTV|date=18 July 2013|accessdate=7 February 2016|last=Chatterjee|first=Saibal|archive-date=3 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303224834/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/d-day-movie-review-841|url-status=dead|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303224834/http://movies.ndtv.com/movie-reviews/d-day-movie-review-841}}</ref> |- |''[[Satyagraha (film)|Satyagraha]]'' |Arjun Pratap | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2013/09/02/movies/satyagraha-a-bollywood-tale-about-fighting-corruption.html|title=Gandhian Goodness Confronting Greed|work=[[The New York Times]]|date=1 September 2013|accessdate=6 February 2016|last=Saltz|first=Rachel|archive-date=8 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171108080050/http://www.nytimes.com/2013/09/02/movies/satyagraha-a-bollywood-tale-about-fighting-corruption.html|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2014 |''Familywala'' | Raju | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.rottentomatoes.com/m/familywala |title=Familywala &#124; Rotten Tomatoes }}</ref> |- !scope="row"|2015 |''[[Roy (2015 film)|Roy]]'' |{{sort|Grewal|Kabir Grewal}} | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.firstpost.com/bollywood/roy-review-the-film-is-a-snoozefest-despite-the-hotness-of-ranbir-arjun-jacqueline-2097039.html|title=Roy Review: The film is a snoozefest despite the hotness of Ranbir, Arjun, Jacqueline|work=Firstpost|date=16 February 2015|accessdate=6 February 2016|last=Dasgupta|first=Piyasree|archive-date=26 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160326044255/http://www.firstpost.com/bollywood/roy-review-the-film-is-a-snoozefest-despite-the-hotness-of-ranbir-arjun-jacqueline-2097039.html|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2016 |''[[Rock On 2]]'' |Joseph "Joe" Mascarenhas | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://www.tribuneindia.com/news/movie-reviews/not-rocking-enough/321807.html|title=Not rocking enough|last=Singh|first=Nonika|work=The Tribune|date=11 November 2016|accessdate=11 April 2018|archive-date=12 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412082048/http://www.tribuneindia.com/news/movie-reviews/not-rocking-enough/321807.html|url-status=live|archivedate=2018-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180412082048/http://www.tribuneindia.com/news/movie-reviews/not-rocking-enough/321807.html}}</ref> |- |''[[Kahaani 2: Durga Rani Singh]]'' | Inderjeet Singh | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Vidya Balan wraps up 'Kahaani 2' shoot|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/vidya-balan-wraps-up-kahaani-2-shoot/articleshow/52288024.cms|date=16 May 2016|work=The Times of India|access-date=21 May 2016|archive-date=20 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820162437/http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Vidya-Balan-wraps-up-Kahaani-2-shoot/articleshow/52288024.cms|url-status=dead}}</ref> |- !scope="row"|2017 |''[[Daddy (2017 film)|Daddy]]'' | [[Arun Gawli]] | Инчунин филмноманавис ва продюсер |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/blog/daddy-6-takeaways-from-arjun-rampals-film-1747663|title=Daddy - 6 Takeaways From Arjun Rampal's Film|publisher=NDTV|first=Rohit|last=Khilnani|date=11 September 2017|access-date=4 January 2024|archive-date=4 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104072057/https://www.ndtv.com/blog/daddy-6-takeaways-from-arjun-rampals-film-1747663|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2018 |''[[Paltan (film)|Paltan]]'' | Lt. Col. [[Rai Singh Yadav]] | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.mid-day.com/articles/arjun-rampal-and-ihana-dhillon-on-sets-of-nastik-in-ranchi/18825188|title=Arjun Rampal And Ihana Dhillon On Sets Of Nastik In Ranchi|work=[[Mid-Day]]|date=15 December 2017|access-date=11 April 2018|archive-date=24 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171224101418/https://www.mid-day.com/articles/arjun-rampal-and-ihana-dhillon-on-sets-of-nastik-in-ranchi/18825188|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |2021 |''[[Nail Polish (film)|Nail Polish]]'' | Siddharth Jaisingh | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/arjun-rampal-nail-polish-is-refreshing-different-and-important-7126376|title=Nail Polish is refreshing, different and important: Arjun Rampal|work=The Indian Express|date=18 January 2021|access-date=18 January 2021|archive-date=21 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210121212812/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/arjun-rampal-nail-polish-is-refreshing-different-and-important-7126376/|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" rowspan="2" |2022 |''[[The Rapist]]'' | Aftab Malik | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/aparna-sens-the-rapist-to-compete-for-busans-kim-jiseok-award/articleshow/85966130.cms |title=Aparna Sen's 'The Rapist' to compete for Busan's Kim Jiseok award |first=Priyanka |last=Dasgupta |website=Times of India |date=6 September 2021 |access-date=6 September 2021 |archive-date=24 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240224104657/https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/aparna-sens-the-rapist-to-compete-for-busans-kim-jiseok-award/amp_articleshow/85966130.cms |url-status=live }}</ref> |- |''[[Dhaakad (film)|Dhaakad]]'' | Rudraveer | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/arjun-rampal-joins-cast-kangana-ranaut-starrer-dhaakad/|title=Arjun Rampal joins the cast of Kangana Ranaut starrer Dhaakad|work=Bollywood Hungama|date=18 January 2021|access-date=3 July 2023|archive-date=29 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231029074912/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/arjun-rampal-joins-cast-kangana-ranaut-starrer-dhaakad/|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="2" scope="row" |2023 |''[[Mystery of the Tattoo]]'' |Karan Abhimanyu | Камео |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/mystery-of-the-tattoo/|title=Mystery Of The Tattoo Movie|work=Bollywood Hungama|access-date=4 January 2024|archive-date=4 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104072057/https://www.bollywoodhungama.com/movie/mystery-of-the-tattoo/|url-status=live}}</ref> |- |''[[Bhagavanth Kesari]]'' |Rahul Sanghavi |[[Синамои телугу|Филми телугу]] |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/telugu-cinema/would-like-to-thank-everyone-arjun-rampal-on-positive-bhagavanth-kesari-reactions-101697966886369.html|title='Would like to thank everyone': Arjun Rampal on positive Bhagavanth Kesari reactions|work=Hindustan Times|date=22 October 2023|access-date=4 January 2024|archive-date=4 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104072057/https://www.hindustantimes.com/entertainment/telugu-cinema/would-like-to-thank-everyone-arjun-rampal-on-positive-bhagavanth-kesari-reactions-101697966886369.html|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="4" scope="row" |2024 |''[[Crakk]]'' |Dev | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/vidyut-jammwal-jacqueline-fernandez-arjun-rampal-come-together-indias-first-ever-extreme-sports-action-film-crakk/ |title=Vidyut Jammwal, Jacqueline Fernandez and Arjun Rampal come together for India's first-ever extreme sports action film Crakk |work=Bollywood Hungama |date=20 October 2022 |access-date=20 October 2022 |archive-date=16 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221116184010/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/vidyut-jammwal-jacqueline-fernandez-arjun-rampal-come-together-indias-first-ever-extreme-sports-action-film-crakk/ |url-status=live }}</ref> |- |''[[The Battle of Bhima Koregaon (film)|The Battle of Bhima Koregaon]]'' |[[Sidhnak Mahar Inamdar]] | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/160620/arjun-rampals-upcoming-movie-delayed.html|title=Arjun Rampal's upcoming movie delayed|work=Deccan Chronicles|date=16 June 2020|access-date=4 November 2020|archive-date=10 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201110042802/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/160620/arjun-rampals-upcoming-movie-delayed.html|url-status=live}}</ref> |- |''Nastik'' | Rohan Bhargava | |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/arjun-rampal-harshaali-malhotras-nastik-to-be-a-thought-provoking-drama/articleshow/61882145.cms|title=Arjun Rampal-Harshaali Malhotra's 'Nastik' to be a thought-provoking drama|first=Shreya|last=Thakur|date=1 December 2017|access-date=19 January 2021|website=Times of India|archive-date=3 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171203003333/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/arjun-rampal-harshaali-malhotras-nastik-to-be-a-thought-provoking-drama/articleshow/61882145.cms|url-status=live}}</ref> |- |"|[[3 Monkeys]]" |Sanjay | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite web |date=15 November 2021 |title=Arjun Rampal kicks off shoot for Money Heist's Hindi remake Three Monkeys, fan welcomes 'Indian professor' |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/arjun-rampal-kicks-off-shoot-for-money-heist-s-hindi-remake-three-monkeys-fan-welcomes-indian-professor-101636959228076.html |access-date=16 November 2022 |website=Hindustan Times |language=en |archive-date=8 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221008130459/https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/arjun-rampal-kicks-off-shoot-for-money-heist-s-hindi-remake-three-monkeys-fan-welcomes-indian-professor-101636959228076.html |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row"|2025 |''Dhurandhar'' | | |style="text-align:center;"|<ref>{{Cite news |date=26 July 2024 |title=CONFIRMED! Ranveer Singh teams up with Aditya Dhar for his next backed by Jio Studios and B62 Studio; exciting details out!|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/confirmed-ranveer-singh-teams-aditya-dhar-next-backed-jio-studios-b62-studio-exciting-details/ |access-date=27 July 2024 |work=Bollywood Hungama }}</ref> |} === Телевизион === {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !scope="col"| Сол !scope="col"| Номгӯй !scope="col"| Нақш !scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо !scope="col" class="unsortable" | Иқт. |- !scope="row"|2008–2009 |''[[Nach Baliye#Nach Baliye 4|Nach Baliye 4]]'' |довар |rowspan=2| Реалитӣ-шоу |style="text-align:center;"|<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/arjun/20081006.htm|title='I am here to find the rock star of Nach Baliye'|work=Rediff.com|date=6 October 2008|accessdate=9 February 2016|archive-date=20 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160220115653/http://www.rediff.com/movies/report/arjun/20081006.htm|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2011–2012 |''Love 2 Hate U'' |муҷрӣ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/arjun-rampal-wraps-up-love-2-hate-u-shoot/901961/|title=Arjun Rampal wraps up 'Love 2 Hate U' shoot|work=The Indian Express|date=20 January 2012|accessdate=9 February 2016|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022050318/http://archive.indianexpress.com/news/arjun-rampal-wraps-up-love-2-hate-u-shoot/901961|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2015 |''Discovery Real Heroes'' |муҷрӣ |ҳуҷҷатӣ |style="text-align:center;"|<ref>{{cite news|title=Arjun Rampal to promote 'Discovery Real Heroes'|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/television/arjun-rampal-to-promote-discovery-real-heroes/|accessdate=21 June 2015|work=[[The Indian Express]]|date=9 March 2015|archive-date=22 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622015710/http://indianexpress.com/article/entertainment/television/arjun-rampal-to-promote-discovery-real-heroes/|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2019 |[[The Final Call (TV series)|''The Final Call'']] |Captain Karan Sachdev | |style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/arjun-rampal-digital-debut-with-the-final-call-5490092/|title=Arjun Rampal to make his digital debut with The Final Call|date=12 December 2018|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=21 June 2019|archive-date=2 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502105335/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/arjun-rampal-digital-debut-with-the-final-call-5490092/|url-status=live}}</ref> |- !scope="row"|2022 | ''[[London Files]]'' | Detective Om Singh | |style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/london-files-review-arjun-rampal-as-a-brooding-detective-is-hard-pressed-to-lift-the-series-2-stars-2910777|title=London Files Review: Arjun Rampal As A Brooding Detective Is Hard-Pressed To Lift The Series|publisher=NDTV|first=Saibal|last=Chatterjee|date=22 April 2022|access-date=4 January 2024|archive-date=4 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240104071454/https://www.ndtv.com/entertainment/london-files-review-arjun-rampal-as-a-brooding-detective-is-hard-pressed-to-lift-the-series-2-stars-2910777|url-status=live}}</ref> |- !scope="row" | 2024 | ''[[Rana Naidu]]'' | | |style="text-align:center;" |<ref>{{cite web|url= https://www.thehindu.com/entertainment/movies/rana-naidu-season-2-begins-filming-arjun-rampal-joins-rana-daggubati-venkatesh-in-returning-netflix-series/article68436236.ece|title= 'Rana Naidu' Season 2 begins filming; Arjun Rampal joins Rana Daggubati, Venkatesh in returning Netflix series|website=The Hindu|date=July 23, 2024}}</ref> |} == Ҷоизаҳо == ''[[:en:List of awards and nominations received by Arjun Rampal|Феҳристи ҷоизаву мукофотҳои бадастовардаи Арҷун Рампал]]'' Арҷун Рампал дар фаъолияти худ ҷоизаҳои зиёде гирифтааст, аз ҷумла ҷоизаи [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин бозигари дуюмдараҷа ва [[National Film Awards|ҷоизаи бонуфузи миллии филм]] барои беҳтарин бозигари дуюмдараҷа барои "Rock On!!" (2008). Вай инчунин барои намоишҳои худ дар "Pyaar Ishq Aur Mohabbat" (2001), "Om Shanti Om" (2007), "Raajneeti" (2010) ва "Housefull" (2010) ҷоизаҳо гирифтааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Садопешамардони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] m95y7zl16zbm5pc3y89tijd0yzkdsh1 Анупам Кҳер 0 219835 1461691 1411073 2026-04-02T04:00:18Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461691 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Анупам Кҳер |номи аслӣ = {{lang-en|Anupam Kher}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Anupam Kher |таърихи таваллуд = 07.03.1955 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Шимла}}, [[Ҳимочал Прадеш]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |касб = [[ҳунарпеша]], [[продюсер]], [[коргардон]], [[омӯзгор]] |солҳои фаъолият = 1982-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Анупам Кҳер''' ({{lang-en|Anupam Kher}}; {{lang-ks|انوپم کهیر}}; {{lang-hi|अनुपम खेर}}; [[7 март]]и [[соли 1955]], [[Шимла]], [[Ҳимочал Прадеш]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]], [[продюсер]], [[коргардон]] ва [[омӯзгор]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Анупам зиёда дар 450 филм ва 100 намоиши театрӣ нақш офаридааст. Ӯ дар филмҳои [[Болливуд]] ва ҳам дар дигар мамлакатҳо ҳунарнамоӣ намудааст. Дорандаи мукофоту ҷоизаҳои зиёди синамоӣ мебошад. Барои саҳм дар пешрафти синамои ҳинд аз тарафи ҳукумати давлат бо ҷоизаҳои [[Падма Шрӣ]] ва [[Падма Бҳушан]] қадрдонӣ шудааст. == Зиндагинома == Анупам Кҳер [[7 март]]и [[соли 1955]] дар [[Шимла]], дар [[Патиала ва Иттифоқи иёлоти Панҷоби Шарқӣ|Иттифоқи иёлоти Патиала ва Панҷоби Шарқи]]и Ҳиндустон (ҳоло [[Ҳимочал Прадеш]]) дар оилаи кашмирӣ таваллуд шудааст<ref name="DOB">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/robert-de-niro-made-anupam-khers-birthday-special/articleshow/57555994.cms |first=Lasyapriya |last=Sundaram |title=Robert De Niro made Anupam Kher's birthday special |newspaper=[[The Times of India]] |date=10 March 2017 |access-date=23 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170314165746/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/robert-de-niro-made-anupam-khers-birthday-special/articleshow/57555994.cms |archive-date=14 March 2017 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |date=11 April 2009 |title=Anupam Kher to work for Empowerment of Kashmiri Pandit Community |publisher=Hindustan Times |access-date=8 December 2020| url=http://www.hindustantimes.com/india/anupam-kher-to-work-for-empowerment-of-kashmiri-pandits/story-WuvcZNKP4vXb1QzpoZJeDP.html |quote= as a member of the [Kashmiri Pandit] community}}</ref>. Падари ӯ Пушкар Натҳ Кҳер корманди идораи ҷангали Ҳимочал Прадеш ва модараш Дулари Кҳер хонашин буд. Ӯ дар мактаби Д.А.В дар Шимла таҳсил кардааст. Вай дар Коллеҷи ҳукуматии Санҷаули дар [[Донишгоҳи Ҳимочал Прадеш]] дар Шимла риштаи иқтисодро омӯхт, аммо барои таҳсил дар театри ҳиндӣ дар [[Донишгоҳи Панҷоб]]и Чандигар таҳсилро тарк кард. Соли 1978, Кҳер «Мактаби Миллии Драма»-ро (NSD) дар [[Деҳлии Нав]] хатм кардааст. Баъзе нақшҳои аввали ӯ дар намоишномаҳое буданд, ки дар Донишгоҳи Ҳимочал Прадеш намоиш дода шудаанд. == Фаъолият == Дар рӯзҳои душвори худ ҳамчун актёр дар [[Бомбей]] ([[Мумбай]]и ҳозира) ӯ як моҳ дар платформаи роҳи оҳан хобид<ref name=":2">{{cite web|title=Anupam Kher|url=http://vision.ae/views/anupam_kher|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151121213846/http://vision.ae/views/anupam_kher|archive-date=21 November 2015|access-date=29 October 2015|website=Vision.ae|accessdate=2024-08-31|archivedate=2015-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151121213846/http://vision.ae/views/anupam_kher}}</ref>. Дар соли 1984, Кҳер аввалин нақши худро дар филмҳои ҳиндӣ бо филми драмавии "Saaransh"-и [[Маҳеш Бҳатт]] анҷом дод, ки дар он муаллими 65-солаи нафақахӯри синфи миёнаро, ки писарашро аз даст медиҳад, тасвир кардааст. Филм муваффақияти мӯътадили иҷора буд, гарчанде ки иҷрои Кҳер ба ӯ ситоиши васеъ овард. Ӯ барои тасвири падари солхӯрда як қатор ҷоизаҳо, аз ҷумла ҷоизаи [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин бозигарро соҳиб шуд. Кҳер гуфт, ки дар синни ҷавонӣ мӯяшро аз даст додааст ва аз ин рӯ, нақши аввалинаш дар синни 29-солагӣ нақши як марди 65-сола буд. Аз соли 1985 то соли 1988 корашро дар чанд лоиҳаи дигар идома дод. Ҳамаи онҳо ба таври мӯътадил муваффақ буданд, аммо иҷрои ӯ дар ин филмҳо хуб пазируфта нашуд. Бо вуҷуди ин, иҷрои Кҳер дар нақши Шям Лал, марде, ки духтараш маҷбур аст рақс кунад, то барои ӯ пул кор кунад, дар [[триллер]]и [[экшн]]и Н.Чандра "Tezaab" (1988), ки сердаромадтарин филми сол буд тасвир кунад ва ҳамроҳони ӯ [[Анил Капур]] ва [[Мадҳурӣ Диксит]] баҳои баланд гирифтанд. Баъдтар дар соли 1988, иҷрои ӯ дар "Vijay" низ баҳои баланд гирифт ва ба ӯ ҷоизаи Filmfare Awards барои беҳтарин нақши дуюмдараҷаро дода шуд. Корҳои Кҳер дар соли 1989 беҳтар шуд, вақте ки ӯ барои намоишҳои худ дар "Ram Lakha", триллери Субҳаш Гҳай ва "Daddy", филми телевизионӣ, ки ӯро бо Бҳатт дубора муттаҳид кард, эътирофи бештар пайдо кард. Ӯ дар ҳайати ҳунарпешагон бо [[Анил Капур]], [[Мадҳурӣ Диксит]], [[Ҷекӣ Шрофф]], [[Димпл Кападия]], [[Ракҳӣ Гулзор]], Сатиш Каушик, [[Амриш Пурӣ]] ва [[Пареш Равал]] нақш бозидааст ва Кҳер дар қисми Деодҳар Шастрӣ, марде, ки издивоҷи духтарашро рад мекунад, нақш бозидааст. "Ram Lakha" бо даромади зиёда аз ₹326 миллион (3,9 миллион доллар) дар саросари ҷаҳон дуввумин филми сердаромади ҳиндӣ буд. Ҳам "Daddy" ва ҳам "Ram Lakha" ба Кҳер якчанд ҷоизаҳо овард. Дертар дар соли 1989, Кҳер дар идомаи филми афсонавии "Nagina" дар соли 1986 бо номи "Nigahen: Nagina Part II" нақш бозид. Вай дар баробари [[Шридевӣ]] ва [[Саннӣ Деол]] нақш бозида, образи морбоз Горакҳ Натҳро офаридааст. Он дар хазина хуб баромад накард. Сипас ӯ дар филми [[Яш Чопра]] "Chandni" баромад кард ва дар филми амалии Видҳу Винод Чопра "Parinda" як нозири полисро дар баробари [[Анил Капур]], [[Мадҳурӣ Диксит]], [[Ҷекӣ Шрофф]] ва [[Нана Патекар]] тасвир кард. Филми ниҳоии сол аз ҷониби Кҳер комедияи Панкаҷ Парашар "ChaalBaaz" буд ва ӯ дар баробари [[Шридевӣ]], [[Саннӣ Деол]] ва [[Раҷникант]] нақш бозидааст. Сарфи назар аз гирифтани баррасиҳои омехта аз мунаққидон, "ChaalBaaz" ҳамчун муваффақияти иқтисодӣ баромад. Кҳер инчунин нақшҳои гуногунро бозидааст. Барои нақш дар филми «Daddy» (1989) ӯ ҷоизаи мунаққидони Filmfare Awards барои беҳтарин намоишномаро гирифт. == Ҳаёти шахсӣ == Кҳер соли 1979 бо ҳунарпеша Мадҳумалтӣ Капур издивоҷ кард, аммо пас аз чанд сол аз ҳам ҷудо шуд<ref>{{cite news |last=Kumar |first=Ramesh |title=कहां हैं अनुपम खेर की पहली पत्नी? कई फिल्मों में किया काम, टूट चुकी है दूसरी शादी, अब जी रहीं ऐसी जिंदगी |url=https://hindi.news18.com/photogallery/entertainment/bollywood-anupam-kher-first-wife-madhumalti-kapoor-who-was-actress-in-hindi-cinema-spending-her-old-age-alone-know-divorce-reason-5459135-page-2.html |access-date=10 September 2023 |work=News18 |date=8 March 2023 |language=hi }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Соли 1985 вай бо актриса [[Киррон Кҳер]] издивоҷ кард<ref>{{Cite web|title=Anupam Kher shares wedding pic to wish wife Kirron Kher on anniversary, says 'loved the lived quality of our lives together'|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/anupam-kher-shares-wedding-pic-to-wish-wife-kirron-kher-on-anniversary-says-loved-the-lived-quality-of-our-lives-together/story-GyLFIMQzLC2dWnbcp5xTXO.html|date=26 August 2019|website=Hindustan Times|language=en|access-date=18 May 2020|archive-date=4 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191204094208/https://www.hindustantimes.com/bollywood/anupam-kher-shares-wedding-pic-to-wish-wife-kirron-kher-on-anniversary-says-loved-the-lived-quality-of-our-lives-together/story-GyLFIMQzLC2dWnbcp5xTXO.html|url-status=live}}</ref>, ки узви парлумон аз [[Чандигар]], мансуб ба [[BJP]] аст<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/anupam-kher-on-kirron-i-dont-get-to-meet-my-wife-much-now/|title=Anupam Kher on Kirron: I don't get to meet my wife much now|date=2 July 2014|website=The Indian Express|language=en-IN|access-date=31 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190731062727/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/anupam-kher-on-kirron-i-dont-get-to-meet-my-wife-much-now/|archive-date=31 July 2019|url-status=live}}</ref><ref name=TOI>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/delhi-times/anupam-kher-a-retake-of-lifes-scenes/articleshow/15884674.cms|title=Anupam Kher: A retake of life's scenes|newspaper=The Times of India|access-date=31 May 2007|first=Anubha|last=Sawhney|date=13 July 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608130811/http://timesofindia.indiatimes.com/delhi-times/Anupam-Kher-A-retake-of-lifes-scenes/articleshow/15884674.cms|archive-date=8 June 2011|url-status=live}}</ref>. Писараш, писари ӯгайаш, актёр Сикандар Кҳер аст. Дар соли 2010 ӯ сафири неки Бунёди таълимии Пратҳам таъин шуд, ки барои беҳтар кардани таҳсилоти кӯдакон дар [[Ҳиндустон]] саъй мекунад. Кҳер як ҷонибдори ашаддии [[Ҳизби Бҳаратия ҷаната]] (BJP) ва сарвазири Ҳиндустон [[Нарендра Модӣ]] мебошад. == Филмнома == === Филмҳои ҳиндӣ === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Филм ! Нақш ! Шарҳҳо |- !1982 |''[[Aagaman]]'' | |<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/once-upon-a-cinema-the-early-days-of-anupam-kher-11383881.html|title=Once Upon a Cinema: The early days of Anupam Kher-Entertainment News , Firstpost|date=4 October 2022|website=Firstpost|access-date=13 February 2024|archive-date=17 October 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221017004258/https://www.firstpost.com/entertainment/once-upon-a-cinema-the-early-days-of-anupam-kher-11383881.html|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=2|1984 | ''[[Saaransh]]'' | B.V. Pradhan | <ref name="auto">{{Cite web|first=Preeti|last=Shukla|url=https://mayapuri.com/hi/latest-news/anupam-kher-said-this-about-the-journey-of-hollywood|title=हॉलीवुड के सफ़र को लेकर Anupam Kher ने कही ये बात|trans-title=Anupam Kher said this about his Hollywood journey|website=mayapuri.com|publisher=[[Mayapuri (magazine)|Mayapuri]]|date=1 May 2023|language=hi|access-date=30 September 2023|archive-date=1 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231001023532/https://mayapuri.com/hi/latest-news/anupam-kher-said-this-about-the-journey-of-hollywood|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Utsav]]'' | Samsthanak's Friend | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=7|1985 | ''[[Aitbaar]]'' | Public Prosecutor | |- | ''[[Arjun (1985 film)|Arjun]]'' | Shivkumar Chougule | |- | ''[[Wafadaar]]'' | Daya Sagar | |- |''[[Hum Naujawan]]'' | Commissioner Sajid Khan | |- |''[[Jaanoo]]'' | Mr. Mathur | |- | ''[[Naseeruddin Shah|Misaal]]'' | Rana | |- | ''[[Rao Saheb (film)|Rao Saheb]]'' |Rao Saheb | |- !! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="7"|1986 | ''[[Aakhree Raasta]]'' | Mahesh Shandilya | |- | ''[[Palay Khan (film)|Palay Khan]]'' | British General Bonz | |- | ''[[Karma (1986 film)|Karma]]'' | Dr. Michael Dang |<ref>{{Cite web|url=https://in.rediff.com/movies/2003/oct/22sld3.htm|title=rediff.com: ...And the show goes on!|website=in.rediff.com}}</ref> |- | ''[[Insaaf Ki Awaaz]]'' | Kailashnath | |- |''[[Allah Rakha (film)|Allah Rakha]]'' |R.S. Khera | |- |''[[Samundar]]'' |Rajeshwar Nath | |- | ''[[Jeeva (1986 film)|Jeeva]]'' | Inspector Dushyant Singh | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="7"|1987 | ''[[Sansar (1987 film)|Sansar]]'' | Din Dayal Sharma | |- | ''[[Mohre]]'' | Jagmohan Sharma | |- | ''[[Satyamev Jayate (1987 film)|Satyamev Jayate]]'' | Advocate Amar N. Kaul | |- |''[[Kaash]]'' | Alok | |- | ''[[Thikana (film)|Thikana]]'' | Inspector Anwar Ali | |- | ''[[Uttar Dakshin]]'' | Ramniklal | |- | ''[[Insaf Ki Pukar]]'' |Sohanlal | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=12|1988 |''Mere Baad'' |Saagar | |- | ''[[Ghar Mein Ram Gali Mein Shyam]]'' | Dharamchand | |- | ''[[Tamacha]]'' | Dr. Mehta | |- | ''[[Shiv Shakti]]'' | D.C. | |- | ''[[Hatya]]'' | Surendra Mohan | |- | ''[[Bees Saal Baad (1988 film)|Bees Saal Baad]]'' | Thakur | |- | ''[[Pestonjee]]'' | Pestonjee "Pesi" | |- | ''[[Paap Ko Jalaa Kar Raakh Kar Doonga]]'' | Bhuchaal | |- | ''[[Agnee (1988 film)|Agnee]]'' |Shekhawat | |- |''[[Vijay (1988 film)|Vijay]]'' |Lala Yodhraj Bhalla | |- | ''[[Zakhmi Aurat]]'' | Lawyer Mahendranath | |- | ''[[Tezaab]]'' | Shyamlal | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=15|1989 | ''[[Sachai Ki Taqat]]'' | DCP Agarwal | |- | ''[[Ram Lakhan]]'' | Deodhar Shastri | |- | ''[[Main Tera Dushman]]'' | Thakur Dayalu | |- | ''[[Daddy (1989 film)|Daddy]]'' | Anand | |- | ''[[Taaqatwar]]'' | Municipal Officer Vijay Sharma | |- | ''[[Nigahen: Nagina Part II]]'' | Gorakh Nath | |- | ''[[Aakhri Ghulam]]'' |Rai Bahadur Thakur Daulat Singh | |- | ''[[Parinda]]'' | Inspector Prakash | |- | ''[[Chandni (film)|Chandni]]'' | Ramesh Mehra | Камео |- | ''[[ChaalBaaz]]'' | Tribhuvan Kushwaha "Chachaji" |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2007/dec/21sli4.htm|title=rediff.com: Crooks that tickle the funnybone!|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603021126/https://www.rediff.com/movies/2007/dec/21sli4.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Tridev]]'' | Commissioner Mathur | |- | ''[[Kanoon Apna Apna]]'' | Kabza Kanhaiyalal | |- | ''[[Bhrashtachar]]'' | Purshottam | |- | ''[[Zakham (1989 film)|Zakham]]'' | Durjan | |- | ''[[Main Azaad Hoon]]'' | Dalchand Jain | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=9|1990 | ''[[Awaargi]]'' | Lala Jamal Khan | |- | ''[[Jeene Do]]'' | Hardayal | |- | ''[[Izzatdaar]]'' | Jailor Mushtaque Ali | |- | ''[[Kroadh]]'' | Inspector Vikram Shukla | |- | ''[[Jamai Raja (film)|Jamai Raja]]'' | Dindayal Trivedi | |- | ''[[Muqaddar Ka Badshaah]]'' | Vijay Singh | |- | ''[[Dil (1990 film)|Dil]]'' | Hazari Prasad | |- | ''[[Sheshnaag (film)|Sheshnaag]]'' | Bansi Lal | |- | ''[[Aaj Ka Arjun]]'' | Police Inspector | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=15|1991 | ''[[Khilaaf]]'' | Rana Ranjit Singh Sangwan | |- | ''[[Mast Kalandar]]'' | Pinkoo | |- | ''[[Ayee Milan Ki Raat]]'' | Bajrangi / Sumer Singh / Baldev Singh | |- | ''[[Pratigyabadh]]'' | Tej Bahadur / Tejaa | |- | ''[[Pyar Hua Chori Chori]]'' | Jhunjhunwala | |- | ''[[Haque (film)|Haque]]'' | Bittu Singh | |- | ''[[Deshwasi]]'' | Raja Shamsher Singh | |- | ''[[Trinetra]]'' | Father Patrick | |- | ''[[Saudagar (1991 film)|Saudagar]]'' | Mandhaari Kaka | |- | ''[[Saathi (1991 film)|Saathi]]'' |Inspector Kotwal / Sultan | |- | ''[[Lamhe]]'' | Prem Anand | |- | ''[[Hum (film)|Hum]]'' | Inspector Girdhar | |- | ''[[Dil Hai Ki Manta Nahin]]'' | Seth Dharamchand | |- | ''[[Ganga Jamuna Ki Lalkar]]'' | Lala | |- | ''[[Sau Crore]]'' | Mohanbhai | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=13|1992 | ''[[Vansh]]'' | Krishnakant Dharmadhikari | |- | ''[[Beta (film)|Beta]]'' | Totaram Chautala | |- | ''[[Do Hanso Ka Joda]]'' | | |- | ''[[Zindagi Ek Juaa]]'' | Jagjit "J.J." Singh | |- |''[[Heer Ranjha (1992 film)|Heer Ranjha]]'' | Kaedo | |- | ''[[Shola Aur Shabnam (1992 film)|Shola Aur Shabnam]]'' | Major Inder Mohan Lathi | |- | ''[[Nagin Aur Lootere]]'' | Police Constable | |- | ''[[Humlaa]]'' | Jagtap | |- | ''[[Ek Ladka Ek Ladki]]'' | Bhagwati Prasad | |- | ''[[Ganga Bani Shola]]'' | Chamanlal | |- | ''[[Khel (film)|Khel]]'' | Seema's Uncle | |- | ''[[Apradhi (1992 film)|Apradhi]]'' | Heera | |- | ''[[Umar 55 Ki Dil Bachpan Ka]]'' | Batliwala | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=18|1993 | ''[[Shreemaan Aashique]]'' | Professor Vishwamitra | |- | ''[[Aaj Kie Aurat]]'' | Editor Arun Saxena | |- |''[[Lootere]]'' | Changez Lala | |- |''[[Roop Ki Rani Choron Ka Raja (1993 film)|Roop Ki Rani Choron Ka Raja]]'' |Jagmohan "Jugran" Laal / Manmohan Laal | |- | ''[[Dil Ki Baazi]]'' | Daulatram | |- | ''[[Parampara (1993 film)|Parampara]]'' | Gora Shankar | |- | ''[[Kayda Kanoon]]'' | Mr. Sinha | |- | ''[[Waqt Hamara Hai]]'' | Dinanath Sabkuchwala | |- | ''[[Meherbaan]]'' | Shankar | |- | ''[[Khalnayak]]'' | Ishwar Pandey | |- | ''[[Izzat Ki Roti]]'' | Girdharilal Chakradhari | |- |''[[Sainik]]'' | Retd. Colonel Yashpal Dutt | |- | ''[[Hum Hain Kamaal Ke]]'' | Nilamber | |- |''[[Gumrah (1993 film)|Gumrah]]'' | Prakash Chadda | |- |''[[Dil Tera Aashiq]]'' | Ranvir Chaudhari | |- | ''[[Aasoo Bane Angaarey]]'' | Shyamsunder | |- | ''[[Tadipaar]]'' | Kader | |- | ''[[Darr]]'' | Vijay Awasthi | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=11|1994 | ''[[Vindu Dara Singh|Karan]]'' | Seth Pawan Puri | |- |''[[Insaniyat (1994 film)|Insaniyat]]'' | Brijbhan | |- | ''[[Laadla (1994 film)|Laadla]]'' | Laxmi Narayan Jaitley | |- | ''[[1942: A Love Story]]'' | Raghuvir Pathak | |- | ''[[Maha Shaktishaali]]'' | Inspector Prakash Varma | |- | ''[[Pyar Ka Rog]]'' | Col. Udham "Udhu" Singh | |- | ''[[Eena Meena Deeka]]'' | Ujwal Raja Bully | |- | ''[[Hum Aapke Hain Koun..!]]'' | Prof. Siddharth Chaudhary | |- | ''[[Saajan Ka Ghar]]''<ref>{{cite web |date=31 May 1994 |title=Saajan Ka Ghar, starring Rishi Kapoor, Juhi Chawla, Anupam Kher |url=https://www.indiatoday.in/magazine/your-week/story/19940531-saajan-ka-ghar-starring-rishi-kapoor-juhi-chawla-anupam-kher-809208-1994-05-30 |magazine=[[India Today]] |location=New Delhi |publisher=[[Living Media India Limited]] |access-date=30 September 2023 |archive-date=1 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231001023532/https://www.indiatoday.in/magazine/your-week/story/19940531-saajan-ka-ghar-starring-rishi-kapoor-juhi-chawla-anupam-kher-809208-1994-05-30 |url-status=live }}</ref> | Mr. Dhanraj | |- | ''[[Chaand Kaa Tukdaa]]'' | Hasmukh Khurana | |- | ''[[Hum Hain Kamaal Ke]]'' | Nilamber | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=8|1995 | ''[[Smita Jaykar|Dil Ka Doctor]]'' | Doctor Dilbag | |- | ''[[Mohnish Bahl|Meri Mohabbat Mera Naseeba]]'' | Abdullah Chacha | |- | ''[[Taqdeerwala]]'' | Inspector Ranjit Singh | |- | ''[[Janam Kundli]]'' | Mahendra Prasad | |- | ''[[Zamana Deewana]]'' | Kamdev Singh "KD" | |- | ''[[Oh Darling! Yeh Hai India!]]'' | President / Nathuram | |- | ''[[Dilwale Dulhania Le Jayenge]]'' | Dharamvir Malhotra | |- | ''[[Ram Shastra]]'' | Dhonga | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=10|1996 | ''[[Vishwasghaat]]'' | Indramohan Saxena / Professor Khurana | |- | ''[[Dushmani: A Violent Love Story|Dushmani]]'' | Mr. Oberoi | |- | ''[[Shastra (film)|Shastra]]'' | Shanti Prasad | |- | ''[[Tu Chor Main Sipahi]]'' | Police Commissioner Kushal Singh | |- | ''[[Papa Kehte Hai]]'' | Krishan Anand | |- | ''[[Uff Yeh Mohabbat]]'' |Tej Singh | |- | ''[[Prem Granth]]'' | Swami Dharam Bhooshan | |- | ''[[Chaahat (1996 film)|Chaahat]]'' | Shambunath Rathore | |- | ''[[Maahir]]'' | Balwant Rai | |- | ''[[Mr. Bechara]]'' | Dr. Dayanand | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=10| 1997 | ''[[Judwaa]]'' | Inspector Vidyarthi | |- | ''[[Agnichakra (film)|Agnichakra]]'' | Dhanraj | |- | ''[[Gudgudee]]'' | Ajay Prasad | |- | ''[[Ziddi (1997 film)|Ziddi]]'' | Advocate Ashok Pradhan | |- | ''[[Sanam (1997 film)|Sanam]]'' | Seth Yashpal Anand | |- | ''[[Aur Pyaar Ho Gaya]]'' | Kailashnath | |- | ''[[Deewana Mastana]]'' | Brijbhan "Birju" Rastogi | |- | ''[[Mere Sapno Ki Rani (film)|Mere Sapno Ki Rani]]'' | Lakhan Nehle | |- | ''[[Aflatoon (1997 film)|Afltaoon]]'' | Vidyaprakash | |- | ''[[Share Bazaar (film)|Share Bazaar]]'' | Inspector Sharma | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=14|1998 | ''[[Zor (film)|Zor]]'' | Police Commissioner Uday Singh | |- | ''[[Saat Rang Ke Sapne]]''<ref>{{cite web |last=Chopra |first=Anupama |author-link=Anupama Chopra |date=2 March 1998 |title=Colours of Chaos |url=https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/films/story/19980302-movie-review-saat-rang-ke-sapne-starring-anupam-kher-arvind-swamy-juhi-chawla-825813-1998-03-01 |magazine=India Today |location=New Delhi |publisher=Living Media India Limited |access-date=23 September 2023 |archive-date=30 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630233548/https://www.indiatoday.in/magazine/society-and-the-arts/films/story/19980302-movie-review-saat-rang-ke-sapne-starring-anupam-kher-arvind-swamy-juhi-chawla-825813-1998-03-01 |url-status=live }}</ref> | Bhanu | |- | ''[[Hazaar Chaurasi Ki Maa]]''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/1998/mar/23hazar3.htm|title=The Rediff On The NeT Special: Hazaar Chaurasi Ki Maa|website=[[Rediff.com]]|date=23 March 1998|quote=Brati's father (Anupam Kher) was aware of his son's leanings but rejected his son's revolutionary ideals.|access-date=30 September 2023|archive-date=14 November 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20041114053955/http://www.rediff.com/movies/1998/mar/23hazar3.htm|url-status=live}}</ref> | Dibyanath Chatterjee | |- | ''[[Keemat - They Are Back|Keemat]]'' | Dinanath Tripathi | |- | ''[[Salaakhen (1998 film)|Salaakhen]]'' | Sachidanand Agnihotri | |- | ''[[Aunty No. 1]]'' | Jyotish | |- | ''[[Swami Vivekananda (1998 film)|Swami Vivekananda]]'' | Station Master | Камео |- | ''[[Jab Pyaar Kisise Hota Hai]]''<ref>{{Cite web|last=Kothari|first=Dhara|url=https://www.rediff.com/movies/1998/may/23jab.htm|title=The Jab Pyaar Kisise Hota Hai review: Love at first slight|website=Rediff.com|date=23 May 1998|quote=Jab Pyaar Kisise Hota Hai is about one Sooraj Dhanrajgir (Salman Khan), a rich playboy, lightening the financial burden of his industrialist grandfather (Anupam Kher), spending the stuff on wine and women.|access-date=30 September 2023|archive-date=5 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405131259/https://www.rediff.com/movies/1998/may/23jab.htm|url-status=live}}</ref> | Dadaji | |- | ''[[Kuch Kuch Hota Hai]]'' | Principal Malhotra | |- | ''[[Prem Aggan]]''<ref>{{Cite web|author=Syed Firdaus Ashraf|url=https://www.rediff.com/movies/1998/oct/31prem.htm|title=Prem agony|website=Rediff.com|date=31 October 1998|quote=Anupam Kher, despite being a software giant, is never seen before a machine. And, he's just wasted anyway.|access-date=30 September 2023|archive-date=25 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230225201731/https://www.rediff.com/movies/1998/oct/31prem.htm|url-status=live}}</ref> | Jai Kumar | |- | ''[[Bade Miyan Chote Miyan (1998 film)|Bade Miyan Chote Miyan]]'' | Police Commissioner Shyamlal Tripathi |<ref>{{Cite web|last=Srinivasan|first=V.S.|url=https://www.rediff.com/movies/1998/oct/16miyan.htm|title=The Bade Miyan Chote Miyan review: A comedy of excesses|website=Rediff.com|date=16 October 1998|quote=Satish Kaushik does a good job in a cameo as a dealer in Chor Bazar while Anupam Kher forgets the established idiosyncrasies of his character when it comes to the serious scenes.|access-date=30 September 2023|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728162937/https://www.rediff.com/movies/1998/oct/16miyan.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Doli Saja Ke Rakhna]]''<ref>{{Cite web|last=Shariff|first=Faisal|url=https://www.rediff.com/movies/1998/nov/27doli.htm|title=Rediff On The NeT, Movies: It kind of grows on you|website=Rediff.com|date=27 November 1998|quote=Akshaye Khanna plays the son of the quintessential martinet father of Hindi movies, Anupam Kher.|access-date=30 September 2023|archive-date=16 August 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20030816202608/http://www.rediff.com/movies/1998/nov/27doli.htm|url-status=live}}</ref> | Mr. Bansal | |- | ''[[China Gate (1998 film)|China Gate]]'' | Brigadier Anoop Kumar / Governor | Камео |- | ''[[Jhooth Bole Kauwa Kaate]]''<ref>{{Cite web|last=Taliculam|first=Sharmila|url=https://www.rediff.com/movies/1998/dec/05jho.htm|title=The review of Hrishikesh Mukherjee's Jhoot Bole Kauwa Kaate:Once more, with feeling|website=Rediff.com|date=5 December 1998|quote=For once, Anupam Kher is overshadowed. Though his role is a bit like the one Asrani etched in Chupke Chupke, he does not leave a lasting impression. Maybe his characterisation is not as strong as in Hrishida's earlier films.|access-date=30 September 2023|archive-date=14 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614020846/https://www.rediff.com/movies/1998/dec/05jho.htm|url-status=live}}</ref> | Rashid Khan | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=4|1999 | ''Sarfarosh-E-Hind'' | DCP Arun Bedi | |- | ''[[Hum Aapke Dil Mein Rehte Hain]]'''<ref>{{Cite web|last=Taliculam|first=Sharmila|url=https://www.rediff.com/movies/1999/jan/23hum.htm|title=The review of Hum Aapke Dil Mein Rehte Hain: Till incompatibility do us part|website=www.rediff.com|date=23 January 1999|quote=Anupam Kher is a clone of Amrish Puri in Dilwale Dulhaniya Le Jaayenge and Pardes -- an Indian father who thinks Western culture corrupts, but Indian culture puts everything right. So the mini-clad Mink won't do, but Kajol in a salwar kameez is perfect. On the whole, his role has no unusual shades to it.|access-date=30 September 2023|archive-date=4 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181104114835/http://www.rediff.com/movies/1999/jan/23hum.htm|url-status=live}}</ref> | Mr. Vishwanath | |- | ''[[Sooryavansham]]'' | Dharmendra | |- | ''[[Haseena Maan Jaayegi]]'' | Gulzarilal Verma | <ref>{{Cite web|last=Taliculam|first=Sharmila|url=https://www.rediff.com/movies/1999/jun/25has.htm|title=Light n easy|website=Rediff.com|date=25 June 1999|quote=Aruna Irani, Kader Khan and Anupam Kher are good, as usual.|access-date=30 September 2023|archive-date=14 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140414174550/http://www.rediff.com/movies/1999/jun/25has.htm|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=11|2000 | ''[[Kaho Naa... Pyaar Hai]]'' | Vishal "Sirjee" Saxena | |- | ''[[Dulhan Hum Le Jayenge]]'' | Vicky Nath |<ref>{{Cite web|last=Saha|first=Aparjita|url=https://www.rediff.com/movies/2000/mar/25dulhan.htm|title=Review of Dulhan Hum Le Jayenge: Masala mix|website=Rediff.com|date=25 March 2000|quote=The story revolves around Sapna (Karisma Kapoor), an innocent 19-year-old, trying to simultaneously please all three of her eccentric uncles (Om Puri, Paresh Rawal, Anupam Kher), each of whom has an idiosyncrasy.|access-date=30 September 2023|archive-date=8 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108045326/https://www.rediff.com/movies/2000/mar/25dulhan.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Kadhalar Dhinam|Dil Hi Dil Mein]]'' | Colonel Enayathulla | |- | ''[[Kya Kehna]]'' | Gulshan Bakshi | |- | ''[[Refugee (2000 film)|Refugee]]'' | Jaan Mohammad | |- | ''[[Dhadkan (2000 film)|Dhadkan]]'' | Digvijay Varma | Камео |- | ''[[Hamara Dil Aapke Paas Hai]]'' | Muthu Pillai | |- | ''[[Aaghaaz]]'' | Balraj Nanda |<ref>{{Cite web|last=Verma|first=Sukanya|author-link=Sukanya Verma|url=https://www.rediff.com/movies/2000/oct/06aag.htm|title=Aaghaaz leaves you aghast!|website=Rediff.com|date=6 October 2000|access-date=30 September 2023|archive-date=23 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171023011059/http://www.rediff.com/movies/2000/oct/06aag.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Mohabbatein]]'' | Kake | |- | ''[[Ghaath (2000 film)|Ghaath]]'' | Ramakant Patel | |- | ''[[Dhai Akshar Prem Ke]]'' | Raunaq Grewal |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2000/sep/29slide6.htm|title=Rediff On The NeT: The Rediff Review: Dhaai Akshar Prem Ke|website=Rediff.com|date=29 September 2000|access-date=30 September 2023|archive-date=22 February 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040222185438/http://www.rediff.com/movies/2000/sep/29slide6.htm|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=4|2001 | ''[[Aashiq (2001 film)|Aashiq]]'' | Dilip Dev Kapoor | |- | ''[[Jodi No.1 (film)|Jodi No.1]]'' | Rai Bahadur | |- | ''[[Kyo Kii... Main Jhuth Nahin Bolta]]'' | Advocate Tejpal Singh | |- |''[[Rehnaa Hai Terre Dil Mein]]'' | Deendayal "DD" Shastri | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=2|2002 | ''[[Koi Mere Dil Se Poochhe]]'' | Mr. Puri | |- | ''[[Yeh Hai Jalwa]]'' | Robin Singh | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2003 | ''[[Jaal: The Trap]]'' | R. K. Sharma / Captain Rashid | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=8|2004 | ''[[Meri Biwi Ka Jawaab Nahin]]'' | Bhairav Chaudhary | |- | ''[[Garv: Pride & Honour|Garv]]'' | Lawyer Tyagi | |- | ''[[Shart: The Challenge]]'' | Dr. Mathur | |- | ''[[Tumsa Nahin Dekha: A Love Story|Tumsa Nahin Dekha]]'' | John Uncle | |- |''[[Shukriya: Till Death Do Us Apart]]'' | Karam Jindal | |- | ''[[Kaun Hai Jo Sapno Mein Aaya]]'' | Dr. Verma | |- | ''[[Veer-Zaara]]'' | Zakir Ahmed | |- | ''[[Aabra Ka Daabra]]'' | Limbu | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=6|2005 | ''Hum Jo Keh Na Paaye'' | Neeraj Mehta | |- | ''[[Kyaa Kool Hai Hum]]'' | Dr. Screwala | |- | ''[[Maine Gandhi Ko Nahin Mara]]'' |Professor Uttam Chaudhary | |- | ''[[Sarkar (2005 film)|Sarkar]]'' | Motilal Khurana | |- | ''[[Main Aisa Hi Hoon]]'' | Dayanath Trivedi | |- | ''[[Paheli (2005 film)|Paheli]]'' | Bhanwarlal | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=10|2006 | ''[[Rang De Basanti]]'' | Rajnath Singhania | |- | ''[[Umar (film)|Umar]]'' | Ҳикояткунанда | |- | ''[[Shaadi Se Pehle]]'' | Mangal Pratap Bhalla | |- | ''[[Aap Ki Khatir (2006 film)|Aap Ki Khatir]]'' | Arjun Khanna | |- | ''[[Chup Chup Ke]]'' | Jaived Prasad |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2006/jun/09chup.htm|title=Chup Chup Ke tries, but fails|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=10 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160310063318/http://www.rediff.com/movies/2006/jun/09chup.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Khosla Ka Ghosla]]'' | Kamal Kishore Khosla | |- | ''[[Jaan-E-Mann]]'' | Boney Chachu / New York Cafe Owner |<ref name=JAM>{{Cite web|last=Chakrabarti|first=Srabanti|url=https://www.rediff.com/movies/2006/sep/21kher.htm|title='Playing a dwarf was risky'|website=Rediff.com|date=21 September 2006|access-date=1 October 2023|archive-date=9 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221109043538/https://www.rediff.com/movies/2006/sep/21kher.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Vivah]]'' | Harishchandra Bajpayee | |- | ''[[Apna Sapna Money Money]]'' | Satyabol Shastri | |- | ''Prateeksha'' | James Brown | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=10|2007 | ''[[Shakalaka Boom Boom]]'' | Reggie's Father | |- | ''[[Buddha Mar Gaya]]'' | Laxmikant "LK" Kabadiya |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2007/aug/17buddha.htm|title=Buddha Mar Gaya: You'll die crying|website=www.rediff.com}}</ref> |- | ''[[Heyy Babyy]]'' | Mr. Malhotra | Камео |- | ''[[Dhokha]]'' | Saeed | |- | ''[[Laaga Chunari Mein Daag]]'' | Shivshankar Sahay | |- |''[[Apna Asmaan]]'' | Dr. Sathya | |- | ''[[Victoria No. 203 (2007 film)|Victoria No. 203]]'' | Raja | |- | ''[[Gauri: The Unborn]]'' | Papa | |- | ''[[Dus Kahaniyaan]]'' | Anya's Dad | Segment: ''Lovedale''<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2007/dec/07sld6.htm|title=rediff.com: Know what the directors have to say about Dus Kahaniyaan|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603021250/https://www.rediff.com/movies/2007/dec/07sld6.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Jaane Bhi Do Yaaron (2007 film)|Jaane Bhi Do Yaaron]]'' | Lama | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=9|2008 |''[[My Name Is Anthony Gonsalves (film)|My Name Is Anthony Gonsalves]]'' | Murtaza Seth | |- | ''[[Dhoom Dadakka]]'' | Mungilal |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2008/may/23dhoom.htm|title=Review: Dhoom Dadakka|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=1 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161101184312/http://www.rediff.com/movies/2008/may/23dhoom.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Rama Rama Kya Hai Drama]]'' | Vishwas Khurana |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/review/rama/20080201.htm|title=Rama Rama is one lousy film|first=Ruchi|last=Naresh|website=Rediff|access-date=3 June 2024|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603021209/https://www.rediff.com/movies/review/rama/20080201.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[C Kkompany]]'' | Mr. Joshi | |- | ''[[A Wednesday!]]'' | Prakash Rathod | |- | ''[[Tahaan]]'' | Subhan Darr | |- | ''[[De Taali]]'' | Abhi's Father | |- | ''[[God Tussi Great Ho]]'' | Jagmohan Prajapati | |- | ''[[Meerabai Not Out]]'' | Dr. Awasthi | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=9|2009 | ''[[Victory (2009 film)|Victory]]'' | Ram Shekhawat | |- | ''[[Morning Walk]]'' | Joymohan |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/amp/movies/2009/jul/10review-morning-walk.htm|title=Morning Walk is refreshing - Rediff.com|website=www.rediff.com|access-date=3 June 2024|archive-date=3 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240603021202/https://www.rediff.com/amp/movies/2009/jul/10review-morning-walk.htm|url-status=live}}</ref> |- | ''[[Zamaanat]]'' | Dr. Madan | |- | ''[[Sankat City]]'' | Faujdar | |- | ''[[Life Partner]]'' | Mr. Jugran | |- | ''[[Yeh Mera India]]'' | Judge Ayyar | |- | ''[[Dil Bole Hadippa!]]'' | Vikram "Vicky" Singh | |- | ''[[Wake Up Sid]]'' | Ram Mehra | |- |''[[Teree Sang]]'' |Judge | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=6|2010 | ''[[Pyaar Impossible]]'' | Mr. Udesh Sharma | |- | ''[[Striker (2010 film)|Striker]]'' | Inspector Farooque | |- | ''[[Apartment (film)|Apartment]]'' | Madhusudan Tanha | |- | ''[[Badmaash Company]]'' | Sajjan Kapoor | |- | ''[[Lamhaa]]'' | Haji | |- | ''[[Dabangg]]'' | Dayal Babu | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan=9|2011 | ''[[Yamla Pagla Deewana]]'' | Joginder Singh Brar | |- | ''[[Game (2011 film)|Game]]'' | Kabir Malhotra / Iqbal Chand Malhotra | |- | ''[[Zokkomon]]'' |Deshraj / Dr. Vivek Roy | |- | ''[[Naughty @ 40]]'' | Laxminarayan Srivastav | |- | ''[[Chatur Singh Two Star]]'' | Commissioner Rajpal Sinha / Dr. Jhatka | |- | ''[[Yeh Faasley]]'' | Devinder Devilal Dua | |- | ''[[Mausam (2011 film)|Mausam]]'' | Maharaj Kishan | |- | ''[[Desi Boyz]]'' | Suresh Awasthi | |- | ''[[Aagaah: The Warning]]'' | Pir Baba | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan="6" |2012 | ''[[Chaar Din Ki Chandni]]'' | Chandraveer Singh | |- | ''[[Kyaa Super Kool Hain Hum]]'' | Francis Marlo | |- | ''[[Mr. Bhatti on Chutti]]'' | BB Bhatti | |- | ''[[Chhodo Kal Ki Baatein]]'' | Benam Kumar | |- | ''[[Midnight's Children (film)|Midnight's Children]]'' | Ghani | |- | ''[[Jab Tak Hai Jaan]]'' | Kamal Thapar | Камео |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan="8" |2013 | ''[[Mai (2013 film)|Mai]]'' | Doctor | |- | ''[[Special 26]]'' | Prem Kant Sharma |<ref name=SLPREDIFF>{{cite interview |last=Kher |first=Anupam |interviewer=Sonil Dedhia |title=Anupam Kher: I've earned the respect of Hollywood |publisher=Rediff |location=Mumbai |url=https://rediff.com/movies/report/slide-show-1-inteview-with-anupam-kher-on-silver-linings-playbook/20130122.htm |access-date=13 February 2024 |archive-date=1 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201201004117/https://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-inteview-with-anupam-kher-on-silver-linings-playbook/20130122.htm |url-status=live }}</ref> |- | ''[[Chashme Baddoor (2013 film)|Chashme Baddoor]]'' | Suryakant / Chandrakant | |- | ''[[Aurangzeb (film)|Aurangzeb]]'' | Inspector Vijaykant Phogat | Камео |- |''[[Hum Hai Raahi Car Ke|Hum Hain Raahi Car Ke]]'' |Prof. Ganguly | |- | ''[[Yamla Pagla Deewana 2]]'' | Joginder Armstrong | |- | ''[[Gori Tere Pyaar Mein]]'' | Latesh Bhai | |- | ''[[Mahabharat (2013 film)|Mahabharat]]'' | [[Shakuni]] | Voiceover |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="10"|2014 | ''[[Total Siyapaa]]'' | Rajinder Singh | |- | ''[[Gang of Ghosts]]'' | Gendamal | |- | ''[[Main Tera Hero]]'' | Vikrant Singhal | |- | ''[[Singham Returns]]'' | Gurukant "Guruji" Acharya | |- | ''[[Daawat-e-Ishq]]'' | Abdul Qadir / Shahriyar Habibullah | |- | ''[[Ekkees Toppon Ki Salaami]]'' | Purushotam Narayan Joshi | |- | ''[[Happy New Year (2014 film)|Happy New Year]]'' | Manohar Sharma | Камео |- | ''[[Super Nani]]'' | Mr. Sammy | |- | ''[[The Shaukeens]]'' | Ashok "Lali" Lalwani | |- | ''[[Sonali Cable]]'' |Boss-Waghela | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan=5|2015 | ''[[Baby (2015 Hindi film)|Baby]]'' | Om Prakash Shukla |<ref>{{cite news|publisher=indialive.TODAY|title=Akshay Kumar 'Baby': Official trailer released|url=http://indialive.today/akshay-kumar-baby-official-trailer-released/|access-date=4 December 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141217085846/http://indialive.today/akshay-kumar-baby-official-trailer-released/|archive-date=17 December 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |- | ''[[Sharafat Gayi Tel Lene]]'' | D.K. Thawani | |- | ''[[Roy (2015 film)|Roy]]'' | Mr. Grewal | Камео |- | ''[[Dirty Politics (film)|Dirty Politics]]'' | C.B.I. Chief Satya Prakash Mishra | |- | ''[[Prem Ratan Dhan Payo]]'' | Jagdish "Bapu" Diwan | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3" |2016 |''[[Buddha in a Traffic Jam|Buddha In A Traffic Jam]]'' |Professor Ranjan Batki | |- | ''[[M.S. Dhoni: The Untold Story]]'' | Paan Singh Dhoni | |- | ''[[Saat Uchakkey]]'' | Diwan | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="5" |2017 | ''[[Naam Shabana]]'' |Om Prakash Shukla |Камео |- |''[[Indu Sarkar]]'' |Nana Pradhan | |- | ''[[Toilet: Ek Prem Katha]]'' | Dinanath "DJ Kakka" Joshi | |- |''[[Judwaa 2]]'' | Balraj Bakshi | |- |''[[Ranchi Diaries]]'' |Thakur Bhaiyaa | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3"|2018 | ''[[Aiyaary]]'' | Tariq Ali | |- | ''[[Baa Baaa Black Sheep (film)|Baa Baaa Black Sheep]]'' | Charudutt "Charlie" Sharma | |- | ''[[Love Sonia]]'' | Dada Thakur | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="2"|2019 |''[[The Accidental Prime Minister (film)|The Accidental Prime Minister]]'' | [[Manmohan Singh]] |<ref>{{Cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-anupam-kher-akshaye-khannas-accidental-prime-minister-opens-expected-weekend-growth-key/|title=Anupam Kher and Akshaye Khanna's The Accidental Prime Minister opens as expected, weekend growth is the key|date=12 January 2019|work=Bollywood Hungama|access-date=13 January 2019|archive-date=12 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190112201027/http://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-anupam-kher-akshaye-khannas-accidental-prime-minister-opens-expected-weekend-growth-key/|url-status=live}}</ref> |- | ''[[One Day: Justice Delivered]]'' | Retired Justice Omprakash Tyagi | |- ! rowspan="2" scope="row" style="text-align: center;" |2022 |''[[The Kashmir Files]]'' | Pushkar Nath Pandit | |- |''[[Uunchai]]'' | Om Sharma |<ref>{{Cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/parineeti-chopra-plays-role-tourist-guide-nepal-sooraj-barjatyas-uunchai-film-shot-worlds-dangerous-airport/|title=Parineeti Chopra plays the role of a tourist guide in Nepal in Sooraj Barjatya's Uunchai; film shot at world's most DANGEROUS airport|date=9 October 2021|work=Bollywood Hungama|access-date=9 October 2021|archive-date=9 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211009112321/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/parineeti-chopra-plays-role-tourist-guide-nepal-sooraj-barjatyas-uunchai-film-shot-worlds-dangerous-airport/|url-status=live}}</ref> |- ! rowspan="3" scope="row" style="text-align: center;" |2023 | ''[[Shiv Shastri Balboa]]'' | Shiv Shankar Shastri |<ref>{{cite interview |last=Kher |first=Anupam |interviewer=Mayur Sanap |title='I don't carry the burden of Anupam Kher' |date=10 February 2023 |publisher=[[Rediff.com]] |location=Mumbai |url=https://rediff.com/movies/report/anupam-kher-i-dont-carry-the-burden-of-anupam-kher/20230210.htm |access-date=13 February 2024 |archive-date=10 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230610000856/https://www.rediff.com/movies/report/anupam-kher-i-dont-carry-the-burden-of-anupam-kher/20230210.htm |url-status=live }}</ref> |- |scope="row" | ''[[IB71]]'' |IB Chief N. S. Avasti |<ref>{{Cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/ib-71-premiere-disney-hotstar-july-7-2023/|title=IB 71 to premiere on Disney+ Hotstar on July 7, 2023|date=24 June 2023|work=Bollywood Hungama|access-date=25 June 2023|archive-date=25 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230625012638/https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/ib-71-premiere-disney-hotstar-july-7-2023/|url-status=live}}</ref> |- |scope="row" | ''[[The Vaccine War]]'' | Cabinet Secretary | |- ! rowspan="6" scope="row" style="text-align: center;" |2024 |scope="row" | ''[[Kuch Khattaa Ho Jaay]]'' |Heer's Grandfather |<ref>{{Cite news |title=Kuch Khattaa Ho JaayUA |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/kuch-khattaa-ho-jaay/movieshow/94688656.cms#:~:text=Kuch%20Khattaa%20Ho%20Jaay%20is,Ila%20Arun%20and%20Paritosh%20Tripathi. |access-date=16 February 2024 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=2 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240602142422/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/movie-details/kuch-khattaa-ho-jaay/movieshow/94688656.cms#:~:text=Kuch%20Khattaa%20Ho%20Jaay%20is,Ila%20Arun%20and%20Paritosh%20Tripathi. |url-status=live }}</ref> |- | ''[[Kaagaz 2]]'' | Raj Narayan Singh | |- | ''[[Chhota Bheem and the Curse of Damyaan (2024 film)|Chhota Bheem and the Curse of Damyaan]]'' |Guru Shambhu |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/chhota-bheem-the-curse-of-damyaan-review/20240531.htm|title=Chhota Bheem: The Curse of Damyaan: Fun Ride With Few Bumps|first=Riddhi|last=Soni|website=Rediff|date=31 May 2024|access-date=2 June 2024|archive-date=2 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240602142424/https://www.rediff.com/movies/report/chhota-bheem-the-curse-of-damyaan-review/20240531.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[Emergency (2024 film)|Emergency]]'' |[[Jay Prakash Narayan]] | |- |} === Филмҳо бо дигар забонҳо === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- ! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Забон !! Шарҳҳо |- ! scope="row" style="text-align: center;" | 1987 | ''[[Trimurtulu]]'' | Don | [[Забони телугу|телугу]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;" rowspan="2" |1990 | ''Nehru: The Jewel of India'' | Jawahar | [[англисӣ]] | |- |''[[Indrajaalam]]'' | CM Of Maharashtra | [[Забони малаяламӣ|малаяламӣ]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;" | 1997 | ''[[V. I. P. (1997 film)|V.I.P.]]'' | Priya's Father |[[Забони томилӣ|томилӣ]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;" | 1998 | ''[[Swami Vivekananda (1998 film)|Swami Vivekananda]]'' | Station Master |англисӣ | камео |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="2" | 2001 |''[[Little John (film)|Little John]]'' |Swami Paramananda |англисӣ<br/>томилӣ | |- |''[[Praja]]'' | Bappu Haji Mustafa | малаяламӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2002 | ''[[Bend It Like Beckham]]'' | Mr. Bhamra | англисӣ |<ref name=SLPREDIFF/> |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2003 | ''Banana Brothers'' | Ketan | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2004 | ''[[Bride and Prejudice|Bride & Prejudice]]'' | Mr. Bakshi | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2005 | ''[[The Mistress of Spices (film)|The Mistress of Spices]]'' | Geeta's Grandfather |англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2006 | ''[[Hope and a Little Sugar|Hope & A Little Sugar]]'' | Colonel Oberoi | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3" | 2007 |''[[Kuttrapathirikai]]'' | [[Rajiv Gandhi]] |томилӣ | |- | ''[[Lust, Caution]]'' | Khalid Said ud-Din | [[Забони чинӣ|чинӣ]] |<ref name=SLPREDIFF/> |- | ''Gandhi Park'' | Sammy Philips | англисӣ |<ref name=JAM/> |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2008 | ''[[The Other End of the Line|The Other End Of The Line]]'' | Rajeev Sethi | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2009 | ''[[Tera Mera Ki Rishta]]'' | Mohinder | [[Забони панҷобӣ|панҷобӣ]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2010 | ''[[You Will Meet a Tall Dark Stranger|You Will Meet A Tall Dark Stranger]]'' | Dia's Father |англисӣ |<ref name=SLPREDIFF/> |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3" | 2011 | ''[[Pranayam (2011 film)|Pranayam]]'' | Achuthan Nair | малаяламӣ |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-anupam-kher/20110705.htm|title=Anupam Kher: Pranayam is one of my important films|website=Rediff|date=5 July 2011|access-date=1 October 2023|archive-date=20 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920152555/https://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-anupam-kher/20110705.htm|url-status=live}}</ref> |- |''[[The Lion of Judah]]'' | Monty | англисӣ | |- | ''[[Breakaway (2011 film)|Breakaway]]'' | Darvesh Singh | англисӣ |<ref name=SLPREDIFF/> |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="4" | 2012 | ''[[Welcome Back Gandhi|Mudhalvar Mahatma]]'' | Chief Minister |томилӣ | |- |''[[Parijatha]]'' | | [[Забони каннада|каннада]] | |- |''[[Silver Linings Playbook]]'' | Dr. Cliff Patel | англисӣ |<ref name=SLPREDIFF/> |- | ''[[Midnight's Children (film)|Midnight's Children]]'' | Ghani | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2013 | ''Kashala Udyachi Baat'' | Blind Man | [[Забони маротҳӣ|маротҳӣ]] | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="3" | 2014 |''[[Nayana (2014 film)|Nayana]]'' | Nayana's Muttachan |малаяламӣ | |- |''[[Kalimannu]]'' |худ |малаяламӣ | Намоиши меҳмонӣ |- | ''[[Shongram]]'' | Old Karim |англисӣ<br/>банголӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2016 | ''[[A Family Man]]'' | Dr. Savraj Singh | англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="2" | 2017 |''[[The Big Sick]]'' |Azmat Nanjiani |англисӣ | |- |''[[The Boy With The Topknot]]'' |Shathnam's Father |англисӣ |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/anupam-kher-bags-a-bafta-nomination/20180404.htm|title=Anupam Kher bags a BAFTA nomination|first=Rediff|last=Movies|website=Rediff|access-date=13 February 2024|archive-date=2 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181002175858/http://www.rediff.com/movies/report/anupam-kher-bags-a-bafta-nomination/20180404.htm|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" style="text-align: center;"| 2018 |''[[Hotel Mumbai]]'' |Hemant Oberoi |англисӣ | |- ! scope="row" style="text-align: center;"rowspan="2" | 2022 | scope="row" |''[[Karthikeya 2]]'' | Dr. Dhanvanthri Vedpathak |телугу | камео |- | ''[[Connect (2022 film)|Connect]]'' | Father Augustine | томилӣ | |- !scope="row" style="text-align: center;" rowspan="3" | 2023 | ''[[Voice Of Sathyanathan]]'' || President Of India || малаяламӣ ||<ref>{{Cite web |title=Dileep's Voice of Sathyanathan censored |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/jul/06/dileeps-voice-of-sathyanathan-censored-45344.html |access-date=2023-08-21 |website=[[Cinema Express]] |date=6 July 2023 |language=en |archive-date=21 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230821114707/https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/jul/06/dileeps-voice-of-sathyanathan-censored-45344.html |url-status=live }}</ref> |- | ''[[Tiger Nageswara Rao (film)|Tiger Nageswara Rao]]'' | [[Intelligence Bureau (India)|IB Officer]] Raghavendra Rajput | телугу|| |- | ''[[Ghost (2023 film)|Ghost]]'' | A. N. Rao | каннада|| |- | |''The India House'' |[[Shyamji Krishna Varma]] |телугу |<ref>{{Cite web |date=2023-05-28 |title=Ram Charan announces maiden production venture The India House; Nikhil Siddhartha, Anupam Kher to play leads |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/ram-charan-maiden-production-venture-the-india-house-nikhil-siddhartha-anupam-kher-8633270/ |access-date=2023-05-28 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=28 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528121919/https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/ram-charan-maiden-production-venture-the-india-house-nikhil-siddhartha-anupam-kher-8633270/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Ram Charan presents The India House! Nikhil Siddhartha, Anupam Kher to headline historical drama |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/ram-charan-presents-the-india-house-nikhil-siddhartha-anupam-kher-to-headline-ram-vamsi-krishnas-film-2385476-2023-05-28 |access-date=2023-05-28 |website=India Today |date=28 May 2023 |language=en |archive-date=28 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528074944/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/ram-charan-presents-the-india-house-nikhil-siddhartha-anupam-kher-to-headline-ram-vamsi-krishnas-film-2385476-2023-05-28 |url-status=live }}</ref> |} == Телевизион == {| class="wikitable" |- ! Сол ! Намоиш ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 1985 | ''[[Janam (1985 film)|Janam]]'' | Virendra Desai | [[Телефилм]] |- | 1995 | ''[[Imtihaan (TV series)|Imtihaan]]'' | |продюсер |- | 2000–2004 | ''Say Na Something To Anupam Uncle'' | муҷрӣ | |- | 2001 | ''[[Sawaal Dus Crore Ka]]'' | муҷрӣ |<ref name=Carry>{{cite web|url=http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/oct/oct205.htm|title=SAB to launch two new shows|date=27 October 2003|accessdate=29 July 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170726194024/http://www.indiantelevision.com/headlines/y2k3/oct/oct205.htm|archivedate=26 July 2017|df=dmy-all}}</ref> |- |2004 | ''[[ER (TV series)|ER]]'' | Ajay Rasgotra | |- |2004 |[[Spooks (TV series)|''Spooks'']] |Harakat |<ref>{{Cite web|date=3 December 2014|title=BBC - Spooks - Series 3, Episode 3 Credits|url=http://www.bbc.co.uk/drama/spooks/credits_series3_episode3.shtml|url-status=live|access-date=17 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20041113184543/http://www.bbc.co.uk:80/drama/spooks/credits_series3_episode3.shtml |archive-date=2004-11-13 }}</ref> |- | 2007–2008 | ''[[Lead India]]'' | муҷрӣ |<ref>{{cite news |url=http://www.bollywood.com/anupam-kher-set-orphanage-mumbai |title=Anupam Kher set orphanage mumbai |access-date=18 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170419191729/http://www.bollywood.com/anupam-kher-set-orphanage-mumbai |archive-date=19 April 2017 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> |- | 2013 | ''[[24 (Indian TV series)|24]]'' | Wasim Khan |камео |- | 2014–2015 | ''[[The Anupam Kher Show - Kucch Bhi Ho Sakta Hai]]'' | муҷрӣ |<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/report/review-the-anupam-kher-show-is-quite-revealing-tv/20140707.htm|title=Review: The Anupam Kher Show is quite revealing|first=Nishi Tiwari/|last=Rediff.com|website=Rediff|access-date=1 October 2023|archive-date=13 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150913111639/http://www.rediff.com/movies/report/review-the-anupam-kher-show-is-quite-revealing-tv/20140707.htm|url-status=live}}</ref> |- | 2015–2018 | ''[[Sense8]]'' | Sanyam Dandekar | |- | 2016 |''[[Bharatvarsh (TV Series)|Bharatvarsh]]'' | муҷрӣ | |- | rowspan="2"|2017 | ''[[Republic TV|People]]'' | муҷрӣ | |- | ''[[The Indian Detective]]'' | Stanley D'Mello | |- | rowspan=1|2018 | ''[[Mrs Wilson]]'' | Shahbaz Karim |<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/tv/anupam-kher-completes-his-shoot-for-bbc-one-series-mrs-wilson-shares-video/story-3DNmFlIHQZgrBoqGhP04RL.html|title=Anupam Kher completes his shoot for BBC One series Mrs Wilson, shares video|date=10 June 2018|website=Hindustan Times|access-date=1 October 2023|archive-date=5 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191105133643/https://www.hindustantimes.com/tv/anupam-kher-completes-his-shoot-for-bbc-one-series-mrs-wilson-shares-video/story-3DNmFlIHQZgrBoqGhP04RL.html|url-status=live}}</ref> |- | rowspan=1|2018–2021 | ''[[New Amsterdam (2018 TV series)|New Amsterdam]]'' | Dr. Vijay Kapoor | |- | rowspan=1|2021 | ''Bhuj: The Day India Shook'' | ҳикояткунанда | ҳуҷҷатӣ |- | rowspan=2| 2023 |''[[Trial By Fire (Indian web series)|Trial By Fire]]'' | Captain Hardeep Bedi | |- |''[[The Freelancer (TV series)|The Freelancer]]'' | Dr. Arif Khan | |- |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони театри Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Садопешамардони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои томилӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои панҷобӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои маротҳӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои малаялам]] [[Гурӯҳ:Ҳаҷвнигорони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]] [[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон]] je5qgrm7dpdv8dlujm8qgs9yvl73r5u Косагул (гул) 0 221981 1461644 1461410 2026-04-01T16:31:55Z Zosya95 54344 1461644 wikitext text/x-wiki {{маъноҳои дигар|Косагул (маъноҳо)}} {{Таксон |image file = Naked Ladies, Hinsdale Rhododendron Garden (15022561349).jpg |image descr = |regnum = Гиёҳон |parent = Amaryllis |rang = Гуна |latin = Amaryllis belladonna |author = [[L.]] |syn = |range map = |range map caption = |range map width = |range legend = |iucnstatus = |iucn = |wikispecies = Amaryllis belladonna }} '''Косагул''' ё '''белладона{{Sfn|Phipps|2011}}''' ([[номи илмӣ]]: ''Amaryllis belladonna'') як намуд растаниест, ки ватанаш вилояти Кейпи [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар дигар ҷойҳо, инчунин дар [[Тоҷикистон]], ҳамчун растании ороишӣ парвариш карда мешавад. ''Amaryllis belladonna'' яке аз ду намуди ҷинси гулҳои ''Amaryllis'' мебошад.<ref name="WCSP_Amaryllis">{{Cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Amaryllis|title=Search for ''Amaryllis''|website=[[World Checklist of Selected Plant Families]]|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|accessdate=1 February 2015}}</ref> == Решаи ном == Дар забони тоҷикӣ, номаш маънои ''гули косашаклро'' дорад. Номи илмияш аз калимаи итолиёвии ''белладонна'' гирифта шуда, маънояш "зани зебо" аст.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC|title=The Names of Plants|first=David|last=Gledhill|edition=4th|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86645-3|year=2008|page=68}}</ref> [[Акс:NakedLadies.jpg|мини|''A. belladonna'' дар Калифорния]] Дар пиёзчаҳои косагул якчанд пайвастагиҳо, аз ҷумла 1,4-дигидрокси-3-метокси поуэллан, ки [[Алкалоидҳо|алкалоид]] аст, пайдо карда шудаанд. Алкалоидҳои пиёзчаи ин растанӣ хосияти мубориза бурдан бо [[Вараҷа|вараҷаи]] ''P. falciparum'' дорад.<ref>{{Cite journal|author=Cho|first=Namki|date=1 January 2018|title=Antiplasmodial alkaloids from bulbs of ''Amaryllis belladonna'' Steud.|url=|journal=Bioorganic & Medicinal Chemistry Letters|language=en|volume=28|issue=1|pages=40–42|doi=10.1016/j.bmcl.2017.11.021|pmid=29162457}}</ref>{{Эзоҳ|30em}}  93uhpxgcpy0xfaghato6rsymzsmmyna Алиф Бонк 0 274145 1461681 1444643 2026-04-02T03:14:21Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461681 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи бонк | номи бонк = Алиф Бонк | логотипи бонк = Alif_ru.png | шакли шахси ҳуқуқӣ = [[Ҷамъияти саҳҳомӣ]] | иҷозатнома = № 0000114 аз [[3 январ]]и [[2020]] | фаъолият = Бонки тиҷоратӣ | соли таъсис = [[2014]] | номҳои пешина = Алиф Сармоя | макон = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}: [[Душанбе]] | афроди калидӣ = [[Ҳофиз Шаҳидӣ]] — раиси шӯрои нозирон<br> [[Абдулло Қурбонов]] — раиси пешина ва ҳаммуассис <br> [[Зуҳуршо Раҳматуллоев]] — ҳаммуассис <br> [[Фирдавс Мирзоев]] — ҳаммуассис <br> [[Гуланор Атобек]] — раис | соҳа = необонк | сармояи аввалия = 153.6 млн сомонӣ (5.12.2024) | сармояи худӣ = | дороиҳо = | фоидаи холис = | шумораи кормандон = {{афзоиш}} 1000 (ноябри [[2024]]) | аудитор = | сарчашмаҳо = | вебгоҳ = {{URL|http://www.alif.tj}} |ширкати модарӣ=Alif Capital Holdings Limited|ҷамъияти асосӣ=|дафтари марказӣ=}} '''Алиф Бонк''' (номи пурра '''Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Алиф Бонк»'''; номи пешина '''ТАҚХ «Алиф Сармоя»''') — бонки тиҷоратӣ ва ширкати [[фанноварии молӣ]] дар [[Тоҷикистон]]. Дафтари марказии бонк дар шаҳри Душанбе ҷойгир аст. == Таърих == Пас аз якчанд соли таҳсилу кор дар хориҷа, [[Абдулло Қурбонов]], Зуҳуршо Раҳматуллоев ва Фирдавс Мирзоев Алифро соли 2014 дар Тоҷикистон таъсис доданд. Тибқи иттилои сомонаи худ, ширкат дар аввал корро бо се нафар оғоз карда, қарзи хурдро ба мардум пешниҳод менамуд ва сипас теъдоди кормандонашро зиёд кард<ref>{{Cite web|url=https://vc.ru/u/819399-alif/246846-kak-finteh-v-tadzhikistane-sozdal-sobstvennuyu-ekosistemu-otkryl-it-akademiyu-i-privlek-10-millionov-investicii-v-kapital|title=Как финтех в Таджикистане создал собственную экосистему, открыл IT-академию и привлёк $10 миллионов инвестиций в капитал — Алиф на vc.ru|author=Алиф|website=vc.ru|date=2021-05-17|lang=en|accessdate=2024-11-27}}</ref>. 19 декабри соли 2019 ҶСК ТАҚХ «Алиф Сармоя» ба ҶСК «Алиф Бонк» табдил шуд ва бо қарори Раёсати Бонки миллии Тоҷикистон аз 3 январи соли 2020, таҳти № 1, ба ҶСК «Алиф Бонк» Иҷозатнома барои анҷом додани амалиёти бонкӣ бо пули миллӣ ва асъори хориҷӣ дода шуд<ref name=":0">{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/node/276752|title=Таъсиси боз як бонк дар Тоҷикистон. “Алиф Сармоя” ба “Алиф Бонк” табдили ном кард|website=asiaplustj.info|date=2020-01-06|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2024-11-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/en/news/tajikistan/economic/20200106/micro-financing-organization-using-the-principles-of-islamic-finance-upgraded-into-bank|title=Micro-financing organization using the principles of Islamic Finance upgraded into bank|website=asiaplustj.info|publisher=ASIA-Plus|accessdate=2024-11-27}}</ref>. === Солнома === '''2014''' * 29 апрел — Алиф Сармоя аз тарафи се нафар ташкил шуда, шартномаи қарзи автомобилиро бо аввалин муштарии худ ба имзо расонд. '''2015''' * 7 октябр — аввалин барномаи хусусии идоракунии муносибатҳои муштариёни Алиф (CRM) тарҳрезӣ шуд, ки баъдтар соли 2016 ба кор андохта шуд. * Дар давоми нуҳ моҳи фаъолият Алиф сандуқи қарзии худро се маротиба афзоиш дод ва дар байни аъзои АТҚХТ 5-умин ташкилоти қарзии хурд гардид. '''2016''' * 14 март — ба ТАҚХ «Алиф Сармоя» барои гузаронидани амалиёти бонкӣ иҷозатнома дода шуд. Пас аз он Алиф Сармоя ҳуқуқ пайдо кард, то ки пасандоз кушояд ва дар дохилу хориҷи кишвар муомилоти молиявиро анҷом диҳад<ref>{{Cite web|url=https://nbt.tj/ru/old_news/?ELEMENT_ID=431683|title=ООО МДО “Алиф-сармоя” выдана лицензия на проведение банковских операций|website=nbt.tj|date=2016-03-15|publisher=Национальный Банк Таджикистана|accessdate=2024-11-28}}</ref>. * 1 апрел аввалин суратҳисоби амонатӣ кушода шуд. '''2017''' * 1 январ — Алиф Сармоя низоми автоматикунонии бонкии худро ба кор андохт, ки онро дастаи барномасозии худи ширкат навишта буданд. Навиштан ва ба кор андохтани низоми автоматикунонии бонкии худ ба Алиф имкон дод, то ки қадами муҳиме дар роҳи табдил шудан ба як ширкати молиявию фанноварӣ гузорад. * 17 март — Алиф Сармоя ба Низоми миллии пардохтии «[[Корти миллӣ]]» пайваст ва ба барориши кортҳои пардохтии «Корти миллӣ» оғоз кард. * 3 июн — Alif Shop яке аз аввалин маркетплейсҳо дар Тоҷикистон бо имкони хариди мол ба насия ба кор оғоз кард. * 1 август — Алиф Академия кушода шуд ва барои рушди фанновариҳои иттилоотӣ дар Тоҷикистон дарсҳои ройгони барномасозиро оғоз намуд. * 16 октябр — Алиф Сармоя аввалин маркази хидматрасонии бонкии худро дар Хуҷанд боз кард. * 4 ноябр — Алиф аввалин платформаи эквайринги онлайнии Alif Pay-ро ба роҳ монд, ки ба дорандагони «Корти миллӣ» имкони онлайн пардохт кардани хидматрасониҳоро фароҳам овард. '''2018''' * 6 январ — ҳамёни мобилии Alif Mobi роҳандозӣ шуд. * 29 январ — Алиф Сармоя ба низоми байналмилалии интиқоли пулҳо ҳамроҳ шуд. * 15 март — ширкат корти овердрафтро бо насияи 10-рӯза ба муштариёни худ пешниҳод намуд. * 20 август — Алиф корти насияи '''«'''Салом'''»'''-ро ба роҳ андохт, ки ба муштариён имкони хариди молу маҳсулотро ба тариқи онлайн ва офлайн медиҳад. * 26 октябр — веб-сайти Alif Online бо як утоқи шахсӣ сохта шуд, ки дар он метавон тамоми амалиёт ва хадамоти истифодашударо пайгирӣ кард. '''2019''' * 13 ноябр — Ҳофиз Шаҳидӣ 25%-и саҳмияҳои Алиф Бонк-ро харида, раиси шӯрои нозирони Алиф Бонк гардид<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20191113/tadzhikskii-predprinimatel-iz-monako-investiroval-v-kompaniyu-alif-kapital|title=Таджикский предприниматель из Монако инвестировал в компанию «Алиф Капитал»|date=2019-11-13|publisher=ASIA-Plus}}</ref>. '''2020''' * 3 январ — Алиф Сармоя барои амалиёти бонкӣ таҳти № 0000114 аз Бонки миллии Тоҷикистон иҷозатнома гирифт ва табдил ба Алиф Бонк шуд<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2020/01/alif-sarmoya-pereimenovan-v-alif-bank/|title=«Алиф Сармоя» переименован в «Алиф Банк» {{!}} НИАТ "Ховар"|lang=ru|accessdate=2024-11-28}}</ref>. * Июн — ширкати итолиёии [[MicroFinanza Rating]] қобилияти идоравии Алиф Бонкро аз ҷиҳати хафвҳо тасдиқ карда, ба бонк рейтинги молиявии устувори BBB Stable-ро дод<ref>{{Cite web|url=https://www.mf-rating.com/reports/?sreport=alif|title=MFR Reports - Financial & Social Ratings & Assessments|website=MFR|accessdate=2024-11-28}}</ref>. * 7 июл — барои рушди экосистемаи пардохтҳои рақамӣ дар Тоҷикистон Алиф Бонк ва Visa шарикони стратегӣ шуданд<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20200707/visa-i-alif-bank-obyavili-o-strategicheskom-partnerstve-dlya-razvitiya-tsifrovoi-platezhnoi-ekosistemi-v-tadzhikistane|title=Visa и Алиф Банк объявили о стратегическом партнерстве для развития цифровой платежной экосистемы в Таджикистане {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-28}}</ref>. '''2021''' * 13 август — интернет-бонки Alif Business аз тарафи ширкати швейтсарии ImmuniWeb санҷиши амнияти иттилоотиро гузашт. '''2022''' * 2 ноябр — раёсати Алиф Бонк Гуланор Атобекро ба ҳайси раиси нави худ интихоб кард<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20221102/gulanor-atobek-raisi-navi-alif-bonk-tayin-1052575933.html|title=Раиси “Алиф Бонк” нав шуд|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2022-11-02|lang=tg|accessdate=2024-11-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pressa.tj/ro%D2%B3bari-navi-alif-bonk-gulanor-atobek-kist/|title=Роҳбари нави «Алиф Бонк». Гуланор Атобек кист? (аудио)|website=Pressa.tj|lang=|accessdate=2024-11-29}}</ref>. '''2023''' * Июл—август — дар натиҷаи як таҷзия ва таҳлили комил, агентии байналмилалии рейтингии MicroFinanza Rating (Итолиё) ба Алиф як рутбаи созмонии α- «Миёна» ихтисос дод. Ин имтиёз поя ва асоси солим, маҳоратҳои мудирияти хавф (риск) ва устувории молии бонкро нишон медиҳад.<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20231018/mfr-v-ocherednoi-raz-podtverdilo-finansovuyu-ustoichivost-alif-banka|title=MFR в очередной раз подтвердило финансовую устойчивость Алиф Банка|website=asiaplustj.info|publisher=ASIA-Plus|accessdate=2024-11-27}}</ref>. * Алиф се иҷозатномаи фаъолият дар бозори қоғазҳои қиматнокро гирифт, ки доираи хадамотро густариш медиҳад<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20231114/alif-poluchil-3-litsenzii-na-osutshestvlenie-deyatelnosti-na-rinke-tsennih-bumag|title=Алиф получил 3 лицензии на осуществление деятельности на рынке ценных бумаг {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}</ref>. * Алиф Бонк қарордодҳои сармоягузорӣ бо Mashreq бонк ([[Имороти Муттаҳидаи Арабӣ|Иморот]]) ва Aktif бонк ([[Туркия]]) имзо кард<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20231207/alif-zaklyuchil-investitsionnie-dogovori-s-mashreq-bank-oae-i-aktif-bank-turtsiya|title=Алиф заключил инвестиционные договоры с Mashreq Bank (ОАЭ) и Aktif Bank (Турция) {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}</ref>. '''2024''' * Alif Mobi озмоиши амнияти кибериро аз ҷониби ширкати байналмилалии Snapsec гузашт ва уҳдадории худро нисбат ба амнияти рақамӣ таъйид кард.<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20240201/alif-mobi-uspeshno-proshyol-proverku-kiberbezopasnosti#article-likeblock|title=Alif Mobi успешно прошёл проверку кибербезопасности|website=Asia-Plus|date=1/02/2024}}</ref> * Алиф Бонк ва [[Mastercard]] созишномаро барои тавсеаи пардохтҳои ғайринақдӣ дар [[Тоҷикистон]] имзо карданд ва барориши кортҳои [[Mastercard]]-ро шурӯъ намуданд<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20240404/alif-i-mastercard-zaklyuchili-dolgosrochnoe-soglashenie-dlya-razvitiya-beznalichnih-platezhei-v-tadzhikistane|title=«Алиф» и Mastercard заключили долгосрочное соглашение для развития безналичных платежей в Таджикистане {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=www.asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.trend.az/casia/tajikistan/3882002.html|title=Tajikistan's bank starts issuing Mastercard cards |website=trend.az|lang=ru|accessdate=2025-09-05}}</ref>. Ин аввалин маротиба аст, ки як бонки тоҷикӣ мустақиман кортҳои Mastercard мебарорад; қаблан чунин кортҳоро дар кишвар танҳо [[Актив Бонк|Halyk Bank]] (пештар «Kazkommertsbank»), ки бонки Қазоқистон мебошад, пешниҳод мекард. {{Сарчашма нест|03|09|2025|}} * Алиф Бонк 10-умин солгарди худро бо тааммул аз даҳсолаи дастовардҳо ва рушд ҷашн гирифт<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20240430/alifu-10-let-mechta-kompanii-prinyosshaya-mnogo-peremen|title=«Алифу» - 10 лет: мечта компании, принёсшая много перемен {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}</ref>. * Алиф Бонк ва Visa хадамоти Google Pay-ро дар [[Тоҷикистон]] муаррифӣ карданд, ки имконоти пардохти рақамиро пеш мебарад<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20240625/alif-i-visa-predstavlyayut-novii-uroven-platezhei-s-google-pay-v-tadzhikistane|title=«Алиф» и Visa представляют новый уровень платежей с Google Pay в Таджикистане {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}</ref>. = Фаъолият = Алиф Бонк хидматрасониҳои молиявиро бо риояи меъёрҳои маблағгузории исломӣ (Муробаҳа ва Музораба) пешниҳод менамояд, ки дар доираи қонунгузории [[Тоҷикистон|Ҷумҳурии Тоҷикистон]] нисбат ба бонкҳои классикӣ татбиқ мешаванд. Алиф Бонк аз рӯзи аввали таъсис талош дорад, то ки ба бонки исломӣ табдил ёбад ва дар ин замина корҳоеро низ анҷом додааст. Саридораи бонк дар шаҳри Душанбе буда, дорои ду филиал ва якчанд марказҳои хидматрасонӣ дар шаҳрҳои Душанбе ва Хуҷанд аст. Марказҳои хидматрасонии Алиф Бонк дар якчанд шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон: [[Истаравшан]], [[Бӯстон (шаҳр)|Бӯстон]], [[Ноҳияи Ҷаббор Расулов|Ҷаббор Расулов]], [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|Бобоҷон Ғафуров]], [[Конибодом]], [[Исфара]], [[Панҷакент]], [[Бохтар (шаҳр)|Бохтар]], [[Кӯлоб]], [[Ҳисор]], [[Ваҳдат]] ва [[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]] ҷойгир шудаанд.<ref>{{Cite web|url=https://alif.tj/bank/contacts/offices/dushanbe?city=4|title=Терминалҳо, банкоматҳо ва офисҳо {{!}} Алиф|website=Терминалҳо, банкоматҳо ва офисҳо {{!}} Алиф|lang=tg|accessdate=2024-11-25}}</ref> = Сохтори холдингӣ = Alif Capital Holdings Limited ширкати холдингӣ ва саҳмдори асосии Алиф Бонк буда, саридораи он дар Бритониёи Кабир ҷойгир мебошад. Ҳамчунин, Alif Capital Holdings Limited ширкатҳои фанноварию молии худро дар [[Ӯзбекистон]], [[Имороти Муттаҳидаи Арабӣ|Иморот]] ва [[Покистон]] дорад. 5 декабри соли 2024 ҳаҷми пардохтшудаи сармояи оинномавии ҶСК «Алиф Бонк» 153 600 000 сомониро ташкил додааст<ref name=":Акционеры">{{Cite web|url=https://alifwebsite.alif.tj/uploads/Malumot_dar_borai_sahmdor_a58556f59b.pdf|title=Маълумот дар бораи саҳмдор|website=Алиф|publisher=}}</ref>. = Мушкилот = Дар тӯли фаъолият Алиф Бонк ба мушкилоти гуногуне дучор шудааст. Аз ҷумла 20 июни соли 2020 [[Бонки миллии Тоҷикистон]] Алиф Бонкро барои мушкилоти ҷойдошта дар соҳаи кадрӣ 500 000 сомонӣ ҷарима кард. Инро [[Абдулло Қурбонов]] «шаффофияти кор» ва «масъулияти бонк дар назди ҷомеа» гуфта буд<ref>Бонки миллӣ «Алиф»-ро 500 000 ҷарима баст. Соли оянда боз санҷиш! https://pressa.tj/bonki-mill%D3%A3-alif-ro-500-000-%D2%B7arima-bast-soli-oyanda-boz-san%D2%B7ish/ </ref><ref> За что оштрафовали «Алиф Банк» на полмиллиона сомони, и какие теперь планы у банка? Подробнее: https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20200622/za-chto-oshtrafovali-alif-bank-na-polmilliona-somoni-i-kakie-teper-plani-u-banka </ref>. Дар соли 2021 Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Алиф Бонк пардохти иловагии андоз дар ҳаҷми тақрибан 1,6 миллион сомониро (бо дарназардошти ҷаримаҳо) талаб кард, ки онро ба андозҳои давраи соли 2019 рабт дода буд, ки пас аз баҳси додгоҳӣ Алиф Бонк маҷбур шуд 1 600 000 сомонӣ маблағ пардохт кунад<ref>Кумитаи андоз аз «Алиф Бонк» пардохти 1,6 млн андозу ҷаримаи иловагиро талаб кардастПодробнее: https://asiaplustj.info/ru/node/295515</ref><ref> Баҳси андозии Алиф https://www.youtube.com/watch?v=v30gc6OQUuc</ref>. = Роҳбарон = Раис — Гуланор Атобек<ref>{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20221102/alif-bank-novyy-rukovoditel-1052573164.html|title=Назначен новый руководитель "Алиф банка": кто он|author=Sputnik Таджикистан|website=Sputnik Таджикистан|date=2022-11-02|lang=ru|accessdate=2024-11-26}}</ref> Муовини раис — Далер Каримов<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=4LDpgcu1h-8|title=Имрӯз ва ояндаи пардохтҳои электронӣ бо Alif Mobi дар Тоҷикистон|author=Digital Миллат|website=YouTube|date=24/08/2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://weproject.media/articles/detail/daler-karimov-ob-osobennostyakh-raboty-v-krupneyshem-banke-tadzhikistana-i-pochemu-vazhno-soblyudat-/|title=Далер Каримов об особенностях работы в быстрорастущем банке Таджикистана, и почему важно соблюдать корпоративную культуру|website=weproject.media|lang=ru|accessdate=2024-11-26}}</ref> = Маҳсулоти бонкии Алиф = Алиф ҳамчун ширкати молиявии дар ҳоли рушд лоиҳаҳои гуногунро дар самтҳои молия, фанноварӣ ва маориф ба мардум пешниҳод мекунад: * '''Низоми автоматикунонии бонкӣ (CBS)''' — содагардонии раванди коркарди маълумот, таъмини иҷрои амалиёти электронӣ, пардохтҳо дар реҷаи худкор ва муҳосибот. * '''Мудирияти иртибот бо муштарӣ''' '''(CRM)''' — платформаи кории ширкат мебошад. Дар ин ҷо маълумоти муштариён ва тамоми равандҳои тиҷоратӣ нигоҳ дошта мешаванд. * '''Alif Shop''' — мағозаи интернетӣ барои харид ба насия ва нақд. Яке аз аввалин бозоргоҳ (маркетплейс) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аст, ки мағозаҳои пойтахт ва ноҳияҳои кишварро муттаҳид кардааст.<ref>{{Cite web|url=https://alifshop.tj/|title=alifshop.tj — онлайн-магазин с широким ассортиментом товаров в рассрочку и наличными|website=alifshop.tj — онлайн-магазин с широким ассортиментом товаров в рассрочку и наличными|lang=ru|accessdate=2024-11-25}}</ref> * '''Alif Business''' — бонки интернетист, ки дар он муштариёни корпоративӣ метавонанд мустақиман аз телефон ё компютери худ амалиёти бонкиро анҷом диҳанд.<ref>{{Cite web|url=https://business.alif.tj/|title=alif business|website=business.alif.tj|accessdate=2024-11-25}}</ref> * '''Корти «Салом»''' — корти насияи Бонки Алиф, ки имкони харидро дар саросари Тоҷикистон ба тариқи насия фароҳам меорад.<ref> https://salom.alif.tj/ </ref> * '''Alif Mobi''' — ҳамёни мобилиест, ки дар Тоҷикистон ва Узбекистон истифода мешавад. Бо ин барнома муштариён метавонанд хароҷоти коммуналию дигар хидматрасониро пардохт кунанд, пул интиқол диҳанд, бо QR-рамз харид намоянд ва маблағҳои худро онлайн идора кунанд.<ref>{{Cite web|url=https://www.thebanker.com/World/Central-eastern-Europe/Alif-Bank-looks-to-further-international-expansion/(language)/eng-GB|title=Alif Bank looks to further international expansion|author=The Banker|website=www.thebanker.com|lang=en|accessdate=2024-11-26|archivedate=2020-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200214053938/https://www.thebanker.com/World/Central-Eastern-Europe/Alif-Bank-looks-to-further-international-expansion/(language)/eng-GB}}</ref> * '''Alif Pay''' — низоми пардохти онлайн бо истифода аз кортҳои «Корти миллӣ»-и тамоми бонкҳои Тоҷикистон мебошад. * '''Alif Academy''' — ташкилоти ғайритиҷоратие, к таъсис дода шудааст ва бо гузаронидани курсу тренингҳо дар соҳаи фанноварии иттилоотӣ машғул мебошад.<ref>{{Cite web|url=https://alif.academy/|title=Алиф Академия|website=alif.academy|accessdate=2024-11-25}}</ref> * '''Корти Visa'''-и Алиф Бонк — корт барои интиқолу харид ва пардохтҳо дар дохилу хориҷи кишвар. * '''Корти MasterCard'''-и Алиф Бонк — барои истифодабарандагони худ имконият медиҳад, ки дар дохил ва хориҷи кишвар пардохтҳоро анҷом диҳанд. * '''Қарзи нақдӣ''' — ягона хидматрасонии бонк, ки ба муштариён иҷозат медиҳад, маблағро ба таври нақдӣ қарз гиранд. = Моликон = Тибқи иттилои сомонаи Alif Capital Holdings Limited ҳаммуассисону нозирони ширкат [[Абдулло Қурбонов]], Зуҳуршо Раҳматуллоев ва Фирдавс Мирзоев буда, Ҳофиз Шаҳидӣ, Фирдавс Шаҳидӣ, Раҷаббек Сулаймонбеков ва Насим Алибҳай ҳамчун нозирон сабт шудаанд<ref>{{Cite web|url=https://www.alif.holdings/#founders|title=ALIF CAPITAL HOLDINGS|website=www.alif.holdings|accessdate=2024-11-26}}</ref>. = Ҷоизаҳо = * 2019 — Ифтихорномаи Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои иҷрои софдилонаи қонунгузории андоз ва саҳми назаррас дар қисми даромади буҷети давлатӣ; * 2019 — Ҷоизаи тиллоии «Бренди сол — 2019» таҳти унвони «Қуллаи шараф»;<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/economic/20191219/brendi-sol-2019-betarini-toironi-toikiston|title=«Бренди сол – 2019». Беҳтарини тоҷирони Тоҷикистон {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|accessdate=2024-11-25|archivedate=2025-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250809234443/https://asiaplustj.info/news/tajikistan/economic/20191219/brendi-sol-2019-betarini-toironi-toikiston}}</ref> * 2020 — Best Digital Wallet 2020;<ref>{{Cite web|url=https://www.globalbankingandfinance.com/global-banking-finance-awards-2020-award-winners/|title=GLOBAL BANKING & FINANCE AWARDS® – 2020 – Award Winners - Global Banking {{!}} Finance|website=https://www.globalbankingandfinance.com/|lang=en-GB|accessdate=2024-11-25}}</ref> * 2020 — Ғолиби номинатсияи Fastest Growing Retail Bank Tajikistan 2020 аз рӯи Global Banking & Finance;<ref>{{Cite web|url=https://www.globalbankingandfinance.com/global-banking-finance-awards-2020-award-winners/|title=GLOBAL BANKING & FINANCE AWARDS® – 2020 – Award Winners - Global Banking {{!}} Finance|website=https://www.globalbankingandfinance.com/|lang=en|accessdate=2024-11-25}}</ref> * 2021 — ICD’s Global Finnovation Award 2020 барои ҳалли навоваронаи ҳамёни Alif Mobi ва корти насияи «Салом»;<ref>{{Cite web|url=https://icd-ps.org/en/news/icd-announces-winners-of-its-international-financial-innovation-competition-titled-icds-finnovation-award-2020|title=ICD ANNOUNCES WINNERS OF ITS INTERNATIONAL FINANCIAL INNOVATION COMPETITION TITLED “ICD’S FINNOVATION AWARD 2020|date=08/08/2021}}</ref> * 2022 — Эътироф ва мукофоти «Бароҳмонии Visa Infinite ва Platinum дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз ҷониби низоми пардохти байналмилалии Visa; * 2022 — Ҷоизаи солонаи «Конгресси ҷаҳонии соҳибкорӣ» дар номинатсияи GENStarters Award 2022, [[Риёз]], [[Арабистони Саудӣ]]; * 2023 — Alif Shop ягона стартап аз ИДМ дар ТОП-100 EWC 2022;<ref>{{Cite web|url=https://retail-loyalty.org/news/alif-sredi-luchshikh-edinstvennyy-startap-iz-sng-v-top-100-ewc-2022/|title=Алиф среди лучших: единственный стартап из СНГ в ТОП-100 EWC 2022|website=retail-loyalty.org|date=2023-03-02|lang=ru|accessdate=2024-12-19|archivedate=2024-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219125540/https://retail-loyalty.org/news/alif-sredi-luchshikh-edinstvennyy-startap-iz-sng-v-top-100-ewc-2022/}}</ref> * 2023 — Ҷоизаи тиллоии «Бренди сол — 2022» дар категорияи «Ташкилоти молиявӣ»; ҷоизаи нуқра ба интернет-мағозаи Alif Shop ва ҷоизаи биринҷӣ ба «Алиф Академия»;<ref>{{Cite web|url=https://t.me/s/alifbank?before=2212|title=Алиф|website=Telegram|accessdate=2024-11-25}}</ref> * 2023 — Ҷои якуми озмуни «Ташкилоти қарзии молиявии беҳтарин оид ба хизматрасонии соҳибкории бонувон 2022» дар номинатсияи «Кушодан ва пешбурди суратҳисоби бонкӣ» <ref>{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/758-bmt-bonuvoni-soibkor-dar-doirai-jak-ozmun-adr-shudand.html|title=БМТ. Ташкилотҳои қарзии молиявӣ дар доираи як озмун қадр шуданд|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2023-05-16|publisher=Ҷумҳурият|lang=|accessdate=2024-12-25}}</ref>; * 2024 — ISLAMIC DEBIT CARD OF THE YEAR<ref>{{Cite web|url=https://thedigitalbanker.com/awards/global-islamic-finance-awards/#pastWinnersSections|title=Global Islamic Finance Awards 2025 - The Digital Banker|lang=en-US|accessdate=2024-11-25}}</ref> * 2024 — Ҷоизаи миллии тиҷорати рақамии Тоҷикистон дар номинатсияи «Беҳтарин лоиҳаи технологияи молиявӣ (Fintech)» ва «Беҳтарин майдони электронӣ (маркетплейс)»<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2024/12/oliboni-yakumin-oizasuporii-mill-dar-samti-ti-orati-ra-am-e-commerce-avasmand-gardonida-shudand/|title=Ғолибони якумин «Ҷоизасупории миллӣ дар самти тиҷорати рақамӣ (e-commerce)» ҳавасманд гардонида шуданд|author=Моҳинави Наврӯз|website=АМИТ «Ховар»|date=2024-12-07|lang=|accessdate=2024-12-19}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{сайти расмӣ|http://www.alif.tj}} {{Бонкҳои Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Бонкҳои Тоҷикистон]] 6luw9seshis1zg9der9m8fmb7ngszpv Андарак 0 302859 1461685 1323526 2026-04-02T03:46:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461685 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Деҳа | номи тоҷикӣ = Андарак | номи аслӣ = Андарак | кишвар = Қирғизистон | минтақа = Вилояти Бодканд{{!}}Бодканд | шакли минтақа = Вилоят | ноҳия = Ноҳияи Лайлак{{!}}Лайлак | ҷомеа = Сумбула | шакли ҷомеа = Округи деҳавӣ | забони расмӣ = қирғизӣ | аҳолӣ = 8078 | соли барӯйхатгирӣ = 2020 | ҳайати миллӣ = [[қирғизҳо]] ва [[тоҷикон]] | ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он | вақти минтақавӣ = +6 }}'''Андарак''' ({{Lang-ky|Андарак}}) — деҳа дар [[Ноҳияи Лайлак|ноҳияи Лайлаки]] [[вилояти Бодканд]], [[Қирғизистон]] Дар гузашта қисме аз [[ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ]] буд<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/security/20221123/tadzhiksko-kirgizskie-pogranichnie-konflikti-kto-na-samom-dele-agressor&rhash=dad9b8f651f186|title=Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|accessdate=2022-11-30}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Аҳолӣ — 5997 нафар дар соли 2009<ref>{{Cite web|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|title=Перепись населения Киргизии 2009 н|website=web.archive.org|date=2011-08-10|accessdate=2022-11-28|archivedate=2011-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%91%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf}}</ref>, 8078 нафар дар соли 2020<ref>{{cite web|title = Численность населения областей, районов, городов, поселков городского типа, айылных аймаков и айылов (сел) Кыргызской Республики|website = Национальный статистический комитет Кыргызской Республики|url = http://stat.kg/ru/statistics/download/operational/825/|date = 2020|accessdate = 2020-10-19|archive-date = 2020-10-22|archive-url = https://web.archive.org/web/20201022184426/http://stat.kg/ru/statistics/download/operational/825/|deadlink = no}}</ref>. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Ноҳияи Лайлак}} [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Лайлак]] l608ecfzztqpfyogkzzkgvvto2wews8 Rolls-Royce Motor Cars 0 303884 1461654 1458951 2026-04-02T00:29:33Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461654 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Rolls-royce.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати хусусӣ]] | foundation = [[15 март]]и [[1906]] | founders = [[Чарлз Ролс]], [[Фредерик Ройс]] | location = [[Гудвуд]], [[Бритониёи Кабир]] | key_people = Торстен Мюллер-Этвёш (директори иҷроия) | parent = [[BMW AG]] | industry = Худравсозии ултралуксус | products = Мошинҳои ултралуксус | homepage = [https://www.rolls-roycemotorcars.com/ rolls-roycemotorcars.com] }} '''Rolls-Royce''' — тамғаи мошинҳои ултралуксуси бритониягӣ буда, аз соли [[1998]] зербахши [[BMW AG]] мебошад.<ref>{{Cite web |url=https://www.rolls-roycemotorcars.com/en_GB/discover/heritage.html |title=Rolls-Royce Heritage |publisher=Rolls-Royce Motor Cars Ltd. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Rolls-Royce маъруфтарин тамғаи мошинҳои луксус дар ҷаҳон мебошад. Rolls-Royce [[15 март]]и [[1906]] аз ҷониби Чарлз Ролс ва Фредерик Ройс дар [[Манчестер]] таъсис ёфт. Нахустин мошин — '''Silver Ghost''' (1906) — «беҳтарин мошини ҷаҳон» эътироф шуд. == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Навъ !! Нарх (оғоз) |- | Ghost || Sedan || ~350 000 $ |- | Phantom || Sedan ултралуксус || ~500 000 $ |- | Wraith / Dawn || Купе / Кабриолет || ~350 000 $ |- | Cullinan || SUV-и ултралуксус || ~350 000 $ |- | Spectre || Купеи барқӣ || ~420 000 $ |} == Таърих == === Таъсис: Ролс ва Ройс (1904–1910) === Чарлз Ролс — аристократ ва варзишкори мошинронӣ — ва Фредерик Ройс — муҳандиси пайдоишашон камбағал — [[15 март]]и [[1906]] ширкати худро расман ба қайд гирифтанд.<ref>{{Cite web |url=https://www.rolls-roycemotorcars.com/en_GB/discover/heritage.html |title=Rolls-Royce Heritage |publisher=Rolls-Royce Motor Cars Ltd. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Дар соли [[1907]] '''Silver Ghost''' нашр шуд — мошине ки «беҳтарин мошини ҷаҳон» лақаб гирифт ва дар пойгаи 15,000-мильӣ бе ягон хароб боқӣ монд. Дар соли [[1910]] Чарлз Ролс дар ҳодисаи ҳавопаймо вафот кард — аввалин шаҳрванди Бритониё, ки дар ҳодисаи тайёра ҷон дод. === Давраи Ройс ва Ҷанги Ҷаҳонӣ (1910–1945) === Пас аз вафоти Ролс, Фредерик Ройс танҳо ширкатро идора кард. Дар Ҷанги Ҷаҳонии Якум, Rolls-Royce муҳаррикҳои ҳавопаймо барои RAF истеҳсол кард. Дар Ҷанги Ҷаҳонии Дуюм, муҳаррики '''Rolls-Royce Merlin''' дар ҳавопаймоҳои Spitfire ва Hurricane насб буд — ки нақши кулидии дар «Набарди Бритониё» бозид.<ref>{{Cite web |url=https://www.rolls-royce.com/about/our-history.aspx |title=Rolls-Royce History |publisher=Rolls-Royce Holdings plc |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Дар соли [[1931]] Rolls-Royce ширкати [[Bentley]]-ро харидорӣ кард. === Тақсим ва BMW (1971–ҳол) === Дар соли [[1971]] Rolls-Royce аз бори бадеҳиҳо варшикаст эълон кард. Ҳукумати Бритониё ширкатро миллӣ гардонд ва онро ба ду қисм тақсим кард: '''Rolls-Royce PLC''' (ҳавопаймо ва двигателҳо) ва '''Rolls-Royce Motor Cars''' (мошинҳо). Дар соли [[1998]] Volkswagen Group ва BMW ҳарду барои харидани Rolls-Royce Motor Cars рақобат карданд. VW бурд ва Bentley-ро гирифт, аммо BMW ҳуқуқи истифодаи номи «Rolls-Royce» барои мошинҳоро аз соли [[2003]] ба даст овард.<ref>{{Cite web |url=https://www.rolls-roycemotorcars.com/en_GB/discover/heritage.html |title=Heritage |publisher=Rolls-Royce Motor Cars Ltd. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> BMW завод ва маркази нави тарроҳиро дар [[Гудвуд]] сохт. == Технологияҳои нодир == Ҳар мошини Rolls-Royce бо дасти инсон ба таври инфиродӣ сохта мешавад — раванде ки барои ҳар мошин то '''6 моҳ''' вақт мегирад. Баъзе мошинҳои хоссагӣ (Bespoke) метавонанд то '''2 сол''' интизор бошанд. Rolls-Royce аз поддортарин технологияҳои састкунии садо истифода мекунад — '''Starlight Headliner''' (боми ситорапӯш бо 1340 нурафшони дасти кашида) яке аз маъруфтарин ороишоти ихтиёрии ширкат мебошад. Дар соли [[2023]] Rolls-Royce '''Spectre''' — аввалин мошини барқии ширкат — нашр шуд. Spectre 577 аспкуч дорад ва ба суръати 100 км/с дар 4,5 сония мерасад.<ref>{{Cite web |url=https://www.rolls-roycemotorcars.com/en_GB/models/spectre.html |title=Rolls-Royce Spectre |publisher=Rolls-Royce Motor Cars Ltd. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> == Нишондиҳандаҳои фурӯш == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:60%;" ! Сол !! Мошинҳо фурӯхташуда |- | [[2019]] || 5 152 |- | [[2020]] || 3 756 |- | [[2021]] || 5 586 |- | [[2022]] || 6 021 |- | [[2023]] || 6 032 |} <ref>{{Cite web |url=https://media.rolls-roycemotorcars.com/ |title=Rolls-Royce Annual Sales |publisher=Rolls-Royce Motor Cars Ltd. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Маъруфтарин бозор барои Rolls-Royce: '''ИМА''' (1-ум), '''Чин''' (2-юм), '''Бритониё''' (3-юм). Rolls-Royce Cullinan (SUV) дар солҳои 2019–2023 пурфурӯштарин мошини ширкат шуд. == Муштариёни машҳур == Rolls-Royce мошинҳои расмии подшоҳони Бритониё мебошад — аз соли [[1900]] то имрӯз. Дар соли [[1978]] Rolls-Royce Silver Shadow мошини расмии [[Шоҳи Афғонистон]] ва бисёре аз подшоҳони Ховари Миёна шуд. Миллиардерон, ситораҳои Ҳолливуд ва президентон аз муштариёни доимии ширкат мебошанд. [[Гурӯҳ:Ширкатҳои автомобилии Бритониёи Кабир]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои Бритониёи Кабир]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1906]] [[Гурӯҳ:BMW AG]] == Пайвандҳо == * [https://www.rolls-roycemotorcars.com/ Сомонаи расмии Rolls-Royce] qk9d51cnud90xlk1d6r36fo9b7ker0w Феҳристи моҳвораҳо дар мадори заминҳамгом 0 306998 1461631 1461600 2026-04-01T13:49:04Z ~2026-20155-73 119875 /* Нимкураи ғарбӣ */ 1461631 wikitext text/x-wiki '''Феҳристи [[моҳвора]]ҳои геостатсионарӣ''' бо хатти тағйири санаи (вақти) байналмилалӣ оғоз ва ба анҷом мерасад. Моҳвораҳои геостатсионарӣ бевосита дар болои хати экваторӣ ҷойгир шудаанд. Барои мушоҳида аз истгоҳи статсионарии рӯизаминӣ радифи геостатсионарӣ гуё дар як нуқтаи осмон овезон шуда, мавқеи худро вобаста ба вақт, рӯз ва фасли сол тағйир надодааст. Агар моҳвораҳои геостатсионарӣ мисли Моҳ дар осмон намоён мебуданд, он гоҳ каҷ бо мадори геостатсионарӣ барои ин минтақа мувофиқат мекард. Дар мадори геостатсионарӣ феҳристҳои объектҳои суст мавҷуданд. == Нимкураи шарқӣ == ** -30°E: Galaxy_13 i≈0° Sea_Launch Oktober.2003 ..2025.. + 11C861_SL i≈1°. * 180°.0E: (О) [[Intelsat_18]] ( Iwanuschki_Int. пьяный_виннипух_дубак январь ), i=0.0° ILS_2011 ( Москва, РСФСР ) . Senit_3SLB NDMG 2011 ..2026 * 179°.6E [[Inmarsat]] 5_F3 i=0.0° ILS_2015 ( москва химки воронеж салават протон 250t НДМГ ) ** 178°.2E => 62°W => 122°W [[Inmarsat]]_3_F3 ( N. Iwleewa ), i=10°, S=28m^2, > † => reserve . AFETR . 1996 .. * 174°.5 ••Окленд † †•• * 172°E => 174°E: GE_23 ( [[Eutelsat]]_172A, Eutelsat_174A ) i≈3°, 4° байконур протон 700тонн хим.оружия ILS_2005 . * 172°.6E ##Крайсчерч † †## * 171°E => 124°W [[Тяньлянь-1|Tianlian_1-02]] † i=5° , >> † 2011 .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737|title=Track TIANLIAN 1-02 at 171.0°E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115838/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737}}</ref> * 170°.5E ##†Данидин † †## * 169°E => 1°W [[:en:Intelsat 8|Интелсат_8 † (Intelsat)]] ( бывш. PAS_8 † (PAZ_8) † ) , >> † ils . Proton , Moscow 250t UDMH . * 167°E *** 166°.0E: [[Интелсат_19]] => SDS_2025 .. ( Intelsat)_19 ( Covid_19 3*10^7†, 2026: 4*10^7† ), i=0°.0, 2012 ..2025 ..2026 Sea_Launch (154°W 0°N ) . **** 166°Е: Электро_4 i=0° ILS_2023 ..08.Mart_2023 ..2025 .. ( Lockheed: Moskau, Mitischi ) 250t NDMG Турция†††† бирма† эквадор† новая_зеландия† аляска† греция†† цыгане† жиды† ( 2*10^6† ) 250t NDMG . * 164°E => 169°E Optus_B3 † , >> i=12° † . , Optus 10<ref name=autogenerated1>{{Статья|заглавие=Optus (satellite)|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Optus_(satellite)&oldid=699436186|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 163°.5E [[Ямал_202]] ( Беленов † Розанов† ) † фуфел, ИЛС_2003, Протон 700тонн хемикалий Локхеед_Энергия † . * 162°E ====Enewetak 9Mt ..10Mt ..15Mt==== * 162°E => 51°W Superbird_B2 † ( superbird_4 † , † hugges_601 † jcsat † ) i≈7° i=8° >> † . гкц S=25m^2 . * 160°E Optus_D1<ref name=autogenerated1 /> S≈0m^2 (tufta) i=3°, [[Бэйдоу|Beidou]]_G4 i≈3° 2010. * 160°E Telecom_2C † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) >> † 1995. *** 159.0°E: [[ABS_6]] (U.S.:25924)<ref>{{Cite web|url=http://www.lyngsat.com/ABS-6.html|title=ABS 6 at 159.0°E - LyngSat|publisher=www.lyngsat.com|accessdate=2016-03-01}}</ref> i=0°, 26.September_1999..Nowember_1999..September_2025..2026 ILS (Proton_11C861DM3) 250t NDMG . * 157°.2W => 179°W Intelsat_1R † ( PAS_1R † paz_1r † ) ( орбита типа tdrs ), i≈8° S = 25m^2 >> † . ariane . 2000 . * 157°E [[Intelsat]]_5 † ( PAZ_5 †, мир_5 † ) >> † ils1997 28.August.<ref>{{Cite web|url=http://www.intelsat.com/fleetmaps/|title=Intelsat Coverage Maps|publisher=www.intelsat.com|accessdate=2016-03-01}}</ref> * 156°E Optus_C1 i=6° 2003 ..2025 , D3_optus i=0°, i=1° August_2009 ..2025.. * 155°.0E TXJSSY-1 * 154°E JCSAT_2A † ( JCSat_8 † ), >> †. * 152°E Optus_D2 ( fufel ) i≈2° * 151°E ••••Magadan волчков•••• * 150°.5E => 58°E [[Asiasat]]_3S † Korolёw_S † >> † ILS i=10° .<ref>{{Cite web|url=http://sattvinfo.net/beam.php?b=asiasat3s|title=Карта покрытия AsiaSat 3S - 105.5 East, Карты покрытия - спутник AsiaSat 3S, позиция 105.5 градусов East, спутника AsiaSat 3S, 105.5E|publisher=sattvinfo.net|accessdate=2016-03-01}}</ref> * 150°E JCSAT_1B † ( JCSat_5 † ) , >> † . * 149°.8E WGS_8 ( 41879 USA_272 ) i=0.0° AFETR_2016 * 149°E =====Canberra_DSN===== * 148°E => 34°E Africasat_2 † (U.S.: 24653) i=12° >> S=25m^2 1996_france a.k.a. Measat_2 , † .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653|title=AFRICASAT-2 (MEASAT-2) 147.8E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305113613/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653}}</ref> * 146,0°E PALAPA C2<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864|title=Track PALAPA C2 at 146.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115737/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864}}</ref> * 145°.7E => 66°W ETS_8 † ( KIKU_8 † ) i=11° Japan2006 Tanegaschima >> † .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656|title=Track KIKU-8 (ETS-VIII) at 145.7E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124802/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656}}</ref> * 145°E => 1°W Eutelsat_36A † ( орбита типа tdrs , с дрейфом ) AFETR † . * 145°E [[Химавари (спутники)|MTSAT_2 † ( Himawari_7 † )]]<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937|title=Track HIMAWARI-7 (MTSAT-2) at 145.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131025/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937}}</ref> >> †., i=5°, Japan_2006. ** 145°E Horisont_27 (38, S=5), i=14° , Intersputnik_1992 . * 144°E Superbird_C2 i≈2°, S=13m^2 2008 ..2026 ** 144°E Kirameki_3 ( Sun K.Tomita, Hiroschima_06.08.1945 15kT air ), i=0.0°, Nowember_2024 ..August.2025 ..2050. *** Escapade ( Ares ) Br. Spears circUS ( a.k.a. Polina_Gagarina ) Juli.2025 => 13.Nowember_2025 .. L2 ( Februar_2026 ) .. ARES (2027) CSFS. N.G. * 143°.5E => 178.2°E [[Inmarsat]]_4_F1 , i≈5°, AFETR_2005. * 143°E => 7°W => 4°W WINDS † ( KIZUNA )<ref>{{Статья|заглавие=WINDS|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=WINDS&oldid=614664760|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> i≈8°, > † 2008. * 142°E Apstar_9 (fufel)<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982|title=Track APSTAR 9 at 142.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125821/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982}}</ref> * 141°.5E => 116°E Apstar_9A † ( Chinasat_5A † i=9° )<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354|title=Track CHINASAT 5A (ZX 5A) at 141.5E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305111654/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354}}</ref> , >> † . * 140,7°E [[Химавари-8|Himawari 8]]<ref>{{Статья|заглавие=Himawari 8|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Himawari_8&oldid=704736785|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 140,3°E Sky Muster<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940|title=Track SKY MUSTER (NBN1A) at 140.3E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124800/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940}}</ref> * 140,0°E => 140.5°E [[Beidou]] G1<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287|title=Track BEIDOU G1 at 140.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125916/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287}}</ref> i≈3° 2010. * 140°E #### Tokio † † † † #### * 140.0°E [[Экспресс АМ5|Экспресс_АМ5]], [[Экспресс АТ2|Экспресс-AT2]] ([[Экспресс (КА)|Express]]) * 140°E •••• Yokohama † † •••• ** 138°E Apstar_5 † ( Telstar_18 † ), >> † .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364|title=Track APSTAR 5 (TELSTAR 18) at 138.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305121733/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364}}</ref> i=6°, Sea_Launch NDMG ( 154°W 00°S ) . * 136°E => 71°E N_STAR_C † , >> i=11° †<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461|title=Track N-STAR C at 136.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131323/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461}}</ref> * 134°E Apstar_6 † ( China_6 † ) >> † 2005 ( формоза_2024 † ).<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638|title=APSTAR 6 134.0E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305151516/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638}}</ref> *** JCSAT_9 ( Fukuschima_2011_11_Märzt , † M=9 + Amaterasu ) , i=0.0° , i≈1° 12.April_2006 ..2025 .. 24.Februar_2026 Sea_Launch (LLc ) ( 154°W 0°S ) SLComander . * 132°E ### Hiroschima † † #### * 132.0°E [[Vinasat_1]] i=0° 2008., JCSAT_5A (JCSAT_9)<ref>{{Статья|заглавие=JCSAT-5A|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-5A&oldid=634061633|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 131.8°E => 131.9°E [[Vinasat_2]] (Wena_sat_2), i=0.0° * 131°E: •••••Sea_Launch_Comander ( sElena, Kwant, Inmarsat, BR_9 ) <= Los_Angeles_Nimitz W. Panarin, Rolschikow, Balaschow_A., Anёwa, epihin , Obidenow, muraschowa_sm, Kolokol'cew_W_A., Tschekin_N.I., Putin_W.W., Gundjaew W. ( Patriarh_kiril ), Zaharowa_M_W, Spirin, Ternowoj, Gagarin_Ju.A.† .•••• 17.Märzt_2020 .. 2025 .. ** 116°E: Mitschibiki_5 ( Dr. Spears Smurf ) 7. => 22.Dezember_2025 i=70° ..22Juni_2026 † H3 . *** Mitschibiki_7 ( Br. Spears Ooh_La_LA Smurfs_2 ) 01.Februar_2026=>Dezember_2026 H3 . * 131°E •••• † Tanegaschima † † ••••• ** Inmarsat Декабрь_2026 * 130°E => 89°W Chinasat_20A † i=7° ( Zhongxing_20A † )<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234|title=Track ZHONGXING-20A at 130.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305143312/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234}}</ref> , >> † . 2010 . * 129°.8E => 133°W Chinasat_1A † i=3° >> † 2011 .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804|title=Track CHINASAT 1A (ZX 1A) at 129.9E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305135110/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804}}</ref> * 129°.3E # Ulsan † † ## * 129°E ==== Busan † † === * 128°.6E ••••Daegu † ••• * 128.5°E Laosat_1<ref>{{Статья|заглавие=LaoSat 1|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=LaoSat_1&oldid=149180522|язык=de|издание=Wikipedia}}</ref> * 128.2°E COMS_1<ref>{{Статья|заглавие=Chollian|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chollian&oldid=652939202|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 128°E *** Wostotschnij (Orientalisch)**** ** 139°W: GMM+Orion ( Schumilin†, Gudilin†, Filin†, Krawetc†, Rümin†, Schapotschkin†, Bogatschow†, Klimow†, Ciplakow†, Ul'janow† /Lenin/†, Ladigin†, BrezhnewL.I.†, Tscherednik†, Tajkow†, Kriwowa†, Prokof'jewa†, Boguslawskij†, Klement'jew† ) i≈2°, >> 2024 ..2026 .. Angara A_5 . * 128°E Благовест ( Мартыновский, Мартынов, Орехов, Благов †, Соловьев, Тополь, Каменев, Любинский, Клен, Белявский, Аравин, Обыденов, Ронкин, Лукоянов, Ковальчук, Бойцов, Шумилин†, Курушин †, Ремишевский, Мельников, Козлитина, Карелина, Перминова, Минакова, Русаков, Корепанова, Ким, Маркова, Басаев, Бучилин, Волчков, Багаутдинов, Мурашова, Уханева, Багрянцева, Лычагин, Колобанов, Демчук, Чекин, Заикин, Самсонов, Павлюченко, Глухов, Меркулов, Гаврилова, Папазов, Кувырталов, Македонский, Ковтун, Хазиева, Ладыгин †, Карелин †, i=0°.0 ИЛС 2018 ..2026 Протон 250тонн NDMG . * 128°.0E JCSAT_10 , i=0°.0<ref>{{Статья|заглавие=JCSat 10|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSat_10&oldid=137081084|язык=de|издание=Wikipedia}}</ref>, => 132°E JCSAT_12 , i=0°.0<ref>{{Статья|заглавие=JCSAT-RA|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-RA&oldid=644089621|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 127°.4E # Daejeon† † † †# * 126°.7E # Incheon † †#### *** 126°E: Chinasat_10R ( ZX_10R ), i=0°, † Afganistan_1990 2*10^6 † 2025 ..2040. **** Tiangong ( Grigor'jew, Saljüt_C color: pRussia ) . * 126°.9E # Gwangju † #### * 127°E #### SEOUL † † † †#### * 126°E => 130°E Радуга_1_7 † ( Globus: Падальск, Щелково, Пушкино, Королев, Электросталь, Владимир, Тула, Рязань ) † ( орбита типа tdrs ), i=13°.2 2004 ..2025, ILS ( Lockheed, Martin_Bormann ). * 125°E => 87°W ChinaSat_6A † i=4°<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150|title=Track CHINASAT 6A (ZX 6A) at 125.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132906/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150}}</ref> , >> † . 2010 . *** 125°E: Chinasat_26 ( Damanskij_Insel, oftalmatolog, glinkin ), i=0°, 2023 ..2025 ..2040 . * 124°.0E [[JCSAT_13]] ( Gorizont ) + Wenasat A_5 2012. ** Nozomi_2003 † ( Marte, Br. Spears everytime ) . * 123°.4E => 140°E Fengyun_2D † i=11° , >> † , 2007 .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640|title=Track FENGYUN 2D at 123.4E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305152801/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640}}</ref> * 122°E => 148°e [https://web.archive.org/web/20150924115808/http://www.telesputnik.ru/archive/89/article/38.html Азиасат 4 (AsiaSat)], i≈4°, AFETR_2003. * 120,6°E Beidou IGSO 1 * 120°E #### Qingdao † ### * 121°E •••• Qinshan Station † † •••• * 120°E => 119°W AsiaSat_3S † ils ( казахстын ( KZ ) ) Proton 250t NDMG 100Mt >> † . * 119°.5E [[Thaicom_4]] ( IpStar_1, Alisa_Liu ) i=0°.0 S=16m^2 August_2005 ..12_February_2026 Ariane . * 76°E+0°i <= 119°E (1°E <=) 78°E <=( U.S. M=6+ ) <= ( jude_Iran †, Sufa N.Z. M=6+ ) 98°E <= ( U.S. M=6+ ) 101°E <= 106°E <= 111°E ( Borneo M=7.1 ) <= 113°E <= 115°E+0°.5i <= 90°E: Электро_5 ( Schischkowa, Filipowa, Krasnewskaja, Sawina, Kewtschenkow, Pawlenko, Gerasimow, Gluhow, Nikolaewa, Potapowa, Saltanowa, Muraschowa, Smorodina, Kondakowa, Wolinkin, Warsanjan, Andrijanowa, Morozenko †, Bagrjancewa, Lukoschenko, Katschinskij †, Uhanёwa, Korkunowa, Dmitriewa, Krohina, Meschkowa, Sergeewa, Balan, Selesnёwa, Wjasemskaja, Melnikowa, Smoljakowa, Zhatkina, Iwanowa, Perminowa, Minakowa, Tjurina, Ignatiewa, Gawrilowa, Strelnikowa, Brodskaja, Skurskaja, Bikowa, Waganowa, Gerasimenko, Kowalenko, Azarnowa, Ran'ko, Kalinina, Karelina, Belomytsew, Awstrijakowa, Makarewitsch, Bondarenko, Romanowa, Kamenewa, Wardanjan, Petuhowa, Fadeewa, Pawlowa, Merkulowa, Zaerko, Molotow, Agapow, Leksina, Kusmintsewa, Haritonowa, Hasiewa, Borisjuk, Woronina, Poljaschowa, Afanasjewa, Ustinowa , Awdjukow, Stepaschin , Eltsin † , Milton , Kondranina, Uwazhaewa, Kulagin, Panina, Skrjabina ) + 11С861_03 2*.Dezember_2025 => 12.Februar_2026 12MSK ..20_February_2026 ..23_February_2026 ..25.Februar_2026 .. 24.März_2026 ..01.April_2026 ..08_August_2026 ..2046 . Proton 250t NDMG военная стартовая позиция_81 . * 118°E => 28°W [[Telkom 2 (КА)|Telkom_2]] † i=4° i=5° , >> † , 2005 Ariane_5ECA † . * 116°E #### Beijing † † ### * 116°E => 150°W ABS_7 † i=6° ( Koreasat_3 † ) >> † . , => 160°E Koreasat_6 i=0°.0 2010 .. *** 116°E Koreasat_6A , i=0°.0 , 2024 ..2025 ..2050 . AFETR . * 115°E ## † Baoding † #### * 115°.5E => 129°E ==> ChinaSat_6B † i=2° >> † 2007 . * 114°E # Shenzhen † † ## * 113°E #### † Guangzhou † #### * 113°E: GE12 † ( Americom_9 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) , i=7°, >> †, ILS_2003 ( казахстан байконур ) Proton 250t НДМГ . ** 113°E [[Koreasat_5]] ( 100 ..150kT, DDR Trabant" ) ( павлов_в. богачев† тульцева красневская н.н. катаев ромашов хофман морозов с. хертель (мразова ) орешкин староверов якимов ), i≈1°, August.2006 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. 154°W 00°N. *** Kwan_my_songs ( KMS )., * Palapa_D † i=5° >> † China_2009 †. ** 113°.0E: SnL ( U.S.: 65588 Br. Spears Womanizer ) i=0° 09.September_2025 => 11.September_2025 .. 25.September_2025 .. 12.Dezember_2025 .. 10.Januar_2026 ..25_January_2026 ..30.Januar_2026 (18:48UT) ..31_January_2026 ..08.Märzt_2026 ..11.March_2026 ..2045 . F9 , AFETR. 9°E=> i=13° => i=0.3° => 53°E+0.3°i => 58°E+0.2°i, 0.1°i <=> 1°W+0.2°i => 93°E+.1°i => 105°E => 102°E-0°.1i => 115°E+.1°i => 113°E+0°.1i. * 112°E •••• † Yangjiang_Station † ••• * 111°.4E ••••Tuoketuo_Station † † † † •••• * 111°.2E ••• † † Three_Gorges_Dam Station † † •••• (+100m) * 111°E: **** Хайнань † † ( 20°n +300m ) LM_12 LM_7 **** 2006 .. 2025 ..2026 .. * 110°.5E => 77°E => 85°.5E i≈1° ChinaSat_10<ref>[http://space.skyrocket.de/doc_sdat/zx-10.htm ChinaSat 10]</ref> 2011 ..Augusto_2025 ..2026 ** 110°E Chinasat_16, i=0.0°, 2017 ..2025 .. * 110°E N_Sat_110 † Japan † >> ., BSAT_3A † Japan_2007 >> † ., * 110°E BSAT_3C/JCSAT_110R => reserve i=0.0° 2011 + Astra_1N (Ofenpest_ВНР ) * 108°.2E => 176°E NSS_11 i=1°, i≈2° ILS ( proton , energija hrunitschew 250t NDMG ) 2000 , Oktober_2000 ..22.Februar_2026 ..27_February_2026 * 108°E SES_7 i=0°.0 ILS 2009 ..2026 , => 83°E Telkom_1 i=7° S=20m^2 August_1999 . * 107°E #### Chongqing † † #### ** 105°.5E: Азиасат_7 ( AsiaSat ), i=0.0°, Nowember_2011 ..2025 ..2026 ILS ( PROTON, 250t NDMG Москва ) . * 103°.3E => 158°E ChinaSat_20 † i=10° , >> † . 2003 . * 102°E •••• Kandin, Sinin ••• ** 101°E Chinasat_9B , i=0°.0 , 2021 ..2025 .. * 100°.5E Азиасат_5 i=0.0° ILS_2009 ., [[АзиаСат-7|7]] ( AsiaSat ) => 105°.5e. * 98°.5E: Thuraya_3 i≈5° 2008 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. NDMG ( Bern † ) ( 154°W 0°S ). *** 98°.0E ChinaSat_11 , i=0°.0 , 2013 ..2025 ..2029 . * 96°.5E => 58°E => 45°E [[Экспресс АМ33|Экспресс_АМ33]] ( данович, антонова ) i≈4°, i≈5° S=20m^2 2008 ..2026 * 95°E [[nSS_6]] † >> † , SES 8 * 93°.5E => 150°E †Insat_{{нп5|INSAT-3A|3A|en|}} i=9° † >> † , [http://space.skyrocket.de/doc_sdat/insat-4a.htm 4B] † >> † гкц_2007 . * 92°.2E {{нп5|Chinasat-9|ChinaSat 9|en|}} i≈0° 2008 ..2026 * 91°.5E Мисат_3 † >> † ils_2006 250t NDMG, =>160°E [[MEASAT-3a|MeaSat_3A]] ( Grej, peischer, ulibischew, krohina n. , pawlow serzhantow tul'cewa ) ( MeaSat ) SLB_2009, Baikonur Zenit_3SL . *** 90°.5E: Mitschibiki_6 ( U.S.: 62876 ) i=0.0°, 0°, 0.0° 2.Februar_2025 .. August_2025 .. 04.Februar_2026 .. 2050 . H3 * 90,0°E [[Ямал-401]] (Yamal) * 89°.2Е => 167°W => 85°E: TDRS_H (8) ( орбита типа tdrs ) i=12° 2000 ..2025 * 88°E •••• Ürümqi •••• * 88.0°E {{Нп5|ST-2|ST_2|en|}} i=0.0° 2011 ..2025 A_5 * 87.5°E Chinasat_12 * 86.5°E [[КазСат_2]] i=0°.0 2011 ..19_February_2026 ILS Proton 250t UDMH . * 87°.3E => 170°E => 97°W: DSP_22 ( USA_176 ) ( подсматривалка параш ) i=12° > AFETR. 2004 ..2026 Titan_IV. * 85°.1E => 85°.2e [[Intelsat_15]] ( Intelsat ) => sds (заменил Интелсат_709 † в этой точке после [[30 ноября]] [[2009 год]]а от р.х. по н.ст. ) . i=0.0° SLI (SL_Baikonir), Zenit_3SLB 2009. Gromyko † , Tschernenko † , Andropow † . * 85°E => 47°W Raduga_1M_N2 † ( махновцi ) , i=3° >> † ILS_2010 S=40m^2 . ** WGS_F4 (Anita&Alexandra_Hofmann Augenblicke 2025, USA_233 ) i=0.0° 2012 .. 2025 .. * 84°.8E => 74°W Horizons_2 (горизонт_2) i≈2° 2007. ** 83°E => 56°E => 53°E => 58°E: Gorisont_20 ( орбита типа TDRS ) (Святая Катерина, сосни у дворянина ) i=13° S=3m^2 20.Juni_1990 ..2025 ..2026 USSR + 11С861 . * 83°E => 107°W Insat_{{нп5|INSAT-2E|2E†|en|}} † i=11° >> † гкц † , {{нп5|INSAT-4A|4A|en|}} † >> † гкц. * 82°E Intelsat_801 † => sds † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), >> †. ** 80.5°E => 58°E: Yamal_201 (орбита типа tdrs) i=9° S=16m^2 Nowember_2003 ..Dezember.2025 * 78°.5E => 66°°W {{нп5|Thaicom 5|Тэйком_5 † (Thaicom)|en|}}† i=6° (fufel ) , Thaicom_6 * 78°E => 89°E => 96°E => 101°Е => 105°E => 108°E => 110°E ==> 114°E => 116°E => 121°E => 126°E => 131°E => 154°W => 147°W : WGS_F3 ( USA_211 Mögen_Sof'ja ) i=0° Dezember_2009 ..29.January_2026 ..30_Januar_2026 ..01.Februar_2026 ..09_February_2026 ..08_Märzt_2026 ..10.März_2026 Delta_IV †. * 77°E ••••Deli † †•••• * 76.5°E [[Apstar_7]] (fufel) * 76°Е •• кашгар † •• * 75°.0Е ABS_2 * 74°.5E •••• ФРУНЗЕ /Бишкек/••••• * 74°E => 90°W Insat_3C † i=8° , [[:en:INSAT-4CR|Insat_4CR]] † >> † . * 73°.5E===Das_Malediven== * 73°.4E ••••Omsk••••• * 73°E ###Mumbai † #### * 72,1°Е [[Интелсат-22]] * 70°E => 172°W Intelsat_707 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈10° , >> † S=9m^2 . ** 70°.5Е: Eutelsat_70B ( Frank_Stiller ( Ingo_Deufel ) ) i=0°, Dezember.2012 ..2025 .. Sea_Launch NDMG ( Pacific_Ocean_Cruise_to_Ecwator , Last_Start_SeaLaunch ) . * 69°E ####Kabul † †#### ** 68.5°Е [[Intelsat_20 ( IS_20 ) ]] ( Jimmy_Swaggart † ), i=0°.0 S=1m^2 August.2012 .. 2025 .. * 66.0°E Интелсат 17_(Intelsat) i=0.0 2010.. *** 66°E => 64°E => 7°W => 83°W => 155°W => 135°E => 10°E => 18°W => 96°E => 9°E => 78°W => 28°E † : Intelsat_10 † ( PAZ_10 † ) => sds ( Br.Spears What_You_See ) i≈8°, 9° >> , † => reserve => † 15.Mai_2001 .. 09.Juli_2025 ..05.September_2025 .. 21.September2025 ..22.Dezember_2025 ..12.Januar_2026 ..29_March_2026 ILS 250t NDMG ( Proton_nsdap ) S=13m^2 . * 65°E Amos_4 (жiд_лимита_поганая ), i=0° Зенит_3СЛБ 2013 НДМГ (жидовский_Королёв Энергия). Ельцин † . * 64°E ======Workuta (67°.5)===== * 64°.2E => 64°E Интелсат 906_(Intelsat) ( HarfenDuo ), i=5°, 2002 ..2025 .. * 63°.7E ••стартовая_позиция_45 Зенит_3SLB † † S_5•• * 63°.3E: ====Spielplatz_254 ( Ulibischew, Gawrilük, Sedel'nikow, Ditrih, Anёwa, Baranow, Filin † , Artühow, Pawlenko, Erofeewa ( Berija ), Gluhow, Krasnewskaja, Perewoznikow, Grej, Brodskij, Ciplakow † , Karelina i. , Minakowa ).==== * 63°E •••• стартовая_позиция_81 Протон, 700тонн НДМГ, 100Мt † † † † #### (46°с.ш.), to: Moscow=2100km. Leningrad=2600km . Krasnodar=1900km . Paris=4500km. BRD=4000km. Praga= Stawropol'= Woronezh= London= Helsinki = Stokgolm= Mensk= Sofija= Ankara= Stambul= ** 63°E: Comsat_Baden_Württemberg_1 ( Die_Geschwister_Hofmann ) => to türksats_42°e ( КБВ ( 1/SWR ), 35943 , подсматривалка кызыхстынская азиатская косоглазая тупая ) , S=8m^2 i=0°.0, + H2Sat ( Hess_2 63.1°E => 42°E=> 35°E=> 26°E => 14°E+0.0°i => 8°E+0.0°i => 5°E => 0°.7E ) 30.September_2009 ..31.Märzt_2010 ..01.April_2025 ..September_2025 .. 19.Februar_2026 (i=0°.0) .. +Amazonas_2 . *** 64°E <=> 120°E: Kosmos_2589 ( Sojus+Geonawt+Panzergeschützen ) i=1°, i≈0° Juni.2025 ..Januar_2026 Angara_Nord ( to: paris = 3000km. ) *** 18°W => 63°E => 64°E => 66°E => 57°E => 42°E => 32°E => 16°E => 141°W => 147°E => 46°E => 10°W: Olymp_Komplex_1 † ( Mögen_Eugen ) i=1°, 1.4°, i=1°.5 >> † , 28.September_2014 .. 23.August_2025 ..20.Oktober_2025 ..20.Dezember_2025 ..27.Januar_2026 † Military_polygon_pad.81 . ** 16°E: ====Andoja_2025 † failed, 21.01.2026 => 19.03.2026 ( karlsruhe_zoo ) ==== *** 063°.9E => 143°.5E: Inmarsat_4_F2 ( Tu_SE + P.Kaas ) ( орбита типа tdrs ), i=5°, Sea_Launch, 154°.0W 00°.0S ., 08.Nowember_2005 .. 2025 ( Tscheljabinsk, 0.5Mt, air ) . *** 63°E => 64°E Goes_15 (reserve, NOAA_CIA ) i=1° S≈2m^2 2010 ..24.Februar_2026 AFETR . * 60°.3E WGS_10 ( U.S.: 44071 ) i=0.0° AFETR_2019 DELTA_IV * 60°E ======Inta====== ** 59°.7E <=> 59°.8E Ovzon_3 ( Daniel', OTAN_3, Konungariket_Sverige_1 натовская блядь с жидовскими звездочками ), i=0.0°, 2024 ..2045 . AFETR . * 59°.5E •••• Vaygach_Isl. •••• * 58°.5E => 58.6°E => 58°.5e [[KazSat-3|KAZSAT_3]] ( жидовский_пидр_олигофрен_нацистов_A.Hofmann ) , i=0°.0 ILS_2014. * 58°E ••••Пермь † †•••• *** 57°E => 56°W=> 89°W => 139°W: Astra_2A ( Anita Mögen_Engel ), i=6°, Augusto.1998 ..2025 ..18.April_2025.. >> † S=1.2m^2 ( Proton 250t NDMG , Moskauer_Koroljow ) . *** WGS_F2 ( Mögen_Gregor USA_204 U.S.: 34713 ) i=0°.0 2009_AFETR . * 57°E =====Petschora==== ** 57°E nSS_12 ( Corinna_Zollner, NATO_Space_Services ), i=0°, 2009 ..2025 .. A_5 + Tor_6 0.9°W. * 56°E ===Swalbard ( Neue Erde ) 20Mt ..50Mt ..60Mt., air===== * 56,0°E [[Экспресс АТ1|Экспресс-AT1]] * 56°E ••Salawat (NDMG)•• * 54°.9E => 55°e G-Sat_8 ( цыганские_выблядки жирные тупые китайские вомбаты шпион_присос_вредитель Вышвырнуть ) i=1° 2° ГКЦ_2011. * 54°.9E [[Ямал-402]] * 54°E: Сосногорск * 54°Е <=> 72°E <=> 78°E <=> 090°E: Радуга_1_5 ( Globus ) ( орбита типа tdrs ), i=14°, S=10m^2 ILS_28.August_2000 .. 28.August_2025.( Krasnojarsk, Krasnoznamensk ) . ** 54°E => 79°E: Gorisont_9 i≈10°, i=9° 1984 ..2025 ..2026 USSR pad.200 . * 53°.0E [[Экспресс АМ6|Экспресс_АМ6]] * 52°.8E Skynet_5D ( английские_выблядки ) i=0° gwiana_2012. * 52,5°E [[Яхсат 1А]] ** 52°.0E: [[TürkmenÄlem 52°E|TürkmenÄlem]] 40617 (Galaxy_Turkmenistan_1 Томск) i=0.0° AFETR_2015. * 51°.5E Belintersat_1 * 51°.5E ## Tegeran † † ## * 51°E ••Ural'sk †•• * 50°.5E => 13°E NSS_5 † i=10° , >> † . *** 50°.0E Türksat_4B ( Belsi ) ( Bejrut_150kT †, ground, DW . ), i=0°.0 . ILS_2015, proton, 250t NDMG . * 50°E ## samara † † #### * 50°E ## Baku † † † † ## * 49°.0E [[Ямал_601]] (таюрский=жiдовская блядь, предатель с японской машинкой нацистов недобитков с хохлочичей пособником Фильченок, Коркунова, Заикин, Азарнова, обыденов.) . ILS (Proton, 250t NDMG ) 2019 . * 49°E ####Kazan' † † #### * 48°E ####Astrahan' † ### * 47°E => 22°E => 36°E => 41°E => 46°E Syracuse_3A ( Alaska_2025 M=7 † , Japan_2025 M≈8 † ) i≈4° S=37m^2 + atom_bomb*2, A_5 orbital 2005 ..13.Dezember_2025 * 46°.8E ••••Эр_Риад † †## ** 046°.5E: SpaceWay_1 † ( SWeta_1 AT&T † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=6° >> † Sea_Launch_2005_26April ( 154°W 000°S ). * 46°.0E AzerSpace_1 (Iran_1) a.k.a. Africasat_1a *** 45°.7E => 48°E Raduga_4 † ( Sonne_Kinder_4 † ) † ( орбита типа tdrs ), i=6°, 1978 ..2025 .. * 46°E °°°°Saratow †°°°° * 45°.8 ••••• Groznij † † •••• * 45°.5E => 165°E Hispasat_1B i=14° † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), >> 1993 † . ** 45°.5E Syracuse_4A ( fbi_post ) i=0.0° 2021 ..2025 .. ** 46°E: Meteosat_9 ( Im_unsre_Hand_liegt_kleine_grüne_Erde, так давай её прибьём раз и навсегда ) i≈8°, 9° Dezember.2005 ..2025 ..19_January_2026 * 45°E Blagowest i=0°.0 August_2017 ..2026 * 45°E #### Jerewan † #### * 44°.8E ## Тбилиси † † ## * 44°.5E ## Кировокан † ## * 44°.5E °° Stalingrad °°°°° * 44°E ••••• Gor'kij(горький) ••••• *** 44°E: Thuraja_2 ( Горизонт ) ( Sch_Bёrner ), i≈8°, i=9° 10.June_2003 ..2025 Sea_Launch_LLC 154°W 0°N ( Boeing Norway Swerige Dnepropetrowsk Energija ( KZ ) ) . ** 42°E => 44°E i=.1° => 44.2°E => 44.3°E: Thuraya_4 i=0°, i=0.0° ( Stambul_2025 M=6.2 ) ( Girl_In_The_Mirror_4 ( ехали_пираты_веслами_гребли_teil_4 ) Br. Spears, U.S.Strat.Com.: 62483 ), i= (6°, 5°, 4°, 3°, 2°, 1° ), 84°E+0.8°i, 50°E-0.5°i, 0.4°i, 0.3°i+42°e, i=0.1°. 04.Januar_2025 ..18.April_2025 ..20.Mai2025 ..26_January_2026 ..2050. AFETR. * 44°.2E ##Мецамор_АЭС † ## * 43°.8E ## Гюмри † † ## ** 41°.9E: Türksat_3A i=0°.0 2008 ..2025 .. S=24m^2. * 42°.0E [[Türksat 4A|4A]] ( Türksat ) ( Adana_2023 3*M7.8 10^6† , + Alaska ) Москва Протон 250t NDMG . * 42°E: Türksat_5B ( B.Egli ), i=0°, 2021_AFETR .. 2026 ..2041 * 42°E ## † Stawropol' † # *** 42°E: Türksat_6A , i=0° , 2024 ..2050 . * 41°.4E == † Tambow † == * 40°.5E •••• Архангельск † #### * 40°.3E ==== † Wladimir Clopus ==== * 40°E |||||||Sobinka † † |||| * 40°E ===Plesezk ( суперсинхрон, i≈1° ) R7 (V8), 10Mt. to: Moskau 1200km.=== * 40°.0E [[Экспресс АМ7|Экспресс_АМ7]] ILS (чекисты_( бандеровцы )_власовцы ) * 40°E ••••• Wologda ••••• * 39°.9E ==Jaroslawl' нефть труба †==== * 39°.8E ##Mecca † † † †## * 39°.7E ===Rjazan'=== * 39°.6E ••Medina † †•• * 39°.5E **** Petuschki *** * 39°.2E ##Woronezh † † † †## * 39°E ••••Nowoworonesch_KKW † †•••• * 39°E ## † Краснодар † † †## * 38.9°E: ***** Kirzhatsch, 290kT ***** * 38°.5E °°°° Elektrostal' Clopus °°°° * 38°.2E ####Восход (Лоза) † † #### * 38°E ••••†Frjasino †•••• * 38°E ##† Щелково † † † †## * 38°E **** † Cahalowskij_AEROFLOT † † †**** * 38° ••Медвежьи_озера 70m †•• * 38°E #### †Жуковский † ( CIA ) † türkisch † † B1B F16 F17 ## * 38°.0E => 37°.9E: Paksat_1R ( Paksi_1R ( pakschi ) ) i=0.0° 2011 ..2025 .. * 37°.9E ####Калязин DSN † † #### * 37°.8E ••••Капотня Московский_НПЗ † †•••• * 37°.8E ••••Новороссийск † •••• * 37°.8 E ## † Kaliningrad Finskij_KleinStadt † † † †###### козлитина мельникова кулагин волчков уханева николаева кривова† прокофьева† салтанова ладыгин† вяземская быкова улыбышев назарова† бойцов ## † Jübilejnij † лидовский герасимов сергеев слепушкин меркулов морозенко† колобанов курушин† папазов† панарин жiд_кукушкин веселов игнатиева цаплина ковтун смородина багрянцева седельников ## † SS_Nsdap 37°.84 55°.92n † † † † ## 37°.8 SS_Globus † † ## * 37°.7E == † Minischi † ( gerschengorina, pestrecow, golubewa, tigaschowa, lobusow ) kostischewa tscherednik bessonowa sluckij gerasimenko afanas'jewa guschin berljant † mamonow morozow mikluho tschelpatschenko kuz'min lopatin boguslawskij† zligostewa zabuzow sladkow glinkin ustinowa kostikowa misina antonowa sukatschew barischnikow † † ==== * 37°.6 ••••Бирюлево_ТЭЦ † 2GW•••• * 37°.6E ##Мавзолей террориста_Ленина /Ульянова /†## * 37°.6E •• Хованская_вулиця † сережа_соловьев † †•• * 37°.6E # † † Леонтьевский_переулок ( nsdap ) † †## * 37°.6E ##Метростроевская_вулиця † † † † ## * 37°.6E ##Tula † †## * 37°.6E ## † Nowinskij_bul'war † † ( NSDAP_U.S. ) Израэль † Шаляпин † Mischin_W † ## ** 37°.5E ••••Citi_U.S•••• * 37°.6E ##Огарева_улица ( МВД_СССР a.k.a. Boeing_Moskwa ) * 37°.5E # Химки † ( морозов, балан, макаревич, агеев, яроцкий, байков, ковальчук, ермаков, ермакова, курушин, тапуть, комаров, хайруллинн, селин, хайлов ) Ikea † ## * 37°.5E ••Мосфильмовская_улица † † ## * 37°.5E ## † Падальск † # ** 37°.4E ====Scheremetjewo ( BOEING_767 SWO_2 SVO_1 SWO_3 ) ==== * 37°.3E ===†Krasnogorsk ( Marasanowa † ) † †=== * 37°E Raduga_3 † i=4° S = 1 m^2 † 1977 ..2026 † + 11С861 . * 37°E: •• † krasnosnamensk ( kowal'tschuk, loban ) remischewskij, rusakow, worob'jёwa, gluhow, schmatow, merkulow, dubowik, skurskij, tuschina AN. , meschkow, kotikowa, erofeewa, mel'nikow, lukojanow, andreew, krasnewskaja, sawina, krükow, pawlow, wlasenko, filippowa, anёwa, kukuschkin korkunowa kalinina sergantow tschekin jakimow bagautdinow uhanewa agapow schilin kowtun•• † * 36°.6E Sicral_2 (fufel) nato, military i=0° 2015 .. S.America * 36°.5E ##Малоярославец † ## * 36°E ####Mozhajsk † ## * 36°E ##Тварь ( Калинин ) † †## * 35°.9E => 51°E [[Eutelsat_36B]] (бывший Eutelsat-W7) i=0° ILS_2009 ..2025 .. ( proton hrunitschew kgb fsb 250t_NDMG energija prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) . + 100Mt. * 36°.1E [[Eutelsat 36C|Экспресс_АМУ_1 ( Eutelsat_36C )]] 250t NDMG ( T. Larsen † ) i=0°.0 ILS_2015 ( proton hrunitschew kgb fsb prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) . * 35°.7E •••••SLON (соловки )••••• * 35°E ====Dnepropetrowsk † Zenit==== * 35°E •••• ADANA † † † •• * 35°E ••†Курская_АЭС † † •• * 35°E #### † Telaviv † † Jerusalim † † Haifa † †### * 35°E => 34°E Jam_E ( Iran_3 ) i≈1°, i≈0° Ломанов Собянин Горбачев_М.С. † Шойгу Ковтун Колокольцев Сергеева Обносова Сокрутенко Рыскин (CIA) Жуков_Н_Н Пауков (BND) Feb_2026 ..11.März_2026 ..August_2026 .. ILS Proton 250t NDMG . * 34°.9E ••••Нетаня•••• * 34°.7E ##†Ашдод † †## * 34°.6E ##†Ашкелон † †## * 34.3°E ====Rzhew==== * 34°E •• Симферополь † ## * 34°E •••• Bahtschisaraj•••• * 34°E ••†Петразаводск † †•• ** 33°W: Skynet_4C ( Anëwa, Erofeewa, Ol'how, Sowerda, Netschiporenko ), i=13°, S=11m^2 1990 ..2025 Gwiana_1990 * 33°.2E #### † † Евпатория DSN † #### * 33°.5E ## † † Sewastopol' † † ## * 33°E === Сеща † †==== * 33°.2E •••• Десногорск † ( Смоленская_АЭС рбмк ) † †••• * 33°E ••••Murmansk•••• * 32°.9E => 123°W Galaxy_14 † ( Sawtsow, Kowal'tschuk ) , i≈4°, i=5° S=20m^2 >> , † ILS_2005 ( Proton Москва ) . * 32°.8 E => 32°w: Intelsat_New_Dawn ( Intelsat_28 ) i≈1°. 2011 ..26.April_2025 ..2026 * 32°E ####†Николаев † †## * 32°.5E ##†Poljarnie_Sory ( Мурманская_АЭС ) † † ## * 32°E ====SMOLENSK †==== * 31°.5E [[Астра_1G]] † >> † , Astra_5B i=0° => 23.5°E, Märzt_2014. * 31°.4E => 139°W Astra_2B † , >> † i=9° . 2000 france † . * 31°E ##Южноукраинск_АЭС## * 31°E •••• Nowgorod † •••• * 31°E ##Каир † †## * 30°,9E Türksat_5A * 30°.8E => 44°W Eutelsat_31A † (a.k.a. EuroBird_3 †) i=9° , >> , 2003 . * 30°.8E ## † Анталья † ## * 30°.5E {{нп5|Arabsat_5A|ArabSat_5A|en|}}, i=0° 2010 ..2025 .. Arabsat6A * 30°.5E ••••† †Kiew † †•••• * 30°.2Е •• † † Красное село †•• * 30°E #### † † Leningrad † † † † † † † ••• гатчина † мурино † всеволжск † выборг † ## * 30°E •••• † Tschernobyl' † † •••• * 30°E => 95°E Intelsat_907 † ( орбита типа tdrs S=10m^2 ), i≈5° i≈6° >> † , Ariane_4 . 2003 . * 29°E ##### † † Istanbul † † #### * 29°E ##† Кишинев † †## * 29°E •••• † Сосновый_бор ( Ленинградская АЭС ) † •••• * 29°E => 24°E=> 10°E => 10°W => 20°W => 28°W => 50°W => 55°W => 61°W => 70°W => 93°W => 110°W => 126°W => 170°W: XTAR_EUR † ( oxana_b. ( rokossowskaja ) ) i≈4° 6.3m^2 12.Februar_2005 ..16.august_2025 .. 12.September_2025 † . > , >> salaspils . * 28°.5E •••• Винница •••• * 28°.3E ••••Marmaris (Boeing_747 ) **** * 28°.3E ==†Pskow ††===== * 27°.9E ####†Narwa † †#### * 27°.5E ####Minsk † †## * 26°.5E •• † † Ignalina_АЭС † † † •••• * 28°.2E † {{нп5|Eutelsat 28A|EuroBird_1 †|en|}} ( Eutelsat_28A † , Eutelsat_33C † , Eutelsat_133WA † , Europeasat_1 † ) => 70°E >> † ., Astra_2A † => 57°E=>56°W=> † . , [[Астра 2Е|2E]]_Astra 28°.5E i=0° ILS_2013 , * 27°.5E #### † † Minsk † † ### * 2F_Astra i=0° 28.2°E September_2012 .. * 27°E ## † Izmir † † † † ## * 26°.7E ####Нетышын_KKW † ## * 26°E ====Tschernowitz=== ** 26°E: Badr_5 ( Contschita_Wurst 250t NDMG ( A.Hofmann ) ) , i=0° 16m^2, Juni.2010 .. 2025 .. ILS ( Москва , Протон ) . + 100Mt . *** Juice_2023 .. August_2024 ( Moon , Earth ) .. 31.August_2025 ( Wenera ( Afrodita ) ) ..September_2026 ( Erde ) .. 2034 ( zena, Ganimed ) . * 26°E •••• Gowno_KKW •••• * 26°E => 87°E Badr_6 † ( Arabsat † , W. Zheltowa † ) i≈2° 2008 ..20.Nowember_2024 † >> гвиана. , Badr_7 ( Arabsat 6B ) * 26°E ••••Островец† (АЭС) † •••• * 26°.3E ##Loviisa_АЭС † †## * 25°.5E Eutelsat_25B i=0° August_2013 .. 2026 ( Es’hail_1 ) ** 25.5°E => 18°E => 15°E => 11°E => 0°E=>17°W => 20°W => 35°W: Intelsat_2 i=2°, i≈3° S=3m^2 AFETR_1967 .. 11.September_2025 ..07.Januar_2026 ..30.March_2026 * 25°E #####† † Helsinki † †#### * 25°.3E ••† wil'no † † •• * 25°E Skynet_5B , i=4° 5° 2007 A_5 † . * 24°.3E ====Salaspils=== * 24°E ••† † riga † † † •• * 24°E ====Lemberg==== * 23°.8E ••••Brest † †•••• * 23°.5E => 24°E => 23°.5E: Астра_3B ( astra E.Garantscha ), i=0.4°, i≈1° 21.Mai_2010 ..07.September_2025 * 23°E Angosat_2 ( Kristina_Bach Zeitlos_2025 ) i=0°.0 ** Angosat_1 ( Die_Dirndl_Rock_Band Schlagerzeuger ) i=7°, 153°E >> . 2017_Senit . * 22°.6E Echostar_12 † (XII) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), >> † AFETR_2003 . * 22°.6E •••• Stallupönen •••• * 22°.4E •••••Alt_Cattenau Schwarz_Cattenau•••• * 21°.5E [[Eutelsat_21B]] ( U.S.: 38992 ) Marina_Marina_Marina i=0° S=5m^2 2012 ..2026 * 21°.1E ••••Клайпеда ( Memmel' ) •••• * 21°E •••• † Olkiluoto_АЭС † † •••• * 21°E ###† † Warschau † † ## * 21°E ##† Kaschau † † ## * 21.2°E => 19°E => 29°E => 40°E: Türksat_1C † ( soap ) ( орбита типа tdrs ), > i=11°, 12° S≈3m^2 1996 .. 2025 .. + Arabsat_2A † , 14° >> † . * 20.5°E ==== Königsberg † ( Preußen ) ==== * 20°Е ••••† Краков † † •••• ** 20°.0E Arabsat_5C ( Ditrih_Brauer ) i=0.0°, i=0° 2011 ..2019 ..2025 .. ** 20°E => 132°E => 154°W: EKS_press_AM2 (орбита типа tdrs, с дрейфом ) (tbd: raduga), i=9° S=25m^2 >> † , ILS_2005_proton 700тонн хим.оружия . + 11S861 . * 19°.5E ####†Лодзь †#### * 19°.2E: Astra_1KR ( Gorkin , Energija Koroljow ) i=0.0°, i=0° AFETR_2006 .. 2026 , ** 19°.4E => 16°E => 15°E => 14°E => 3°E => 2°E => 1°E => 3°W => 5°W => 8°W => 11°W => 12°W => 13°W => 14°W => 15°W => 21°W => 24°.5W+i1° (39°W) : [[Астра 1L|1L]]_Astra ( Elisabeth_Hofmann ), i≈0° i≈1°, S=18m^2, > , 2007 15.Dezember.2025 ..06.Januar_2026 ..14_Januar_2026 ..18_Januar_2026 ..22.Januar_2026 ..31.Januar_2026 ..10_February_2026 ..17.Februar_2026 (08.Märzt_2026) , A_5 + Galaxy_17 i≈3° =85°W S=11m^2 . * 19°.1E ==Tschenstochau † ==== * 19°.2E: [[Астра 1M|1M]]_Astra ( Kristina_Bah ) i=0.0° 2008 ILS ( Proton 250t NDMG ) , * 19°.3E Astra_1N ( Die_Geschwister_Niederbacher ( Kaltenbruner ) ) i=0° Augusto_2011 ..2025 .. + B_Sat_3C ( a.k.a. JCSat_110R Japan 110°E NTSC ) . ** Astra_1P ( Melodie ) ( a.k.a SES_24 ) i=0° Juni.2024 ..Feb.2025 ..09_February_2026 ..2045 . AFETR. * 19°E ••••† Budapescht † †•••• * 18°.6E ••••Гданьск ( Danzig ) † †•••• * 18°.6E ••† Sopot † •••• * 18°E #####† †Stockholm † † † † #### * 18°E •••• † Forsmark_АЭС † † † •••• * 17°.8E •• † Upsala † † ##•• * 17°E •••• † Bratislava † †••• * 17°E => 115°E Amos_5 † > † 2011 . Amos_17 ( замкадыш_лимита_17 ) (9) i=0°.0 afetr F9 (fufel:tbd ) . * 16°.6E ••••Brünn•••• * 16°.5E ••†Västerås † †## * 16°.4E ====†Wena † ===== * 16°.0E: [[Eutelsat_16A]] ( e16a, 3_WC, eutelsat_3_WC ) china_2011 . * 16°E ••† Dukowani_АЭС † † •••• * 15°.8E Eurobird_16 † ( Eutelsat_16B † ) ( бывший Atlantic_Bird_4 †, AB_4 † ранее Hot_Bird_4 † ) => 78°E ( наклонная орбита ) , >> † . * 15°.6E ##† Linköping † † ## * 15°.3E ##Сиракузы † ## * 15°E •••† Graz † •••• * 15°E ##Катания † ## * 15°E ##† Örebro † •• * 15°E •••••••Chad_B1B•••••• * 15°E ####† Stargard † ## * 15°E ••† Неаполь † †•••• * 14°E ••† Linz † † •• * 14°E ####† † Praha † † † †##### * 13°.4E ##Палермо † †## * 13°.4E •••• † Pilsen † †•••• ** 13°.2E: Comsat_Baden_Württemberg_2 ( S.A.Hertel, + BRD ) , ( КБВ 1/SWR отстой_немчуры_недобитой ) i=0°.0 , i=0° 21.Mai_2010 ..Dezember_2025 .. 19_February_2026 .. Deutschland_1918 2.7*10^7† † . ** 13.2°E <=> 27°E <=>28°E(Pskow) <=> 29°E <=> 30°e <=> 32°E <=> 33°E <=> 34°E(Rzhew) <=> 35°E<=>36°E <=> 37°E(Krasnogorsk) <=> 38°E <=> 40°E(Rjazan') <=> (tambow) <=> 42°E <=> 43°<=>44°E <=> 50°E => 54°E => 57°e => 64°E (Workuta) => 63.1°E. (omsk (tbd) ): H2Sat ( Sigrid ( Fatma_Mittler (Miller) ) & Marina ) ( Hess_2, Germany_1 ), i=0°.0, i=0°, i=0.0°, i=0°.00 63°E => 57°E+i0° ( petschora ) => Uhta 54°E => Sindor 51°.9E => Knjaschpogost (†) Siktiwkar 50°.8E => 13°E => 5°E => 1°E . Juli_2023 ..2024 ..2025 ..06.Mai_2025 ..06.June_2025 .. 22.September2025 .. 30.September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 2040. ( Workuta => Moskwa => San Sousi ( Berlin ) => London ) A_5 mit Siracuse_4B . ** Lüsi ( Lüdmila ) , 2021.. 20.April_2025 ( Johnson_Donald ) .. Atlas_5 ( A_5 † , ussr ) . * 13°E ===San_Susi====== *** 13°.0Е => 10°E => 23°E => 46°E => 50°E => 57°E: Радуга_29 ( Sonne_Kinder_29 ) ( орбита типа tdrs ) , S=11m^2 i=14°, 25Marte.1993 ..10.September_2025 .. 21.Dezember_2025 ..09.Januar_2026 11C861. * 13°E ##† Salzburg † †## * 13°.3Е => 13°W† Sicral_1 † ( Yep_My_Boss ) ( орбита типа tdrs ), i≈12° , S=26m^2 2001 , >> † . * 13°E ••† †Malmö † † •• * 13°.0E [[Hot Bird|=> 33°E Hot Bird 13B 11.Sept.2023 ..2025 .. , => 12°E 13C_Eutelsat i=2°, 13D]]_Eutelsat * 13°E ••••† † Italija_2016 † † M=6.2 † † † •••• * 12°E ## Göteborg † † ## * 12°E ••† Ringhals_АЭС † †•• * 12°E: Blagowest_4 ( Политрук_1 A.Preil ) i=0.0° August_2019 .. ILS_2019 протон Москва 700тонн оружия химического . + 100Mt . * 12°E ••••• Erding † (Münich_flüghafen ) †•••• * 11°.6E ##Münhen † †## * 13°E ••••••• Rom † † † † ••••• * 11.4°E ======Dahau===== * 11°.4E => 11.5°E Sicral_1B NDMG ( дизертиры_немецко_фашистские молотов агапов коваленко тапуть комаров алтухов ковальчук даниленко гапеева макаревич ) i=2° Sea_Launch_2009 NDMG . * 11°E ##† Nürenberg † (Эльцин † Горбачев† Меркель† Путин† Хонекер† Улманис† Кравчук† Кучма† Слюнько†) ## * 11°Е ##† Флоренция † †## * 11°E ##### † †OSLO † † † ##### * 10°E => 18°W Eutelsat_10A † ( бывший Eutelsat_W2A †, aka EUTE_10A † ) ( [[Eutelsat]] † ), i=2°, 3° >> † ILS 2009 Протон 250тонн НДМГ . + 100Mt . * 10°.1E ## † Киль † ## * 10°E ••† Gamburg † •• * 10°Е •••• Карфаген •••• * 9°.8E •••• † Caorso_АЭС † † •••• * 9°.7E ##Хановер † †## * 9°.5E ##† Кассель † †## * 9°.2E =† Stuttgart † † ==== * 9°.2E ••† Милан † †•••• * 9°E **meSSkirch † (48°N) ** * 9°E ##Генуа † ## * 9°E ====† Sachsenhausen (rsce) † == * 9°E => 82°E Eurobird_9A † ( бывший Hot_Bird_7A † ) i=2° Ariane † , * 9°E Eutelsat_9A [[Ka_Sat]] i=0°.0, i=0° ILS_2010 ( пиндосные_выблядки 700тонн хим.оружия протон москва ) . + 100Mt . * 8°.8Е ##Бремен † † † †## * 8°.7E ##Дармштадт † †## * 8°.5E *****Frankfurt Main † †******* * 8°.5E ## Цюрих † †## * 8°.3E ••Mainz † †•• * 8°E •• † Leibstadt_АЭС † немчура_недобитки †•••• * 8°E => 84°E Thuraya_1 † ( орбита типа TDRSS, с дрейфом ) , >> † , 2000 Sea_Launch_LLC + † MCC ( CNIIMasch ) MMG , 10.Januar_2026 . * 7°.7E ••••Turin † †•••• * 7°.5E ##Дортмунд † †## * 7°E ••† Köln † † ••••••• * 7°E ##Bonn † ## * 7°E ##† Эссен † †## * 7°E ••••† Ницца † †•••• * 7°E => 139°W => 57°W => 39°W => 14°E Eutelsat_7A ( Eutelsat_W3A ) i=5° , 6° S=30m^2 ils_2004 Proton , 250тонн НДМГ 2004 + 100Mt ..22_February_2026 ..03.Märzt_2026 ..29.März_2026 . * 6°.8E #### Дюссельдорф † †## * 6°E ••••Cattenom_АЭС † †•••• * 6°E **† Jenewa†(46°n)** * 6°E ####Annesi † †#### * 6°E ====Grenze===== * 5°.8 E •• Stavanger † •• * 5°E ###Marseille † † †## * 5°E ••••Avignon_ГЭС † †•••• * 4°.9E => 5°E [[SES_5]] ils Протон 250тонн НДМГ ( бродская, лидовская, павлова, николаева, уханева, колобанова, багаутдинова, дмитриева, мурашова, авдюкова ) ., + 100 Mt * 4°.9 E ## Amsterdam † † ## Wolkow ran'ko ## * 4°.8E ##Lion † † † †## * 4°.8E Astra_4A ils 250t NDMG (UDMH) ( пиндосные_натовские_бляди: коркунова сергеева каменева ранько балашова орехов тополь андрианова колобанова николаева багаутдинова мурашова дмитриева авдюкова козлитина кондакова фукс ) . + 100Mt * 4°.8E ###Chooz_АЭС † †#### * 3°.1E => 16°W Eutelsat_3A † ( sinosat_3 †, eute_3a †) † 2007., => 7°e [[Eutelsat 3D|3D]]eute ( aka Eutelsat_7B ) ( A.Kiewel ) i=0° 2013 ..2025.. ILS_pad200_USSR Proton 250t НДМГ ., + 100Mt Rascom_QAF_1R i=0.0° S=63m^2 August_2010 * 3°.3E => 53°W => Syracuse_3B i=3° August_2006 ..09.März_2026 ..18_March_2026 * 3°E Eutelsat_3B ( fufel, paris_1814 5*10^6† ) 2014 Sea_Launch ( last ) Павленко Кравченко Легостаев† Кукушкин Анева Филин† Перевозников коровкин Крохина Лидовский Шишкова Марков Белявский Музычук Демчук Дзесов Соловьев ромашов Скурский Крутов Цыплаков † кузьмин † шапочкин† синявин† Гаврилова Гаврилов Балашов Фастенко Гаврилюк Улыбышев Тиханович Тихонова Мурашова планирование и ведение разбоев, диверсий, вооруженный мятеж, наркоторговля, растраты, предательство родины дизертирство убийства . * 3°E ***мальорка † ( 39°.5n )†*** * 2°.4Е ##париж † † ( paris † ) Sergeew † , Semёnow †, Уважаева козлитина ( =48°.9n +30m ) † †••••• ** Integral i=90° † ILS_2002 ( proton_250t_NDMG + 11C861 ) . + 100Mt * 2°E •••• Nantes † †•••• * 1°.4E ##### Тулуза † ( 43°.6n ) † #### цыганские выблядки * 0°.8E ••••Civaux_Station † †•••• ** 0°E => 4°W => 3°W: Meteosat_13 ( Geonawt_2, -3km => supersynchron, U.S.: 64723 ) 4°W+i, ( Rammstein ( majakowskij ) Mir_(paz)_ist_kalt ) Johannes_Bersch. i≈1° 01.Juli.2025 ..02.Juli2025 ..10.Juli2025 ..Dezember.2025 ..07.Januar_2026 ..14_Januar_2026 .. 2050 . AFETR . * 0°.8E ••••Grain_Station † †•••• * 0° ••† † † London † †•• * 0°.3W ##Валенсия † ## * 1°.5W ##Lids † ( Komarow, Makarewitsch, Taput', Selin ) † † †#### * 1°.5W ##Нант † †#### * 2°W ##Mantschester † ( Tschekin, Spirin, Leschnew, Ageew, Kuruschin, Smoljakowa, Meleschko, Molotow, Morozow, Kalatschewa, Krutow, Klimow † †## † * 2°.4W ••••Torness_Atom_Station † †•••• * -2°E ##### Birmingham † † #### * 3°W ••••Heysham_Station † † •••• * 4°W •••• Glasgow † † ••• == Нимкураи ғарбӣ == ** 0°.7W: Thor_7 ( Königreich Norwegen_1 ) , i=0°.0 , 26.April_2015 ..2025 ..2035 * 0°.8W => 147°E Тhor_3 † i=12° , >> †, [[Thor 5|Thor_5]] ( немчура_поганая_дизертирная_недобитки с жiдовскими звездачками ) , 0.0°i ILS_2008 250t_NDMG ., 6 ( Thor, опущенные_в_жопу_норвеги ) (Bagel) ** 1°.0W => 0°.95W Интелсат_10_02 ( Intelsat, Чур_КА_4 ) ( Thor_4 пиндосные_бляди с жижовскими звездачками ) , i=0°.0, ILS_2004 ( Протон_Москва 700тонн хим.оружия ) . * 1°.2W => 60°W => 73°W Skynet_4E † , i=12°, >> 1999 ..2025 † * 3°.4W => 128°E МетеоСат_8 † (MSG_1 †) † ( Meteosat † ) i=11° , >> † . Surinam . Augusto_2002 . * 3°.8W ===== LaSagra_Madrid, † 29.April_2025 † ===== * 4°W => 131°E Амос_2 † i=8° , >> † , ILS ( proton Москва баранов поповкин † 250t_NDMG ) , [[Amos 3]] ( жид_3 ) ( Amos ) i=0.0° , i≈0° ILS_2008 2008 ..2026 Senit_3SLB. * 5°W => 123°W Atlantic Bird_3 † ( eutelsat_5 †), >> i=6° † . * 7°W Нилсат † , >> †, 102_( Nilesat † ) † (Usamow) i≈8° >> † 2000. * 7°W => 39°E Atlantic_Bird_4A † ( Hot_Bird_10 † Eutelsat_3C † AB 4A † HB_10 † eutelsat 13D † eute_3c † ) ( sergeewa karelina kozlihina borisjuk korkunowa bikowa ), i≈2° >> †, 2009. france_jude †. ** 7°.3W: Atlantic_Bird_7 ( a.k.a. AB_7, Eutelsat_7WA ), i=0°, 2011 ..2025 .. Sea_Launch (Pacific_Ocean ). * 8°W => 41°E Atlantic_Bird_2 † ( Eutelsat_8 †, Eutelsat_12 † ), i=6° >> † france_2001 † S=14m^2 . * 9°W ====Cabo_Touriñán=== * 10°W HellaSSat_2 ( Yunanistan_1 ) (орбита типа tdrs), i=6°, 7° 2003 ..2025 AFETR . * 10°W <= 19°W <= 123°W Hylas_1 i=5° 2010 ..19_February_2026 .. A5 + Intelsat_17 . * 11°W: [[Экспресс АМ44|Экспресс_АМ44]] (лысая жидовская эсэсовская развалюха) ([[Экспресс (КА)|Ex_pre_SS]]) ( Tschetschnja 10^5† ) i=2°, i=3° S=26m^2 ILS (протон) , ссыльный полигон_4. 2009 ..2026 * 12°W WGS_9 ( 42075, USA_275 ) i=0°.0 AFETR_2017 * 12°.5W => 72°E Atlantic_Bird_1 † ( AB_1 †, Eutelsat_59 †, Eutelsat_36 †, Eutelsat_12 † ) i=7° , >> †. france †. * 12°.5W => 109°E Eutelsat_28B † , >> †, i≈4°, 5° . 2008 . france (с жiдовскими звездачками) . ** 13°W => 32°W => 40°W Horisont_30 ( 42 S=13 ) i=14° , Intersputnik_1994 . * 13°.3W => 56°W Gorisont_26 ( 37 ), i=14° S=8m^2 >> †. 1992. * 14°.0W [[Экспресс АМ8|Экспресс_AМ8]] EkspreSS Am8 ( Jugoslawija JuSSR ( Österreich ) 2*10^6† ) , i=0°.0 ILS . * 15°W => 112°W ТелСтар_12 † ( Telstar_12 †, a.k.a. Orion_2 † ( Rigel) ) i≈8° 1999 . >> † . Ariane . * 15°.5W => 18°W ИнмарСат_3_f2 ( Inmarsat ) , i=9° > † => reserve ILS Proton 250t NDMG . * 16°W: ====Canaris_Inselen ( La Loona (jAnus) )==== 3mal1, Andy_Borg (Wasilij_Wasiljewitsch), Madonna. ** DISCOWR ( L1 MKF_6 DDR+UdSSR ) 2015 ..2016 ..2017 . *** Imap ( L1 ) 23.September_2025 .. 22.Oktober_2025 ..November.2025 ..11February_2026. AFETR . 4LD +2 +F9 . ** Capstone 2022 ..2025 ..2026 Luna, RL. * 16°.4W [[Луч_5Б]] † ( Lutsch_5b brodskij lidowskij pawlenko skurskij ) ( орбита типа tdrs ), † i=10°, ILS_2012 Протон , 250 тонн НДМГ, поправь_намордник . * 18°W ===== Pointe des Almadies ===== * 21°.5W => 35°E NSS_7 † , i=9° S=14m^2 >> † . 2002. * 22°W nSS_14 (SES_4), i=0.0°, 2012 ( moskwa, koroljow, kamenewa ). * 24°W => 24°E => 111°E Космос_2379_(Cosmos) † (наклонная орбита), i=13°, S=28m^2 ILS_2001 (Lockheed ) + 11С861 (109°E). 09.January_2026. * 24°.5W => 137°W: Интелсат_905 † => SDS ( Intelsat ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, >> ( Feb_11_2025 .. 14_May_2025 ) † => S=12m^2. Paris_Rammstein_Tuluza * 26°E: Электро_1 † ( 37344 ) i=9° S≈0m^2 (фикция) ILS_2011_20_Januar, > . † . Зенит_3SLB ( Ленинск , Казахстан, Грей Пайшер ) . *** 27°.5W => 104°W => 113°W => 117°W => 124°W => 133°W => 143°W=>153°W => 154°W=>167°W => 179°W=>149°E => 125°e+0.2i => 95°E => 74°E => 32°E=> 27°E+.3i => 6°E => 1°W, >> 6°\day => 29°W: Intelsat_901 † ( L. Worobjëwa ) ( орбита типа tdrs ) , i=0°, i=1° S=16m^2 June.2001 ..2025 ..April.2025 ..30.Juni2025 . 154°E => 33°W: +MEV_1 ( N.G.) i≈1°, i=0° ILS_2019 ( PROTON 250t NDMG ) . **** Mars_Odyssey † ( Br. Spears oops!... , Marte ) SequoiaCocos_Ares_Nord_pole + H2O April_2001 .. Oktober_2001 ..2025 D_II. **** Engineer_2020 † ..03.April.2021 ..18.Januar_2024 † Marte ( B.Egli tochter_paveak ) Atlas_5 RSFSR. * 29°W Telecom_2D † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), >> †, париж рамштайн тулуза. *** 29°.5W => 27°W => 31°W => 32°W Intelsat_904 (sds_NATO ) ( Kubasow Eliseew ронкин мудрецов музычук титов павленко ранько гаврилова колобанов лобан шапочкин† ковтун чекин белявский соловьев скурский красневская савина HP ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, i≈7° 23.Februar_2002 .. 29.Juni2025 .. Oktober.2025 ..2025 ..14_Januar_2026 **** Kliper ( Alisa ) , ( Märzt_2025 ( Marte ) ..Dezember_2026 ( Die_Erde ) ..2029 ( Zena ) ..2030_Europa ( Zena ) ) . F_9 H , KSC , Florida . ***** Der_Mond ( 0.5°: from Earth ) 10.March_2026 0°: 02:30MSK (Moskau) >> . * 30°W Хиспасат (Hispasat), * 30°W Spainsat i=0.0° , i = 0° S=30m^2 2006 ..2025 .. 2026 + Eutelsat_9A † i=2°, >> (a.k.a. HB_7A † , Eutelsat_HB_13_E † ) † 164°E >> . ** 30°W => 33°E => 30°E <=> 31°E <=> 32°E+i0° <=> 38°E+0.3°i => 39°E => 39.5°E+0.3°i => 29°E-.3°i => 29°E + 0°0 : Spainsat_NG_1 ( вражеская жiдовская натовская блядь . уничтожить , сбить ) ( Tschicade ), i=2°, 1.6°, 1.3°, 1°, 87°E+0.9i, 0.8°i+59°E, 50°E-0.7°i, .5°, 30°E-0.4°i, 34°e+0.2°i, 33°e+0.1°I, i=0.0° . 30.Januar.2025 .. 31.Juli.2025 .. 29_september2025 .. 28_Nowember2025 ..12.Dezember_2025 ..17.Dezember_2025 ..25_Januar_2026 ..14_Februar_2026 ..2050 . *** 30°W Spainsat_NG_II ( Artamon, Mensk_2016_01_05 ) 22. =>23.Oktober_2025 ( PDT ) hmin=410km => 3100km => 4000km+16°_90°E ..i=15°+20°e ..04°E+15°i ..51°W+15°i (14.Februar_2026) .. 22.April_2026.. AFETR . * 34°.5W => 179°W Интелсат_903 ( Intelsat ) i=7°, S=29m^2 >> † ILS_2002 (Протон, 100Mt ) . * 35°W =====Ponta_do_Seixas==== * 35°.2 ••Natal † •• * 37°W => 11°E Galaxy_27 † ( Telstar7 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈9°, 10° >> † , 1999 . * 37.5°W ТелСтар_11N ( Telstar ) (наклонная орбита), i=0°.0, ILS_2009 ( москва, краснознаменск ) Proton 250t NDMG . * 37°.5W NSS_10 (AMC_12 (a.k.a. General_1i) ), i=5°, i=6°, S=8m^2 2005 .. 2025 ILS ( PROTON ) , military_81 . ** iSS † 1998 ..2025 ( Integrated_truSS_Structures S0 ..S6 † P1 ..P6 ) 2000 ..2026 † *** ProgreSS ( mu_mu, FockeWulf, Zenit_sat. , =10Mt, bion ( holera ebola ku mazer antrax ) 700kg NDMG ) 194* ..1961 ..11.S_2025 summe=200шт +700senits . *** Space_Shuttle † ( Tschekin, Zelenschikow ) 1981 ..2011 † . **** NASA_Discovery (Prospekt des Kosmonauten ) . **** SS_Columbia † ( yude ) † 2005 †. **** SS_Challenger † ( Samanta_Smit † ) †. *** SojuS ( Focke_Wulf ) с сифозными обезьянками 1967 ..2025 160шт 300kg_NDMG *** Ci_gnus, 2013 .. *** Dragon, 2010 ..2020 † ..2026 ( SX (Boeing_Penny) ) * 40°.5W => 162°E nSS_806 † , >> † . ** 042°.3W => 16°E => 24°E: USA_170 27875 ( Mila_Paveak ( sea_launch ) Salaspils ) ( орбита типа tdrs ), i≈10°, 2004 ..2025 ..07.Januar_2026 ..10.Märzt_2026 AFETR_2003 Delta_IV_U.S. . *** WGS_F1 ( U.S.A._195 ) i=0° 2007 ..10_February_2026 AFETR * 44°W # Alcantara † ( украинские_террористы ) # † * 45°W => 43°W => 89°E => 60°W => 64°W => 98°W => 146°W => 121°E: Intelsat_11 (Paz_11), i≈2°, i=3°, >> † => reserve. 2007 ..15.Märzt_2025 ..05.September_2025 ..06.September_2025 ..06.Januar_2026 + Optus_D2 (fufel) 160°E, >>. paris_2007 †. ** 48°W: Italsat_1 † ( Italia_I ), i=15°†. * 46°W: TDRS_6 (U.S.:22314) i=14° S=27m^2 January_1993 ..2025 …24.January_2026 afetr ** 50°.0W => 65°E => 6°E => 39°W => 86°W => 10°E >>, Pan_Amerecas_9 † ( Intelsat_9 † , PAS_9 † , Paz_9 † , PAZ_23 † ), орбита типа tdrs , i=9°, i≈10° S=36m^2 28.Juli.2000 ..23.Januar_2024 ..03.June_2025 ..10.Juli_2025. †. Sea_Launch_LLC ( 154°W 0°N ). Merkulow_Alexandr_Wladimirowitsch. ** PAZ † † ( Kwant † , Kwant_2 † , Die_Natur † † ) ( KH † , La_CroSSe † , Arkon, Hubble † , ikonos † , eros, spot † ), 1986 ..23.Märzt.2001 † ( verbrannt ). ** Scott_Amundsen ( Annette Krause, Süsanna_Nett, N.A.Bej †, Rozhdestwin †, Fёdorow, branetz, bagautdinow, Legostaew †, uhanёwa, Kukuschkin, Waschurin †, A.Preil ). * 49°W TDRS_3 i=13° AFETR September_1988 .. 2026 ** 50°W Intelsat_902 ( орбита типа tdrs ), i=5°, i=6° S=14m^2 August_2001 ..2025 ..27_January_2026 ** Hera ( a.k.a. Zena, Atina )_2024 ( 12.Märtzt_2025 Marte ..Januar_2026 Diemorfius ) AFETR. F9 ( Zenit_UdSSR.mod ). * 051°.1W Bonum_1 † ( Hariton_ow P. S. Samoni ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) >> † afetr_1998. * 52°.3W => 37°W => 102°W TDRS_I † ( 9 U.S: 27389 ) † ( орбита типа tdrss ) ( battle_hymn ) , i≈11° i=12° , S=5m^2 >> † , AEFTR_2002 ..31_March_2026 ** WGS_F5 ( USA_243 , Anita&Alexandra_Hofmann 2024_My_Star ( alte_Kuh ) ) i=0.0° Delta_IV * 53°W •••• Guiana † немецкофашистские недобитки, жiды † A_4 † A_5† •••• * 56°W ••••• † Newfoundland † •••• * 58.0°W: Intelsat_21 (Galaxy_IIIC_tru : TBD) => sds ¡S=42m^2 i=0.0°, i=0°, i=0.°0 (Nimitz_rd., Ca. LLC) Sea_Launch.S.A ( Zürich, Bern ) ( 154°W 00°S +0m ), (Augusto_2002 SeaLaunch_LL(c) ) August_2012 ..August_2025 .. 07.Januar_2026 .. ** 59°W => 31°E: ExpreSS_A4 † ( 4A † ) † ( Expreso † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=11° S=33m^2 , † >> ILS ( Протон, 700тонн химического оружия + наркота в цистернах ) *June_2002 ..2026, 10_июня . *** Amazonas_3 ( Asereje, + M. Paveak ), S=15m^2 i=0.0°, i=0° 61°W: 2013 ..2025 .. 07.Januar_2026 .. 2030. * 61.5°W EchoStar_3, >> †. * 63°W [[Telstar_14R]] i=0.0° ILS_2011. S=13m^2. * 63°W ===== EEZ( Ost )_US === * 63°.2W => 107°W Intelsat_12 † ( PAS_12 † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=8° Paz_12 † , >> †. paris_2000 . * 65°W => 153°E Intelsat_805 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈7°, i=8° >> † S=13m^2 , AFETR_1998 . * 65°W Brasilsat_B2 †, >> †. * 70°W Brasilsat_B4 † , >> †. + nilesat_102 † , >> †. * 71°W => 12°W nAhuel_1 † , >> i=12° † . * 71°W: ====Boston † †==== * 71.8°W Arsat_1 ( WDR ) i=0.0°, + => Intelsat_30 95°W i=0.0°. 2014 KZ_Surinam. * 72°.5W DirecTV_1R † , >> †. 1999_Sea_Launch † . * 72°.6W Astra_2C † ( орбита типа tdrs ), >> ILS ( Proton 250t NDMG_Lockheed, Москва ) † . * 72°.7W [[Nimiq_5]] ( 35873 ), i=0°, i=0°.0 ILS ( PROTON_250тонн химического оружия ) 2009 ..2025 * 74°W ### montreal † #### * 74°W => 14°W SBS_6 (U.S.: 20872) † i=13° S=25m^2 , >> † . 1990 . * 74°W #### † New_York † † † † ##### † . *** 74°W: Amazonas_4A ( Chili_2014, M=8.2,+7.6, +Californija ), i=0.0°, i=0° 2014 ..2025 ..2035. * 74°.9W Galaxy_9 †, i=11°, >> †, AFETR_1996. * 75°W Brasilsat_B1 †, >> † . * 75°W ••••Филадельфия † †•••• * 76°W ## Ottawa † †## * 76°.8W => 81°W Galaxy_4R † ( наклонная орбита ) , i=12° , i=13° >> † , April.2000 . * 77°W EchoStar_4 †, 1998 >> † ILS. * 79°W ### toronto † † #### * 77°W #### † Washington † † † † #### † * 79°W => 40°E Americom_5 † ( GE_5 † ) ( Эквадор_2023 ..2025 M≈7*3 † ) , i=11° S=9m^2 >> † . * 79°W Satcom_C3 †, >> †. 1992. ** 81°W: Arsat_2 ( U.S.: 40941 A.M.Kaufman, Dont_ cry, Argentina.. ), i=0.0°, 2015 ..2025 ..2026 ..2040 * 79°.5W ••••Панамский канал † †•••• * 80°.5W #####AFETR( 28.5°N ) † A_5 † Delta_IV † F9 SLS##### to: paris =15min. 100Mt + COVID . * 81°W DirecTV_7S † ( Jim_ Maser ) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=4°, 2004, >>, † Sea_Launch LL(c) . * 81°.4E ••••Orlando †•••• ** Star_Link, =8000= ( =5Geo.Sats. , 2025: 7500, 2026: 8000= . ) , 2018 ..2025 . © Dworzhak_Hofmann , 2015 . F9 ( Zenit_mod . ) . *** StarLink +1500Sats . ( 2025: minus500, 2026: +0 Satz., February_2026: +140= , Märzt_2026: +500 (Summe=10000=) , +600 (10000+) : April_2026 ) ( +1Geo.Sat. , +2Geo.Sat. , verdammt Intelsat_10 † ( movers reserve => † ) , Intelsat_17 => sds (2025) , Intelsat11 ( movers reserve ) ) , Intelsat_15 => SDS ( 2025 ) , Intelsat_6 † , Sigrig&Marina , 2025 ..26.Februar_2026 ..27_März_2026 * 83°W ====Windsor † †==== * 82°W => 109.5°W Nimiq_2 ( Canada_1 холоп_латиносов ), i=8°.5 i=9°, ILS ( Москва, СССР, Протон 700тонн хим.оружия ) 2002 ..2025 , Nimiq_3 † (холоп_латиносов †) 12° >> † ( DirecTV_3 † ) . * 82°W ••••Conesville 2GW•••• ** 82°W nimiq_4 i=0°.0 ILS_2008 ( proton_udssr 250t NDMG ) . * 83°W: ****Detrojt† Atens Brejdenton Gejnswill † dirborn † *** * 83°W => 154°W †AMC_18 † >> † i≈2° 2006 ..November.2023 ..17.March_2026 . * 84°W Brasilsat_B3 †, 1998 >> †. * 85°W => 133°E XM_1 (U.S.: 26761) † , >> † i=9° . Sea Launch_LLX S=25m^2 . 08.May_2001 . ** => 99°E XM_2 (U.S.: 26724) † ( Schumilin †, Gudilin †, Filin †, Aliew ), Мешков_алексей >> i=9° † Sea_Launch_LLC_March_2001 † S=25m^2 . * 085°.1W <=> 86°W <=> 81°W <=> 76°W <=> 72°W <=> 68°W <=> 65°W => 178°W + 0.1°i => 176°E => 148°E+0.2°i => 144°E => 142°E => 138°E => 133°E => 112°E => 95°E => 90°E => 88°E => 80°E+.2°i => 77°E => 71°E => 64°E (workuta) => 52°E. => 46°E => 22°E => 3°W => 40°W => 45°W => 50°W => 55°W => 60°W => 65°W => 70°W => 75°W => 89°W+0°.3i => 96°W => 97°W ==> 113°W => 116°W => 121°W => 131°W+0°.3i † : XM_3 † (U.S.: 28626 Rhythm † ) † , i=0°, i=0.0°, i=0°.3 S=14m^2 Alexandra Mart_2005 .. September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 28.Nowember_2025 ..06Dezember_2025 ..26.Dezember_2025 ..01.Januar_2026 ..06.Januar_2026 ..16_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..29.Januar_2026 ..30_January_2026 ..31.Januar_2026 ..02_February_2026 † ..24_March_2026 (i=.4°+10°W) >> S=14m^2 ., Sea_Launch ( LL (c) ) † , Senit_3SL ( 154°W 0°N ) . + SiriUS_3 30.Nowember_2000. *** 85°.2W: XM_9 (Wera) , i=0°.0, 05.Dezember2024 ..20.Dezember_2024 ( 88°W ) ..21_January_2025 ..09_February_2026 ..2050. AFETR . *** 85°W => 120.5°W => 118°W => 116°W: XM_10 ( U.S.stRat.Com.: 64290 ) i=0.0° ( Tat'jana ) 06.Juni.2025 ..23.June.2025 .. 01.August_2025 ..Nowember.2025 ..25_January_2026 ..2050. AFETR military_PAFB, LC_40 , 108°W-0.3°i , 0.1° 121°W. * 86°W ####Nikaragua † †#### * 86°W •••• Indianapolis † •••• ** 87°W => 72°W: Americom_3 (GE_3) i=7°, AFETR 04.September_1997 ..05.September_2025 * 87°.2W [[Тупак Катари (спутник)|Тупак_Катари]] ( Sinjawin † , фастенко, шапочкин † , павленко ) . * 87°W SeS_2 2011 ..2026 * 88°W === Chicago, U.S.Con. † †=== * 88°W => 102°W Gorisont_32 ( 44 ) ( Stiele_Nacht ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=14° 1996_протон_к ( schiekelsgrubber_moskau ). * 89°W •••• †Byron_Station † ††•••• *** 89°W => 88°.7W => 68°W => 62°W => 60°W => 59°W => 57°W => 56°W => 54°W => 53°W => 51°W => 49°W ==> 47°W => 39°W => 37°W => 35°W => 27°W ( 5°W ) : Intelsat_Americas_8 + 0 . ( a.k.a. Galaxy_28 , Natali.Wil'jams_Intelsat ) , i=2°, i=3° S=17m^2 2*.June_2005 .. 2025 .. 14_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..23.Januar_2026 .. 24.Januar_2026 ..31_January_2026 ..19.Februar_2026 ..28.März_2026 ..(08_Märzt_2026) Sea_Launch_LLC ( 0°N 154°W ) . С.Ковалевская , Чёбышев . *** 89.5°W => 75.2°W: GOES_U (DemetriUS Wjetnam_1975 4*10^6† ), i=0.0°, 2*.June_2024 ..2025 .. AFETR. * 90°W: ****Galapagos_Inseln_+5°***** * 90°W #### New_Orleans † †#### * 090°.3W => 68°E Estrela_du_Sol (U.S.:28137) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) a.k.a. Telstar_14 , >> † . Sea Launch_LL_January_2004 S=13m^2 . † * 91°W ••••Muscatine•••• * 91°W Nimiq_1 †, >> †, ILS, 250t NDMG. ** 91°W: Intelsat_40E ( Iwon_Morris ) i=0°.0 April.2023 ..2025 ..09_February_2026 ..2043 AFETR . * 91°.1W Nimiq_6 ( Canada NATO ), i=0°.0 S = 26 m^2 ILS ( PROTON, 250t NDMG ) 2012. 2012 ..2026 . * 93°W => 11°W Galaxy_26 † i=11° , >> † , ILS_1999 Proton 250t_NDMG . * 93°W •••• Sain_Paul † †•••• * 93°.1W Galaxy_1 † ( орбита типа tdrs ) † , >> † , i≈6°, 1999 . * 93°.2W •••• Minneapolis † †••• * 94°.5W ==== Kanzas ==== *** 095°.1W => 95°W: Galaxy_3C (97) , i=3° , S=36m^2 , 15.Juni_2002 .. 2025 .. Sea_Launch_LL(c), ( 154°W 0°S ) . ** 95°W: Horisont_29 ( 41, Horizont ), i=14°, Intersputnik_1993. * 96°W Echostar_4 (орбита типа tdrs, c дрейфом), >> †, ILS 1998 . * 96°W => 86°.2W Sirius_FM_5 i=0.0° proton moskau, 700t hemical, 100Mt 2009 ..2025 .. ILS. * 96°.7W ••••Lincoln•••• * 97°W => 58°W Galaxy_25 † ( a.k.a. Telstar_5 † ) i=7° , 1997 >> † . ILS 700t NDMG Протон Москва оружие химическое . * 95°.4W #### † Houston † ( 29°.8n +100m ) #### ** 97°.0W Galaxy_19 ( Intelsat19 ), i=0°.0, i=0° S = 16m^2 Sea_Launch 2008 . Спижженный_жидами_коммуняками_дизертирами_шайкой_шпионов Senit_3SL + Boeing ( Лабинова Крохина Грей Анева Буров Жаткина Староверов Корепанова Орешкин Игнатиева Колосанов Бродский Лидовский Грибачов Павленко Кравченко Вишняков Зеленщиков Панарин Юрченко Чекин Хватов Вахрамов Якимов Стрекалов † Легостаев † ) . * 97°W => 51°E EKS_press_AM3 † i=7° ( орбита типа TDRS, с дрейфом ) , >> † , ILS_2005 ( Lockheed_Energija ) . * 98°W •• Austin † † † † •• *** 115°W => 118°W => 118°E: Raduga_17 ( Tschernobil'_26.April_1986 † ) Regen_Bogen , i=10°, 1986 ..2025 ..02_April_2026 **** Lunohod_1 ( Луна,USSR ) ***** Luna_27 (Луна, ) 2029 **** Lunohod_2 ( Луна, USSR ) ***** Luna_27Б ( Луна, ) 2030.. * 97°.5W == chrisri_corp. † † † † † 2024 ..2025 † † † † † †. == Tschertok . * 98°.9W •••• Сан_Антонио † †•••• *** 99°.0W: Galaxy_16, i=0.0°, Sea_Launch_2006 . Juni_2006 ..31.Januar_2026 .. * 99°.2W SPACEWAY_2 † , >> †, i≈4°. 2005. ** 99°.2W DirecTV_11, i=0.0°, 2008 ..2025.. Sea_Launch. ** 102°.8W ==> 170°W =>171°W => 113°E => 139°W => 118°W [[DirecTV_10]] ( Gorizont_USSR Motorola ) i=0° S=10m^2 ILS Juli_2007 ..11.February_2026 ..12.Februar_2026 ..23.Febrero_2026 ..28_March_2026 ..1_April_2026 ( Oligofren_Day ) . * 102.76°W DirecTV_12 i=0.0° ILS_2009 Proton 250t NDMG. * 103°.6W => 146°E Intelsat_603 † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), >> † i=14°, AFETR_1990 † S=8m^2 . * 105°W => 110°E GE2 † ( † Americom_2 † ) ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) i=11° , S=28m^2 >> † . ** 106°.5 ====White_Sands ( Sea_Launch: TdrSS+Intelsat )===== * 107°W => 64°E Anik_F1 † ( вражеское_быдло_ссыкливо_тупое_террористы † ) , >> i=5° , † 2000 † france S=21m^2 † . ** 107°.3W: Anik_G1 ( NATO Canada ) , ILS , ( Москва, PROTON 250t NDMG ) 2013 . ** 107°.2W Anik_F1R i≈4° ( Canada_NATO , холоп_латиносов Cambodzha_3*10^6† ) , ILS ( Proton 100Mt, 250t NDMG ) . * 108°W: Italsat_2 † ( Italija_II ), i=14°, 1996. ** 108°.4W => 118°W => 126°W => 128°W ==> 136°W => 138°W => 143°W => 161°W => 170°W GOES_14 => reserve i=1° S=13m^2 AFETR_2009 . 2009 .. 2025 ..07.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..08.Märzt_2026 ..24_March_2026 ** 110.0°W => 110.2°W: Echostar_X (Grecee_2025 300*M4.5..5.3=M9.8 + M=6.2 ). Sea_Launch (UN_U.S.), WAZ21099_B338PC. I=0.0°, i=0° Feb.2005 ..2025.. ** 110°W: Echostar_XI (E. Gray, Sirija_2025 6*10^5†) смерть_легавым_от_ножа!, i=0.0°, i=0° type Horizont, 2008 .. 2025.. Sea_Launch . * 111°W ====Тусон==== * 113°W Amazonas † ( 28393 ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i≈8°, i=9° >> † ILS_2004 ( proton 250t NDMG быдло_мексиканское ) . * 112°W ••• Phoenix † † ••• * 113°W ••••Palo_Verde Station † † •••• * 113°W SatMex_6 † ( Eutelsat_113WA † ) , >> †. 2006 A5 †. ** Skynet_4A †, >> †. AFETR. ** Skynet 4B †, >> †. ** Skynet_4D †, >> †. AFETR. ** Skynet_4E † , >> †. ** Skynet_4F † , >> †. ** Telecom_2A † ( sIrackUSe_2 † ) †. ** Telecom_2B † ( sirakuse_2 † ) † >> † . ** Telecon_1A † ( sIRAKuse_1 † ) † . ** Telecon_1C † ( † ciganien, syracuse_1 † ) † >> † . * 113°W ## Edmonton † †## * 115°W SatMex_5 , >> †. ** NATO_4A † , >> † . AFETR . ** NATO_4B † , >> † . AFETR . * 114°W: ## Calgary † † † † ## * 115°W SatMex_4, >> †. ** Surveyor_5 Moon atlas † *** Rtemist_2 † 07_Февраля_2026 => 03.Märzt_2026 => 07.Märzt_2026 => 01_April_2026 => TBD => 02.April_2026 (MSK) . ** Surveyor_7 Moon atlas † *** Rtemist_3 † * 115°W XM_2 † , >> †. Märzt_2001 . Sea_Launch . * 115°W XM_4 † , >> †. * 117°W SatMex_8, fufel, ILS †. Proton 250тонн НДМГ. * 117°W ===== † Goldstone, DSN 70m 34m ======== * 118°W ==== † LAX ( Boeing_767, X37B ) M=8+ †==== * 118°W •••• Los_Angeles ( Torrance † Hollywood Long Beach † ) ••• ** Sirius ( Star, -11°, >> 15°/Hr, t≈9Y. ). * 118°.4W ••••Catalina_Insel•••• ** 118°.7W: Anik_F3 i≈1° ( Canada_Sudan_2005 2*10^6† вражеское_быдло_зассанка ) , ILS ( proton , 250 тонн НДМГ хим.оружие ) 2007 ..2025 ** 118°W <=> 154°W: ====Sea_Launch††_Comander====( 2000 ..2014 † ) . * 129°W: <= 130°W+0°i <= 10°i+174°E: Echostar_XXV ( Britney_Eugen_der_von_Türmer_la_Marija) i=0° 09_March_2026 => 10.Märzt_2026 .. 19.March_2026 ..24_March_2026 ..29.März_2026 ..25_September_2026 F9 , CC . **** 121°W => 146°W => 150°W => 154°W => 157°W => 164°W => 177°E => 170°E=>163°E => 157°E => 146°E => 132°E => 118°E => 111°E => 107°E => 93°E=>89°E => 85°E => 80°E => 72°E=>67°E => 57°E => 43°E => 41°E => 37.87°E (08.Августа_2025) => 34°E => 20°E => 9°E => 4°E=>5°W => 20°W => 54°W (28.August_2025) => 65°W => 67°W => 071°W => 75°W: >> Echostar_IX ( a.k.a. Galaxy_23 DDR†_1989 10^7† ), i=2°, S = 37 m^2 08.August.2003 ..01.Juni.2025 ..08.August_2025 .. >> †. Sea_Launch ( 154°W 0°S ). * 120°W °°°°°Byrd_Antarcktida (80°S) °°°°° * 122°W •••••EEZ_US•••••• * 122°W ##Сиетл † (жiды на выселках) † †## * 123°W => 30°W Galaxy_10R † ( repeat ), i=12°, >> †. 2000 . * 123°W USA_246 ( AEHF_3 ) i=5° 2013 Atlas_5 USSR спижженный + LM AFETR . * 123°W ## Vancouver † † #### ** 123°.0W Galaxy_18 i=0.0° S=22m^2 Mai_2008 ..2025 ..2026 Sea_Launch_s.a. ( притворное банкротство ) ( 154°W 00°S ). * 125°W: Echostar_IIX † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈8°, >> , † Augusto.2002 ILS Proton ( 11C861_mod_DM3 ) 250t UDMH , † . **** 127°.0W => 150°W: Galaxy_13 ( Германия_1945 7*10^7†, Jella_Haasen ( Alentowa† ) ) ( a.k.a.Horizons_1 ), i=0°, i≈0°, i≈1°, i=1°. 01.Oktober.2003 ..10.Oktober_2023 ..20.Nowember_2023 ..2025 ..07.Januar_2026 Sea_Launch_LL(c) ( 154°W 0°N +0m ). ***** New_Horizons ( Pluto, Sedna ( SEPG † ) ), 2006 ..2024. ***** Dragonfly ( Saturn ), 2028.. FH9. ****** Wojadzher_2, 1981_Saturn. * 127°E: Galaxy_37 => SDS_military_2025 (aka Horizons_4 ) August_2023 ..2025 ..2026 ..2043 . i=0.0° AFETR . * 131°.0W => 111°W: Americom_11 ( aka AMC_11, aka GE11 ), i=0.0°, i=0° S=22m^2 ( The Climb a.k.a Bonnie_Tyler Total Eclipse ) AFETR. 2004 ..31.January_2026 * 132°W *******Ketchikan** * 133°W => 7°E Intelsat_705 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=12° >> † S=12m^2 . * 133°W => 153°W Express_AM22 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=8° S=8m^2 >> † , ILS_2003 Proton_NDMG . полигон ссыльный 4 . * 133°W => 41°W [[Galaxy-15 (КА)|Galaxy_15]] † , i≈2°, i=3° , >> † 2005 . france † . * 134°.5W ==Джуно (Аляска)==== * 135°W Americom_10 † ( Ge_10 † ), >> †. AFETR. ** 138°W <=> 145°W Echostar_2 † , i=11°, 12° 1996. S=20m^2. ** WGS_F6 ( USA_244, Alexandra_Hofmann 2023 Grün ( kastriertes_Eber ) ) i=0°.0 Delta_IV † 08.August_2013 ..Dezember2025 ..10_Februar_2026 ..2033 * 139°W Americom_8 † , i=5°, >> †. 2000. *** 139.0°W => 135°W: Americom_6 (AMC_6) (GE_6 U.S.:26580 alexandrow solowjew semenow ) ( Stefanie_Gwen ), i=0.0°, i=0° 21.Oktober_2000 ..08.August_2025 ..28.August_2025 ..Januar2026 .. ILS ( Proton_11S861DM3 250t NDMG ) , Military_81 . **** Gnetz. * 143°W => 175°W => 65°W : ExpreSS_AM11 † ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) , i≈12° , 13° S=13m^2 >> † , ILS_2004 ( Москва , королев , Протон хим.оружие 700тонн ) . * 143.1°W Hispasat_1D † ( орбита типа tdrs ) >> † AFETR_2002. * 145°W Hispasat_1C † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) †, >> †. * 146°W => 131°W => 111°W AMC_11 (Ge_11) i=0°.0 2004 ..17.Januar_2023 ..2025 ..09.Januar_2026 AFETR. * 148°W Радуга_1_6 ( Globus ) ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i=14°, >> 2001 ILS † Proton 250t NDMG . * 150°W ••Анкоридж ( жидовский прыщ размазанный ) †## * 151°E •••• Sydney † •••• * 155°E •••••Gawaji •••• ** 157°W: ==== Christmas_Island 1..3Mt 1 ..3Mt ..4Mt ..8Mt ( Bighorn (Trembita) ) ======= * 160°W Sea_Launch_Demo , i≈2°, Hmin=650km. S=6m^2, Märzt_1999 ..2026 + 11S861_SL+Boeing (170°E i≈1° S=22m^2) Sea_Launch 154°W 0°S. ** 167°W: TDRS_5 ( Fuck_You.=Göhte_Institut= ) i=14° S=21m^2 August.1991 ..21_Januar_2026 *** 167°W => 114°E=> 107°E => 96°E => 93°E => 90°E => 88°E => 86°E => 85°E: TDRS_8 ( The_Cardigans , N.Skrjabina ), i=12°, 30.June_2000 .. 01.Maj_2025 .. 16.Juli2025 ..2025 AFETR. * 168°W ====Cape_Prince=== * 171.3°W => 146°W=> 142°W => 139°W => 136°W => 133°W => 129°W => 126°W=>124°W => 122°W => 116°W => 109°W=>106°W=>100°W=>93°W => 75°W=>71°W=>67°W => 53°W => 49°W+9.4i => 70°W =>81°W+9.4°i => 93°W => 103°W => 120°W=>131°W+9.5°i => 124°E => 113°E => 63°E => 30°E => 119°W †: TDRS_10 † ( J ) † >> † => reserve => † (Sweetlana) (орбита типа tdrss), S=5m^2 2002 ..08.Märzt_2025 ..10.Juni.2025 .. 14.Juli_2025 ..05.August2025.. 05.September_2025 .. 12.Oktober_2025 . † . i=10°.2, 10°, 9.8°, 9.7°, 9.5°, i=9.4°, 9°.3, 9.5°I, 9.6°i , i=10° . AFETR . 09.Märzt_2026 *** 174°W: TDRS_11 ( Ken ) , i=3°, 31.Januar_2013 .. 2025 ..31.January_2026 * 175°E #### Wellington † † ### * 175°W => 119°W => 31°E Raduga_1_8 † ( Globus ) (клопус) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=11° , i=12° 2009 , ILS † ( казахстын ( kz ) 250t NDMG байконыр) S=16m^2 . * 177°W => 24°E nSS_5 † , ( Spirin, s.Sergeew, Krutow ), >> i=9° † . * 177°W (-3i°E)[[Ямал-300К]] Jamal (fufel) ( korea_1953 4*10^6† ) . * 178°E #### Spaceport † † ## * 179°E ••••Kanikin 5Mt (M=7)•••• * 175°E (-5°W) WGS_F7 ( Anita_Hofmann 2024 Voll_auf_Schlager fufel) i=0°.0 2015 . == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.satbeams.com/footprints Карты покрытий спутников на Satbeams]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20090104221601/http://www.us.tomsk.ru/sat.php?p=4 Расчет угловых координат наведения антенны на спутник], <!-- *[http://www.satinternet.ru/sat.htm Основные понятия и параметры по теме], 404 05.06.2009 --> * [http://www.astronomy.domachevo.com/satellites-geostationary001.htm Геостационарные спутники в любительские телескопы (астрономия)]. [[Гурӯҳ:Моҳвораҳои алоқа| ]] [[Гурӯҳ:Моҳвораҳои геостатсионарии Заминӣ]] 6h8brtwjreyx4il6874x4jitzabw392 1461632 1461631 2026-04-01T14:11:42Z ~2026-20155-73 119875 /* Нимкураи шарқӣ */ 1461632 wikitext text/x-wiki '''Феҳристи [[моҳвора]]ҳои геостатсионарӣ''' бо хатти тағйири санаи (вақти) байналмилалӣ оғоз ва ба анҷом мерасад. Моҳвораҳои геостатсионарӣ бевосита дар болои хати экваторӣ ҷойгир шудаанд. Барои мушоҳида аз истгоҳи статсионарии рӯизаминӣ радифи геостатсионарӣ гуё дар як нуқтаи осмон овезон шуда, мавқеи худро вобаста ба вақт, рӯз ва фасли сол тағйир надодааст. Агар моҳвораҳои геостатсионарӣ мисли Моҳ дар осмон намоён мебуданд, он гоҳ каҷ бо мадори геостатсионарӣ барои ин минтақа мувофиқат мекард. Дар мадори геостатсионарӣ феҳристҳои объектҳои суст мавҷуданд. == Нимкураи шарқӣ == ** -30°E: Galaxy_13 i≈0° Sea_Launch Oktober.2003 ..2025.. + 11C861_SL i≈1°. * 180°.0E: (О) [[Intelsat_18]] ( Iwanuschki_Int. пьяный_виннипух_дубак январь ), i=0.0° ILS_2011 ( Москва, РСФСР ) . Senit_3SLB NDMG 2011 ..2026 * 179°.6E [[Inmarsat]] 5_F3 i=0.0° ILS_2015 ( москва химки воронеж салават протон 250t НДМГ ) ** 178°.2E => 62°W => 122°W [[Inmarsat]]_3_F3 ( N. Iwleewa ), i=10°, S=28m^2, > † => reserve . AFETR . 1996 .. * 174°.5 ••Окленд † †•• * 172°E => 174°E: GE_23 ( [[Eutelsat]]_172A, Eutelsat_174A ) i≈3°, 4° байконур протон 700тонн хим.оружия ILS_2005 . * 172°.6E ##Крайсчерч † †## * 171°E => 124°W [[Тяньлянь-1|Tianlian_1-02]] † i=5° , >> † 2011 .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737|title=Track TIANLIAN 1-02 at 171.0°E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115838/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737}}</ref> * 170°.5E ##†Данидин † †## * 169°E => 1°W [[:en:Intelsat 8|Интелсат_8 † (Intelsat)]] ( бывш. PAS_8 † (PAZ_8) † ) , >> † ils . Proton , Moscow 250t UDMH . * 167°E *** 166°.0E: [[Интелсат_19]] => SDS_2025 .. ( Intelsat)_19 ( Covid_19 3*10^7†, 2026: 4*10^7† ), i=0°.0, 2012 ..2025 ..2026 Sea_Launch (154°W 0°N ) . **** 166°Е: Электро_4 i=0° ILS_2023 ..08.Mart_2023 ..2025 .. ( Lockheed: Moskau, Mitischi ) 250t NDMG Турция†††† бирма† эквадор† новая_зеландия† аляска† греция†† цыгане† жиды† ( 2*10^6† ) 250t NDMG . * 164°E => 169°E Optus_B3 † , >> i=12° † . , Optus 10<ref name=autogenerated1>{{Статья|заглавие=Optus (satellite)|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Optus_(satellite)&oldid=699436186|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 163°.5E [[Ямал_202]] ( Беленов † Розанов† ) † фуфел, ИЛС_2003, Протон 700тонн хемикалий Локхеед_Энергия † . * 162°E ====Enewetak 9Mt ..10Mt ..15Mt==== * 162°E => 51°W Superbird_B2 † ( superbird_4 † , † hugges_601 † jcsat † ) i≈7° i=8° >> † . гкц S=25m^2 . * 160°E Optus_D1<ref name=autogenerated1 /> S≈0m^2 (tufta) i=3°, [[Бэйдоу|Beidou]]_G4 i≈3° 2010. * 160°E Telecom_2C † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) >> † 1995. *** 159.0°E: [[ABS_6]] (U.S.:25924)<ref>{{Cite web|url=http://www.lyngsat.com/ABS-6.html|title=ABS 6 at 159.0°E - LyngSat|publisher=www.lyngsat.com|accessdate=2016-03-01}}</ref> i=0°, 26.September_1999..Nowember_1999..September_2025..2026 ILS (Proton_11C861DM3) 250t NDMG . * 157°.2W => 179°W Intelsat_1R † ( PAS_1R † paz_1r † ) ( орбита типа tdrs ), i≈8° S = 25m^2 >> † . ariane . 2000 . * 157°E [[Intelsat]]_5 † ( PAZ_5 †, мир_5 † ) >> † ils1997 28.August.<ref>{{Cite web|url=http://www.intelsat.com/fleetmaps/|title=Intelsat Coverage Maps|publisher=www.intelsat.com|accessdate=2016-03-01}}</ref> * 156°E Optus_C1 i=6° 2003 ..2025 , D3_optus i=0°, i=1° August_2009 ..2025.. * 155°.0E TXJSSY-1 * 154°E JCSAT_2A † ( JCSat_8 † ), >> †. * 152°E Optus_D2 ( fufel ) i≈2° * 151°E ••••Magadan волчков•••• * 150°.5E => 58°E [[Asiasat]]_3S † Korolёw_S † >> † ILS i=10° .<ref>{{Cite web|url=http://sattvinfo.net/beam.php?b=asiasat3s|title=Карта покрытия AsiaSat 3S - 105.5 East, Карты покрытия - спутник AsiaSat 3S, позиция 105.5 градусов East, спутника AsiaSat 3S, 105.5E|publisher=sattvinfo.net|accessdate=2016-03-01}}</ref> * 150°E JCSAT_1B † ( JCSat_5 † ) , >> † . * 149°.8E WGS_8 ( 41879 USA_272 ) i=0.0° AFETR_2016 * 149°E =====Canberra_DSN===== * 148°E => 34°E Africasat_2 † (U.S.: 24653) i=12° >> S=25m^2 1996_france a.k.a. Measat_2 , † .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653|title=AFRICASAT-2 (MEASAT-2) 147.8E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305113613/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653}}</ref> * 146,0°E PALAPA C2<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864|title=Track PALAPA C2 at 146.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115737/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864}}</ref> * 145°.7E => 66°W ETS_8 † ( KIKU_8 † ) i=11° Japan2006 Tanegaschima >> † .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656|title=Track KIKU-8 (ETS-VIII) at 145.7E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124802/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656}}</ref> * 145°E => 1°W Eutelsat_36A † ( орбита типа tdrs , с дрейфом ) AFETR † . * 145°E [[Химавари (спутники)|MTSAT_2 † ( Himawari_7 † )]]<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937|title=Track HIMAWARI-7 (MTSAT-2) at 145.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131025/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937}}</ref> >> †., i=5°, Japan_2006. ** 145°E Horisont_27 (38, S=5), i=14° , Intersputnik_1992 . * 144°E Superbird_C2 i≈2°, S=13m^2 2008 ..2026 ** 144°E Kirameki_3 ( Sun K.Tomita, Hiroschima_06.08.1945 15kT air ), i=0.0°, Nowember_2024 ..August.2025 ..2050. *** Escapade ( Ares ) Br. Spears circUS ( a.k.a. Polina_Gagarina ) Juli.2025 => 13.Nowember_2025 .. L2 ( Februar_2026 ) .. ARES (2027) CSFS. N.G. * 143°.5E => 178.2°E [[Inmarsat]]_4_F1 , i≈5°, AFETR_2005. * 143°E => 7°W => 4°W WINDS † ( KIZUNA )<ref>{{Статья|заглавие=WINDS|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=WINDS&oldid=614664760|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> i≈8°, > † 2008. * 142°E Apstar_9 (fufel)<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982|title=Track APSTAR 9 at 142.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125821/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982}}</ref> * 141°.5E => 116°E Apstar_9A † ( Chinasat_5A † i=9° )<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354|title=Track CHINASAT 5A (ZX 5A) at 141.5E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305111654/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354}}</ref> , >> † . * 140,7°E [[Химавари-8|Himawari 8]]<ref>{{Статья|заглавие=Himawari 8|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Himawari_8&oldid=704736785|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 140,3°E Sky Muster<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940|title=Track SKY MUSTER (NBN1A) at 140.3E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124800/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940}}</ref> * 140,0°E => 140.5°E [[Beidou]] G1<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287|title=Track BEIDOU G1 at 140.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125916/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287}}</ref> i≈3° 2010. * 140°E #### Tokio † † † † #### * 140.0°E [[Экспресс АМ5|Экспресс_АМ5]], [[Экспресс АТ2|Экспресс-AT2]] ([[Экспресс (КА)|Express]]) * 140°E •••• Yokohama † † •••• ** 138°E Apstar_5 † ( Telstar_18 † ), >> † .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364|title=Track APSTAR 5 (TELSTAR 18) at 138.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305121733/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364}}</ref> i=6°, Sea_Launch NDMG ( 154°W 00°S ) . * 136°E => 71°E N_STAR_C † , >> i=11° †<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461|title=Track N-STAR C at 136.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131323/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461}}</ref> * 134°E Apstar_6 † ( China_6 † ) >> † 2005 ( формоза_2024 † ).<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638|title=APSTAR 6 134.0E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305151516/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638}}</ref> *** JCSAT_9 ( Fukuschima_2011_11_Märzt , † M=9 + Amaterasu ) , i=0.0° , i≈1° 12.April_2006 ..2025 .. 24.Februar_2026 Sea_Launch (LLc ) ( 154°W 0°S ) SLComander . * 132°E ### Hiroschima † † #### * 132.0°E [[Vinasat_1]] i=0° 2008., JCSAT_5A (JCSAT_9)<ref>{{Статья|заглавие=JCSAT-5A|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-5A&oldid=634061633|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 131.8°E => 131.9°E [[Vinasat_2]] (Wena_sat_2), i=0.0° * 131°E: •••••Sea_Launch_Comander ( sElena, Kwant, Inmarsat, BR_9 ) <= Los_Angeles_Nimitz W. Panarin, Rolschikow, Balaschow_A., Anёwa, epihin , Obidenow, muraschowa_sm, Kolokol'cew_W_A., Tschekin_N.I., Putin_W.W., Gundjaew W. ( Patriarh_kiril ), Zaharowa_M_W, Spirin, Ternowoj, Gagarin_Ju.A.† .•••• 17.Märzt_2020 .. 2025 .. ** 116°E: Mitschibiki_5 ( Dr. Spears Smurf ) 7. => 22.Dezember_2025 i=70° ..22Juni_2026 † H3 . *** Mitschibiki_7 ( Br. Spears Ooh_La_LA Smurfs_2 ) 01.Februar_2026=>Dezember_2026 H3 . * 131°E •••• † Tanegaschima † † ••••• ** Inmarsat Декабрь_2026 * 130°E => 89°W Chinasat_20A † i=7° ( Zhongxing_20A † )<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234|title=Track ZHONGXING-20A at 130.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305143312/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234}}</ref> , >> † . 2010 . * 129°.8E => 133°W Chinasat_1A † i=3° >> † 2011 .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804|title=Track CHINASAT 1A (ZX 1A) at 129.9E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305135110/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804}}</ref> * 129°.3E # Ulsan † † ## * 129°E ==== Busan † † === * 128°.6E ••••Daegu † ••• * 128.5°E Laosat_1<ref>{{Статья|заглавие=LaoSat 1|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=LaoSat_1&oldid=149180522|язык=de|издание=Wikipedia}}</ref> * 128.2°E COMS_1<ref>{{Статья|заглавие=Chollian|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chollian&oldid=652939202|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 128°E *** Wostotschnij (Orientalisch)**** ** 139°W: GMM+Orion ( Schumilin†, Gudilin†, Filin†, Krawetc†, Rümin†, Schapotschkin†, Bogatschow†, Klimow†, Ciplakow†, Ul'janow† /Lenin/†, Ladigin†, BrezhnewL.I.†, Tscherednik†, Tajkow†, Kriwowa†, Prokof'jewa†, Boguslawskij†, Klement'jew† ) i≈2°, >> 2024 ..2026 .. Angara A_5 . * 128°E Благовест ( Мартыновский, Мартынов, Орехов, Благов †, Соловьев, Тополь, Каменев, Любинский, Клен, Белявский, Аравин, Обыденов, Ронкин, Лукоянов, Ковальчук, Бойцов, Шумилин†, Курушин †, Ремишевский, Мельников, Козлитина, Карелина, Перминова, Минакова, Русаков, Корепанова, Ким, Маркова, Басаев, Бучилин, Волчков, Багаутдинов, Мурашова, Уханева, Багрянцева, Лычагин, Колобанов, Демчук, Чекин, Заикин, Самсонов, Павлюченко, Глухов, Меркулов, Гаврилова, Папазов, Кувырталов, Македонский, Ковтун, Хазиева, Ладыгин †, Карелин †, i=0°.0 ИЛС 2018 ..2026 Протон 250тонн NDMG . * 128°.0E JCSAT_10 , i=0°.0<ref>{{Статья|заглавие=JCSat 10|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSat_10&oldid=137081084|язык=de|издание=Wikipedia}}</ref>, => 132°E JCSAT_12 , i=0°.0<ref>{{Статья|заглавие=JCSAT-RA|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-RA&oldid=644089621|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 127°.4E # Daejeon† † † †# * 126°.7E # Incheon † †#### *** 126°E: Chinasat_10R ( ZX_10R ), i=0°, † Afganistan_1990 2*10^6 † 2025 ..2040. **** Tiangong ( Grigor'jew, Saljüt_C color: pRussia ) . * 126°.9E # Gwangju † #### * 127°E #### SEOUL † † † †#### * 126°E => 130°E Радуга_1_7 † ( Globus: Падальск, Щелково, Пушкино, Королев, Электросталь, Владимир, Тула, Рязань ) † ( орбита типа tdrs ), i=13°.2 2004 ..2025, ILS ( Lockheed, Martin_Bormann ). * 125°E => 87°W ChinaSat_6A † i=4°<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150|title=Track CHINASAT 6A (ZX 6A) at 125.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132906/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150}}</ref> , >> † . 2010 . *** 125°E: Chinasat_26 ( Damanskij_Insel, oftalmatolog, glinkin ), i=0°, 2023 ..2025 ..2040 . * 124°.0E [[JCSAT_13]] ( Gorizont ) + Wenasat A_5 2012. ** Nozomi_2003 † ( Marte, Br. Spears everytime ) . * 123°.4E => 140°E Fengyun_2D † i=11° , >> † , 2007 .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640|title=Track FENGYUN 2D at 123.4E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305152801/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640}}</ref> * 122°E => 148°e [https://web.archive.org/web/20150924115808/http://www.telesputnik.ru/archive/89/article/38.html Азиасат 4 (AsiaSat)], i≈4°, AFETR_2003. * 120,6°E Beidou IGSO 1 * 120°E #### Qingdao † ### * 121°E •••• Qinshan Station † † •••• * 120°E => 119°W AsiaSat_3S † ils ( казахстын ( KZ ) ) Proton 250t NDMG 100Mt >> † . * 119°.5E [[Thaicom_4]] ( IpStar_1, Alisa_Liu ) i=0°.0 S=16m^2 August_2005 ..12_February_2026 Ariane . * 76°E+0°i <= 119°E (1°E <=) 78°E <=( U.S. M=6+ ) <= ( jude_Iran †, Sufa N.Z. M=6+ ) 98°E <= ( U.S. M=6+ ) 101°E <= 106°E <= 111°E ( Borneo M=7.1 ) <= 113°E <= 115°E+0°.5i <= 90°E: Электро_5 ( Schischkowa, Filipowa, Krasnewskaja, Sawina, Kewtschenkow, Pawlenko, Gerasimow, Gluhow, Nikolaewa, Potapowa, Saltanowa, Muraschowa, Smorodina, Kondakowa, Wolinkin, Warsanjan, Andrijanowa, Morozenko †, Bagrjancewa, Lukoschenko, Katschinskij †, Uhanёwa, Korkunowa, Dmitriewa, Krohina, Meschkowa, Sergeewa, Balan, Selesnёwa, Wjasemskaja, Melnikowa, Smoljakowa, Zhatkina, Iwanowa, Perminowa, Minakowa, Tjurina, Ignatiewa, Gawrilowa, Strelnikowa, Brodskaja, Skurskaja, Bikowa, Waganowa, Gerasimenko, Kowalenko, Azarnowa, Ran'ko, Kalinina, Karelina, Belomytsew, Awstrijakowa, Makarewitsch, Bondarenko, Romanowa, Kamenewa, Wardanjan, Petuhowa, Fadeewa, Pawlowa, Merkulowa, Zaerko, Molotow, Agapow, Leksina, Kusmintsewa, Haritonowa, Hasiewa, Borisjuk, Woronina, Poljaschowa, Afanasjewa, Ustinowa , Awdjukow, Stepaschin , Eltsin † , Milton , Kondranina, Uwazhaewa, Kulagin, Panina, Skrjabina ) + 11С861_03 2*.Dezember_2025 => 12.Februar_2026 12MSK ..20_February_2026 ..23_February_2026 ..25.Februar_2026 .. 24.März_2026 ..01.April_2026 ..08_August_2026 ..2046 . Proton 250t NDMG военная стартовая позиция_81 . * 118°E => 28°W [[Telkom 2 (КА)|Telkom_2]] † i=4° i=5° , >> † , 2005 Ariane_5ECA † . * 116°E #### Beijing † † ### * 116°E => 150°W ABS_7 † i=6° ( Koreasat_3 † ) >> † . , => 160°E Koreasat_6 i=0°.0 2010 .. *** 116°E Koreasat_6A , i=0°.0 , 2024 ..2025 ..2050 . AFETR . * 115°E ## † Baoding † #### * 115°.5E => 129°E ==> ChinaSat_6B † i=2° >> † 2007 . * 114°E # Shenzhen † † ## * 113°E #### † Guangzhou † #### * 113°E: GE12 † ( Americom_9 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) , i=7°, >> †, ILS_2003 ( казахстан байконур ) Proton 250t НДМГ . ** 113°E [[Koreasat_5]] ( 100 ..150kT, DDR Trabant" ) ( павлов_в. богачев† тульцева красневская н.н. катаев ромашов хофман морозов с. хертель (мразова ) орешкин староверов якимов ), i≈1°, August.2006 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. 154°W 00°N. *** Kwan_my_songs ( KMS )., * Palapa_D † i=5° >> † China_2009 †. ** 113°.0E: SnL ( U.S.: 65588 Br. Spears Womanizer ) i=0° 09.September_2025 => 11.September_2025 .. 25.September_2025 .. 12.Dezember_2025 .. 10.Januar_2026 ..25_January_2026 ..30.Januar_2026 (18:48UT) ..31_January_2026 ..08.Märzt_2026 ..11.March_2026 ..2045 . F9 , AFETR. 9°E=> i=13° => i=0.3° => 53°E+0.3°i => 58°E+0.2°i, 0.1°i <=> 1°W+0.2°i => 93°E+.1°i => 105°E => 102°E-0°.1i => 115°E+.1°i => 113°E+0°.1i. * 112°E •••• † Yangjiang_Station † ••• * 111°.4E ••••Tuoketuo_Station † † † † •••• * 111°.2E ••• † † Three_Gorges_Dam Station † † •••• (+100m) * 111°E: **** Хайнань † † ( 20°n +300m ) LM_12 LM_7 **** 2006 .. 2025 ..2026 .. * 110°.5E => 77°E => 85°.5E i≈1° ChinaSat_10<ref>[http://space.skyrocket.de/doc_sdat/zx-10.htm ChinaSat 10]</ref> 2011 ..Augusto_2025 ..2026 ** 110°E Chinasat_16, i=0.0°, 2017 ..2025 .. * 110°E N_Sat_110 † Japan † >> ., BSAT_3A † Japan_2007 >> † ., * 110°E BSAT_3C/JCSAT_110R => reserve i=0.0° 2011 + Astra_1N (Ofenpest_ВНР ) * 108°.2E => 176°E NSS_11 i=1°, i≈2° ILS ( proton , energija hrunitschew 250t NDMG ) 2000 , Oktober_2000 ..22.Februar_2026 ..27_February_2026 * 108°E SES_7 i=0°.0 ILS 2009 ..2026 , => 83°E Telkom_1 i=7° S=20m^2 August_1999 . * 107°E #### Chongqing † † #### ** 105°.5E: Азиасат_7 ( AsiaSat ), i=0.0°, Nowember_2011 ..2025 ..2026 ILS ( PROTON, 250t NDMG Москва ) . * 103°.3E => 158°E ChinaSat_20 † i=10° , >> † . 2003 . * 102°E •••• Kandin, Sinin ••• ** 101°E Chinasat_9B , i=0°.0 , 2021 ..2025 .. * 100°.5E Азиасат_5 i=0.0° ILS_2009 ., [[АзиаСат-7|7]] ( AsiaSat ) => 105°.5e. * 98°.5E: Thuraya_3 i≈5° 2008 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. NDMG ( Bern † ) ( 154°W 0°S ). *** 98°.0E ChinaSat_11 , i=0°.0 , 2013 ..2025 ..2029 . * 96°.5E => 58°E => 45°E [[Экспресс АМ33|Экспресс_АМ33]] ( данович, антонова ) i≈4°, i≈5° S=20m^2 2008 ..2026 * 95°E [[nSS_6]] † >> † , SES 8 * 93°.5E => 150°E †Insat_{{нп5|INSAT-3A|3A|en|}} i=9° † >> † , [http://space.skyrocket.de/doc_sdat/insat-4a.htm 4B] † >> † гкц_2007 . * 92°.2E {{нп5|Chinasat-9|ChinaSat 9|en|}} i≈0° 2008 ..2026 * 91°.5E Мисат_3 † >> † ils_2006 250t NDMG, =>160°E [[MEASAT-3a|MeaSat_3A]] ( Grej, peischer, ulibischew, krohina n. , pawlow serzhantow tul'cewa ) ( MeaSat ) SLB_2009, Baikonur Zenit_3SL . *** 90°.5E: Mitschibiki_6 ( U.S.: 62876 ) i=0.0°, 0°, 0.0° 2.Februar_2025 .. August_2025 .. 04.Februar_2026 .. 2050 . H3 * 90,0°E [[Ямал-401]] (Yamal) * 89°.2Е => 167°W => 85°E: TDRS_H (8) ( орбита типа tdrs ) i=12° 2000 ..2025 * 88°E •••• Ürümqi •••• * 88.0°E {{Нп5|ST-2|ST_2|en|}} i=0.0° 2011 ..2025 A_5 * 87.5°E Chinasat_12 * 86.5°E [[КазСат_2]] i=0°.0 2011 ..19_February_2026 ILS Proton 250t UDMH . * 87°.3E => 170°E => 97°W: DSP_22 ( USA_176 ) ( подсматривалка параш ) i=12° > AFETR. 2004 ..2026 Titan_IV. * 85°.1E => 85°.2e [[Intelsat_15]] ( Intelsat ) => sds (заменил Интелсат_709 † в этой точке после [[30 ноября]] [[2009 год]]а от р.х. по н.ст. ) . i=0.0° SLI (SL_Baikonir), Zenit_3SLB 2009. Gromyko † , Tschernenko † , Andropow † . * 85°E => 47°W Raduga_1M_N2 † ( махновцi ) , i=3° >> † ILS_2010 S=40m^2 . ** WGS_F4 (Anita&Alexandra_Hofmann Augenblicke 2025, USA_233 ) i=0.0° 2012 .. 2025 .. * 84°.8E => 74°W Horizons_2 (горизонт_2) i≈2° 2007. ** 83°E => 56°E => 53°E => 58°E: Gorisont_20 ( орбита типа TDRS ) (Святая Катерина, сосни у дворянина ) i=13° S=3m^2 20.Juni_1990 ..2025 ..2026 USSR + 11С861 . * 83°E => 107°W Insat_{{нп5|INSAT-2E|2E†|en|}} † i=11° >> † гкц † , {{нп5|INSAT-4A|4A|en|}} † >> † гкц. * 82°E Intelsat_801 † => sds † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), >> †. ** 80.5°E => 58°E: Yamal_201 (орбита типа tdrs) i=9° S=16m^2 Nowember_2003 ..Dezember.2025 * 78°.5E => 66°°W {{нп5|Thaicom 5|Тэйком_5 † (Thaicom)|en|}}† i=6° (fufel ) , Thaicom_6 * 78°E => 89°E => 96°E => 101°Е => 105°E => 108°E => 110°E ==> 114°E => 116°E => 121°E => 126°E => 131°E => 154°W => 147°W => 130°W+.4°i: WGS_F3 ( USA_211 Mögen_Sof'ja ) i=0° Dezember_2009 ..29.January_2026 ..30_Januar_2026 ..01.Februar_2026 ..09_February_2026 ..08_Märzt_2026 ..10.März_2026 ..01.April_2026 . Delta_IV † . * 77°E ••••Deli † †•••• * 76.5°E [[Apstar_7]] (fufel) * 76°Е •• кашгар † •• * 75°.0Е ABS_2 * 74°.5E •••• ФРУНЗЕ /Бишкек/••••• * 74°E => 90°W Insat_3C † i=8° , [[:en:INSAT-4CR|Insat_4CR]] † >> † . * 73°.5E===Das_Malediven== * 73°.4E ••••Omsk••••• * 73°E ###Mumbai † #### * 72,1°Е [[Интелсат-22]] * 70°E => 172°W Intelsat_707 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈10° , >> † S=9m^2 . ** 70°.5Е: Eutelsat_70B ( Frank_Stiller ( Ingo_Deufel ) ) i=0°, Dezember.2012 ..2025 .. Sea_Launch NDMG ( Pacific_Ocean_Cruise_to_Ecwator , Last_Start_SeaLaunch ) . * 69°E ####Kabul † †#### ** 68.5°Е [[Intelsat_20 ( IS_20 ) ]] ( Jimmy_Swaggart † ), i=0°.0 S=1m^2 August.2012 .. 2025 .. * 66.0°E Интелсат 17_(Intelsat) i=0.0 2010.. *** 66°E => 64°E => 7°W => 83°W => 155°W => 135°E => 10°E => 18°W => 96°E => 9°E => 78°W => 28°E † : Intelsat_10 † ( PAZ_10 † ) => sds ( Br.Spears What_You_See ) i≈8°, 9° >> , † => reserve => † 15.Mai_2001 .. 09.Juli_2025 ..05.September_2025 .. 21.September2025 ..22.Dezember_2025 ..12.Januar_2026 ..29_March_2026 ILS 250t NDMG ( Proton_nsdap ) S=13m^2 . * 65°E Amos_4 (жiд_лимита_поганая ), i=0° Зенит_3СЛБ 2013 НДМГ (жидовский_Королёв Энергия). Ельцин † . * 64°E ======Workuta (67°.5)===== * 64°.2E => 64°E Интелсат 906_(Intelsat) ( HarfenDuo ), i=5°, 2002 ..2025 .. * 63°.7E ••стартовая_позиция_45 Зенит_3SLB † † S_5•• * 63°.3E: ====Spielplatz_254 ( Ulibischew, Gawrilük, Sedel'nikow, Ditrih, Anёwa, Baranow, Filin † , Artühow, Pawlenko, Erofeewa ( Berija ), Gluhow, Krasnewskaja, Perewoznikow, Grej, Brodskij, Ciplakow † , Karelina i. , Minakowa ).==== * 63°E •••• стартовая_позиция_81 Протон, 700тонн НДМГ, 100Мt † † † † #### (46°с.ш.), to: Moscow=2100km. Leningrad=2600km . Krasnodar=1900km . Paris=4500km. BRD=4000km. Praga= Stawropol'= Woronezh= London= Helsinki = Stokgolm= Mensk= Sofija= Ankara= Stambul= ** 63°E: Comsat_Baden_Württemberg_1 ( Die_Geschwister_Hofmann ) => to türksats_42°e ( КБВ ( 1/SWR ), 35943 , подсматривалка кызыхстынская азиатская косоглазая тупая ) , S=8m^2 i=0°.0, + H2Sat ( Hess_2 63.1°E => 42°E=> 35°E=> 26°E => 14°E+0.0°i => 8°E+0.0°i => 5°E => 0°.7E ) 30.September_2009 ..31.Märzt_2010 ..01.April_2025 ..September_2025 .. 19.Februar_2026 (i=0°.0) .. +Amazonas_2 . *** 64°E <=> 120°E: Kosmos_2589 ( Sojus+Geonawt+Panzergeschützen ) i=1°, i≈0° Juni.2025 ..Januar_2026 Angara_Nord ( to: paris = 3000km. ) *** 18°W => 63°E => 64°E => 66°E => 57°E => 42°E => 32°E => 16°E => 141°W => 147°E => 46°E => 10°W: Olymp_Komplex_1 † ( Mögen_Eugen ) i=1°, 1.4°, i=1°.5 >> † , 28.September_2014 .. 23.August_2025 ..20.Oktober_2025 ..20.Dezember_2025 ..27.Januar_2026 † Military_polygon_pad.81 . ** 16°E: ====Andoja_2025 † failed, 21.01.2026 => 19.03.2026 ( karlsruhe_zoo ) ==== *** 063°.9E => 143°.5E: Inmarsat_4_F2 ( Tu_SE + P.Kaas ) ( орбита типа tdrs ), i=5°, Sea_Launch, 154°.0W 00°.0S ., 08.Nowember_2005 .. 2025 ( Tscheljabinsk, 0.5Mt, air ) . *** 63°E => 64°E Goes_15 (reserve, NOAA_CIA ) i=1° S≈2m^2 2010 ..24.Februar_2026 AFETR . * 60°.3E WGS_10 ( U.S.: 44071 ) i=0.0° AFETR_2019 DELTA_IV * 60°E ======Inta====== ** 59°.7E <=> 59°.8E Ovzon_3 ( Daniel', OTAN_3, Konungariket_Sverige_1 натовская блядь с жидовскими звездочками ), i=0.0°, 2024 ..2045 . AFETR . * 59°.5E •••• Vaygach_Isl. •••• * 58°.5E => 58.6°E => 58°.5e [[KazSat-3|KAZSAT_3]] ( жидовский_пидр_олигофрен_нацистов_A.Hofmann ) , i=0°.0 ILS_2014. * 58°E ••••Пермь † †•••• *** 57°E => 56°W=> 89°W => 139°W: Astra_2A ( Anita Mögen_Engel ), i=6°, Augusto.1998 ..2025 ..18.April_2025.. >> † S=1.2m^2 ( Proton 250t NDMG , Moskauer_Koroljow ) . *** WGS_F2 ( Mögen_Gregor USA_204 U.S.: 34713 ) i=0°.0 2009_AFETR . * 57°E =====Petschora==== ** 57°E nSS_12 ( Corinna_Zollner, NATO_Space_Services ), i=0°, 2009 ..2025 .. A_5 + Tor_6 0.9°W. * 56°E ===Swalbard ( Neue Erde ) 20Mt ..50Mt ..60Mt., air===== * 56,0°E [[Экспресс АТ1|Экспресс-AT1]] * 56°E ••Salawat (NDMG)•• * 54°.9E => 55°e G-Sat_8 ( цыганские_выблядки жирные тупые китайские вомбаты шпион_присос_вредитель Вышвырнуть ) i=1° 2° ГКЦ_2011. * 54°.9E [[Ямал-402]] * 54°E: Сосногорск * 54°Е <=> 72°E <=> 78°E <=> 090°E: Радуга_1_5 ( Globus ) ( орбита типа tdrs ), i=14°, S=10m^2 ILS_28.August_2000 .. 28.August_2025.( Krasnojarsk, Krasnoznamensk ) . ** 54°E => 79°E: Gorisont_9 i≈10°, i=9° 1984 ..2025 ..2026 USSR pad.200 . * 53°.0E [[Экспресс АМ6|Экспресс_АМ6]] * 52°.8E Skynet_5D ( английские_выблядки ) i=0° gwiana_2012. * 52,5°E [[Яхсат 1А]] ** 52°.0E: [[TürkmenÄlem 52°E|TürkmenÄlem]] 40617 (Galaxy_Turkmenistan_1 Томск) i=0.0° AFETR_2015. * 51°.5E Belintersat_1 * 51°.5E ## Tegeran † † ## * 51°E ••Ural'sk †•• * 50°.5E => 13°E NSS_5 † i=10° , >> † . *** 50°.0E Türksat_4B ( Belsi ) ( Bejrut_150kT †, ground, DW . ), i=0°.0 . ILS_2015, proton, 250t NDMG . * 50°E ## samara † † #### * 50°E ## Baku † † † † ## * 49°.0E [[Ямал_601]] (таюрский=жiдовская блядь, предатель с японской машинкой нацистов недобитков с хохлочичей пособником Фильченок, Коркунова, Заикин, Азарнова, обыденов.) . ILS (Proton, 250t NDMG ) 2019 . * 49°E ####Kazan' † † #### * 48°E ####Astrahan' † ### * 47°E => 22°E => 36°E => 41°E => 46°E Syracuse_3A ( Alaska_2025 M=7 † , Japan_2025 M≈8 † ) i≈4° S=37m^2 + atom_bomb*2, A_5 orbital 2005 ..13.Dezember_2025 * 46°.8E ••••Эр_Риад † †## ** 046°.5E: SpaceWay_1 † ( SWeta_1 AT&T † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=6° >> † Sea_Launch_2005_26April ( 154°W 000°S ). * 46°.0E AzerSpace_1 (Iran_1) a.k.a. Africasat_1a *** 45°.7E => 48°E Raduga_4 † ( Sonne_Kinder_4 † ) † ( орбита типа tdrs ), i=6°, 1978 ..2025 .. * 46°E °°°°Saratow †°°°° * 45°.8 ••••• Groznij † † •••• * 45°.5E => 165°E Hispasat_1B i=14° † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), >> 1993 † . ** 45°.5E Syracuse_4A ( fbi_post ) i=0.0° 2021 ..2025 .. ** 46°E: Meteosat_9 ( Im_unsre_Hand_liegt_kleine_grüne_Erde, так давай её прибьём раз и навсегда ) i≈8°, 9° Dezember.2005 ..2025 ..19_January_2026 * 45°E Blagowest i=0°.0 August_2017 ..2026 * 45°E #### Jerewan † #### * 44°.8E ## Тбилиси † † ## * 44°.5E ## Кировокан † ## * 44°.5E °° Stalingrad °°°°° * 44°E ••••• Gor'kij(горький) ••••• *** 44°E: Thuraja_2 ( Горизонт ) ( Sch_Bёrner ), i≈8°, i=9° 10.June_2003 ..2025 Sea_Launch_LLC 154°W 0°N ( Boeing Norway Swerige Dnepropetrowsk Energija ( KZ ) ) . ** 42°E => 44°E i=.1° => 44.2°E => 44.3°E: Thuraya_4 i=0°, i=0.0° ( Stambul_2025 M=6.2 ) ( Girl_In_The_Mirror_4 ( ехали_пираты_веслами_гребли_teil_4 ) Br. Spears, U.S.Strat.Com.: 62483 ), i= (6°, 5°, 4°, 3°, 2°, 1° ), 84°E+0.8°i, 50°E-0.5°i, 0.4°i, 0.3°i+42°e, i=0.1°. 04.Januar_2025 ..18.April_2025 ..20.Mai2025 ..26_January_2026 ..2050. AFETR. * 44°.2E ##Мецамор_АЭС † ## * 43°.8E ## Гюмри † † ## ** 41°.9E: Türksat_3A i=0°.0 2008 ..2025 .. S=24m^2. * 42°.0E [[Türksat 4A|4A]] ( Türksat ) ( Adana_2023 3*M7.8 10^6† , + Alaska ) Москва Протон 250t NDMG . * 42°E: Türksat_5B ( B.Egli ), i=0°, 2021_AFETR .. 2026 ..2041 * 42°E ## † Stawropol' † # *** 42°E: Türksat_6A , i=0° , 2024 ..2050 . * 41°.4E == † Tambow † == * 40°.5E •••• Архангельск † #### * 40°.3E ==== † Wladimir Clopus ==== * 40°E |||||||Sobinka † † |||| * 40°E ===Plesezk ( суперсинхрон, i≈1° ) R7 (V8), 10Mt. to: Moskau 1200km.=== * 40°.0E [[Экспресс АМ7|Экспресс_АМ7]] ILS (чекисты_( бандеровцы )_власовцы ) * 40°E ••••• Wologda ••••• * 39°.9E ==Jaroslawl' нефть труба †==== * 39°.8E ##Mecca † † † †## * 39°.7E ===Rjazan'=== * 39°.6E ••Medina † †•• * 39°.5E **** Petuschki *** * 39°.2E ##Woronezh † † † †## * 39°E ••••Nowoworonesch_KKW † †•••• * 39°E ## † Краснодар † † †## * 38.9°E: ***** Kirzhatsch, 290kT ***** * 38°.5E °°°° Elektrostal' Clopus °°°° * 38°.2E ####Восход (Лоза) † † #### * 38°E ••••†Frjasino †•••• * 38°E ##† Щелково † † † †## * 38°E **** † Cahalowskij_AEROFLOT † † †**** * 38° ••Медвежьи_озера 70m †•• * 38°E #### †Жуковский † ( CIA ) † türkisch † † B1B F16 F17 ## * 38°.0E => 37°.9E: Paksat_1R ( Paksi_1R ( pakschi ) ) i=0.0° 2011 ..2025 .. * 37°.9E ####Калязин DSN † † #### * 37°.8E ••••Капотня Московский_НПЗ † †•••• * 37°.8E ••••Новороссийск † •••• * 37°.8 E ## † Kaliningrad Finskij_KleinStadt † † † †###### козлитина мельникова кулагин волчков уханева николаева кривова† прокофьева† салтанова ладыгин† вяземская быкова улыбышев назарова† бойцов ## † Jübilejnij † лидовский герасимов сергеев слепушкин меркулов морозенко† колобанов курушин† папазов† панарин жiд_кукушкин веселов игнатиева цаплина ковтун смородина багрянцева седельников ## † SS_Nsdap 37°.84 55°.92n † † † † ## 37°.8 SS_Globus † † ## * 37°.7E == † Minischi † ( gerschengorina, pestrecow, golubewa, tigaschowa, lobusow ) kostischewa tscherednik bessonowa sluckij gerasimenko afanas'jewa guschin berljant † mamonow morozow mikluho tschelpatschenko kuz'min lopatin boguslawskij† zligostewa zabuzow sladkow glinkin ustinowa kostikowa misina antonowa sukatschew barischnikow † † ==== * 37°.6 ••••Бирюлево_ТЭЦ † 2GW•••• * 37°.6E ##Мавзолей террориста_Ленина /Ульянова /†## * 37°.6E •• Хованская_вулиця † сережа_соловьев † †•• * 37°.6E # † † Леонтьевский_переулок ( nsdap ) † †## * 37°.6E ##Метростроевская_вулиця † † † † ## * 37°.6E ##Tula † †## * 37°.6E ## † Nowinskij_bul'war † † ( NSDAP_U.S. ) Израэль † Шаляпин † Mischin_W † ## ** 37°.5E ••••Citi_U.S•••• * 37°.6E ##Огарева_улица ( МВД_СССР a.k.a. Boeing_Moskwa ) * 37°.5E # Химки † ( морозов, балан, макаревич, агеев, яроцкий, байков, ковальчук, ермаков, ермакова, курушин, тапуть, комаров, хайруллинн, селин, хайлов ) Ikea † ## * 37°.5E ••Мосфильмовская_улица † † ## * 37°.5E ## † Падальск † # ** 37°.4E ====Scheremetjewo ( BOEING_767 SWO_2 SVO_1 SWO_3 ) ==== * 37°.3E ===†Krasnogorsk ( Marasanowa † ) † †=== * 37°E Raduga_3 † i=4° S = 1 m^2 † 1977 ..2026 † + 11С861 . * 37°E: •• † krasnosnamensk ( kowal'tschuk, loban ) remischewskij, rusakow, worob'jёwa, gluhow, schmatow, merkulow, dubowik, skurskij, tuschina AN. , meschkow, kotikowa, erofeewa, mel'nikow, lukojanow, andreew, krasnewskaja, sawina, krükow, pawlow, wlasenko, filippowa, anёwa, kukuschkin korkunowa kalinina sergantow tschekin jakimow bagautdinow uhanewa agapow schilin kowtun•• † * 36°.6E Sicral_2 (fufel) nato, military i=0° 2015 .. S.America * 36°.5E ##Малоярославец † ## * 36°E ####Mozhajsk † ## * 36°E ##Тварь ( Калинин ) † †## * 35°.9E => 51°E [[Eutelsat_36B]] (бывший Eutelsat-W7) i=0° ILS_2009 ..2025 .. ( proton hrunitschew kgb fsb 250t_NDMG energija prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) . + 100Mt. * 36°.1E [[Eutelsat 36C|Экспресс_АМУ_1 ( Eutelsat_36C )]] 250t NDMG ( T. Larsen † ) i=0°.0 ILS_2015 ( proton hrunitschew kgb fsb prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) . * 35°.7E •••••SLON (соловки )••••• * 35°E ====Dnepropetrowsk † Zenit==== * 35°E •••• ADANA † † † •• * 35°E ••†Курская_АЭС † † •• * 35°E #### † Telaviv † † Jerusalim † † Haifa † †### * 35°E => 34°E Jam_E ( Iran_3 ) i≈1°, i≈0° Ломанов Собянин Горбачев_М.С. † Шойгу Ковтун Колокольцев Сергеева Обносова Сокрутенко Рыскин (CIA) Жуков_Н_Н Пауков (BND) Feb_2026 ..11.März_2026 ..August_2026 .. ILS Proton 250t NDMG . * 34°.9E ••••Нетаня•••• * 34°.7E ##†Ашдод † †## * 34°.6E ##†Ашкелон † †## * 34.3°E ====Rzhew==== * 34°E •• Симферополь † ## * 34°E •••• Bahtschisaraj•••• * 34°E ••†Петразаводск † †•• ** 33°W: Skynet_4C ( Anëwa, Erofeewa, Ol'how, Sowerda, Netschiporenko ), i=13°, S=11m^2 1990 ..2025 Gwiana_1990 * 33°.2E #### † † Евпатория DSN † #### * 33°.5E ## † † Sewastopol' † † ## * 33°E === Сеща † †==== * 33°.2E •••• Десногорск † ( Смоленская_АЭС рбмк ) † †••• * 33°E ••••Murmansk•••• * 32°.9E => 123°W Galaxy_14 † ( Sawtsow, Kowal'tschuk ) , i≈4°, i=5° S=20m^2 >> , † ILS_2005 ( Proton Москва ) . * 32°.8 E => 32°w: Intelsat_New_Dawn ( Intelsat_28 ) i≈1°. 2011 ..26.April_2025 ..2026 * 32°E ####†Николаев † †## * 32°.5E ##†Poljarnie_Sory ( Мурманская_АЭС ) † † ## * 32°E ====SMOLENSK †==== * 31°.5E [[Астра_1G]] † >> † , Astra_5B i=0° => 23.5°E, Märzt_2014. * 31°.4E => 139°W Astra_2B † , >> † i=9° . 2000 france † . * 31°E ##Южноукраинск_АЭС## * 31°E •••• Nowgorod † •••• * 31°E ##Каир † †## * 30°,9E Türksat_5A * 30°.8E => 44°W Eutelsat_31A † (a.k.a. EuroBird_3 †) i=9° , >> , 2003 . * 30°.8E ## † Анталья † ## * 30°.5E {{нп5|Arabsat_5A|ArabSat_5A|en|}}, i=0° 2010 ..2025 .. Arabsat6A * 30°.5E ••••† †Kiew † †•••• * 30°.2Е •• † † Красное село †•• * 30°E #### † † Leningrad † † † † † † † ••• гатчина † мурино † всеволжск † выборг † ## * 30°E •••• † Tschernobyl' † † •••• * 30°E => 95°E Intelsat_907 † ( орбита типа tdrs S=10m^2 ), i≈5° i≈6° >> † , Ariane_4 . 2003 . * 29°E ##### † † Istanbul † † #### * 29°E ##† Кишинев † †## * 29°E •••• † Сосновый_бор ( Ленинградская АЭС ) † •••• * 29°E => 24°E=> 10°E => 10°W => 20°W => 28°W => 50°W => 55°W => 61°W => 70°W => 93°W => 110°W => 126°W => 170°W: XTAR_EUR † ( oxana_b. ( rokossowskaja ) ) i≈4° 6.3m^2 12.Februar_2005 ..16.august_2025 .. 12.September_2025 † . > , >> salaspils . * 28°.5E •••• Винница •••• * 28°.3E ••••Marmaris (Boeing_747 ) **** * 28°.3E ==†Pskow ††===== * 27°.9E ####†Narwa † †#### * 27°.5E ####Minsk † †## * 26°.5E •• † † Ignalina_АЭС † † † •••• * 28°.2E † {{нп5|Eutelsat 28A|EuroBird_1 †|en|}} ( Eutelsat_28A † , Eutelsat_33C † , Eutelsat_133WA † , Europeasat_1 † ) => 70°E >> † ., Astra_2A † => 57°E=>56°W=> † . , [[Астра 2Е|2E]]_Astra 28°.5E i=0° ILS_2013 , * 27°.5E #### † † Minsk † † ### * 2F_Astra i=0° 28.2°E September_2012 .. * 27°E ## † Izmir † † † † ## * 26°.7E ####Нетышын_KKW † ## * 26°E ====Tschernowitz=== ** 26°E: Badr_5 ( Contschita_Wurst 250t NDMG ( A.Hofmann ) ) , i=0° 16m^2, Juni.2010 .. 2025 .. ILS ( Москва , Протон ) . + 100Mt . *** Juice_2023 .. August_2024 ( Moon , Earth ) .. 31.August_2025 ( Wenera ( Afrodita ) ) ..September_2026 ( Erde ) .. 2034 ( zena, Ganimed ) . * 26°E •••• Gowno_KKW •••• * 26°E => 87°E Badr_6 † ( Arabsat † , W. Zheltowa † ) i≈2° 2008 ..20.Nowember_2024 † >> гвиана. , Badr_7 ( Arabsat 6B ) * 26°E ••••Островец† (АЭС) † •••• * 26°.3E ##Loviisa_АЭС † †## * 25°.5E Eutelsat_25B i=0° August_2013 .. 2026 ( Es’hail_1 ) ** 25.5°E => 18°E => 15°E => 11°E => 0°E=>17°W => 20°W => 35°W: Intelsat_2 i=2°, i≈3° S=3m^2 AFETR_1967 .. 11.September_2025 ..07.Januar_2026 ..30.March_2026 * 25°E #####† † Helsinki † †#### * 25°.3E ••† wil'no † † •• * 25°E Skynet_5B , i=4° 5° 2007 A_5 † . * 24°.3E ====Salaspils=== * 24°E ••† † riga † † † •• * 24°E ====Lemberg==== * 23°.8E ••••Brest † †•••• * 23°.5E => 24°E => 23°.5E: Астра_3B ( astra E.Garantscha ), i=0.4°, i≈1° 21.Mai_2010 ..07.September_2025 * 23°E Angosat_2 ( Kristina_Bach Zeitlos_2025 ) i=0°.0 ** Angosat_1 ( Die_Dirndl_Rock_Band Schlagerzeuger ) i=7°, 153°E >> . 2017_Senit . * 22°.6E Echostar_12 † (XII) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), >> † AFETR_2003 . * 22°.6E •••• Stallupönen •••• * 22°.4E •••••Alt_Cattenau Schwarz_Cattenau•••• * 21°.5E [[Eutelsat_21B]] ( U.S.: 38992 ) Marina_Marina_Marina i=0° S=5m^2 2012 ..2026 * 21°.1E ••••Клайпеда ( Memmel' ) •••• * 21°E •••• † Olkiluoto_АЭС † † •••• * 21°E ###† † Warschau † † ## * 21°E ##† Kaschau † † ## * 21.2°E => 19°E => 29°E => 40°E: Türksat_1C † ( soap ) ( орбита типа tdrs ), > i=11°, 12° S≈3m^2 1996 .. 2025 .. + Arabsat_2A † , 14° >> † . * 20.5°E ==== Königsberg † ( Preußen ) ==== * 20°Е ••••† Краков † † •••• ** 20°.0E Arabsat_5C ( Ditrih_Brauer ) i=0.0°, i=0° 2011 ..2019 ..2025 .. ** 20°E => 132°E => 154°W: EKS_press_AM2 (орбита типа tdrs, с дрейфом ) (tbd: raduga), i=9° S=25m^2 >> † , ILS_2005_proton 700тонн хим.оружия . + 11S861 . * 19°.5E ####†Лодзь †#### * 19°.2E: Astra_1KR ( Gorkin , Energija Koroljow ) i=0.0°, i=0° AFETR_2006 .. 2026 , ** 19°.4E => 16°E => 15°E => 14°E => 3°E => 2°E => 1°E => 3°W => 5°W => 8°W => 11°W => 12°W => 13°W => 14°W => 15°W => 21°W => 24°.5W+i1° (39°W) : [[Астра 1L|1L]]_Astra ( Elisabeth_Hofmann ), i≈0° i≈1°, S=18m^2, > , 2007 15.Dezember.2025 ..06.Januar_2026 ..14_Januar_2026 ..18_Januar_2026 ..22.Januar_2026 ..31.Januar_2026 ..10_February_2026 ..17.Februar_2026 (08.Märzt_2026) , A_5 + Galaxy_17 i≈3° =85°W S=11m^2 . * 19°.1E ==Tschenstochau † ==== * 19°.2E: [[Астра 1M|1M]]_Astra ( Kristina_Bah ) i=0.0° 2008 ILS ( Proton 250t NDMG ) , * 19°.3E Astra_1N ( Die_Geschwister_Niederbacher ( Kaltenbruner ) ) i=0° Augusto_2011 ..2025 .. + B_Sat_3C ( a.k.a. JCSat_110R Japan 110°E NTSC ) . ** Astra_1P ( Melodie ) ( a.k.a SES_24 ) i=0° Juni.2024 ..Feb.2025 ..09_February_2026 ..2045 . AFETR. * 19°E ••••† Budapescht † †•••• * 18°.6E ••••Гданьск ( Danzig ) † †•••• * 18°.6E ••† Sopot † •••• * 18°E #####† †Stockholm † † † † #### * 18°E •••• † Forsmark_АЭС † † † •••• * 17°.8E •• † Upsala † † ##•• * 17°E •••• † Bratislava † †••• * 17°E => 115°E Amos_5 † > † 2011 . Amos_17 ( замкадыш_лимита_17 ) (9) i=0°.0 afetr F9 (fufel:tbd ) . * 16°.6E ••••Brünn•••• * 16°.5E ••†Västerås † †## * 16°.4E ====†Wena † ===== * 16°.0E: [[Eutelsat_16A]] ( e16a, 3_WC, eutelsat_3_WC ) china_2011 . * 16°E ••† Dukowani_АЭС † † •••• * 15°.8E Eurobird_16 † ( Eutelsat_16B † ) ( бывший Atlantic_Bird_4 †, AB_4 † ранее Hot_Bird_4 † ) => 78°E ( наклонная орбита ) , >> † . * 15°.6E ##† Linköping † † ## * 15°.3E ##Сиракузы † ## * 15°E •••† Graz † •••• * 15°E ##Катания † ## * 15°E ##† Örebro † •• * 15°E •••••••Chad_B1B•••••• * 15°E ####† Stargard † ## * 15°E ••† Неаполь † †•••• * 14°E ••† Linz † † •• * 14°E ####† † Praha † † † †##### * 13°.4E ##Палермо † †## * 13°.4E •••• † Pilsen † †•••• ** 13°.2E: Comsat_Baden_Württemberg_2 ( S.A.Hertel, + BRD ) , ( КБВ 1/SWR отстой_немчуры_недобитой ) i=0°.0 , i=0° 21.Mai_2010 ..Dezember_2025 .. 19_February_2026 .. Deutschland_1918 2.7*10^7† † . ** 13.2°E <=> 27°E <=>28°E(Pskow) <=> 29°E <=> 30°e <=> 32°E <=> 33°E <=> 34°E(Rzhew) <=> 35°E<=>36°E <=> 37°E(Krasnogorsk) <=> 38°E <=> 40°E(Rjazan') <=> (tambow) <=> 42°E <=> 43°<=>44°E <=> 50°E => 54°E => 57°e => 64°E (Workuta) => 63.1°E. (omsk (tbd) ): H2Sat ( Sigrid ( Fatma_Mittler (Miller) ) & Marina ) ( Hess_2, Germany_1 ), i=0°.0, i=0°, i=0.0°, i=0°.00 63°E => 57°E+i0° ( petschora ) => Uhta 54°E => Sindor 51°.9E => Knjaschpogost (†) Siktiwkar 50°.8E => 13°E => 5°E => 1°E . Juli_2023 ..2024 ..2025 ..06.Mai_2025 ..06.June_2025 .. 22.September2025 .. 30.September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 2040. ( Workuta => Moskwa => San Sousi ( Berlin ) => London ) A_5 mit Siracuse_4B . ** Lüsi ( Lüdmila ) , 2021.. 20.April_2025 ( Johnson_Donald ) .. Atlas_5 ( A_5 † , ussr ) . * 13°E ===San_Susi====== *** 13°.0Е => 10°E => 23°E => 46°E => 50°E => 57°E: Радуга_29 ( Sonne_Kinder_29 ) ( орбита типа tdrs ) , S=11m^2 i=14°, 25Marte.1993 ..10.September_2025 .. 21.Dezember_2025 ..09.Januar_2026 11C861. * 13°E ##† Salzburg † †## * 13°.3Е => 13°W† Sicral_1 † ( Yep_My_Boss ) ( орбита типа tdrs ), i≈12° , S=26m^2 2001 , >> † . * 13°E ••† †Malmö † † •• * 13°.0E [[Hot Bird|=> 33°E Hot Bird 13B 11.Sept.2023 ..2025 .. , => 12°E 13C_Eutelsat i=2°, 13D]]_Eutelsat * 13°E ••••† † Italija_2016 † † M=6.2 † † † •••• * 12°E ## Göteborg † † ## * 12°E ••† Ringhals_АЭС † †•• * 12°E: Blagowest_4 ( Политрук_1 A.Preil ) i=0.0° August_2019 .. ILS_2019 протон Москва 700тонн оружия химического . + 100Mt . * 12°E ••••• Erding † (Münich_flüghafen ) †•••• * 11°.6E ##Münhen † †## * 13°E ••••••• Rom † † † † ••••• * 11.4°E ======Dahau===== * 11°.4E => 11.5°E Sicral_1B NDMG ( дизертиры_немецко_фашистские молотов агапов коваленко тапуть комаров алтухов ковальчук даниленко гапеева макаревич ) i=2° Sea_Launch_2009 NDMG . * 11°E ##† Nürenberg † (Эльцин † Горбачев† Меркель† Путин† Хонекер† Улманис† Кравчук† Кучма† Слюнько†) ## * 11°Е ##† Флоренция † †## * 11°E ##### † †OSLO † † † ##### * 10°E => 18°W Eutelsat_10A † ( бывший Eutelsat_W2A †, aka EUTE_10A † ) ( [[Eutelsat]] † ), i=2°, 3° >> † ILS 2009 Протон 250тонн НДМГ . + 100Mt . * 10°.1E ## † Киль † ## * 10°E ••† Gamburg † •• * 10°Е •••• Карфаген •••• * 9°.8E •••• † Caorso_АЭС † † •••• * 9°.7E ##Хановер † †## * 9°.5E ##† Кассель † †## * 9°.2E =† Stuttgart † † ==== * 9°.2E ••† Милан † †•••• * 9°E **meSSkirch † (48°N) ** * 9°E ##Генуа † ## * 9°E ====† Sachsenhausen (rsce) † == * 9°E => 82°E Eurobird_9A † ( бывший Hot_Bird_7A † ) i=2° Ariane † , * 9°E Eutelsat_9A [[Ka_Sat]] i=0°.0, i=0° ILS_2010 ( пиндосные_выблядки 700тонн хим.оружия протон москва ) . + 100Mt . * 8°.8Е ##Бремен † † † †## * 8°.7E ##Дармштадт † †## * 8°.5E *****Frankfurt Main † †******* * 8°.5E ## Цюрих † †## * 8°.3E ••Mainz † †•• * 8°E •• † Leibstadt_АЭС † немчура_недобитки †•••• * 8°E => 84°E Thuraya_1 † ( орбита типа TDRSS, с дрейфом ) , >> † , 2000 Sea_Launch_LLC + † MCC ( CNIIMasch ) MMG , 10.Januar_2026 . * 7°.7E ••••Turin † †•••• * 7°.5E ##Дортмунд † †## * 7°E ••† Köln † † ••••••• * 7°E ##Bonn † ## * 7°E ##† Эссен † †## * 7°E ••••† Ницца † †•••• * 7°E => 139°W => 57°W => 39°W => 14°E Eutelsat_7A ( Eutelsat_W3A ) i=5° , 6° S=30m^2 ils_2004 Proton , 250тонн НДМГ 2004 + 100Mt ..22_February_2026 ..03.Märzt_2026 ..29.März_2026 . * 6°.8E #### Дюссельдорф † †## * 6°E ••••Cattenom_АЭС † †•••• * 6°E **† Jenewa†(46°n)** * 6°E ####Annesi † †#### * 6°E ====Grenze===== * 5°.8 E •• Stavanger † •• * 5°E ###Marseille † † †## * 5°E ••••Avignon_ГЭС † †•••• * 4°.9E => 5°E [[SES_5]] ils Протон 250тонн НДМГ ( бродская, лидовская, павлова, николаева, уханева, колобанова, багаутдинова, дмитриева, мурашова, авдюкова ) ., + 100 Mt * 4°.9 E ## Amsterdam † † ## Wolkow ran'ko ## * 4°.8E ##Lion † † † †## * 4°.8E Astra_4A ils 250t NDMG (UDMH) ( пиндосные_натовские_бляди: коркунова сергеева каменева ранько балашова орехов тополь андрианова колобанова николаева багаутдинова мурашова дмитриева авдюкова козлитина кондакова фукс ) . + 100Mt * 4°.8E ###Chooz_АЭС † †#### * 3°.1E => 16°W Eutelsat_3A † ( sinosat_3 †, eute_3a †) † 2007., => 7°e [[Eutelsat 3D|3D]]eute ( aka Eutelsat_7B ) ( A.Kiewel ) i=0° 2013 ..2025.. ILS_pad200_USSR Proton 250t НДМГ ., + 100Mt Rascom_QAF_1R i=0.0° S=63m^2 August_2010 * 3°.3E => 53°W => Syracuse_3B i=3° August_2006 ..09.März_2026 ..18_March_2026 * 3°E Eutelsat_3B ( fufel, paris_1814 5*10^6† ) 2014 Sea_Launch ( last ) Павленко Кравченко Легостаев† Кукушкин Анева Филин† Перевозников коровкин Крохина Лидовский Шишкова Марков Белявский Музычук Демчук Дзесов Соловьев ромашов Скурский Крутов Цыплаков † кузьмин † шапочкин† синявин† Гаврилова Гаврилов Балашов Фастенко Гаврилюк Улыбышев Тиханович Тихонова Мурашова планирование и ведение разбоев, диверсий, вооруженный мятеж, наркоторговля, растраты, предательство родины дизертирство убийства . * 3°E ***мальорка † ( 39°.5n )†*** * 2°.4Е ##париж † † ( paris † ) Sergeew † , Semёnow †, Уважаева козлитина ( =48°.9n +30m ) † †••••• ** Integral i=90° † ILS_2002 ( proton_250t_NDMG + 11C861 ) . + 100Mt * 2°E •••• Nantes † †•••• * 1°.4E ##### Тулуза † ( 43°.6n ) † #### цыганские выблядки * 0°.8E ••••Civaux_Station † †•••• ** 0°E => 4°W => 3°W: Meteosat_13 ( Geonawt_2, -3km => supersynchron, U.S.: 64723 ) 4°W+i, ( Rammstein ( majakowskij ) Mir_(paz)_ist_kalt ) Johannes_Bersch. i≈1° 01.Juli.2025 ..02.Juli2025 ..10.Juli2025 ..Dezember.2025 ..07.Januar_2026 ..14_Januar_2026 .. 2050 . AFETR . * 0°.8E ••••Grain_Station † †•••• * 0° ••† † † London † †•• * 0°.3W ##Валенсия † ## * 1°.5W ##Lids † ( Komarow, Makarewitsch, Taput', Selin ) † † †#### * 1°.5W ##Нант † †#### * 2°W ##Mantschester † ( Tschekin, Spirin, Leschnew, Ageew, Kuruschin, Smoljakowa, Meleschko, Molotow, Morozow, Kalatschewa, Krutow, Klimow † †## † * 2°.4W ••••Torness_Atom_Station † †•••• * -2°E ##### Birmingham † † #### * 3°W ••••Heysham_Station † † •••• * 4°W •••• Glasgow † † ••• == Нимкураи ғарбӣ == ** 0°.7W: Thor_7 ( Königreich Norwegen_1 ) , i=0°.0 , 26.April_2015 ..2025 ..2035 * 0°.8W => 147°E Тhor_3 † i=12° , >> †, [[Thor 5|Thor_5]] ( немчура_поганая_дизертирная_недобитки с жiдовскими звездачками ) , 0.0°i ILS_2008 250t_NDMG ., 6 ( Thor, опущенные_в_жопу_норвеги ) (Bagel) ** 1°.0W => 0°.95W Интелсат_10_02 ( Intelsat, Чур_КА_4 ) ( Thor_4 пиндосные_бляди с жижовскими звездачками ) , i=0°.0, ILS_2004 ( Протон_Москва 700тонн хим.оружия ) . * 1°.2W => 60°W => 73°W Skynet_4E † , i=12°, >> 1999 ..2025 † * 3°.4W => 128°E МетеоСат_8 † (MSG_1 †) † ( Meteosat † ) i=11° , >> † . Surinam . Augusto_2002 . * 3°.8W ===== LaSagra_Madrid, † 29.April_2025 † ===== * 4°W => 131°E Амос_2 † i=8° , >> † , ILS ( proton Москва баранов поповкин † 250t_NDMG ) , [[Amos 3]] ( жид_3 ) ( Amos ) i=0.0° , i≈0° ILS_2008 2008 ..2026 Senit_3SLB. * 5°W => 123°W Atlantic Bird_3 † ( eutelsat_5 †), >> i=6° † . * 7°W Нилсат † , >> †, 102_( Nilesat † ) † (Usamow) i≈8° >> † 2000. * 7°W => 39°E Atlantic_Bird_4A † ( Hot_Bird_10 † Eutelsat_3C † AB 4A † HB_10 † eutelsat 13D † eute_3c † ) ( sergeewa karelina kozlihina borisjuk korkunowa bikowa ), i≈2° >> †, 2009. france_jude †. ** 7°.3W: Atlantic_Bird_7 ( a.k.a. AB_7, Eutelsat_7WA ), i=0°, 2011 ..2025 .. Sea_Launch (Pacific_Ocean ). * 8°W => 41°E Atlantic_Bird_2 † ( Eutelsat_8 †, Eutelsat_12 † ), i=6° >> † france_2001 † S=14m^2 . * 9°W ====Cabo_Touriñán=== * 10°W HellaSSat_2 ( Yunanistan_1 ) (орбита типа tdrs), i=6°, 7° 2003 ..2025 AFETR . * 10°W <= 19°W <= 123°W Hylas_1 i=5° 2010 ..19_February_2026 .. A5 + Intelsat_17 . * 11°W: [[Экспресс АМ44|Экспресс_АМ44]] (лысая жидовская эсэсовская развалюха) ([[Экспресс (КА)|Ex_pre_SS]]) ( Tschetschnja 10^5† ) i=2°, i=3° S=26m^2 ILS (протон) , ссыльный полигон_4. 2009 ..2026 * 12°W WGS_9 ( 42075, USA_275 ) i=0°.0 AFETR_2017 * 12°.5W => 72°E Atlantic_Bird_1 † ( AB_1 †, Eutelsat_59 †, Eutelsat_36 †, Eutelsat_12 † ) i=7° , >> †. france †. * 12°.5W => 109°E Eutelsat_28B † , >> †, i≈4°, 5° . 2008 . france (с жiдовскими звездачками) . ** 13°W => 32°W => 40°W Horisont_30 ( 42 S=13 ) i=14° , Intersputnik_1994 . * 13°.3W => 56°W Gorisont_26 ( 37 ), i=14° S=8m^2 >> †. 1992. * 14°.0W [[Экспресс АМ8|Экспресс_AМ8]] EkspreSS Am8 ( Jugoslawija JuSSR ( Österreich ) 2*10^6† ) , i=0°.0 ILS . * 15°W => 112°W ТелСтар_12 † ( Telstar_12 †, a.k.a. Orion_2 † ( Rigel) ) i≈8° 1999 . >> † . Ariane . * 15°.5W => 18°W ИнмарСат_3_f2 ( Inmarsat ) , i=9° > † => reserve ILS Proton 250t NDMG . * 16°W: ====Canaris_Inselen ( La Loona (jAnus) )==== 3mal1, Andy_Borg (Wasilij_Wasiljewitsch), Madonna. ** DISCOWR ( L1 MKF_6 DDR+UdSSR ) 2015 ..2016 ..2017 . *** Imap ( L1 ) 23.September_2025 .. 22.Oktober_2025 ..November.2025 ..11February_2026. AFETR . 4LD +2 +F9 . ** Capstone 2022 ..2025 ..2026 Luna, RL. * 16°.4W [[Луч_5Б]] † ( Lutsch_5b brodskij lidowskij pawlenko skurskij ) ( орбита типа tdrs ), † i=10°, ILS_2012 Протон , 250 тонн НДМГ, поправь_намордник . * 18°W ===== Pointe des Almadies ===== * 21°.5W => 35°E NSS_7 † , i=9° S=14m^2 >> † . 2002. * 22°W nSS_14 (SES_4), i=0.0°, 2012 ( moskwa, koroljow, kamenewa ). * 24°W => 24°E => 111°E Космос_2379_(Cosmos) † (наклонная орбита), i=13°, S=28m^2 ILS_2001 (Lockheed ) + 11С861 (109°E). 09.January_2026. * 24°.5W => 137°W: Интелсат_905 † => SDS ( Intelsat ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, >> ( Feb_11_2025 .. 14_May_2025 ) † => S=12m^2. Paris_Rammstein_Tuluza * 26°E: Электро_1 † ( 37344 ) i=9° S≈0m^2 (фикция) ILS_2011_20_Januar, > . † . Зенит_3SLB ( Ленинск , Казахстан, Грей Пайшер ) . *** 27°.5W => 104°W => 113°W => 117°W => 124°W => 133°W => 143°W=>153°W => 154°W=>167°W => 179°W=>149°E => 125°e+0.2i => 95°E => 74°E => 32°E=> 27°E+.3i => 6°E => 1°W, >> 6°\day => 29°W: Intelsat_901 † ( L. Worobjëwa ) ( орбита типа tdrs ) , i=0°, i=1° S=16m^2 June.2001 ..2025 ..April.2025 ..30.Juni2025 . 154°E => 33°W: +MEV_1 ( N.G.) i≈1°, i=0° ILS_2019 ( PROTON 250t NDMG ) . **** Mars_Odyssey † ( Br. Spears oops!... , Marte ) SequoiaCocos_Ares_Nord_pole + H2O April_2001 .. Oktober_2001 ..2025 D_II. **** Engineer_2020 † ..03.April.2021 ..18.Januar_2024 † Marte ( B.Egli tochter_paveak ) Atlas_5 RSFSR. * 29°W Telecom_2D † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), >> †, париж рамштайн тулуза. *** 29°.5W => 27°W => 31°W => 32°W Intelsat_904 (sds_NATO ) ( Kubasow Eliseew ронкин мудрецов музычук титов павленко ранько гаврилова колобанов лобан шапочкин† ковтун чекин белявский соловьев скурский красневская савина HP ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, i≈7° 23.Februar_2002 .. 29.Juni2025 .. Oktober.2025 ..2025 ..14_Januar_2026 **** Kliper ( Alisa ) , ( Märzt_2025 ( Marte ) ..Dezember_2026 ( Die_Erde ) ..2029 ( Zena ) ..2030_Europa ( Zena ) ) . F_9 H , KSC , Florida . ***** Der_Mond ( 0.5°: from Earth ) 10.March_2026 0°: 02:30MSK (Moskau) >> . * 30°W Хиспасат (Hispasat), * 30°W Spainsat i=0.0° , i = 0° S=30m^2 2006 ..2025 .. 2026 + Eutelsat_9A † i=2°, >> (a.k.a. HB_7A † , Eutelsat_HB_13_E † ) † 164°E >> . ** 30°W => 33°E => 30°E <=> 31°E <=> 32°E+i0° <=> 38°E+0.3°i => 39°E => 39.5°E+0.3°i => 29°E-.3°i => 29°E + 0°0 : Spainsat_NG_1 ( вражеская жiдовская натовская блядь . уничтожить , сбить ) ( Tschicade ), i=2°, 1.6°, 1.3°, 1°, 87°E+0.9i, 0.8°i+59°E, 50°E-0.7°i, .5°, 30°E-0.4°i, 34°e+0.2°i, 33°e+0.1°I, i=0.0° . 30.Januar.2025 .. 31.Juli.2025 .. 29_september2025 .. 28_Nowember2025 ..12.Dezember_2025 ..17.Dezember_2025 ..25_Januar_2026 ..14_Februar_2026 ..2050 . *** 30°W Spainsat_NG_II ( Artamon, Mensk_2016_01_05 ) 22. =>23.Oktober_2025 ( PDT ) hmin=410km => 3100km => 4000km+16°_90°E ..i=15°+20°e ..04°E+15°i ..51°W+15°i (14.Februar_2026) .. 22.April_2026.. AFETR . * 34°.5W => 179°W Интелсат_903 ( Intelsat ) i=7°, S=29m^2 >> † ILS_2002 (Протон, 100Mt ) . * 35°W =====Ponta_do_Seixas==== * 35°.2 ••Natal † •• * 37°W => 11°E Galaxy_27 † ( Telstar7 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈9°, 10° >> † , 1999 . * 37.5°W ТелСтар_11N ( Telstar ) (наклонная орбита), i=0°.0, ILS_2009 ( москва, краснознаменск ) Proton 250t NDMG . * 37°.5W NSS_10 (AMC_12 (a.k.a. General_1i) ), i=5°, i=6°, S=8m^2 2005 .. 2025 ILS ( PROTON ) , military_81 . ** iSS † 1998 ..2025 ( Integrated_truSS_Structures S0 ..S6 † P1 ..P6 ) 2000 ..2026 † *** ProgreSS ( mu_mu, FockeWulf, Zenit_sat. , =10Mt, bion ( holera ebola ku mazer antrax ) 700kg NDMG ) 194* ..1961 ..11.S_2025 summe=200шт +700senits . *** Space_Shuttle † ( Tschekin, Zelenschikow ) 1981 ..2011 † . **** NASA_Discovery (Prospekt des Kosmonauten ) . **** SS_Columbia † ( yude ) † 2005 †. **** SS_Challenger † ( Samanta_Smit † ) †. *** SojuS ( Focke_Wulf ) с сифозными обезьянками 1967 ..2025 160шт 300kg_NDMG *** Ci_gnus, 2013 .. *** Dragon, 2010 ..2020 † ..2026 ( SX (Boeing_Penny) ) * 40°.5W => 162°E nSS_806 † , >> † . ** 042°.3W => 16°E => 24°E: USA_170 27875 ( Mila_Paveak ( sea_launch ) Salaspils ) ( орбита типа tdrs ), i≈10°, 2004 ..2025 ..07.Januar_2026 ..10.Märzt_2026 AFETR_2003 Delta_IV_U.S. . *** WGS_F1 ( U.S.A._195 ) i=0° 2007 ..10_February_2026 AFETR * 44°W # Alcantara † ( украинские_террористы ) # † * 45°W => 43°W => 89°E => 60°W => 64°W => 98°W => 146°W => 121°E: Intelsat_11 (Paz_11), i≈2°, i=3°, >> † => reserve. 2007 ..15.Märzt_2025 ..05.September_2025 ..06.September_2025 ..06.Januar_2026 + Optus_D2 (fufel) 160°E, >>. paris_2007 †. ** 48°W: Italsat_1 † ( Italia_I ), i=15°†. * 46°W: TDRS_6 (U.S.:22314) i=14° S=27m^2 January_1993 ..2025 …24.January_2026 afetr ** 50°.0W => 65°E => 6°E => 39°W => 86°W => 10°E >>, Pan_Amerecas_9 † ( Intelsat_9 † , PAS_9 † , Paz_9 † , PAZ_23 † ), орбита типа tdrs , i=9°, i≈10° S=36m^2 28.Juli.2000 ..23.Januar_2024 ..03.June_2025 ..10.Juli_2025. †. Sea_Launch_LLC ( 154°W 0°N ). Merkulow_Alexandr_Wladimirowitsch. ** PAZ † † ( Kwant † , Kwant_2 † , Die_Natur † † ) ( KH † , La_CroSSe † , Arkon, Hubble † , ikonos † , eros, spot † ), 1986 ..23.Märzt.2001 † ( verbrannt ). ** Scott_Amundsen ( Annette Krause, Süsanna_Nett, N.A.Bej †, Rozhdestwin †, Fёdorow, branetz, bagautdinow, Legostaew †, uhanёwa, Kukuschkin, Waschurin †, A.Preil ). * 49°W TDRS_3 i=13° AFETR September_1988 .. 2026 ** 50°W Intelsat_902 ( орбита типа tdrs ), i=5°, i=6° S=14m^2 August_2001 ..2025 ..27_January_2026 ** Hera ( a.k.a. Zena, Atina )_2024 ( 12.Märtzt_2025 Marte ..Januar_2026 Diemorfius ) AFETR. F9 ( Zenit_UdSSR.mod ). * 051°.1W Bonum_1 † ( Hariton_ow P. S. Samoni ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) >> † afetr_1998. * 52°.3W => 37°W => 102°W TDRS_I † ( 9 U.S: 27389 ) † ( орбита типа tdrss ) ( battle_hymn ) , i≈11° i=12° , S=5m^2 >> † , AEFTR_2002 ..31_March_2026 ** WGS_F5 ( USA_243 , Anita&Alexandra_Hofmann 2024_My_Star ( alte_Kuh ) ) i=0.0° Delta_IV * 53°W •••• Guiana † немецкофашистские недобитки, жiды † A_4 † A_5† •••• * 56°W ••••• † Newfoundland † •••• * 58.0°W: Intelsat_21 (Galaxy_IIIC_tru : TBD) => sds ¡S=42m^2 i=0.0°, i=0°, i=0.°0 (Nimitz_rd., Ca. LLC) Sea_Launch.S.A ( Zürich, Bern ) ( 154°W 00°S +0m ), (Augusto_2002 SeaLaunch_LL(c) ) August_2012 ..August_2025 .. 07.Januar_2026 .. ** 59°W => 31°E: ExpreSS_A4 † ( 4A † ) † ( Expreso † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=11° S=33m^2 , † >> ILS ( Протон, 700тонн химического оружия + наркота в цистернах ) *June_2002 ..2026, 10_июня . *** Amazonas_3 ( Asereje, + M. Paveak ), S=15m^2 i=0.0°, i=0° 61°W: 2013 ..2025 .. 07.Januar_2026 .. 2030. * 61.5°W EchoStar_3, >> †. * 63°W [[Telstar_14R]] i=0.0° ILS_2011. S=13m^2. * 63°W ===== EEZ( Ost )_US === * 63°.2W => 107°W Intelsat_12 † ( PAS_12 † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=8° Paz_12 † , >> †. paris_2000 . * 65°W => 153°E Intelsat_805 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈7°, i=8° >> † S=13m^2 , AFETR_1998 . * 65°W Brasilsat_B2 †, >> †. * 70°W Brasilsat_B4 † , >> †. + nilesat_102 † , >> †. * 71°W => 12°W nAhuel_1 † , >> i=12° † . * 71°W: ====Boston † †==== * 71.8°W Arsat_1 ( WDR ) i=0.0°, + => Intelsat_30 95°W i=0.0°. 2014 KZ_Surinam. * 72°.5W DirecTV_1R † , >> †. 1999_Sea_Launch † . * 72°.6W Astra_2C † ( орбита типа tdrs ), >> ILS ( Proton 250t NDMG_Lockheed, Москва ) † . * 72°.7W [[Nimiq_5]] ( 35873 ), i=0°, i=0°.0 ILS ( PROTON_250тонн химического оружия ) 2009 ..2025 * 74°W ### montreal † #### * 74°W => 14°W SBS_6 (U.S.: 20872) † i=13° S=25m^2 , >> † . 1990 . * 74°W #### † New_York † † † † ##### † . *** 74°W: Amazonas_4A ( Chili_2014, M=8.2,+7.6, +Californija ), i=0.0°, i=0° 2014 ..2025 ..2035. * 74°.9W Galaxy_9 †, i=11°, >> †, AFETR_1996. * 75°W Brasilsat_B1 †, >> † . * 75°W ••••Филадельфия † †•••• * 76°W ## Ottawa † †## * 76°.8W => 81°W Galaxy_4R † ( наклонная орбита ) , i=12° , i=13° >> † , April.2000 . * 77°W EchoStar_4 †, 1998 >> † ILS. * 79°W ### toronto † † #### * 77°W #### † Washington † † † † #### † * 79°W => 40°E Americom_5 † ( GE_5 † ) ( Эквадор_2023 ..2025 M≈7*3 † ) , i=11° S=9m^2 >> † . * 79°W Satcom_C3 †, >> †. 1992. ** 81°W: Arsat_2 ( U.S.: 40941 A.M.Kaufman, Dont_ cry, Argentina.. ), i=0.0°, 2015 ..2025 ..2026 ..2040 * 79°.5W ••••Панамский канал † †•••• * 80°.5W #####AFETR( 28.5°N ) † A_5 † Delta_IV † F9 SLS##### to: paris =15min. 100Mt + COVID . * 81°W DirecTV_7S † ( Jim_ Maser ) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=4°, 2004, >>, † Sea_Launch LL(c) . * 81°.4E ••••Orlando †•••• ** Star_Link, =8000= ( =5Geo.Sats. , 2025: 7500, 2026: 8000= . ) , 2018 ..2025 . © Dworzhak_Hofmann , 2015 . F9 ( Zenit_mod . ) . *** StarLink +1500Sats . ( 2025: minus500, 2026: +0 Satz., February_2026: +140= , Märzt_2026: +500 (Summe=10000=) , +600 (10000+) : April_2026 ) ( +1Geo.Sat. , +2Geo.Sat. , verdammt Intelsat_10 † ( movers reserve => † ) , Intelsat_17 => sds (2025) , Intelsat11 ( movers reserve ) ) , Intelsat_15 => SDS ( 2025 ) , Intelsat_6 † , Sigrig&Marina , 2025 ..26.Februar_2026 ..27_März_2026 * 83°W ====Windsor † †==== * 82°W => 109.5°W Nimiq_2 ( Canada_1 холоп_латиносов ), i=8°.5 i=9°, ILS ( Москва, СССР, Протон 700тонн хим.оружия ) 2002 ..2025 , Nimiq_3 † (холоп_латиносов †) 12° >> † ( DirecTV_3 † ) . * 82°W ••••Conesville 2GW•••• ** 82°W nimiq_4 i=0°.0 ILS_2008 ( proton_udssr 250t NDMG ) . * 83°W: ****Detrojt† Atens Brejdenton Gejnswill † dirborn † *** * 83°W => 154°W †AMC_18 † >> † i≈2° 2006 ..November.2023 ..17.March_2026 . * 84°W Brasilsat_B3 †, 1998 >> †. * 85°W => 133°E XM_1 (U.S.: 26761) † , >> † i=9° . Sea Launch_LLX S=25m^2 . 08.May_2001 . ** => 99°E XM_2 (U.S.: 26724) † ( Schumilin †, Gudilin †, Filin †, Aliew ), Мешков_алексей >> i=9° † Sea_Launch_LLC_March_2001 † S=25m^2 . * 085°.1W <=> 86°W <=> 81°W <=> 76°W <=> 72°W <=> 68°W <=> 65°W => 178°W + 0.1°i => 176°E => 148°E+0.2°i => 144°E => 142°E => 138°E => 133°E => 112°E => 95°E => 90°E => 88°E => 80°E+.2°i => 77°E => 71°E => 64°E (workuta) => 52°E. => 46°E => 22°E => 3°W => 40°W => 45°W => 50°W => 55°W => 60°W => 65°W => 70°W => 75°W => 89°W+0°.3i => 96°W => 97°W ==> 113°W => 116°W => 121°W => 131°W+0°.3i † : XM_3 † (U.S.: 28626 Rhythm † ) † , i=0°, i=0.0°, i=0°.3 S=14m^2 Alexandra Mart_2005 .. September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 28.Nowember_2025 ..06Dezember_2025 ..26.Dezember_2025 ..01.Januar_2026 ..06.Januar_2026 ..16_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..29.Januar_2026 ..30_January_2026 ..31.Januar_2026 ..02_February_2026 † ..24_March_2026 (i=.4°+10°W) >> S=14m^2 ., Sea_Launch ( LL (c) ) † , Senit_3SL ( 154°W 0°N ) . + SiriUS_3 30.Nowember_2000. *** 85°.2W: XM_9 (Wera) , i=0°.0, 05.Dezember2024 ..20.Dezember_2024 ( 88°W ) ..21_January_2025 ..09_February_2026 ..2050. AFETR . *** 85°W => 120.5°W => 118°W => 116°W: XM_10 ( U.S.stRat.Com.: 64290 ) i=0.0° ( Tat'jana ) 06.Juni.2025 ..23.June.2025 .. 01.August_2025 ..Nowember.2025 ..25_January_2026 ..2050. AFETR military_PAFB, LC_40 , 108°W-0.3°i , 0.1° 121°W. * 86°W ####Nikaragua † †#### * 86°W •••• Indianapolis † •••• ** 87°W => 72°W: Americom_3 (GE_3) i=7°, AFETR 04.September_1997 ..05.September_2025 * 87°.2W [[Тупак Катари (спутник)|Тупак_Катари]] ( Sinjawin † , фастенко, шапочкин † , павленко ) . * 87°W SeS_2 2011 ..2026 * 88°W === Chicago, U.S.Con. † †=== * 88°W => 102°W Gorisont_32 ( 44 ) ( Stiele_Nacht ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=14° 1996_протон_к ( schiekelsgrubber_moskau ). * 89°W •••• †Byron_Station † ††•••• *** 89°W => 88°.7W => 68°W => 62°W => 60°W => 59°W => 57°W => 56°W => 54°W => 53°W => 51°W => 49°W ==> 47°W => 39°W => 37°W => 35°W => 27°W ( 5°W ) : Intelsat_Americas_8 + 0 . ( a.k.a. Galaxy_28 , Natali.Wil'jams_Intelsat ) , i=2°, i=3° S=17m^2 2*.June_2005 .. 2025 .. 14_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..23.Januar_2026 .. 24.Januar_2026 ..31_January_2026 ..19.Februar_2026 ..28.März_2026 ..(08_Märzt_2026) Sea_Launch_LLC ( 0°N 154°W ) . С.Ковалевская , Чёбышев . *** 89.5°W => 75.2°W: GOES_U (DemetriUS Wjetnam_1975 4*10^6† ), i=0.0°, 2*.June_2024 ..2025 .. AFETR. * 90°W: ****Galapagos_Inseln_+5°***** * 90°W #### New_Orleans † †#### * 090°.3W => 68°E Estrela_du_Sol (U.S.:28137) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) a.k.a. Telstar_14 , >> † . Sea Launch_LL_January_2004 S=13m^2 . † * 91°W ••••Muscatine•••• * 91°W Nimiq_1 †, >> †, ILS, 250t NDMG. ** 91°W: Intelsat_40E ( Iwon_Morris ) i=0°.0 April.2023 ..2025 ..09_February_2026 ..2043 AFETR . * 91°.1W Nimiq_6 ( Canada NATO ), i=0°.0 S = 26 m^2 ILS ( PROTON, 250t NDMG ) 2012. 2012 ..2026 . * 93°W => 11°W Galaxy_26 † i=11° , >> † , ILS_1999 Proton 250t_NDMG . * 93°W •••• Sain_Paul † †•••• * 93°.1W Galaxy_1 † ( орбита типа tdrs ) † , >> † , i≈6°, 1999 . * 93°.2W •••• Minneapolis † †••• * 94°.5W ==== Kanzas ==== *** 095°.1W => 95°W: Galaxy_3C (97) , i=3° , S=36m^2 , 15.Juni_2002 .. 2025 .. Sea_Launch_LL(c), ( 154°W 0°S ) . ** 95°W: Horisont_29 ( 41, Horizont ), i=14°, Intersputnik_1993. * 96°W Echostar_4 (орбита типа tdrs, c дрейфом), >> †, ILS 1998 . * 96°W => 86°.2W Sirius_FM_5 i=0.0° proton moskau, 700t hemical, 100Mt 2009 ..2025 .. ILS. * 96°.7W ••••Lincoln•••• * 97°W => 58°W Galaxy_25 † ( a.k.a. Telstar_5 † ) i=7° , 1997 >> † . ILS 700t NDMG Протон Москва оружие химическое . * 95°.4W #### † Houston † ( 29°.8n +100m ) #### ** 97°.0W Galaxy_19 ( Intelsat19 ), i=0°.0, i=0° S = 16m^2 Sea_Launch 2008 . Спижженный_жидами_коммуняками_дизертирами_шайкой_шпионов Senit_3SL + Boeing ( Лабинова Крохина Грей Анева Буров Жаткина Староверов Корепанова Орешкин Игнатиева Колосанов Бродский Лидовский Грибачов Павленко Кравченко Вишняков Зеленщиков Панарин Юрченко Чекин Хватов Вахрамов Якимов Стрекалов † Легостаев † ) . * 97°W => 51°E EKS_press_AM3 † i=7° ( орбита типа TDRS, с дрейфом ) , >> † , ILS_2005 ( Lockheed_Energija ) . * 98°W •• Austin † † † † •• *** 115°W => 118°W => 118°E: Raduga_17 ( Tschernobil'_26.April_1986 † ) Regen_Bogen , i=10°, 1986 ..2025 ..02_April_2026 **** Lunohod_1 ( Луна,USSR ) ***** Luna_27 (Луна, ) 2029 **** Lunohod_2 ( Луна, USSR ) ***** Luna_27Б ( Луна, ) 2030.. * 97°.5W == chrisri_corp. † † † † † 2024 ..2025 † † † † † †. == Tschertok . * 98°.9W •••• Сан_Антонио † †•••• *** 99°.0W: Galaxy_16, i=0.0°, Sea_Launch_2006 . Juni_2006 ..31.Januar_2026 .. * 99°.2W SPACEWAY_2 † , >> †, i≈4°. 2005. ** 99°.2W DirecTV_11, i=0.0°, 2008 ..2025.. Sea_Launch. ** 102°.8W ==> 170°W =>171°W => 113°E => 139°W => 118°W [[DirecTV_10]] ( Gorizont_USSR Motorola ) i=0° S=10m^2 ILS Juli_2007 ..11.February_2026 ..12.Februar_2026 ..23.Febrero_2026 ..28_March_2026 ..1_April_2026 ( Oligofren_Day ) . * 102.76°W DirecTV_12 i=0.0° ILS_2009 Proton 250t NDMG. * 103°.6W => 146°E Intelsat_603 † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), >> † i=14°, AFETR_1990 † S=8m^2 . * 105°W => 110°E GE2 † ( † Americom_2 † ) ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) i=11° , S=28m^2 >> † . ** 106°.5 ====White_Sands ( Sea_Launch: TdrSS+Intelsat )===== * 107°W => 64°E Anik_F1 † ( вражеское_быдло_ссыкливо_тупое_террористы † ) , >> i=5° , † 2000 † france S=21m^2 † . ** 107°.3W: Anik_G1 ( NATO Canada ) , ILS , ( Москва, PROTON 250t NDMG ) 2013 . ** 107°.2W Anik_F1R i≈4° ( Canada_NATO , холоп_латиносов Cambodzha_3*10^6† ) , ILS ( Proton 100Mt, 250t NDMG ) . * 108°W: Italsat_2 † ( Italija_II ), i=14°, 1996. ** 108°.4W => 118°W => 126°W => 128°W ==> 136°W => 138°W => 143°W => 161°W => 170°W GOES_14 => reserve i=1° S=13m^2 AFETR_2009 . 2009 .. 2025 ..07.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..08.Märzt_2026 ..24_March_2026 ** 110.0°W => 110.2°W: Echostar_X (Grecee_2025 300*M4.5..5.3=M9.8 + M=6.2 ). Sea_Launch (UN_U.S.), WAZ21099_B338PC. I=0.0°, i=0° Feb.2005 ..2025.. ** 110°W: Echostar_XI (E. Gray, Sirija_2025 6*10^5†) смерть_легавым_от_ножа!, i=0.0°, i=0° type Horizont, 2008 .. 2025.. Sea_Launch . * 111°W ====Тусон==== * 113°W Amazonas † ( 28393 ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i≈8°, i=9° >> † ILS_2004 ( proton 250t NDMG быдло_мексиканское ) . * 112°W ••• Phoenix † † ••• * 113°W ••••Palo_Verde Station † † •••• * 113°W SatMex_6 † ( Eutelsat_113WA † ) , >> †. 2006 A5 †. ** Skynet_4A †, >> †. AFETR. ** Skynet 4B †, >> †. ** Skynet_4D †, >> †. AFETR. ** Skynet_4E † , >> †. ** Skynet_4F † , >> †. ** Telecom_2A † ( sIrackUSe_2 † ) †. ** Telecom_2B † ( sirakuse_2 † ) † >> † . ** Telecon_1A † ( sIRAKuse_1 † ) † . ** Telecon_1C † ( † ciganien, syracuse_1 † ) † >> † . * 113°W ## Edmonton † †## * 115°W SatMex_5 , >> †. ** NATO_4A † , >> † . AFETR . ** NATO_4B † , >> † . AFETR . * 114°W: ## Calgary † † † † ## * 115°W SatMex_4, >> †. ** Surveyor_5 Moon atlas † *** Rtemist_2 † 07_Февраля_2026 => 03.Märzt_2026 => 07.Märzt_2026 => 01_April_2026 => TBD => 02.April_2026 (MSK) . ** Surveyor_7 Moon atlas † *** Rtemist_3 † * 115°W XM_2 † , >> †. Märzt_2001 . Sea_Launch . * 115°W XM_4 † , >> †. * 117°W SatMex_8, fufel, ILS †. Proton 250тонн НДМГ. * 117°W ===== † Goldstone, DSN 70m 34m ======== * 118°W ==== † LAX ( Boeing_767, X37B ) M=8+ †==== * 118°W •••• Los_Angeles ( Torrance † Hollywood Long Beach † ) ••• ** Sirius ( Star, -11°, >> 15°/Hr, t≈9Y. ). * 118°.4W ••••Catalina_Insel•••• ** 118°.7W: Anik_F3 i≈1° ( Canada_Sudan_2005 2*10^6† вражеское_быдло_зассанка ) , ILS ( proton , 250 тонн НДМГ хим.оружие ) 2007 ..2025 ** 118°W <=> 154°W: ====Sea_Launch††_Comander====( 2000 ..2014 † ) . * 129°W: <= 130°W+0°i <= 10°i+174°E: Echostar_XXV ( Britney_Eugen_der_von_Türmer_la_Marija) i=0° 09_March_2026 => 10.Märzt_2026 .. 19.March_2026 ..24_March_2026 ..29.März_2026 ..25_September_2026 F9 , CC . **** 121°W => 146°W => 150°W => 154°W => 157°W => 164°W => 177°E => 170°E=>163°E => 157°E => 146°E => 132°E => 118°E => 111°E => 107°E => 93°E=>89°E => 85°E => 80°E => 72°E=>67°E => 57°E => 43°E => 41°E => 37.87°E (08.Августа_2025) => 34°E => 20°E => 9°E => 4°E=>5°W => 20°W => 54°W (28.August_2025) => 65°W => 67°W => 071°W => 75°W: >> Echostar_IX ( a.k.a. Galaxy_23 DDR†_1989 10^7† ), i=2°, S = 37 m^2 08.August.2003 ..01.Juni.2025 ..08.August_2025 .. >> †. Sea_Launch ( 154°W 0°S ). * 120°W °°°°°Byrd_Antarcktida (80°S) °°°°° * 122°W •••••EEZ_US•••••• * 122°W ##Сиетл † (жiды на выселках) † †## * 123°W => 30°W Galaxy_10R † ( repeat ), i=12°, >> †. 2000 . * 123°W USA_246 ( AEHF_3 ) i=5° 2013 Atlas_5 USSR спижженный + LM AFETR . * 123°W ## Vancouver † † #### ** 123°.0W Galaxy_18 i=0.0° S=22m^2 Mai_2008 ..2025 ..2026 Sea_Launch_s.a. ( притворное банкротство ) ( 154°W 00°S ). * 125°W: Echostar_IIX † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈8°, >> , † Augusto.2002 ILS Proton ( 11C861_mod_DM3 ) 250t UDMH , † . **** 127°.0W => 150°W: Galaxy_13 ( Германия_1945 7*10^7†, Jella_Haasen ( Alentowa† ) ) ( a.k.a.Horizons_1 ), i=0°, i≈0°, i≈1°, i=1°. 01.Oktober.2003 ..10.Oktober_2023 ..20.Nowember_2023 ..2025 ..07.Januar_2026 Sea_Launch_LL(c) ( 154°W 0°N +0m ). ***** New_Horizons ( Pluto, Sedna ( SEPG † ) ), 2006 ..2024. ***** Dragonfly ( Saturn ), 2028.. FH9. ****** Wojadzher_2, 1981_Saturn. * 127°E: Galaxy_37 => SDS_military_2025 (aka Horizons_4 ) August_2023 ..2025 ..2026 ..2043 . i=0.0° AFETR . * 131°.0W => 111°W: Americom_11 ( aka AMC_11, aka GE11 ), i=0.0°, i=0° S=22m^2 ( The Climb a.k.a Bonnie_Tyler Total Eclipse ) AFETR. 2004 ..31.January_2026 * 132°W *******Ketchikan** * 133°W => 7°E Intelsat_705 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=12° >> † S=12m^2 . * 133°W => 153°W Express_AM22 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=8° S=8m^2 >> † , ILS_2003 Proton_NDMG . полигон ссыльный 4 . * 133°W => 41°W [[Galaxy-15 (КА)|Galaxy_15]] † , i≈2°, i=3° , >> † 2005 . france † . * 134°.5W ==Джуно (Аляска)==== * 135°W Americom_10 † ( Ge_10 † ), >> †. AFETR. ** 138°W <=> 145°W Echostar_2 † , i=11°, 12° 1996. S=20m^2. ** WGS_F6 ( USA_244, Alexandra_Hofmann 2023 Grün ( kastriertes_Eber ) ) i=0°.0 Delta_IV † 08.August_2013 ..Dezember2025 ..10_Februar_2026 ..2033 * 139°W Americom_8 † , i=5°, >> †. 2000. *** 139.0°W => 135°W: Americom_6 (AMC_6) (GE_6 U.S.:26580 alexandrow solowjew semenow ) ( Stefanie_Gwen ), i=0.0°, i=0° 21.Oktober_2000 ..08.August_2025 ..28.August_2025 ..Januar2026 .. ILS ( Proton_11S861DM3 250t NDMG ) , Military_81 . **** Gnetz. * 143°W => 175°W => 65°W : ExpreSS_AM11 † ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) , i≈12° , 13° S=13m^2 >> † , ILS_2004 ( Москва , королев , Протон хим.оружие 700тонн ) . * 143.1°W Hispasat_1D † ( орбита типа tdrs ) >> † AFETR_2002. * 145°W Hispasat_1C † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) †, >> †. * 146°W => 131°W => 111°W AMC_11 (Ge_11) i=0°.0 2004 ..17.Januar_2023 ..2025 ..09.Januar_2026 AFETR. * 148°W Радуга_1_6 ( Globus ) ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i=14°, >> 2001 ILS † Proton 250t NDMG . * 150°W ••Анкоридж ( жидовский прыщ размазанный ) †## * 151°E •••• Sydney † •••• * 155°E •••••Gawaji •••• ** 157°W: ==== Christmas_Island 1..3Mt 1 ..3Mt ..4Mt ..8Mt ( Bighorn (Trembita) ) ======= * 160°W Sea_Launch_Demo , i≈2°, Hmin=650km. S=6m^2, Märzt_1999 ..2026 + 11S861_SL+Boeing (170°E i≈1° S=22m^2) Sea_Launch 154°W 0°S. ** 167°W: TDRS_5 ( Fuck_You.=Göhte_Institut= ) i=14° S=21m^2 August.1991 ..21_Januar_2026 *** 167°W => 114°E=> 107°E => 96°E => 93°E => 90°E => 88°E => 86°E => 85°E: TDRS_8 ( The_Cardigans , N.Skrjabina ), i=12°, 30.June_2000 .. 01.Maj_2025 .. 16.Juli2025 ..2025 AFETR. * 168°W ====Cape_Prince=== * 171.3°W => 146°W=> 142°W => 139°W => 136°W => 133°W => 129°W => 126°W=>124°W => 122°W => 116°W => 109°W=>106°W=>100°W=>93°W => 75°W=>71°W=>67°W => 53°W => 49°W+9.4i => 70°W =>81°W+9.4°i => 93°W => 103°W => 120°W=>131°W+9.5°i => 124°E => 113°E => 63°E => 30°E => 119°W †: TDRS_10 † ( J ) † >> † => reserve => † (Sweetlana) (орбита типа tdrss), S=5m^2 2002 ..08.Märzt_2025 ..10.Juni.2025 .. 14.Juli_2025 ..05.August2025.. 05.September_2025 .. 12.Oktober_2025 . † . i=10°.2, 10°, 9.8°, 9.7°, 9.5°, i=9.4°, 9°.3, 9.5°I, 9.6°i , i=10° . AFETR . 09.Märzt_2026 *** 174°W: TDRS_11 ( Ken ) , i=3°, 31.Januar_2013 .. 2025 ..31.January_2026 * 175°E #### Wellington † † ### * 175°W => 119°W => 31°E Raduga_1_8 † ( Globus ) (клопус) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=11° , i=12° 2009 , ILS † ( казахстын ( kz ) 250t NDMG байконыр) S=16m^2 . * 177°W => 24°E nSS_5 † , ( Spirin, s.Sergeew, Krutow ), >> i=9° † . * 177°W (-3i°E)[[Ямал-300К]] Jamal (fufel) ( korea_1953 4*10^6† ) . * 178°E #### Spaceport † † ## * 179°E ••••Kanikin 5Mt (M=7)•••• * 175°E (-5°W) WGS_F7 ( Anita_Hofmann 2024 Voll_auf_Schlager fufel) i=0°.0 2015 . == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.satbeams.com/footprints Карты покрытий спутников на Satbeams]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20090104221601/http://www.us.tomsk.ru/sat.php?p=4 Расчет угловых координат наведения антенны на спутник], <!-- *[http://www.satinternet.ru/sat.htm Основные понятия и параметры по теме], 404 05.06.2009 --> * [http://www.astronomy.domachevo.com/satellites-geostationary001.htm Геостационарные спутники в любительские телескопы (астрономия)]. [[Гурӯҳ:Моҳвораҳои алоқа| ]] [[Гурӯҳ:Моҳвораҳои геостатсионарии Заминӣ]] 3yivxsajcaqevo4b45mp3z4dre6hqa5 1461633 1461632 2026-04-01T14:39:04Z ~2026-20155-73 119875 /* Нимкураи ғарбӣ */ 1461633 wikitext text/x-wiki '''Феҳристи [[моҳвора]]ҳои геостатсионарӣ''' бо хатти тағйири санаи (вақти) байналмилалӣ оғоз ва ба анҷом мерасад. Моҳвораҳои геостатсионарӣ бевосита дар болои хати экваторӣ ҷойгир шудаанд. Барои мушоҳида аз истгоҳи статсионарии рӯизаминӣ радифи геостатсионарӣ гуё дар як нуқтаи осмон овезон шуда, мавқеи худро вобаста ба вақт, рӯз ва фасли сол тағйир надодааст. Агар моҳвораҳои геостатсионарӣ мисли Моҳ дар осмон намоён мебуданд, он гоҳ каҷ бо мадори геостатсионарӣ барои ин минтақа мувофиқат мекард. Дар мадори геостатсионарӣ феҳристҳои объектҳои суст мавҷуданд. == Нимкураи шарқӣ == ** -30°E: Galaxy_13 i≈0° Sea_Launch Oktober.2003 ..2025.. + 11C861_SL i≈1°. * 180°.0E: (О) [[Intelsat_18]] ( Iwanuschki_Int. пьяный_виннипух_дубак январь ), i=0.0° ILS_2011 ( Москва, РСФСР ) . Senit_3SLB NDMG 2011 ..2026 * 179°.6E [[Inmarsat]] 5_F3 i=0.0° ILS_2015 ( москва химки воронеж салават протон 250t НДМГ ) ** 178°.2E => 62°W => 122°W [[Inmarsat]]_3_F3 ( N. Iwleewa ), i=10°, S=28m^2, > † => reserve . AFETR . 1996 .. * 174°.5 ••Окленд † †•• * 172°E => 174°E: GE_23 ( [[Eutelsat]]_172A, Eutelsat_174A ) i≈3°, 4° байконур протон 700тонн хим.оружия ILS_2005 . * 172°.6E ##Крайсчерч † †## * 171°E => 124°W [[Тяньлянь-1|Tianlian_1-02]] † i=5° , >> † 2011 .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737|title=Track TIANLIAN 1-02 at 171.0°E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115838/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737}}</ref> * 170°.5E ##†Данидин † †## * 169°E => 1°W [[:en:Intelsat 8|Интелсат_8 † (Intelsat)]] ( бывш. PAS_8 † (PAZ_8) † ) , >> † ils . Proton , Moscow 250t UDMH . * 167°E *** 166°.0E: [[Интелсат_19]] => SDS_2025 .. ( Intelsat)_19 ( Covid_19 3*10^7†, 2026: 4*10^7† ), i=0°.0, 2012 ..2025 ..2026 Sea_Launch (154°W 0°N ) . **** 166°Е: Электро_4 i=0° ILS_2023 ..08.Mart_2023 ..2025 .. ( Lockheed: Moskau, Mitischi ) 250t NDMG Турция†††† бирма† эквадор† новая_зеландия† аляска† греция†† цыгане† жиды† ( 2*10^6† ) 250t NDMG . * 164°E => 169°E Optus_B3 † , >> i=12° † . , Optus 10<ref name=autogenerated1>{{Статья|заглавие=Optus (satellite)|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Optus_(satellite)&oldid=699436186|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 163°.5E [[Ямал_202]] ( Беленов † Розанов† ) † фуфел, ИЛС_2003, Протон 700тонн хемикалий Локхеед_Энергия † . * 162°E ====Enewetak 9Mt ..10Mt ..15Mt==== * 162°E => 51°W Superbird_B2 † ( superbird_4 † , † hugges_601 † jcsat † ) i≈7° i=8° >> † . гкц S=25m^2 . * 160°E Optus_D1<ref name=autogenerated1 /> S≈0m^2 (tufta) i=3°, [[Бэйдоу|Beidou]]_G4 i≈3° 2010. * 160°E Telecom_2C † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) >> † 1995. *** 159.0°E: [[ABS_6]] (U.S.:25924)<ref>{{Cite web|url=http://www.lyngsat.com/ABS-6.html|title=ABS 6 at 159.0°E - LyngSat|publisher=www.lyngsat.com|accessdate=2016-03-01}}</ref> i=0°, 26.September_1999..Nowember_1999..September_2025..2026 ILS (Proton_11C861DM3) 250t NDMG . * 157°.2W => 179°W Intelsat_1R † ( PAS_1R † paz_1r † ) ( орбита типа tdrs ), i≈8° S = 25m^2 >> † . ariane . 2000 . * 157°E [[Intelsat]]_5 † ( PAZ_5 †, мир_5 † ) >> † ils1997 28.August.<ref>{{Cite web|url=http://www.intelsat.com/fleetmaps/|title=Intelsat Coverage Maps|publisher=www.intelsat.com|accessdate=2016-03-01}}</ref> * 156°E Optus_C1 i=6° 2003 ..2025 , D3_optus i=0°, i=1° August_2009 ..2025.. * 155°.0E TXJSSY-1 * 154°E JCSAT_2A † ( JCSat_8 † ), >> †. * 152°E Optus_D2 ( fufel ) i≈2° * 151°E ••••Magadan волчков•••• * 150°.5E => 58°E [[Asiasat]]_3S † Korolёw_S † >> † ILS i=10° .<ref>{{Cite web|url=http://sattvinfo.net/beam.php?b=asiasat3s|title=Карта покрытия AsiaSat 3S - 105.5 East, Карты покрытия - спутник AsiaSat 3S, позиция 105.5 градусов East, спутника AsiaSat 3S, 105.5E|publisher=sattvinfo.net|accessdate=2016-03-01}}</ref> * 150°E JCSAT_1B † ( JCSat_5 † ) , >> † . * 149°.8E WGS_8 ( 41879 USA_272 ) i=0.0° AFETR_2016 * 149°E =====Canberra_DSN===== * 148°E => 34°E Africasat_2 † (U.S.: 24653) i=12° >> S=25m^2 1996_france a.k.a. Measat_2 , † .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653|title=AFRICASAT-2 (MEASAT-2) 147.8E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305113613/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653}}</ref> * 146,0°E PALAPA C2<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864|title=Track PALAPA C2 at 146.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115737/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864}}</ref> * 145°.7E => 66°W ETS_8 † ( KIKU_8 † ) i=11° Japan2006 Tanegaschima >> † .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656|title=Track KIKU-8 (ETS-VIII) at 145.7E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124802/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656}}</ref> * 145°E => 1°W Eutelsat_36A † ( орбита типа tdrs , с дрейфом ) AFETR † . * 145°E [[Химавари (спутники)|MTSAT_2 † ( Himawari_7 † )]]<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937|title=Track HIMAWARI-7 (MTSAT-2) at 145.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131025/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937}}</ref> >> †., i=5°, Japan_2006. ** 145°E Horisont_27 (38, S=5), i=14° , Intersputnik_1992 . * 144°E Superbird_C2 i≈2°, S=13m^2 2008 ..2026 ** 144°E Kirameki_3 ( Sun K.Tomita, Hiroschima_06.08.1945 15kT air ), i=0.0°, Nowember_2024 ..August.2025 ..2050. *** Escapade ( Ares ) Br. Spears circUS ( a.k.a. Polina_Gagarina ) Juli.2025 => 13.Nowember_2025 .. L2 ( Februar_2026 ) .. ARES (2027) CSFS. N.G. * 143°.5E => 178.2°E [[Inmarsat]]_4_F1 , i≈5°, AFETR_2005. * 143°E => 7°W => 4°W WINDS † ( KIZUNA )<ref>{{Статья|заглавие=WINDS|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=WINDS&oldid=614664760|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> i≈8°, > † 2008. * 142°E Apstar_9 (fufel)<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982|title=Track APSTAR 9 at 142.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125821/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982}}</ref> * 141°.5E => 116°E Apstar_9A † ( Chinasat_5A † i=9° )<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354|title=Track CHINASAT 5A (ZX 5A) at 141.5E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305111654/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354}}</ref> , >> † . * 140,7°E [[Химавари-8|Himawari 8]]<ref>{{Статья|заглавие=Himawari 8|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Himawari_8&oldid=704736785|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 140,3°E Sky Muster<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940|title=Track SKY MUSTER (NBN1A) at 140.3E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124800/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940}}</ref> * 140,0°E => 140.5°E [[Beidou]] G1<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287|title=Track BEIDOU G1 at 140.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125916/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287}}</ref> i≈3° 2010. * 140°E #### Tokio † † † † #### * 140.0°E [[Экспресс АМ5|Экспресс_АМ5]], [[Экспресс АТ2|Экспресс-AT2]] ([[Экспресс (КА)|Express]]) * 140°E •••• Yokohama † † •••• ** 138°E Apstar_5 † ( Telstar_18 † ), >> † .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364|title=Track APSTAR 5 (TELSTAR 18) at 138.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305121733/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364}}</ref> i=6°, Sea_Launch NDMG ( 154°W 00°S ) . * 136°E => 71°E N_STAR_C † , >> i=11° †<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461|title=Track N-STAR C at 136.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131323/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461}}</ref> * 134°E Apstar_6 † ( China_6 † ) >> † 2005 ( формоза_2024 † ).<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638|title=APSTAR 6 134.0E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305151516/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638}}</ref> *** JCSAT_9 ( Fukuschima_2011_11_Märzt , † M=9 + Amaterasu ) , i=0.0° , i≈1° 12.April_2006 ..2025 .. 24.Februar_2026 Sea_Launch (LLc ) ( 154°W 0°S ) SLComander . * 132°E ### Hiroschima † † #### * 132.0°E [[Vinasat_1]] i=0° 2008., JCSAT_5A (JCSAT_9)<ref>{{Статья|заглавие=JCSAT-5A|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-5A&oldid=634061633|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 131.8°E => 131.9°E [[Vinasat_2]] (Wena_sat_2), i=0.0° * 131°E: •••••Sea_Launch_Comander ( sElena, Kwant, Inmarsat, BR_9 ) <= Los_Angeles_Nimitz W. Panarin, Rolschikow, Balaschow_A., Anёwa, epihin , Obidenow, muraschowa_sm, Kolokol'cew_W_A., Tschekin_N.I., Putin_W.W., Gundjaew W. ( Patriarh_kiril ), Zaharowa_M_W, Spirin, Ternowoj, Gagarin_Ju.A.† .•••• 17.Märzt_2020 .. 2025 .. ** 116°E: Mitschibiki_5 ( Dr. Spears Smurf ) 7. => 22.Dezember_2025 i=70° ..22Juni_2026 † H3 . *** Mitschibiki_7 ( Br. Spears Ooh_La_LA Smurfs_2 ) 01.Februar_2026=>Dezember_2026 H3 . * 131°E •••• † Tanegaschima † † ••••• ** Inmarsat Декабрь_2026 * 130°E => 89°W Chinasat_20A † i=7° ( Zhongxing_20A † )<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234|title=Track ZHONGXING-20A at 130.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305143312/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234}}</ref> , >> † . 2010 . * 129°.8E => 133°W Chinasat_1A † i=3° >> † 2011 .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804|title=Track CHINASAT 1A (ZX 1A) at 129.9E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305135110/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804}}</ref> * 129°.3E # Ulsan † † ## * 129°E ==== Busan † † === * 128°.6E ••••Daegu † ••• * 128.5°E Laosat_1<ref>{{Статья|заглавие=LaoSat 1|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=LaoSat_1&oldid=149180522|язык=de|издание=Wikipedia}}</ref> * 128.2°E COMS_1<ref>{{Статья|заглавие=Chollian|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chollian&oldid=652939202|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 128°E *** Wostotschnij (Orientalisch)**** ** 139°W: GMM+Orion ( Schumilin†, Gudilin†, Filin†, Krawetc†, Rümin†, Schapotschkin†, Bogatschow†, Klimow†, Ciplakow†, Ul'janow† /Lenin/†, Ladigin†, BrezhnewL.I.†, Tscherednik†, Tajkow†, Kriwowa†, Prokof'jewa†, Boguslawskij†, Klement'jew† ) i≈2°, >> 2024 ..2026 .. Angara A_5 . * 128°E Благовест ( Мартыновский, Мартынов, Орехов, Благов †, Соловьев, Тополь, Каменев, Любинский, Клен, Белявский, Аравин, Обыденов, Ронкин, Лукоянов, Ковальчук, Бойцов, Шумилин†, Курушин †, Ремишевский, Мельников, Козлитина, Карелина, Перминова, Минакова, Русаков, Корепанова, Ким, Маркова, Басаев, Бучилин, Волчков, Багаутдинов, Мурашова, Уханева, Багрянцева, Лычагин, Колобанов, Демчук, Чекин, Заикин, Самсонов, Павлюченко, Глухов, Меркулов, Гаврилова, Папазов, Кувырталов, Македонский, Ковтун, Хазиева, Ладыгин †, Карелин †, i=0°.0 ИЛС 2018 ..2026 Протон 250тонн NDMG . * 128°.0E JCSAT_10 , i=0°.0<ref>{{Статья|заглавие=JCSat 10|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSat_10&oldid=137081084|язык=de|издание=Wikipedia}}</ref>, => 132°E JCSAT_12 , i=0°.0<ref>{{Статья|заглавие=JCSAT-RA|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-RA&oldid=644089621|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref> * 127°.4E # Daejeon† † † †# * 126°.7E # Incheon † †#### *** 126°E: Chinasat_10R ( ZX_10R ), i=0°, † Afganistan_1990 2*10^6 † 2025 ..2040. **** Tiangong ( Grigor'jew, Saljüt_C color: pRussia ) . * 126°.9E # Gwangju † #### * 127°E #### SEOUL † † † †#### * 126°E => 130°E Радуга_1_7 † ( Globus: Падальск, Щелково, Пушкино, Королев, Электросталь, Владимир, Тула, Рязань ) † ( орбита типа tdrs ), i=13°.2 2004 ..2025, ILS ( Lockheed, Martin_Bormann ). * 125°E => 87°W ChinaSat_6A † i=4°<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150|title=Track CHINASAT 6A (ZX 6A) at 125.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132906/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150}}</ref> , >> † . 2010 . *** 125°E: Chinasat_26 ( Damanskij_Insel, oftalmatolog, glinkin ), i=0°, 2023 ..2025 ..2040 . * 124°.0E [[JCSAT_13]] ( Gorizont ) + Wenasat A_5 2012. ** Nozomi_2003 † ( Marte, Br. Spears everytime ) . * 123°.4E => 140°E Fengyun_2D † i=11° , >> † , 2007 .<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640|title=Track FENGYUN 2D at 123.4E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305152801/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640}}</ref> * 122°E => 148°e [https://web.archive.org/web/20150924115808/http://www.telesputnik.ru/archive/89/article/38.html Азиасат 4 (AsiaSat)], i≈4°, AFETR_2003. * 120,6°E Beidou IGSO 1 * 120°E #### Qingdao † ### * 121°E •••• Qinshan Station † † •••• * 120°E => 119°W AsiaSat_3S † ils ( казахстын ( KZ ) ) Proton 250t NDMG 100Mt >> † . * 119°.5E [[Thaicom_4]] ( IpStar_1, Alisa_Liu ) i=0°.0 S=16m^2 August_2005 ..12_February_2026 Ariane . * 76°E+0°i <= 119°E (1°E <=) 78°E <=( U.S. M=6+ ) <= ( jude_Iran †, Sufa N.Z. M=6+ ) 98°E <= ( U.S. M=6+ ) 101°E <= 106°E <= 111°E ( Borneo M=7.1 ) <= 113°E <= 115°E+0°.5i <= 90°E: Электро_5 ( Schischkowa, Filipowa, Krasnewskaja, Sawina, Kewtschenkow, Pawlenko, Gerasimow, Gluhow, Nikolaewa, Potapowa, Saltanowa, Muraschowa, Smorodina, Kondakowa, Wolinkin, Warsanjan, Andrijanowa, Morozenko †, Bagrjancewa, Lukoschenko, Katschinskij †, Uhanёwa, Korkunowa, Dmitriewa, Krohina, Meschkowa, Sergeewa, Balan, Selesnёwa, Wjasemskaja, Melnikowa, Smoljakowa, Zhatkina, Iwanowa, Perminowa, Minakowa, Tjurina, Ignatiewa, Gawrilowa, Strelnikowa, Brodskaja, Skurskaja, Bikowa, Waganowa, Gerasimenko, Kowalenko, Azarnowa, Ran'ko, Kalinina, Karelina, Belomytsew, Awstrijakowa, Makarewitsch, Bondarenko, Romanowa, Kamenewa, Wardanjan, Petuhowa, Fadeewa, Pawlowa, Merkulowa, Zaerko, Molotow, Agapow, Leksina, Kusmintsewa, Haritonowa, Hasiewa, Borisjuk, Woronina, Poljaschowa, Afanasjewa, Ustinowa , Awdjukow, Stepaschin , Eltsin † , Milton , Kondranina, Uwazhaewa, Kulagin, Panina, Skrjabina ) + 11С861_03 2*.Dezember_2025 => 12.Februar_2026 12MSK ..20_February_2026 ..23_February_2026 ..25.Februar_2026 .. 24.März_2026 ..01.April_2026 ..08_August_2026 ..2046 . Proton 250t NDMG военная стартовая позиция_81 . * 118°E => 28°W [[Telkom 2 (КА)|Telkom_2]] † i=4° i=5° , >> † , 2005 Ariane_5ECA † . * 116°E #### Beijing † † ### * 116°E => 150°W ABS_7 † i=6° ( Koreasat_3 † ) >> † . , => 160°E Koreasat_6 i=0°.0 2010 .. *** 116°E Koreasat_6A , i=0°.0 , 2024 ..2025 ..2050 . AFETR . * 115°E ## † Baoding † #### * 115°.5E => 129°E ==> ChinaSat_6B † i=2° >> † 2007 . * 114°E # Shenzhen † † ## * 113°E #### † Guangzhou † #### * 113°E: GE12 † ( Americom_9 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) , i=7°, >> †, ILS_2003 ( казахстан байконур ) Proton 250t НДМГ . ** 113°E [[Koreasat_5]] ( 100 ..150kT, DDR Trabant" ) ( павлов_в. богачев† тульцева красневская н.н. катаев ромашов хофман морозов с. хертель (мразова ) орешкин староверов якимов ), i≈1°, August.2006 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. 154°W 00°N. *** Kwan_my_songs ( KMS )., * Palapa_D † i=5° >> † China_2009 †. ** 113°.0E: SnL ( U.S.: 65588 Br. Spears Womanizer ) i=0° 09.September_2025 => 11.September_2025 .. 25.September_2025 .. 12.Dezember_2025 .. 10.Januar_2026 ..25_January_2026 ..30.Januar_2026 (18:48UT) ..31_January_2026 ..08.Märzt_2026 ..11.March_2026 ..2045 . F9 , AFETR. 9°E=> i=13° => i=0.3° => 53°E+0.3°i => 58°E+0.2°i, 0.1°i <=> 1°W+0.2°i => 93°E+.1°i => 105°E => 102°E-0°.1i => 115°E+.1°i => 113°E+0°.1i. * 112°E •••• † Yangjiang_Station † ••• * 111°.4E ••••Tuoketuo_Station † † † † •••• * 111°.2E ••• † † Three_Gorges_Dam Station † † •••• (+100m) * 111°E: **** Хайнань † † ( 20°n +300m ) LM_12 LM_7 **** 2006 .. 2025 ..2026 .. * 110°.5E => 77°E => 85°.5E i≈1° ChinaSat_10<ref>[http://space.skyrocket.de/doc_sdat/zx-10.htm ChinaSat 10]</ref> 2011 ..Augusto_2025 ..2026 ** 110°E Chinasat_16, i=0.0°, 2017 ..2025 .. * 110°E N_Sat_110 † Japan † >> ., BSAT_3A † Japan_2007 >> † ., * 110°E BSAT_3C/JCSAT_110R => reserve i=0.0° 2011 + Astra_1N (Ofenpest_ВНР ) * 108°.2E => 176°E NSS_11 i=1°, i≈2° ILS ( proton , energija hrunitschew 250t NDMG ) 2000 , Oktober_2000 ..22.Februar_2026 ..27_February_2026 * 108°E SES_7 i=0°.0 ILS 2009 ..2026 , => 83°E Telkom_1 i=7° S=20m^2 August_1999 . * 107°E #### Chongqing † † #### ** 105°.5E: Азиасат_7 ( AsiaSat ), i=0.0°, Nowember_2011 ..2025 ..2026 ILS ( PROTON, 250t NDMG Москва ) . * 103°.3E => 158°E ChinaSat_20 † i=10° , >> † . 2003 . * 102°E •••• Kandin, Sinin ••• ** 101°E Chinasat_9B , i=0°.0 , 2021 ..2025 .. * 100°.5E Азиасат_5 i=0.0° ILS_2009 ., [[АзиаСат-7|7]] ( AsiaSat ) => 105°.5e. * 98°.5E: Thuraya_3 i≈5° 2008 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. NDMG ( Bern † ) ( 154°W 0°S ). *** 98°.0E ChinaSat_11 , i=0°.0 , 2013 ..2025 ..2029 . * 96°.5E => 58°E => 45°E [[Экспресс АМ33|Экспресс_АМ33]] ( данович, антонова ) i≈4°, i≈5° S=20m^2 2008 ..2026 * 95°E [[nSS_6]] † >> † , SES 8 * 93°.5E => 150°E †Insat_{{нп5|INSAT-3A|3A|en|}} i=9° † >> † , [http://space.skyrocket.de/doc_sdat/insat-4a.htm 4B] † >> † гкц_2007 . * 92°.2E {{нп5|Chinasat-9|ChinaSat 9|en|}} i≈0° 2008 ..2026 * 91°.5E Мисат_3 † >> † ils_2006 250t NDMG, =>160°E [[MEASAT-3a|MeaSat_3A]] ( Grej, peischer, ulibischew, krohina n. , pawlow serzhantow tul'cewa ) ( MeaSat ) SLB_2009, Baikonur Zenit_3SL . *** 90°.5E: Mitschibiki_6 ( U.S.: 62876 ) i=0.0°, 0°, 0.0° 2.Februar_2025 .. August_2025 .. 04.Februar_2026 .. 2050 . H3 * 90,0°E [[Ямал-401]] (Yamal) * 89°.2Е => 167°W => 85°E: TDRS_H (8) ( орбита типа tdrs ) i=12° 2000 ..2025 * 88°E •••• Ürümqi •••• * 88.0°E {{Нп5|ST-2|ST_2|en|}} i=0.0° 2011 ..2025 A_5 * 87.5°E Chinasat_12 * 86.5°E [[КазСат_2]] i=0°.0 2011 ..19_February_2026 ILS Proton 250t UDMH . * 87°.3E => 170°E => 97°W: DSP_22 ( USA_176 ) ( подсматривалка параш ) i=12° > AFETR. 2004 ..2026 Titan_IV. * 85°.1E => 85°.2e [[Intelsat_15]] ( Intelsat ) => sds (заменил Интелсат_709 † в этой точке после [[30 ноября]] [[2009 год]]а от р.х. по н.ст. ) . i=0.0° SLI (SL_Baikonir), Zenit_3SLB 2009. Gromyko † , Tschernenko † , Andropow † . * 85°E => 47°W Raduga_1M_N2 † ( махновцi ) , i=3° >> † ILS_2010 S=40m^2 . ** WGS_F4 (Anita&Alexandra_Hofmann Augenblicke 2025, USA_233 ) i=0.0° 2012 .. 2025 .. * 84°.8E => 74°W Horizons_2 (горизонт_2) i≈2° 2007. ** 83°E => 56°E => 53°E => 58°E: Gorisont_20 ( орбита типа TDRS ) (Святая Катерина, сосни у дворянина ) i=13° S=3m^2 20.Juni_1990 ..2025 ..2026 USSR + 11С861 . * 83°E => 107°W Insat_{{нп5|INSAT-2E|2E†|en|}} † i=11° >> † гкц † , {{нп5|INSAT-4A|4A|en|}} † >> † гкц. * 82°E Intelsat_801 † => sds † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), >> †. ** 80.5°E => 58°E: Yamal_201 (орбита типа tdrs) i=9° S=16m^2 Nowember_2003 ..Dezember.2025 * 78°.5E => 66°°W {{нп5|Thaicom 5|Тэйком_5 † (Thaicom)|en|}}† i=6° (fufel ) , Thaicom_6 * 78°E => 89°E => 96°E => 101°Е => 105°E => 108°E => 110°E ==> 114°E => 116°E => 121°E => 126°E => 131°E => 154°W => 147°W => 130°W+.4°i: WGS_F3 ( USA_211 Mögen_Sof'ja ) i=0° Dezember_2009 ..29.January_2026 ..30_Januar_2026 ..01.Februar_2026 ..09_February_2026 ..08_Märzt_2026 ..10.März_2026 ..01.April_2026 . Delta_IV † . * 77°E ••••Deli † †•••• * 76.5°E [[Apstar_7]] (fufel) * 76°Е •• кашгар † •• * 75°.0Е ABS_2 * 74°.5E •••• ФРУНЗЕ /Бишкек/••••• * 74°E => 90°W Insat_3C † i=8° , [[:en:INSAT-4CR|Insat_4CR]] † >> † . * 73°.5E===Das_Malediven== * 73°.4E ••••Omsk••••• * 73°E ###Mumbai † #### * 72,1°Е [[Интелсат-22]] * 70°E => 172°W Intelsat_707 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈10° , >> † S=9m^2 . ** 70°.5Е: Eutelsat_70B ( Frank_Stiller ( Ingo_Deufel ) ) i=0°, Dezember.2012 ..2025 .. Sea_Launch NDMG ( Pacific_Ocean_Cruise_to_Ecwator , Last_Start_SeaLaunch ) . * 69°E ####Kabul † †#### ** 68.5°Е [[Intelsat_20 ( IS_20 ) ]] ( Jimmy_Swaggart † ), i=0°.0 S=1m^2 August.2012 .. 2025 .. * 66.0°E Интелсат 17_(Intelsat) i=0.0 2010.. *** 66°E => 64°E => 7°W => 83°W => 155°W => 135°E => 10°E => 18°W => 96°E => 9°E => 78°W => 28°E † : Intelsat_10 † ( PAZ_10 † ) => sds ( Br.Spears What_You_See ) i≈8°, 9° >> , † => reserve => † 15.Mai_2001 .. 09.Juli_2025 ..05.September_2025 .. 21.September2025 ..22.Dezember_2025 ..12.Januar_2026 ..29_March_2026 ILS 250t NDMG ( Proton_nsdap ) S=13m^2 . * 65°E Amos_4 (жiд_лимита_поганая ), i=0° Зенит_3СЛБ 2013 НДМГ (жидовский_Королёв Энергия). Ельцин † . * 64°E ======Workuta (67°.5)===== * 64°.2E => 64°E Интелсат 906_(Intelsat) ( HarfenDuo ), i=5°, 2002 ..2025 .. * 63°.7E ••стартовая_позиция_45 Зенит_3SLB † † S_5•• * 63°.3E: ====Spielplatz_254 ( Ulibischew, Gawrilük, Sedel'nikow, Ditrih, Anёwa, Baranow, Filin † , Artühow, Pawlenko, Erofeewa ( Berija ), Gluhow, Krasnewskaja, Perewoznikow, Grej, Brodskij, Ciplakow † , Karelina i. , Minakowa ).==== * 63°E •••• стартовая_позиция_81 Протон, 700тонн НДМГ, 100Мt † † † † #### (46°с.ш.), to: Moscow=2100km. Leningrad=2600km . Krasnodar=1900km . Paris=4500km. BRD=4000km. Praga= Stawropol'= Woronezh= London= Helsinki = Stokgolm= Mensk= Sofija= Ankara= Stambul= ** 63°E: Comsat_Baden_Württemberg_1 ( Die_Geschwister_Hofmann ) => to türksats_42°e ( КБВ ( 1/SWR ), 35943 , подсматривалка кызыхстынская азиатская косоглазая тупая ) , S=8m^2 i=0°.0, + H2Sat ( Hess_2 63.1°E => 42°E=> 35°E=> 26°E => 14°E+0.0°i => 8°E+0.0°i => 5°E => 0°.7E ) 30.September_2009 ..31.Märzt_2010 ..01.April_2025 ..September_2025 .. 19.Februar_2026 (i=0°.0) .. +Amazonas_2 . *** 64°E <=> 120°E: Kosmos_2589 ( Sojus+Geonawt+Panzergeschützen ) i=1°, i≈0° Juni.2025 ..Januar_2026 Angara_Nord ( to: paris = 3000km. ) *** 18°W => 63°E => 64°E => 66°E => 57°E => 42°E => 32°E => 16°E => 141°W => 147°E => 46°E => 10°W: Olymp_Komplex_1 † ( Mögen_Eugen ) i=1°, 1.4°, i=1°.5 >> † , 28.September_2014 .. 23.August_2025 ..20.Oktober_2025 ..20.Dezember_2025 ..27.Januar_2026 † Military_polygon_pad.81 . ** 16°E: ====Andoja_2025 † failed, 21.01.2026 => 19.03.2026 ( karlsruhe_zoo ) ==== *** 063°.9E => 143°.5E: Inmarsat_4_F2 ( Tu_SE + P.Kaas ) ( орбита типа tdrs ), i=5°, Sea_Launch, 154°.0W 00°.0S ., 08.Nowember_2005 .. 2025 ( Tscheljabinsk, 0.5Mt, air ) . *** 63°E => 64°E Goes_15 (reserve, NOAA_CIA ) i=1° S≈2m^2 2010 ..24.Februar_2026 AFETR . * 60°.3E WGS_10 ( U.S.: 44071 ) i=0.0° AFETR_2019 DELTA_IV * 60°E ======Inta====== ** 59°.7E <=> 59°.8E Ovzon_3 ( Daniel', OTAN_3, Konungariket_Sverige_1 натовская блядь с жидовскими звездочками ), i=0.0°, 2024 ..2045 . AFETR . * 59°.5E •••• Vaygach_Isl. •••• * 58°.5E => 58.6°E => 58°.5e [[KazSat-3|KAZSAT_3]] ( жидовский_пидр_олигофрен_нацистов_A.Hofmann ) , i=0°.0 ILS_2014. * 58°E ••••Пермь † †•••• *** 57°E => 56°W=> 89°W => 139°W: Astra_2A ( Anita Mögen_Engel ), i=6°, Augusto.1998 ..2025 ..18.April_2025.. >> † S=1.2m^2 ( Proton 250t NDMG , Moskauer_Koroljow ) . *** WGS_F2 ( Mögen_Gregor USA_204 U.S.: 34713 ) i=0°.0 2009_AFETR . * 57°E =====Petschora==== ** 57°E nSS_12 ( Corinna_Zollner, NATO_Space_Services ), i=0°, 2009 ..2025 .. A_5 + Tor_6 0.9°W. * 56°E ===Swalbard ( Neue Erde ) 20Mt ..50Mt ..60Mt., air===== * 56,0°E [[Экспресс АТ1|Экспресс-AT1]] * 56°E ••Salawat (NDMG)•• * 54°.9E => 55°e G-Sat_8 ( цыганские_выблядки жирные тупые китайские вомбаты шпион_присос_вредитель Вышвырнуть ) i=1° 2° ГКЦ_2011. * 54°.9E [[Ямал-402]] * 54°E: Сосногорск * 54°Е <=> 72°E <=> 78°E <=> 090°E: Радуга_1_5 ( Globus ) ( орбита типа tdrs ), i=14°, S=10m^2 ILS_28.August_2000 .. 28.August_2025.( Krasnojarsk, Krasnoznamensk ) . ** 54°E => 79°E: Gorisont_9 i≈10°, i=9° 1984 ..2025 ..2026 USSR pad.200 . * 53°.0E [[Экспресс АМ6|Экспресс_АМ6]] * 52°.8E Skynet_5D ( английские_выблядки ) i=0° gwiana_2012. * 52,5°E [[Яхсат 1А]] ** 52°.0E: [[TürkmenÄlem 52°E|TürkmenÄlem]] 40617 (Galaxy_Turkmenistan_1 Томск) i=0.0° AFETR_2015. * 51°.5E Belintersat_1 * 51°.5E ## Tegeran † † ## * 51°E ••Ural'sk †•• * 50°.5E => 13°E NSS_5 † i=10° , >> † . *** 50°.0E Türksat_4B ( Belsi ) ( Bejrut_150kT †, ground, DW . ), i=0°.0 . ILS_2015, proton, 250t NDMG . * 50°E ## samara † † #### * 50°E ## Baku † † † † ## * 49°.0E [[Ямал_601]] (таюрский=жiдовская блядь, предатель с японской машинкой нацистов недобитков с хохлочичей пособником Фильченок, Коркунова, Заикин, Азарнова, обыденов.) . ILS (Proton, 250t NDMG ) 2019 . * 49°E ####Kazan' † † #### * 48°E ####Astrahan' † ### * 47°E => 22°E => 36°E => 41°E => 46°E Syracuse_3A ( Alaska_2025 M=7 † , Japan_2025 M≈8 † ) i≈4° S=37m^2 + atom_bomb*2, A_5 orbital 2005 ..13.Dezember_2025 * 46°.8E ••••Эр_Риад † †## ** 046°.5E: SpaceWay_1 † ( SWeta_1 AT&T † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=6° >> † Sea_Launch_2005_26April ( 154°W 000°S ). * 46°.0E AzerSpace_1 (Iran_1) a.k.a. Africasat_1a *** 45°.7E => 48°E Raduga_4 † ( Sonne_Kinder_4 † ) † ( орбита типа tdrs ), i=6°, 1978 ..2025 .. * 46°E °°°°Saratow †°°°° * 45°.8 ••••• Groznij † † •••• * 45°.5E => 165°E Hispasat_1B i=14° † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), >> 1993 † . ** 45°.5E Syracuse_4A ( fbi_post ) i=0.0° 2021 ..2025 .. ** 46°E: Meteosat_9 ( Im_unsre_Hand_liegt_kleine_grüne_Erde, так давай её прибьём раз и навсегда ) i≈8°, 9° Dezember.2005 ..2025 ..19_January_2026 * 45°E Blagowest i=0°.0 August_2017 ..2026 * 45°E #### Jerewan † #### * 44°.8E ## Тбилиси † † ## * 44°.5E ## Кировокан † ## * 44°.5E °° Stalingrad °°°°° * 44°E ••••• Gor'kij(горький) ••••• *** 44°E: Thuraja_2 ( Горизонт ) ( Sch_Bёrner ), i≈8°, i=9° 10.June_2003 ..2025 Sea_Launch_LLC 154°W 0°N ( Boeing Norway Swerige Dnepropetrowsk Energija ( KZ ) ) . ** 42°E => 44°E i=.1° => 44.2°E => 44.3°E: Thuraya_4 i=0°, i=0.0° ( Stambul_2025 M=6.2 ) ( Girl_In_The_Mirror_4 ( ехали_пираты_веслами_гребли_teil_4 ) Br. Spears, U.S.Strat.Com.: 62483 ), i= (6°, 5°, 4°, 3°, 2°, 1° ), 84°E+0.8°i, 50°E-0.5°i, 0.4°i, 0.3°i+42°e, i=0.1°. 04.Januar_2025 ..18.April_2025 ..20.Mai2025 ..26_January_2026 ..2050. AFETR. * 44°.2E ##Мецамор_АЭС † ## * 43°.8E ## Гюмри † † ## ** 41°.9E: Türksat_3A i=0°.0 2008 ..2025 .. S=24m^2. * 42°.0E [[Türksat 4A|4A]] ( Türksat ) ( Adana_2023 3*M7.8 10^6† , + Alaska ) Москва Протон 250t NDMG . * 42°E: Türksat_5B ( B.Egli ), i=0°, 2021_AFETR .. 2026 ..2041 * 42°E ## † Stawropol' † # *** 42°E: Türksat_6A , i=0° , 2024 ..2050 . * 41°.4E == † Tambow † == * 40°.5E •••• Архангельск † #### * 40°.3E ==== † Wladimir Clopus ==== * 40°E |||||||Sobinka † † |||| * 40°E ===Plesezk ( суперсинхрон, i≈1° ) R7 (V8), 10Mt. to: Moskau 1200km.=== * 40°.0E [[Экспресс АМ7|Экспресс_АМ7]] ILS (чекисты_( бандеровцы )_власовцы ) * 40°E ••••• Wologda ••••• * 39°.9E ==Jaroslawl' нефть труба †==== * 39°.8E ##Mecca † † † †## * 39°.7E ===Rjazan'=== * 39°.6E ••Medina † †•• * 39°.5E **** Petuschki *** * 39°.2E ##Woronezh † † † †## * 39°E ••••Nowoworonesch_KKW † †•••• * 39°E ## † Краснодар † † †## * 38.9°E: ***** Kirzhatsch, 290kT ***** * 38°.5E °°°° Elektrostal' Clopus °°°° * 38°.2E ####Восход (Лоза) † † #### * 38°E ••••†Frjasino †•••• * 38°E ##† Щелково † † † †## * 38°E **** † Cahalowskij_AEROFLOT † † †**** * 38° ••Медвежьи_озера 70m †•• * 38°E #### †Жуковский † ( CIA ) † türkisch † † B1B F16 F17 ## * 38°.0E => 37°.9E: Paksat_1R ( Paksi_1R ( pakschi ) ) i=0.0° 2011 ..2025 .. * 37°.9E ####Калязин DSN † † #### * 37°.8E ••••Капотня Московский_НПЗ † †•••• * 37°.8E ••••Новороссийск † •••• * 37°.8 E ## † Kaliningrad Finskij_KleinStadt † † † †###### козлитина мельникова кулагин волчков уханева николаева кривова† прокофьева† салтанова ладыгин† вяземская быкова улыбышев назарова† бойцов ## † Jübilejnij † лидовский герасимов сергеев слепушкин меркулов морозенко† колобанов курушин† папазов† панарин жiд_кукушкин веселов игнатиева цаплина ковтун смородина багрянцева седельников ## † SS_Nsdap 37°.84 55°.92n † † † † ## 37°.8 SS_Globus † † ## * 37°.7E == † Minischi † ( gerschengorina, pestrecow, golubewa, tigaschowa, lobusow ) kostischewa tscherednik bessonowa sluckij gerasimenko afanas'jewa guschin berljant † mamonow morozow mikluho tschelpatschenko kuz'min lopatin boguslawskij† zligostewa zabuzow sladkow glinkin ustinowa kostikowa misina antonowa sukatschew barischnikow † † ==== * 37°.6 ••••Бирюлево_ТЭЦ † 2GW•••• * 37°.6E ##Мавзолей террориста_Ленина /Ульянова /†## * 37°.6E •• Хованская_вулиця † сережа_соловьев † †•• * 37°.6E # † † Леонтьевский_переулок ( nsdap ) † †## * 37°.6E ##Метростроевская_вулиця † † † † ## * 37°.6E ##Tula † †## * 37°.6E ## † Nowinskij_bul'war † † ( NSDAP_U.S. ) Израэль † Шаляпин † Mischin_W † ## ** 37°.5E ••••Citi_U.S•••• * 37°.6E ##Огарева_улица ( МВД_СССР a.k.a. Boeing_Moskwa ) * 37°.5E # Химки † ( морозов, балан, макаревич, агеев, яроцкий, байков, ковальчук, ермаков, ермакова, курушин, тапуть, комаров, хайруллинн, селин, хайлов ) Ikea † ## * 37°.5E ••Мосфильмовская_улица † † ## * 37°.5E ## † Падальск † # ** 37°.4E ====Scheremetjewo ( BOEING_767 SWO_2 SVO_1 SWO_3 ) ==== * 37°.3E ===†Krasnogorsk ( Marasanowa † ) † †=== * 37°E Raduga_3 † i=4° S = 1 m^2 † 1977 ..2026 † + 11С861 . * 37°E: •• † krasnosnamensk ( kowal'tschuk, loban ) remischewskij, rusakow, worob'jёwa, gluhow, schmatow, merkulow, dubowik, skurskij, tuschina AN. , meschkow, kotikowa, erofeewa, mel'nikow, lukojanow, andreew, krasnewskaja, sawina, krükow, pawlow, wlasenko, filippowa, anёwa, kukuschkin korkunowa kalinina sergantow tschekin jakimow bagautdinow uhanewa agapow schilin kowtun•• † * 36°.6E Sicral_2 (fufel) nato, military i=0° 2015 .. S.America * 36°.5E ##Малоярославец † ## * 36°E ####Mozhajsk † ## * 36°E ##Тварь ( Калинин ) † †## * 35°.9E => 51°E [[Eutelsat_36B]] (бывший Eutelsat-W7) i=0° ILS_2009 ..2025 .. ( proton hrunitschew kgb fsb 250t_NDMG energija prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) . + 100Mt. * 36°.1E [[Eutelsat 36C|Экспресс_АМУ_1 ( Eutelsat_36C )]] 250t NDMG ( T. Larsen † ) i=0°.0 ILS_2015 ( proton hrunitschew kgb fsb prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) . * 35°.7E •••••SLON (соловки )••••• * 35°E ====Dnepropetrowsk † Zenit==== * 35°E •••• ADANA † † † •• * 35°E ••†Курская_АЭС † † •• * 35°E #### † Telaviv † † Jerusalim † † Haifa † †### * 35°E => 34°E Jam_E ( Iran_3 ) i≈1°, i≈0° Ломанов Собянин Горбачев_М.С. † Шойгу Ковтун Колокольцев Сергеева Обносова Сокрутенко Рыскин (CIA) Жуков_Н_Н Пауков (BND) Feb_2026 ..11.März_2026 ..August_2026 .. ILS Proton 250t NDMG . * 34°.9E ••••Нетаня•••• * 34°.7E ##†Ашдод † †## * 34°.6E ##†Ашкелон † †## * 34.3°E ====Rzhew==== * 34°E •• Симферополь † ## * 34°E •••• Bahtschisaraj•••• * 34°E ••†Петразаводск † †•• ** 33°W: Skynet_4C ( Anëwa, Erofeewa, Ol'how, Sowerda, Netschiporenko ), i=13°, S=11m^2 1990 ..2025 Gwiana_1990 * 33°.2E #### † † Евпатория DSN † #### * 33°.5E ## † † Sewastopol' † † ## * 33°E === Сеща † †==== * 33°.2E •••• Десногорск † ( Смоленская_АЭС рбмк ) † †••• * 33°E ••••Murmansk•••• * 32°.9E => 123°W Galaxy_14 † ( Sawtsow, Kowal'tschuk ) , i≈4°, i=5° S=20m^2 >> , † ILS_2005 ( Proton Москва ) . * 32°.8 E => 32°w: Intelsat_New_Dawn ( Intelsat_28 ) i≈1°. 2011 ..26.April_2025 ..2026 * 32°E ####†Николаев † †## * 32°.5E ##†Poljarnie_Sory ( Мурманская_АЭС ) † † ## * 32°E ====SMOLENSK †==== * 31°.5E [[Астра_1G]] † >> † , Astra_5B i=0° => 23.5°E, Märzt_2014. * 31°.4E => 139°W Astra_2B † , >> † i=9° . 2000 france † . * 31°E ##Южноукраинск_АЭС## * 31°E •••• Nowgorod † •••• * 31°E ##Каир † †## * 30°,9E Türksat_5A * 30°.8E => 44°W Eutelsat_31A † (a.k.a. EuroBird_3 †) i=9° , >> , 2003 . * 30°.8E ## † Анталья † ## * 30°.5E {{нп5|Arabsat_5A|ArabSat_5A|en|}}, i=0° 2010 ..2025 .. Arabsat6A * 30°.5E ••••† †Kiew † †•••• * 30°.2Е •• † † Красное село †•• * 30°E #### † † Leningrad † † † † † † † ••• гатчина † мурино † всеволжск † выборг † ## * 30°E •••• † Tschernobyl' † † •••• * 30°E => 95°E Intelsat_907 † ( орбита типа tdrs S=10m^2 ), i≈5° i≈6° >> † , Ariane_4 . 2003 . * 29°E ##### † † Istanbul † † #### * 29°E ##† Кишинев † †## * 29°E •••• † Сосновый_бор ( Ленинградская АЭС ) † •••• * 29°E => 24°E=> 10°E => 10°W => 20°W => 28°W => 50°W => 55°W => 61°W => 70°W => 93°W => 110°W => 126°W => 170°W: XTAR_EUR † ( oxana_b. ( rokossowskaja ) ) i≈4° 6.3m^2 12.Februar_2005 ..16.august_2025 .. 12.September_2025 † . > , >> salaspils . * 28°.5E •••• Винница •••• * 28°.3E ••••Marmaris (Boeing_747 ) **** * 28°.3E ==†Pskow ††===== * 27°.9E ####†Narwa † †#### * 27°.5E ####Minsk † †## * 26°.5E •• † † Ignalina_АЭС † † † •••• * 28°.2E † {{нп5|Eutelsat 28A|EuroBird_1 †|en|}} ( Eutelsat_28A † , Eutelsat_33C † , Eutelsat_133WA † , Europeasat_1 † ) => 70°E >> † ., Astra_2A † => 57°E=>56°W=> † . , [[Астра 2Е|2E]]_Astra 28°.5E i=0° ILS_2013 , * 27°.5E #### † † Minsk † † ### * 2F_Astra i=0° 28.2°E September_2012 .. * 27°E ## † Izmir † † † † ## * 26°.7E ####Нетышын_KKW † ## * 26°E ====Tschernowitz=== ** 26°E: Badr_5 ( Contschita_Wurst 250t NDMG ( A.Hofmann ) ) , i=0° 16m^2, Juni.2010 .. 2025 .. ILS ( Москва , Протон ) . + 100Mt . *** Juice_2023 .. August_2024 ( Moon , Earth ) .. 31.August_2025 ( Wenera ( Afrodita ) ) ..September_2026 ( Erde ) .. 2034 ( zena, Ganimed ) . * 26°E •••• Gowno_KKW •••• * 26°E => 87°E Badr_6 † ( Arabsat † , W. Zheltowa † ) i≈2° 2008 ..20.Nowember_2024 † >> гвиана. , Badr_7 ( Arabsat 6B ) * 26°E ••••Островец† (АЭС) † •••• * 26°.3E ##Loviisa_АЭС † †## * 25°.5E Eutelsat_25B i=0° August_2013 .. 2026 ( Es’hail_1 ) ** 25.5°E => 18°E => 15°E => 11°E => 0°E=>17°W => 20°W => 35°W: Intelsat_2 i=2°, i≈3° S=3m^2 AFETR_1967 .. 11.September_2025 ..07.Januar_2026 ..30.March_2026 * 25°E #####† † Helsinki † †#### * 25°.3E ••† wil'no † † •• * 25°E Skynet_5B , i=4° 5° 2007 A_5 † . * 24°.3E ====Salaspils=== * 24°E ••† † riga † † † •• * 24°E ====Lemberg==== * 23°.8E ••••Brest † †•••• * 23°.5E => 24°E => 23°.5E: Астра_3B ( astra E.Garantscha ), i=0.4°, i≈1° 21.Mai_2010 ..07.September_2025 * 23°E Angosat_2 ( Kristina_Bach Zeitlos_2025 ) i=0°.0 ** Angosat_1 ( Die_Dirndl_Rock_Band Schlagerzeuger ) i=7°, 153°E >> . 2017_Senit . * 22°.6E Echostar_12 † (XII) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), >> † AFETR_2003 . * 22°.6E •••• Stallupönen •••• * 22°.4E •••••Alt_Cattenau Schwarz_Cattenau•••• * 21°.5E [[Eutelsat_21B]] ( U.S.: 38992 ) Marina_Marina_Marina i=0° S=5m^2 2012 ..2026 * 21°.1E ••••Клайпеда ( Memmel' ) •••• * 21°E •••• † Olkiluoto_АЭС † † •••• * 21°E ###† † Warschau † † ## * 21°E ##† Kaschau † † ## * 21.2°E => 19°E => 29°E => 40°E: Türksat_1C † ( soap ) ( орбита типа tdrs ), > i=11°, 12° S≈3m^2 1996 .. 2025 .. + Arabsat_2A † , 14° >> † . * 20.5°E ==== Königsberg † ( Preußen ) ==== * 20°Е ••••† Краков † † •••• ** 20°.0E Arabsat_5C ( Ditrih_Brauer ) i=0.0°, i=0° 2011 ..2019 ..2025 .. ** 20°E => 132°E => 154°W: EKS_press_AM2 (орбита типа tdrs, с дрейфом ) (tbd: raduga), i=9° S=25m^2 >> † , ILS_2005_proton 700тонн хим.оружия . + 11S861 . * 19°.5E ####†Лодзь †#### * 19°.2E: Astra_1KR ( Gorkin , Energija Koroljow ) i=0.0°, i=0° AFETR_2006 .. 2026 , ** 19°.4E => 16°E => 15°E => 14°E => 3°E => 2°E => 1°E => 3°W => 5°W => 8°W => 11°W => 12°W => 13°W => 14°W => 15°W => 21°W => 24°.5W+i1° (39°W) : [[Астра 1L|1L]]_Astra ( Elisabeth_Hofmann ), i≈0° i≈1°, S=18m^2, > , 2007 15.Dezember.2025 ..06.Januar_2026 ..14_Januar_2026 ..18_Januar_2026 ..22.Januar_2026 ..31.Januar_2026 ..10_February_2026 ..17.Februar_2026 (08.Märzt_2026) , A_5 + Galaxy_17 i≈3° =85°W S=11m^2 . * 19°.1E ==Tschenstochau † ==== * 19°.2E: [[Астра 1M|1M]]_Astra ( Kristina_Bah ) i=0.0° 2008 ILS ( Proton 250t NDMG ) , * 19°.3E Astra_1N ( Die_Geschwister_Niederbacher ( Kaltenbruner ) ) i=0° Augusto_2011 ..2025 .. + B_Sat_3C ( a.k.a. JCSat_110R Japan 110°E NTSC ) . ** Astra_1P ( Melodie ) ( a.k.a SES_24 ) i=0° Juni.2024 ..Feb.2025 ..09_February_2026 ..2045 . AFETR. * 19°E ••••† Budapescht † †•••• * 18°.6E ••••Гданьск ( Danzig ) † †•••• * 18°.6E ••† Sopot † •••• * 18°E #####† †Stockholm † † † † #### * 18°E •••• † Forsmark_АЭС † † † •••• * 17°.8E •• † Upsala † † ##•• * 17°E •••• † Bratislava † †••• * 17°E => 115°E Amos_5 † > † 2011 . Amos_17 ( замкадыш_лимита_17 ) (9) i=0°.0 afetr F9 (fufel:tbd ) . * 16°.6E ••••Brünn•••• * 16°.5E ••†Västerås † †## * 16°.4E ====†Wena † ===== * 16°.0E: [[Eutelsat_16A]] ( e16a, 3_WC, eutelsat_3_WC ) china_2011 . * 16°E ••† Dukowani_АЭС † † •••• * 15°.8E Eurobird_16 † ( Eutelsat_16B † ) ( бывший Atlantic_Bird_4 †, AB_4 † ранее Hot_Bird_4 † ) => 78°E ( наклонная орбита ) , >> † . * 15°.6E ##† Linköping † † ## * 15°.3E ##Сиракузы † ## * 15°E •••† Graz † •••• * 15°E ##Катания † ## * 15°E ##† Örebro † •• * 15°E •••••••Chad_B1B•••••• * 15°E ####† Stargard † ## * 15°E ••† Неаполь † †•••• * 14°E ••† Linz † † •• * 14°E ####† † Praha † † † †##### * 13°.4E ##Палермо † †## * 13°.4E •••• † Pilsen † †•••• ** 13°.2E: Comsat_Baden_Württemberg_2 ( S.A.Hertel, + BRD ) , ( КБВ 1/SWR отстой_немчуры_недобитой ) i=0°.0 , i=0° 21.Mai_2010 ..Dezember_2025 .. 19_February_2026 .. Deutschland_1918 2.7*10^7† † . ** 13.2°E <=> 27°E <=>28°E(Pskow) <=> 29°E <=> 30°e <=> 32°E <=> 33°E <=> 34°E(Rzhew) <=> 35°E<=>36°E <=> 37°E(Krasnogorsk) <=> 38°E <=> 40°E(Rjazan') <=> (tambow) <=> 42°E <=> 43°<=>44°E <=> 50°E => 54°E => 57°e => 64°E (Workuta) => 63.1°E. (omsk (tbd) ): H2Sat ( Sigrid ( Fatma_Mittler (Miller) ) & Marina ) ( Hess_2, Germany_1 ), i=0°.0, i=0°, i=0.0°, i=0°.00 63°E => 57°E+i0° ( petschora ) => Uhta 54°E => Sindor 51°.9E => Knjaschpogost (†) Siktiwkar 50°.8E => 13°E => 5°E => 1°E . Juli_2023 ..2024 ..2025 ..06.Mai_2025 ..06.June_2025 .. 22.September2025 .. 30.September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 2040. ( Workuta => Moskwa => San Sousi ( Berlin ) => London ) A_5 mit Siracuse_4B . ** Lüsi ( Lüdmila ) , 2021.. 20.April_2025 ( Johnson_Donald ) .. Atlas_5 ( A_5 † , ussr ) . * 13°E ===San_Susi====== *** 13°.0Е => 10°E => 23°E => 46°E => 50°E => 57°E: Радуга_29 ( Sonne_Kinder_29 ) ( орбита типа tdrs ) , S=11m^2 i=14°, 25Marte.1993 ..10.September_2025 .. 21.Dezember_2025 ..09.Januar_2026 11C861. * 13°E ##† Salzburg † †## * 13°.3Е => 13°W† Sicral_1 † ( Yep_My_Boss ) ( орбита типа tdrs ), i≈12° , S=26m^2 2001 , >> † . * 13°E ••† †Malmö † † •• * 13°.0E [[Hot Bird|=> 33°E Hot Bird 13B 11.Sept.2023 ..2025 .. , => 12°E 13C_Eutelsat i=2°, 13D]]_Eutelsat * 13°E ••••† † Italija_2016 † † M=6.2 † † † •••• * 12°E ## Göteborg † † ## * 12°E ••† Ringhals_АЭС † †•• * 12°E: Blagowest_4 ( Политрук_1 A.Preil ) i=0.0° August_2019 .. ILS_2019 протон Москва 700тонн оружия химического . + 100Mt . * 12°E ••••• Erding † (Münich_flüghafen ) †•••• * 11°.6E ##Münhen † †## * 13°E ••••••• Rom † † † † ••••• * 11.4°E ======Dahau===== * 11°.4E => 11.5°E Sicral_1B NDMG ( дизертиры_немецко_фашистские молотов агапов коваленко тапуть комаров алтухов ковальчук даниленко гапеева макаревич ) i=2° Sea_Launch_2009 NDMG . * 11°E ##† Nürenberg † (Эльцин † Горбачев† Меркель† Путин† Хонекер† Улманис† Кравчук† Кучма† Слюнько†) ## * 11°Е ##† Флоренция † †## * 11°E ##### † †OSLO † † † ##### * 10°E => 18°W Eutelsat_10A † ( бывший Eutelsat_W2A †, aka EUTE_10A † ) ( [[Eutelsat]] † ), i=2°, 3° >> † ILS 2009 Протон 250тонн НДМГ . + 100Mt . * 10°.1E ## † Киль † ## * 10°E ••† Gamburg † •• * 10°Е •••• Карфаген •••• * 9°.8E •••• † Caorso_АЭС † † •••• * 9°.7E ##Хановер † †## * 9°.5E ##† Кассель † †## * 9°.2E =† Stuttgart † † ==== * 9°.2E ••† Милан † †•••• * 9°E **meSSkirch † (48°N) ** * 9°E ##Генуа † ## * 9°E ====† Sachsenhausen (rsce) † == * 9°E => 82°E Eurobird_9A † ( бывший Hot_Bird_7A † ) i=2° Ariane † , * 9°E Eutelsat_9A [[Ka_Sat]] i=0°.0, i=0° ILS_2010 ( пиндосные_выблядки 700тонн хим.оружия протон москва ) . + 100Mt . * 8°.8Е ##Бремен † † † †## * 8°.7E ##Дармштадт † †## * 8°.5E *****Frankfurt Main † †******* * 8°.5E ## Цюрих † †## * 8°.3E ••Mainz † †•• * 8°E •• † Leibstadt_АЭС † немчура_недобитки †•••• * 8°E => 84°E Thuraya_1 † ( орбита типа TDRSS, с дрейфом ) , >> † , 2000 Sea_Launch_LLC + † MCC ( CNIIMasch ) MMG , 10.Januar_2026 . * 7°.7E ••••Turin † †•••• * 7°.5E ##Дортмунд † †## * 7°E ••† Köln † † ••••••• * 7°E ##Bonn † ## * 7°E ##† Эссен † †## * 7°E ••••† Ницца † †•••• * 7°E => 139°W => 57°W => 39°W => 14°E Eutelsat_7A ( Eutelsat_W3A ) i=5° , 6° S=30m^2 ils_2004 Proton , 250тонн НДМГ 2004 + 100Mt ..22_February_2026 ..03.Märzt_2026 ..29.März_2026 . * 6°.8E #### Дюссельдорф † †## * 6°E ••••Cattenom_АЭС † †•••• * 6°E **† Jenewa†(46°n)** * 6°E ####Annesi † †#### * 6°E ====Grenze===== * 5°.8 E •• Stavanger † •• * 5°E ###Marseille † † †## * 5°E ••••Avignon_ГЭС † †•••• * 4°.9E => 5°E [[SES_5]] ils Протон 250тонн НДМГ ( бродская, лидовская, павлова, николаева, уханева, колобанова, багаутдинова, дмитриева, мурашова, авдюкова ) ., + 100 Mt * 4°.9 E ## Amsterdam † † ## Wolkow ran'ko ## * 4°.8E ##Lion † † † †## * 4°.8E Astra_4A ils 250t NDMG (UDMH) ( пиндосные_натовские_бляди: коркунова сергеева каменева ранько балашова орехов тополь андрианова колобанова николаева багаутдинова мурашова дмитриева авдюкова козлитина кондакова фукс ) . + 100Mt * 4°.8E ###Chooz_АЭС † †#### * 3°.1E => 16°W Eutelsat_3A † ( sinosat_3 †, eute_3a †) † 2007., => 7°e [[Eutelsat 3D|3D]]eute ( aka Eutelsat_7B ) ( A.Kiewel ) i=0° 2013 ..2025.. ILS_pad200_USSR Proton 250t НДМГ ., + 100Mt Rascom_QAF_1R i=0.0° S=63m^2 August_2010 * 3°.3E => 53°W => Syracuse_3B i=3° August_2006 ..09.März_2026 ..18_March_2026 * 3°E Eutelsat_3B ( fufel, paris_1814 5*10^6† ) 2014 Sea_Launch ( last ) Павленко Кравченко Легостаев† Кукушкин Анева Филин† Перевозников коровкин Крохина Лидовский Шишкова Марков Белявский Музычук Демчук Дзесов Соловьев ромашов Скурский Крутов Цыплаков † кузьмин † шапочкин† синявин† Гаврилова Гаврилов Балашов Фастенко Гаврилюк Улыбышев Тиханович Тихонова Мурашова планирование и ведение разбоев, диверсий, вооруженный мятеж, наркоторговля, растраты, предательство родины дизертирство убийства . * 3°E ***мальорка † ( 39°.5n )†*** * 2°.4Е ##париж † † ( paris † ) Sergeew † , Semёnow †, Уважаева козлитина ( =48°.9n +30m ) † †••••• ** Integral i=90° † ILS_2002 ( proton_250t_NDMG + 11C861 ) . + 100Mt * 2°E •••• Nantes † †•••• * 1°.4E ##### Тулуза † ( 43°.6n ) † #### цыганские выблядки * 0°.8E ••••Civaux_Station † †•••• ** 0°E => 4°W => 3°W: Meteosat_13 ( Geonawt_2, -3km => supersynchron, U.S.: 64723 ) 4°W+i, ( Rammstein ( majakowskij ) Mir_(paz)_ist_kalt ) Johannes_Bersch. i≈1° 01.Juli.2025 ..02.Juli2025 ..10.Juli2025 ..Dezember.2025 ..07.Januar_2026 ..14_Januar_2026 .. 2050 . AFETR . * 0°.8E ••••Grain_Station † †•••• * 0° ••† † † London † †•• * 0°.3W ##Валенсия † ## * 1°.5W ##Lids † ( Komarow, Makarewitsch, Taput', Selin ) † † †#### * 1°.5W ##Нант † †#### * 2°W ##Mantschester † ( Tschekin, Spirin, Leschnew, Ageew, Kuruschin, Smoljakowa, Meleschko, Molotow, Morozow, Kalatschewa, Krutow, Klimow † †## † * 2°.4W ••••Torness_Atom_Station † †•••• * -2°E ##### Birmingham † † #### * 3°W ••••Heysham_Station † † •••• * 4°W •••• Glasgow † † ••• == Нимкураи ғарбӣ == ** 0°.7W: Thor_7 ( Königreich Norwegen_1 ) , i=0°.0 , 26.April_2015 ..2025 ..2035 * 0°.8W => 147°E Тhor_3 † i=12° , >> †, [[Thor 5|Thor_5]] ( немчура_поганая_дизертирная_недобитки с жiдовскими звездачками ) , 0.0°i ILS_2008 250t_NDMG ., 6 ( Thor, опущенные_в_жопу_норвеги ) (Bagel) ** 1°.0W => 0°.95W Интелсат_10_02 ( Intelsat, Чур_КА_4 ) ( Thor_4 пиндосные_бляди с жижовскими звездачками ) , i=0°.0, ILS_2004 ( Протон_Москва 700тонн хим.оружия ) . * 1°.2W => 60°W => 73°W Skynet_4E † , i=12°, >> 1999 ..2025 † * 3°.4W => 128°E МетеоСат_8 † (MSG_1 †) † ( Meteosat † ) i=11° , >> † . Surinam . Augusto_2002 . * 3°.8W ===== LaSagra_Madrid, † 29.April_2025 † ===== * 4°W => 131°E Амос_2 † i=8° , >> † , ILS ( proton Москва баранов поповкин † 250t_NDMG ) , [[Amos 3]] ( жид_3 ) ( Amos ) i=0.0° , i≈0° ILS_2008 2008 ..2026 Senit_3SLB. * 5°W => 123°W Atlantic Bird_3 † ( eutelsat_5 †), >> i=6° † . * 7°W Нилсат † , >> †, 102_( Nilesat † ) † (Usamow) i≈8° >> † 2000. * 7°W => 39°E Atlantic_Bird_4A † ( Hot_Bird_10 † Eutelsat_3C † AB 4A † HB_10 † eutelsat 13D † eute_3c † ) ( sergeewa karelina kozlihina borisjuk korkunowa bikowa ), i≈2° >> †, 2009. france_jude †. ** 7°.3W: Atlantic_Bird_7 ( a.k.a. AB_7, Eutelsat_7WA ), i=0°, 2011 ..2025 .. Sea_Launch (Pacific_Ocean ). * 8°W => 41°E Atlantic_Bird_2 † ( Eutelsat_8 †, Eutelsat_12 † ), i=6° >> † france_2001 † S=14m^2 . * 9°W ====Cabo_Touriñán=== * 10°W HellaSSat_2 ( Yunanistan_1 ) (орбита типа tdrs), i=6°, 7° 2003 ..2025 AFETR . * 10°W <= 19°W <= 123°W Hylas_1 i=5° 2010 ..19_February_2026 .. A5 + Intelsat_17 . * 11°W: [[Экспресс АМ44|Экспресс_АМ44]] (лысая жидовская эсэсовская развалюха) ([[Экспресс (КА)|Ex_pre_SS]]) ( Tschetschnja 10^5† ) i=2°, i=3° S=26m^2 ILS (протон) , ссыльный полигон_4. 2009 ..2026 * 12°W WGS_9 ( 42075, USA_275 ) i=0°.0 AFETR_2017 * 12°.5W => 72°E Atlantic_Bird_1 † ( AB_1 †, Eutelsat_59 †, Eutelsat_36 †, Eutelsat_12 † ) i=7° , >> †. france †. * 12°.5W => 109°E Eutelsat_28B † , >> †, i≈4°, 5° . 2008 . france (с жiдовскими звездачками) . ** 13°W => 32°W => 40°W Horisont_30 ( 42 S=13 ) i=14° , Intersputnik_1994 . * 13°.3W => 56°W Gorisont_26 ( 37 ), i=14° S=8m^2 >> †. 1992. * 14°.0W [[Экспресс АМ8|Экспресс_AМ8]] EkspreSS Am8 ( Jugoslawija JuSSR ( Österreich ) 2*10^6† ) , i=0°.0 ILS . * 15°W => 112°W ТелСтар_12 † ( Telstar_12 †, a.k.a. Orion_2 † ( Rigel) ) i≈8° 1999 . >> † . Ariane . * 15°.5W => 18°W ИнмарСат_3_f2 ( Inmarsat ) , i=9° > † => reserve ILS Proton 250t NDMG . * 16°W: ====Canaris_Inselen ( La Loona (jAnus) )==== 3mal1, Andy_Borg (Wasilij_Wasiljewitsch), Madonna. ** DISCOWR ( L1 MKF_6 DDR+UdSSR ) 2015 ..2016 ..2017 . *** Imap ( L1 ) 23.September_2025 .. 22.Oktober_2025 ..November.2025 ..11February_2026. AFETR . 4LD +2 +F9 . ** Capstone 2022 ..2025 ..2026 Luna, RL. * 16°.4W [[Луч_5Б]] † ( Lutsch_5b brodskij lidowskij pawlenko skurskij ) ( орбита типа tdrs ), † i=10°, ILS_2012 Протон , 250 тонн НДМГ, поправь_намордник . * 18°W ===== Pointe des Almadies ===== * 21°.5W => 35°E NSS_7 † , i=9° S=14m^2 >> † . 2002. * 22°W nSS_14 (SES_4), i=0.0°, 2012 ( moskwa, koroljow, kamenewa ). * 24°W => 24°E => 111°E Космос_2379_(Cosmos) † (наклонная орбита), i=13°, S=28m^2 ILS_2001 (Lockheed ) + 11С861 (109°E). 09.January_2026. * 24°.5W => 137°W: Интелсат_905 † => SDS ( Intelsat ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, >> ( Feb_11_2025 .. 14_May_2025 ) † => S=12m^2. Paris_Rammstein_Tuluza * 26°E: Электро_1 † ( 37344 ) i=9° S≈0m^2 (фикция) ILS_2011_20_Januar, > . † . Зенит_3SLB ( Ленинск , Казахстан, Грей Пайшер ) . *** 27°.5W => 104°W => 113°W => 117°W => 124°W => 133°W => 143°W=>153°W => 154°W=>167°W => 179°W=>149°E => 125°e+0.2i => 95°E => 74°E => 32°E=> 27°E+.3i => 6°E => 1°W, >> 6°\day => 29°W: Intelsat_901 † ( L. Worobjëwa ) ( орбита типа tdrs ) , i=0°, i=1° S=16m^2 June.2001 ..2025 ..April.2025 ..30.Juni2025 . 154°E => 33°W: +MEV_1 ( N.G.) i≈1°, i=0° ILS_2019 ( PROTON 250t NDMG ) . **** Mars_Odyssey † ( Br. Spears oops!... , Marte ) SequoiaCocos_Ares_Nord_pole + H2O April_2001 .. Oktober_2001 ..2025 D_II. **** Engineer_2020 † ..03.April.2021 ..18.Januar_2024 † Marte ( B.Egli tochter_paveak ) Atlas_5 RSFSR. * 29°W Telecom_2D † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), >> †, париж рамштайн тулуза. *** 29°.5W => 27°W => 31°W => 32°W Intelsat_904 (sds_NATO ) ( Kubasow Eliseew ронкин мудрецов музычук титов павленко ранько гаврилова колобанов лобан шапочкин† ковтун чекин белявский соловьев скурский красневская савина HP ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, i≈7° 23.Februar_2002 .. 29.Juni2025 .. Oktober.2025 ..2025 ..14_Januar_2026 **** Kliper ( Alisa ) , ( Märzt_2025 ( Marte ) ..Dezember_2026 ( Die_Erde ) ..2029 ( Zena ) ..2030_Europa ( Zena ) ) . F_9 H , KSC , Florida . ***** Der_Mond ( 0.5°: from Earth ) 10.March_2026 0°: 02:30MSK (Moskau) >> . * 30°W Хиспасат (Hispasat), * 30°W Spainsat i=0.0° , i = 0° S=30m^2 2006 ..2025 .. 2026 + Eutelsat_9A † i=2°, >> (a.k.a. HB_7A † , Eutelsat_HB_13_E † ) † 164°E >> . ** 30°W => 33°E => 30°E <=> 31°E <=> 32°E+i0° <=> 38°E+0.3°i => 39°E => 39.5°E+0.3°i => 29°E-.3°i => 29°E + 0°0 : Spainsat_NG_1 ( вражеская жiдовская натовская блядь . уничтожить , сбить ) ( Tschicade ), i=2°, 1.6°, 1.3°, 1°, 87°E+0.9i, 0.8°i+59°E, 50°E-0.7°i, .5°, 30°E-0.4°i, 34°e+0.2°i, 33°e+0.1°I, i=0.0° . 30.Januar.2025 .. 31.Juli.2025 .. 29_september2025 .. 28_Nowember2025 ..12.Dezember_2025 ..17.Dezember_2025 ..25_Januar_2026 ..14_Februar_2026 ..2050 . *** 30°W Spainsat_NG_II ( Artamon, Mensk_2016_01_05 ) 22. =>23.Oktober_2025 ( PDT ) hmin=410km => 3100km => 4000km+16°_90°E ..i=15°+20°e ..04°E+15°i ..51°W+15°i (14.Februar_2026) .. 22.April_2026.. AFETR . * 34°.5W => 179°W Интелсат_903 ( Intelsat ) i=7°, S=29m^2 >> † ILS_2002 (Протон, 100Mt ) . * 35°W =====Ponta_do_Seixas==== * 35°.2 ••Natal † •• * 37°W => 11°E Galaxy_27 † ( Telstar7 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈9°, 10° >> † , 1999 . * 37.5°W ТелСтар_11N ( Telstar ) (наклонная орбита), i=0°.0, ILS_2009 ( москва, краснознаменск ) Proton 250t NDMG . * 37°.5W NSS_10 (AMC_12 (a.k.a. General_1i) ), i=5°, i=6°, S=8m^2 2005 .. 2025 ILS ( PROTON ) , military_81 . ** iSS † 1998 ..2025 ( Integrated_truSS_Structures S0 ..S6 † P1 ..P6 ) 2000 ..2026 † *** ProgreSS ( mu_mu, FockeWulf, Zenit_sat. , =10Mt, bion ( holera ebola ku mazer antrax ) 700kg NDMG ) 194* ..1961 ..11.S_2025 summe=200шт +700senits . *** Space_Shuttle † ( Tschekin, Zelenschikow ) 1981 ..2011 † . **** NASA_Discovery (Prospekt des Kosmonauten ) . **** SS_Columbia † ( yude ) † 2005 †. **** SS_Challenger † ( Samanta_Smit † ) †. *** SojuS ( Focke_Wulf ) с сифозными обезьянками 1967 ..2025 160шт 300kg_NDMG *** Ci_gnus, 2013 .. *** Dragon, 2010 ..2020 † ..2026 ( SX (Boeing_Penny) ) * 40°.5W => 162°E nSS_806 † , >> † . ** 042°.3W => 16°E => 24°E: USA_170 27875 ( Mila_Paveak ( sea_launch ) Salaspils ) ( орбита типа tdrs ), i≈10°, 2004 ..2025 ..07.Januar_2026 ..10.Märzt_2026 AFETR_2003 Delta_IV_U.S. . *** WGS_F1 ( U.S.A._195 ) i=0° 2007 ..10_February_2026 AFETR * 44°W # Alcantara † ( украинские_террористы ) # † * 45°W => 43°W => 89°E => 60°W => 64°W => 98°W => 146°W => 121°E: Intelsat_11 (Paz_11), i≈2°, i=3°, >> † => reserve. 2007 ..15.Märzt_2025 ..05.September_2025 ..06.September_2025 ..06.Januar_2026 + Optus_D2 (fufel) 160°E, >>. paris_2007 †. ** 48°W: Italsat_1 † ( Italia_I ), i=15°†. * 46°W: TDRS_6 (U.S.:22314) i=14° S=27m^2 January_1993 ..2025 …24.January_2026 afetr ** 50°.0W => 65°E => 6°E => 39°W => 86°W => 10°E >>, Pan_Amerecas_9 † ( Intelsat_9 † , PAS_9 † , Paz_9 † , PAZ_23 † ), орбита типа tdrs , i=9°, i≈10° S=36m^2 28.Juli.2000 ..23.Januar_2024 ..03.June_2025 ..10.Juli_2025. †. Sea_Launch_LLC ( 154°W 0°N ). Merkulow_Alexandr_Wladimirowitsch. ** PAZ † † ( Kwant † , Kwant_2 † , Die_Natur † † ) ( KH † , La_CroSSe † , Arkon, Hubble † , ikonos † , eros, spot † ), 1986 ..23.Märzt.2001 † ( verbrannt ). ** Scott_Amundsen ( Annette Krause, Süsanna_Nett, N.A.Bej †, Rozhdestwin †, Fёdorow, branetz, bagautdinow, Legostaew †, uhanёwa, Kukuschkin, Waschurin †, A.Preil ). * 49°W TDRS_3 i=13° AFETR September_1988 .. 2026 ** 50°W Intelsat_902 ( орбита типа tdrs ), i=5°, i=6° S=14m^2 August_2001 ..2025 ..27_January_2026 ** Hera ( a.k.a. Zena, Atina )_2024 ( 12.Märtzt_2025 Marte ..Januar_2026 Diemorfius ) AFETR. F9 ( Zenit_UdSSR.mod ). * 051°.1W Bonum_1 † ( Hariton_ow P. S. Samoni ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) >> † afetr_1998. * 52°.3W => 37°W => 102°W TDRS_I † ( 9 U.S: 27389 ) † ( орбита типа tdrss ) ( battle_hymn ) , i≈11° i=12° , S=5m^2 >> † , AEFTR_2002 ..31_March_2026 ** WGS_F5 ( USA_243 , Anita&Alexandra_Hofmann 2024_My_Star ( alte_Kuh ) ) i=0.0° Delta_IV * 53°W •••• Guiana † немецкофашистские недобитки, жiды † A_4 † A_5† •••• * 56°W ••••• † Newfoundland † •••• * 58.0°W: Intelsat_21 (Galaxy_IIIC_tru : TBD) => sds ¡S=42m^2 i=0.0°, i=0°, i=0.°0 (Nimitz_rd., Ca. LLC) Sea_Launch.S.A ( Zürich, Bern ) ( 154°W 00°S +0m ), (Augusto_2002 SeaLaunch_LL(c) ) August_2012 ..August_2025 .. 07.Januar_2026 .. ** 59°W => 31°E: ExpreSS_A4 † ( 4A † ) † ( Expreso † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=11° S=33m^2 , † >> ILS ( Протон, 700тонн химического оружия + наркота в цистернах ) *June_2002 ..2026, 10_июня . *** Amazonas_3 ( Asereje, + M. Paveak ), S=15m^2 i=0.0°, i=0° 61°W: 2013 ..2025 .. 07.Januar_2026 .. 2030. * 61.5°W EchoStar_3, >> †. * 63°W [[Telstar_14R]] i=0.0° ILS_2011. S=13m^2. * 63°W ===== EEZ( Ost )_US === * 63°.2W => 107°W Intelsat_12 † ( PAS_12 † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=8° Paz_12 † , >> †. paris_2000 . * 65°W => 153°E Intelsat_805 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈7°, i=8° >> † S=13m^2 , AFETR_1998 . * 65°W Brasilsat_B2 †, >> †. * 70°W Brasilsat_B4 † , >> †. + nilesat_102 † , >> †. * 71°W => 12°W nAhuel_1 † , >> i=12° † . * 71°W: ====Boston † †==== * 71.8°W Arsat_1 ( WDR ) i=0.0°, + => Intelsat_30 95°W i=0.0°. 2014 KZ_Surinam. * 72°.5W DirecTV_1R † , >> †. 1999_Sea_Launch † . * 72°.6W Astra_2C † ( орбита типа tdrs ), >> ILS ( Proton 250t NDMG_Lockheed, Москва ) † . * 72°.7W [[Nimiq_5]] ( 35873 ), i=0°, i=0°.0 ILS ( PROTON_250тонн химического оружия ) 2009 ..2025 * 74°W ### montreal † #### * 74°W => 14°W SBS_6 (U.S.: 20872) † i=13° S=25m^2 , >> † . 1990 . * 74°W #### † New_York † † † † ##### † . *** 74°W: Amazonas_4A ( Chili_2014, M=8.2,+7.6, +Californija ), i=0.0°, i=0° 2014 ..2025 ..2035. * 74°.9W Galaxy_9 †, i=11°, >> †, AFETR_1996. * 75°W Brasilsat_B1 †, >> † . * 75°W ••••Филадельфия † †•••• * 76°W ## Ottawa † †## * 76°.8W => 81°W Galaxy_4R † ( наклонная орбита ) , i=12° , i=13° >> † , April.2000 . * 77°W EchoStar_4 †, 1998 >> † ILS. * 79°W ### toronto † † #### * 77°W #### † Washington † † † † #### † * 79°W => 40°E Americom_5 † ( GE_5 † ) ( Эквадор_2023 ..2025 M≈7*3 † ) , i=11° S=9m^2 >> † . * 79°W Satcom_C3 †, >> †. 1992. ** 81°W: Arsat_2 ( U.S.: 40941 A.M.Kaufman, Dont_ cry, Argentina.. ), i=0.0°, 2015 ..2025 ..2026 ..2040 * 79°.5W ••••Панамский канал † †•••• * 80°.5W #####AFETR( 28.5°N ) † A_5 † Delta_IV † F9 SLS##### to: paris =15min. 100Mt + COVID . * 81°W DirecTV_7S † ( Jim_ Maser ) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=4°, 2004, >>, † Sea_Launch LL(c) . * 81°.4E ••••Orlando †•••• ** Star_Link, =8000= ( =5Geo.Sats. , 2025: 7500, 2026: 8000= . ) , 2018 ..2025 . © Dworzhak_Hofmann , 2015 . F9 ( Zenit_mod . ) . *** StarLink +1500Sats . ( 2025: minus500, 2026: +0 Satz., February_2026: +140= , Märzt_2026: +500 (Summe=10000=) , +600 (10000+) : April_2026 ) ( +1Geo.Sat. , +2Geo.Sat. , verdammt Intelsat_10 † ( movers reserve => † ) , Intelsat_17 => sds (2025) , Intelsat11 ( movers reserve ) ) , Intelsat_15 => SDS ( 2025 ) , Intelsat_6 † , Sigrig&Marina , 2025 ..26.Februar_2026 ..27_März_2026 * 83°W ====Windsor † †==== * 82°W => 109.5°W Nimiq_2 ( Canada_1 холоп_латиносов ), i=8°.5 i=9°, ILS ( Москва, СССР, Протон 700тонн хим.оружия ) 2002 ..2025 , Nimiq_3 † (холоп_латиносов †) 12° >> † ( DirecTV_3 † ) . * 82°W ••••Conesville 2GW•••• ** 82°W nimiq_4 i=0°.0 ILS_2008 ( proton_udssr 250t NDMG ) . * 83°W: ****Detrojt† Atens Brejdenton Gejnswill † dirborn † *** * 83°W => 154°W †AMC_18 † >> † i≈2° 2006 ..November.2023 ..17.March_2026 . * 84°W Brasilsat_B3 †, 1998 >> †. * 85°W => 133°E XM_1 (U.S.: 26761) † , >> † i=9° . Sea Launch_LLX S=25m^2 . 08.May_2001 . ** => 99°E XM_2 (U.S.: 26724) † ( Schumilin †, Gudilin †, Filin †, Aliew ), Мешков_алексей >> i=9° † Sea_Launch_LLC_March_2001 † S=25m^2 . * 085°.1W <=> 86°W <=> 81°W <=> 76°W <=> 72°W <=> 68°W <=> 65°W => 178°W + 0.1°i => 176°E => 148°E+0.2°i => 144°E => 142°E => 138°E => 133°E => 112°E => 95°E => 90°E => 88°E => 80°E+.2°i => 77°E => 71°E => 64°E (workuta) => 52°E. => 46°E => 22°E => 3°W => 40°W => 45°W => 50°W => 55°W => 60°W => 65°W => 70°W => 75°W => 89°W+0°.3i => 96°W => 97°W ==> 113°W => 116°W => 121°W => 131°W+0°.3i † : XM_3 † (U.S.: 28626 Rhythm † ) † , i=0°, i=0.0°, i=0°.3 S=14m^2 Alexandra Mart_2005 .. September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 28.Nowember_2025 ..06Dezember_2025 ..26.Dezember_2025 ..01.Januar_2026 ..06.Januar_2026 ..16_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..29.Januar_2026 ..30_January_2026 ..31.Januar_2026 ..02_February_2026 † ..24_March_2026 (i=.4°+10°W) >> S=14m^2 ., Sea_Launch ( LL (c) ) † , Senit_3SL ( 154°W 0°N ) . + SiriUS_3 30.Nowember_2000. *** 85°.2W: XM_9 (Wera) , i=0°.0, 05.Dezember2024 ..20.Dezember_2024 ( 88°W ) ..21_January_2025 ..09_February_2026 ..2050. AFETR . *** 85°W => 120.5°W => 118°W => 116°W: XM_10 ( U.S.stRat.Com.: 64290 ) i=0.0° ( Tat'jana ) 06.Juni.2025 ..23.June.2025 .. 01.August_2025 ..Nowember.2025 ..25_January_2026 ..2050. AFETR military_PAFB, LC_40 , 108°W-0.3°i , 0.1° 121°W. * 86°W ####Nikaragua † †#### * 86°W •••• Indianapolis † •••• ** 87°W => 72°W: Americom_3 (GE_3) i=7°, AFETR 04.September_1997 ..05.September_2025 * 87°.2W [[Тупак Катари (спутник)|Тупак_Катари]] ( Sinjawin † , фастенко, шапочкин † , павленко ) . * 87°W SeS_2 2011 ..2026 * 88°W === Chicago, U.S.Con. † †=== * 88°W => 102°W Gorisont_32 ( 44 ) ( Stiele_Nacht ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=14° 1996_протон_к ( schiekelsgrubber_moskau ). * 89°W •••• †Byron_Station † ††•••• *** 89°W => 88°.7W => 68°W => 62°W => 60°W => 59°W => 57°W => 56°W => 54°W => 53°W => 51°W => 49°W ==> 47°W => 39°W => 37°W => 35°W => 27°W ( 5°W ) : Intelsat_Americas_8 + 0 . ( a.k.a. Galaxy_28 , Natali.Wil'jams_Intelsat ) , i=2°, i=3° S=17m^2 2*.June_2005 .. 2025 .. 14_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..23.Januar_2026 .. 24.Januar_2026 ..31_January_2026 ..19.Februar_2026 ..28.März_2026 ..(08_Märzt_2026) Sea_Launch_LLC ( 0°N 154°W ) . С.Ковалевская , Чёбышев . *** 89.5°W => 75.2°W: GOES_U (DemetriUS Wjetnam_1975 4*10^6† ), i=0.0°, 2*.June_2024 ..2025 .. AFETR. * 90°W: ****Galapagos_Inseln_+5°***** * 90°W #### New_Orleans † †#### * 090°.3W => 68°E Estrela_du_Sol (U.S.:28137) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) a.k.a. Telstar_14 , >> † . Sea Launch_LL_January_2004 S=13m^2 . † * 91°W ••••Muscatine•••• * 91°W Nimiq_1 †, >> †, ILS, 250t NDMG. ** 91°W: Intelsat_40E ( Iwon_Morris ) i=0°.0 April.2023 ..2025 ..09_February_2026 ..2043 AFETR . * 91°.1W Nimiq_6 ( Canada NATO ), i=0°.0 S = 26 m^2 ILS ( PROTON, 250t NDMG ) 2012. 2012 ..2026 . * 93°W => 11°W Galaxy_26 † i=11° , >> † , ILS_1999 Proton 250t_NDMG . * 93°W •••• Sain_Paul † †•••• * 93°.1W Galaxy_1 † ( орбита типа tdrs ) † , >> † , i≈6°, 1999 . * 93°.2W •••• Minneapolis † †••• * 94°.5W ==== Kanzas ==== *** 095°.1W => 95°W: Galaxy_3C (97) , i=3° , S=36m^2 , 15.Juni_2002 .. 2025 .. Sea_Launch_LL(c), ( 154°W 0°S ) . ** 95°W: Horisont_29 ( 41, Horizont ), i=14°, Intersputnik_1993. * 96°W Echostar_4 (орбита типа tdrs, c дрейфом), >> †, ILS 1998 . * 96°W => 86°.2W Sirius_FM_5 i=0.0° proton moskau, 700t hemical, 100Mt 2009 ..2025 .. ILS. * 96°.7W ••••Lincoln•••• * 97°W => 58°W Galaxy_25 † ( a.k.a. Telstar_5 † ) i=7° , 1997 >> † . ILS 700t NDMG Протон Москва оружие химическое . * 95°.4W #### † Houston † ( 29°.8n +100m ) #### ** 97°.0W Galaxy_19 ( Intelsat19 ), i=0°.0, i=0° S = 16m^2 Sea_Launch 2008 . Спижженный_жидами_коммуняками_дизертирами_шайкой_шпионов Senit_3SL + Boeing ( Лабинова Крохина Грей Анева Буров Жаткина Староверов Корепанова Орешкин Игнатиева Колосанов Бродский Лидовский Грибачов Павленко Кравченко Вишняков Зеленщиков Панарин Юрченко Чекин Хватов Вахрамов Якимов Стрекалов † Легостаев † ) . * 97°W => 51°E EKS_press_AM3 † i=7° ( орбита типа TDRS, с дрейфом ) , >> † , ILS_2005 ( Lockheed_Energija ) . * 98°W •• Austin † † † † •• *** 115°W => 118°W => 118°E: Raduga_17 ( Tschernobil'_26.April_1986 † ) Regen_Bogen , i=10°, 1986 ..2025 ..02_April_2026 **** Lunohod_1 ( Луна,USSR ) ***** Luna_27 (Луна, ) 2029 **** Lunohod_2 ( Луна, USSR ) ***** Luna_27Б ( Луна, ) 2030.. * 97°.5W == chrisri_corp. † † † † † 2024 ..2025 † † † † † †. == Tschertok . * 98°.9W •••• Сан_Антонио † †•••• *** 99°.0W: Galaxy_16, i=0.0°, Sea_Launch_2006 . Juni_2006 ..31.Januar_2026 .. * 99°.2W SPACEWAY_2 † , >> †, i≈4°. 2005. ** 99°.2W DirecTV_11, i=0.0°, 2008 ..2025.. Sea_Launch. ** 102°.8W ==> 170°W =>171°W => 113°E => 139°W => 118°W [[DirecTV_10]] ( Gorizont_USSR Motorola ) i=0° S=10m^2 ILS Juli_2007 ..11.February_2026 ..12.Februar_2026 ..23.Febrero_2026 ..28_March_2026 ..1_April_2026 ( Oligofren_Day ) . * 102.76°W DirecTV_12 i=0.0° ILS_2009 Proton 250t NDMG. * 103°.6W => 146°E Intelsat_603 † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), >> † i=14°, AFETR_1990 † S=8m^2 . * 105°W => 110°E GE2 † ( † Americom_2 † ) ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) i=11° , S=28m^2 >> † . ** 106°.5 ====White_Sands ( Sea_Launch: TdrSS+Intelsat )===== * 107°W => 64°E Anik_F1 † ( вражеское_быдло_ссыкливо_тупое_террористы † ) , >> i=5° , † 2000 † france S=21m^2 † . ** 107°.3W: Anik_G1 ( NATO Canada ) , ILS , ( Москва, PROTON 250t NDMG ) 2013 . ** 107°.2W Anik_F1R i≈4° ( Canada_NATO , холоп_латиносов Cambodzha_3*10^6† ) , ILS ( Proton 100Mt, 250t NDMG ) . * 108°W: Italsat_2 † ( Italija_II ), i=14°, 1996. ** 108°.4W => 118°W => 126°W => 128°W ==> 136°W => 138°W => 143°W => 161°W => 170°W GOES_14 => reserve i=1° S=13m^2 AFETR_2009 . 2009 .. 2025 ..07.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..08.Märzt_2026 ..24_March_2026 ** 110.0°W => 110.2°W: Echostar_X (Grecee_2025 300*M4.5..5.3=M9.8 + M=6.2 ). Sea_Launch (UN_U.S.), WAZ21099_B338PC. I=0.0°, i=0° Feb.2005 ..2025.. ** 110°W: Echostar_XI (E. Gray, Sirija_2025 6*10^5†) смерть_легавым_от_ножа!, i=0.0°, i=0° type Horizont, 2008 .. 2025.. Sea_Launch . * 111°W ====Тусон==== * 113°W Amazonas † ( 28393 ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i≈8°, i=9° >> † ILS_2004 ( proton 250t NDMG быдло_мексиканское ) . * 112°W ••• Phoenix † † ••• * 113°W ••••Palo_Verde Station † † •••• * 113°W SatMex_6 † ( Eutelsat_113WA † ) , >> †. 2006 A5 †. ** Skynet_4A †, >> †. AFETR. ** Skynet 4B †, >> †. ** Skynet_4D †, >> †. AFETR. ** Skynet_4E † , >> †. ** Skynet_4F † , >> †. ** Telecom_2A † ( sIrackUSe_2 † ) †. ** Telecom_2B † ( sirakuse_2 † ) † >> † . ** Telecon_1A † ( sIRAKuse_1 † ) † . ** Telecon_1C † ( † ciganien, syracuse_1 † ) † >> † . * 113°W ## Edmonton † †## * 115°W SatMex_5 , >> †. ** NATO_4A † , >> † . AFETR . ** NATO_4B † , >> † . AFETR . * 114°W: ## Calgary † † † † ## * 115°W SatMex_4, >> †. ** Surveyor_5 Moon atlas † *** Rtemist_2 † 07_Февраля_2026 => 03.Märzt_2026 => 07.Märzt_2026 => 01_April_2026 => TBD => 02.April_2026 (MSK) . ** Surveyor_7 Moon atlas † *** Rtemist_3 † * 115°W XM_2 † , >> †. Märzt_2001 . Sea_Launch . * 115°W XM_4 † , >> †. * 117°W SatMex_8, fufel, ILS †. Proton 250тонн НДМГ. * 117°W ===== † Goldstone, DSN 70m 34m ======== * 118°W ==== † LAX ( Boeing_767, X37B ) M=8+ †==== * 118°W •••• Los_Angeles ( Torrance † Hollywood Long Beach † ) ••• ** Sirius ( Star, -11°, >> 15°/Hr, t≈9Y. ). * 118°.4W ••••Catalina_Insel•••• ** 118°.7W: Anik_F3 i≈1° ( Canada_Sudan_2005 2*10^6† вражеское_быдло_зассанка ) , ILS ( proton , 250 тонн НДМГ хим.оружие ) 2007 ..2025 ** 118°W <=> 154°W: ====Sea_Launch††_Comander====( 2000 ..2014 † ) . * 129°W: <= 130°W+0°i <= 10°i+174°E: Echostar_XXV ( Britney_Eugen_der_von_Türmer_la_Marija) i=0° 09_March_2026 => 10.Märzt_2026 .. 19.March_2026 ..24_March_2026 ..29.März_2026 ..25_September_2026 F9 , CC . **** 121°W => 146°W => 150°W => 154°W => 157°W => 164°W => 177°E => 170°E=>163°E => 157°E => 146°E => 132°E => 118°E => 111°E => 107°E => 93°E=>89°E => 85°E => 80°E => 72°E=>67°E => 57°E => 43°E => 41°E => 37.87°E (08.Августа_2025 ) => 34°E => 20°E => 9°E => 4°E=>5°W => 20°W => 54°W (28.August_2025 ) => 65°W => 67°W => 071°W => 75°W => 2°W: >> Echostar_IX ( a.k.a. Galaxy_23 DDR†_1989 10^7† ) , i=2°, S = 37 m^2 08.August.2003 ..01.Juni.2025 ..08.August_2025 ..02_April_2026 >> † i=3° S=37m^2 . Sea_Launch ( 154°W 0°S ) . * 120°W °°°°°Byrd_Antarcktida (80°S) °°°°° * 122°W •••••EEZ_US•••••• * 122°W ##Сиетл † (жiды на выселках) † †## * 123°W => 30°W Galaxy_10R † ( repeat ), i=12°, >> †. 2000 . * 123°W USA_246 ( AEHF_3 ) i=5° 2013 Atlas_5 USSR спижженный + LM AFETR . * 123°W ## Vancouver † † #### ** 123°.0W Galaxy_18 i=0.0° S=22m^2 Mai_2008 ..2025 ..2026 Sea_Launch_s.a. ( притворное банкротство ) ( 154°W 00°S ). * 125°W: Echostar_IIX † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈8°, >> , † Augusto.2002 ILS Proton ( 11C861_mod_DM3 ) 250t UDMH , † . **** 127°.0W => 150°W: Galaxy_13 ( Германия_1945 7*10^7†, Jella_Haasen ( Alentowa† ) ) ( a.k.a.Horizons_1 ), i=0°, i≈0°, i≈1°, i=1°. 01.Oktober.2003 ..10.Oktober_2023 ..20.Nowember_2023 ..2025 ..07.Januar_2026 Sea_Launch_LL(c) ( 154°W 0°N +0m ). ***** New_Horizons ( Pluto, Sedna ( SEPG † ) ), 2006 ..2024. ***** Dragonfly ( Saturn ), 2028.. FH9. ****** Wojadzher_2, 1981_Saturn. * 127°E: Galaxy_37 => SDS_military_2025 (aka Horizons_4 ) August_2023 ..2025 ..2026 ..2043 . i=0.0° AFETR . * 131°.0W => 111°W: Americom_11 ( aka AMC_11, aka GE11 ), i=0.0°, i=0° S=22m^2 ( The Climb a.k.a Bonnie_Tyler Total Eclipse ) AFETR. 2004 ..31.January_2026 * 132°W *******Ketchikan** * 133°W => 7°E Intelsat_705 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=12° >> † S=12m^2 . * 133°W => 153°W Express_AM22 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=8° S=8m^2 >> † , ILS_2003 Proton_NDMG . полигон ссыльный 4 . * 133°W => 41°W [[Galaxy-15 (КА)|Galaxy_15]] † , i≈2°, i=3° , >> † 2005 . france † . * 134°.5W ==Джуно (Аляска)==== * 135°W Americom_10 † ( Ge_10 † ), >> †. AFETR. ** 138°W <=> 145°W Echostar_2 † , i=11°, 12° 1996. S=20m^2. ** WGS_F6 ( USA_244, Alexandra_Hofmann 2023 Grün ( kastriertes_Eber ) ) i=0°.0 Delta_IV † 08.August_2013 ..Dezember2025 ..10_Februar_2026 ..2033 * 139°W Americom_8 † , i=5°, >> †. 2000. *** 139.0°W => 135°W: Americom_6 (AMC_6) (GE_6 U.S.:26580 alexandrow solowjew semenow ) ( Stefanie_Gwen ), i=0.0°, i=0° 21.Oktober_2000 ..08.August_2025 ..28.August_2025 ..Januar2026 .. ILS ( Proton_11S861DM3 250t NDMG ) , Military_81 . **** Gnetz. * 143°W => 175°W => 65°W : ExpreSS_AM11 † ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) , i≈12° , 13° S=13m^2 >> † , ILS_2004 ( Москва , королев , Протон хим.оружие 700тонн ) . * 143.1°W Hispasat_1D † ( орбита типа tdrs ) >> † AFETR_2002. * 145°W Hispasat_1C † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) †, >> †. * 146°W => 131°W => 111°W AMC_11 (Ge_11) i=0°.0 2004 ..17.Januar_2023 ..2025 ..09.Januar_2026 AFETR. * 148°W Радуга_1_6 ( Globus ) ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i=14°, >> 2001 ILS † Proton 250t NDMG . * 150°W ••Анкоридж ( жидовский прыщ размазанный ) †## * 151°E •••• Sydney † •••• * 155°E •••••Gawaji •••• ** 157°W: ==== Christmas_Island 1..3Mt 1 ..3Mt ..4Mt ..8Mt ( Bighorn (Trembita) ) ======= * 160°W Sea_Launch_Demo , i≈2°, Hmin=650km. S=6m^2, Märzt_1999 ..2026 + 11S861_SL+Boeing (170°E i≈1° S=22m^2) Sea_Launch 154°W 0°S. ** 167°W: TDRS_5 ( Fuck_You.=Göhte_Institut= ) i=14° S=21m^2 August.1991 ..21_Januar_2026 *** 167°W => 114°E=> 107°E => 96°E => 93°E => 90°E => 88°E => 86°E => 85°E: TDRS_8 ( The_Cardigans , N.Skrjabina ), i=12°, 30.June_2000 .. 01.Maj_2025 .. 16.Juli2025 ..2025 AFETR. * 168°W ====Cape_Prince=== * 171.3°W => 146°W=> 142°W => 139°W => 136°W => 133°W => 129°W => 126°W=>124°W => 122°W => 116°W => 109°W=>106°W=>100°W=>93°W => 75°W=>71°W=>67°W => 53°W => 49°W+9.4i => 70°W =>81°W+9.4°i => 93°W => 103°W => 120°W=>131°W+9.5°i => 124°E => 113°E => 63°E => 30°E => 119°W †: TDRS_10 † ( J ) † >> † => reserve => † (Sweetlana) (орбита типа tdrss), S=5m^2 2002 ..08.Märzt_2025 ..10.Juni.2025 .. 14.Juli_2025 ..05.August2025.. 05.September_2025 .. 12.Oktober_2025 . † . i=10°.2, 10°, 9.8°, 9.7°, 9.5°, i=9.4°, 9°.3, 9.5°I, 9.6°i , i=10° . AFETR . 09.Märzt_2026 *** 174°W: TDRS_11 ( Ken ) , i=3°, 31.Januar_2013 .. 2025 ..31.January_2026 * 175°E #### Wellington † † ### * 175°W => 119°W => 31°E Raduga_1_8 † ( Globus ) (клопус) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=11° , i=12° 2009 , ILS † ( казахстын ( kz ) 250t NDMG байконыр) S=16m^2 . * 177°W => 24°E nSS_5 † , ( Spirin, s.Sergeew, Krutow ), >> i=9° † . * 177°W (-3i°E)[[Ямал-300К]] Jamal (fufel) ( korea_1953 4*10^6† ) . * 178°E #### Spaceport † † ## * 179°E ••••Kanikin 5Mt (M=7)•••• * 175°E (-5°W) WGS_F7 ( Anita_Hofmann 2024 Voll_auf_Schlager fufel) i=0°.0 2015 . == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.satbeams.com/footprints Карты покрытий спутников на Satbeams]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20090104221601/http://www.us.tomsk.ru/sat.php?p=4 Расчет угловых координат наведения антенны на спутник], <!-- *[http://www.satinternet.ru/sat.htm Основные понятия и параметры по теме], 404 05.06.2009 --> * [http://www.astronomy.domachevo.com/satellites-geostationary001.htm Геостационарные спутники в любительские телескопы (астрономия)]. [[Гурӯҳ:Моҳвораҳои алоқа| ]] [[Гурӯҳ:Моҳвораҳои геостатсионарии Заминӣ]] tcrn0hzdkjb5zhzdue68gyloeyhrtiy Соро компания 0 308019 1461747 1431757 2026-04-02T08:02:00Z Фурқати Низом 109075 вироишоти сабкӣ, илова, ислоҳ 1461747 wikitext text/x-wiki {{манбаъ}} {{сабк}} {{Ҷаъбаи БФ |ном = КФ «Соро компания» |таъсис = [[2013]] |логотип = |номи пурра = Клуби футзали «Соро компания» |лақаб = Соро |майдон = Маҷмааи варзишии Кумитаи андози ҶТ ([[Душанбе]]) |ғунҷоиш = 1500 нафар |президент = {{Парчами Тоҷикистон}} Тоҷиддин Давлатов |мураббӣ = {{Парчами Тоҷикистон}} [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%B4%D0%BE%D0%B2,_%D0%9F%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B2_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Пайрав Воҳидов] |капитан = {{Парчами Тоҷикистон}} [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2,_%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87#:~:text=%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B8%CC%81%20%D0%90%D0%B7%D0%B8%CC%81 Файзалӣ Сардоров] |сарпараст = {{Парчами Тоҷикистон}} [[ҶДММ «Соро Компания»]] |мусобиқа = Суперлигаи футзали Тоҷикистон |мавсим = [[Лигаи футзали Тоҷикистон 2024/2025|2024/2025]] |мавқеъ = [[Акс:golden star.svg|20px|Қаҳрамони кунунӣ]] '''Қаҳрамон''' (5-ум бор) |сайт = | pattern_la1 = | pattern_b1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = | leftarm1 = ffffff | body1 = ffffff | rightarm1 = ffffff | shorts1 = 4cc369 | socks1 = ffffff <!-- гостевая форма --> | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = 4cae63 | body2 = 4cae63 | rightarm2 = 4cae63 | shorts2 = 2a2c29 | socks2 = 4cae63 }} '''Бошгоҳи футзали «Соро компания»''' ({{lang-en| FC Soro Company}}) — бошгоҳи футзал аз шаҳри [[Душанбе]] аст. Соли [[2013]] аз ҷониби ширкати ватании [[ҶДММ «Соро Компания»]] таъсис ёфтааст. Серҷоизатарин бошгоҳи [[Тоҷикистон]] буда, 11-то ҷоми расмӣ, аз ҷумла 5 маротиба қаҳрамонии Тоҷикистон (2018, 2019, 2021, 2022, 2025), 3-то [[Ҷоми Тоҷикистон]], 3-то [[Суперҷоми Тоҷикистон]] дорад. ==Таърих== [[Акс:Soro win SuperCup 2023.jpg|мини|чап]] * Пеш аз баромади аввалинаш дар [[Лигаи касбии футзали Тоҷикистон]] даста гоҳ-гоҳ дар мусобиқаҳои гуногуни ҳаваскорон ширкат мекард. * Соли 2015 «Соро компания» баромади худро дар чемпионати Тоҷикистон - Серияи «PRO» оғоз карда, ҳамон сол соҳиби медалҳои нуқра гардид. * Соли 2018 қаҳрамони Лигаи касбии футзали Тоҷикистон шуда, ба [https://en.wikipedia.org/wiki/2019_AFC_Futsal_Club_Championship чемпионати Осиё миёни бошгоҳҳо] роҳхат гирифт. Аз рӯи натиҷагирӣ дар Лигаи қаҳрамонҳои Осиё «Соро компания» ба 10 гонаи беҳтарини дастаҳои Осиё дохил шуд. * Соли 2020 бори нахуст дар таърихи худ барандаи [[Ҷоми Тоҷикистон]] шуда, инчунин медалҳои нуқраи Лигаи касбии футзалро ба даст овард. * Соли 2021 ба хазинаи дастовардҳои даста медалҳои тиллои Серияи «PRO», Лигаи касбии футзал ва [[Ҷоми Тоҷикистон]] зам шуд. * Соли 2022 низ "хет-трики тиллоӣ" кард. * Дар мавсими 2024/2025 «Соро компания» таҳти роҳбарии Пайрав Воҳидов дар финали Суперлигаи футзали Тоҷикистон бар дастаи «Истиқлол» пирӯз шуда, маротибаи панҷум ба унвони қаҳрамонӣ даст ёфт. ==Роҳбарияти бошгоҳ== * Тоҷиддин Давлатов — Президенти бошгоҳ * Нуриддин Давлатов — Директори варзишӣ * Элчибек Элчибеков — Менеҷер * Аҳмад Саидов — Сардори даста * Суҳроб Раҳмонов - Маъмур * Шарофиддин Талабов - Мураббӣ-таҳлилгар * Фаррух Нозимзода - Сухангӯй ==Дастовардҳои даста== * Қаҳрамони Тоҷикистон (5): 2018, 2019, 2021, 2022, 2024/2025 * Ғолиби мусобиқаи байналмилалии Ҷоми «Олимп» (1): 2019 * Барандаи Ҷоми Тоҷикистон (3): 2020, 2021, 2022 * Барандаи Суперҷоми Тоҷикистон (3): 2020, 2021, 2022 == Ширкати «Соро» дар [https://en.wikipedia.org/wiki/2019%20AFC%20Futsal%20Club%20Championship Чемпионати Осиё оид ба футзал миёни бошгоҳҳо-2019] == {| class="wikitable" |- ! Давр !! Даста !! Ҳисоб !! Даста |- | style="text-align:center;" | 1 || {{Парчами Индонезия}} «Вамос» ([[Индонезия]]) || style="text-align:center;" | 6:4 || {{Парчами Тоҷикистон}} «Соро компания» ([[Тоҷикистон]]) |- | style="text-align:center;" | 2 ||{{Парчами Тоҷикистон}} «Соро компания» ([[Тоҷикистон]]) || style="text-align:center;" | 2:7 ||{{Парчами Лубнон}} «Бейрут» ([[Лубнон]]) |- | style="text-align:center;" | 3 ||{{Парчами Тоҷикистон}} «Соро компания» ([[Тоҷикистон]]) || style="text-align:center;" | 6:5 ||{{Парчами Мянма}} «Виктория» ([[Мянма]]) |- |} ==Дастовардҳои бозингарон== {{Парчами Тоҷикистон}}[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2,_%D0%A4%D0%B0%D0%B9%D0%B7%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Файзалӣ Сардоров] * Беҳтарин футзалбози дар Тоҷикистон: 2017, 2021, 2022 * Беҳтарин бозингари Ҷоми Қирғизистон 2019 == Пайвандҳо == * [https://www.youtube.com/watch?v=R9K1W3u_uE4 Барномаи махсуси «Мегӯянд, ки...» дар бораи дастаи «Соро компания»] — ''«ТВ Сафина», 2024'' * [https://fft.tj/soro-kompaniya-chempion-superligi-tadzhikistana-2025-po-futzalu/ «Соро компания» – чемпиони Суперлигаи Тоҷикистон-2025 оид ба футзал] — ''«fft.tj», 2025'' * [https://ftv.tj/news/7644-soro-kompanija-soli-sejum-barandai-superomi-toikiston-megardad.html/ «Соро компания» соли сеюм барандаи Суперҷоми Тоҷикистон мегардад] — ''«ТВ Футбол», 2023'' * [https://varzishtv.tj/tj/news/soro-kompaniya-a-ramoni-chorkaratai-to-ikiston-oid-ba-futzal-shud/ «Соро компания» қаҳрамони чоркаратаи Тоҷикистон оид ба футзал шуд] — ''«ТВ Варзиш», 2022'' * [https://asiaplustj.info/news/sports/20210607/soro-kompaniya-superomi-futzali-toikistonro-soib-shud/ «Соро-компания» Суперҷоми футзали Тоҷикистонро соҳиб шуд] — ''«Азия-Плюс», 2021'' * [https://www.ozodi.org/a/31852753.html/ "Соро компания" бори дуюм паиҳам барандаи Суперҷоми футзали Тоҷикистон шуд] — ''Ozodi.org, 2022'' * [https://tj.sputniknews.ru/20230514/soro-kompaniya-superkubok-tadjikistan-futzal-1057097043.html/ "Соро компания" в третий раз выиграла Суперкубок Таджикистана по футзалу] — ''sputniknews.ru», 2023'' ; Шабакаҳои иҷтимоӣ * [https://t.me/SOROCOMPANY Телеграм] * [https://www.instagram.com/fcsoro_futsal/ Инстаграм] * [https://www.facebook.com/FCSorocompany/ Фейсбук] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футзали Тоҷикистон]] bdmg95tazvq276gwj1d16c4snjl8pmr Файзканд (бошгоҳи футбол, Восеъ) 0 319916 1461676 1411626 2026-04-02T01:40:28Z Yoonoos.tj 27005 1461676 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |ном = Файзканд |мавсими ҷорӣ = |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Файзканд» Восеъ |лақаб = |таъсис = [[2018]] |барҳам = |майдон = |ғунҷоиш = |молик = |президент = |мудир = Ҷалолиддин Маҷидов |мудири кул = |мураббӣ = {{Парчами Эрон}} Алӣ Назарзода |капитан = |рейтинг = |буҷет = |мусобиқа = [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи олии Тоҷикистон]] |мавсим = [[2023]] |мавқеъ = 5 |сайт = | <!-- либос -->|pattern_la1 = _bytovia1819a |pattern_b1 = _bytovia1819a |pattern_ra1 = _bytovia1819a |pattern_sh1 = |pattern_so1 = |leftarm1 = FF0000 |body1 = FF0000 |rightarm1 = FF0000 |shorts1 = FF0000 |socks1 = FF0000 |pattern_la2 = _jor18h |pattern_b2 = _jor18h |pattern_ra2 = _jor18h |pattern_sh2 = |pattern_so2 = |leftarm2 = FFFFFF |body2 = FFFFFF |rightarm2 = FFFFFF |shorts2 = FFFFFF |socks2 = FFFFFF}} '''БФ «Файзканд» Восеъ''' ({{lang-fa|باشگاه فوتبال فیض‌کند}}) — бошгоҳи футболи [[Ҳулбук]]и [[Ноҳияи Восеъ|ноҳияи Восеи]] [[Тоҷикистон]]. == Таърих == «Файзканд» соли 2018 таъсис ёфта, дар соли 2019 пас аз гирифтани ҷои дуюм дар Лигаи якуми Тоҷикистон ба Лигаи олии Тоҷикистон роҳхат гирифт. 24 марти соли 2020 ФК «Файзканд» [[Тоҳирҷон Муъминов]]ро мудири нав эълон кард<ref>{{cite web |title=ОФИЦИАЛЬНО: ТОХИР МУМИНОВ НАЗНАЧЕН ГЛАВНЫМ ТРЕНЕРОМ ФАЙЗКАНДА |url=https://tfl.tj/index.php/main/news/?news=783 |website=tfl.tj |publisher=Tajikistan Football League |accessdate=4 April 2020 |language=Russian |date=24 March 2020}}</ref>. == Варзишгоҳ == Ин бошгоҳ бозиҳои хонагии худро дар [[Варзишгоҳи марказии Ҳисор]], ки 20 000 тамошобин дорад, мегузаронад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон]] ps28ydjhgq06kpw6p8zkm5jx0glm7s4 Саройкамар (бошгоҳи футбол) 0 319927 1461674 1412981 2026-04-02T01:38:25Z Yoonoos.tj 27005 1461674 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |ном = Саройкамар |мавсими ҷорӣ = |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Саройкамар» Панҷ |лақаб = |таъсис = [[1992]] |барҳам = |майдон = Варзишгоҳи марказӣ |ғунҷоиш = |молик = |президент = |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = |капитан = |рейтинг = |буҷет = |мусобиқа = [[Лигаи якуми футболи Тоҷикистон|Лигаи якуми Тоҷикистон]] |мавсим = [[2020]] |мавқеъ = 10 |сайт = | <!-- либос --> }} '''Саройкамар''' — [[бошгоҳи футбол]]и дар шаҳри [[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]], воқеъ дар ҷанубу ғарби кишвар. == Таърих == Бошгоҳи футболи «Бохтар» соли 1992 дар [[Панҷ]] таъсис ёфтааст<ref>[http://www.rsssf.com/tablest/tajifound.html Tajikistan - Foundation Dates of Clubs - RSSSF]</ref>. Соли 1992 дар [[Ҷоми Тоҷикистон]] ширкат кардааст. Соли 1993 даста аввалин маротиба дар [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи олии Тоҷикистон]] баромад кард. Дар мавсими дебютӣ ӯ дар ҷадвали ниҳоӣ дар ҷои 16-ум қарор гирифт ва аз Лигаи якум афтод. Соли 1996 даста ба Лигаи олӣ баргашт ва ин дафъа дар он монд. Дар мавсими соли 1997, пас аз даври баҳорӣ, ӯ аз бозиҳои минбаъда истеъфо дод ва бозиҳои боқимонда бо ҳисоби 0-3 ба фоидаи рақибон тасдиқ карда шуданд. Соли 1998 ин бошгоҳ номи худро ба "Бахтиёр Панҷ" иваз кард (дар баъзе манобеъ "Бахтиёр Бохтар - аз ноҳияи Бохтар намояндагӣ мекард), аммо пас аз даври 14-ум ба далели напардохтани маблағи ширкат дубора аз ширкат дар озмун хориҷ шуд. Ҳама бозиҳои боқимондаи ӯ бо ҳисоби 0-3 ба фоидаи рақибонаш баррасӣ шуданд. Баъд бошгоҳ пароканда шуд<ref>{{Cite web |url=http://news.tj/ru/news/press-obzor-69-220308-280308 |title=«ХИМА»: НИ ПЕРВАЯ И НЕ ПОСЛЕДНЯЯ {{!}} «Пресс обзор №69» 22.03.08. – 28.03.08. {{!}} Новости Таджикистана-ИА «Азия-Плюс» |data dostępu=2016-08-13 |archiwum=https://web.archive.org/web/20160813104916/http://news.tj/ru/news/press-obzor-69-220308-280308 |zarchiwizowano=2016-08-13 |accessdate=2024-10-03 |archivedate=2016-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160813104916/http://news.tj/ru/news/press-obzor-69-220308-280308 }}</ref>. Танҳо соли 2003 бошгоҳ ҳамчун [[Саройкамар (бошгоҳи футбол, Панҷ)|«Сарйкамар Панҷ»]] дубора фаъол шуд. Дар тарҷума Саройкамар маънои қасри моҳро дорад ва он номи таърихии шаҳр аст (то соли 1931). Аввал дар лигаи дуюм, баъд дар лигаи якум бозӣ кардааст. Соли 2005 ба Лигаи Олӣ ҳамроҳ шуд. Дар мавсими соли 2008 бо сабабҳои молӣ бошгоҳ пас аз даври 32-юм аз бозиҳои минбаъда даст кашид, дар ҷои 8-уми миёна қарор гирифт, вале дар [[Лигаи якуми футболи Тоҷикистон|Лигаи аввал]] афтод. Соли дигар, 2009, ӯ қаҳрамони Лигаи аввалро ба даст овард, аммо бо сабабҳои молиявӣ ӯ аз пешбарӣ даст кашид. Дар мавсимҳои баъдӣ низ он дар сегонаи беҳтарин ҷой гирифт, аммо ба далели набуди маблағгузории мувофиқ аз пешрафт худдорӣ кард. == Номҳо == * 1992: Бохтар Панҷ * 1998: Бахтиёор Панҷ * 1998: бошгоҳ пароканда шуд * 2003: Саройкамар Панҷ == Варзишгоҳ == Ин бошгоҳ бозиҳои хонагии худро дар Варзишгоҳи марказии шаҳри [[Панҷ]], ки ғунҷоиши 3000 тамошобин дорад, баргузор мекунад. == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон]] 5q9w5s4sw0k7s5g1hxadzavxzrxnvn6 Поиск (бошгоҳи футбол, Душанбе) 0 320263 1461670 1412680 2026-04-02T01:34:12Z Yoonoos.tj 27005 1461670 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |ном = БФ «Поиск» |мавсими ҷорӣ = |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Поиск» Душанбе |лақаб = |таъсис = [[2001]] |барҳам = 2003 |майдон = [[Варзишгоҳи марказии Тоҷикистон]] |ғунҷоиш = 21 400 |молик = |президент = |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = |капитан = |рейтинг = |буҷет = |мусобиқа = |мавсим = |мавқеъ = |сайт = | <!-- либос --> }} '''Поиск''' - [[бошгоҳи футбол]]и [[Тоҷикистон|тоҷик]] аз [[Душанбе]]. == Таърих == Бошгоҳи футболи «Поиск» соли 2001 дар [[Душанбе]] таъсис ёфтааст<ref>[http://www.rsssf.com/tablest/tajifound.html Tajikistan - Foundation Dates of Clubs - RSSSF]</ref>. Соли 2001 даста аввалин маротиба дар [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи олии Тоҷикистон]] баромад кард. Дар мавсими дебютӣ ӯ дар таснифи ниҳоӣ ҷои 6-умро гирифт. Пас аз анҷоми мавсими соли 2003, бошгоҳ пароканда карда шуд. == Варзишгоҳ == Ин бошгоҳ бозиҳои хонагии худро дар [[Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявӣ]] (собиқ варзишгоҳи ба номи Фрунзе, Помир)-и [[Душанбе]], ки 21 400 тамошобинро дар бар мегирад, анҷом медод. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон]] adntc83ya3tk6oe6anm4vacpfqd4qfv Ҳуқуқҳои ЛГБТ дар Тоҷикистон 0 322709 1461748 1423232 2026-04-02T08:46:19Z Фурқати Низом 109075 Саҳифаро холӣ кард 1461748 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 Амалиёти «Бархостани шер» 0 325540 1461682 1436586 2026-04-02T03:32:58Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461682 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Амалиёти «Бархостани шер»'''<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/world/20250614/amlai-avobii-eron-ba-isroil-dargirio-miyoni-du-kishvar-idoma-dorand|title=Ҳамлаи ҷавобии Эрон ба Исроил. Даргириҳо миёни ду кишвар идома доранд|website=asiaplustj.info|publisher=ASIA-Plus|lang=|accessdate=2025-06-16}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ({{lang-he|‏מבצע עָם כְּלָבִיא‎}}) — як ҳамлаи мушакии тамомъиёр, ки тавассути [[Исроил]] дар 13 июни 2025 бар зидди [[Барномаи ҳастаии Эрон|барномаи ҳастаӣ]] ва зерсохтҳои мушаки боллистики Эрон анҷом шуд.<ref>{{Cite web|url=https://www.rfi.fr/ru/в-мире/20250613-израиль-нанес-масштабные-удары-по-ирану|title=Израиль нанес масштабные удары по Ирану|website=[[Radio France Internationale]]|date=2025-06-13|lang=ru|access-date=2025-06-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.calcalist.co.il/updates_news/article/bkop6ktqle|title=צה"ל תקף באיראן, מצב מיוחד בעורף; ארה״ב: אנחנו לא מעורבים &#124; כלכליסט|website=[[Калькалист]]|date=2025-06-13|lang=he}}</ref> Ин ҳамла бо амалиёти «'''[[Ваъдаи содиқ 3]]'''»-и [[Эрон]] посух дода шуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} 7fsy01b6peh6sieaipmcft6omgl33hs Ботулизм 0 327946 1461746 1458594 2026-04-02T07:45:54Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461746 wikitext text/x-wiki '''Ботули́зм''' (аз {{lang-la|botulus}} — ҳасиб<ref>Номгузорӣ ба он вобаста аст, ки аввалин ҳолатҳои тасвиршудаи беморӣ заҳролудшавии ғизоӣ аз ҳасиби [[Кровяная колбаса|хунӣ]] ва [[Ливерная колбаса|ҷигарӣ]] буданд, ки бо клостридияҳо олуда шуда буданд.</ref>) — бемории вазнин, ки бо осеби системаи асаб, асосан мағзи дарозрӯя ва ҳароммағз тавсиф ёфта, бо бартарии синдромҳои офталмоплегикӣ ва булбарӣ ҷараён мегирад. Он дар натиҷаи ба организм ворид шудани маҳсулоти хӯрокворӣ<ref name="who">{{Cite web|url=http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0006/183381/Butulism-prev-leaflet-Rus.pdf|title=Профилактика ботулизма. Рекомендации ВОЗ|access-date=2014-06-05|archive-date=2014-06-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140606220445/http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0006/183381/Butulism-prev-leaflet-Rus.pdf|url-status=live|accessdate=2026-01-20|archivedate=2014-06-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140606220445/http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0006/183381/Butulism-prev-leaflet-Rus.pdf}}</ref>, об ё аэрозолҳо, ки дорои ботулотоксин мебошанд, инкишоф меёбад. Ин токсин аз ҷониби чӯбчаи спораҳосилкунандаи ''Clostridium botulinum'' ҷудо карда мешавад. Ботулотоксин [[Мотонейрон|мотонейронҳои]] шохҳои пеши ҳароммағзро осеб медиҳад, ки дар натиҷа асабгузаронӣи мушакҳо вайрон шуда, норасоии шадиди нафас авҷ мегирад. Дарвозаҳои вурудӣ пардаҳои луобӣи роҳҳои нафас, тракти меъдаю рӯда, пӯсти осебдида ва шушҳо мебошанд. Ботулизм ҳангоми истеъмоли маҳсулоти бо микробҳои ботулинӣ (бештар навъҳои А ва В) олудашуда пайдо мешавад.<ref>{{Книга|автор=Р.Ф.Сосов и др.|заглавие=Эпизоотология|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Колос|год=1969|страницы=|страниц=400|isbn=|isbn2=}}</ref> [[Сироят]] аз одам ба одам намегузарад. Сарфи назар аз он ки ботулизм нисбат ба дигар сироятҳои рӯда ва заҳролудшавиҳо хеле камтар ба қайд гирифта мешавад, он ҳамчун бемории муҳим ва барои ҳаёт хавфнок боқӣ мемонад<ref name="вестник">Маҷаллаи "Вестник", соли 2025, рақами 1, саҳ. 10-15.</ref><ref name="timch">{{книга|автор=В. Н. Тимченко, Л. В. Быстрякова|заглавие=Инфекционные болезни у детей|место=Санкт-Петербург|издательство=СпецЛит|год=2001|страницы=519—525|isbn=5-299-00096-0}}</ref><ref name="shuv">{{книга|автор=Е. П. Шувалова|заглавие=Инфекционные болезни|издательство=Медицина|год=2005|страницы=138—142|isbn=522-504-00-63}}</ref><ref name="yash">{{книга|автор=Н. Д. Ящук, Ю. Я. Венгеров|заглавие=Инфекционные болезни|издательство=Медицина|год=2003|страницы=226—232|isbn=5-225-04659-21}}</ref><ref name="voz">{{книга|автор=Ж. И. Возианова|заглавие=Инфекционные и паразитарные болезни|место=Киев|издательство=Здоров'я|год=2000|страницы=433—457|isbn=5-311-011-696}}</ref>. == Таърих == Тахмин меравад, ки одамон дар тӯли тамоми давраи мавҷудияти башарият бо ботулизм бемор мешаванд. Чунончи, императори Византия [[Лев VI]] истеъмоли ҳасиби хуниро аз сабаби оқибатҳои барои ҳаёт хавфнок манъ карда буд<ref name="nikif">{{книга|автор=Никифоров В. Н., Никифоров В. В.|заглавие=Ботулизм|место=Ленинград|издательство=Медицина|год=1985}}</ref>. Аммо аз ҷиҳати ҳуҷҷатӣ беморӣ танҳо дар [[соли 1793]] ба қайд гирифта шуд, вақте ки дар [[Вартенберг (Берлин)|Вюртемберг]] 13 нафар пас аз истеъмоли ҳасиби хунӣ бемор шуданд ва 6 нафари онҳо фавтиданд. Номи худро беморӣ аз маҳсулоте гирифтааст, ки боиси сар задани он шуда буд<ref name="CM1">{{статья|автор=Мазо Е. Б., Кривобородов Г. Г., Школьников М. Е.|заглавие=Ботулинический токсин в урологии|ссылка=http://old.consilium-medicum.com/media/consilium/06_04/63.shtml|издание=Consilium Medicum|тип=журнал|год=2006|том=8|номер=4|archive-url=https://archive.today/20130120045527/http://old.consilium-medicum.com/media/consilium/06_04/63.shtml|archive-date=2013-01-20|url-status=dead|archivedate=2013-01-20|archiveurl=https://archive.today/20130120045527/old.consilium-medicum.com/media/consilium/06_04/63.shtml}}</ref><ref name="С.Л. Тимербаева">{{статья|автор=С. Л. Тимербаева|заглавие=Клиническая жизнь ботулинических токсинов|ссылка=http://www.neurology.ru/professional/an_2_2004_34%5B1%5D.pdf|издание=Атмосфера. Нервные болезни|тип=журнал|место=|год=2004|номер=2|страницы=34|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304134212/http://www.neurology.ru/professional/an_2_2004_34%5B1%5D.pdf|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304134212/http://www.neurology.ru/professional/an_2_2004_34%5B1%5D.pdf}}</ref>. Баъдтар, дар асоси мушоҳидаҳои солҳои 1817—1822, [[Ю. Кернер]] аввалин тавсифи клиникию эпидемиологии бемориро пешниҳод кард. Дар монографияи соли [[1822 год|1822]] нашркардааш, ӯ нишонаҳои ботулизм ([[беҳолӣ]], [[дилбеҳузурӣ]], [[дарунравӣ]] ва ғайра)-ро тасвир намуда, инчунин тахмин кард, ки вояҳои хурди ботулотоксин метавонанд дар табобати [[Гиперкинез|гиперкинезҳо]] муфид бошанд<ref name="ДИСПОРТ В МЕДИЦИНСКОЙ ПРАКТИКЕ">{{cite web|url=http://www.pharmateca.ru/ru/archive/article/6083|title=Применение ботулотоксина А (Диспорт) в медицинской практике|access-date=2016-03-07|archive-date=2016-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308055617/http://www.pharmateca.ru/ru/archive/article/6083|url-status=live}}</ref>. Дар [[Империяи Русия]] ин беморӣ дар асри XIX борҳо бо номи «ихтиизм» тасвир шуда, ба истеъмоли моҳии шӯр ва [[Копчение рыбы|дуддодашуда]] вобаста дониста мешуд. Аввалин тадқиқоти муфассалро дар Русия соли 1845 Э. Ф. Зенгбуш анҷом дод<ref name="voz" />. Дар охири асри XIX дар [[Белгия]] 34 навозанда, ки барои иштирок дар [[маросими дафн]] омодагӣ медиданд, гӯшти хуки хоми худсохтро истеъмол карданд. Дар тӯли як шабонарӯз дар аксари навозандагон [[Симптом|нишонаҳои]] ботулизм пайдо шуданд. Дар натиҷа 3 нафар ба ҳалокат расида, 10 нафари дигар дар тӯли як ҳафта дар ҳолати вазнин дар беморхона бистарӣ буданд. Аз боқимондаи гӯшт ва сипурзи осебдидагон [[Бактериология|бактериолог]] [[Эмиль ван Эрменгем]] ангезандаро ҷудо карда, онро ''[[Bacillus botulinus]]'' номид. Инчунин ӯ муайян кард, ки токсин на дар организми бемор, балки дар дохили гӯшт ҳосил мешавад. Дар ҳамин давра аввалин хунобаи масунӣ (иммунӣ) барои табобати ботулизм сохта шуд. Тадқиқотчӣ Алан Скотт дар соли [[Соли 1973|1973]] аввалин озмоишҳои ботулотоксинро дар [[макака-резусҳои]] калонсол барои коҳиш додани фаъолияти мушакҳои гиперкинетикӣ гузаронд<ref>{{Статья|ссылка=https://iovs.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2203304|автор=Alan B. Scott, Arthur Rosenbaum, Carter C. Collins|заглавие=Pharmacologic Weakening of Extraocular Muscles|год=1973–12–01|язык=en|издание=Investigative Ophthalmology & Visual Science|том=12|выпуск=12|страницы=924–927|issn=1552-5783|pmid=4203467|archive-date=2022-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126152126/https://iovs.arvojournals.org/article.aspx?articleid=2203304}}</ref>, ва сипас, дар соли [[Соли 1978|1978]], таҳти роҳбарии ӯ озмоишҳои ангезанда дар одамон тибқи протоколи тасдиқшудаи [[Управление контроля качества продуктов и лекарств (США)|FDA]] оғоз ёфтанд<ref name="igla-nevidimka.ru">{{cite web|url=http://www.igla-nevidimka.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=29&Itemid=1|title=«Колбасный яд» для красоты!|access-date=2010-01-08|archive-date=2011-02-01|archive-url=https://www.webcitation.org/5wAXiKRHw?url=http://www.igla-nevidimka.ru/index.php?option=com_content|url-status=live}}</ref>. Ҳоло низ, мисли пештара, ботулизм ҳам ба таври инфиродӣ ва ҳам ба таври гурӯҳӣ зоҳир мешавад. Дар солҳои 1818—1913 дар [[Империяи Русия]] 98 хуруҷи гурӯҳии заҳролудшавии ғизоӣ ба қайд гирифта шуда буд, ки дар натиҷа 608 нафар осеб диданд. Дар давраи солҳои 1974—1982 81 хуруҷ ба амал омад, ки ба ҳисоби миёна ба ҳар хуруҷ 2,5 бемор рост меомад<ref name="nikif" />. Дар даҳсолаҳои охир ҳолатҳои бемории марбут ба истеъмоли [[Консерва|консерваҳои]] худсохт васеъ паҳн шудаанд<ref name="yash" />. == Таснифот == Мувофиқи тавсияҳои [[Созмони Байналмиллалии Тандурӯстӣ|ТУТ]] чор категорияи ботулизмро фарқ мекунанд<ref name="voz" />: ботулизми ғизоӣ (беморӣ пас аз истеъмоли ғизои дорои токсини ботулинии ҷамъшуда пайдо мешавад); ботулизми захмӣ (ҳангоми бо хок олуда шудани захм, ки дар он шароити зарурӣ барои сабзиши ''<u>Clostridium botulinum</u>''-и аз хок воридшуда ва пайдоиши токсин фароҳам меояд, инкишоф меёбад); ботулизми кӯдакона (дар кӯдакони асосан то 6-моҳа, ҳангоми сироят ёфтани онҳо бо спораҳои ''<u>Clostridium botulinum</u>'' ба амал меояд); ботулизми табиаташ номуайян (муайян кардани ягон алоқаи беморӣ бо маҳсулоти ғизоӣ муяссар намегардад). Аз рӯи дараҷаи вазнинӣ шаклҳои сабук, миёна ва вазнини бемориро фарқ мекунанд<ref name="NR">{{книга|автор=Под ред. Н.Д. Ющука, Ю.Я. Венгерова|заглавие=Инфекционные болезни. Национальное руководство|место=М.|издательство=[[ГЭОТАР-Медиа]]|год=2009|страниц=1056}}</ref>. Ҳангоми ҷараёни сабук синдроми фалаҷ бо осеби мушакҳои ҳаракатдиҳандаи чашм маҳдуд мешавад; дар ҳолати миёна мушакҳои ҳалқ ва ҳанҷара осеб мебинанд. Ҷараёни вазнин бо норасоии нафас ва вайроншавии шадиди [[Бульбарный синдром|булбарӣ]] тавсиф меёбад. == Этиология == {{main|Clostridium botulinum}}Ангезандаи ботулизм ''<u>Clostridium botulinum</u>'' ба ҷинси ''[[Clostridium]]'', оилаи ''[[Clostridiaceae]]'' тааллуқ дорад. Ин чӯбчаи [[Анаэроб|анаэробӣ]], мутаҳаррик, граммусбат<ref name="WHO">{{cite web|url=http://www.who.int/csr/delibepidemics/clostridiumbotulism.pdf|title=Clostridium botulinum is a gram positive, obligate anaerobic|author=|work=|description=|date=|format=|publisher=|lang=en|author-link=|access-date=2009-11-05|archive-url=https://www.webcitation.org/5wAXjK0ld?url=http://www.who.int/csr/delibepidemics/clostridiumbotulism.pdf|archive-date=2011-02-01|url-status=live}}</ref> ва [[спораҳосилкунанда]] мебошад.<ref name="А. А. Воробьев">{{книга|автор=А.А. Воробьев|заглавие=Атлас по медицинской микробиологии, вирусологии и иммунологии|ссылка=https://archive.org/details/isbn_5894811368|издательство=МИА|год=2003|страницы=[https://archive.org/details/isbn_5894811368/page/n68 69]—70|isbn=5-89481-136-8}}</ref> Ангезанда аз сабаби спораҳояш шакли ракеткаи теннисиро дорад (ки бо ин аз дигар клостридияҳо фарқ мекунад). 7 навъи ангезанда ([[серовар]]) маълум аст — А, В, С, D, Е, F ва G, ки аз рӯи сохти [[Антиген|антигении]] экзотоксини ҷудошаванда фарқ мекунанд<ref name="NR" />. Аз инҳо навъҳои A, B, E ва камтар F барои одам патогенӣ мебошанд<ref name="MS">{{cite web|url=http://emedicine.medscape.com/article/213311-overview|title=Botulism|author=Kirk M Chan-Tack, MD|work=|date=2010-03-29|publisher=|lang=|access-date=2010-10-16|archive-url=https://www.webcitation.org/5wAXk7xOe?url=http://emedicine.medscape.com/article/213311-overview|archive-date=2011-02-01|url-status=live}}</ref>. Дар [[Россия|Русия]] асосан навъҳои А, В, Е вомехӯранд. Ангезандаҳои ботулизм дар табиат васеъ паҳн гашта, дар [[Почва|хок]] зиндагӣ мекунанд. Бактерия дар ҷараёни фаъолияти ҳаётӣ афзоиш ёфта, [[токсин]] ҳосил мекунад. Шароити мусоид барои афзоиши шаклҳои вегетативӣ — фишори ниҳоят пасти [[кислород]] ва реҷаи [[Температура|ҳарорат]] дар ҳудуди 28—35 °C мебошад<ref name="NR" />. Дар ҷараёни фаъолияти ҳаётӣ газҳосилкунии хос ба амал меояд (дар маҳсулоти консервашуда ҳамчун «[[бомбаж]]» — варамидани сарпӯш мушоҳида мешавад). Гӯр кардан дар ҳарорати 80 °C дар тӯли 30 дақиқа боиси нобудшавии шаклҳои вегетативӣ мегардад, аммо шаклҳои споравии он метавонанд дар тӯли чанд соат дар ҳарорати 100 °C зинда монанд<ref name="Merck">Сарчашмаи пурра: [https://www.merckmanuals.com/professional/infectious-diseases/gram-negative-bacilli/brucellosis Merck Manuals - Brucellosis].</ref>. Токсини бактерия ба таъсири пепсин ва трипсин устувор аст, дар маҳсулоти дорои намаки зиёд (то 18 %) нобуд намешавад. Дар муҳити ишқорӣ хуб безарар мегардад<ref name="WHO" />. [[Ботулотоксин]] яке аз пурқувваттарин ядҳои табиӣ мебошад (вояи марговар барои одам — 5—50 нг/кг вазни бадан)<ref name="shuv2">{{книга|автор=Е. П. Шувалова|заглавие=Инфекционные болезни|ссылка=https://archive.org/details/isbn_5225045782|издательство=Медицина|год=2001|страницы=[https://archive.org/details/isbn_5225045782/page/n128 128]—132|isbn=522-504-578-2}}</ref><ref name="eurolab.ua">{{cite web|url=http://www.eurolab.ua/encyclopedia/323/2224/|title=Ботулизм (botulismus). Причины. Симптомы. Диагностика. Лечение|access-date=2009-07-19|archive-url=https://www.webcitation.org/5wAXfOcil?url=http://www.eurolab.ua/encyclopedia/323/2224/|archive-date=2011-02-01|url-status=live}}</ref>. Дар тибби муосир ботулотоксин ҷузъи фаъоли воситаи косметикии «Ботокс» («Диспорт») мебошад, ки барои ҳамвор кардани узвҳо ва кам кардани арақкунӣ истифода мешавад. == Эпидемиология == Механизми интиқоли ботулизм — фекалӣ-оралӣ ё тамосӣ (ҳангоми ботулизми захмӣ) мебошад. Роҳҳои интиқоли беморӣ метавонанд ғизоӣ, ҳавоӣ-гардӣ (дар кӯдакони ширхор) ё тамосиву маишӣ бошанд. Дар ин ҳолат масуният (иммунитет) пас аз беморӣ ташаккул намеёбад. Хуруҷи ботулизм бештар аз сабаби токсини навъи А, камтар — навъҳои В, С, E, F ба амал меояд. Сарчашмаи табиӣ ва обанбори ангезанда хок, ҳайвоноти гармхун ва сардхун мебошанд, ки спораҳои ''Clostridium botulinum''-ро бо об ва хӯрок фурӯ мебаранд<ref name="shuv2" />. Ворид шудани шаклҳои вегетативии C. botulinum ва спораҳо ба организми одам одатан боиси беморӣ намегардад, зеро барои ҳосил шудани токсин шароити қатъии анаэробӣ лозим аст. Истисно ботулизми захмӣ ва ботулизми навзодони то 6-моҳа мебошанд. Заҳролудшавӣ танҳо ҳангоми истеъмоли маҳсулоте имконпазир аст, ки дар онҳо дар шароити анаэробӣ афзоиши ангезанда ва ҷамъшавии токсин ба амал омадааст. Дар айни замон консерваҳои истеҳсоли заводӣ кам боиси беморӣ мешаванд. Асосан сироятёбӣ дар натиҷаи истеъмоли занбӯруғ, сабзавот, моҳӣ ва гӯшти худсохти консервашуда ба амал меояд.<ref name="eurolab.ua" /> ===Патогенез ва патоморфология=== {| class="wikitable" |+ Патогенези баъзе нишонаҳо ва синдромҳо ҳангоми ботулизм<ref name="voz"/>. ! [[Симптомы|Нишонаҳо]] !! [[Патогенез]] |- !Вайроншавии нафаскашӣ (зуд-зуд, сатҳӣ) | [[Парез]]и мушакҳои [[Диафрагма (анатомия)|диафрагма]], девори шикам, мушакҳои байниқабургагӣ, [[гипоксия]] |- !Сустии мушакҳо, [[паралич|фалаҷ]]ҳо | Вайроншавии интиқоли импулсҳои асабӣ, гипоксия, вайроншавии [[метаболизм|метаболикӣ]] |- ![[Тахикардия]], баланд шудани [[артериальное давление|фишори хун]] | Гипоксия, баланд шудани фаъолияти системаи симпатико-адреналӣ (зиёд шудани миқдори [[катехоламин]]ҳо) |- !Хушкии даҳон, вайроншавии фурӯбарӣ, димоғӣ шудани овоз, маҳдуд шудани ҳаракати забон | Осеби ядроҳои ҷуфтҳои V, IX, XII [[черепные нервы|аъсоби косахонаи сар]] |- !Вайроншавии конвергенсия, [[Птоз верхнего века|птоз]] (фуромадани пилки боло), [[диплопия]] (дубинӣ) | Осеби ядроҳои ҷуфтҳои III, IV аъсоби косахонаи сар |- !Васеъшавии гавҳарак, вайроншавии биноӣ, аккомодатсия | Осеби ''n.m.ciliares'' |- ! [[Амимия]] (беҳаракатии рӯй) | Осеби [[Лицевой нерв|асаби рӯй]] |- !Дамидани шикам, қабзият | Сустшавии вазифаи [[Блуждающий нерв|асаби гумроҳ]] (вагус), зиёд шудани миқдори катехоламинҳо |- ![[Рвота|Қайкунӣ]], як ё ду бор суст шудани наҷосат дар давраи аввал | Таъсири маҳаллии ботулотоксин, таъсири дигар флораҳои дар маҳсулот буда |- !Нигоҳдории пешоб | Осеби системаи асаби вегетативӣ, бартарии фаъолияти симпатикӣ, паст шудани тонуси [[мочевой пузырь|масона]] |- !Паридани ранги пӯст | Тангшавии [[капилляр]]ҳои пӯст |} Нақши асосиро дар патогенези ботулизм токсин мебозад. То имрӯз патогенези ботулизм ҳанӯз ба қадри кофӣ омӯхта нашудааст, дар масъалаи таъсири токсин ба [[системаи марказии асаб]], [[системаи асаби вегетативӣ]] ва дигар сохторҳо ихтилофи назарҳо мавҷуданд. Ҳангоми сироятёбии муқаррарӣ, он ба организм ҳамроҳ бо ғизо ворид мешавад, ки дорои шаклҳои вегетативии ангезандаҳо — истеҳсолкунандагони заҳр низ мебошанд. Ботулотоксин аз пардаи луобӣ ё шушҳо ҷаббида мешавад. Дар меъда таҳти таъсири кислотаи хлориди шарбати меъда ботулотоксин нобуд намешавад. Воридшавии токсин тавассути пардаи луобии меъда ва рӯдаи борик бештар аҳамият дорад, ки аз он ҷо он ба хун гузашта, ба тамоми организм паҳн мешавад ва фаъолияти ҳуҷайраҳои асабро, ки барои интиқоли ангезиш ба мушакҳо масъуланд, вайрон мекунад. Ҳангоми ботулизм ҳамаи аъсоби косахонаи сар, ба ғайр аз аъсоби ҳассос, ба монанди асаби бӯй, асаби биноӣ ва асаби даҳлезию лабзиндаӣ осеб мебинанд. Дар навбати аввал мушакҳои чашм, ҳалқ ва ҳанҷара, сипас мушакҳои нафаскашӣ осеб мебинанд. [[Мотонейрон]]ҳои ҳароммағз ва мағзи дарозрӯя ба ботулотоксин ҳассосияти махсус доранд, ки ин бо инкишофи синдроми булбарӣ ва [[фалаҷ]] зоҳир мегардад. Ботулотоксин хориҷшавии ацетилхолинро дар синапсҳои холинергикӣ блок мекунад, ки боиси инкишофи фалаҷҳои периферикӣ мегардад. Фаъолияти холинэстеразӣ дар синапсҳо амалан тағйир намеёбад<ref name="вестник"/><ref name="shuv"/><ref>{{cite web | author = | author-link = | date = | url = [http://www.neonatology.narod.ru/infection_diseases/botulism.html](http://www.neonatology.narod.ru/infection_diseases/botulism.html) | title = Ботулизм | work = | publisher = | access-date = 2009-07-30 | lang = | description = | archive-date = 2010-11-22 | archive-url = [https://web.archive.org/web/20101122171908/http://www.neonatology.narod.ru/infection_diseases/botulism.html](https://web.archive.org/web/20101122171908/http://www.neonatology.narod.ru/infection_diseases/botulism.html) | url-status = live }}</ref><ref name="патогенез пдф">{{cite web |author = |author-link = |date = |url = [http://www.niharm.am/Public/Butul/BOOK_Botulism/Pathogenesis.pdf](http://www.niharm.am/Public/Butul/BOOK_Botulism/Pathogenesis.pdf) |title = Патогенез ботулизма |format = pdf |work = |publisher = |access-date = 2009-07-30 |lang = |description = |url-status = dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Инчунин дар патогенези ботулизм [[гипоксия]] нақши калон мебозад. Инкишофи [[норасоии шадиди нафас]] дар натиҷаи суст шудани фаъолияти мотонейронҳои калони шохҳои пеши [[ҳароммағз]], ки мушакҳои нафаскаширо асабнок (иннерватсия) мекунанд, ба амал меояд. [[Гипоксия]] ҳангоми баста шудани бронхҳо бо [[рвота|массаҳои қайкунӣ]], [[слюна|лаоб]] ва ғизо зиёд мешавад, ки ин ба [[парез]]и мушакҳои [[гортань|ҳанҷара]], [[глотка|ҳалқ]] ва [[надгортанник|забончаи ҳанҷара]] вобаста аст. Аз сабаби [[камшавии оби даҳон]] пардаи луобии даҳонвартақ илтиҳоб меёбад ва дар натиҷаи сирояти болораванда паротити чиркдор инкишоф ёфта метавонад. Марг одатан аз норасоии нафас ва баъзан аз бозмонии ногаҳонии дил фаро мерасад. [[Токсинемия]] боиси суст шудани [[фермент]]ҳои шунти пентозофосфатӣ, боздории [[Насосҳои ҳуҷайравии Na+/K+|насосҳои ҳуҷайравии Na<sup>+</sup>/K<sup>+</sup>]] шуда, боиси инкишофи гипоксияи гемикӣ мегардад<ref name="вестник"/><ref name="shuv"/>. Таъсири фармакологии токсинҳо пайвастшавии занҷири Н-ро бо [[мембрана]], ҷаббидани [[токсин]] ва тавассути занҷири L таҷзия кардани сафедаи SNAP-25 — яке аз сафедаҳои оилаи [[SNARE]] — дар мембранаи ҳубобчаҳои синаптиро дар бар мегирад, ки ин омезиши ҳубобчаҳои синаптиро бо мембранаи пресинаптигии интиҳои асаб блок мекунад<ref>Foran PG, Mohammed N, Lisk GO, et al. (2003). «Evaluation of the therapeutic usefulness of botulinum neurotoxin B, C1, E, and F compared with the long lasting type A. Basis for distinct durations of inhibition of exocytosis in central neurons». J. Biol. Chem. 278 (2): 1363-71. doi:10.1074/jbc.M209821200. PMID 12381720.</ref>. Патогенези ботулизми захмӣ ва ботулизми навзодон бо он фарқ мекунад, ки сироят бо [[Споры бактерий|спора]]ҳо ба амал меояд, ки онҳо дар шароити анаэробии захм ё дар натиҷаи хусусиятҳои флора ва фаъолияти ферментии рӯдаи кӯдакони ширхор ба шаклҳои вегетативӣ мубаддал мешаванд. Синдромҳои [[гастроэнтерит]] ва заҳролудшавӣи сироятӣ дида намешаванд<ref name="вестник"/><ref name="shuv"/>. '''Тағйироти патологоанатомӣ''' ҳангоми ботулизм хусусияти ғайрихос доранд. Онҳо дар натиҷаи [[гиперемия]], пуробии узвҳои дохилӣ, варами мағзи сар, хунрезиҳои нуқтагӣ ба пардаи луобӣи тракти меъдаю рӯда ба вуҷуд меоянд. Нишонаҳои вайроншавии хурдгардиши хун дар мағзи сар зоҳир мегарданд. Дар ин ҳолат тағйироти харобиовари ҳуҷайраҳои асаб мӯътадил мебошанд<ref name="timch"/>. == Нишонаҳои клиникӣ == Давраи инкубатсионӣ (ниҳонӣ) аз чанд соат то 2—5 рӯз давом мекунад ва ба ҳисоби миёна 18—24 соатро ташкил медиҳад. Ҳангоми кӯтоҳтар будани давраи ниҳонӣ, ҷараёни беморӣ вазнинтар мушоҳида мешавад. Манзараи клиникии ботулизм аз се синдроми асосӣ иборат аст<ref name="medkurs.ru">{{cite web | author = | author-link = | date = | url = [http://www.medkurs.ru/sickness_catalog/infectious/botulism/3220.html](http://www.medkurs.ru/sickness_catalog/infectious/botulism/3220.html) | title = Клиника и диагностика ботулизма | work = | publisher = | access-date = 2009-07-27 | lang = | description = | archive-url = [https://www.webcitation.org/5wAXrk8IE?url=http://www.medkurs.ru/sickness_catalog/infectious/botulism/3220.html](https://www.webcitation.org/5wAXrk8IE?url=http://www.medkurs.ru/sickness_catalog/infectious/botulism/3220.html) | archive-date = 2011-02-01 | url-status = live }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: * фалаҷӣ; * меъдаю рӯдаӣ; * заҳролудшавии умумӣ. Одатан, беморӣ шадидан бо синдроми заҳролудшавии ғизоӣ ([[дилбеҳузурӣ]], [[қайкунӣ]], баъзан дард дар [[шикам]], наҷосати обакӣ) оғоз меёбад. Қайкунӣ ва дарунравӣ кӯтоҳмуддат буда, натиҷаи токсинемия мебошанд. Сипас эҳсоси дамкунии [[желудок|меъда]], [[метеоризм]], [[қабзият]] ба амал меояд, ки ин маънои оғози [[парези]] тракти меъдаю рӯдаро дорад. Нишонаҳои неврологӣ ё ҳамзамон бо нишонаҳои меъдаю рӯда ё пас аз нопадид шудани онҳо пайдо мешаванд. Нишонаҳои барвақти хостарини ботулизм вайроншавии биноӣ, хушкӣ дар даҳон ва сустии мушакҳо мебошанд. Беморон аз «туман», «тӯр дар пеши чашмон» шикоят мекунанд, ашёҳои наздикро бад мебинанд, хондан аз сабаби парези аккомодатсия ва дубинӣ душвор ё ғайриимкон мегардад. Ҳангоми муоина беморон беҳол, беҳаракат буда, рӯй ниқобмонанд мешавад. Птози яктарафа ё дутарафа дида мешавад. Гавҳаракҳо васеъ шудаанд, ба нур суст ҷавоб медиҳанд ё умуман ҷавоб намедиҳанд; нистагм, чашмкаҷӣ, вайроншавии конвергенсия ва аккомодатсия имконпазир аст. Анизокорияи сабук буда метавонад. Забон бо душворӣ бароварда мешавад. Дарди сар, беҳолӣ пайдо мешавад, ҳарорати бадан, чун қоида, мӯътадил ва камтар ҳолатҳо субфебрилӣ мебошад. То охири шабонарӯз гипермоторикаи МРӮ бо [[атония]] иваз мешавад. Сустии мушакҳо аввал дар [[мышца|мушак]]ҳои пушти гардан зоҳир мешавад, ки дар натиҷа сар хам мешавад ва беморон маҷбуранд онро бо [[рука|даст]]ҳояшон нигоҳ доранд. Бинобар сустии мушакҳои байниқабургагӣ нафаскашӣ сатҳӣ ва базӯр намоён мешавад. Ҳангоми паст шудани фаъолияти ҳаракатӣ ҳассосият пурра боқӣ мемонад. Пардаи луобӣ, ҳалқ — сурхи дурахшон аст, дар фазои болои ҳанҷара луоби ғафс ва часпак ҷамъ мешавад, ки ин баъзан боиси ташхиси нодурусти ангина мегардад. Ботулизм бо вайроншавии вазифавии системаи дилу раг ҳамроҳӣ мекунад. Ҳангоми [[таҳлили клиникии хун]] [[лейкоцитози]] мӯътадил мушоҳида мешавад<ref name="shuv"/><ref name="medkurs.ru"/>. Шифоёбӣ ҳангоми ботулизм оҳиста ба амал меояд. Яке аз нишонаҳои аввалини беҳбудӣ барқароршавии оби даҳон мебошад. Нишонаҳои неврологӣ тадриҷан нест мешаванд. Барқароршавии пурраи биноӣ ва қувваи мушакҳо аз ҳама дертар ба амал меояд. Вайроншавии биноӣ метавонад чанд моҳ давом кунад. Сарфи назар аз вайроншавиҳои вазнини неврологӣ, дар шахсони аз ботулизм шифоёфта ягон оқибати беморӣ боқӣ намемонад<ref name="medlib">. Осиятҳои бештар маъмули ботулизм [[пневмония]]-и аспиратсионӣ, ателектазҳо ва трахеобронхитҳои чиркдор мебошанд. Азбаски [[ботулотоксин]] муқовимати масунии организмро паст мекунад, хатарро осиятҳои вобаста ба усулҳои инвазивии табобат (интубация, трахеостомия, ИВЛ, катетеризатсия-и [[масона]]) ташкил медиҳанд. Яке аз осиятҳои хостарини беморӣ [[сывороточная болезнь|бемории хунобавӣ]] мебошад, ки тақрибан дар ҳар бемори сеюм, ки бо хунобаи зиддиботулинӣ табобат мегирад, инкишоф меёбад. Ҳолати критикӣ ҳангоми ботулизм [[острая вентиляционная дыхательная недостаточность|норасоии шадиди вентилятсионии нафас]] мебошад, ки сабаби асосии марги беморон мебошад<nowiki><ref name="medlib">Маълумот дар бораи сарчашма аз med-lib.ru</nowiki></ref>. == Ташхис == === Усулҳои ташхис === Усулҳои умумиклиникии ташхис, ба монанди таҳлили пешоб, наҷосат, ягон хусусияти хоси ботулизмро надоранд. Бо назардошти вайроншавиҳои вазнини метаболикӣ, назорати ҳолати кислотаю ишқорӣ дар динамика нишон дода мешавад. Ҳангоми ташхиси тафриқавӣ бо [[сироятҳои асаб]], таҳқиқи ликвор (ки ҳангоми ботулизм тағйир намеёбад) аҳамияти калон дорад. Мавод барои ''таҳқиқи бактериологӣ'' наҷосат ва массаҳои қайкунӣи бемор, обҳои шустушӯии [[меъда]] ва [[рӯда]], мундариҷаи захмҳо (ҳангоми ботулизми захмӣ) ва ғизои гумонбаршуда мебошанд. Азбаски фавран гузоштани ташхиси «ботулизм» дар бемори калонсол душвор аст, дар маводи таҳқиқшаванда мавҷудияти токсинро муайян мекунанд. Таҳқиқот дар мушҳои сафед гузаронида мешавад. Ба онҳо ба дохили шикам моеъеро, ки пас аз сентрифуга кардани хунобаи хуни бемор бо омехтаи хунобаи зиддиботулинии навъҳои А, В, Е гирифта шудааст, мегузаронанд. Таҳқиқот 4 рӯз давом мекунад. Дар ин муддат мушҳое, ки бо он навъи антитоксине, ки бемориро дар бемор ба вуҷуд овардааст, муҳофизат нашудаанд, нобуд мешаванд. Мушҳое, ки ба онҳо хунобаи мувофиқ ба навъи токсини дар хуни бемор буда гузаронида шудааст, зинда мемонанд<ref name="voz"/>. Таҳқиқоти серологӣ гузаронида намешавад, зеро беморӣ бо ҳосилшавии титрҳои баланди антителоҳо ҳамроҳӣ намекунад, ки ин ба вояи ночизи токсин вобаста аст<ref name="О. К. Позднеев">{{книга |автор = О. К. Позднеев |заглавие = Медицинская микробиология |место = |издательство = |год = 2001 |страницы = 325—328 |ISBN = }}</ref>. === Меъёрҳои ташхис === Дар рӯзҳои аввали беморӣ муайян кардани ташхис хеле душвор аст. Ба гузоштани ташхис мавҷудияти омилҳои зерин кӯмак мерасонад<ref name="voz"/>: * истеъмоли ғизое аз ҷониби бемор, ки метавонад бо токсини ''<u>Clostridium botulinum</u>'' олуда бошад; * набудани табларза; * авҷ гирифтани сустии мушакҳо; * камшавии оби даҳон (хушкии даҳон); * дамкунии шикам, нигоҳдории наҷосат; * мавҷудияти нишонаҳои чашмӣ (норавшании биноӣ, мидриаз ва ғайра); * нишонаҳои норасоии нафас; * эҳсоси нороҳатӣ, тағйир ёфтани [[тембр]]и овоз. === Ташхиси тафриқавӣ === Сарфи назар аз манзараи клиникии возеҳ, шумораи зиёди хатогиҳо ҷой доранд, ки ин ба кам вохӯрдани беморӣ ва шиносоии нокифояи табибон бо он вобаста аст. Бештар ба ҷои ташхиси «ботулизм» сирояти заҳролудшавии ғизоӣ, вайроншавии гардиши хуни мағзи сар, буҳрони гипертоникӣ, энцефалит, заҳролудшавӣ аз занбӯруғ ва миастения ташхис карда мешаванд<ref name="niharm.am">{{cite web |author = |author-link = |date = |url = [http://www.niharm.am/Public/Butul/BOOK_Botulism/DifDiagnostika.pdf](http://www.niharm.am/Public/Butul/BOOK_Botulism/DifDiagnostika.pdf) |title = Дифференциальная диагностика ботулизма |format = pdf |work = |publisher = |access-date = 2009-08-09 |lang = |description = |url-status = dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Табобат == === Алгоритми табобати беморон === Алгоритми табобати интенсивии беморони ботулизм инҳоро дар бар мегирад<ref>{{cite web | author = | author-link = | date = | url = [http://anesth.medi.ru/OMSK/omsk1205.htm](http://anesth.medi.ru/OMSK/omsk1205.htm) | title = Интенсивная терапия ботулизма | work = | publisher = | access-date = 2009-07-30 | lang = | description = | archive-url = [https://web.archive.org/web/20041028052705/http://anesth.medi.ru/omsk/omsk1205.htm](https://web.archive.org/web/20041028052705/http://anesth.medi.ru/omsk/omsk1205.htm) | archive-date = 2004-10-28 | url-status = dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: * Шустани меъда барои хориҷ кардани боқимондаҳои токсин аз меъда; * диализи рӯда (бо маҳлули 5 %-и сода); * хунобаи зиддитоксинӣ (навъҳои А, C, Е бо 10 000 ME, навъи В — 5 000 ME); * гузаронидани маҳлулҳо бо мақсади дезинтоксикатсия ва ислоҳи вайроншавиҳои обу электролитӣ; * табобати зиддибактериявӣ; * оксигенатсияи гипербарӣ ҳамчун воситаи рафъи гипоксия; * табобати осиятҳо. === Табобати умумӣ === Табобати ботулизм аз ду самт иборат аст. Аввал — пешгирии ҳосилшавии токсин дар организм, хориҷ кардани заҳр аз организм ва безарар гардонидани токсини дар хун буда. Дуюм — рафъи тағйироти патологии дар натиҷаи ботулотоксин ба амал омада<ref name="nikif"/>. Ҳамаи беморон ва шахсони гумонбар ба ботулизм бояд ҳатман дар беморхона бистарӣ карда шаванд. Табобатро аз шустани меъда ва рӯда бо маҳлули 2 %-и гидрокарбонати натрий (сода) оғоз мекунанд. Шустани меъда дар 1—2 рӯзи аввали беморӣ, вақте ки дар меъда ҳанӯз метавонад ғизои олуда боқӣ монда бошад, муфид аст. Шустанро бо истифода аз [[Зонд (мединское оборудование)|зонд]] анҷом медиҳанд<ref name="shuv"/><ref name="yash"/><ref name="voz"/>. Инчунин энтеросорбентҳо (полифепан, энтеродез ва ғайра) таъин карда мешаванд. Ҳар рӯз ба дохили раг 400 мл лактасол, пешобронҳо (фуросемид, лазикс 20—40 мг) мегузаронанд. Назорати мувозинати обу электролитҳо зарур аст. Воситаҳои дастгирии метаболикӣ, ба монанди омехтаҳои глюкоза-калий-магний, рибоксин, АТФ, витаминҳо (асосан гурӯҳи В) таъин карда мешаванд<ref name="crimea"/>. [[Глюкокортикоидҳо]] ҳамчун пульс-терапия барои пешгирии аксуламалҳои аллергӣ ҳангоми гузаронидани хунобаҳои зиддитоксинӣ ва барои табобати бемории хунобавӣ истифода мешаванд<ref name="crimea"/>. Дар табобати ботулизм инчунин аз антибиотикҳо истифода мебаранд. Онҳоро барои пешгирӣ ва табобати [[Илтиҳоб|илтиҳобҳо]], ки аз ҷониби ангезандаи ботулизми ба рӯда воридшуда ба амал меоянд, инчунин барои пешгирии осиятҳо ([[пневмония]], цистит) таъин мекунанд. Агар фурӯбарӣ вайрон нашуда бошад, левомицетин ба миқдори 0,5 грамм 4 бор дар як шабонарӯз дар тӯли 5 рӯз ё ампициллин таъин карда мешавад<ref name="voz"/><ref name="nikif"/><ref name="crimea">Маълумоти пурра дар бораи Қрим ё сарчашмаи мушаххас.</ref>. === Хунобаи зиддитоксинӣ === [[Хунобаҳои зиддитоксинӣ]] бо роҳи эмкунии аспон бо вояҳои афзояндаи [[анатоксин]]ҳо гирифта мешаванд. Таъсири хунобаҳо ба безарар гардонидани токсинҳои аз ҷониби ангезанда ҳосилшуда нигаронида шудааст. Таъсири табобатии хуноба аз ташаккули комплекси заҳрноки токсин — антитело ҳангоми тамоси мустақим байни ботулотоксини дар хуни бемор буда ва антителоҳои хунобавӣ иборат аст<ref name="nikif"/>. '''Табобат бо хунобаи зиддитоксинӣ''' Барои пешгирӣ ва табобати ботулизм хунобаҳои зиддитоксинии зиддиботулинӣ истифода мешаванд. Хуноба пас аз муайян кардани ҳатмии ҳассосияти бемор ба сафедаи асп бо ёрии санҷиши дохилипӯстӣ истифода мешавад. Ба беморон ва ҳамаи шахсони маҳсулоти боиси заҳролудшавиро истеъмол карда, хунобаи поливалентии зиддитоксинӣ таъин карда мешавад. Як вояи табобатӣ барои антитоксинҳои навъи А, С, Е 10 000 ME ва навъи В — 5 000 ME-ро ташкил медиҳад. Ҳангоми шакли сабук — дар шабонарӯзи аввал — ду воя, рӯзи дигар як воя аз ҳар се навъи хунобаи А, В, С. Ҳамагӣ барои курси табобат 2—3 воя. Хуноба ба дохили раг ё мушак пас аз десенсибилизатсияи пешакӣ (усули [[Безредка]]) гузаронида мешавад<ref name="timch"/><ref name="eurolab.ua"/>. Ҳангоми шакли миёна ва вазнин миқдори вояҳо ва зудии гузаронидани онҳо зиёд карда мешавад. Ҳатман санҷиши ҳассосият ба сафедаи бегона гузаронида мешавад. Аз хуноба осиятҳои гуногун ба амал омада метавонанд, ки хатарноктарини онҳо [[шоки анафилактикӣ]] мебошад. Дар ҳафтаи дуюми беморӣ метавонад бемории хунобавӣ инкишоф ёбад<ref name="voz"/>. == Пешгирии бемориҳо ва заҳролудшавӣ == Пешгирии ботулизми ғизоӣ бинобар паҳншавии васеи ботулина дар табиат ва устувории он ба шароити номусоиди [[муҳити атроф]] душвор аст. Чораҳои асосии пешгирикунанда фароҳам овардани шароите мебошанд, ки ба афзоиш ва зиёдшавии спораҳои бактерияҳо монеъ мешаванд ва пешгирии воридшавии ангезанда ба ғизо мебошад<ref name="nikif"/>. Маҳсулоти консервашудаи худсохт дар зарфҳои сахт басташуда барои одам хатарноктарин мебошанд, зеро дар шароити хона ба нобудшавии пурраи ''<u>Clostridium botulinum</u>'' ноил шудан ғайриимкон аст. Ин бештар ба занбӯруғҳо дахл дорад. Пеш аз истеъмоли консерваҳо, зарур аст, ки зарфҳои кушодашуда дар ҳарорати 100 °C дар тӯли 30 дақиқа (дар оби ҷӯшон) барои нест кардани токсин гарм карда шаванд. Маҳсулоти ғизоие, ки аз коркарди ҳароратӣ намегузаранд (моҳии шӯр ва дуддодашуда, чарбу, ҳасибҳо), бояд дар ҳарорати на баландтар аз 10 °C нигоҳ дошта шаванд<ref name="nikif"/>. Пешгирии ботулизми захмӣ ба коркарди аввалияи ҷарроҳии захм вобаста аст<ref>{{Книга|автор=Змызгова А. В.|заглавие=Краткая Медицинская Энциклопедия|ответственный=Гл. ред. [[Петровский, Борис Васильевич|Б. В. Петровский]]|год=1989|часть=Ботулизм|издание=2-е изд|место=М.|издательство=[[Советская энциклопедия]]|том=1: А — Кривошея|страницы=175—176|страниц=624}}</ref>. == Пешгӯӣ == Ҳангоми барвақт гузаронидани хунобаи зиддиботулинӣ пешгӯӣ мусоид аст. Бе истифодаи усулҳои муосири табобат фавт метавонад 30—60%-ро ташкил диҳад. Марг, чун қоида, аз фалаҷи мушакҳои нафаскашӣ ва гипоксияи минбаъда (норасоии нафас) фаро мерасад. Табобати саривақтии беморӣ фоизи фавтро то 10% ва дар марказҳои махсусгардонидашуда то 3—4% коҳиш медиҳад. Дар сурати набудани имконияти гузаронидани таҳвияи сунъии шуш, 65%-и беморон нобуд мешаванд. Давраи барқароршавӣ якчанд моҳ давом карда, бо шифоёбии комил анҷом меёбад<ref name="yash"/>. == Ботулизм дар дигар ҳайвонот == Бисёр намудҳои ширхӯрон ва паррандагон ба ботулизм гирифтор мешаванд. Дар шароити табиӣ хуруҷи ботулизм дар байни ҳайвоноти намудҳои алоҳида бо токсинҳои навъҳои ҷудогона ба амал меояд. Дар аспон ботулизм бештар аз ҷониби токсини гурӯҳи В, камтар — токсинҳои А ва С; дар говҳо — токсинҳои навъҳои D ва С ба вуҷуд меояд; гӯсфандон, норкаҳо ва мурғон ба токсини навъи С ҳассос мебошанд.<ref>{{Книга|автор=Р. Ф. Сосов и др.|заглавие=Эпизоотология|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Колос|год=1969|страницы=|страниц=400|isbn=|isbn2=}}</ref> == Эзоҳ == == Адабиёт == * Руководство по инфекционным болезням. Под ред. Ю. В. Лобзина. — СПб.: «Фолиант», 2000. — 932 с. * [[http://tapemark.narod.ru/zdorovje/1974-07-09.html](http://tapemark.narod.ru/zdorovje/1974-07-09.html) Яд, заготовленный впрок] // «Здоровье». — 1974. — № 7. [[Гурӯҳ:Сироятҳои бактериявӣ]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои дорои пайдоиши ғизоӣ]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои системаи асаб]] <references /> [[Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зоонозҳо]] snq7ve8n0yhryv5qk2kqiawm2fpha5u Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026 0 328333 1461744 1455651 2026-04-02T06:57:59Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461744 wikitext text/x-wiki {{Олимпиада | ном = XXV Бозиҳои зимистонаи олимпӣ | шиор = Орзуи якҷоя - Ин ҳоли туст <br> ({{lang-it|Sognando insieme - È la tua vibrazione}}) <br> ({{lang-en|Dreaming Together - IT's Your Vibe}}) | логотип = | шарҳи логотип = Логотипи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ 2026 | шаҳр = {{Парчами Италия}} [[Милан]] ва [[Кортина-д’Ампетсо]], [[Итолиё]] | кишварҳо = 92 | варзишгарон = 2871 (1533 мард, 1338 зан) | медалҳо = 116 маҷмӯъ дар 16 намуди варзиш | ифтитоҳ = [[6 феврал]] | ифтитоҳ кард = [[Президенти Италия|президент]] [[Серҷиу Матарелла|Серҷо Маттарелла]]<ref>{{cite web |author= |url=https://www.ansa.it/english/news/2025/10/16/mattarella-to-open-milan-cortina-games_7c686911-995b-42a7-8dc8-e240018ad1ee.html |title=Mattarella to open Milan-Cortina Games |lang=en |website=ansa.it |publisher= |date=2025-10-16 |access-date=2025-10-28}}</ref> | пӯшидашавӣ = [[22 феврал]] | машъали олимпӣ = [[Алберто Томба]] ва [[Дебора Компаниони]] (Милан) <br> [[София Гоҷа]] (Кортина) | савганди олимпӣ = [[Доминик Фишналлер]] ва [[Стефания Константини]] | варзишгоҳ = [[Ҷузеппе Меатса (варзишгоҳ)|Сан-Сиро]] ''(ифтитоҳ)'' <br> [[Арена ди Верона]] ''(пӯшидашавӣ)'' | қаблӣ = [[Бозиҳои олимпии зимистона 2022|2022]] | баъдӣ = [[Бозиҳои олимпии зимистона 2030|2030]]}} '''Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026''' ({{lang-en|2026 Winter Olympics}}, {{lang-fr|Jeux olympiques d'hiver de 2026}}, {{lang-it|XXV Giochi olimpici invernali}}, номи расмӣ — '''XXV Бозиҳои зимистонаи олимпӣ''') — чорабинии байналмилалии варзишӣ мебошад, ки аз 6 то 22 феврали соли 2026 дар [[Италия]], дар минтақаҳои Венето ва Ломбардия баргузор мегардад. 24 июни соли 2019 [[Кумитаи байналмилалии олимпӣ]] дар иҷлосияи 134-уми худ дар Лозанна ([[Швейтсария]]) эълон кард, ки XXV Бозиҳои зимистонаи олимпӣ дар шаҳрҳои [[Милан]] ва Кортина-д’Ампетсо баргузор мешаванд. Ташкилкунандагон ба рушди устувор афзалият дода, зиёда аз 90 фоизи иншооти мавҷуда ё муваққатиро истифода бурданд.<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/news/board-of-directors-approves-the-lifetime-budget |title=Board of Directors approves the lifetime budget |language=en |website=olympics.com |date=2024-03-24 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Бо вуҷуди ин, дар ҷараёни омодагӣ Кумитаи тадорукот бо мушкилот рӯ ба рӯ гардид, аз ҷумла баҳсҳо атрофи сохтмони роҳи нави санно-бобслей дар Кортина-д’Ампетсо, ки бо ҳолатҳои харобкорӣ ва интиқоди ҳомиёни муҳити зист ҳамроҳ буд.<ref>{{cite web |author=Elvira Pollina, Christian Radnedge|url=https://www.reuters.com/sports/sliding-centre-italys-2026-games-hit-by-sabotage-agency-says-2025-02-21/ |title=Sliding centre for Italy's 2026 Games hit by sabotage, agency says |language=en |website=reuters.com |date=2025-02-21 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Ин бозиҳо чаҳорумин Бозиҳои олимпӣ дар Италия ва аввалин бозиҳо дар шаҳри Милан хоҳанд буд (Кортина-д’Ампетсо қаблан мизбони [[Бозиҳои олимпии зимистона 1956|Бозиҳои зимистонаи олимпии 1956]] буд). Бозиҳои соли 2026 аввалин Бозиҳои зимистона мебошанд, ки ду шаҳр расман мизбонӣ мекунанд. Ҳамчунин, бори аввал пас аз [[Бозиҳои олимпии зимистона 1984|Бозиҳои зимистонаи олимпии 1984]] дар [[Сараево]], маросими кушодашавӣ ва маросими пӯшидашавӣ дар ҷойҳои гуногун баргузор мегарданд. Бори аввал дар таърихи Бозиҳои зимистонаи олимпӣ мусобиқаҳои ски-алпинизм ба барнома ворид карда шудаанд.<ref>{{cite web|url=https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/sports/ski-mountaineering |title=Ski mountaineering |language=en |website=olympics.com |access-date=2025-10-28 }}</ref> == Интихоби мизбон == Пас аз даст кашидани чанд Кумитаи миллии олимпӣ аз номзадӣ (аз ҷумла [[Швейтсария]] — Сон, [[Австрия]] — Гратс ва [[Ҷопон]] — [[Саппоро]]), дар сабқат ду номзад боқӣ монданд: Шветсия ([[Стокҳолм]]—Оре) ва Италия ([[Милан]]—Кортина-д’Ампетсо).<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/ioc/2026-host-city-election |title=2026 host election |language=en |website=olympics.com |access-date=2025-10-28 }}</ref> Комиссияи арзёбии [[Кумитаи байналмилалии олимпӣ]] аз ҳар ду кишвар боздид намуда, омодагии техникӣ ва дастгирии ҷомеаро баҳогузорӣ кард.<ref>{{cite web |url=https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Games/Winter-Games/Games-2026-Winter-Olympic-Games/Report-of-the-IOC-Evaluation-Commission-2026-LO-RES.pdf |title=Report IOC Evaluation Commission 2026 |language=en |website=olympic.org |date=2019-05-21 |access-date=2025-10-28 |accessdate=2026-02-14 |archivedate=2019-10-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191014020728/https://stillmed.olympic.org/media/Document%20Library/OlympicOrg/Games/Winter-Games/Games-2026-Winter-Olympic-Games/Report-of-the-IOC-Evaluation-Commission-2026-LO-RES.pdf }}</ref> 24 июни соли 2019 дар иҷлосияи 134-уми КБО дар Лозанна шаҳрҳои Милан ва Кортина-д’Ампетсо расман ҳамчун мизбони Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026 интихоб шуданд.<ref>{{cite web |author=Robert Livingstone |url=https://gamesbids.com/eng/winter-olympic-bids/2026-olympic-bid-news/lausanne-to-host-vote-for-winning-2026-winter-olympic-bid-instead-of-milan-after-italy-enters-race/ |title=Lausanne To Host Vote For Winning 2026 Winter Olympic Bid Instead of Milan After Italy Enters Race |language=en |website=gamesbids.com |date=2018-09-20 |access-date=2025-10-28 }}</ref> == Буҷет == Буҷети Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026 тақрибан 1,7 миллиард евро арзёбӣ мешавад.<ref>{{cite web |url=https://apnews.com/article/milan-cortina-olympics-budget-93bc5bd35d18f2c80f59bfccfb183394 |title=Milan-Cortina Olympics organizers announce budget of 1.7 billion euros |language=en |website=apnews.com |date=2025-04-10 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Маблағгузорӣ аз чанд манбаъ амалӣ мегардад. [[Кумитаи байналмилалии олимпӣ]] (КБО) барои пӯшонидани хароҷоти ташкилӣ ва амалиётӣ тақрибан 925 миллион доллари ИМА ҷудо намудааст.<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/ioc/faq/olympic-marketing/how-are-the-olympic-games-financed |title=How are the Olympic Games financed? |language=en |website=olympics.com |access-date=2025-10-28 }}</ref> Сармоягузории давлатӣ тақрибан 60 фоизи маблағи умумиро ташкил дода, аз ҳисоби буҷети давлатии Италия, минтақаҳои Ломбардия ва Венето, инчунин аз фондҳои сохтории [[Иттиҳоди Аврупо]] таъмин карда мешавад.<ref>{{cite web |url=https://www.sportblog-online.de/en/milan-cortina-2026-winter-olympics-economy-sustainability-tourism/ |title=Milan–Cortina 2026: How Italy Is Redefining the Economics and Sustainability of the Winter Olympics |language=en |website=sportblog-online.de |date=2025-10-20 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Ҳиссаи бахши хусусӣ зиёда аз 400 миллион евроро дар бар мегирад, ки аз ҳисоби сарпарастӣ, инчунин даромад аз ҳуқуқи пахш, фурӯши билетҳо ва маҳсулоти рамзӣ (мерчендайзинг) ба даст оварда мешавад.<ref>{{cite web |author=Raúl Daffunchio Picazo |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1152734/olympics-2026-up-400-million-sponsors |title=Milano Cortina secures partnerships |language=en |website=insidethegames.biz |date=2025-04-08 |access-date=2025-10-28 }}</ref> === Ширкаткунандаҳо === Ба Бозиҳои зимистонаи олимпии Милан ва Кортина-д’Ампетсо варзишгарон аз 93 КМО роҳхат гирифтанд. Иштироки тақрибан 2900 варзишгар, ки миёни ин кумитаҳо тақсим шудаанд, пешбинӣ мегардид.<ref>{{cite web |url=https://www.olympics.com/ioc/news/one-year-to-go-ioc-invites-world-s-best-winter-sports-athletes-to-the-olympic-winter-games-milano-cortina-2026 |title=One Year to Go: IOC invites world’s best winter sports athletes to the Olympic Winter Games Milano Cortina 2026 |language=en |website=olympics.com |date=2025-02-06 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Се кишвар бори нахуст дар Бозиҳои зимистонаи олимпӣ иштирок намуданд: [[Бенин]], [[Гвинея-Бисау]] ва [[Аморати Муттаҳидаи Араб]].<ref>{{cite web |author=Ramola Talwar Badam |url=https://www.thenationalnews.com/news/uae/2025/03/17/uae-special-winter-olympics/ |title=‘I love making UAE proud’: Inspirational Emiratis take home 16 medals at Special Winter Olympics |language=en |website=thenationalnews.com |date=2025-03-17 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Кишварҳои [[Венесуэла]], [[Кения]], [[Сингапур]], [[Уругвай]] ва [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] пас аз танаффус дубора ба Бозиҳо баргаштанд. Бо сабаби ҳамлаи Русия ба Украина, ки соли 2022 оғоз гардид, [[Федератсияи байналмилалии лижаронӣ ва сноуборд]] иштироки варзишгарони Русия ва Беларусро дар марҳилаи интихобӣ барои Бозиҳои олимпии 2026 манъ кард. Ҳамзамон [[Кумитаи байналмилалии олимпӣ]] истифодаи парчамҳои Русия ва Беларусро манъ кард ва варзишгарони ин кишварҳо танҳо метавонанд ҳамчун варзишгарони инфиродии бетараф ширкат варзанд.<ref>{{cite web |author=Tim Reynolds |url=https://apnews.com/article/2026-olympics-russia-luge-excluded-4d95b8d03c539e4e87f899b36c77cc65 |title=Russian athletes excluded from luge at the 2026 Milan-Cortina Olympics |language=en |website=apnews.com |date=2025-07-18 |access-date=2025-10-28 }}</ref><ref>{{cite web |author=Karolos Grohmann |url=https://www.reuters.com/sports/russian-teams-remain-banned-competing-2026-winter-games-2025-05-27/ |title=Russian teams remain banned from competing at 2026 Winter Games |language=en |website=reuters.com |date=2025-05-27 |access-date=2025-10-28 }}</ref><ref>{{cite web |author=Lisa Riley Roche |url=https://www.deseret.com/utah/2025/10/22/no-russian-skiers-at-2026-winter-olympics-in-milan-cortina-italy/ |title=There won’t be any Russian skiers at next year’s Winter Olympics. Here’s why |language=en |website=deseret.com |date=2025-10-22 |access-date=2025-10-28 }}</ref> Ҳанӯз то оғози Бозиҳо нахустин ҳолати допинг ошкор гардид. Варзишгари италиявӣ дар биатлон {{не переведено|Пасслер, Ребекка|Ребекка Пасслер|it|Rebecca Passler}} аз санҷиш натиҷаи мусбат гирифт ва аз иштирок маҳрум шуд.<ref>{{cite web |url=https://lenta.ru/news/2026/02/02/na-olimpiade-v-italii-vyyavili-pervyy-sluchay-dopinga/ |title=На Олимпиаде в Италии выявили первый случай допинга |language=ru |website=Lenta.RU |date=2026-02-02 |access-date=2026-02-02 }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Бозиҳои зимистонаи олимпӣ]] [[Гурӯҳ:Варзиш дар Италия]] [[Гурӯҳ:Соли 2026 дар варзиш]] 48s2r27h5hm8fi4j85j38go41b88jzt Бемории брутселлёз 0 329190 1461734 1461516 2026-04-02T06:16:48Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461734 wikitext text/x-wiki {{Беморӣ| Name = Бруцеллёз| ICD10 = {{ICD10|A|23}} | ICD9 = {{ICD9|023}} | ICDO = | Image = Brucella spp.JPG| Caption = | OMIM = | MedlinePlus = 000597 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 248 | DiseasesDB = 1716 | }} '''Бруселёз''' ({{lang-la|brucellosis}}) — [[Зоонозҳо|сирояти зоонозӣ]], ки аз ҳайвоноти бемор ба инсон мегузарад ва бо зарари мутааддиди узвҳо ва системаҳои организми инсон хос аст. Бактерияҳое, ки ин бемориро ба вуҷуд меоранд, соли 1886 аз ҷониби олими англис [[Дейвид Брюстер|Дэвид Брюс]] кашф карда шудаанд. Ба шарафи ӯ онҳоро бруселлаҳо ва бемориро бруселёз номиданд<ref>Мувофиқи маълумоти Панацея.ру — [http://www.panacea.ru/news/ar/5508 Бруселёз] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120528201840/http://www.panacea.ru/news/ar/5508 |date=2012-05-28 }}</ref>. Ҳама намудҳои ҳайвоноти хонагӣ ва инчунин инсон ба ин сироят ҳассос мебошанд. == Сабабҳо == Се намояндаи ҷинси бруселлаҳо барои инсон патогенӣ мебошанд: ангезандаи бруселёзи чорвои майда (''Brucella melitensis''), ангезандаи бруселёзи чорвои калон (''Brucella abortus'') ва ангезандаи бруселёзи хук (''Brucella suis'')<ref name="Л.Б.Борисов">{{книга|автор=Борисов Л. Б.|заглавие=Медицинская микробиология, вирусология и иммунология|издательство=МИА|год=2005|страницы=423|isbn=5-89481-278-X}}</ref>. Ҳолатҳои беморшавӣ бо бруселёз пас аз тамос бо штаммҳои ''Brucella canis'' низ тавсиф шудаанд (ин ҳолатҳо нодир ҳисобида мешаванд).<ref name="автоссылка1">{{Cite web|url=https://www.msdmanuals.com/ru-ru/professional/%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D0%B8/%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%86%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8B/%D0%B1%D1%80%D1%83%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B7|title=Бруцеллез - Инфекционные болезни|website=Справочник MSD Профессиональная версия|lang=ru-RU|access-date=2025-01-28|archive-date=2024-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240924091426/https://www.msdmanuals.com/ru-ru/professional/%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D0%B8/%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%86%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D1%8B/%D0%B1%D1%80%D1%83%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B7|url-status=live}}</ref> Бруселлаҳо ниҳоят хурд ва беҳаракат буда, спора ҳосил намекунанд, аммо дар шароити муайян метавонанд капсула ташаккул диҳанд. Полиморфизми ҳуҷайраҳои микробӣ хос аст — дар як препарат метавон шаклҳои коккӣ, овоидӣ ва палочкашакл-ро дучор омад. Онҳо бо ҳама рангҳои анилинӣ ба осонӣ ранг гирифта, грамотрицателӣ мебошанд<ref name=":0">{{Книга|автор=Сосов Р. Ф. ва дигарон|заглавие=Эпизоотология|ҷой=М.|нашриёт=Колос|сол=1969|саҳ=400}}</ref>. == Этиология == Бруселлаҳо дар муҳитҳои ғизоии оддӣ, асосан дар агари ҷигар, дар муҳитҳои бо иловаи глюкоза ва глицерин мерӯянд. Қобилияти паразитӣ дар дохили ҳуҷайраро доранд. 6 намуди ангезандаҳои бруселёз ва 17 биовар маълуманд. Манбаи асосии бруселлаҳои барои инсон хатарнок — [[Буз|бузҳо]], [[Гӯсфанд|гӯсфандҳо]] (''Br. melitensis''), [[Гов|говҳо]] (''Br. abortus bovis''), хукҳо (''Br. abortus suis'') ва [[Саг|сагҳо]] (''Br. canis'') мебошанд, ки ангезандаро бо шир, пешоб ва оби ҷанин хориҷ мекунанд. Интиқолдиҳандагон мӯйсафедҳо ва канаҳо мебошанд. Сироятёбии инсон ҳангоми тамос бо ҳайвоноти интиқолдиҳанда, газидани ҳашарот ва ҳангоми истеъмоли маҳсулоти сироятёфта — шири хом, панири аз шири нопастеризатсияшуда сохташуда рух медиҳад. Интиқоли беморӣ аз инсон ба инсон низ имконпазир аст<ref name="Wareth_2020">{{cite journal |title=Susceptibility of Avian Species to Brucella Infection: A Hypothesis-Driven Study |author=Wareth G. et al. |date=2020 |journal=Pathogens |volume=9 |issue=2 |doi=10.3390/pathogens9020077}}</ref>. Гоҳе бруселлаҳо дар соҳибони нотипӣ низ ошкор мешаванд. Инчунин бруселлаҳо дар ҳайвоноти ширхӯри баҳрӣ, аз қабили китшаклҳо (делфинҳо), палмоспаҳо (тюленҳо) ва дар моҳиҳо, амфибияҳо ва рептилияҳо низ ҷудо карда шудаанд<ref>{{Cite web|url=https://storymaps.arcgis.com/stories/8f560383d90b47e8a6f2223384a09c5f|title=Brucella story map|first=Last updated|last=on 12.12.2023|website=ArcGIS StoryMaps|date=2024-09-11|lang=en-GB|access-date=2024-10-15|archive-date=2024-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20241103231619/https://storymaps.arcgis.com/stories/8f560383d90b47e8a6f2223384a09c5f|url-status=live}}</ref>. == Устуворӣ == Дар муҳити беруна бруселлаҳо муддати тӯлонӣ зинда мемонанд: дар хок — то 100 ва зиёда рӯз, дар чанг — то 44 рӯз, дар об — аз 6 то 150 рӯз, дар гӯшти шӯр — аз 80 то 100 рӯз. Дар ҳарорати паст бруселлаҳо то 160 рӯз ва зиёда қобилияти зинда монданро доранд. Ҷӯшонидан бруселлаҳоро фавран мекушад. == Нишонаҳо ва аломатҳо == [[file:BrucellosisGraph.png|thumb|right|200px|Графики ҳолатҳои бемории брутселлёз дар байни одамон дар Иёлоти Муттаҳида дар солҳои 1993–2010, ки аз ҷониби Марказҳои назорат ва пешгирии бемориҳо (CDC) тавассути Системаи миллии назорати бемориҳои бақайдгирифташуда таҳқиқ шудааст<ref>{{cite web |publisher=CDC |url=https://www.cdc.gov/brucellosis/resources/surveillance.html|title=Brucellosis: Resources: Surveillance|date=2018-10-09}}</ref>]] Аломатҳои беморӣ ба нишонаҳои бисёр бемориҳои дигари [[таб|табдор]] шабоҳат доранд, аммо бо шиддати бештари дард дар мушакҳо ва арақкунии шабона фарқ мекунанд. Давомнокии беморӣ метавонад аз якчанд ҳафта то чанд моҳ ё ҳатто солҳо тағйир ёбад. Дар марҳилаи аввали беморӣ [[бактериемия]] (мавҷудияти бактерияҳо дар хун) ба амал меояд, ки ба сегонаи классикии нишонаҳо оварда мерасонад: таби пасту баландшаванда (мавҷнок), арақкунӣ (аксар вақт бо бӯи хоси нохуши бадбӯй ё бӯи алафи тар) ва [[артралгия]] (дарди буғумҳо) ва [[миалгия]]-и (дарди мушакҳо) зудгузар.<ref>{{Citation |last1=Hayoun |first1=Michael A. |title=Brucellosis |date=2023 |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK441831/ |work=StatPearls |access-date=2023-11-08 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=28722861 |last2=Muco |first2=Erind |last3=Shorman |first3=Mahmoud}}</ref> Таҳлилҳои хун маъмулан [[лейкопения]] (кам шудани шумораи ҳуҷайраҳои сафеди хун) ва [[камхунӣ|анемия]]-ро нишон медиҳанд. Инчунин сатҳи [[ферментҳои ҷигар]], ба монанди аспартатаминотрансфераза ва аланинаминотрансфераза баланд шуда, аксуламалҳои мусбати Роз-Бенгал ва Ҳаддлсон мушоҳида мешаванд. Аломатҳои меъдаю рӯда дар 70%-и ҳолатҳо пайдо мешаванд ва инҳоро дар бар мегиранд: дилбеҳузурӣ, қайкунӣ, камшавии иштиҳо, вазнинии бесабаб, дарди шикам, қабзият, дарунравӣ, гепатомегалия (калоншавии ҷигар), [[гепатит]] (илтиҳоби ҷигар), абсесси ҷигар ва спленомегалия (калоншавии испурҷ).<ref>{{Cite web |title=Access Anytime Anywhere |url=https://my.clevelandclinic.org/ |access-date=2025-06-07 |website=Cleveland Clinic |language=en}}</ref> Ин маҷмӯи аломатҳо, ҳадд ақал дар Португалия, Исроил, Фаластин, Сурия, Эрон ва Урдун бо номи "таби Малта" маъруф аст. Дар вақти хуруҷи таби Малта, мавҷудияти брутселлаҳоро дар хун одатан бо истифода аз кишти хун дар муҳити триптозӣ ё муҳити Албини исбот кардан мумкин аст. Агар беморӣ табобат карда нашавад, он метавонад ба шакли музмин (хроникӣ) гузарад. Осебҳои маҳаллии брутселлёз одатан дар устухонҳо ва буғумҳо ба амал меоянд; остеомиелит ё спондилодит-и сутунмӯҳраи камар, ки бо сакроилиит ҳамроҳӣ мекунад, барои ин беморӣ хеле хос аст. Орхит (илтиҳоби тухмдон) низ дар байни мардон маъмул аст. Оқибатҳои сирояти ''Brucella'' хеле гуногунанд ва метавонанд [[артрит]], спондилит, тромбоcитопения, менингит, увеит, неврити оптикӣ, эндокардит ва ихтилоли гуногуни асабро, ки бо номи умумии "нейробрутселлёз" маъруфанд, дар бар гиранд. == Патогенез == Дарвозаи воридшавӣ — микроҷароҳатҳои [[пӯст]], пардаи луобӣ-и узвҳои ҳозима ва роҳҳои нафас мебошанд. Бруселёз ба ҷараёни музмин майл дорад. [[Иммунитет]] ташаккул меёбад, аммо на дарозмуддат (пас аз 3—5 сол реинфексия имконпазир аст). Навъи бруселла ба зуҳуроти беморӣ таъсир мерасонад. Вазнинтарин ҷараёни бруселёзро намуди '''Brucella melitensis''' ба вуҷуд меорад. == Анатомияи патологӣ == Ҳангоми таҳти [[микроскоп]] тафтиш кардани узвҳо ва бофтаҳои аз бруселёз зарардида, [[Гранулёма|гранулёмаҳо]]-и хос дида мешаванд, ки ба гранулёмаҳои сил хеле монанданд, аммо хеле кам ба некрози казеозӣ дучор мешаванд. Истисно ин сирояти ''B. suis'' аст, ки дар он абсессҳо аксар вақт мушоҳида мешаванд. == Клиника == Давраи инкубатсионӣ аз 5 рӯз то 4 моҳ, ба ҳисоби миёна 2 ҳафта аст. Беморӣ одатан тадриҷан инкишоф меёбад. Зуҳуроти системӣ гуногун буда, қариб ҳамаи узвҳоро фаро мегиранд: * '''Системаи устухону мушакҳо''': [[артрит]], остеомиелит-и сутунмӯҳра, миалгия. * '''Дил''': эндокардит, [[миокардит]], перикардит. * '''Системаи нафаскашӣ''': бронхит ва [[пневмония]]. * '''Системаи ҳозима''': [[гепатит]], [[анорексия]] ва талафоти вазн. * '''Системаи пешоб-таносул''': орхит, [[простатит]], пиелонефрит. * '''Системаи асаби марказӣ''': менингит, энсефалит, миелит. == Ташхис == * '''Маълумоти анамнез:''' тамос бо ҳайвонот, истеъмоли маҳсулоти [[чорводорӣ]]-и аз ҷиҳати термикӣ коркарднашуда. * '''Тасвири клиникӣ'''. * '''Ташхиси лабораторӣ:''' ** кошти хун дар муҳитҳои ғизоӣ; ** [[реаксияи Райт]]; ** [[реаксияи Кумбс]]; ** [[реаксияи Хеддлсон]]; ** [[санҷиши пӯсти Бюрне]]; ** ПҶР (PCR) барои ошкор кардани КДН-и бруселла. == Табобат == [[Антибиотикҳо|Антибиотиктерапия]]: ду ё се дору, аз қабили тетрасиклин, стрептомитсин, доксисиклин, рифампитсин, гентамисин. Дар табобат фторхинолонҳо (сипрофлоксатсин, офлоксатсин) низ самарабахшанд. [[Антибиотик]]ҳо ба монанди тетраcиклинҳо, рифампитсин ва аминогликозидҳо (стрептомитсин ва гентамитсин) бар зидди бактерияҳои ''Brucella'' самарабахшанд. Аммо истифодаи зиёда аз як антибиотик дар давоми чанд ҳафта зарур аст, зеро бактерияҳо дар дохили ҳуҷайраҳо инкубатсия мешаванд. Стандарти тиллоии табобат барои калонсолон тазриқи ҳаррӯзаи байнимушакии стрептомицин ба андозаи 1&nbsp;г дар давоми 14 рӯз ва истеъмоли дохилии (даҳонӣ) доксисиклин 100&nbsp;мг ду бор дар як рӯз дар давоми 45 рӯз (ҳамзамон) мебошад. Гентамицин ба андозаи 5&nbsp;мг/кг тавассути тазриқи байнимушакӣ як бор дар як рӯз дар давоми 7 рӯз ҷойгузини муносиб аст, вақте ки стрептомицин дастрас нест ё истифодааш зиддинишондод мебошад.<ref name="pmid16575723">{{cite journal | vauthors = Hasanjani Roushan MR, Mohraz M, Hajiahmadi M, Ramzani A, Valayati AA | title = Efficacy of gentamicin plus doxycycline versus streptomycin plus doxycycline in the treatment of brucellosis in humans | journal = Clinical Infectious Diseases | volume = 42 | issue = 8 | pages = 1075–80 | date = April 2006 | pmid = 16575723 | doi = 10.1086/501359 | doi-access = free }}</ref> Реҷаи дигари васеъ истифодашаванда доксициклин ва рифампицин ду бор дар як рӯз дар давоми ҳадди аққал 6 ҳафта мебошад. Ин реҷа бартарии истеъмоли даҳониро дорад. Табобати сегона бо доксициклин, рифампицин ва ко-тримоксазол барои табобати бомуваффақияти нейробрутселлёз истифода шудааст.<ref name="pmid1420670">{{cite journal | vauthors = McLean DR, Russell N, Khan MY | title = Neurobrucellosis: clinical and therapeutic features | journal = Clinical Infectious Diseases | volume = 15 | issue = 4 | pages = 582–90 | date = October 1992 | pmid = 1420670 | doi = 10.1093/clind/15.4.582 }}</ref> Реҷаи доксициклин ва стрептомицин (дар давоми 2 то 3 ҳафта) нисбат ба реҷаи доксициклин ва рифампицин (дар давоми 6 ҳафта) самарабахштар аст.<ref>{{cite journal | vauthors = Yousefi-Nooraie R, Mortaz-Hejri S, Mehrani M, Sadeghipour P | title = Antibiotics for treating human brucellosis | journal = The Cochrane Database of Systematic Reviews | volume = 10 | article-number = CD007179 | date = October 2012 | issue = 10 | pmid = 23076931 | pmc = 6532606 | doi = 10.1002/14651858.cd007179.pub2 }}</ref> Доксициклин метавонад аз монеаи хуну мағз гузарад, аммо барои пешгирии такрори беморӣ (рецидив) илова кардани ду доруи дигарро талаб мекунад. Табобат бо сипрофлоксатсин ва ко-тримоксазол бо сатҳи хеле баланди такроршавии беморӣ алоқаманд аст. Ҳангоми эндокардит-и брутселлёзӣ барои натиҷаи беҳтарин ҷарроҳӣ зарур аст. Ҳатто бо табобати оптималии зиддибрутселлёзӣ, такроршавии беморӣ дар 5 то 10%-и беморони гирифтори таби Малта ба амал меояд. == Пешгирӣ == === Ваксинакунии чорво ва назорати беморӣ === Ваксинакунӣ усули самарабахштарини назорати брутселлёз дар байни чорво мебошад. Дар говҳо ваксинаҳои маъмултарин штаммҳои ''Brucella abortus'' 19 ва RB51 мебошанд,<ref>{{Cite web |title=Disease Alert: Bovine Brucellosis |url=https://www.aphis.usda.gov/livestock-poultry-disease/cattle/bovine-brucellosis |access-date=2025-03-19 |website=www.aphis.usda.gov |language=en}}</ref> дар ҳоле ки барои бузу гӯсфандон штамми ''B. melitensis'' Rev-1 истифода мешавад. Усулҳои дигар скрининги мунтазами серологӣ ва нобуд кардани ҳайвоноти сироятшударо дар бар мегиранд, ки барои пешгирии паҳншавии беморӣ кӯмак мекунанд. Дар бисёр кишварҳо барномаҳои ҳатмии ваксинакунӣ<ref>{{Cite journal |last1=Singh |first1=Balbir B. |last2=Kostoulas |first2=Polychronis |last3=Gill |first3=Jatinder P. S. |last4=Dhand |first4=Navneet K. |date=2018-05-10 |editor-last=Wunder |editor-first=Elsio |title=Cost-benefit analysis of intervention policies for prevention and control of brucellosis in India |journal=PLOS Neglected Tropical Diseases |language=en |volume=12 |issue=5 |article-number=e0006488 |doi=10.1371/journal.pntd.0006488 |doi-access=free |issn=1935-2735 |pmc=5963803 |pmid=29746469}}</ref> ва сиёсати "санҷиш ва куштан" коҳиши назарраси сатҳи гирифторӣ ба брутселлёзро дар байни чорво нишон доданд.<ref>{{Cite journal |last1=Zamri-Saad |first1=M. |last2=Kamarudin |first2=M. I. |date=2016-12-01 |title=Control of animal brucellosis: The Malaysian experience |journal=Asian Pacific Journal of Tropical Medicine |volume=9 |issue=12 |pages=1136–1140 |doi=10.1016/j.apjtm.2016.11.007 |pmid=27955740 |issn=1995-7645|doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Bahmani |first1=Nasrin |last2=Bahmani |first2=Afshin |date=January 2022 |title=A review of brucellosis in the Middle East and control of animal brucellosis in an Iranian experience |url=https://journals.lww.com/10.1097/MRM.0000000000000266 |journal=Reviews in Medical Microbiology |language=en |volume=33 |issue=1 |pages=e63–e69 |doi=10.1097/MRM.0000000000000266 |issn=2770-3150|url-access=subscription }}</ref> === Амнияти ғизоӣ ва пастеризатсия === Брутселлёз одатан ба одамон тавассути истеъмоли маҳсулоти шири пастеризатсиянашуда, махсусан шири хом ва панир мегузарад. Пастеризатсия яке аз усулҳои самарабахши нест кардани ''Brucella'' мебошад. Бисёр кишварҳо ин усулро ҷорӣ карда, маъракаҳои омӯзишии ҷамъиятиро барои даст кашидан аз истеъмоли маҳсулоти шири хом ба роҳ мондаанд.<ref>{{Cite journal |last1=Dadar |first1=Maryam |last2=Tiwari |first2=Ruchi |last3=Sharun |first3=Khan |last4=Dhama |first4=Kuldeep |date=2021-01-01 |title=Importance of brucellosis control programs of livestock on the improvement of one health |journal=Veterinary Quarterly |language=en |volume=41 |issue=1 |pages=137–151 |doi=10.1080/01652176.2021.1894501 |issn=0165-2176 |pmc=7946044 |pmid=33618618}}</ref> === Манбаъҳои табиӣ дар байни ҳайвоноти ваҳшӣ ва назорати беморӣ === Ҳайвоноти ваҳшӣ, аз ҷумла бизонҳо, оҳуҳо ва хукҳои ваҳшӣ ҳамчун манбаи табиии ''Brucella'' хизмат мекунанд. Гузаштани сироят аз ҳайвоноти ваҳшӣ ба чорвои хонагӣ мушкилоти доимиро ба вуҷуд меорад. Тадбирҳои назоратӣ минтақаҳои маҳдуди ғизодиҳӣ ва барномаҳои таҷрибавии ваксинакунии ҳайвоноти ваҳширо дар бар мегиранд. Ба шикорчиён ва шахсоне, ки бо гӯшти шикор сарукор доранд, тавсия дода мешавад, ки дастпӯшакҳои муҳофизатӣ пӯшанд ва гӯштро пурра пазанд.<ref>{{Cite web |last=CDC |date=2024-06-04 |title=About Brucellosis |url=https://www.cdc.gov/brucellosis/about/index.html |access-date=2025-03-19 |website=Brucellosis |language=en-us}}</ref> === Амнияти меҳнат ва чораҳои эҳтиётӣ дар озмоишгоҳ === Брутселлёз барои байторон (ветеринарҳо), деҳқонон, коргарони забҳхонаҳо ва кормандони озмоишгоҳҳо хатари касбӣ дорад. Чораҳои асосии пешгирикунанда истифодаи таҷҳизоти муҳофизати инфиродӣ (ТМИ), таҳвияи (вентилятсияи) дуруст дар забҳхонаҳо ва риояи протоколҳои бехатарии биологии озмоишгоҳҳоро дар бар мегиранд.<ref>{{Cite journal |last1=Pereira |first1=Carine Rodrigues |last2=Cotrim de Almeida |first2=João Vitor Fernandes |last3=Cardoso de Oliveira |first3=Izabela Regina |last4=Faria de Oliveira |first4=Luciana |last5=Pereira |first5=Luciano José |last6=Zangerônimo |first6=Márcio Gilberto |last7=Lage |first7=Andrey Pereira |last8=Dorneles |first8=Elaine Maria Seles |date=2020-05-11 |editor-last=Lin |editor-first=Tao |title=Occupational exposure to Brucella spp.: A systematic review and meta-analysis |journal=PLOS Neglected Tropical Diseases |language=en |volume=14 |issue=5 |article-number=e0008164 |doi=10.1371/journal.pntd.0008164 |doi-access=free |issn=1935-2735 |pmc=7252629 |pmid=32392223}}</ref> === Маорифи тандурустии ҷамъиятӣ ва огоҳии аҳолӣ === Ташаббусҳои таълимӣ барои коҳиш додани интиқоли брутселлёз муҳиманд, махсусан дар ҷамоатҳои деҳот, ки истеъмоли маҳсулоти шири хом ҳанӯз васеъ паҳн шудааст. Маъракаҳои тандурустӣ ба аҳамияти донишҳои асосӣ дар бораи беморӣ, коркарди бехатари ғизо ва риояи қоидаҳои ваксинакунӣ таъкид мекунанд.<ref>{{Cite journal |last1=Ghugey |first1=Satish L. |last2=Setia |first2=Maninder S. |last3=Deshmukh |first3=Jyotsna S. |date=August 2022 |title=The effects of health education intervention on promoting knowledge, beliefs and preventive behaviors on brucellosis among rural population in Nagpur district of Maharashtra state, India |journal=Journal of Family Medicine and Primary Care |language=en |volume=11 |issue=8 |pages=4635–4643 |doi=10.4103/jfmpc.jfmpc_1562_21 |doi-access=free |issn=2249-4863 |pmc=9638594 |pmid=36352929}}</ref> === Кӯшишҳои байналмилалӣ ва ҳамгироии "Саломатии ягона" (One Health) === Назорати брутселлёз ба равиши "Саломатии ягона" (One Health) такя мекунад, ки саломатии одамон, ҳайвонот ва муҳити зистро муттаҳид менамояд. Ташкилотҳои ҷаҳонӣ ба монанди СУТ (WHO), ФАО (FAO) ва Созмони ҷаҳонии солимии ҳайвонот (WOAH)<ref>{{Cite web |title=Quadripartite Secretariat for One Health |url=https://www.who.int/teams/one-health-initiative/quadripartite-secretariat-for-one-health |access-date=2025-03-19 |website=www.who.int |language=en}}</ref> ҷонибдори стратегияҳои ҳамгирошуда барои пешгирии пандемияҳои оянда мебошанд. Кӯшишҳои муштарак барои муайян кардани омилҳои хавф, назорати хуруҷи беморӣ ва танзими қоидаҳои амнияти ғизоӣ равиши устуворро дар идоракунии беморӣ таъмин мекунанд.<ref>{{Cite book |last1=FAO |url=https://openknowledge.fao.org/items/fddae6a2-e7ef-4a2a-ad54-2463dbbb0b32 |title=One Health Joint Plan of Action, 2022–2026 |last2=UNEP |last3=WHO |last4=WOAH |date=2022 |publisher=FAO ; UNEP ; WHO ; WOAH |isbn=978-92-5-136957-9 |language=English}}</ref> == Маълумоти таърихӣ == Беморӣ аз замони [[Гиппократ]] маълум аст. Дар асри XVIII онро зери номҳои «таби малта», «таби миёназаминӣ» тавсиф мекарданд. Дар соли 1887 табиби англис Дэвид Брюс тавонист фарҳанги ангезандаро ҳосил кунад. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * Справочник по инфекционным болезням, проф. Л. А. Тришкова, доц. С. А. Богатырёва. * Справочник по дифференциальной диагностике инфекционных болезней. Под редакцией профессора А. Ф. Фролова, профессора Б. Л. Угрюмова, д-ра мед. наук Е. К. Тринус. [[Киев]]. == Пайвандҳои беруна == {{Commonscat|Brucellosis}} * [http://abc-med.ru/brucellez.html Бруселёз] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220518133823/http://abc-med.ru/brucellez.html |date=2022-05-18 }} * https://web.archive.org/web/20070309020656/http://www.cbwinfo.com/Biological/Pathogens/BM.html * https://web.archive.org/web/20070113231531/http://www.aphis.usda.gov/vs/nahps/brucellosis/ * https://web.archive.org/web/20160417045047/http://www.cdc.gov/NCIDOD/DBMD/DISEASEINFO/brucellosis_g.htm * https://web.archive.org/web/20070205105419/http://www.hpa.org.uk/infections/topics_az/zoonoses/brucellosis/gen_info.htm * http://www.emedicine.com/emerg/topic883.htm * http://www.wrongdiagnosis.com/b/brucellosis/intro.htm * [http://www.vet.uga.edu/ College of Veterinary Medicine. The University of Georgia] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260302150345/https://vet.uga.edu/ |date=2026-03-02 }} * [https://web.archive.org/web/20090501184411/http://www.dsf.health.state.pa.us/health/cwp/view.asp?a=171&Q=230331&healthPNavCtr=%7C%2F Department of Health] * [http://abc-med.ru/brucellez.html Бруцеллёз] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220518133823/http://abc-med.ru/brucellez.html |date=2022-05-18 }} * [https://web.archive.org/web/20090502170409/http://www.toxicbio.ru/rus/conferences/bison_2008/index.html Международное рабочее совещание в НИЦ ТБП (Серпуховский район)] * [http://vetexpert.pro/sanpin/brucellez.html Бруцеллёз . Санитарные правила СП 3.1.085-96 Ветеринарные правила ВП 13.3.1302-96 ]{{Недоступная ссылка|date=2018-06|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.sorashn.ru/index.php?id=2163 Всероссийский научно-исследовательский институт бруцеллёза и туберкулёза животных Российской академии сельскохозяйственных наук]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Зоонозҳо]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои ҳайвонотӣ]] [[Гурӯҳ:Сироятҳои бактериявӣ]] [[Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо]] r0x29o6ngvtya5cr9ot4eggfa7fnvbr Volkswagen 0 329218 1461664 1458937 2026-04-02T01:21:04Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461664 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Volkswagen logo 2019.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[Frankfurt Stock Exchange|FSE]]: VOW | foundation = [[28 май]]и [[1937]] | founders = [[Фердинанд Порше]] (тарроҳ) | location = [[Волфсбург]], [[Олмон]] | key_people = Оливер Блуме (раиси ҳайати директорон) | industry = Худравсозӣ | products = Мошинҳои сабук, автобусҳо, фургонҳо | revenue = 293,4 миллиард евро ([[2023]]) | net_income = 17,9 миллиард евро ([[2023]]) | num_employees = 684 025 нафар ([[2023]]) | homepage = [https://www.volkswagen.com/ volkswagen.com] }} Volkswagen AG яке аз бузургтарин гурӯҳҳои худравсозии ҷаҳон мебошад ва тамғаҳои машҳурро — [[Audi]], [[Porsche]], [[Lamborghini]], [[Bentley]], [[SEAT]], [[Škoda]] — дар бар мегирад. Дар соли [[2023]] Volkswagen Group ба зиёда аз '''9,2 миллион мошин''' фурӯхт ва даромади умумии гурӯҳ ба 293 миллиард евро расид.<ref>{{Cite web |url=https://annualreport2023.volkswagenag.com/ |title=Volkswagen Group Annual Report 2023 |publisher=Volkswagen AG |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Маъруфтарин маҳсули Volkswagen — '''VW Golf''' — яке аз беш аз ҳама фурӯхташуда мошинҳо дар Аврупо мебошад. == Таърих == === Таъсис ва VW Beetle (1937–1945) === Volkswagen [[28 май]]и [[1937]] бо дастури [[Адолф Гитлер]] таъсис ёфт. Мақсад сохтани мошини арзоне буд, ки ҳар оилаи олмонӣ бихарад. Муҳандис [[Фердинанд Порше]] тарроҳии мошинро анҷом дод — ин мошин баъдтар '''VW Beetle''' ном гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://www.volkswagen-newsroom.com/en/company/history-4548 |title=Volkswagen History |publisher=Volkswagen AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар Ҷанги Ҷаҳонии Дуюм заводи Volkswagen барои мақсадҳои ҳарбӣ истифода шуд. Пас аз ҷанг бритониёиҳо завод ва шаҳри Волфсбургро барқарор карданд. === VW Beetle — рамзи давр (1945–1970) === VW Beetle (Жук) дар тамоми ҷаҳон маъруф шуд — то соли [[1972]] зиёда аз '''15 миллион адад''' фурӯхта шуд ва рекорди Ford Model T-ро шикаст.<ref>{{Cite web |url=https://www.vw.com/en/models/beetle.html |title=Beetle History |publisher=Volkswagen AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар ИМА автомобил бо кампанияи рекламавии «Think Small» маъруфтарин мошини хориҷӣ шуд. === Гурӯҳи байналмилалӣ (1980–ҳол) === Дар солҳои 1980-1990 Volkswagen тамғаҳои зиёдро харидорӣ кард: [[SEAT]] (1986), [[Škoda]] (1991), [[Bentley]] ва [[Lamborghini]] (1998), [[Bugatti]] (1998), [[Porsche]] (2012). Дар соли [[2015]] рӯйдоди «Dieselgate» — кашфи манипулятсияи санҷишҳои эмиссия — ширкатро ба бӯҳрони назаррас рӯ ба рӯ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/business-34324772 |title=Volkswagen: The scandal explained |work=BBC News |date=2015-09-25 |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> == Тамғаҳои гурӯҳи Volkswagen == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Тамға !! Кишвар !! Самт |- | '''Volkswagen''' || [[Олмон]] || Мошинҳои оммавӣ |- | '''[[Audi]]''' || [[Олмон]] || Мошинҳои луксус |- | '''[[Porsche]]''' || [[Олмон]] || Мошинҳои спортии луксус |- | '''[[SEAT]]''' || [[Испания]] || Мошинҳои миёна |- | '''[[Škoda]]''' || [[Чехия]] || Мошинҳои арзишманд |- | '''[[Bentley]]''' || [[Бритониё]] || Мошинҳои ултралуксус |- | '''[[Lamborghini]]''' || [[Италия]] || Суперкорҳо |- | '''[[Bugatti]]''' || [[Франция]] || Гиперкорҳо |- | '''[[Ducati]]''' || [[Италия]] || Мотосиклҳо |} Маъруфтарин мошинҳои Volkswagen: '''VW Golf, VW Polo, VW Passat, VW Tiguan, VW ID.4''' (барқӣ). == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои Олмон]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1937]] == Пайвандҳо == * [https://www.volkswagen.com/ Сомонаи расмии Volkswagen] * [https://www.volkswagenag.com/ Volkswagen AG — Гурӯҳ] f40k7qkrdn90vgxy0ahiup1i55jz59p Porsche 0 329223 1461652 1458942 2026-04-02T00:11:54Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461652 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | ном = Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG | company_logo = Porsche-Automarken-Logo.jpg | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг = [[Frankfurt Stock Exchange]]: P911 | foundation = [[8 июн]]и [[1931]] | founders = [[Фердинанд Порше]] | location = [[Штутгарт]]-Зуффенхаузен, [[Олмон]] | key_people = Оливер Блуме (директори иҷроия) | волидайн = [[Volkswagen Group]] | industry = Худравсозии луксус-спорт | products = Мошинҳои спортии луксус, SUV | revenue = 40,5 миллиард евро ([[2023]]) | net_income = 5,6 миллиард евро ([[2023]]) | шумораи кормандон = 40 247 нафар ([[2023]]) | homepage = {{URL|porsche.com}} '''Porsche''' ({{lang-de|Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG}}) — ширкати олмонии истеҳсолкунандаи мошинҳои спортии луксус буда, дар [[Штутгарт]]-Зуффенхаузен, [[Олмон]] ҷойгир аст.<ref>{{Cite web |url=https://newsroom.porsche.com/en/company/portrait.html |title=Porsche — Company Portrait |publisher=Porsche AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Porsche яке аз машҳуртарин тамғаҳои мошинҳои спортии ҷаҳон мебошад. Porsche аз соли [[2012]] узви гурӯҳи [[Volkswagen Group]] мебошад. Маъруфтарин мошини Porsche — '''911''' — аз соли [[1963]] то имрӯз бе қатъ истеҳсол мешавад ва яке аз бепайваститарин мошинҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад. Дар соли [[2023]] Porsche ба зиёда аз '''320 000 мошин''' фурӯхт ва даромади ширкат ба 40,5 миллиард евро расид.<ref>{{Cite web |url=https://newsroom.porsche.com/en/2024/company/porsche-ag-2023-annual-report.html |title=Porsche AG Annual Report 2023 |publisher=Porsche AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Таърих == === Таъсис (1931) === [[Фердинанд Порше]] [[8 июн]]и [[1931]] дар [[Штутгарт]] ширкати муҳандисии «Dr. Ing. h.c. F. Porsche GmbH» таъсис дод. Аввал ширкат мошинҳои дигаронро тарроҳӣ мекард. Маҳз Порше буд, ки тарроҳии '''VW Beetle'''-ро барои Гитлер анҷом дод. Соли [[1948]] писари ӯ [[Фери Порше]] аввалин мошини Porsche-ро — '''356''' — сохт.<ref>{{Cite web |url=https://newsroom.porsche.com/en/company/history.html |title=Porsche History |publisher=Porsche AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Porsche 911 — рамзи бепайваст (1963–ҳол) === Дар соли [[1963]] Porsche '''911''' нашр шуд — мошине, ки то имрӯз бо ҳамон силует истеҳсол мешавад. 911 дар пойгаҳои [[Le Mans]], [[Ралли Монте-Карло]] ва дигар мусобиқаҳои ҷаҳонӣ садҳо ғалаба ба даст овардааст. Дар соли [[1972]] Porsche ширкати муштаракро бо [[Volkswagen]] таъсис дод — ки минбаъд ба Porsche SE табдил ёфт. === Пайвастшавӣ ба VW ва рушди нав (1990–ҳол) === Дар соли [[2002]] Porsche '''Cayenne''' — аввалин SUV-и ширкат — нашр дод. Cayenne фурӯши Porsche-ро ду баробар кард ва ширкатро молиявӣ нажот дод. Дар соли [[2009]] Porsche '''Panamera''' — седани спортӣ — ва дар [[2019]] '''Taycan''' — аввалин мошини барқии Porsche — нашр шуданд.<ref>{{Cite web |url=https://newsroom.porsche.com/en/2019/products/porsche-taycan-first-all-electric-sports-car-14850.html |title=Porsche Taycan — first all-electric sports car |publisher=Porsche AG |date=2019-09-04 |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Навъ !! Тавсиф |- | '''911''' || Спорт || Флагман, аз 1963 |- | '''Cayenne''' || SUV || Пурфурӯштарин мошини Porsche |- | '''Macan''' || SUV-и компакт || SUV-и арзонтар (ҳоло барқӣ) |- | '''Panamera''' || Sedan GT || Седани спортии луксус |- | '''Taycan''' || Барқӣ || Мошини барқии спортӣ |- | '''718 Cayman/Boxster''' || Спорт/Roadster || Спорт бо мотори миёнӣ |} Porsche 911 дар ҳама шаклҳо — Carrera, Turbo, GT3, GT2 RS — маъруф аст. Порше 911 Turbo S ба суръати 100 км/с дар 2,7 сония мерасад. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои Олмон]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1931]] [[Гурӯҳ:Volkswagen Group]] == Пайвандҳо == * [https://www.porsche.com/ Сомонаи расмии Porsche] * [https://newsroom.porsche.com/ Porsche Newsroom] hfikxopf8hgbqueb5am5jvn0jf125fc Peugeot 0 329224 1461651 1458943 2026-04-01T23:58:23Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461651 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Peugeot Logo.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | foundation = [[20 ноябр]]и [[1882]] | founders = Арманд Пежо | location = [[Сошо]], [[Франция]] | key_people = Линда Жексон (директори иҷроия) | parent = [[Stellantis]] | industry = Худравсозӣ | products = Мошинҳои сабук, фургонҳо, мотосиклҳо | revenue = дохил дар Stellantis | num_employees = зиёда аз 100 000 нафар | homepage = [https://www.peugeot.com/ peugeot.com] }} '''Peugeot''' — тамғаи маъруфи мошинҳои фаронсавӣ буда, аз ҷониби гурӯҳи [[Stellantis]] истеҳсол мешавад.<ref>{{Cite web |url=https://www.peugeot.com/en/brand/history.html |title=Peugeot Brand History |publisher=Peugeot S.A. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Peugeot яке аз қадимтарин тамғаҳои мошинсозии ҷаҳон буда, таърихи он ба соли [[1882]] бармегардад. Дар аввал ширкат абзор ва дучарха истеҳсол мекард. Нахустин мошини Peugeot дар соли [[1889]] бо мотори бугӣ сохта шуд. То соли [[2023]] Peugeot дар зиёда аз 130 кишвари ҷаҳон мошинҳои худро мефурӯшад. == Таърих == === Ибтидо (1882—1929) === Арманд Пежо [[20 ноябр]]и [[1882]] ширкати Peugeot-ро таъсис дод. Дар аввал ширкат абзорҳои пӯлодин ва дучарха истеҳсол мекард. Дар соли [[1889]] Peugeot аввалин мошини худро — бо мотори бугӣ — сохт. Соли [[1891]] мошини карбюраторӣ нашр шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.peugeot.com/en/brand/history.html |title=Peugeot History |publisher=Peugeot S.A. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Peugeot яке аз аввалинҳо дар пойгаҳои байналмилалӣ иштирок кард. Дар соли [[1895]] мошини Peugeot дар пойгаи Paris-Bordeaux-Paris ширкат варзид. === Рушди замони нав (1976-ҳол) === Соли [[1976]] Peugeot ширкати Citroën-ро харидорӣ кард ва PSA Group ташкил дод. Дар соли [[2021]] PSA Group бо итолиёвию американоии FCA якҷо шуда, [[Stellantis]] ташкил дод. Peugeot дар бахши мошинҳои барқӣ бо силсилаи e-208 ва e-2008 мавқеи хубе дорад. == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Навъ !! Тавсиф |- | 208 || Хэтчбек || Маъмултарин мошини Peugeot дар Аврупо |- | 308 || Хэтчбек/SW || Мошини иҷроии синфи миёна |- | 2008 || SUV-и компакт || SUV-и пурфурӯш |- | 3008 || SUV || SUV-и миёна |- | 5008 || SUV-и калон || SUV-и 7-нафара |- | e-208 || Барқӣ || Нусхаи барқии 208 |- | e-2008 || Барқӣ || SUV-и барқии компакт |} === Ҷанги Ҷаҳонӣ ва баъд аз он (1930—1960) === Дар давраи Ҷанги Ҷаҳонии Дуюм заводҳои Peugeot аз ҷониби Олмони нацистӣ барои истеҳсоли таҷҳизоти ҳарбӣ истифода шуданд. Пас аз ҷанг, Peugeot '''203''' — мошини иҷроии камарзиш — нашр шуд, ки ширкатро аз нав поя гузошт.<ref>{{Cite web |url=https://www.peugeot.com/en/brand/history.html |title=Peugeot History |publisher=Peugeot S.A. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Дар соли [[1955]] Peugeot '''403''' — мошине ки детектив Коломбо дар силсилаи телевизионии амрикоӣ истифода мебурд — нашр шуд. === Пайвастшавӣ ба PSA ва Citroën (1976—2020) === Дар соли [[1974]] Peugeot 38,2%-и Citroën-ро харидорӣ кард. Дар соли [[1976]] '''PSA Peugeot Citroën''' расман ташкил шуд — ки ду тамғаи мустақилро зери як гурӯҳ муттаҳид кард. Дар соли [[1978]] PSA ширкати Chrysler Europe-ро низ харидорӣ кард. Дар соли [[2019]] PSA ва FCA (Fiat Chrysler Automobiles) пайвастшавии худро эълон карданд. Дар январи [[2021]] '''Stellantis''' — чорумин бузургтарин гурӯҳи худравсозии ҷаҳон — расман ташкил шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/company/history |title=Stellantis History |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> == Peugeot дар пойгаҳо == Peugeot таърихи бойи пойгаҳо дорад: * Дар солҳои 1990 Peugeot 905 ду маротиба (1992, 1993) пойгаи '''24 Соати Le Mans'''-ро бурд * Дар соли [[2004]] Peugeot 307 CC дар Ралли Ҷаҳонӣ (WRC) ғолиб шуд * Дар солҳои 2008—2010 Peugeot 908 HDi FAP ба Le Mans баргашт ва ду маротиба ғалаба кард * Дар соли [[2022]] Peugeot 9X8 — гиперкори барқии ҳибридии LMH — ба Le Mans ворид шуд<ref>{{Cite web |url=https://www.lemans.org/en/news/peugeot-9x8.html |title=Peugeot 9X8 at Le Mans |publisher=ACO |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> == Технологияҳои Peugeot == === i-Cockpit === Peugeot дар соли [[2012]] технологияи '''i-Cockpit''' — тарроҳии кабинаи ронанда бо фармони хурд, дисплейи баланд ва экрани сенсории марказӣ — ҷорӣ кард. Ин тарроҳӣ ба Peugeot бисёр ҷоизаҳои дизайни беҳтарин дод. === E-Tech Hybrid === Дар соли [[2020]] Peugeot технологияи E-Tech Hybrid — системаи ҳибридии барқии нопайвасткардашаванда (PHEV) — дар 308, 508 ва 3008 ҷорӣ кард. Peugeot то соли [[2030]] нақша дорад тамоми силсилаҳои нав танҳо барқӣ бошанд.<ref>{{Cite web |url=https://www.peugeot.com/en/electric-vehicles.html |title=Peugeot Electric |publisher=Peugeot S.A. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> == Мошинҳои барқии Peugeot == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Навъ !! Паймоиш !! Нарх (оғоз) |- | e-208 || Хэтчбек барқӣ || 362 км || ~35 000 € |- | e-2008 || SUV барқӣ || 345 км || ~40 000 € |- | e-308 || Хэтчбек барқӣ || 410 км || ~45 000 € |- | e-3008 || SUV барқӣ || 527 км || ~47 000 € |- | e-5008 || SUV барқии калон || 660 км || ~55 000 € |} Peugeot e-3008 дар соли [[2024]] «European Car of the Year» эълон шуд — рекорди паймоиши 660 км дар синфи SUV барқӣ. == Бозорҳои асосӣ == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:65%;" ! Минтақа !! Ҳаҷми фурӯш |- | Аврупо || ~1,1 миллион мошин (2023) |- | Амрикои Лотинӣ || ~200 000 мошин |- | Африко ва Шарқи Миёна || ~100 000 мошин |- | Осиё || дар ҳоли рушд |} Маъруфтарин мошини Peugeot дар Аврупо — '''Peugeot 208''' — дар соли [[2022]] «European Car of the Year» шуд ва беш аз 300 000 адад фурӯхта шуд. == Молия == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:65%;" ! Сол !! Даромади Stellantis (млрд $) !! Мошинҳои Peugeot (млн) |- | [[2021]] || 152 || ~0,9 |- | [[2022]] || 188 || ~1,0 |- | [[2023]] || 189 || ~1,1 |} <ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/investors/results |title=Stellantis Financial Results |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.peugeot.com/ Сомонаи расмии Peugeot] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои Фаронса]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1882]] [[Гурӯҳ:Stellantis]] ptovplbf88b8oibsd5scgiznn8jw6il Renault 0 329225 1461653 1458944 2026-04-02T00:22:08Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 6 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461653 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Renault logo.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[Euronext Paris|EPA]]: RNO | foundation = [[25 феврал]]и [[1899]] | founders = Луи Рено, Марсел Рено | location = [[Булон-Бийанкур]], [[Франция]] | key_people = Лука де Мео (директори иҷроия) | industry = Худравсозӣ | products = Мошинҳои сабук, фургонҳо | revenue = 52,4 миллиард евро ([[2023]]) | net_income = 2,3 миллиард евро ([[2023]]) | num_employees = 111 000 нафар ([[2023]]) | homepage = [https://www.renault.com/ renault.com] }} '''Renault''' — бузургтарин ширкати худравсозии [[Франция]] буда, дар [[Булон-Бийанкур]] ҷойгир аст.<ref>{{Cite web |url=https://www.renaultgroup.com/en/who-we-are/history/ |title=Renault Group History |publisher=Renault Group |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Renault бо [[Nissan]] ва [[Mitsubishi Motors]] иттиҳоди стратегии «Renault–Nissan–Mitsubishi Alliance» ташкил додааст. Renault [[25 феврал]]и [[1899]] аз ҷониби бародарон Рено таъсис ёфт. Дар соли [[1999]] Renault бо [[Nissan]] якҷо шуд. Соли [[2011]] мошини барқии '''Zoe''' муаррифӣ шуд, ки то соли [[2023]] паймоиши зиёда аз 400 км дорад. == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Навъ !! Тавсиф |- | Clio || Хэтчбек хурд || Маъмултарин мошини Renault дар Аврупо |- | Megane / E-Tech || Хэтчбек || Мошини синфи миёна |- | Austral || SUV || SUV-и миёна |- | Zoe || Барқӣ || Мошини барқии маъруф |- | Scenic E-Tech || Барқӣ || «Car of the Year 2024» |- | Duster || SUV арзон || Маъруф дар бозорҳои дар ҳоли рушд |} == Таърих == === Ибтидо ва пойгаҳои аввал (1899–1918) === Бародарони Рено — Луи, Фернан ва Марсел — [[25 феврал]]и [[1899]] ширкатро таъсис доданд. Луи Рено муҳандиси нобиға буд — ӯ ихтирооти дифференсиали Direct Drive ва системаи шаст аз тарфи куниши (rack and pinion steering)-ро ба кор андохт.<ref>{{Cite web |url=https://www.renaultgroup.com/en/who-we-are/history/ |title=Renault Group History |publisher=Renault Group |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар солҳои аввал мошинҳои Renault дар пойгаҳои шаҳр ба шаҳр — Paris–Berlin (1901) ва Paris–Vienna (1902) — ширкат мекарданд. Аммо дар соли [[1903]] бародари Луи — Марсел — дар пойгаи Paris–Madrid ҷон дод ва Луи аз пойга даст кашид. === Давраи миёнҷанг ва баъд аз Ҷанги Ҷаҳонӣ (1918–1960) === Дар Ҷанги Ҷаҳонии Якум заводҳои Renault барои истеҳсоли танкҳои ҳарбии Renault FT — аввалин танки муосири ҷаҳон — кор мекарданд.<ref>{{Cite web |url=https://www.renaultgroup.com/en/who-we-are/history/ |title=Renault History |publisher=Renault Group |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Луи Рено дар соли [[1944]] ҳамчун ҳамкори нозиҳо дастгир шуд ва дар ҳабс вафот кард. Ширкат ба моликияти давлат гузашт ва то соли [[1996]] давлатӣ буд. Дар соли [[1961]] Renault '''R4''' — мошини халқии Фаронса — нашр дод, ки то соли [[1994]] беш аз '''8 миллион адад''' фурӯхта шуд. === Иттиҳоди Renault–Nissan (1999–ҳол) === Дар соли [[1999]] Renault 36,8%-и саҳмияҳои [[Nissan]]-ро харидорӣ кард ва иттиҳоди стратегии «Renault–Nissan Alliance» таъсис дод. Карлос Гон раиси ҳарду ширкат шуд. Ин иттиҳод дар солҳои 2010-2019 яке аз бузургтарин гурӯҳҳои худравсозии ҷаҳон буд. Дар соли [[2016]] [[Mitsubishi Motors]] низ ба ин иттиҳод пайваст. Дар соли [[2018]] Гон дар Ҷопон ба ҷурми хиёнати молӣ дастгир шуд, ки ин иттиҳодро заиф кард.<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/business-46191782 |title=Carlos Ghosn arrested |work=BBC News |date=2018-11-19 |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар соли [[2023]] Alliance тавозун ёфт — ҳар ду ширкат 15%-и саҳмияҳои якдигарро нигоҳ медоранд. == Renault дар варзиши мотории == Renault яке аз таърихдортарин иштирокчиёни [[Формула 1]] мебошад. Renault [[1977]] ба Формула 1 ба унвони истеҳсолкунандаи муҳаррик дохил шуд ва технологияи '''турбо'''-ро ба ин варзиш ворид кард — ки тағйиротест ки то имрӯз дар ин варзиш боқист.<ref>{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/teams/Alpine/History.html |title=Alpine F1 Team History |publisher=Formula One |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Renault дар Формула 1 ду қаҳрамонии Constructors' Championship (2005, 2006) бо [[Фернандо Алонсо]] ба даст овард. Дар соли [[2021]] тими Renault F1 ба '''Alpine F1 Team''' номгузорӣ шуд. == Технологияҳо == === Муҳаррикҳои барқӣ ва гибридӣ === Renault яке аз пешсафони мошинҳои барқӣ дар Аврупо мебошад. '''Renault Zoe''' аз соли [[2012]] то [[2023]] пурфурӯштарин мошини барқии Аврупо буд. Дар соли [[2022]] Renault технологияи E-Tech Hybrid — ки аз технологияи Формула 1 вомгирифта шудааст — дар тамоми силсилаи мошинҳо ҷорӣ кард. === Alliance платформа === Renault-Nissan-Mitsubishi Alliance платформаи умумии CMF (Common Module Family) таҳия кард, ки барои мошинҳои гуногун — аз Renault Clio то Nissan Qashqai — истифода мешавад. Ин платформа арзиши истеҳсолро то 40% кам кард. == Бозорҳои асосӣ == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Минтақа !! Мошинҳои фурӯхташуда (2023) !! Мошинҳои маъруф |- | Аврупо || ~1,2 миллион || Clio, Austral, Megane E-Tech |- | Амрикои Лотинӣ || ~300 000 || Duster, Sandero |- | Русия ва КДМ || пеш аз 2022 ~200 000 || Logan, Sandero (ҳоло маҳдуд) |- | Африко ва Шарқи Миёна || ~150 000 || Duster, Symbol |- | Ҳиндустон (Alliance) || тавассути Nissan || Kwid |} Dacia — зербахши арзонқиматтари Renault — дар Аврупо назаррас маъруф шуда, бо Dacia Sandero ва Duster нишондиҳандаҳои фурӯши баланд дорад. == Молия == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Сол !! Даромад (млрд €) !! Фоидаи соф (млрд €) !! Мошинҳо (млн) |- | [[2019]] || 55,5 || −0,1 || 3,75 |- | [[2020]] || 43,5 || −8,0 || 2,95 |- | [[2021]] || 46,4 || 0,97 || 2,69 |- | [[2022]] || 46,4 || 0,97 || 2,50 |- | [[2023]] || 52,4 || 2,3 || 2,24 |} <ref>{{Cite web |url=https://www.renaultgroup.com/en/investors/financial-results/ |title=Renault Financial Results |publisher=Renault Group |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Ҳамкориҳо ва зербахшҳо == * '''[[Nissan]]''' — иттиҳоди Alliance аз соли [[1999]] * '''[[Mitsubishi Motors]]''' — иттиҳоди Alliance аз соли [[2016]] * '''[[Dacia]]''' — зербахши арзонқимат (Руминия), аз соли [[1999]] * '''[[Alpine (мошин)|Alpine]]''' — тамғаи спортии Renault, аз соли [[2017]] тими Формула 1 * '''[[LADA]]''' — то соли [[2022]] ширкат 68%-и AVTOVAZ-ро дошт; пас аз таҳримҳо хориҷ шуд<ref>{{Cite web |url=https://www.reuters.com/business/autos-transportation/renault-finalising-sale-russian-assets-2022-05-16/ |title=Renault sells Russian assets |work=Reuters |date=2022-05-16 |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои Франция]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1899]] == Пайвандҳо == * [https://www.renault.com/ Сомонаи расмии Renault] he3b2jpc7bg5ugjzbro7pywzneajcyd Subaru 0 329226 1461662 1458823 2026-04-02T01:08:49Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461662 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Subaru logo.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[Tokyo Stock Exchange|TYO]]: 7270 | foundation = [[15 июл]]и [[1953]] | founders = Кэндзи Кита | location = [[Токио]], [[Ҷопон]] | key_people = Ацуши Осаки (президент) | parent = [[Toyota Motor Corporation]] (20%) | industry = Худравсозӣ | products = Мошинҳои сабук, SUV, мошинҳои ҳамаҷоя | revenue = 4,7 триллион иен ([[2023]]) | num_employees = 36 000 нафар ([[2023]]) | homepage = [https://www.subaru.com/ subaru.com] }} '''Subaru''' — ширкати худравсозии ҷопонӣ буда, дар [[Токио]], [[Ҷопон]] ҷойгир аст.<ref>{{Cite web |url=https://www.subaru.com/why-subaru/company.html |title=Subaru Company |publisher=Subaru Corporation |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Subaru ба системаи ҳаракати ҳамаҷоя (AWD) ва мотори горизонталии «Boxer» машҳур аст. Subaru [[15 июл]]и [[1953]] ҳамчун Fuji Heavy Industries таъсис ёфт. Нахустин мошин — '''360''' — дар соли [[1958]] нашр шуд. Дар соли [[2017]] ширкат расман «Subaru Corporation» номгузорӣ шуд. == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Навъ !! Тавсиф |- | Outback || SUV/Wagon || Флагман — AWD ва баландзамин |- | Forester || SUV || SUV-и маъмул |- | Crosstrek || SUV-и компакт || Мошини ҷавонон |- | WRX || Sedan спортӣ || Мошини спортии маъруф |- | BRZ || Купе || Спортӣ дар ҳамкорӣ бо Toyota |- | Impreza || Хэтчбек/Sedan || Мошини асосӣ |} == Таърих == === Fuji Heavy Industries ва оғоз (1953–1980) === Subaru [[15 июл]]и [[1953]] ҳамчун бахши мошинсозии Fuji Heavy Industries (FHI) таъсис ёфт. FHI пеш аз ин ҳавопаймоҳои ҷангии Nakajima истеҳсол мекард, ки пас аз Ҷанги Ҷаҳонии Дуюм маҳдуд шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.subaru.com/why-subaru/company.html |title=Subaru History |publisher=Subaru Corporation |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Нахустин мошин — '''Subaru 360''' — дар соли [[1958]] нашр шуд. Ин мошинчаи хурд (360 куб.см) барои бозори ҷопонӣ тарроҳӣ шуда буд. Дар соли [[1966]] Subaru '''1000''' — аввалин мошини Subaru бо пеш-ардан (front-wheel drive) ва мотори Boxer — нашр шуд. === AWD ва Ралли Ҷаҳонӣ (1980–2000) === Дар соли [[1972]] Subaru Leone аввалин мошини оммавии ҷопонӣ бо ҳаракати ҳамаҷоя (4WD) шуд. Ин технология бо номи '''Subaru Symmetrical AWD''' яке аз масири асосии тарроҳии ширкат шуд. Дар солҳои 1990 Subaru бо [[Колин Макрей]] ва [[Пит Солберг]] дар '''Ралли Ҷаҳонӣ''' (WRC) иштирок кард. Subaru Impreza WRX STI ғалабаҳои Constructors' Championship дар солҳои [[1995]], [[1996]], [[1997]] ба даст овард.<ref>{{Cite web |url=https://www.wrc.com/en/wrc/history/ |title=WRC History |publisher=WRC |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> === Ҳамкорӣ бо Toyota (2000–ҳол) === Дар соли [[2005]] Toyota 8,7%-и саҳмияҳои Subaru-ро харидорӣ кард. То соли [[2019]] ҳисса ба 20% афзуд. Ҳамкорӣ маҳсулоти муштарак дод: '''Subaru BRZ''' ва '''Toyota GR86''' — яке аз маъмултарин купеҳои спортии арзон. Дар соли [[2017]] FHI расман ба '''Subaru Corporation''' номгузорӣ шуд. Соли [[2023]] Subaru аввалин мошини барқии худ — '''Solterra''' (дар ҳамкорӣ бо Toyota bZ4X) — нашр дод.<ref>{{Cite web |url=https://www.subaru.com/vehicles/solterra/ |title=Subaru Solterra |publisher=Subaru Corporation |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Технологияҳои Subaru == === Мотори Boxer === Тамоми мошинҳои Subaru муҳаррики '''Boxer (Flat/Horizontally-Opposed)''' доранд — муҳаррике ки ду гурӯҳи силиндрҳо дар тарафҳои муқобил ҷойгиранд. Ин тарҳ маркази вазни мошинро паст мекунад ва устуворӣ дар ҳаракат беҳтар мешавад. === Symmetrical AWD === Subaru '''Symmetrical All-Wheel Drive''' — системаи ҳаракати ҳамаҷои муваққатанӣ — дар тақрибан 90% мошинҳои ширкат мавҷуд аст. Системаи AWD-и Subaru барои роҳҳои кӯҳӣ, барфӣ ва навозор беҳтарин ҳисобида мешавад. == Нишондиҳандаҳои фурӯш == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:65%;" ! Сол !! Мошинҳо (ҷаҳон) !! Фурӯш (ИМА) |- | [[2019]] || 1 031 884 || 700 987 |- | [[2020]] || 820 424 || 611 942 |- | [[2021]] || 937 590 || 683 460 |- | [[2022]] || 958 234 || 641 731 |- | [[2023]] || 1 002 000+ || 683 000+ |} <ref>{{Cite web |url=https://www.subaru.com/why-subaru/company.html |title=Subaru Sales Data |publisher=Subaru Corporation |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Бозори асосии Subaru — '''ИМА''' (зиёда аз 65% фурӯши ҷаҳонӣ). Subaru Forester ва Outback дар ИМА хеле маъруланд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои Ҷопон]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1953]] == Пайвандҳо == * [https://www.subaru.com/ Сомонаи расмии Subaru] bs0izvtcl3uiyc10haf75017d1e2d6a Suzuki 0 329228 1461663 1458806 2026-04-02T01:12:18Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461663 wikitext text/x-wiki {{Ширкат }} '''Suzuki''' — ширкати ҷопонии худравсозӣ ва мотосиклсозӣ буда, дар [[Хамамацу]], [[Ҷопон]] ҷойгир аст.<ref>{{Cite web |url=https://www.globalsuzuki.com/corporate/history/ |title=Suzuki History |publisher=Suzuki Motor Corporation |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Suzuki дар бахши мошинҳои хурд ва мотосиклҳо мавқеи пешсаф дорад. Suzuki [[15 феврал]]и [[1909]] барои истеҳсоли дастгоҳҳои бофандагӣ таъсис ёфт. Дар соли [[1952]] аввалин мотосикл, соли [[1955]] аввалин мошин — '''Suzulight''' — нашр шуд. == Мошинҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Намуна !! Навъ !! Тавсиф |- | Swift || Хэтчбек хурд || Маъмул дар Аврупо ва Ҳиндустон |- | Vitara || SUV-и компакт || SUV-и маъмул |- | Jimny || Офроод хурд || Мошини офроодии афсонавӣ |- | Baleno || Хэтчбек || Мошини арзон |- | GSX-R || Мотосикл || Мотосикли спортии машҳур |} == Таърих == === Аз дастгоҳи бофандагӣ то мотосикл (1909—1955) === Мичио Судзуки [[15 феврал]]и [[1909]] дар [[Хамамацу]] ширкатро барои истеҳсоли дастгоҳҳои бофандагии нахи пилла таъсис дод. Дар солҳои 1930 Судзуки тарҳи мошинчаи хурдро оғоз кард, аммо Ҷанги Ҷаҳонии Дуюм ин нақшаро тавқиф кард.<ref>{{Cite web |url=https://www.globalsuzuki.com/corporate/history/ |title=Suzuki History |publisher=Suzuki Motor Corporation |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Дар соли [[1952]] Suzuki аввалин мотосикли худ — «Power Free» — бо муҳаррики 36  см³ нашр дод. Дар соли [[1955]] нахустин мошин — '''Suzulight''' — бо ҳаҷми 360  см³ нашр шуд. === Ворид ба бозорҳои ҷаҳонӣ (1970—2000) === Дар солҳои 1970 Suzuki ба бозори Аврупо ворид шуд. '''Suzuki LJ''' ва баъдтар '''Jimny''' — офроодҳои хурди арзон — дар Аврупо ва Осиё маъруф шуданд. Дар соли [[1981]] Suzuki бо [[General Motors]] шартномаи ҳамкорӣ баст. Дар соли [[1983]] Suzuki '''Alto''' — мошини ҳаҷман хурди ҳиндустонӣ — дар ҳамкорӣ бо Maruti (Ҳиндустон) нашр дод. '''Maruti Suzuki''' то имрӯз бузургтарин ширкати мошинсозии Ҳиндустон мебошад.<ref>{{Cite web |url=https://marutisuzuki.com/corporate/about-us/company-history.aspx |title=Maruti Suzuki History |publisher=Maruti Suzuki India Ltd. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Бозори Ҳиндустон ва рушди имрӯза (2000-ҳол) === Suzuki дар Ҳиндустон ба воситаи '''Maruti Suzuki''' бо ҳиссаи 40 %+ бузургтарин ширкати мошинсозӣ мебошад. Suzuki Swift, Dzire, Alto ва Baleno дар Ҳиндустон миллионҳо фурӯхта шудаанд. Дар соли [[2019]] Toyota 4,94%-и саҳмияҳои Suzuki-ро харидорӣ кард ва ҳамкорӣ оғоз намуд: мошинҳои барқӣ, технологияи гибридии Toyota бо платформаи Suzuki якҷо истифода мешаванд. Дар соли [[2023]] Suzuki эълон кард, ки то соли [[2030]] мошинҳои барқиро дар бозори ҷаҳонӣ ворид мекунад.<ref>{{Cite web |url=https://www.globalsuzuki.com/corporate/sustainability/ |title=Suzuki Sustainability |publisher=Suzuki Motor Corporation |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Suzuki дар Ҳиндустон ва Осиёи Ҷанубӣ == Suzuki дар Ҳиндустон тавассути '''Maruti Suzuki India Limited''' — ширкати муштарак бо ҳукумати Ҳиндустон (аз соли [[1982]]) — фаъолият мекунад. Дар соли [[2023]] Maruti Suzuki зиёда аз '''2,09 миллион мошин''' дар Ҳиндустон фурӯхт. Suzuki инчунин дар [[Покистон]], [[Бангладеш]], [[Мянма]] ва [[Виетнам]] мошинҳои арзон — алахусус Alto, Cultus ва Swift — истеҳсол ва мефурӯшад.<ref>{{Cite web |url=https://marutisuzuki.com/ |title=Maruti Suzuki |publisher=Maruti Suzuki India Ltd. |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> == Мотосиклҳои Suzuki == Suzuki яке аз чор бузурги мотосиклсозии ҷопонӣ (бо Honda, Yamaha, Kawasaki) мебошад: {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:80%;" ! Модел !! Навъ !! Тавсиф |- | GSX-R1000 || Спорт || Мотосикли спортии маъруф |- | GSX-S1000 || Naked || Мотосикли шаҳрии пурқудрат |- | Hayabusa || Hypersport || Дар соли 1999 босуръататарин мотосикл (312 км/с) |- | V-Strom || Adventure || Мотосикли саёҳатии маъмул |- | SV650 || Sport || Мотосикли маъмули ибтидоӣ |} '''Suzuki Hayabusa''' — яке аз маъруфтарин мотосиклҳо дар таърих — аз соли [[1999]] истеҳсол мешавад. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.globalsuzuki.com/ Сомонаи расмии Suzuki] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои Ҷопон]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1909]] tots9w6vsry6nvipohbv4t3hpnr0m3m Stellantis 0 329251 1461661 1459001 2026-04-02T01:01:56Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461661 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:Stellantis.svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[New York Stock Exchange|NYSE]]: STLA; [[Borsa Italiana|BIT]]: STLA | foundation = [[16 январ]]и [[2021]] | founders = Ташкилёфта аз пайвастшавии PSA ва FCA | location = [[Амстердам]], [[Нидерланд]] | key_people = Карлос Таварес (то 2024), Жон Элканн (раис) | industry = Худравсозӣ | products = Мошинҳои сабук, фургонҳо, мошинҳои тиҷоратӣ | revenue = 189 млрд € ([[2023]]) | net_income = 18,6 млрд € ([[2023]]) | num_employees = ~260 000 нафар ([[2023]]) | homepage = [https://www.stellantis.com/ stellantis.com] }} '''Stellantis''' — яке аз бузургтарин гурӯҳҳои худравсозии ҷаҳон, ки [[16 январ]]и [[2021]] аз натиҷаи пайвастшавии гурӯҳи Fiat Chrysler Automobiles (FCA) ва гурӯҳи PSA Peugeot Citroën ташкил шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/company/history |title=Stellantis History |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Stellantis 14 тамғаи автомобилиро идора мекунад ва чорумин бузургтарин гурӯҳи худравсозии ҷаҳон мебошад. == Таърих == === Пайвастшавии PSA ва FCA (2019–2021) === Дар октябри [[2019]] гурӯҳи PSA (Peugeot, Citroën, Opel, Vauxhall) ва FCA (Fiat, Chrysler, Jeep, Dodge, Maserati, Alfa Romeo, Ram) пайвастшавии ширкатиро эълон карданд. Ин як аз бузургтарин пайвастшавиҳо дар таърихи худравсозии ҷаҳон буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.ft.com/content/stellantis-merger |title=PSA FCA merger |work=Financial Times |date=2019-10-31 |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> [[16 январ]]и [[2021]] '''Stellantis''' расман ташкил шуд. Номи «Stellantis» аз калимаи лотинии «stello» — «равшан кардан бо ситораҳо» — гирифта шудааст. == Тамғаҳои Stellantis == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Тамға !! Кишвар !! Навъ |- | [[Fiat]] || Италия || Мошинҳои маъмулӣ |- | [[Jeep]] || ИМА || SUV |- | [[Dodge]] || ИМА || Мошинҳои спортӣ |- | [[Chrysler]] || ИМА || Луксус/маъмулӣ |- | [[Alfa Romeo]] || Италия || Луксус |- | [[Maserati]] || Италия || Суперлюксус |- | [[Peugeot]] || Франция || Маъмулӣ |- | [[Citroën]] || Франция || Маъмулӣ |- | [[Opel]]/Vauxhall || Олмон/Бритониё || Маъмулӣ |- | [[Ram Trucks|Ram]] || ИМА || Камионҳо |- | [[Lancia]] || Италия || Луксус |- | Abarth || Италия || Спортӣ |} == Молия == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Сол !! Даромад (млрд €) !! Фоидаи соф (млрд €) !! Мошинҳо (млн) |- | [[2021]] || 152 || 13,4 || 6,1 |- | [[2022]] || 188 || 16,8 || 6,2 |- | [[2023]] || 189 || 18,6 || 6,2 |} <ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/investors/results |title=Stellantis Financial Results |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Stellantis дар 130 кишвари ҷаҳон фаъол аст ва беш аз 40 завод дорад. Бозорҳои асосӣ: Аврупо (40%), Шимолии Амрико (35%), Амрикои Лотинӣ ва дигар минтақаҳо (25%). == Стратегияи барқӣ == Stellantis нақшаи «Dare Forward 2030» эълон кард — гузариши пурра ба мошинҳои барқӣ: * То соли [[2030]]: 100% фурӯши барқӣ дар Аврупо * То соли [[2030]]: 50% фурӯши барқӣ дар ИМА * Сармоягузории беш аз '''50 млрд €''' дар технологияҳои барқӣ<ref>{{Cite web |url=https://www.stellantis.com/en/news/press-releases/2021/march/dare-forward |title=Dare Forward 2030 |publisher=Stellantis N.V. |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Дар соли [[2023]] Stellantis беш аз '''300 000''' мошини барқӣ ва гибридӣ фурӯхт. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои автомобилии Нидерланд]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои таъсисёфта дар соли 2021]] [[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои автомобилӣ]] == Пайвандҳо == * [https://www.stellantis.com Сайти расмии Stellantis] 1h57g80sa4zfb880iwxzmcy0osz082n Бемории Алтсгеймер 0 329350 1461732 1460410 2026-04-02T06:07:23Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461732 wikitext text/x-wiki {{Дигар маъноҳо|дар бораи беморӣ|дар бораи шахсе, ки онро кашф кардааст|Алсҳаймер, Алоис}} {{Беморӣ | ном = Бемории Алсҳаймер | Image = Alzheimer's_disease_brain_comparison.jpg | имзо = Муқоисаи мағзи сари пиронсоли солим (''чап'') ва мағзи гирифтори бемории Алсҳаймер (''рост''). | DiseasesDB = 490 | ICD10 = {{ICD10|G|30}}, {{ICD10|F|00}} | ICD9 = {{ICD9|331.0}}, {{ICD9|290.1}} | ICDO = | OMIM = 104300 | MedlinePlus = 000760 | eMedicineSubj = neuro | eMedicineTopic = 13 | MeshID = D000544 }} '''Бемории Алсҳаймер''' — шакли аз ҳама паҳншудаи [[деменсия]], [[бемории нейродегенеративӣ]], ки бори аввал соли 1907<ref name="pmid9661992">{{статья |заглавие=Evolution in the conceptualization of dementia and Alzheimer's disease: Greco-Roman period to the 1960s |издание=[[Neurobiology of Aging]] |том=19 |номер=3 |страницы=173—189 |pmid=9661992 |язык=en |тип=journal |автор=Berchtold N.C., Cotman C.W. |год=1998}}</ref> аз ҷониби равонпизишки олмонӣ [[Алоис Алсҳаймер]] (1864—1915) тавсиф шудааст. Одатан, он дар одамони синнашон аз 65-сола боло ошкор мешавад<ref>{{статья |заглавие=Projections of Alzheimer's disease in the United States and the public health impact of delaying disease onset |издание={{нп1|American Journal of Public Health}} |том=88 |номер=9 |страницы=1337—1342 |pmid=9736873 |pmc=1509089 |язык=en |тип=journal |автор=Brookmeyer R., Gray S., Kawas C. |месяц=9 |год=1998}}</ref>, аммо бемории барвақти Алсҳаймер низ вуҷуд дорад — шакли нодири беморӣ. То соли 2006 гирифтории умумиҷаҳонӣ ба ин беморӣ 26,6 млн нафар арзёбӣ мешуд ва то соли 2050 шумораи беморон метавонад чор баробар афзоиш ёбад<ref name="Brookmeyer2007">{{cite journal | vauthors = Brookmeyer R, Johnson E, Ziegler-Graham K, Arrighi HM | title = Forecasting the global burden of Alzheimer's disease | journal = Alzheimer's & Dementia | volume = 3 | issue = 3 | pages = 186–91 | date = July 2007 | pmid = 19595937 | doi = 10.1016/j.jalz.2007.04.381 }}</ref>. Одатан, беморӣ бо нишонаҳои камбанд оғоз шуда, бо гузашти вақт авҷ мегирад. Аксар вақт дар марҳилаҳои аввал ихтилоли [[Ҳофиза#Ҳофизаи кӯтоҳмуддат|ҳофизаи кӯтоҳмуддат]] мушоҳида мешавад, масалан, нотавонии ба хотир овардани иттилооти нав аз худшуда. Бо рушди беморӣ талафоти [[Ҳофиза#Ҳофизаи дарозмуддат|ҳофизаи дарозмуддат]] ба амал меояд<ref name="pmid17823840">{{статья |заглавие=A 10-item smell identification scale related to risk for Alzheimer's disease |издание={{нп1|Annals of Neurology}} |том=58 |номер=1 |страницы=155—160 |pmid=15984022 |doi=10.1002/ana.20533 |язык=en |тип=journal |автор=Tabert M.H., Liu X., Doty R.L., Serby M., Zamora D., Pelton G.H., Marder K., Albers M.W., Stern Y., Devanand D.P. |год=2005| issn=0364-5134 }}</ref>, нутқ ва функсияҳои когнитивӣ халалдор мешаванд, бемор қобилияти самтгирӣ дар муҳит ва нигоҳубини худро гум мекунад. Талафоти тадриҷии функсияҳои организм ба марг олиб мерасонад<ref name="nihstages">{{cite web|title=Understanding stages and symptoms of Alzheimer's disease|url=http://www.nia.nih.gov/Alzheimers/Publications/stages.htm|publisher=[[National Institute on Aging]]|date=2007-10-26|access-date=2008-02-21|archive-url=https://www.webcitation.org/61CzXogyz?url=http://www.nia.nih.gov/Alzheimers/Publications/stages.htm|archive-date=2011-08-25|accessdate=2026-03-20|archivedate=2008-05-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080516213955/http://www.nia.nih.gov/Alzheimers/Publications/stages.htm}}</ref>. Ҳангоми муроҷиат ба пизишк ва шубҳа ба бемории Алсҳаймер, барои дақиқ кардани ташхис одатан рафторро таҳлил мекунанд, силсилаи озмоишҳои когнитивӣ мегузаронанд ва дар сурати имкон, томографияи резонанси магнитӣ (МРТ) гузаронида мешавад<ref name="alzres">{{cite web |title = Alzheimer's diagnosis of AD |url = http://www.alzheimers-research.org.uk/info/diagnosis/ |publisher = Alzheimer's Research Trust |access-date = 2008-02-29 |archive-url = https://www.webcitation.org/61CzX35bD?url=http://www.alzheimersresearchuk.org/info/diagnosis/ |archive-date = 2011-08-25 |accessdate = 2026-03-20 |archivedate = 2007-10-22 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20071022154220/http://alzheimers-research.org.uk/info/diagnosis/ }}</ref>. Пешгӯии фардӣ аз сабаби гуногун будани давомнокии ҷараёни беморӣ душвор аст, зеро он метавонад муддати тӯлонӣ пеш аз пайдо шудани нишонаҳо ва гузоштани ташхис ниҳонӣ рушд кунад. Давомнокии миёнаи умр пас аз гузоштани ташхис тақрибан ҳафт солро ташкил медиҳад<ref name="pmid3776457">{{статья |заглавие=Survival and cause of death in Alzheimer's disease and multi-infarct dementia |издание={{нп1|Acta Neurologica Scandinavica}} |том=74 |номер=2 |страницы=103—107 |pmid=3776457 |access-date=2008-08-04 |язык=en |тип=journal |автор=Mölsä P.K., Marttila R.J., Rinne U.K. |месяц=8 |год=1986}}</ref>, камтар аз се фоизи беморон зиёда аз чордаҳ сол умр мебинанд<ref name="pmid7793228">{{статья |заглавие=Long-term survival and predictors of mortality in Alzheimer's disease and multi-infarct dementia |издание={{нп1|Acta Neurologica Scandinavica}} |том=91 |номер=3 |страницы=159—164 |pmid=7793228 |язык=en |тип=journal |автор=Mölsä P.K., Marttila R.J., Rinne U.K. |месяц=3 |год=1995}}</ref>. Дар ҳоли ҳозир фаҳмиши пурраи сабабҳо ва ҷараёни бемории Алсҳаймер ба даст наомадааст. Мувофиқи фарзияи бештар паҳншуда, хусусиятҳои калидии беморӣ ҷамъшавии пилакҳои амилоидӣ ва гиреҳҳои нейрофибриллярӣ дар бофтаҳои мағзи сар мебошанд<ref name="lancet2011">{{статья |автор=Ballard Clive, Gauthier Serge, Corbett Anne, Brayne Carol, Aarsland Dag, Jones Emma |заглавие=Alzheimer's disease |издательство=[[Elsevier]] |издание=[[The Lancet]] |год=2011 |issue=9770 |том=377 |страницы=1019—1031 |issn=01406736 |isbn= |doi=10.1016/S0140-6736(10)61349-9 |язык=en }}</ref><ref name="pmid15184601">{{cite journal | vauthors = Hashimoto M, Rockenstein E, Crews L, Masliah E | title = Role of protein aggregation in mitochondrial dysfunction and neurodegeneration in Alzheimer's and Parkinson's diseases | journal = Neuromolecular Medicine | volume = 4 | issue = 1–2 | pages = 21–36 | year = 2003 | pmid = 15184601 | doi = 10.1385/NMM:4:1-2:21 }}</ref>. Усулҳои муосири табобат танҳо нишонаҳоро то андозае сабук мекунанд, аммо то ҳол имкон намедиҳанд, ки рушди беморӣ боздошта ё суст карда шавад. Бисёр усулҳои ояндадори табобат ба марҳилаи озмоишҳои клиникӣ расидаанд, ки шумораи онҳо то соли 2008 аз 500 гузашта буд, аммо маълум нест, ки самаранокии онҳо исбот хоҳад шуд ё на. Соли 2013 усули стимулятсияи магнитии транскраниалии амиқ (Deep TMS) барои табобати нишонаҳои бемории Алсҳаймер дар қатори дигар бемориҳо аломати тасдиқи [[CE (аломат)|CE Mark]]-ро гирифт<ref>{{cite web|url=http://www.medicaldevice-network.com/news/newsbrainsway-reports-positive-deep-tms-system-trial-data-ocd|title=Brainsway reports positive Deep TMS system trial data for OCD|date=2013-09-06|work=Industry News|publisher=medicaldevice-network.com|description=Глубокая ТМС одобрена для лечения ОКР и других расстройств (в частности, болезни Альцгеймера)|lang=en|access-date=2015-03-13|archive-date=2015-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150320001124/http://www.medicaldevice-network.com/news/newsbrainsway-reports-positive-deep-tms-system-trial-data-ocd|url-status=live|accessdate=2026-03-20|archivedate=2013-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131104100829/http://www.medicaldevice-network.com/news/newsbrainsway-reports-positive-deep-tms-system-trial-data-ocd}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.medgadget.com/2011/10/transcranial-magnetic-stimulation-shows-initial-promise-in-alzheimers-trial.html|title=Transcranial Magnetic Stimulation Shows Initial Promise in Alzheimer’s Trial|author=Shiv Gaglani|date=2011-10-06|work=Archives: 10/2011|publisher=Medgadget en Español|description=Об успехах при исследовании TMS при болезни Альцгеймера|lang=en|access-date=2015-03-13|archive-date=2015-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319093556/http://www.medgadget.com/2011/10/transcranial-magnetic-stimulation-shows-initial-promise-in-alzheimers-trial.html|url-status=live|accessdate=2026-03-20|archivedate=2015-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150319093556/http://www.medgadget.com/2011/10/transcranial-magnetic-stimulation-shows-initial-promise-in-alzheimers-trial.html}}</ref>. Ду ширкати амрикоӣ коркарди доруи як вақтҳо ояндадорро барои сабук кардани оқибатҳои гум шудани ҳофиза ҳангоми бемории Алсҳаймер пас аз ду тадқиқоти клиникӣ, ки дар онҳо восита ба беморон кӯмак карда натавонист, қатъ карданд. Муҳаққиқон хабар доданд, ки динамикаи мусбати беморӣ дар беморони марҳилаи сабук ё барвақти Алсҳаймер аз динамикаи гурӯҳи назоратии беморон, ки ба онҳо пласебо дода мешуд, фарқ накард. Ширкатҳои Pfizer ва Johnson & Johnson изҳор доштанд, ки ҳама тадқиқотҳои дигар дар ин соҳа қатъ карда шудаанд. Дар айни замон давои бемории Алсҳаймер вуҷуд надорад<ref>{{cite web |url = http://www.clinicaltrials.gov/ct2/results?term=alzheimer |title = Alzheimer's Disease Clinical Trials |access-date = 2008-08-18 |publisher = US National Institutes of Health |archive-url = https://www.webcitation.org/61CzYJaZe?url=http://www.clinicaltrials.gov/ct2/results?term=alzheimer |archive-date = 2011-08-25 }}</ref>. Бисёр роҳҳои пешгирии бемории Алсҳаймер пешниҳод мешаванд, аммо таъсири онҳо ба ҷараёни беморӣ ва вазнинии он мушоҳида нашудааст. Ҳам барои пешгирӣ ва ҳам барои мубориза бо беморӣ аксар вақт тавсия дода мешавад, ки ба машқҳои ҷисмонӣ машғул шавед, тафаккурро ҳавасманд кунед ва ба парҳези мутавозин риоя намоед<ref name="prevention1">{{cite web|title=Can Alzheimer's disease be prevented|url=http://www.nia.nih.gov/NR/rdonlyres/63B5A29C-F943-4DB7-91B4-0296772973F3/0/CanADbePrevented.pdf|format=pdf|publisher=National Institute on Aging|access-date=2008-02-29|date=2006-08-29|archive-url=https://www.webcitation.org/61CzYjv2i?url=http://www.nia.nih.gov/NR/rdonlyres/63B5A29C-F943-4DB7-91B4-0296772973F3/0/CanADbePrevented.pdf|archive-date=2011-08-25|accessdate=2026-03-20|archivedate=2008-02-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080227161413/http://www.nia.nih.gov/NR/rdonlyres/63B5A29C-F943-4DB7-91B4-0296772973F3/0/CanADbePrevented.pdf}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://zeenews.india.com/news/health/healthy-eating/new-hybrid-mind-diet-can-cut-alzheimers-risk-by-53_1564663.html|title=New hybrid 'MIND diet' can cut Alzheimer's risk by 53%|publisher=Zee News|access-date=2016-03-14|archive-date=2016-03-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315061040/http://zeenews.india.com/news/health/healthy-eating/new-hybrid-mind-diet-can-cut-alzheimers-risk-by-53_1564663.html|url-status=live}}</ref>. Бемории Алсҳаймер ба бемориҳое тааллуқ дорад, ки вазнинтарин бори молиявиро ба дӯши ҷомеа дар кишварҳои пешрафта мегузоранд<ref name="pmid15685097">{{статья |заглавие=Impact économique de la démence (English: The economical impact of dementia) |язык=fr |издание={{нп1|La Presse Médicale|La Presse médicale||La Presse Médicale}} |issn=0755-4982 |том=34 |номер=1 |страницы=35—41 |pmid=15685097 |автор=Bonin-Guillaume S., Zekry D., Giacobini E., Gold G., Michel J.P. |месяц=1 |год=2005}}</ref><ref name="pmid9543467">{{статья |заглавие=Economic considerations in Alzheimer's disease |издание=Pharmacotherapy |том=18 |номер=2 Pt 2 |страницы=68—73; discussion 79—82 |pmid=9543467 |язык=en |автор=Meek P.D., McKeithan K., Schumock G.T. |год=1998}}</ref>. == Таърих == [[File:Auguste D aus Marktbreit.jpg|thumb|[[Августа Детер]], бемори Алоис Алсҳаймер, соли 1901]] Пизишкон ва файласуфони [[Юнони Қадим]] ва [[Руми Бостон]] пириро бо заифшавии ақл алоқаманд медонистанд<ref name="pmid9661992" />, аммо танҳо соли 1901 равонпизишки олмонӣ Алоис Алсҳаймер ҳолати бемориеро қайд кард, ки минбаъд бо номи ӯ номида шуд. Таҳлили бемории Августа Детери панҷоҳсоларо ӯ бори аввал соли 1907, пас аз вафоти беморе, ки таҳти мушоҳидааш буд, нашр кард<ref>Auguste D.: {{статья |заглавие=Über eine eigenartige Erkrankung der Hirnrinde [About a peculiar disease of the cerebral cortex] |издание=Allgemeine Zeitschrift fur Psychiatrie und Psychisch-Gerichtlich Medizin |том=64 |номер=1—2 |страницы=146—148 |язык={{ref|de}} |автор=Alzheimer Alois |год=1907 }} {{статья |заглавие=About a peculiar disease of the cerebral cortex. By Alois Alzheimer, 1907 (Translated by L. Jarvik and H. Greenson) |издание={{нп1|Alzheimer Disease and Associated Disorders}} |том=1 |номер=1 |страницы=3—8 |pmid=3331112 |язык=en |тип=journal |автор=Alzheimer Alois |год=1987 }} {{книга |заглавие=Alzheimer: the life of a physician and the career of a disease |издательство=[[Издательство Колумбийского университета|Columbia University Press]] |место=New York |год=2003 |страницы=270 |isbn=0-231-11896-1 |язык=en |автор=Maurer Ulrike, Maurer Konrad }}</ref>. Дар давоми панҷ соли баъдӣ дар адабиёти тиббӣ боз ёздаҳ тавсифи шабеҳ пайдо шуд, ки муаллифони баъзеи онҳо аллакай истилоҳи «бемории Алсҳаймер»-ро истифода мебурданд<ref name="pmid9661992" />. [[Эмил Крепелин]] аввалин касе буд, ки бемории Алсҳаймерро ҳамчун бемории мустақил номид. Соли 1910 ӯ онро дар нашри ҳаштуми китоби дарсии худ оид ба равонпизишкӣ ҳамчун зернамуди деменсияи сенилӣ (пирӣ) ҷудо карда, онро «деменсияи пресенилӣ» номид<ref name="isbn1-4325-0833-4">{{книга |заглавие=Clinical Psychiatry: A Textbook For Students And Physicians (Reprint) |ссылка=https://archive.org/details/clinicalpsychiat0000emil/page/568 |издательство={{нп1|Kessinger Publishing}} |страницы=568 |isbn=1-4325-0833-4 |язык=en |автор=Kraepelin Emil, Diefendorf A. Ross (translated by) |день=17 |месяц=1 |год=2007 }}</ref>. Ташхиси бемории Алсҳаймерро дар тӯли қисми зиёди асри бистум танҳо ба беморони нисбатан ҷавон, ки нишонаҳои аввалини деменсия дар онҳо дар синни аз 45 то 65-солагӣ пайдо шуда буданд, мегузоштанд. Истилоҳот пас аз конфронси соли 1977 оид ба бемории Алсҳаймер тағйир ёфт, ки иштирокчиёни он ба хулосае омаданд, ки зоҳироти клиникӣ ва патологии деменсияҳои пресенилӣ ва сенилӣ амалан якхелаанд, гарчанде мавҷудияти тафовутҳои этиологиро истисно накарданд<ref name="isbn0-89004-225-X">{{книга |заглавие=Alzheimer's disease: senile dementia and related disorders |издательство={{нп1|Lippincott Williams & Wilkins|Raven Press|en|Lippincott Williams & Wilkins}} |место=New York |год=1978 |страницы=595 |isbn=0-89004-225-X |язык=en |автор=Katzman Robert, Terry Robert D., Bick Katherine L (editors) }}</ref>. Тадриҷан ташхисро новобаста аз синну сол мегузоштагӣ шуданд<ref name="pmid9702682">{{статья |заглавие=History of dementia and dementia in history: an overview |издание={{нп1|Journal of the Neurological Sciences}} |том=158 |номер=2 |страницы=125—133 |pmid=9702682 |язык=en |тип=journal |автор=Boller f., Forbes M.M. |месяц=6 |год=1998 }}</ref>, ҳарчанд чанде муддат барои тавсифи беморӣ дар ашхоси аз 65-сола боло ҳоло ҳам истилоҳи «деменсияи сенилии навъи Алсҳаймер» (SDAT)-ро истифода бурда, ташхиси «классикии» бемории Алсҳаймерро барои ҷавонтарҳо нигоҳ медоштанд. Дар ниҳоят, истилоҳи «бемории Алсҳаймер» расман ба номенклатураи тиббӣ ҳамчун номи беморие қабул шуд, ки новобаста аз синну сол ҳангоми мавҷуд будани нишонаҳои мувофиқ ва аломатҳои хоси нейропатологӣ ташхис дода мешавад<ref name="pmid3531918">{{статья |заглавие=Origin of the distinction between Alzheimer's disease and senile dementia: how history can clarify nosology |издание=[[Neurology (маҷалла)|Neurology]] |том=36 |номер=11 |страницы=1497—1499 |pmid=3531918 |язык=en |тип=journal |автор=Amaducci L.A., Rocca W.A., Schoenberg B.S. |месяц=11 |год=1986 |издательство={{нп1|Wolters Kluwer}} }}</ref>. == Эпидемиология == [[file:Alzheimer and other dementias world map - DALY - WHO2004.svg|thumb|[[Солҳои ҳаёти бо маъюбӣ ислоҳшуда]] (DALY) ҳангоми бемории Алсҳаймер ва дигар деменсияҳо ба 100 000 аҳолӣ дар соли 2004.{{columns-list}}{{legend|#b3b3b3|маълумот нест}}{{legend|#ffff65|≤ 50}}{{legend|#fff200|50–70}}{{legend|#ffdc00|70–90}}{{legend|#ffc600|90–110}}{{legend|#ffb000|110–130}}{{legend|#ff9a00|130–150}}{{legend|#ff8400|150–170}}{{legend|#ff6e00|170–190}}{{legend|#ff5800|190–210}}{{legend|#ff4200|210–230}}{{legend|#ff2c00|230–250}}{{legend|#cb0000|≥ 250}}{{columns-end}}]] {| align="left" border="2" class="wikitable" style="text-align:center; margin-right: 1em;" |+Гумроҳии беморӣ (Заболеваемость)<ref name="pmid17727890"/>дар ашхоси аз 65-сола боло |- ! <small>Синну сол</small> !! <small>Гумроҳӣ (ҳолатҳои нав) ба ҳазор одам-сол</small> |-align="center" ! 65—69 | 3 |-align="center" ! 70—74 | 6 |-align="center" ! 75—79 | 9 |-align="center" ! 80—84 | 23 |-align="center" ! 85—89 | 40 |-align="center" ! 90— | 69 |} Ду нишондиҳандаи асосӣ, ки дар тадқиқотҳои эпидемиологӣ истифода мешаванд — гумроҳии беморӣ (заболеваемость) ва паҳншавии беморӣ (распространённость) мебошанд. Гумроҳӣ шумораи ҳолатҳои навро дар воҳиди вақти инсонӣ (одатан шумораи ҳолатҳои нав ба ҳазор одам-сол) инъикос мекунад, дар ҳоле ки паҳншавии беморӣ дар бораи шумораи умумии гирифторон дар популятсия дар вақти муайян маълумот медиҳад. Гумроҳии беморӣ дар байни занон нисбат ба мардон бештар аст<ref>{{Статья|ссылка=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20442496/|автор=Jose Viña, Ana Lloret|заглавие=Why women have more Alzheimer's disease than men: gender and mitochondrial toxicity of amyloid-beta peptide|год=2010|издание=Journal of Alzheimer's disease: JAD|том=20 Suppl 2|страницы=S527–533|issn=1875-8908|doi=10.3233/JAD-2010-100501|archive-date=2021-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210414180417/https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20442496/}}</ref><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://ria.ru/20190204/1550367431.html|title=Болезнь Alzheimer чаще поражает женщин, выяснили учёные|website=РИА Новости|date=2019-02-04|access-date=2021-04-14}}</ref>. Тадқиқотҳои когортии лонгитюдӣ (ки дар рафти онҳо популятсияи ибтидоан солим дар тӯли солҳои зиёд назорат карда мешавад) нишон медиҳанд, ки гумроҳии беморӣ барои ҳамаи намудҳои деменсия дар сатҳи 10–15 ҳолати нав ба ҳазор одам-сол ва барои бемории Алсҳаймер 5–8 ҳолатро ташкил медиҳад<ref name="pmid17727890">{{статья |заглавие=Incidence and subtypes of dementia in three elderly populations of central Spain |издание={{нп1|Journal of the Neurological Sciences}} |том=264|номер=1—2|страницы=63—72|pmid=17727890|doi=10.1016/j.jns.2007.07.021|язык=en|тип=journal|автор=Bermejo-Pareja F., Benito-León J., Vega S., Medrano M.J., Román G.C.|месяц=1|год=2008}}</ref><ref name="pmid12028245">{{статья |заглавие=Incidence of dementia, Alzheimer's disease, and vascular dementia in Italy. The ILSA Study |издание={{нп1|Journal of the American Geriatrics Society}} |том=50|номер=1|страницы=41—8|pmid=12028245|язык=en|тип=journal|автор=Di Carlo A., Baldereschi M., Amaducci L., ''et al''|месяц=1|год=2002}}</ref>, ки тақрибан нисфи шумораи умумии ташхисҳои солонаро ташкил медиҳад. Синну соли пиронсолӣ омили асосии хавф мебошад, ки ин дар омор инъикос меёбад: барои ҳар панҷ соли пас аз синни 65-солагӣ нишондиҳандаи хавф тақрибан ду баробар зиёд шуда, аз 3 ҳолат дар 65-солагӣ то ба 69 ҳолат ба ҳазор одам-сол дар синни 95-солагӣ мерасад<ref name="pmid17727890"/><ref name="pmid12028245"/>. Тафовутҳои ҷинсӣ низ мавҷуданд — занон бештар ба бемории Алсҳаймер гирифтор мешаванд, хусусан пас аз 85-солагӣ<ref name="pmid12028245"/><ref>{{статья |заглавие=Gender differences in the incidence of AD and vascular dementia: The EURODEM Studies |издание=[[Neurology (маҷалла)|Neurology]] |том=53|номер=9|страницы=1992—1997|pmid=10599770|язык=en|тип=journal|автор=Andersen K., Launer L.J., Dewey M.E., ''et al''|месяц=12|год=1999}}</ref>. Паҳншавии беморӣ дар популятсия аз омилҳои гуногун, аз ҷумла аз гумроҳӣ ва фавт вобаста аст. Азбаски гумроҳӣ бо синну сол меафзояд, ҳатман бояд синну соли миёнаи аҳолӣ дар минтақаи таҳқиқшаванда ба назар гирифта шавад. То соли 2000, дар ИМА ҳам дар маҷмӯъ ва ҳам дар гурӯҳи 65–74 сола тақрибан 1,6 % аҳолӣ бемории Алсҳаймер доштанд. Дар гурӯҳи 75–84 сола ин нишондиҳанда аллакай 19 %-ро ташкил медод ва дар байни шаҳрвандоне, ки синнашон аз 84 гузаштааст, паҳншавии беморӣ 42 % буд<ref>2000 U.S. estimates: {{статья|заглавие=Alzheimer disease in the US population: prevalence estimates using the 2000 census|издание=[[Journal of the American Medical Association|JAMA]]|том=60|номер=8|страницы=1119—1122|pmid=12925369|doi=10.1001/archneur.60.8.1119|язык=en|тип=journal|автор=Hebert L.E., Scherr P.A., Bienias J.L., Bennett D.A., Evans D.A.|месяц=8|год=2003}} {{cite web|title=Profiles of general demographic characteristics, 2000 census|year=2001|publisher=U.S. Census Bureau|url=http://www.census.gov/prod/cen2000/dp1/2kh00.pdf|access-date=2008-08-27}}</ref>. Дар кишварҳои камтар рушдёфта паҳншавии беморӣ пасттар аст<ref name="pmid16360788"/>. Бино ба маълумоти СҶТ, дар соли 2005 0,379 % аҳолии ҷаҳон аз деменсия азият мекашиданд ва пешгӯӣ барои соли 2015 ба 0,441 % мерасид ва фоизи боз ҳам бештари аҳолӣ, 0,556 %, метавонад то соли 2030 ба ин беморӣ гирифтор шавад<ref name="isbn9789241563369">{{книга|заглавие=Neurological Disorders: Public Health Challenges|издательство=World Health Organization|год=2006|страницы=204—207|isbn=978-92-4-156336-9|автор=World Health Organization}}</ref>. Муаллифони дигар корҳо низ ба чунин хулосаҳо меоянд<ref name="pmid16360788">{{статья|заглавие=Global prevalence of dementia: a Delphi consensus study|издание=[[The Lancet]]|том=366|номер=9503|страницы=2112—2117|pmid=16360788|doi=10.1016/S0140-6736(05)67889-0|язык=en|автор=Ferri C.P., Prince M., Brayne C., ''et al''|месяц=12|год=2005}}</ref>. Тадқиқоти дигаре мегӯяд, ки дар соли 2006 паҳншавии беморӣ дар ҷаҳон 0,4 % (фосила 0,17–0,89 %, шумораи мутлақ — 26,6 млн нафар) буд ва пешгӯӣ мекунад, ки то соли 2050 нишондиҳандаи ҳиссавӣ се баробар ва шумораи мутлақи беморон чор баробар афзоиш хоҳад ёфт<ref name="Brookmeyer2007"/>. Азбаски гумроҳӣ бо синну сол меафзояд, бояд қайд кард, ки аҳолии ҷаҳон пир шуда истодааст. == Хусусиятҳо == Ҷараёни бемориро ба чор марҳила тақсим мекунанд, ки бо манзараи афзояндаи ихтилоли когнитивӣ ва функсионалӣ тавсиф мешавад. === Предеменсия === Нишонаҳои аввалинро аксар вақт бо зуҳуроти пиршавӣ ё реаксия ба стресс иштибоҳ медиҳанд. Мушкилоти аввалини когнитивӣ дар баъзе одамон ҳангоми санҷиши муфассали нейрокогнитивӣ ҳашт сол пеш аз гузоштани ташхис ошкор карда мешаванд<ref>Preclinical: *{{статья |заглавие=The 'preclinical phase' of probable Alzheimer's disease. A 13-year prospective study of the Framingham cohort |издание=[[Journal of the American Medical Association|JAMA]] |том=52 |номер=5 |страницы=485—490 |pmid=7733843 |access-date=2008-08-04 |язык=en |тип=journal |автор=Linn R.T., Wolf P.A., Bachman D.L., ''et al'' |месяц=5 |год=1995}} {{статья |заглавие=Preclinical Alzheimer disease: neuropsychological test performance 1.5 to 8 years prior to onset |издание=[[Neurology (маҷалла)|Neurology]] |том=63 |номер=12 |страницы=2341—2347 |pmid=15623697 |язык=en |тип=journal |автор=Saxton J., Lopez O.L., Ratcliff G., ''et al'' |месяц=12 |год=2004}}</ref>. Ин нишонаҳои ибтидоӣ метавонанд ба иҷрои вазифаҳои на чандон душвори рӯзмарра таъсир расонанд<ref name="pmid16513677">{{cite journal | vauthors = Selkoe DJ | title = Cell biology of protein misfolding: the examples of Alzheimer's and Parkinson's diseases | journal = Nature Cell Biology | volume = 6 | issue = 11 | pages = 1054–1061 | year = 2004 | pmid = 15516999 | doi = 10.1038/ncb1104-1054 | language = en }}</ref>. Бештар ихтилоли ҳофиза ба назар мерасад, ки дар душворӣ ҳангоми кӯшиши ба хотир овардани фактҳои ба наздикӣ омӯхташуда ва нотавонӣ дар азхудкунии иттилооти нав зоҳир мешавад<ref name="pmid12603249">{{cite journal | vauthors = Edbauer D, Winkler E, Haass C, Steiner H | title = Presenilin and nicastrin regulate each other and are essential for gamma-secretase activity | journal = Nature Cell Biology | volume = 4 | issue = 7 | pages = 483–490 | year = 2002 | pmid = 12080348 | doi = 10.1038/ncb804 | language = en }}</ref><ref name="pmid15785034">{{cite journal | vauthors = Kimberly WT, LaVoie MJ, Ostaszewski BL, Ye W, Wolfe MS, Selkoe DJ | title = Gamma-secretase is a membrane protein complex comprised of presenilin, nicastrin, Aph-1, and Pen-2 | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences | volume = 100 | issue = 11 | pages = 6382–6387 | year = 2003 | pmid = 12746439 | doi = 10.1073/pnas.1037392100 | language = en }}</ref>. Мушкилоти камбанд дар функсияҳои иҷроия: тамаркуз, банақшагирӣ, чандирии когнитивӣ ва тафаккури абстрактӣ, ё халалдоршавии ҳофизаи семантикӣ (ҳофиза дар бораи маънои калимаҳо ва робитаи мафҳумҳо) низ метавонанд нишонаи марҳилаҳои аввали бемории Алсҳаймер бошанд<ref name="pmid15703322">{{cite journal | vauthors = Fraering PC, Ye W, Strub JM, Dolios G, LaVoie MJ, Ostaszewski BL, van Dorsselaer A, Wang R, Selkoe DJ, Wolfe MS | title = Purification and characterization of the human gamma-secretase complex | journal = Biochemistry | volume = 43 | issue = 30 | pages = 9774–9789 | year = 2004 | pmid = 15272011 | doi = 10.1021/bi049285z | language = en }}</ref><ref name="pmid12754679">{{cite journal | vauthors = Farris W, Mansourian S, Chang Y, Lindsley L, Eckman EA, Frosch MP, Eckman CB, Tanzi RE, Selkoe DJ, Guenette S | title = Insulin-degrading enzyme regulates the levels of insulin, amyloid beta-protein, and the Drosophila insulin-like peptide in vivo | journal = Proceedings of the National Academy of Sciences | volume = 100 | issue = 10 | pages = 5712–5717 | year = 2003 | pmid = 12732731 | doi = 10.1073/pnas.0931291100 | language = en }}</ref>. Дар ин марҳила метавонад [[Апатия (равонпизишкӣ)|апатия]] мушоҳида шавад, ки ҳамчун устувортарин нишонаи нейропсихиатрӣ дар тамоми давраи беморӣ боқӣ мемонад<ref name="pmid15956265">{{cite journal | vauthors = Raber J, Huang Y, Ashford JW | title = ApoE genotype accounts for the vast majority of AD risk and therapeutic response | journal = Heliyon | volume = 1 | issue = 1 | pages = e00010 | year = 2004 | pmid = 15956265 | doi = 10.1016/j.heliyon.2015.e00010 | language = en }}</ref><ref name="pmid16567037">{{cite journal | vauthors = Wolfe MS | title = The gamma-secretase complex: membrane-embedded protease and 21st-century drug target | journal = Nature Reviews Drug Discovery | volume = 5 | issue = 6 | pages = 457–467 | year = 2006 | pmid = 16567037 | doi = 10.1038/nrd2032 | language = en }}</ref>. Инчунин марҳилаи пеш аз клиникиро вобаста ба тарҷумаи муаллифони гуногун «mild cognitive impairment» (MCI), «коҳиши мулоими когнитивӣ»<ref name="ru1">{{cite web | url = https://old.bigenc.ru/medicine/text/1814631 | title = АЛЬЦГЕЙМЕРА БОЛЕЗНЬ | author = Дамулин И. В. | publisher = Большая российская энциклопедия | accessdate = 2026-03-20 | language = ru }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ё «ихтилоли муътадили когнитивӣ»<ref name="ru2">{{cite web | url = https://www.rlsnet.ru/mkb/bolezn-alcgeimera-3635 | title = Болезнь Альцгеймера (G30) | publisher = РЛС (Регистр лекарственных средств России) | accessdate = 2026-03-20 | language = ru }}</ref> меноманд, аммо дар бораи он ки оё ин номро барои ифодаи зинаи аввали бемории Алсҳаймер истифода баранд ё онро ба воҳиди алоҳидаи ташхисӣ ҷудо кунанд, баҳсҳо идома доранд<ref name="pmid17279076">{{cite journal | vauthors = Selkoe DJ | title = Cell biology of protein misfolding: the examples of Alzheimer's and Parkinson's diseases | journal = Nature Cell Biology | volume = 6 | issue = 11 | pages = 1054–1061 | year = 2004 | pmid = 15516999 | doi = 10.1038/ncb1104-1054 | language = en }}</ref>. === Деменсияи барвақт === Коҳиши тадриҷии ҳофиза ва [[агнозия]] дар бемории Алсҳаймер дер ё зуд ба тасдиқи ташхис олиб мерасонанд. Дар шумораи ками беморон дар ин ҳолат на ихтилоли ҳофиза, балки халалдоршавии нутқ, функсияҳои иҷроия, дарк ё ихтилоли ҳаракатӣ ([[апраксия]]) ба мақоми аввал мебароянд<ref name="pmid10653284"/>. Беморӣ ба паҳлӯҳои гуногуни ҳофиза ба таври гуногун таъсир мерасонад. Хотираҳои кӯҳна дар бораи ҳаёти шахсӣ ([[ҳофизаи эпизодӣ]]), фактҳои дерина омӯхташуда ([[ҳофизаи семантикӣ]]), [[ҳофизаи имплитситӣ]] (хотираи нохудогоҳи «бадани инсон» дар бораи пайдарпайии амалҳо, масалан, тарзи истифодаи асбобҳои хӯрокхӯрӣ) дар муқоиса бо фактҳо ё хотираҳои нав камтар ба ихтилол дучор мешаванд<ref name="pmid1300219">{{cite journal | vauthors = Mullan M, Crawford F, Axelman K, Houlden H, Lilius L, Winblad B, Lannfelt L | title = A pathogenic mutation for probable Alzheimer's disease in the APP gene at the N-terminus of beta-amyloid | journal = Nature Genetics | volume = 1 | issue = 5 | pages = 345–347 | year = 1992 | pmid = 1302021 | doi = 10.1038/ng0892-345 | language = en }}</ref><ref name="pmid8821346">{{cite journal | vauthors = Selkoe DJ | title = Amyloid beta-protein and the genetics of Alzheimer's disease | journal = Journal of Biological Chemistry | volume = 271 | issue = 31 | pages = 18295–18298 | year = 1996 | pmid = 8702471 | doi = 10.1074/jbc.271.31.18295 | language = en }}</ref>. [[Афазия]] асосан бо камбизоатшавии захираи луғавӣ ва коҳиши равонии нутқ тавсиф мешавад, ки дар маҷмӯъ қобилияти баён кардани фикрро бо сухан ва дар шакли хаттӣ заиф месозад. Дар ин марҳилаи беморӣ шахс одатан қодир аст, ки ҳангоми муоширати шифоҳӣ мафҳумҳои оддиро дуруст истифода барад<ref name="pmid7967534">{{cite journal | vauthors = Selkoe DJ | title = Normal and abnormal biology of the beta-amyloid precursor protein | journal = Annual Review of Neuroscience | volume = 17 | pages = 489–517 | year = 1994 | pmid = 7967534 | doi = 10.1146/annurev.ne.17.030194.002421 | language = en }}</ref><ref name="pmid12402233">{{cite journal | vauthors = Edbauer D, Winkler E, Haass C, Steiner H | title = Presenilin and nicastrin regulate each other and are essential for gamma-secretase activity | journal = Nature Cell Biology | volume = 4 | issue = 7 | pages = 483–490 | year = 2002 | pmid = 12080348 | doi = 10.1038/ncb804 | language = en }}</ref>. Ҳангоми расмкашӣ, навиштан, пӯшидани либос ва иҷрои вазифаҳои дигар бо истифода аз моторикаи нозук, шахс метавонад аз сабаби мушкилоти муайян бо ҳамоҳангсозӣ ва банақшагирии ҳаракатҳо ноуҳдабаро ба назар расад<ref name="pmid8124945">{{cite journal | vauthors = Selkoe DJ | title = Normal and abnormal biology of the beta-amyloid precursor protein | journal = Annual Review of Neuroscience | volume = 17 | pages = 489–517 | year = 1994 | pmid = 8124945 | doi = 10.1146/annurev.ne.17.030194.002421 | language = en }}</ref>. Бо рушди беморӣ, шахс аксар вақт метавонад бисёр вазифаҳоро мустақилона иҷро кунад, аммо ҳангоми кӯшиши анҷом додани амалҳое, ки кӯшишҳои махсуси когнитивиро талаб мекунанд, метавонад ба кӯмак ё назорат ниёз дошта бошад<ref name="pmid10653284"/>. === Деменсияи муътадил === Қобилияти амалҳои мустақилона аз сабаби бадшавии тадриҷии ҳолат коҳиш меёбад<ref name="pmid10653284">{{cite journal | vauthors = Hardy J, Selkoe DJ | title = The amyloid hypothesis of Alzheimer's disease: progress and problems on the road to therapeutics | journal = Science | volume = 297 | issue = 5580 | pages = 353–356 | year = 2002 | pmid = 12130773 | doi = 10.1126/science.1072994 | language = en }}</ref>. Ихтилоли нутқ аён мегардад, зеро бо гум шудани дастрасӣ ба захираи луғавӣ, шахс торафт бештар калимаҳои нодурустро барои иваз кардани калимаҳои фаромӯшшуда интихоб мекунад ([[парафазия]]). Инчунин аз даст додани малакаҳои хондан ва навиштан идома меёбад<ref name="pmid7967534"/><ref name="pmid15121235">{{cite journal | vauthors = Steiner H, Fluhrer R, Haass C | title = Intramembrane proteolysis by gamma-secretase-like hydrolases: is the gamma-secretase complex a founder of a novel family of aspartyl proteases? | journal = Biological Chemistry | volume = 384 | issue = 10-11 | pages = 1427–1431 | year = 2003 | pmid = 14619445 | doi = 10.1515/BC.2003.159 | language = en }}</ref>. Бо гузашти вақт, ҳамоҳангсозӣ ҳангоми иҷрои пайдарпайии мураккаби ҳаракатҳо бештар халалдор мешавад, ки қобилияти шахсро барои иҷрои аксари вазифаҳои рӯзмарра коҳиш медиҳад<ref name="pmid16209425">{{cite journal | vauthors = Selkoe DJ, Kopan R | title = Notch and Presenilin: spinning the embryonic reticulum into an adult powerhouse | journal = Annual Review of Cell and Developmental Biology | volume = 19 | pages = 489–517 | year = 2003 | pmid = 14570581 | doi = 10.1146/annurev.cellbio.19.110701.155412 | language = en }}</ref>. Дар ин марҳила мушкилоти ҳофиза шиддат мегиранд, бемор метавонад хешовандони наздикро нашиносад<ref name="pmid1737981">{{cite journal | vauthors = Levy-Lahad E, Wasco W, Poorkaj P, Romano DM, Oshima J, Pettingell WH, Yu CE, Jondro PD, Schmidt SD, Wang K | title = Candidate gene for the chromosome 1 familial Alzheimer's disease locus | journal = Science | volume = 269 | issue = 5226 | pages = 973–977 | year = 1995 | pmid = 7638622 | doi = 10.1126/science.7638622 | language = en }}</ref>. [[Ҳофиза#Ҳофизаи дарозмуддат|Ҳофизаи дарозмуддат]], ки қаблан осеб надида буд, низ халалдор мешавад<ref name="pmid15288331">{{cite journal | vauthors = Selkoe DJ | title = Cell biology of protein misfolding: the examples of Alzheimer's and Parkinson's diseases | journal = Nature Cell Biology | volume = 6 | issue = 11 | pages = 1054–1061 | year = 2004 | pmid = 15516999 | doi = 10.1038/ncb1104-1054 | language = en }}</ref> ва инҳироф дар рафтор бештар ба назар мерасад. Зуҳуроти нейропсихиатрӣ, аз қабили [[дарбадарӣ]], шиддатёбии шомгоҳӣ ({{lang-en|sundowning}})<ref name="Volicer2001">{{cite journal | vauthors = Volicer L | title = Management of severe Alzheimer's disease and end-of-life issues | journal = Clinics in Geriatric Medicine | volume = 17 | issue = 2 | pages = 377–391 | year = 2001 | pmid = 11442300 | doi = 10.1016/s0749-0690(05)70075-2 | language = en }}</ref>, асабоният ва [[лабилнокии эҳсосӣ]], ки дар гиря, таҷовузи стихиявӣ, муқовимат ба кӯмак ва нигоҳубин зоҳир мешаванд, маъмуланд. Синдроми мушаххаскунии нодуруст ва дигар нишонаҳои гумроҳӣ тақрибан дар 30 %-и беморон инкишоф меёбанд<ref name="pmid15956265"/>. Метавонад [[беихтиёрии пешоб]] инкишоф ёбад<ref name="pmid11442300">{{cite journal | vauthors = Kamal A, Almenar-Queralt A, LeBlanc JF, Roberts EA, Goldstein LS | title = Kinesin-mediated axonal transport of a complex containing APP, beta-secretase and gamma-secretase | journal = Nature | volume = 414 | issue = 6864 | pages = 643–648 | year = 2001 | pmid = 11740561 | doi = 10.1038/414643a | language = en }}</ref>. Дар хешовандони бемор ва шахсони нигоҳубинкунанда ин нишонаҳо [[стресс]]-ро ба вуҷуд меоранд, ки онро метавон бо интиқоли бемор аз таҳти назорати хонагӣ ба муассисаи статсионарӣ сабук кард<ref name="pmid10653284"/><ref name="pmid7806732">{{cite journal | vauthors = Selkoe DJ | title = Alzheimer's disease: a central role for amyloid | journal = Journal of Neuropathology and Experimental Neurology | volume = 53 | issue = 5 | pages = 438–447 | year = 1994 | pmid = 7806732 | doi = 10.1097/00005072-199409000-00003 | language = en }}</ref>. === Деменсияи шадид === Дар марҳилаи охирини бемории Алсҳаймер бемор комилан аз кӯмаки беруна вобаста аст. Маҳорати забонӣ то истифодаи ибораҳои ягона ва ҳатто калимаҳои алоҳида коҳиш меёбад ва дар ниҳоят нутқ комилан гум мешавад<ref name="pmid7967534"/>. Сарфи назар аз гум шудани малакаҳои лафзӣ (вербалӣ), беморон аксар вақт қодиранд муроҷиатҳои эҳсосиро ба худ дарк кунанд ва ба онҳо ҷавоб гардонанд<ref name="pmid14685735">{{cite journal | vauthors = Hartmann T, Kopan R | title = Alzheimer's disease: beta-amyloid and the progenitor of all secrets | journal = Nature Cell Biology | volume = 1 | issue = 8 | pages = E209–211 | year = 1999 | pmid = 14685735 | doi = 10.1038/15622 | language = en }}</ref>. Ҳарчанд дар ин марҳила ҳанӯз ҳам зуҳуроти таҷовуз (агрессия) мавҷуд буда метавонад, бештар ҳолати бемор бо [[Апатия (равонпизишкӣ)|апатия]] ва [[Лоғаршавӣ|харобшавӣ]] тавсиф мешавад<ref name="pmid10653284"/> ва аз як лаҳзаи муайян ӯ наметавонад ҳатто соддатарин амалро бидуни кӯмаки дигарон анҷом диҳад. Бемор массаи мушакҳои худро гум мекунад, бо душворӣ ҳаракат мекунад ва дар марҳилаи муайян қудрати тарк кардани бистарро надорад<ref name="pmid7775724">{{cite journal | vauthors = Selkoe DJ | title = Alzheimer's disease: a central role for amyloid | journal = Journal of Neuropathology and Experimental Neurology | volume = 53 | issue = 5 | pages = 438–447 | year = 1994 | pmid = 7775724 | doi = 10.1097/00005072-199409000-00003 | language = en }}</ref> ва сипас наметавонад мустақилона хӯрок бихӯрад<ref name="pmid12675103">{{cite journal | vauthors = LaFerla FM | title = Calcium dyshomeostasis and intracellular signalling in Alzheimer's disease | journal = Nature Reviews Neuroscience | volume = 3 | issue = 11 | pages = 862–872 | year = 2002 | pmid = 12675103 | doi = 10.1038/nrn960 | language = en }}</ref>. [[Марг]] одатан на аз худи бемории Алсҳаймер, балки дар натиҷаи омилҳои беруна, аз қабили [[захми бистар]] ё [[илтиҳоби шуш]] (пневмония) фаро мерасад<ref name="pmid11490146">{{cite journal | vauthors = Francis PT, Palmer AM, Snape M, Wilcock GK | title = The cholinergic hypothesis of Alzheimer's disease: a review of progress | journal = Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry | volume = 66 | issue = 2 | pages = 137–147 | year = 1999 | pmid = 11490146 | doi = 10.1136/jnnp.66.2.137 | language = en }}</ref><ref name="pmid10369823">{{cite journal | vauthors = Shen ZX | title = Quaternary ammonium compounds in Alzheimer's disease | journal = Medical Hypotheses | volume = 53 | issue = 3 | pages = 194–198 | year = 1999 | pmid = 10369823 | doi = 10.1054/mehy.1998.0752 | language = en }}</ref>. == Сабабҳо == Барои шарҳи сабабҳои эҳтимолии беморӣ чор фарзияи (гипотеза) асосии рақобаткунанда пешниҳод шудаанд: холинергикӣ, амилоидӣ, сироятӣ ва тау-фарзия. '''1) Фарзияи холинергикӣ:''' аз нигоҳи хронологӣ фарзияи холинергикӣ аввалин шуда пешниҳод шуда буд, ки мувофиқи он беморӣ дар натиҷаи коҳиши синтези [[нейромедиатор]]и [[ацетилхолин]] ба вуҷуд меояд. Дар айни замон ин фарзия камэҳтимол ҳисобида мешавад, зеро доруҳое, ки барои ислоҳи норасоии ацетилхолин пешбинӣ шудаанд, самаранокии паст доранд. Аммо дар асоси он аксари усулҳои мавҷудаи табобати ёрирасон (поддерживающая терапия) сохта шудаанд. Таъсироти дигари холинергикӣ, масалан, оғози агрегатсияи васеъмиқёси амилоид низ тахмин карда мешавад<ref name="pmid15236795">{{cite journal | vauthors = Shen ZX | title = Brain cholinesterases: II. The molecular and cellular basis of Alzheimer's disease | journal = Medical Hypotheses | volume = 63 | issue = 2 | pages = 308–321 | year = 2004 | pmid = 15236795 | doi = 10.1016/j.mehy.2004.02.031 | language = en }}</ref>, ки ба раванди илтиҳобии нейронии умумӣ оварда мерасонад<ref name="pmid12934968">{{cite journal | vauthors = Wenk GL | title = Neuropathologic changes in Alzheimer's disease | journal = The Journal of Clinical Psychiatry | volume = 64 Suppl 9 | pages = 7–10 | year = 2003 | pmid = 12934968 | language = en }}</ref>. '''2) Фарзияи амилоидӣ:''' соли 1991 «фарзияи амилоидӣ» пешниҳод шуд, ки тибқи он сабаби асосии беморӣ таҳнишасти (отложения) [[бета-амилоид]] (Aβ) мебошад<ref name="pmid1763432">{{cite journal | vauthors = Hardy J, Allsop D | title = Amyloid deposition as the central event in the aetiology of Alzheimer's disease | journal = Trends in Pharmacological Sciences | volume = 12 | issue = 10 | pages = 383–388 | year = 1991 | pmid = 1763432 | doi = 10.1016/0165-6147(91)90609-v | language = en }}</ref><ref name="pmid11801334">{{cite journal | vauthors = Mudher A, Lovestone S | title = Alzheimer's disease-do tauists and baptists finally shake hands? | journal = Trends in Neurosciences | volume = 25 | issue = 1 | pages = 22–26 | year = 2002 | pmid = 11801334 | doi = 10.1016/s0166-2236(00)02031-2 | language = en }}</ref>. Гене, ки сафедаи ([[Пешгузаштаи бета-амилоид|APP]])-ро рамзгузорӣ мекунад ва аз он бета-амилоид ҳосил мешавад, дар [[хромосома]]и 21 ҷойгир аст. Як далели ҷолиб ба манфиати фарзияи амилоидӣ ин аст, ки қариб дар ҳамаи одамони гирифтори [[синдроми Даун]] (нусхаи иловагии хромосомаи 21 ё қисми он), ки то 40-солагӣ зиндагӣ кардаанд, патологияи ба Алсҳаймер монанд ошкор карда мешавад<ref name="pmid16904243">{{cite journal | vauthors = Nistor M, Don M, Parekh M, Sarsoza F, Goodus M, Bogani RP, Najm NI, Head E, Lott IT, Schupf N, Silverman W, Doran E, Cotman CW | title = Alpha- and beta-secretase activity as a function of age and beta-amyloid in Down syndrome and normal brain | journal = Neurobiology of Aging | volume = 28 | issue = 10 | pages = 1493–1506 | year = 2007 | pmid = 16904243 | doi = 10.1016/j.neurobiolaging.2006.06.023 | language = en }}</ref><ref name="pmid15639317">{{cite journal | vauthors = Lott IT, Head E | title = Alzheimer disease and Down syndrome: factors in pathogenesis | journal = Neurobiology of Aging | volume = 26 | issue = 3 | pages = 383–389 | year = 2005 | pmid = 15639317 | doi = 10.1016/j.neurobiolaging.2004.08.005 | language = en }}</ref>. Илова бар ин, [[APOE4]], омили асосии генетикии хавфи бемории Алсҳаймер, ҳанӯз пеш аз пайдо шудани нишонаҳо ба ҷамъшавии зиёдатии [[Амилоид (кимиё)|амилоид]] дар бофтаҳои майна оварда мерасонад<ref name="pmid7566000">{{cite journal | vauthors = Polvikoski T, Sulkava R, Haltia M, Kainulainen K, Vuorio A, Tolvanen A, Kontula K | title = Apolipoprotein E, dementia, and cortical deposition of beta-amyloid protein | journal = The New England Journal of Medicine | volume = 333 | issue = 19 | pages = 1242–1247 | year = 1995 | pmid = 7566000 | doi = 10.1056/NEJM199511093331902 | language = en }}</ref>. Озмоиши [[ваксина]] дар марҳилаҳои аввал қобилияти тоза кардани майна аз лавҳаҳои (бляшкаҳои) амилоидиро нишон дод, аммо ба деменсия таъсири назаррас нарасонд<ref name="pmid18640458">{{cite journal | vauthors = Holmes C, Boche D, Wilkinson D, Yadegarfar G, Hopkins V, Bayer A, Jones RW, Bullock R, Love S, Neal JW, Zotova E, Nicoll JA | title = Long-term effects of Abeta42 immunisation in Alzheimer's disease: follow-up of a randomised, placebo-controlled phase I trial | journal = The Lancet | volume = 372 | issue = 9634 | pages = 216–223 | year = 2008 | pmid = 18640458 | doi = 10.1016/S0140-6736(08)61075-2 | language = en }}</ref>. Дар айни замон фарзияи амилоидӣ асосӣ ба шумор меравад, вале он ҳам тамоми гуногунии падидаҳои бемории Алсҳаймерро шарҳ дода наметавонад. '''3) Фарзияи тау:''' дар канори фарзияи амилоидӣ «фарзияи тау» низ омӯхта мешавад, ки мувофиқи он каскади халалдоршавӣ дар натиҷаи инҳироф дар сохтори [[Тау-сафеда|тау-сафеда]] оғоз меёбад<ref name="pmid11801334"/>. Тахмин меравад, ки риштаҳои тау-сафедаи гиперифосфоризатсияшуда бо ҳам муттаҳид шуда, дар ниҳоят дар дохили ҳуҷайраҳои асаб гиреҳҳои нейрофибриллярӣ ҳосил мекунанд<ref name="pmid1669718">{{cite journal | vauthors = Goedert M, Spillantini MG, Crowther RA | title = Tau proteins and neurofibrillary degeneration | journal = Brain Pathology | volume = 1 | issue = 4 | pages = 279–286 | year = 1991 | pmid = 1669718 | doi = 10.1111/j.1750-3639.1991.tb00071.x | language = en }}</ref>. Ин боиси вайрон шудани [[микронайчаҳо]] ва фурӯпошии системаи нақлиёт дар дохили нейрон мегардад<ref name="pmid15615638">{{cite journal | vauthors = Iqbal K, Alonso Adel C, Chen S, Chohan MO, Khatoon S, Ledesma MD, Sheikh I, Gong CX | title = Tau pathology in Alzheimer disease and other tauopathies | journal = Biochimica et Biophysica Acta | volume = 1739 | issue = 2–3 | pages = 198–210 | year = 2005 | pmid = 15615638 | doi = 10.1016/j.bbadis.2004.09.008 | language = en }}</ref>, ки аввал ба халалдоршавии интиқоли биохимиявии сигналҳо байни ҳуҷайраҳо ва сипас ба марги ҳуҷайраҳо оварда мерасонад<ref name="pmid17127334">{{cite journal | vauthors = Chun W, Johnson GV | title = The role of tau phosphorylation and cleavage in neuronal cell death | journal = Frontiers in Bioscience | volume = 12 | pages = 733–756 | year = 2007 | pmid = 17127334 | doi = 10.2741/2097 | language = en }}</ref>. '''4) Фарзияи сироятӣ:''' дар солҳои охир ҷомеаи илмӣ торафт бештар дар бораи пайдоиши сироятии бемории Алсҳаймер ҳарф мезанад. Муҳаққиқон дар майнаи одамони аз бемории Алсҳаймер фавтида барангезандаи [[пародонтит]] — ''Porphyromonas gingivalis''-ро ошкор карданд. Дар озмоишҳо бо мушҳо ин сироят боиси мустамликашавии майна бо бактерияҳо ва зиёд шудани ҳосилкунии бета-амилоид (Aβ) гардид<ref>{{Статья|автор=Jan Potempa et al.|заглавие=Porphyromonas gingivalis in Alzheimer’s disease brains|издание=Science Advances|год=2019|doi=10.1126/sciadv.aau3333}}</ref>. ''[[Норасоии шунавоӣ|Гум кардани шунавоӣ]]'' метавонад зуҳуроти аввалини бемории Алсҳаймер ва пешгӯикунандаи [[Деменсия|деменсия]] бошад<ref name=":0">{{Статья|автор=Shih-Chang Hung, Kuan-Fu Liao, Chih-Hsin Muo, Shih-Wei Lai, Chia-Wei Chang|год=2015-08-05|doi=10.2188/jea.JE20140147|issn=0917-5040|выпуск=8|страницы=517—521|издание=Journal of Epidemiology|заглавие=Hearing Loss is Associated With Risk of Alzheimer’s Disease: A Case-Control Study in Older People|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4517989/|том=25|archive-date=2022-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220121105147/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4517989/}}</ref>. Тадқиқотҳо нишон доданд, ки одамони калонсол (хусусан мардон), ки норасоии шунавоӣ доранд, нисбат ба одамони дорои шунавоии муқаррарӣ хавфи бештари инкишофи бемории Алсҳаймерро доранд. Хавфи беморӣ ҳамзамон бо [[Норасоии шунавоӣ|бад шудани шунавоӣ]] зиёд мешавад<ref name=":2">{{Статья|автор=Frank R. Lin, Lisa M. Wruck, David Knopman, Thomas H. Mosley, Josef Coresh|год=2015-05-01|doi=10.1093/aje/kwu333|issn=0002-9262|выпуск=9|язык=en|страницы=680—690|издание=American Journal of Epidemiology|заглавие=Hearing Impairment and Cognitive Decline: A Pilot Study Conducted Within the Atherosclerosis Risk in Communities Neurocognitive Study|ссылка=https://academic.oup.com/aje/article/181/9/680/84516|том=181|archive-date=2019-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190525124547/https://academic.oup.com/aje/article/181/9/680/84516}}</ref><ref name=":1"/>. Тағйирот дар роҳи физиологии масъул барои [[Шунавоӣ|дарки шунавоӣ]] ба тағйироти сохтории майна оварда мерасонад. Ҳангоми гум кардани шунавоӣ, майна хеле пуршиддат кор мекунад, то шахс тавонад суханони одамонро дарк кунад. Ин механизм «энергияи фикрӣ»-и шахсро, ки барои функсияҳои дигар ([[ҳофиза]], [[тафаккур]] ва ғ.) лозим аст, тамом мекунад, ки метавонад сабаби бемории Алсҳаймер гардад<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.beltone.com/en-us/hearing-loss/types-and-causes-of-hearing-loss/alzheimers-and-hearing-loss|title=The Link Between Hearing Loss and Alzheimer's Disease |publisher=www.beltone.com|lang=en|access-date=2026-03-20|archive-date=2019-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616084420/https://www.beltone.com/en-us/hearing-loss/types-and-causes-of-hearing-loss/alzheimers-and-hearing-loss|url-status=live}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.alzheimers.net/the-connection-between-alzheimers-and-hearing-loss/|title=The Connection Between Alzheimer's and Hearing Loss|date=2018-04-13|publisher=Alzheimers.net|lang=en|access-date=2026-03-20|archive-date=2019-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616084414/https://www.alzheimers.net/the-connection-between-alzheimers-and-hearing-loss/|url-status=live}}</ref> == Самтҳои пажӯҳиш == Дар соли 2008 беш аз 400 дору дар кишварҳои мухталифи ҷаҳон дар марҳилаи санҷиш қарор доштанд. Тақрибан чоряки онҳо марҳилаи III-и санҷишҳои клиникиро мегузаштанд, ки дар сурати муваффақият, масъалаи истифодаи онҳо аз ҷониби мақомоти танзимкунанда баррасӣ мешавад<ref>{{cite web |url=http://www.clinicaltrials.gov/ct2/results?term=alzheimer |title=Clinical Trials. Found 459 studies with search of: alzheimer |access-date=2008-03-23 |publisher=US National Institutes of Health}}</ref>. Самти дигари пажӯҳишҳо ба ислоҳи тағйироти асосии патологӣ нигаронида шудааст. Яке аз ҳадафҳои маъмул барои доруҳои озмоишӣ — кам кардани ҷамъшавии бета-амилоид мебошад. Усулҳое ба монанди [[иммунотерапия]] ё [[ваксинатсия]] бар зидди сафедаи амилоидӣ санҷида мешаванд. Бархлофи ваксинатсияи муқаррарӣ, ки пешакӣ гузаронида мешавад, дар мавриди бемории Алсҳаймер ваксина ба бемороне, ки аллакай ташхис гирифтаанд, гузаронида мешавад. Тибқи консепсияи пажӯҳишгарон, [[системаи иммунӣ]]-и бемор бояд шинохтани лавҳаҳои амилоидиро омӯзад ва ба онҳо ҳамла карда, ҳаҷмашонро кам кунад ва ҷараёни бемориро сабук созад<ref>Vaccination: * {{cite journal |vauthors=Hawkes CA, McLaurin J |title=Immunotherapy as treatment for Alzheimer's disease |journal=Expert Rev Neurother |volume=7 |issue=11 |pages=1535—1548 |pmid=17997702 |year=2007 |language=en}}</ref>. Намунаи чунин ваксина молекулаи ACC-001 мебошад, ки санҷишҳои клиникии он соли 2008 бо сабабҳои бехатарӣ қатъ карда шуданд. Воситаи дигари шабеҳ — [[бапинейзумаб]], антителои сунъиест, ки ба антителои табиии зиддиамилоидӣ монанд мебошад. Инчунин воситаҳои нейропротекторӣ (масалан, AL-108) ва ингибиторҳои таъсири мутақобилаи металлу сафеда (ба монанди PBT2) дар ҳоли таҳия қарор доранд. Дар солҳои охир (2015–2025) якчанд кашфиёти нав ба даст омаданд: EPPS ва J147: Ин пайвастагиҳо дар озмоишҳо бо мушҳо қобилияти зеҳниро беҳтар карда, лавҳаҳои амилоидиро фаъол нест карданд. Монтелукаст: Доруи зидди астма, ки нишонаҳои "ҷавоншавии" майнаро нишон дод. Гемфиброзил ва кислотаи ретиноевӣ: Ин комбинатсия [[астротсит]]ҳоро ҳавасманд мекунад, то бета-амилоидро тавассути [[фагоцитоз]] нест кунанд<ref>{{cite journal |title=Activation of PPARα enhances astroglial uptake and degradation of β-amyloid |journal=Science Signaling |year=2021 |pmid=34699252 |doi=10.1126/scisignal.abg4747}}</ref>. Пажӯҳишҳои навтарин (2025) Дар соли 2025 олимони англис муайян карданд, ки доруҳои летрозол ва иринотекан хавфи рушди бемории Алсҳаймерро мутаносибан 53,4% ва 80,5% коҳиш медиҳанд. Истифодаи якҷояи онҳо дар мушҳо боиси 60% кам шудани лавҳаҳои амилоидӣ ва беҳтар шудани хотира гардид<ref>{{cite web|url=https://naked-science.ru/article/medicine/kombinatsiya-dvuh-prepara|title=Комбинация двух препаратов против рака обратила вспять симптомы деменции у мышей|publisher=Naked Science|lang=ru|accessdate=2026-03-06}}</ref>. Инчунин препарати P7C3-A20 тавонист илтиҳоби майнаро нест карда, фаъолияти синаптикиро дар гиппокамп пурра барқарор кунад. == Инчунин нигаред == [[Бета-амилоидҳо]] [[Бемории Паркинсон]] [[Деменсия]] = Эзоҳ = {{эзоҳ|2}} ==Адабиёт == '''Бо забони русӣ''' Каминский, Ю. Г. Популярно и не очень о болезни Альцгеймера / Ю. Г. Каминский, Е. А. Косенко. — Либроком, 2009. — 136 с. — ISBN 978-5-397-00194-6 Грант Б. Старческое слабоумие. Болезнь Альцгеймера и другие формы. = Alzheimer’s Disease. A Carer’s Guide. — [Тарҷ. аз англ.] — Норинт, 2003. — 80 с. — (Маслиҳати духтур.) — ISBN 5-7711-0161-3 {{книга |автор= |часть=Болезнь Альцгеймера |заглавие=Нейродегенеративные заболевания: учеб. пособие |ссылка=http://library.bashgmu.ru/elibdoc/elib722.pdf |ответственный=Сост.: Р.В. Магжанов, К.З. Бахтиярова, Е.В. Первушина |издание= |место=Уфа |издательство=ФГБОУ ВО БГМУ Минздрава России |год=2018 |страницы=11—30 |страниц=96 |isbn= |ref= }} {{книга |автор=[[Новосёлов, Валерий Михайлович|Новоселов В. М.]] |заглавие=Альцгеймер |издательство=[[ГЭОТАР-Медиа]] |год=2022 |страниц=224 |isbn=978-5-9704-6625-4 |ref= }} '''Бо забони англисӣ''' {{cite journal |language=en |vauthors=Cummings JL, Frank JC, Cherry D, Kohatsu ND |title=Guidelines for managing Alzheimer's disease: Part I. Assessment |journal=American Family Physician |volume=65 |issue=11 |pages=2263—2272 |pmid=12074525 |year=2002}} {{cite journal |language=en |vauthors=Cummings JL, Frank JC, Cherry D, Kohatsu ND |title=Guidelines for managing Alzheimer's disease: Part II. Treatment |journal=American Family Physician |volume=65 |issue=12 |pages=2525—2534 |pmid=12086242 |year=2002}} {{cite book |language=en |title=Genes, lifestyles, and crossword puzzles: Can Alzheimer's disease be prevented? |publisher=US Department of Health and Human Services |year=2006 |url=http://www.nia.nih.gov/NR/rdonlyres/63B5A29C-F943-4DB7-91B4-0296772973F3/0/CanADbePrevented.pdf |access-date=2026-03-20 |archive-date=2006-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061002125551/http://www.nia.nih.gov/NR/rdonlyres/63B5A29C-F943-4DB7-91B4-0296772973F3/0/CanADbePrevented.pdf |dead-url=yes }} {{cite journal |vauthors=Toyn J |title=What lessons can be learned from failed Alzheimer's disease trials? |journal=Expert Review of Clinical Pharmacology |year=2015 |volume=8 |issue=3 |pages=267–269 |doi=10.1586/17512433.2015.1034690 |pmid=25860157}} == Пайвандҳо == [https://tg.wikipedia.org/wiki/n:Дар_Барселона_ваксина_бар_зидди_бемории_Алсҳаймер_ихтироъ_шуд Дар Барселона ваксина бар зидди бемории Алсҳаймер ихтироъ шуд]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — мавод аз [[Викиахбор]]. [http://elementy.ru/news?newsid=431319 «Нейрофибриллярные клубки при болезни Альцгеймера — не убийцы, а защитники клеток?»] (русӣ) {{cite web |last=Козловский |first=Борислав |title=Настоящий Макондо: 375 лет Альцгеймера |url=http://www.colta.ru/articles/science/9379 |publisher=Colta.ru |language=ru |quote=Дар бораи сокинони шаҳри Ярумали Колумбия, ки дар 35-солагӣ ба деменсия гирифтор мешаванд.}} {{commonscat|Alzheimer's disease}} {{Бемориҳо}} [[Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои системаи асаб]] [[Гурӯҳ:Бемории Алсҳаймер]] k73krkfw224jskoz9h1hkpwclckd06m Stable Diffusion 0 329457 1461660 1459663 2026-04-02T00:55:38Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461660 wikitext text/x-wiki {{Нармафзор |ном = Stable Diffusion |таҳиякунанда = [[Stability AI]] |навъ = Модели матн ба тасвир |нашр = [[22 август]]и [[2022]] |вазъ = Фаъол |сайт = {{URL|stability.ai}} }} '''Stable Diffusion''' — модели [[омӯзиши амиқ]] барои тавлиди тасвир аз матн буда, аз ҷониби [[Stability AI]] таҳия шудааст ва дар [[22 август]]и [[2022]] нашр гардидааст.<ref>{{cite web |url=https://stability.ai/blog/stable-diffusion-announcement |title=Stable Diffusion Launch Announcement |publisher=Stability AI |date=22 августи 2022 |lang=en}}</ref> Ин модел бар асоси усули диффузионӣ кор мекунад ва яке аз маъруфтарин моделҳои кушодаи тавлиди тасвир мебошад. Фарқи асосии он аз [[DALL-E]] ва дигар рақибон дар он аст, ки рамзи он кушода буда, ҳар кас метавонад онро ройгон истифода кунад. == Таърих == === Таҳия ва нашр (2022) === Stable Diffusion дар ҳамкории [[Stability AI]], CompVis (донишгоҳи Мюнхен) ва ширкати [[Runway]] таҳия шуд. [[22 август]]и [[2022]] модел ба таври кушода барои ҳама нашр шуд — ин рӯйдод инқилобе дар соҳаи тавлиди тасвир буд, зеро барои аввалин бор чунин модели қудратманд ройгон дастрас шуд.<ref>{{cite news |url=https://techcrunch.com/2022/08/22/stability-ai-releases-stable-diffusion-on-github/ |title=Stable Diffusion released on GitHub |work=TechCrunch |date=22 августи 2022 |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Версияҳои нав (2023–2024) === Дар соли [[2023]] Stable Diffusion XL (SDXL) нашр шуд — бо сифати назаррас беҳтар. Дар [[октябр]]и [[2024]] Stable Diffusion 3.5 нашр гашт — охирин версияи асосии модел.<ref>{{cite web |url=https://stability.ai/news/introducing-stable-diffusion-3-5 |title=Stable Diffusion 3.5 |publisher=Stability AI |date=22 октябри 2024 |lang=en}}</ref> == Хусусиятҳо ва истифода == Stable Diffusion барои мақсадҳои зиёде истифода мешавад: * Тавлиди тасвир аз тавсифи матн (text-to-image) * Таҳрири тасвири мавҷуда (inpainting ва outpainting) * Тағйири услуби тасвир (image-to-image) * Тавлиди видео аз тасвир Аз сабаби кушода будани рамзаш, ҷомеаи бузурги таҳиягарон ҳазорон моделҳои иловагӣ ва иловаҳоро сохтаанд. Stable Diffusion дар платформаҳои [[Hugging Face]], GitHub ва дигарон дастрас аст.<ref>{{cite web |url=https://huggingface.co/stabilityai |title=Stability AI on Hugging Face |publisher=Hugging Face |lang=en |accessdate=2026-03-17}}</ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://stability.ai/stable-image Сайти расмии Stable Diffusion] * [https://github.com/Stability-AI/stablediffusion Рамзи кушода дар GitHub] [[Гурӯҳ:Нармафзори зеҳни сунъӣ]] [[Гурӯҳ:Маҳсулоти Stability AI]] [[Гурӯҳ:Тавлиди тасвир]] [[Гурӯҳ:Нармафзори озод]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 2022]] 910amfxnhbuiou9rvz3jqt75r4ls40g Zoom (нармафзор) 0 329459 1461667 1459672 2026-04-02T01:30:22Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461667 wikitext text/x-wiki {{Нармафзор |ном = Zoom |логотип = Zoom Communications Logo.svg |таҳиякунанда = Zoom Video Communications |навъ = Видеоконфронс |нашр = [[2013]] |вазъ = Фаъол |сайт = {{URL|zoom.us}} }} '''Zoom''' — нармафзори видеоконфронс буда, аз ҷониби ширкати Zoom Video Communications таҳия шудааст ва дар соли [[2013]] нашр гардидааст.<ref>{{cite web |url=https://zoom.us/about |title=About Zoom |publisher=Zoom Video Communications |lang=en |accessdate=2026-03-17}}</ref> Zoom дар давраи пандемияи [[COVID-19]] (солҳои [[2020]]–[[2021]]) ба яке аз маъруфтарин нармафзорҳои ҷаҳон табдил ёфт ва калимаи "Zoom" дар бисёр забонҳо ба маънии "видеозанг" истифода мешавад. == Таърих == === Таъсис ва рушди аввал (2011–2019) === Эрик Юан — муҳандиси собиқи [[Cisco]] — ширкати Zoom Video Communications-ро дар соли [[2011]] таъсис дод. Нармафзори Zoom дар соли [[2013]] нашр шуд. Дар соли [[2019]] Zoom дар биржаи [[NASDAQ]] ба нашр расид.<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-zoom-video-ipo |title=Zoom IPO raises over $750 million |work=Reuters |date=18 апрели 2019 |lang=en}}</ref> === Рушди шадид дар пандемия (2020–2021) === Бо оғози пандемияи [[COVID-19]] дар соли [[2020]] шумораи корбарони Zoom аз 10 миллион ба 300 миллион нафар расид. Ширкатҳо, мактабҳо ва оилаҳо дар тамоми ҷаҳон Zoom-ро барои мулоқотҳои рӯякаш истифода бурданд.<ref>{{cite news |url=https://blog.zoom.us/90-day-security-plan-progress-report/ |title=Zoom growth during COVID-19 |publisher=Zoom |date=2020 |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Давраи баъди пандемия (2022–ҳол) === Баъд аз пандемия истифодаи Zoom каме кам шуд, аммо ширкат ба паҳн кардани хизматҳои корпоративӣ, Zoom Phone ва ҳамгироӣ бо [[зеҳни сунъӣ]] машғул шуд. == Хусусиятҳо == Zoom якчанд хизмат пешниҳод мекунад: * '''Zoom Meetings''' — видеомулоқотҳо то 1000 иштирокчӣ * '''Zoom Phone''' — телефония тавассути интернет (VoIP) * '''Zoom Chat''' — мессенҷери корпоративӣ * '''Zoom Webinar''' — вебинарҳо барои аудитория * '''Zoom AI Companion''' — дастёри [[зеҳни сунъӣ]] барои хулосабарорӣ аз мулоқотҳо<ref>{{cite web |url=https://zoom.us/ai-assistant |title=Zoom AI Companion |publisher=Zoom |lang=en |accessdate=2026-03-17 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Zoom дар платформаҳои [[Windows]], [[macOS]], [[Android]] ва [[iOS]] дастрас аст. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://zoom.us Сайти расмии Zoom] [[Гурӯҳ:Нармафзори видеоконфронс]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои технологии амрикоӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 2013]] c94j6zrmtri0yi8oki0cidquag79ra6 Бемории музмини обструктивии шуш 0 329462 1461736 1460412 2026-04-02T06:18:59Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461736 wikitext text/x-wiki {{Беморӣ | Name = Бемории музмини обструктивии шуш | Image = Centrilobular emphysema 865 lores.jpg | Caption = {{iw|Макропрепарати патологоанатомӣ|||Gross pathology}}-и шуш, ки [[Эмфиземаи шуш|эмфиземаи сентрилобулярӣ]]-ро нишон медиҳад, ки хоси тамокукашӣ аст. Дар намуди наздики буриши сатҳи [[Фиксатсия (гистология)|фиксатсияшудаи]] шуш бисёр ҷавфҳои пур аз таҳшинҳои зичи [[Карбони сиёҳ|карбони сиёҳ]] дида мешаванд. | DiseasesDB = 2672 | ICD10 = {{ICD10|J|44}} | ICD9 = {{ICD9|496}} | ICDO = | OMIM = 606963 | MedlinePlus = 000091 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 373 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|99}} | MeshName = COPD | MeshNumber = C08.381.495.389 }} '''Бемории музмини обструктивии шуш''' ('''БМОШ''') — бемориест бо маҳдудияти хос ва қисман баргардонандаи ҷараёни ҳаво дар роҳҳои нафас, ки одатан хусусияти мунтазам авҷгиранда дошта, дар натиҷаи аксуламали илтиҳобии ғайримуқаррарии бофтаҳои [[Шуш|шуш]] ба ангезиши зарраҳои патогенӣ ва газҳои гуногун ба вуҷуд меояд. Раванди патологӣ дар пардаи луобии бронхҳо оғоз меёбад: дар ҷавоб ба таъсири омилҳои патогении беруна функсияи дастгоҳи секреторӣ тағйир меёбад (гиперсекретсияи луоб, тағйирёбии секрети бронхҳо), инфексия ҳамроҳ мешавад ва силсилаи аксуламалҳое инкишоф меёбанд, ки боиси осеби бронхҳо, бронхиолаҳо ва алвеолаҳои ҳамшафат мегарданд. Вайроншавии таносуби ферментҳои протеолитикӣ ва антипротеазаҳо, нуқсонҳо дар [[Антиоксидантҳо|муҳофизати антиоксидантии]] шуш осебро шадидтар мекунанд. Меъёрҳои асосии ташхис нишонаҳои клиникӣ (сурфа, балгам ва [[нафастангӣ]]), анамнестикӣ (мавҷудияти омилҳои хавф) ва функсионалӣ (коҳиши {{abbr|ҲЗМ<sub>1</sub>|ҳаҷми зарурӣ дар сонияи аввал|0}} камтар аз 80 % пас аз ингалятсияи бронходилататор дар якҷоягӣ бо таносуби пасти {{abbr|ҲЗМ<sub>1</sub>|Ҳаҷми Зарурии Маҷбурӣ дар сонияи аввал|0}}/{{abbr|ҒУМ|Ғунҷоиши Умумии Маҷбурӣ|0}} камтар аз 70 %) мебошанд. Ҳуҷҷати асосие, ки паҳлӯҳои маълуми ин бемориро баррасӣ мекунад, Ташаббуси Глобалӣ оид ба Бемории Музмини Обструктивии Шуш (Global initiative for Obstructive Lung Disease — GOLD) — лоиҳаи муштараки {{iw|Институти дил, шуш ва хун (ИМА)|Институти дил, шуш ва хун (ИМА)||National Heart, Lung, and Blood Institute}} ва [[ТҶУ]] ([[соли 1998]]) мебошад<ref name="II">{{citeweb |author=Илькович М. М., Игнатьев В. А. |url=http://medinfa.ru/article/29/118295/ |publisher=Мединфа |access-date=2008-12-21 |title=БМОШ |subtitle=Шакли нозологӣ ё гурӯҳи бемориҳо? |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622154204/http://medinfa.ru/article/29/118295/ |archive-date=2008-06-22 |url-status=dead }}</ref>. БМОШ як масъалаи муҳим мебошад, зеро оқибатҳои беморӣ маҳдудияти қобилияти ҷисмонӣ ва маъюбшавии беморон аст<ref name="TBKB">{{статья |автор= |ответственный=А. Р. Татарский, С. Л. Бабак, А. В. Кирюхин, А. В. Баскаков |заглавие=Хроническая обструктивная болезнь лёгких |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/04_04/259.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2004 |том=6 |номер=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229023958/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_04/259.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229023958/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_04/259.shtml }}</ref>. == Таъриф == Стратегияи глобалии GOLD чунин таъриф медиҳад: «БМОШ (бемории музмини обструктивии шуш) — бемориест, ки бо маҳдудияти на пурра баргардонандаи ҷараёни ҳаво тавсиф мешавад. Ин маҳдудият одатан авҷ мегирад ва бо аксуламали патологии шуш ба зарраҳо ва газҳои зараровар алоқаманд аст»<ref name="GOLDru2006">{{книга |заглавие = Глобальная инициатива по хронической обструктивной болезни лёгких |оригинал = Global initiative for chronic Obstructive puLmonary Disease |ссылка = http://webmed.irkutsk.ru/doc/pdf/gold2006rus.pdf |место = М. |издательство = Атмосфера |год = 2003 |страниц = 96 |archive-date = 2018-09-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180920233542/http://webmed.irkutsk.ru/doc/pdf/gold2006rus.pdf }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180920233542/http://webmed.irkutsk.ru/doc/pdf/gold2006rus.pdf |date=2018-09-20 }}</ref><ref name="FP">{{citeweb |title=Федеральная программа «Хронические обструктивные болезни лёгких» |subtitle=Определение |url=http://www.medlinks.ru/sections.php?op=printpage&artid=62 |publisher= |website=MedLinks.ru |access-date=2004-12-20 |archive-date=2005-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051103105325/http://www.medlinks.ru/sections.php?op=printpage&artid=62 |url-status=live }}</ref><ref>{{статья |автор=Цветкова О. А., Воронкова О. О. |заглавие=Лечение больных хронической обструктивной болезнью лёгких beta2-агонистами длительного действия |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/04_10/742.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2004 |том=6 |номер=10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229030006/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_10/742.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229030006/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_10/742.shtml }}</ref>. То чанде пеш [[аббревиатура]]и «БМОШ» дар шакли ҷамъ (бемориҳои музмини обструктивии шуш) истифода мешуд ва ҳамчун мафҳуми ҷамъкунанда фаҳмида мешуд, ки [[бемориҳои системаи нафас]]-и бо омилҳои экологӣ алоқамандро бо фарогирии қисмҳои дисталии роҳҳои нафас ва обструксияи қисман баргардонандаи бронхҳо дар бар мегирифт<ref name="FP"/>. Ба гурӯҳи бемориҳои музмини обструктивии шуш як қатор бемориҳои аз ҷиҳати клиникӣ ва патогенез фарқкунанда дохил мешуданд, ки ба туфайли мавҷудияти обструксияи авҷгирандаи роҳҳои нафас муттаҳид гашта буданд. Ба ин таъриф бронхити музмини обструктивӣ, эмфиземаи шуш, шаклҳои вазнини астмаи бронхиалӣ, бронхиолити облитератсиякунандаи музмин, бемории бронхоэктатикӣ, [[муковисидоз]] ва биссиноз дохил мешуданд<ref name="II"/>. Мувофиқи таърифи БМОШ дар стратегияи GOLD, эмфиземаи аввалияи шуш аз ин мафҳум хориҷ карда шуд, зеро сабаби он норасоии {{iw|α1-антитрипсин|α1-антитрипсин||Alpha 1-antitrypsin}} мебошад (на таъсири омилҳои зараровар)<ref name="II"/>. Истилоҳи бронхити музмини обструктивӣ (БМО) куҳна шудааст, зеро ин ҳолат танҳо ҳамчун раванди дар бронхҳо инкишофёбанда арзёбӣ мешуд, ҳол он ки БМОШ тамоми унсурҳои функсионалӣ ва сохтории бофтаи шуш, аз ҷумла бофтаи алвеоларо, маҷрои рагҳо, плевра ва мушакҳои нафас-ро фаро мегирад. Аз мафҳуми БМОШ инчунин сил, гистиоситози X, лимфангиолейомиоматоз ва дигар ҳолатҳое, ки дар онҳо обструксия танҳо ҳамчун як синдром зоҳир мешавад, хориҷ карда шудаанд<ref name="II"/>. Дар Русия БМОШ қисман ҳамчун «марҳилаи ниҳоии беморӣ» баррасӣ мешавад. Тибқи GOLD, ташхиси БМОШ бояд ҳангоми таносуби ҲЗМ1/ҒУМ < 0,7 аз ҷониби ҳар як духтур гузошта шавад<ref name="II"/>. Шахсоне, ки танҳо сурфаи музмин ва балгам доранд, вале нишондиҳандаҳои нафасашон муқаррарӣ аст, қаблан ба марҳилаи 0 ё хавфи инкишофи БМОШ дохил карда мешуданд. Дар GOLD-и солҳои охир ин категория аз таснифоти БМОШ хориҷ шуда, бронхити музмин ҳамчун нозологияи алоҳида қайд мешавад<ref name="GOLDru2008">Глобальная инициатива по хронической обструктивной болезни легких (пересмотр 2008 г.) / Пер. с англ. под ред. Белевского А. С. — М.: Атмосфера, 2009. — 100 с.</ref>. Истилоҳи «БМОШ» ҳоло бронхити музмини обструктивӣ, [[бронхити музмини фасодии обструктивӣ]], [[эмфиземаи шуш]] (дуюминдараҷа), [[пневмосклероз]], гипертензияи шуш ва дили шушии музмин-ро дар бар мегирад<ref name="TBKB"/>. == Эпидемиология == [[Акс:Chronic obstructive pulmonary disease world map - DALY - WHO2004.svg|thumb|[[Солҳои ҳаёти бо маъюбӣ ислоҳшуда]] (DALY) барои беморони БМОШ ба 100 ҳазор аҳолӣ дар соли 2004<ref>{{cite web|url=http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/estimates_country/en/index.html|title=WHO Disease and injury country estimates|year=2009|work=World Health Organization|access-date=2009-11-11|archive-url=https://www.webcitation.org/613y7C8Ym?url=http://www.who.int/healthinfo/global_burden_disease/estimates_country/en/index.html|archive-date=2011-08-19|url-status=live}}</ref>. {{колонки|3}} {{legend|#b3b3b3|маълумот нест}} {{legend|#ffff65|камтар аз 110}} {{legend|#fff200|110-220}} {{legend|#ffdc00|220-330}} {{legend|#ffc600|330-440}} {{legend|#ffb000|440-550}} {{legend|#ff9a00|550-660}} {{legend|#ff8400|660-770}} {{legend|#ff6e00|770-880}} {{legend|#ff5800|880-990}} {{legend|#ff4200|990-1100}} {{legend|#ff2c00|1100-1350}} {{legend|#cb0000|бештар аз 1350}} {{колонки/конец}}]] Бинобар чунин номуайянии истилоҳот, пешниҳод кардани маълумоти дақиқи эпидемиологӣ ниҳоят душвор аст. Дар стандартҳои гуногуни кишварҳо ([[Канада]], [[соли 1992]]; [[ИМА]], [[соли 1995]]; {{iw|Ҷамъияти респиратории Аврупо|||European Respiratory Society}}, [[соли 1995]]) таъкид мешавад, ки маълумоти дақиқ мавҷуд нест<ref name = "FP1"/><ref name="LO"/>. Дар ИМА дар [[соли 1995]] 14 млн бемори БМОШ ба қайд гирифта шуда буд. Аз соли [[соли 1982|1982]] то [[соли 1995|1995]] шумораи беморон 41,5 % афзоиш ёфтааст. Ҳоло дар ИМА тақрибан 6 % мардон ва 3 % занон аз ин беморӣ азият мекашанд<ref name = "FP1"/><ref name="LO"/>. Аъзои Ҷамъияти респиратории Аврупо таъкид мекунанд, ки тақрибан 25 % ҳолатҳои БМОШ сари вақт ташхис мешаванд. Фавт дар [[Аврупо]] аз 2,3 ([[Юнон]]) то 41,4 ([[Маҷористон]]) ба 100 000 аҳолӣ рост меояд<ref name = "FP1"/><ref name="LO">Чучалин А. Г. Хроническая обструктивная болезнь легких. — М.: Атмосфера, 2008.</ref>. Дар [[Россия|Русия]] тибқи ҳисобҳо тақрибан 11 млн бемор мавҷуд аст, вале омори расмӣ танҳо 1 млн-ро нишон медиҳад. Ин ихтилоф бо он вобаста аст, ки беморӣ дар марҳилаҳои дер ташхис мешавад<ref name = "FP1">{{citeweb |url=http://www.medlinks.ru/sections.php?op=printpage&artid=63 |title=Бемориҳои музмини обструктивии шуш. Барномаи федералӣ. Эпидемиология. Этиология ва патогенез. |publisher=MedLinks.ru |access-date=2008-12-22 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928141439/http://www.medlinks.ru/sections.php?op=printpage&artid=63 |url-status=live }}</ref>. == Этиология == {{wikibooks|Дастур оид ба муҳофизат аз чанг|Дастур оид ба муҳофизат аз чанг 2012}} Ҷамъияти респиратории Аврупо таснифоти зерини омилҳои хавфро пешниҳод мекунад<ref name="FP1"/>: {| class="wikitable" |+ Омилҳои хавфи БМОШ ! Эҳтимолияти омилҳо !! Омилҳои беруна !! Омилҳои дохилӣ |- ! Муайяншуда | Тамокукашӣ Хатарҳои касбӣ ([[кадмий]], [[кремний]]) | Норасоии α<sub>1</sub>-антитрипсин |- ! Баланд | Ифлосшавии ҳаво (SO<sub>2</sub>, NO<sub>2</sub>, O<sub>3</sub>) Хатарҳои касбӣ Вазъи пасти иҷтимоию иқтисодӣ [[Тамокукашии ғайрифаъол]] дар кӯдакӣ | Норасигӣ ҳангоми таваллуд Сатҳи баланди [[IgE]] [[Гиперреактивӣ|Гиперреактивии]] бронхҳо Хусусияти оилавии беморӣ |- ! Имконпазир | [[Инфексияи аденовирусӣ]] Норасоии [[витамини C]] | Майлияти генетикӣ (гурӯҳи хуни A(II), набудани [[IgA]]) |} === Тамокукашӣ === Омили асосии хавф (80—90 % ҳолатҳо) — тамокукашӣ мебошад. Нишондиҳандаҳои фавт аз БМОШ дар байни тамокукашон максималӣ буда, дар онҳо обструксияи роҳҳои нафас ва [[нафастангӣ]] тезтар инкишоф меёбад<ref name="FP1"/>. === Омилҳои касбӣ === [[Акс:VysokePece1.jpg|thumb|right|200px|Гудозиши [[чуян]]]] Хатарноктарин омили касбӣ — чанг-и дорои [[кадмий]] ва кремний мебошад. Дар ҷойи аввал саноати кӯҳкорӣ меистад. Касбҳои дорои хавфи баланд: конканҳо, бинокороне, ки бо [[семент]] кор мекунанд, коргарони металлургия ва селлюлозаю коғаз. Тамокукашӣ таъсири зараровари чангро пурзӯр мекунад<ref name="FP1"/>. Муфассалтар нигаред ба — [[Силикоз]], [[Пневмокониозҳо|Пневмокониоз]], [[Бериллиоз]]. [[Ҳифзи меҳнат]] имкон медиҳад, ки хавфи инкишофи ин бемориҳо ба таври назаррас коҳиш дода шавад. Чораҳои асосӣ ба пешгирии воридшавии чанг ва аэрозолҳо ба роҳҳои нафас равона шудаанд. Ин тавассути воситаҳои муҳофизати фардӣ (масалан, респираторҳо) ва коллективӣ (вентилятсия) ба даст оварда мешавад. === Майлияти ирсӣ === Далели он ки на ҳама тамокукашони собиқадор ба БМОШ гирифтор мешаванд, нақши ирсиятро нишон медиҳад. Омили генетикии бештар омӯхташуда норасоии нодири ирсии α<sub>1</sub>-антитрипсин (A1AT) мебошад<ref>{{статья|автор=Stoller JK, Aboussouan LS.|заглавие=Alpha1-antitrypsin deficiency|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15978931|год=2005|том=365}}</ref>. == Патогенез == Дар патогенези БМОШ равандҳои зерин нақши муҳим мебозанд: [[илтиҳоб|раванди илтиҳобӣ]], номутавозинагии протеиназаҳо ва антипротеиназаҳо дар [[Шуш|шуш]], стресси оксидативӣ. Илтиҳоби музмин ба тамоми қисмҳои роҳҳои нафас, паренхима ва рагҳои шуш таъсир мерасонад. Бо мурури замон илтиҳоб шушро вайрон карда, ба тағйироти патологии баргардонанда мебарад<ref name="GOLDru2006"/>. === Ҳуҷайраҳои илтиҳоб === Ҳангоми БМОШ шумораи нейтрофилҳо, макрофагҳо ва Т-лимфоситҳо (асосан CD8<sup>+</sup>) зиёд мешавад. '''[[Т-лимфоситҳо]]'''. Ҳуҷайраҳои CD8<sup>+</sup>, ки ҳангоми биопсияи бронхҳо ёфт мешаванд, перфоринҳо, гранзим-B ва ФНВ-ро хориҷ мекунанд. Ин агентҳо боиси ситолиз ва апоптоз-и ҳуҷайраҳои эпителийи алвеолаҳо мегарданд. === Ҳуҷайраҳои илтиҳоб === Ҳангоми БМОШ зиёдшавии шумораи нейтрофилҳо, макрофагҳо ва Т-лимфоситҳо, асосан CD8<sup>+</sup> мушоҳида мешавад. '''[[Нейтрофилҳо]]'''. Дар [[Балғам|балғам]], лаважи бронхоалвеолярӣ миқдори зиёди нейтрофилҳои фаъолшуда ёфт мешавад. Нақши онҳо ҳангоми БМОШ ҳанӯз комилан рӯшан нест. Дар тамокукашони бидуни БМОШ низ нейтрофилияи балғам мушоҳида мешавад. Ҳангоми тадқиқи балғами индуксияшуда консентратсияи баланди миелопероксидаза ва липокаини нейтрофилии инсон муайян карда мешавад, ки аз фаъолшавии нейтрофилҳо шаҳодат медиҳад. Ҳангоми хурӯҷи беморӣ низ шумораи нейтрофилҳо дар лаважи бронхоалвеолярӣ меафзояд. Нейтрофилҳо протеиназаҳо: эластазаи нейтрофилӣ, катепсин G-и нейтрофилӣ ва протеиназаи нейтрофилии 3-ро хориҷ мекунанд. '''[[Макрофагҳо]]''' дар бронхҳои калон ва майда, паренхимаи шуш, инчунин дар ҷойҳои харобшавии девори алвеолаҳо ҳангоми инкишофи эмфизема ёфт мешаванд, ки ин дар тадқиқоти гистологии балғам ва лаваж, [[Биопсия|биопсияи]] бронх ва тадқиқи балғами индуксияшуда муайян мегардад. Макрофагҳо фактори некрози варами α (ФНВ-α), интерлейкин 8 (ИЛ-8), {{iw|лейкотриен-B4|||Leukotriene B4}} (ЛТВ<sub>4</sub>) хориҷ мекунанд, ки ба хемотаксиси нейтрофилҳо мусоидат менамояд. '''[[T-лимфоситҳо]]'''. Ҳуҷайраҳои CD8<sup>+</sup>, ки ҳангоми биопсияи бронхҳо мушоҳида мешаванд, перфоринҳо, гранзим-B ва ФНВ ҷудо мекунанд; ин агентҳо боиси ситолиз ва апоптоз-и эпителиоситҳои алвеолаҳо мегарданд. '''[[Эозинофилҳо]]'''. Сатҳи пептиди катионии эозинофилӣ ва {{iw|Эозинофильная пероксидаза|пероксидазаи эозинофилӣ||Eosinophil peroxidase}} дар балғами индуксияшудаи беморони БМОШ баланд аст. Ин аз эҳтимоли ҳузури онҳо шаҳодат медиҳад. Ин метавонад бо эозинофилия алоқаманд набошад — зиёдшавии фаъолияти эластазаи нейтрофилӣ метавонад боиси дегранулятсияи эозинофилҳо ҳангоми шумораи муқаррарии онҳо гардад. '''[[Эпителий|Ҳуҷайраҳои эпителиалӣ]]'''. Таъсири ифлоскунандаҳои ҳаво, ба монанди диоксиди азот (NO<sub>2</sub>), озон (O<sub>3</sub>), {{iw|дизельные выхлопные газы|дудҳои дизелӣ||Diesel exhaust}} ба эпителиоситҳои бинӣ ва бронхҳо боиси синтез ва хориҷшавии медиаторҳои илтиҳоб (эйкозаноидҳо, ситокинҳо, молекулаҳои адгезия ва ғайра) мегардад. Вайроншавии танзими молекулаҳои адгезияи E-селектин аз ҷониби эпителиоситҳо ба амал меояд, ки барои ҷалби нейтрофилҳо ба раванд масъуланд. Ҳамзамон, секрецияи фарҳанги ҳуҷайраҳои эпителийи бронхҳо, ки аз беморони БМОШ дар таҷриба гирифта шудааст, миқдори камтари медиаторҳои илтиҳобиро (ФНВ-α ё ИЛ-8) нисбат ба фарҳангҳои шабеҳ аз ашхоси тамокукаш ё ғайритамокукаши бидуни БМОШ тавлид мекунад<ref name="GOLDru2006"/>. === Медиаторҳои илтиҳоб === Нақши муҳимтаринро дар БМОШ фактори некрози варами α (ФНВ-α), интерлейкин 8 (ИЛ-8), лейкотриен-B4 (ЛТВ<sub>4</sub>) мебозанд. Онҳо қодиранд сохтори шушро вайрон кунанд ва илтиҳоби нейтрофилиро нигоҳ доранд. Осеби аз ҷониби онҳо расонидашуда минбаъд илтиҳобро тавассути ихроҷи пептидҳои хемотактикӣ аз матриксаи байниҳуҷайравӣ ҳавасманд мекунад. '''ЛТВ<sub>4</sub>''' — омили пурқуввати хемотаксиси нейтрофилҳо мебошад. Миқдори он дар балғами беморони БМОШ зиёд аст. Истеҳсоли ЛТВ<sub>4</sub> ба макрофагҳои алвеолярӣ нисбат дода мешавад. '''ИЛ-8''' дар ҷалби интихобии нейтрофилҳо иштирок мекунад ва эҳтимолан аз ҷониби макрофагҳо, нейтрофилҳо ва эпителиоситҳо синтез мешавад. Дар консентратсияи баланд дар балғами индуксияшуда ва лаваж-и беморони БМОШ мавҷуд аст. '''ФНВ-α''' омили ядроии ''к''В-и омили транскрипсияро (NF-''к''B) фаъол мекунад, ки дар навбати худ гени IL-8-и эпителиоситҳо ва макрофагҳоро фаъол месозад. ФНВ-α дар консентратсияи баланд дар балғам ва инчунин дар [[биопсия|биоптатҳои]] бронхҳои беморони БМОШ муайян карда мешавад. Дар беморони дорои талафоти шадиди вазн, сатҳи ФНВ-α дар хун баланд аст, ки аз иштироки ин омил дар рушди кахексия (лоғарии шадид) шаҳодат медиҳад<ref name="GOLDru2006"/>. Дар илтиҳоб ҳангоми БМОШ дигар агентҳо низ иштирок мекунанд. Дар зер баъзе аз онҳо оварда шудаанд: {| class="wikitable" |+ Медиаторҳои илтиҳоб ҳангоми БМОШ<ref name="GOLDru2006"/><ref>{{статья |автор=Е. Б. Жибурт, Н. Б. Серебряная, И. В. Каткова, В. В. Дьякова |заглавие=Цитокины в кроветворении, иммуногенезе и воспалении |ссылка=http://medi.ru/doc/8760310.htm |издание=Терра Медика Нова |год=1996 |номер=3 |archive-date=2008-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204055732/http://medi.ru/doc/8760310.htm |archivedate=2008-12-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081204055732/http://medi.ru/doc/8760310.htm }}</ref> ! Медиатор !! Ихтисора !! Функсия !! Маводи тадқиқотӣ !! Дар кадом гурӯҳ миқдораш зиёд аст !! Гурӯҳи назоратӣ |- ! Протеини хемотактикии макрофагӣ-1 ! MCP-1 | Ҷалби моноситҳо, рекрутинги макрофагҳо | Лаважи бронхоалвеолярӣ | Беморони БМОШ, тамокукашон | Гурӯҳи назоратӣ |- ! Протеини илтиҳобии макрофагӣ-1β ! MIP-1β | Ҷалби моноситҳо, T-лимфоситҳо | Лаважи бронхоалвеолярӣ | Беморони БМОШ | Тамокукашони собиқ |- ! Протеини илтиҳобии макрофагӣ-1α ! MIP-1α | Ҷалби моноситҳо, T-лимфоситҳо | Экспрессия дар эпителиоситҳо | Беморони БМОШ | Тамокукашон |- ! Омили ҳавасмандкунандаи колонияҳои гранулоситӣ-макрофагӣ ! GM-CSF | Фаъолияти нейтрофилҳо, эозинофилҳо ва макрофагҳоро ҳавасманд мекунад | Лаважи бронхоалвеолярӣ | Беморони БМОШ, ҳангоми хурӯҷ зиёд мешавад | |- ! Омили табдилдиҳандаи рушд-β ! TGF-β | Фаъолияти киллерҳои табииро пахш мекунад, пролифератсияи В- ва Т-лимфоситҳоро коҳиш медиҳад | Экспрессия дар эпителиоситҳо, эозинофилҳо, фибробластҳо | Беморони БМОШ | |- ! Эндотелин-1 ! ET-1 | Тангшавии рагҳо | Балғами индуксияшуда | Беморони БМОШ | |} === Номутавозинагӣ дар системаи протеиназа-антипротеиназа === Дар [[соли 1963]] Laurell ва Eriksson мушоҳидаеро оварданд, ки шахсони дорои норасоии α1-антитрипсин, ки як қатор протеиназаҳои хунро (масалан, эластазаи нейтрофилӣ) бозмедоранд, хавфи баланди инкишофи эмфизема доранд, зеро эластазаи нейтрофилӣ эластин-ро вайрон мекунад, ки ҷузъи асосии девори алвеолаҳо мебошад. Ғайр аз ин, пораҳои эластин ба макрофагҳо ва нейтрофилҳо таъсир расонида, [[илтиҳоб]]-ро нигоҳ медоранд. Ҳарчанд имрӯз норасоии α1-антитрипсин аз мафҳуми БМОШ ҷудо карда шудааст, номутавозинагии системаи ферментӣ дар БМОШ дар маънои ҳозираи ин истилоҳ ҷой дорад. Маълум аст, ки макрофагҳо, нейтрофилҳо ва эпителиоситҳо маҷмӯи протеазаҳоро хориҷ мекунанд. Фаъолияти системаи антипротеазавӣ бинобар стресси оксидативӣ, таъсири дуди тамоку ва дигар омилҳо коҳиш меёбад. Эҳтимол аст, ки эластазаи нейтрофилӣ дар БМОШ аҳамият надошта бошад, ва дар патогенези он аз ҷумлаи протеазаҳо катепсини нейтрофилии G, протеиназаи нейтрофилии 3, катепсинҳои макрофагҳо (махсусан катепсинҳои B, L ва S) ва металлопротеиназаҳои гуногуни матриксӣ нақши муҳим мебозанд<ref name="GOLDru2006"/>. === Стресси оксидативӣ === Дар бораи нақши стресси оксидативӣ маркерҳое, ки дар моеъи сатҳи эпителий, ҳавои хориҷшаванда ва пешоби тамокукашон ва беморони БМОШ ёфт мешаванд — пероксиди гидроген (Н<sub>2</sub>О<sub>2</sub>) ва оксиди азот (NO), ки ҳангоми тамокукашӣ ё аз лейкоситҳо ва эпителиоситҳо ҳангоми илтиҳоб хориҷ мешаванд, шаҳодат медиҳанд. Н<sub>2</sub>О<sub>2</sub> дар миқдори зиёд дар ҳавои хориҷшавандаи беморон ҳам ҳангоми ремиссия ва ҳам ҳангоми хурӯҷ пайдо мешавад, ва сатҳи NO дар ҳавои хориҷшаванда ҳангоми хурӯҷ меафзояд. Консентратсияи изомери простагландин — изопростани F2α-III (биомаркери стресси оксидативӣ дар шуш ''in vivo''), ки ҳангоми оксидшавии радикалии озоди кислотаи арахидонӣ ба вуҷуд меояд, дар конденсати ҳавои хориҷшаванда ва пешоби беморони БМОШ дар муқоиса бо одамони солим баланд мешавад ва ҳангоми хурӯҷ боз ҳам бештар мегардад. Оксидантҳо молекулаҳои биологиро: [[сафедаҳо]], [[чарбҳо]], кислотаҳои нуклеиниро хароб мекунанд, ки боиси дисфунксия ва марги ҳуҷайраҳо, вайроншавии матриксаи беруназҳуҷайравӣ мегардад. Инчунин, ба туфайли стресси оксидативӣ номутавозинагии протеиназа-антипротеиназа аз ҳисоби ғайрифаъолшавии антипротеиназаҳо ва фаъолшавии протеиназаҳо, ба монанди металлопротеиназаҳо, шадидтар мешавад. Оксидантҳо илтиҳобро ба воситаи фаъолсозии омили NF-''к''В пурзӯр мекунанд, ки ба экспрессияи генҳои илтиҳобӣ, ба монанди ИЛ-8 ва ФНВ-α мусоидат менамояд. Ниҳоят, стресси оксидативӣ метавонад боиси обструксияи баргардонидашавандаи бронхҳо гардад: Н<sub>2</sub>О<sub>2</sub> боиси кашишхӯрии ҳуҷайраҳои мушакҳои суфта дар шароити ''in vitro'' мегардад, ва изопростани F2α-III дар инсон агентест, ки боиси обструксияи шадиди бронхҳо мешавад<ref name="GOLDru2006"/>. === Раванди рафти патологӣ === Тағйиротҳои патологии зеринро ҳангоми БМОШ ҷудо мекунанд: * гиперсекресияи луоб, * дисфунксияи эпителийи мижгони (реснитчатый), * обструксияи бронхиалӣ, * деструктсияи паренхима ва эмфиземаи шуш, * вайроншавии мубодилаи газҳо, * гипертензияи шуш, * дили шушӣ, * зуҳуроти системӣ. ==== Гиперсекресияи луоб ==== Гиперсекресияи луоб дар натиҷаи ҳавасмандсозии ғадудҳои секреторӣ ва ҳуҷайраҳои қадаҳшакл аз ҷониби лейкотриенҳо, протеиназаҳо ва нейропептидҳо ба вуҷуд меояд<ref name="GOLDru2006"/>. ==== Дисфунксияи мижгонҳо ==== Эпителийи мижгони ба метаплазияи ҳуҷайраҳои ҳамвор дучор мешавад, ки боиси вайроншавии клиренси мукосилиарӣ (вайроншавии эвакуатсияи балғам аз шуш) мегардад. Ин зуҳуроти аввалияи БМОШ метавонанд дар давоми солҳои зиёд бе пешрафт боқӣ монанд<ref name="GOLDru2006"/>. ==== Обструксияи бронхиалӣ ==== {{main|Обструксияи бронхиалӣ}} Обструксияи бронхиалӣ, ки ба марҳилаҳои БМОШ аз 1 то 4 мувофиқат мекунад, хусусияти барнагарданда дошта, ҷузъи хурди баргарданда дорад. Сабабҳои зерини обструксияи бронхиалиро ҷудо мекунанд: Барнагарданда: * Ремоделизатсия ва фибрози роҳҳои нафас, * Аз даст додани кашиши эластикии шуш дар натиҷаи вайроншавии алвеолаҳо, * Харобшавии дастгирии алвеоларии холигии роҳҳои хурди нафас; Баргарданда: * Ҷамъшавии ҳуҷайраҳои илтиҳоб, * луоб ва экссудати плазма дар бронхҳо, * Кашишхӯрии мушакҳои суфтаи бронхҳо, * Гиперинфлятсияи динамикӣ ҳангоми бори ҷисмонӣ. * Обструксия ҳангоми БМОШ,асосан, дар сатҳи бронхҳои майда ва майдатарин ташаккул меёбад. ==== Гиперинфлятсияи шуш ==== Гиперинфлятсияи шуш (ГШ) — зиёдшавии ҳавонокии бофтаи шуш, ташаккул ва афзоиши «болишти ҳавоӣ» дар шуш. Вобаста ба сабаби пайдоиш ба ду намуд тақсим мешавад: ГШ-и статикӣ: дар натиҷаи пурра холӣ нашудани алвеолаҳо ҳангоми бознафас (выдох) бинобар коҳиши кашиши эластикии шуш ГШ-и динамикӣ: дар натиҷаи кам шудани вақти бознафас дар шароити маҳдудияти шадиди ҷараёни ҳавои экспираторӣ Аз нуқтаи назари патофизиология, ГШ механизми мутобиқшавӣ мебошад, зеро боиси коҳиши муқовимати роҳҳои ҳавоӣ мегардад. Аммо ГШ ба оқибатҳои нохуши зерин оварда мерасонад: Заифии мушакҳои нафаскашӣ. Кӯтоҳ ва ҳамвор шудани диафрагма ба амал меояд. Маҳдудияти афзоиши ҳаҷми нафас ҳангоми бори ҷисмонӣ. Гиперкапния ҳангоми бори ҷисмонӣ. Эҷоди фишори мусбати дохилӣ дар охири бознафас (intrinsic positive end-expiratory pressure, PEEPi). Афзоиши бори эластикӣ ба шуш. Гипертензияи шуш<ref name="ЛГИ">{{статья |автор=С. Н. Авдеев |заглавие=Лёгочная гиперинфляция у больных ХОБЛ |издание=Consilium Medicum |год=2006 |том=8 |номер=3}}</ref>. ==== Эмфиземаи шуш ==== {{main|Эмфиземаи шуш}} Деструктсияи паренхима боиси коҳиши кашиши эластикии шуш мегардад ва аз ин рӯ ба маҳдуд кардани суръати ҷараёни ҳаво ва афзоиши муқовимат ба ҳаво дар шуш робитаи мустақим дорад<ref name="GOLDru2006"/>. ==== Вайроншавии мубодилаи газҳо ==== Обструксияи роҳҳои нафас, деструктсияи паренхима ва вайроншавии гардиши хуни шуш қобилияти шушро ба мубодилаи газҳо кам мекунанд, ки аввал ба [[Гипоксемия|гипоксемия]] ва сипас ба [[Гиперкапния|гиперкапния]] оварда мерасонад<ref name="GOLDru2006"/>. ==== Гипертензияи шуш ==== {{main|Гипертензияи шуш}} Гипертензияи шуш дар марҳилаи IV — ҷараёни ниҳоят вазнини БМОШ инкишоф меёбад. Ин мушкилии асосии дилу рагҳои БМОШ буда, бо пешгӯии бад алоқаманд аст. Ба инкишофи он тангшавии [[Сосуды лёгких|рагҳои шуш]] ва ғафсшавии девори рагҳо бинобар ремоделизатсияи артерияҳои шуш таъсир мерасонад<ref name="GOLDru2006"/>. ==== Дили шушӣ ==== {{main|Дили шуш}} Дили шушӣ ҳамчун «гипертрофияи меъдачаи рост дар натиҷаи бемориҳое, ки ба функсия ва/ё сохтори шуш таъсир мерасонанд» муайян карда мешавад. Гипертензияи шуш ва редуксияи маҷрои рагҳо бинобар эмфизема танҳо дар як қисми беморон боиси гипертрофияи меъдачаи рост ва норасоии он мегарданд<ref name="GOLDru2006"/>. ==== Зуҳуроти системӣ ==== Ҳангоми БМОШ илтиҳоби системӣ ва дисфунксияи [[Скелетная мускулатура|мушакҳои скелетӣ]] мушоҳида мешавад. Илтиҳоби системӣ бо мавҷудияти стресси оксидативии системӣ ва фаъолшавии ҳуҷайраҳои илтиҳоб зоҳир мегардад. Зуҳури дисфунксияи мушакҳои скелетӣ аз даст додани [[Мышечная масса|массаи мушакҳо]] мебошад<ref name="GOLDru2006"/>. == Патоморфология == [[Акс:Centrilobular emphysema 865 lores.jpg|thumb|right|Эмфиземаи сентрилобулярӣ ҳангоми БМОШ, макропрепарат]] Дар асоси он раванди илтиҳобӣ меистад, ки тамоми сохторҳои бофтаи шушро фаро мегирад: бронхҳо, бронхиолаҳо, алвеолаҳо, рагҳои шуш. Тағйиротҳои морфологӣ бо метаплазияи эпителий, нобудшавии мижгонҳои эпителий, гипертрофияи ғадудҳои зерилуобӣ, пролифератсияи мушакҳои суфта дар девори роҳҳои нафас тавсиф мешаванд. Ин ҳама боиси гиперсекресияи луоб, пайдоиши балғам, вайроншавии функсияи дренажии бронхҳо мегардад. Тангшавии бронхҳо дар натиҷаи фиброз ба амал меояд. Осеби паренхимаи шуш бо инкишофи эмфиземаи сентрилобулярӣ ва вайроншавии қобилияти диффузионӣ тавсиф мешавад, ки боиси инкишофи гипоксемия мегардад<ref name="TBKB"/>. == Манзараи клиникӣ == '''[[Сурфа|Сулфа]]''' — нишонаи аввалини беморӣ мебошад<ref name="LO"/>. Он аксар вақт аз ҷониби беморон нодида гирифта мешавад. Дар марҳилаҳои аввали беморӣ он гоҳ-гоҳ пайдо мешавад, вале дертар ҳаррӯза мегардад. Дар вақти бе хурӯҷ сулфа одатан бо ҷудошавии балғам ҳамроҳӣ намекунад<ref name="GOLDru2006"/>. '''[[Балғам]]''' — нишонаи нисбатан барвақти беморӣ. Дар марҳилаҳои ибтидоӣ он ба миқдори кам, одатан субҳгоҳон ҷудо мешавад. Балғами фасоднок ва зиёд — нишони хурӯҷи беморӣ аст<ref name=Лещенко И. В., Овчаренко С. И. Современные проблемы диагностики хронической обструктивной болезни лёгких // РМЖ. — 2003. — Т. 4, № 11.</ref>. '''[[Тангнафасӣ]]''' тақрибан 10 сол пас аз сулфа пайдо мешавад ва дар аввал танҳо ҳангоми бори ҷисмонии зиёд мушоҳида мегардад. Тангнафасӣ бештар навъи омехта дорад. Дар марҳилаҳои дертар тангнафасӣ аз эҳсоси норасоии ҳаво то [[Дыхательная недостаточность|норасоии шадиди нафас]] тағйир меёбад. Барои арзёбии дараҷаи тангнафасӣ шкалаи Medical Research Council (MRC) Dyspnea Scale пешниҳод шудааст<ref name=Лещенко И. В., Овчаренко С. И. Современные проблемы диагностики хронической обструктивной болезни лёгких // РМЖ. — 2003. — Т. 4, № 11./>: {| class="wikitable" |+ Шкалаи тангнафасии Medical Research Council (MRC) Dyspnea Scale ! Дараҷа !! Вазнинӣ !! Тавсиф |- ! 0 | Нест | Тангнафасӣ танҳо ҳангоми бори хеле шадид |- ! 1 | Сабук | Тангнафасӣ ҳангоми тез гаштан, болоравии андак |- ! 2 | Миёна | Тангнафасӣ беморро маҷбур мекунад, ки нисбат ба ҳамсолони солим сусттар ҳаракат кунад |- ! 3 | Вазнин | Тангнафасӣ маҷбур мекунад, ки ҳангоми роҳ гаштан тақрибан пас аз ҳар 100 метр таваққуф кунад |- ! 4 | Хеле вазнин | Тангнафасӣ имкон намедиҳад, ки аз хона берун равад ё ҳангоми либосивазкунӣ пайдо мешавад |} == Тадқиқи функсияи нафаси беруна == Маҳдудияти суръати ҷараёни ҳаво бо усули спирометрия муайян карда мешавад. Нишондиҳандаҳои муҳимтарини спирометрӣ — ҳаҷми бознафаси форсишуда дар сонияи 1-ум ({{abbr|ОФВ<sub>1</sub>|ҳаҷми бознафаси форсишуда|0}}) ва ғунҷоиши ҳаётии форсишудаи шуш ({{abbr|ФЖЁЛ|ғунҷоиши ҳаётии форсишуда|0}}) мебошанд. Аксар вақт то ин тағйиротҳо таносуби {{abbr|ОФВ<sub>1</sub>|ҳаҷми бознафаси форсишуда|0}} ба {{abbr|ФЖЁЛ|ғунҷоиши ҳаётии форсишуда|0}} ([[индекс Тиффно]]) коҳиш меёбад<ref name="GOLDru2006"/>. == Ташхис == Ҳангоми ҷамъоварии анамнез бояд ба таҳлили омилҳои хавфи инфиродӣ диққат дод. Барои арзёбии тамокукашӣ ҳамчун омили хавф '''индекси тамокукаш''' (ИК) истифода мешавад: ИК (қутти*сол) = (шумораи сигаретҳои кашидашуда дар як шабонарӯз * собиқаи тамокукашӣ (солҳо))/20 ИК-и беш аз 10 қутти-сол омили боэътимоди хавфи инкишофи БМОШ мебошад<ref name="LO"/><ref>{{cite web |url = http://www.medlinks.ru/article.php?sid=30825&query=%D5%CE%C1%CB |title = Современные проблемы диагностики хронической обструктивной болезни лёгких |author = С. И. Овчаренко |publisher = Medlinks.ru |access-date = 2009-01-02 |archive-date = 2021-02-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20210204225630/http://www.medlinks.ru/article.php?sid=30825&query=%D5%CE%C1%CB |url-status = live }}</ref>. === Ташхиси тафриқавӣ бо астмаи бронхиалӣ === Нақши муҳимро дар ташхиси тафриқавӣ маълумоти клиника ва натиҷаҳои функсияи нафаси беруна мебозанд. Бархӯрди хос хусусияти тангнафасӣ аст. Ҳангоми астмаи бронхиалӣ, тангнафасӣ 5-20 дақиқа пас аз бори ҷисмонӣ пайдо мешавад. Ҳангоми БМОШ тангнафасӣ бевосита дар лаҳзаи оғози бори ҷисмонӣ ба вуҷуд меояд. Барои астма баргардондапазирии обструксия пас аз санҷиш бо бронходилататор хос аст. Ҳангоми БМОШ баргардондапазирии обструксия минималӣ буда, коҳиши назарраси [[индекси Тиффно]] ба амал меояд<ref>{{статья |автор=Е. И. Шмелев |заглавие=Сочетание бронхиальной астмы и хронической обструктивной болезни лёгких |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/04_10/754.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2004 |том=6 |номер=10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229024215/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_10/754.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229024215/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_10/754.shtml }}</ref>. == Таснифот == === Стратификатсияи вазнинӣ (марҳила) === Дар асоси стратификатсия ду меъёр меистад: клиникӣ ва функсионалӣ. Нишондиҳандаҳои ОФВ<sub>1</sub> пас аз истифодаи бронходилататор мебошанд<ref name="TBKB"/>: '''Марҳилаи I. Сабук''' ОФВ<sub>1</sub>/ФЖЁЛ камтар аз 70 % аз нишондод ОФВ<sub>1</sub> беш аз 80 % аз нишондод Мавҷудият ё набудани нишонаҳои музмин (сулфа, балғам) '''Марҳилаи II. Миёна''' ОФВ<sub>1</sub>/ФЖЁЛ камтар аз 70 % аз нишондод ОФВ<sub>1</sub> камтар аз 80 % аз нишондод Мавҷудият ё набудани нишонаҳои музмин (сулфа, балғам, [[одышка|тангнафасӣ]]) '''Марҳилаи III. Вазнин''' ОФВ<sub>1</sub>/ФЖЁЛ камтар аз 70 % аз нишондод ОФВ<sub>1</sub> камтар аз 50 % аз нишондод '''Марҳилаи IV. Ниҳоят вазнин''' ОФВ<sub>1</sub>/ФЖЁЛ камтар аз 70 % аз нишондод ОФВ<sub>1</sub> камтар аз 30 % аз нишондод ё камтар аз 50 % дар якҷоягӣ бо [[Дыхательная недостаточность|норасоии музмини нафас]] === Шаклҳои клиникӣ === Ҳангоми муоинаи БМОШ дар марҳилаҳои дер 2 намуди манзараи клиникӣ муайян карда мешавад: эмфизематозӣ ва бронхитӣ.<ref name="LO"/> {| class="wikitable" |+ Вариантҳои клиникии БМОШ ! Признак !! Намуди бронхитӣ !! Намуди эмфизематозӣ |- ! Таносуби сулфа ва тангнафасӣ | сулфа бартарӣ дорад | тангнафасӣ бартарӣ дорад |- ! Обструксияи бронхҳо | ифодаёфта | камтар ифодаёфта |- ! Гипервентилятсияи шуш | суст ифодаёфта | сахт ифодаёфта |- ! Сианоз | кабуди диффузӣ | гулобию хокистарӣ |- ! Дили шушӣ | дар синни ҷавонӣ | дар синни пиронсолӣ |- ! Полиситемия | тез-тез | хеле кам |- ! Кахексия | хос нест | тез-тез |} === Марҳилаи беморӣ === Хурӯҷи БМОШ — бадшавии вазъи саломатӣ дар давоми на камтар аз ду рӯзи пайдарпай, ки ба таври шадид ба амал меояд. Барои хурӯҷ пурзӯр шудани [[Сулфа|сулфа]], зиёд шудани миқдор ва таркиби [[Балғам|балғам]], пурзӯр шудани [[Тангнафасӣ|тангнафасӣ]] хос аст. Дар вақти хурӯҷ терапия тағйир дода шуда, доруҳои дигар илова карда мешаванд. Фосилаҳои байни марҳилаҳои хурӯҷи БМОШ мувофиқан марҳилаҳои ремиссия номида мешаванд<ref name="CSKRR">{{cite web |url = http://www.antibiotic.ru/files/pdf/copd-2005-project.pdf |title = Инфекционное обострение ХОБЛ |subtitle = Практические рекомендации по диагностике, лечению и профилактике |author = Чучалин А. Г., Синопальников А. И., Козлов Р. С., Романовских А. Г., Рачина С. А. |published = М. |date = 2005 |access-date = 2008-01-12 |archive-url = https://www.webcitation.org/64wfZOkqV?url=http://www.antibiotic.ru/files/pdf/copd-2005-project.pdf |archive-date = 2012-01-25 |url-status = live |accessdate = 2026-03-23 |archivedate = 2009-05-21 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20090521071312/http://www.antibiotic.ru/files/pdf/copd-2005-project.pdf }}</ref>. Дар зер меъёрҳои баъзе гурӯҳҳои корӣ оварда шудаанд<ref>{{cite web |url = http://www.medlinks.ru/article.php?sid=25518&query=%D5%CE%C1%CB |title = Обострение ХОБЛ |subtitle = Значение инфекционного фактора и антибактериальная терапия |author = Авдеев С. Н. |publisher = Medlinks.ru |access-date = 2009-01-02 |archive-date = 2016-03-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160304191424/http://www.medlinks.ru/article.php?sid=25518&query=%D5%CE%C1%CB |url-status = live }}</ref>: {| class="wikitable" |+ Меъёрҳои хурӯҷи БМОШ ! Меъёрҳои Anthonisen ва диг., [[соли 1987]] !! Меъёрҳои BTS (Ҷамъияти торакалии Бритониё), [[соли 1997]] !! Меъёрҳои гурӯҳи корӣ, [[соли 2000]] |- | '''Меъёрҳои калон''' Пурзӯр шудани тангнафасӣ Зиёд шудани миқдори балғам Пурзӯр шудани «чиркнокии» балғам '''Меъёрҳои хурд''' Инфексияи роҳҳои болоии нафас Табларза Нафаскашии ҳуштакмонанд Пурзӯр шудани сулфа Зудшавии ЧСС ё ЧДД ба 20 % ва бештар | Зиёд шудани миқдори балғам Пурзӯр шудани «чиркнокии» балғам Пурзӯр шудани тангнафасӣ Нафаскашии ҳуштакмонанд Грифтагии қафаси сина Нигоҳ доштани моеъ | '''Нишонаҳои респираторӣ''' Пурзӯр шудани тангнафасӣ Зиёд шудани миқдор ва «чиркнокии» балғам Пурзӯр шудани сулфа Нафаскашии зуд-зуди рӯяки '''Нишонаҳои системӣ''' Баланд шудани ҳарорати бадан Зудшавии ЧСС Вайроншавии шуур |} Хурӯҷ дар асоси маҷмӯи меъёрҳо ташхис карда мешавад. Anthonisen ва диг. инчунин 3 навъи хурӯҷи БМОШ-ро ҷудо мекунанд:<ref name="CSKRR"/> хурӯҷи навъи I — омезиши ҳар се меъёри калон; хурӯҷи навъи II — мавҷудияти ду аз се меъёри калон; хурӯҷи навъи III — омезиши як меъёри калон бо як ё якчанд меъёри хурд. === Формулабандии ташхис === Тибқи барномаи байналмилалии GOLD (2003), дар беморони БМОШ бояд марҳилаи беморӣ ва дараҷаи вазнинии беморӣ, варианти ҷараён, ҳолати бемор (хурӯҷ ё ремиссия) нишон дода шавад ва сипас оризаҳои дар рафти рушди беморӣ ба амаломада номбар карда шаванд. Намунаи формулабандии ташхис<ref>{{cite web | author = | date = | url = http://www.monographies.ru/41-1327 | title = Клиническая классификация больных ХОБЛ | work = | publisher = | access-date = 2010-07-23 | lang = ru | archive-date = 2011-11-16 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111116183248/http://www.monographies.ru/41-1327 | url-status = live }}</ref>: <blockquote> БМОШ, асосан навъи бронхитӣ, марҳилаи IV, ҷараёни ниҳоят вазнин, хурӯҷ, бронхити музмини чиркдор, хурӯҷ. Дили шушии музмини декомпенсатсияшуда, Н III, ДН III.</blockquote> == Табобат == {{main|Табобати БМОШ}} Мақсадҳои табобати БМОШ инҳоянд<ref name="GOLDru2006" />: пешгирии бадшавии ҷараёни беморӣ, сабук кардани симптомҳо, беҳтар кардани таҳаммулпазирии бори физикӣ, пешгирӣ ва терапияи оризаҳо, пешгирӣ ва терапияи хурӯҷҳо, коҳиш додани фавт<ref>{{статья |автор=Авдеев С. Н. |заглавие=Терапия обострения хронической обструктивной болезни лёгких |ссылка=http://www.rmj.ru/articles_537.htm |издание=РМЖ |год=2003 |том=11 |номер=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081010180525/http://www.rmj.ru/articles_537.htm |archive-date=2008-10-10 |archivedate=2008-10-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081010180525/http://www.rmj.ru/articles_537.htm }}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.medlinks.ru/article.php?sid=30297&query=%D5%CE%C1%CB |title = Терапия обострения хронической обструктивной болезни лёгких |author = С. Н. Авдеев |publisher = Medlinks.ru |access-date = 2009-01-02 |archive-date = 2012-08-25 |archive-url = https://web.archive.org/web/20120825014813/http://www.medlinks.ru/article.php?sid=30297 |url-status = live }}</ref>. === Тадбирҳои профилактикӣ === ==== Дасткашӣ аз тамокукашӣ ==== Додани мақоми ғайрисигорӣ ба мактабҳо, ҷойҳои ҷамъиятӣ ва ҷойҳои кор бояд аз ҷониби [[ҳукумат]], ташкилкунандагони [[Тандурустӣ|тандурустӣ]] ва умуман тамоми ҷомеа дастгирӣ карда шавад. Дасткашӣ аз тамокукаширо усули аз ҷиҳати иқтисодӣ фоидаовартарин барои коҳиш додани таъсири омилҳои рушди БМОШ меноманд. Ба ақидаи [[ВОЗ]], «қатъи тамокукашӣ — муҳимтарин қадам дар самти коҳиши хатар барои саломатӣ мебошад. Тадқиқотҳо нишон доданд, ки 75—80 % сигоркашҳо мехоҳанд сигорро партоянд, ва аз ҳар сеи онҳо ақаллан се кӯшиши ҷиддии қатъи сигоркашӣ доштанд. ВОЗ аз ҳукуматҳо, ҷомеаҳо, ташкилотҳо, мактабҳо, оилаҳо ва шахсони алоҳида даъват мекунад, ки ба сигоркашҳои ҳозира дар партофтани сигор кӯмак кунанд». Тибқи маълумоти тадқиқотҳо, маблағҳои ба маъракаҳои зидди тамоку сарфшуда худро бо зиёд шудани давомнокии умр сафед мекунанд. Тадбирҳои зидди тамоку инҳоро дар бар мегиранд: истифодаи аппликаторҳои пӯст ҳамчун терапияи ивазкунандаи никотин, машваратҳои табибон ва дигар кормандони тиб, барномаҳои гурӯҳӣ ва барномаҳои худкӯмакӣ, ташаккули афкори ҷамъиятӣ ба фоидаи дасткашӣ аз тамокукашӣ. Дар рафти таҳлили барномаҳои зидди тамоку дар кишварҳои гуногун (бо арзиши аз 990 то 13 000 [[доллар]]) муайян карда шуд, ки онҳо давомнокии умрро дар популятсия ба ҳисоби миёна 1 сол зиёд мекунанд. Мувофиқи маълумоти Хадамоти миллии тандурустии Бритониё, барномаҳо бо арзиши 212—873 [[Фунт стерлинг|фунт стерлинг]] (320—1400 доллари ИМА), як соли иловагии умрро медиҳанд<ref name="GOLDru2006"/>. ==== Мубориза бо омилҳои касбӣ ==== Мубориза бо омилҳои касбии зараровар, ки ба рушди осеби роҳҳои нафас оварда мерасонанд, аз се гурӯҳи тадбирҳо иборат аст: * паст кардани консентратсияи моддаҳои зарарнок дар ҳавои минтақаи корӣ аз ҳисоби тадбирҳои гуногуни технологӣ; * истифодаи [[Аспиратсия (вентилятсия)|вентилятсияи]] муассир — макандаҳои маҳаллӣ, [[Души ҳавоӣ|душҳои ҳавоӣ]]<ref name="Воздушный душ">{{Cite web |url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9E%D1%82%D1%87%D1%91%D1%82_%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2_NIOSH_%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%B5_%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%83%D1%88%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%B4%D1%83%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D0%BB%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D1%89%D0%B8%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D1%85%D1%82%D1%91%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D1%82_%D0%BF%D1%8B%D0%BB%D0%B8 |title=Отчёт NIOSH о разработке и испытаниях воздушного душа для защиты шахтёров от пыли |access-date=2015-06-21 |archive-date=2017-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805071602/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9E%D1%82%D1%87%D1%91%D1%82_%D1%81%D0%BF%D0%B5%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B2_NIOSH_%D0%BE_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BA%D0%B5_%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%83%D1%88%D0%BD%D0%BE%D0%B3%D0%BE_%D0%B4%D1%83%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D0%BB%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D1%89%D0%B8%D1%82%D1%8B_%D1%88%D0%B0%D1%85%D1%82%D1%91%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D1%82_%D0%BF%D1%8B%D0%BB%D0%B8 |url-status=live }}</ref> ва вентилятсияи умумӣ; * таъмини ҳифзи инфиродии узвҳои нафас (''ҳамчун воситаи охирин ва нобоэътимодтарин'') таъмини ҳифзи инфиродии узвҳои нафас (''ҳамчун воситаи охирин ва нобоэътимодтарин'')<ref name="Стандарты">National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH) Respirator Selection Logic. — 2005. — DOI:10.26616/NIOSHPUB2005100</ref>.. Ҳар кадоме аз ин усулҳо ба бадани инсон ворид шудани моддаҳои зарарнокро пешгирӣ мекунанд ва ҳамин тавр хатари рушди БМОШ-ро коҳиш медиҳанд<ref>{{Cite web |url=http://www.kuban.su/medicine/shtm/baza/insthb/hob2.htm |title=Русский медицинский журнал |access-date=2009-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412072308/http://www.kuban.su/medicine/shtm/baza/insthb/hob2.htm |archive-date=2009-04-12 |url-status=dead }}</ref>. Истифодаи воситаҳои ҳифзи инфиродӣ усули бесамарнитарини профилактикаи бемориҳои касбӣ мебошад. Масалан, тадқиқот<ref name="Руководство2003">{{Книга|ссылка=https://www.cdc.gov/niosh/docs/mining/works/coversheet1041.html|автор=Fred N. Kissell|заглавие=Handbook for Dust Control in Mining|год=2003|язык=en|издание=DHHS (NIOSH) Publication No. 2003—147|место=Cincinnati, Ohio|издательство=National Institute for Occupational Safety and Health|allpages=134}}</ref> нишон дод, ки истифодаи респираторҳои нимниқобӣ аз ҷониби шахтёрҳои амрикоӣ консентратсияи чанги ангиштро дар ҳавои нафаскашӣ ба таври ночиз коҳиш медиҳад. Вобаста ба ин, тавсияҳо оид ба истифодаи вентилятсия ва дигар воситаҳои техникии ҳифзи коллективӣ таҳия карда шуданд<ref name="Руководство 2010">[https://www.cdc.gov/niosh/mining/UserFiles/works/pdfs/2010-110.pdf Best Practices for Dust Control in Coal Mining] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170829170026/https://www.cdc.gov/niosh/mining/UserFiles/works/pdfs/2010-110.pdf |date=2017-08-29 }}. Тарҷума: «Лучшие способы снижения запылённости в угольных шахтах. Руководство NIOSH 2010г» [[:Файл:DUST 2010.pdf|PDF]] [https://ru.wikibooks.org/wiki/Лучшие_способы_снижения_запылённости_в_угольных_шахтах Wiki] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140405181427/https://ru.wikibooks.org/wiki/%D0%9B%D1%83%D1%87%D1%88%D0%B8%D0%B5_%D1%81%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B1%D1%8B_%D1%81%D0%BD%D0%B8%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D0%BB%D1%91%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8_%D0%B2_%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D1%85_%D1%88%D0%B0%D1%85%D1%82%D1%91%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BE%D1%82_%D0%BF%D1%8B%D0%BB%D0%B8 |date=2014-04-05 }}</ref><ref name="Руководство 2012">Andrew B. Cecala, Andrew D. O’Brien et al. [https://www.cdc.gov/niosh/mining/works/coversheet1765.html Dust Control Handbook for Industrial Minerals Mining and Processing (2012).] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221024035813/https://www.cdc.gov/niosh/mining/works/coversheet1765.html |date=2022-10-24 }} Тарҷума: Руководство NIOSH по защите от пыли при добыче и переработке полезных ископаемых [[:Файл:Dust Control 2012+.pdf|PDF]] [https://ru.wikibooks.org/wiki/Руководство_по_защите_от_пыли Wiki] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150521080759/https://ru.wikibooks.org/wiki/%D0%A0%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B4%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE_%D0%BF%D0%BE_%D0%B7%D0%B0%D1%89%D0%B8%D1%82%D0%B5_%D0%BE%D1%82_%D0%BF%D1%8B%D0%BB%D0%B8 |date=2015-05-21 }}</ref> то ин ки консентратсияи чанг дар минтақаи нафаскашӣ аз меъёри ҷоиз зиёд набошад. Ва вобаста ба ошкор шудани афзоиши беморшавии шахтёрҳо (пас аз коҳиши назаррас то соли 1999) қарор дар бораи кам кардани ПДКрз барои чанги ангишт ва сахттар кардани назорат бар чанголудшавӣ дар шахтаҳои ангишт қабул карда шуд <ref name="Рекомендации2011">{{Cite web |url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%97%D0%B0%D1%89%D0%B8%D1%82%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%85%D1%82%D1%91%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%A1%D0%A8%D0%90_%D0%BE%D1%82_%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BF%D1%8B%D0%BB%D0%B8 |title=Рекомендации NIOSH по ограничению концентрации пыли (ПДКрз) при подземной добыче угля (Обзор исследований, проведённых в 1995-2011г) |access-date=2015-06-21 |archive-date=2017-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170805064556/https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%97%D0%B0%D1%89%D0%B8%D1%82%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%85%D1%82%D1%91%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%A1%D0%A8%D0%90_%D0%BE%D1%82_%D1%83%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BF%D1%8B%D0%BB%D0%B8 |url-status=live }}</ref>. Дар ФР вобаста ба камбудиҳои ҷиддии қонунгузории миллӣ ба коргарон зуд-зуд воситаҳои ҳифзи инфиродии пешакӣ нокифоя муассир медиҳанд, ки ин ба рушди БМОШ ва дигар бемориҳои касбӣ мусоидат мекунад. === Фармакотерапия === Асоси табобати БМОШ-и аллакай ташаккулёфта фармакотерапия мебошад. Дар сатҳи ҳозираи рушди тиб воситаҳои доруворӣ метавонанд танҳо аз бадшавии вазнинии ҳолат пешгирӣ кунанд ва сифати зиндагиро баланд бардоранд, аммо қодир нестанд тағйироти морфологии дар рафти рушди беморӣ ба амаломадаро пурра бартараф кунанд. ==== Бронхолитикҳо ==== Гурӯҳҳои гуногуни доруҳо истифода мешаванд, ки боиси васеъшавии бронхҳо мегарданд, асосан аз ҳисоби истироҳати мушакҳои суфтаи деворҳои онҳо — [[бронхолитикҳо]] (бронходилататорҳо)<ref>{{статья |автор=Овчаренко С. И., Капустина В. А. |заглавие=Бронхолитическая терапия в лечении обострений хронической обструктивной болезни лёгких |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/06_10/57.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2006 |том=8 |номер=10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229030846/http://consilium-medicum.com/media/consilium/06_10/57.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229030846/http://consilium-medicum.com/media/consilium/06_10/57.shtml }}</ref><ref>{{статья |автор=Аверьянов А. В. |заглавие=Роль beta2-агонистов длительного действия в лечении хронической обструктивной болезни лёгких |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/06_10/50.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2006 |том=8 |номер=10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229040905/http://consilium-medicum.com/media/consilium/06_10/50.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229040905/http://consilium-medicum.com/media/consilium/06_10/50.shtml }}</ref>: М-холиноблокаторҳо, ипратропия бромид (Атровент) ва тиотропия бромид (Спирива)<ref>{{статья |автор=Авдеев С. Н. |заглавие=Роль тиотропия в терапии больных хронической обструктивной болезнью лёгких: Новые данные (по материалам XIV конгресса Европейского респираторного общества, Глазго, 2004) |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/04_10/745.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2004 |том=6 |номер=10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229034919/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_10/745.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229034919/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_10/745.shtml }}</ref>, β2-агонистҳои давомдор: Салметерол ва Формотерол. ==== Глюкокортикостероидҳо ==== Ҳангоми хурӯҷи беморӣ ҳам глюкокортикостероидҳои маҳаллӣ ва ҳам системӣ истифода мешаванд. Дар сурати норасоии шадиди нафас купиронӣ тавассути истеъмоли [[преднизолон]] дар ҳабҳо дар вояи 10-20 мг дар як рӯз ё тавассути ворид кардани вояи шабеҳ ба дохили раг анҷом дода мешавад. Ҳангоми истифодаи глюкокортикостероидҳои системӣ бояд таъсири манфии онҳоро ба бадан дар хотир дошт. Пас аз купиронии хурӯҷ онҳоро бояд тадриҷан бекор кард ва беморро ба доруҳои ингалятсионии гормонҳои стероидӣ гузаронд<ref>{{статья |автор=А. И. Синопальников, А. В. Воробьев |заглавие=Фармакотерапия хронической обструктивной болезни лёгких: глюкокортикостероиды |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/06_03/70.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2006 |том=8 |номер=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229024744/http://consilium-medicum.com/media/consilium/06_03/70.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229024744/http://consilium-medicum.com/media/consilium/06_03/70.shtml }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.medlinks.ru/article.php?sid=25012&query=%D5%CE%C1%CB | title = Препарат Seretide™ улучшает показатели выживаемости у пациентов с ХОБЛ | publisher = Medlinks.ru | access-date = 2009-01-02 | archive-date = 2016-03-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160310200555/http://www.medlinks.ru/article.php?sid=25012 | url-status = live }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.medlinks.ru/article.php?sid=28912&query=%D5%CE%C1%CB | title = Ингаляционные кортикостероиды не влияют на течение ХОБЛ | publisher = Medlinks.ru | access-date = 2009-01-02 | archive-date = 2019-11-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20191127000340/http://www.medlinks.ru/article.php?sid=28912 | url-status = live }}</ref>. Масалан, [[флутиказон]] ё [[будесонид]] истифода мешаванд, аммо ҳангоми истифодаи ин доруҳо хатари рушди пневмония (ки ба зиёд шудани хатари марг оварда намерасонад) меафзояд<ref name="Kew et al., 2014">{{публикация|статья |язык=en |автор=Kew |автор имя=K. M. |автор2=Seniukovich |автор2 имя=A. |заглавие=Inhaled steroids and risk of pneumonia for chronic obstructive pulmonary disease |издание=Cochrane Database of Systematic Reviews |год=2014 |месяц=03 |день=10 |doi=10.1002/14651858.CD010115.pub2 |pmid=24615270 }}</ref>. ==== Антибиотикҳо ==== Антибиотикҳо ҷузъи зарурии терапияи доруворӣ ҳангоми хурӯҷи беморӣ мебошанд. Аз патогенез маълум аст, ки эмфизема ба амал меояд, хориҷшавии луоб душвор мегардад ва дар натиҷа рукуди он пайдо мешавад. Маводи дар шуш ҷамъшуда муҳити мусоид барои афзоиши бактерияҳо ва рушди қонунии бронхитҳо, ва дар баъзе ҳолатҳо — [[пневмония|пневмония]] мебошад. Барои профилактикаи чунин оризаҳо ба беморон гурӯҳҳои антибиотикҳо таъйин карда мешаванд, ки асосан ба флораи бактериявии хоси шуш таъсир мерасонанд. Ба онҳо пенисиллинҳои бо кислотаи клавуланат ҳифзшуда, сефалоспоринҳои насли 2 дохил мешаванд, дар сурати агрессияи шадиди бактериявӣ истифодаи фторхинолонҳои респираторӣ ҷоиз аст. Ворид кардани доруҳо метавонад бо усулҳои гуногун анҷом дода шавад: тавассути даҳон, дохили раг, дохили мушак, ингалятсионӣ (тавассути небулайзер)<ref>{{статья |автор=Шмелёв Е. И., Нефёдова М. Н., Куницына Ю. Л. |заглавие=Возможности ингаляционной антибактериальной терапии при обострении хронической обструктивной болезни лёгких |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/05_10/863.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2005 |том=7 |номер=10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229035726/http://consilium-medicum.com/media/consilium/05_10/863.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229035726/http://consilium-medicum.com/media/consilium/05_10/863.shtml }}</ref>. ==== Муколитикҳо ==== Гиперпродуксияи луоб ҳангоми рушди БМОШ ба ҷамъшавии он дар роҳҳои нафас мусоидат мекунад, ки дар натиҷа муҳити мусоид барои рушди инфексияи бактериявӣ ташаккул меёбад. Барои пешгирии ин аз доруҳои муколитикӣ истифода мешаванд, ки боиси тунук шудани луоб мегарданд ва эвакуатсияи онро аз бронхҳо осон мекунанд. Ҳамаи муколитикҳо шартан ба 2 гурӯҳ тақсим мешаванд: доруҳои таъсири мустақим ва ғайримустақим. Муколитикҳои таъсири ғайримустақим ба секретсия дар роҳҳои нафас таъсир мерасонанд ва амалан бо луоби аллакай дар холигии бронхҳо ҷудошуда ҳамкории мутақобила намекунанд. Ба чунин доруҳо [[бромгексин]] ва [[амброксол]], ки метаболити он мебошад, дохил мешаванд. Дар асоси механизми таъсири ин доруҳо қобилияти ҳавасмандгардонии синтези сурфактант аз ҷониби пневмоситҳои (алвеолоситҳои) алвеолавии навъи II меистад, ки ин ба фраксионии луоб ва кам шудани хосиятҳои адгезивии он оварда мерасонад. Ба доруҳои таъсири мустақим моддаҳое дохил мешаванд, ки мустақиман ба секрети дар бронхҳо буда таъсир мерасонанд. Одатан, ин доруҳои ферментӣ мебошанд, масалан, [[трипсин]] ва [[химотрипсин]]. Онҳо тавассути роҳҳои нафас асосан бо усули ингалятсия ворид карда мешаванд. Ҳамкории мутақобилаи фермент бо луоб ба деградасияи он ва гум кардани хосиятҳои адгезивии он оварда мерасонад. Набояд фаромӯш кард, ки аз бисёр ҷиҳат ин тақсимот ба 2 гурӯҳ шартӣ аст ва бисёр муколитикҳо таъсирҳои клиникии ҳарду гурӯҳро дар худ муттаҳид мекунанд. Терапия бо муколитикҳо чораи ёрирасон мебошад, ки ба баланд бардоштани сифати зиндагии бемор, пешгирии рушди инфексияи бактериявӣ ё дар сурати мавҷуд будани он тезонидани элиминатсияи манбаи сироят нигаронида шудааст<ref>{{статья |автор=И. Л. Клячкина |заглавие=Муколитические препараты при продуктивном кашле у больных хронической обструктивной болезнью лёгких |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/07_03/58.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2007 |том=9 |номер=3 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229025257/http://consilium-medicum.com/media/consilium/07_03/58.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229025257/http://consilium-medicum.com/media/consilium/07_03/58.shtml }}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.medlinks.ru/article.php?sid=26156&query=%D5%CE%C1%CB |title = Муколитики в комплексном лечении ХОБЛ |author = Ю. К. Новиков, А. С. Белевский |publisher = Medlinks.ru |access-date = 2009-01-02 |archive-date = 2019-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20191127000359/http://www.medlinks.ru/article.php?sid=26156 |url-status = live }}</ref>. ==== Доруҳои дигар ==== Аз патогенези БМОШ бармеояд, ки дар асоси беморӣ илтиҳоби музмин меистад, ки дар ниҳоят ба тағйироти ҷиддии морфологӣ дар бофтаи шуш оварда мерасонад. Глюкокортикостероидҳо илтиҳобро аз ҳама муассир купиронӣ карда метавонанд, аммо ба ғайр аз таъсири асосӣ онҳо бисёр таъсирҳои манфии номатлуб доранд. Барои иваз кардани онҳо доруҳое сохта шуданд, ки ингибиторҳои медиаторҳои илтиҳобӣ ё ресепторҳо ба онҳо мебошанд. Намунаи чунин дору фенспирид (Эреспал) мебошад. Механизми таъсири дору аз нуқтаи назари фармакологӣ чунин аст: ба монанди стероидҳо, он таъсири ингибиторӣ ба фаъолнокии фосфолипазаи A2 (ФЛА2) мерасонад, дар ҳоле ки агар кортикостероидҳо фаъолнокии ФЛА2-ро тавассути индуксияи синтези сафедаи махсуси ингибитор ингибиронӣ кунанд, пас фенспирид интиқоли ионҳои Са2+-ро, ки барои фаъолсозии ФЛА2 заруранд, блок мекунад. Аз ин рӯ, аз рӯи нуқтаи татбиқи таъсири зиддиилтиҳобӣ ва муассирии каскади кислотаи арахидонат фенспирид бо кортикостероидҳо қобили муқоиса аст ва ба монанди онҳо ташаккули ҳам простагландинҳо ва [[тромбоксан]], ва ҳам лейкотриенҳоро қатъ мекунад. Аммо дар баробари ин фенспирид гормони стероидӣ нест, бинобар ин истифодаи он бо таъсирҳои манфии хоси стероидҳо ҳамроҳӣ намекунад. Тадқиқотҳои клиникии гузаронидашудаи муассирии дору нишон доданд, ки истеъмоли мунтазами фенспирид ба кам шудани симптоматикаи респираторӣ ва баланд шудани сифати зиндагии беморон оварда мерасонад<ref>{{статья |автор=Е. И. Шмелев |заглавие=Противовоспалительная терапия фенспиридом больных хронической обструктивной болезнью лёгких |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/05_04/311.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2005 |том=7 |номер=4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229035455/http://consilium-medicum.com/media/consilium/05_04/311.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229035455/http://consilium-medicum.com/media/consilium/05_04/311.shtml }}</ref><ref>{{статья |автор=А. Г. Чучалин, Е. И. Шмелев, С. И. Овчаренко, А. Н. Цой, А. В. Безлепко, З. Р. Айсанов, Н. М. Шмелева, Т. А. Федорова |заглавие=Эффективность фенспирида у больных хронической обструктивной болезнью лёгких |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/05_10/857.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2005 |том=7 |номер=10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229024607/http://consilium-medicum.com/media/consilium/05_10/857.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229024607/http://consilium-medicum.com/media/consilium/05_10/857.shtml }}</ref>. Аммо аз соли 2019 фенспирид барои бозхонд дар [[Иттиҳоди Аврупо]] бинобар хатарҳо аз ҷониби системаи дилу раг тавсия шудааст<ref>{{cite web |author= |url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/fenspiride-containing-medicinal-products |title=Fenspiride containing medicinal products - referral |lang=en |website=European Medicines Agency |publisher= |date= |access-date=2025-12-08}}</ref> вобаста ба пайдо шудани маълумоти клиникӣ дар бораи дароз шудани фосилаи QT дар бемороне, ки ин доруро истеъмол мекарданд, ки ин боиси ба амал омадани фибрилятсияи меъдачаҳо мегардад<ref name="Servier">{{Cite web|url=https://www.servier.fr/|title=Servier.fr|publisher=Servier.fr|lang=fr|access-date=2019-02-21|archive-date=2019-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20190221224132/https://www.servier.fr/|url-status=live}}</ref>; инчунин аз бозорҳои Қазоқистон<ref>{{Cite web|url=https://newtimes.kz/eshche/ekologiya/85967-minzdrav-rk-otozval-registratsionnoe-udostoverenie-na-preparat-sposobnyj-vyzvat-ostanovku-serdtsa|title=Минздрав РК отозвал регистрационное удостоверение на препарат, способный вызвать остановку сердца|author=Newtimes-последние новости Казахстана|publisher=Newtimes - последние новости Казахстана|lang=ru|access-date=2019-02-16|archive-date=2019-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20190217090414/https://newtimes.kz/eshche/ekologiya/85967-minzdrav-rk-otozval-registratsionnoe-udostoverenie-na-preparat-sposobnyj-vyzvat-ostanovku-serdtsa|url-status=live}}</ref>, Русия<ref name="Росздравнадзор, 2019">{{Cite web|url=http://www.roszdravnadzor.ru/news/15797|title=Росздравнадзор изымает на территории Российской Федерации все серии лекарственного препарата «Эреспал» (МНН: Фенспирид)|publisher=www.roszdravnadzor.ru|access-date=2019-02-15|archive-date=2019-02-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20190215215700/http://www.roszdravnadzor.ru/news/15797|url-status=live}}</ref>, Беларус<ref>{{cite web|title=Фенспиридсодержащие препараты, в том числе украинского производства, отозваны из аптек Беларуси|url=https://www.apteka.ua/article/490914|date=2019-02-25|access-date=2025-12-08|lang=ru}}</ref>, Озарбойҷон<ref>{{cite web|title=Минздрав запретил лекарства с фенспиридом|url=https://ednews.net/ru/news/society/361691-minzdrav-zapretil-lekarstva-s-fenspiridom|date=2019-04-09|access-date=2025-12-08|lang=ru}}</ref> бозхонда шудааст. === Табобати ҷарроҳӣ === Дар ҳоли ҳозир ҷарроҳиҳо ҳангоми БМОШ асосан паллиативӣ мебошанд. Бештар аз ҳама хориҷ кардани буллаҳои калон ҳангоми эмфиземаи буллёзӣ дар он ҳолатҳое анҷом дода мешавад, ки онҳо боиси тангнафасии шадид, хунпартоӣ мегарданд ва манбаъҳои инфексияҳои персистикунанда мебошанд. Ҷарроҳиҳо оид ба кам кардани ҳаҷми шуш ҳангоми эмфиземаи шадид дар айни замон нокифоя омӯхта шудаанд ва барои иҷро тавсия дода намешаванд. Таъсирҳои мусбати клиникиро пайвандсозии шуш нишон дод, нишондод барои чунин ҷарроҳӣ ОФВ<sub>1</sub> 25 % ва поёнтар мебошад. Тибқи маълумоти оморӣ дар клиникаҳои хориҷӣ фавти ҷарроҳӣ 10-15 %, зиндамонии сесола 60 %-ро ташкил медиҳад<ref name="хир леч">{{cite web |author = А. В. Емельянов |date = |url = http://www.lvrach.ru/2004/08/4531613/?p=3 |title = Современная терапия хронической обструктивной болезни лёгких |work = |publisher = Лечаший Врач. Медицинский научно-практический журнал |access-date = 2010-07-23 |lang = ru |archive-date = 2014-07-16 |archive-url = https://web.archive.org/web/20140716021011/http://www.lvrach.ru/2004/08/4531613/?p=3 |url-status = live }}</ref>. === Тактикаи табиб дар марҳилаи амбулаторӣ ва госпиталӣ === Дар аксари ҳолатҳо беморони дорои БМОШ дар аввал ба терапевти минтақавӣ бо шикоятҳои сулфа ва тангнафасӣ муроҷиат мекунанд. Ҳангоми муроҷиати чунин бемор ба терапевти минтақавӣ зарур аст, ки патологияи шадидро, ба монанди бронхит ва пневмония истисно кунад. Дар як қатор ҳолатҳо дар марҳилаҳои аввали беморӣ гузоштани ташхиси дуруст хеле душвор аст. Агар пас аз 7-14 рӯз аз муроҷиати бемор динамикаи мусбат мушоҳида нашавад, пас бояд беморро ба машварати пулмонолог фиристод. Вазифаи пулмонолог дар марҳилаи амбулаторӣ муайян кардани мавҷудият ва шиддати вайроншавии нафас, инчунин ислоҳи онҳо мебошад. Вазифаи асосии табиб дар марҳилаи амбулаторӣ интихоби терапияи мувофиқи дастгирикунанда ва таъмини мушоҳидаи мунтазами диспансерӣ мебошад. Дар ҳоли ҳозир ҳамчун терапияи дастгирикунанда истифодаи глюкокортикостероидҳои ингалятсионӣ тавсия дода мешавад<ref name="амб такт">{{cite web |author = |date = |url = http://mfvt.ru/algoritm-vedeniya-bolnyx-xronicheskoj-obstruktivnoj-boleznyu-lyogkix-xobl-v-ambulatornyx-usloviyax/ |title = Алгоритм ведения больных хронической обструктивной болезнью лёгких (ХОБЛ) в амбулаторных условиях |work = |publisher = Практика. Медицинский издательский дом. |access-date = 2010-07-23 |lang = ru |archive-date = 2010-12-16 |archive-url = https://web.archive.org/web/20101216021222/http://mfvt.ru/algoritm-vedeniya-bolnyx-xronicheskoj-obstruktivnoj-boleznyu-lyogkix-xobl-v-ambulatornyx-usloviyax/ |url-status = live |accessdate = 2026-03-23 |archivedate = 2010-12-16 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101216021222/http://mfvt.ru/algoritm-vedeniya-bolnyx-xronicheskoj-obstruktivnoj-boleznyu-lyogkix-xobl-v-ambulatornyx-usloviyax/ }}</ref>. Дар сурати рушди хурӯҷ ё ҳангоми бори аввал ошкор шудани симптоматикаи шадид госпитализатсияи бемор ба статсионар анҷом дода мешавад. Госпитализатсия ба шӯъбаи махсусгардонидашудаи пулмонологӣ оптималӣ мебошад, аммо дар сурати набудани он ё пур буданаш бемор метавонад ба статсионари терапевтӣ госпитализатсия карда шавад. Вазифаи асосии табиби статсионар купиронии хурӯҷи баамаломадаи беморӣ ва пешгирӣ ё табобати оризаҳои мавҷудаи бемории асосӣ мебошад. Ба бемори дорои ин патология бояд имконияти иҷрои спирометрия ё пикфлуометрия на камтар аз 1 бор дар 48 соат таъмин карда шавад. Дар рафти госпитализатсия аз ҷониби табиби статсионар масъалаи зарурати таъйин кардани антибиотикҳо ҳал карда мешавад. Ҷузъи ҳатмии табобат бояд терапияи мувофиқи зиддиилтиҳобӣ ва бронхолитикӣ бошад. Инчунин муайян кардани сабаби рушди хурӯҷ ва омӯзонидани бемор бо мақсади пешгирии чунин мушкилот дар оянда муҳим мебошад<ref name="леч обостр">{{cite web |author = Синопальников А.И., Маев Э.З. |date = |url = http://nature.web.ru/db/msg.html?mid=1179456 |title = Обострение хронической обструктивной болезни лёгких. Современные подходы к лечению |work = |publisher = |access-date = 2010-07-23 |lang = ru |archive-date = 2016-03-06 |archive-url = https://web.archive.org/web/20160306030251/http://nature.web.ru/db/msg.html?mid=1179456 |url-status = dead }}</ref>. === Тадбирҳои реабилитатсионӣ === Дар асоси реабилитатсияи беморони дорои БМОШ машқҳои ҷисмонӣ меистанд. Мушкилоти асосӣ, ки сифати зиндагиро дар чунин беморон коҳиш медиҳад, тангнафасии шадид ва таҳаммулпазирии пасти бори физикӣ боқӣ мемонад. Барои бартараф кардани ин камбудиҳо маҷмӯи машқҳои махсуси аэробӣ таҳия карда шуданд, ки ба баланд бардоштани муассирии кори дастгоҳи такяву ҳаракат ва системаи нафаскашӣ нигаронида шудаанд. Аммо ин тадбирҳои реабилитатсия танҳо дар омезиш бо терапияи мувофиқи медикаментозӣ муассир мебошанд ва муассирии онҳо нисбатан зиёд нест<ref>{{статья |автор=А. С. Белевский |заглавие=Реабилитация в пульмонологии |ссылка=http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/06_10/80.shtml |издание=Consilium Medicum |год=2006 |том=8 |номер=10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081229040926/http://consilium-medicum.com/media/consilium/06_10/80.shtml |archive-date=2008-12-29 |archivedate=2008-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081229040926/http://consilium-medicum.com/media/consilium/06_10/80.shtml }}</ref>. == Пешгӯӣ == Пешгӯӣ шартан номусоид аст, беморӣ беист ва оҳиста прогрессиркунанда мебошад, қобилияти корӣ ба андозаи рушди беморӣ устуворона гум мешавад. Табобати мувофиқ танҳо рушди бемориро ба таври назаррас суст мекунад, то давраҳои ремиссияи устувор дар давоми чандин сол, аммо на сабаби рушди беморӣ ва на тағйироти морфологии ташаккулёфтаро бартараф намекунад<ref>{{Cite web |url=http://fireaid.megaobzor.com/Medical/Therapy/249.html |title=Fireaid статьи по терапии прогноз при ХОБЛ |access-date=2009-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080929150540/http://fireaid.megaobzor.com/Medical/Therapy/249.html |archive-date=2008-09-29 |url-status=dead |accessdate=2026-03-23 |archivedate=2008-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080929150540/http://fireaid.megaobzor.com/Medical/Therapy/249.html }}</ref>. == Инчунин нигаред == [[Эмфиземаи шуш]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{китоб |автор = Т.Р Харрисон |часть = |заглавие = Внутренние болезни. Болезни дыхательных путей. Болезни почек, мочевыводящих путей |оригинал = |ссылка = |ответственный = А.И Синопальникова |издание = |место = Москва |издательство = Медицина |год = 1995 |том = 6 |pages = |allpages = 416 |серия = |isbn = 5-225-066-23-x |тираж = }} == Пайвандҳои беруна == {{Навигация}} * {{cite web | url = https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/chronic-obstructive-pulmonary-disease-(copd) | title = Бемории музмини обструктивии шуш (БМОШ) | publisher = [[Созмони ҷаҳонии беҳдошт|СҶБ]] | date = 2024-11-06 | access-date = 2026-02-15 | lang = ru }} * {{cite web |author = В.М. Гершевич |date = |url = http://pulmon.ru/wp-content/uploads/2011/04/copd_surg.pdf |title = Табобати ҷарроҳии бемории музмини обструктивии шуш |work = |publisher = ОмГМА |access-date = 2011-04-28 |lang = ru |archive-url = https://web.archive.org/web/20160309173606/http://pulmon.ru/wp-content/uploads/2011/04/copd_surg.pdf |archive-date = 2016-03-09 |url-status = dead |accessdate = 2026-03-23 |archivedate = 2016-03-09 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20160309173606/http://pulmon.ru/wp-content/uploads/2011/04/copd_surg.pdf }} * {{cite web |author = Н.В. Овсянников |date = |url = http://pulmon.ru/wp-content/uploads/2011/04/copd_reabil.pdf |title = Бемории музмини обструктивии шуш. Масъалаҳои ташхис, табобати маҷмӯӣ ва тавонбахшӣ. |work = |publisher = ОмГМА |access-date = 2011-04-28 |lang = ru |archive-url = https://web.archive.org/web/20160308233335/http://pulmon.ru/wp-content/uploads/2011/04/copd_reabil.pdf |archive-date = 2016-03-08 |url-status = dead |accessdate = 2026-03-23 |archivedate = 2016-03-08 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20160308233335/http://pulmon.ru/wp-content/uploads/2011/04/copd_reabil.pdf }} * {{cite web | author = | date = | url = http://www.medlinks.ru/article.php?sid=317 | title = Бемориҳои музмини обструктивии шуш ва илтиҳоби музмини шуш: ҷанбаҳои истилоҳӣ ва клиникӣ | work = | publisher = | access-date = 2010-07-25 | lang = ru }} * {{cite web | author = Ю.А. Карпов, Е.В. Сорокин | date = 2006-05-30 | url = http://www.medlinks.ru/article.php?sid=25916&query=%D5%CE%C1%CB | title = Баъзе хусусиятҳои табобати гипертонияи артериалӣ дар беморони солхӯрда бо бемориҳои музмини обструктивии шуш | publisher = | access-date = 2010-07-25 | lang = ru }} * {{cite web |author = Л.Б.Лазебник, З.Ф.Михайлова |date = |url = http://www.consilium-medicum.com/media/consilium/04_12/899.shtml |title = Бемории музмини обструктивии шуш дар ашхоси солхӯрда |work = |publisher = consilium-medicum |access-date = 2010-07-25 |lang = ru |archive-url = https://web.archive.org/web/20081229034956/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_12/899.shtml |archive-date = 2008-12-29 |url-status = dead |accessdate = 2026-03-23 |archivedate = 2008-12-29 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20081229034956/http://consilium-medicum.com/media/consilium/04_12/899.shtml }} {{Пайвандҳои беруна}} {{^}}{{Мақолаи хуб|Тандурустӣ}} [[Гурӯҳ:Бемориҳои шуш]] [[Гурӯҳ:БМОШ|*]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои бронхҳо]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои системаи нафаскашӣ]] 3agy3po8q4j4o1ih6k74u0cnysusrmx Samsung Galaxy 0 329489 1461655 1459821 2026-04-02T00:37:46Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461655 wikitext text/x-wiki {{Нармафзор |ном = Samsung Galaxy |тасвир = Samsung Galaxy wordmark.svg |тавсиф = Бренди смартфонҳои Samsung |таҳиякунанда = [[Samsung Electronics]] |навъ = Смартфон, планшет, дастпӯшак |нашр = [[2009]] |вазъ = Фаъол |сайт = {{URL|samsung.com/global/galaxy}} }} [[Акс:Samsung Galaxy wordmark.svg|мини|Логотипи Samsung Galaxy]] '''Samsung Galaxy''' — бренди маҳсулоти электронии ширкати [[Samsung Electronics]] буда, асосан смартфонҳо, планшетҳо ва дастпӯшакҳои зеҳниро дар бар мегирад.<ref>{{cite web |url=https://www.samsung.com/global/galaxy/ |title=Samsung Galaxy |publisher=Samsung |lang=en |accessdate=2026-03-23}}</ref> Маҳсулоти Samsung Galaxy дар асоси системаи амалиётии [[Android]] кор мекунанд ва бо интерфейси [[One UI]] пӯшонида шудаанд. Samsung Galaxy барои аввалин бор соли [[2009]] муаррифӣ шуд ва ҳоло яке аз бузургтарин брендҳои смартфон дар ҷаҳон мебошад. Ширкат ҳар сол садҳо миллион дастгоҳ мефурӯшад ва бо [[Apple]] барои мавқеи пешсафии бозори смартфон рақобат мекунад. == Таърих == === Оғоз (2009–2011) === Аввалин смартфони Samsung Galaxy — '''Samsung Galaxy GT-I7500''' дар [[апрел]]и [[2009]] муаррифӣ шуд. Он системаи амалиётии [[Android]] 1.5-ро дошт ва экрани AMOLED-и 3,2 дюймӣ.<ref>{{cite web |url=https://www.gsmarena.com/samsung_i7500_galaxy-2782.php |title=Samsung I7500 Galaxy |publisher=GSMArena |lang=en}}</ref> Соли [[2010]] ширкат [[Samsung Galaxy S (силсила)|Samsung Galaxy S]]-ро муаррифӣ кард — аввалин дастгоҳи флагмании силсила. Ин дастгоҳ бо 10 миллион адад дар як соли аввал фурӯхта шуд. === Рушд ва васеъшавӣ (2012–2018) === Дар ин давра Samsung ба яке аз пешсафтарин истеҳсолкунандагони смартфон дар ҷаҳон табдил ёфт. [[Samsung Galaxy S3]] (2012) яке аз маъмултарин смартфонҳои таърих гардид — беш аз 70 миллион адад фурӯхта шуд.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/technology-24204413 |title=Samsung Galaxy S3 sales |work=BBC |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Соли [[2016]] бо [[Samsung Galaxy Note 7]] бӯҳрони бузурге рӯй дод — батареяи он сӯхтан оғоз кард ва ширкат маҷбур шуд тамоми дастгоҳҳоро аз бозор баргардонад. === Давраи муосир (2019–ҳозир) === Дар соли [[2019]] Samsung аввалин телефони тайшаванда — [[Samsung Galaxy Z Fold]] муаррифӣ кард. Соли [[2020]] [[Samsung Galaxy Z Flip]] ба бозор омад. Дар соли [[2021]] хати [[Samsung Galaxy Note]] ба охир расид ва хусусиятҳои асосии он ба силсилаи [[Samsung Galaxy S (силсила)|Galaxy S Ultra]] гузаронида шуд. == Силсилаҳо == [[Акс:Samsung Galaxy S24 Ultra.jpg|мини|Samsung Galaxy S24 Ultra]] Samsung Galaxy чандин силсилаи асосӣ дорад: === Силсилаи Galaxy S === [[Samsung Galaxy S (силсила)|Galaxy S]] — силсилаи флагманӣ буда, аз соли [[2010]] оғоз ёфтааст. Ин силсила беҳтарин камера, процессор ва экранро дорад. Охирин нашр — Samsung Galaxy S25 ([[2025]]). === Силсилаи Galaxy A === [[Samsung Galaxy A (силсила)|Galaxy A]] — силсилаи миёна буда, нисбат ба Galaxy S арзонтар аст. Яке аз маъмултарин силсилаҳои Samsung дар бозорҳои рушдёбанда, аз ҷумла Осиёи Марказӣ мебошад. === Силсилаи Galaxy Note === [[Samsung Galaxy Note]] — силсилаи "фаблет" буда, экранҳои калон ва қалами S Pen доштанд. Соли [[2021]] расман хотима ёфт. === Силсилаи Galaxy Z === [[Samsung Galaxy Z Fold]] ва [[Samsung Galaxy Z Flip]] — силсилаи телефонҳои тайшаванда. Аввалин дастгоҳҳо соли [[2019]] муаррифӣ шуданд. === Силсилаи Galaxy Tab === [[Samsung Galaxy Tab]] — планшетҳои Android-базавӣ, ки аз соли [[2010]] истеҳсол мешаванд. == Нармафзор == [[Акс:One UI 6 home screen.jpg|мини|Интерфейси One UI дар Samsung Galaxy]] Тамоми дастгоҳҳои Samsung Galaxy дар асоси [[Android]] кор мекунанд. Samsung интерфейси кӯмакии худ — '''One UI''' (пеш аз он TouchWiz ва Samsung Experience)-ро таҳия кардааст. One UI хусусиятҳои зеринро дорад: * Дизайни яккасра барои истифода бо як даст * Ҳолати торик (Dark Mode) * Ҳифзи маълумотҳои шахсӣ бо Samsung Knox * Ҳамгироӣ бо экосистемаи Samsung (Galaxy Buds, Galaxy Watch ва ғайра) * DeX — тарзи корӣ монанди компютер бо пайваст кардан ба монитор<ref>{{cite web |url=https://www.samsung.com/global/galaxy/apps/samsung-dex/ |title=Samsung DeX |publisher=Samsung |lang=en}}</ref> Samsung ҳар сол навсозиҳои бузурги Android-ро барои дастгоҳҳои флагманӣ дар тӯли 4 сол ва навсозиҳои амниятиро дар тӯли 5 сол таъмин мекунад. == Технологияи камера == [[Акс:Samsung Galaxy S23 camera module.jpg|мини|Модули камераи Samsung Galaxy S23]] Samsung Galaxy ба хотири системаи камераи худ маъруф аст. Дар модели флагманӣ Galaxy S Ultra камераи асосии 200 мегапиксел мавҷуд аст. Хусусиятҳои асосии камера: * '''Space Zoom''' — зумм то 100x (оптикӣ + рақамӣ) * '''Nightography''' — аксбардорӣ дар шаб бо сифати баланд * '''Expert RAW''' — аксбардорӣ дар формати RAW барои таҳрирсозони касбӣ * '''ProVideo''' — навиштани видео бо танзимҳои дастӣ * '''Object Eraser''' — хориҷ кардани объектҳо аз акс бо ёрии зеҳни сунъӣ<ref>{{cite web |url=https://www.samsung.com/global/galaxy/galaxy-ai/ |title=Galaxy AI |publisher=Samsung |lang=en}}</ref> == Galaxy AI == [[Акс:Galaxy AI logo.svg|мини|Логотипи Galaxy AI]] Аз соли [[2024]] Samsung дар дастгоҳҳои худ '''Galaxy AI''' — маҷмӯи хусусиятҳои зеҳни сунъиро ҷорӣ кардааст: * '''Circle to Search''' — ҷустуҷӯ тавассути кашидани доира дар экран (ҳамкории бо [[Google]]) * '''Live Translate''' — тарҷумаи фаврии суҳбатҳо дар реҷаи воқеӣ * '''Chat Assist''' — таҳрири ва беҳтарсозии матни паёмҳо * '''Note Assist''' — хулосабандии автоматии ёддоштҳо * '''Transcript Assist''' — табдили овоз ба матн ва хулосабандӣ<ref>{{cite web |url=https://news.samsung.com/global/galaxy-ai |title=Galaxy AI Features |publisher=Samsung Newsroom |lang=en}}</ref> == Мавқеи бозорӣ == Samsung Electronics яке аз бузургтарин истеҳсолкунандагони смартфон дар ҷаҳон мебошад. Тибқи маълумоти соли [[2024]], Samsung ва [[Apple]] якҷоя тақрибан 40% бозори ҷаҳонии смартфонро дар ихтиёр доранд. Бозорҳои асосии Samsung Galaxy: * Аврупо, Амрикои Шимолӣ — бозорҳои асосии флагман * Ҳиндустон — бузургтарин бозори Galaxy A * Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Африка — бозорҳои Galaxy M ва Galaxy F * Осиёи Марказӣ, аз ҷумла [[Тоҷикистон]] — силсилаи Galaxy A бештар маъмул аст<ref>{{cite news |url=https://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prUS52585424 |title=Smartphone Market Share |publisher=IDC |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Пайвандҳо == * [https://www.samsung.com/global/galaxy/ Samsung Galaxy расмӣ] * [https://news.samsung.com/global/ Samsung Newsroom] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Samsung]] [[Гурӯҳ:Смартфонҳо]] [[Гурӯҳ:Маҳсулоти Android]] [[Гурӯҳ:Технологияи иттилоотӣ]] 2xhpbvjp4iv4qi4vhb3nqr3e0vscyou Samsung Galaxy S (силсила) 0 329490 1461658 1459829 2026-04-02T00:47:33Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461658 wikitext text/x-wiki {{Нармафзор |ном = Samsung Galaxy S |тасвир = Samsung Galaxy S25 Ultra.jpg |тавсиф = Силсилаи флагманӣ |таҳиякунанда = [[Samsung Electronics]] |навъ = Смартфон |нашр = [[23 феврал]]и [[2010]] |вазъ = Фаъол |сайт = {{URL|samsung.com/global/galaxy/galaxy-s}} }} [[Акс:Samsung Galaxy S25 series.jpg|мини|Samsung Galaxy S25 (2025)]] '''Samsung Galaxy S''' — силсилаи флагманӣ (олии) смартфонҳои ширкати [[Samsung Electronics]] буда, аз соли [[2010]] истеҳсол мешавад.<ref>{{cite web |url=https://www.samsung.com/global/galaxy/galaxy-s/ |title=Samsung Galaxy S Series |publisher=Samsung |lang=en |accessdate=2026-03-23}}</ref> Ин силсила аввалин смартфонҳои Android-и бозори ҷаҳониро дар рақобат бо [[iPhone]]-и ширкати [[Apple]] муаррифӣ кард. Дар тӯли 15+ сол силсилаи Galaxy S дорои тағйироти назаррас шуда, ҳар насл аз нигоҳи камера, дизайн ва иқтидори протсессор пешравӣ мекунад. Охирин нашр — Samsung Galaxy S25, дар [[феврал]]и [[2025]] муаррифӣ шуд. == Таърих == === Насли аввал: Galaxy S1–S4 (2010–2013) === [[Акс:Samsung Galaxy S.jpg|мини|Samsung Galaxy S (2010)]] '''Samsung Galaxy S''' барои аввалин бор дар [[мart]]и [[2010]] муаррифӣ шуд. Он экрани Super AMOLED-и 4 дюймӣ ва процессори 1 GHz дошт. Дар як соли аввал беш аз 10 миллион адад фурӯхта шуд.<ref>{{cite news |url=https://www.engadget.com/2010-03-23-samsung-galaxy-s.html |title=Samsung Galaxy S unveiled |work=Engadget |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> '''Galaxy S2''' ([[2011]]) — иқтидорноктарин смартфони вақташ, бо процессори дукорагии 1.2 GHz. '''Galaxy S3''' ([[2012]]) — беш аз 70 миллион адад фурӯхта шуд ва ба яке аз маъмултарин смартфонҳои таърих табдил ёфт. '''Galaxy S4''' ([[2013]]) — 8 ядрои протсессор, экрани 5 дюймӣ ва камераи 13 MP. === Насли дуюм: Galaxy S5–S9 (2014–2018) === '''Galaxy S5''' ([[2014]]) — аввалин Galaxy S бо ҳисобгири ангушт ва ҳифзи об (IP67). '''Galaxy S6''' ([[2015]]) — корпуси металлию шишагин, зарядёбии беим. '''Galaxy S7''' ([[2016]]) — дифоъ аз об IP68, камераи дуаперсионагона (f/1.7). '''Galaxy S8''' ([[2017]]) — экрани «Infinity Display» бе чаҳорчӯба, Bixby ёрдамчии овозӣ. '''Galaxy S9''' ([[2018]]) — камераи тағйирёбандаи диафрагма (f/1.5–f/2.4). === Насли муосир: Galaxy S10–S25 (2019–2025) === '''Galaxy S10''' ([[2019]]) — 5G, камераи сегона, сенсори ангуштнишон дар зери экран. '''Galaxy S20''' ([[2020]]) — камераи 108 MP дар S20 Ultra, Space Zoom 100x. '''Galaxy S21''' ([[2021]]) — якпорчагии экран ва муллон, Snapdragon 888. '''Galaxy S22 Ultra''' ([[2022]]) — дорои S Pen буда, хатти Note-ро давом дод. '''Galaxy S23''' ([[2023]]) — процессори Snapdragon 8 Gen 2, беҳтарин умури имшаб. '''Galaxy S24''' ([[2024]]) — Galaxy AI, Circle to Search, Live Translate. '''Galaxy S25''' ([[2025]]) — Snapdragon 8 Elite, Galaxy AI пешрафта. == Моделҳои асосӣ == {| class="wikitable" style="width:90%; font-size:88%;" ! Насл !! Сол !! Экран !! Камера !! Протсессор !! Хотира |- | Galaxy S || 2010 || 4.0" Super AMOLED || 5 MP || Exynos 3110 1GHz || 512 MB |- | Galaxy S2 || 2011 || 4.3" Super AMOLED+ || 8 MP || Exynos 4210 1.2GHz || 1 GB |- | Galaxy S3 || 2012 || 4.8" Super AMOLED || 8 MP || Exynos 4412 1.4GHz || 1 GB |- | Galaxy S4 || 2013 || 5.0" Super AMOLED || 13 MP || Exynos 5410 1.6GHz || 2 GB |- | Galaxy S5 || 2014 || 5.1" Super AMOLED || 16 MP || Snapdragon 801 || 2 GB |- | Galaxy S6 || 2015 || 5.1" Super AMOLED || 16 MP || Exynos 7420 || 3 GB |- | Galaxy S7 || 2016 || 5.1" Super AMOLED || 12 MP (f/1.7) || Snapdragon 820 || 4 GB |- | Galaxy S8 || 2017 || 5.8" Infinity Display || 12 MP || Snapdragon 835 || 4 GB |- | Galaxy S9 || 2018 || 5.8" Super AMOLED || 12 MP (f/1.5–2.4) || Snapdragon 845 || 6 GB |- | Galaxy S10 || 2019 || 6.1" Dynamic AMOLED || 12+12+16 MP || Snapdragon 855 || 8 GB |- | Galaxy S20 || 2020 || 6.2" Dynamic AMOLED || 12+64+12 MP || Snapdragon 865 || 12 GB |- | Galaxy S21 || 2021 || 6.2" Dynamic AMOLED || 12+64+12 MP || Snapdragon 888 || 8 GB |- | Galaxy S22 || 2022 || 6.1" Dynamic AMOLED || 50+12+10 MP || Snapdragon 8 Gen 1 || 8 GB |- | Galaxy S23 || 2023 || 6.1" Dynamic AMOLED || 50+12+10 MP || Snapdragon 8 Gen 2 || 8 GB |- | Galaxy S24 || 2024 || 6.2" Dynamic AMOLED || 50+12+10 MP || Snapdragon 8 Gen 3 || 8 GB |- | Galaxy S25 || 2025 || 6.2" Dynamic AMOLED || 50+12+10 MP || Snapdragon 8 Elite || 12 GB |} == Galaxy S Ultra == [[Акс:Samsung Galaxy S24 Ultra.jpg|мини|Samsung Galaxy S24 Ultra]] Аз соли [[2020]] (Galaxy S20 Ultra) Samsung хати '''Ultra''' — версияи олии флагманро таҳия кардааст. Galaxy S Ultra хусусиятҳои зерин дорад: * Камераи асосии 200 мегапиксел (аз S23 Ultra) * Space Zoom то 100x * S Pen — дар бадани телефон ҷойгир (аз S22 Ultra) * Батареяи 5000 mAh * Экрани калонтар: 6.8–6.9 дюйм * Нархи болотар: аз 1200 доллар<ref>{{cite web |url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_s25_ultra-12731.php |title=Samsung Galaxy S25 Ultra specs |publisher=GSMArena |lang=en}}</ref> == Технологияи камера == Силсилаи Galaxy S аз нигоҳи камера яке аз пешсафтаринҳо дар бозор мебошад. Аз соли [[2019]] Samsung бо ширкати [[Leica]] (аз Galaxy S23 Ultra) ва [[Hasselblad]] ҳамкорӣ дорад. Хусусиятҳои асосии камераи Galaxy S: * '''ProVisual Engine''' — коркарди тасвир бо ёрии зеҳни сунъӣ * '''Nightography''' — аксбардорӣ дар торикии пурра * '''8K Video''' — навиштани видео бо сифати 8K (аз S20) * '''ProRes Video''' — барои Galaxy S25 Ultra * '''Instant Slow-Mo''' — видеои суст (120 fps → 960 fps) == Нигаред низ == * [[Samsung Galaxy]] * [[Samsung Galaxy Note]] * [[Samsung Galaxy A (силсила)]] * [[Samsung Galaxy Z Fold]] == Пайвандҳо == * [https://www.samsung.com/global/galaxy/galaxy-s/ Galaxy S расмӣ] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Samsung Galaxy]] [[Гурӯҳ:Смартфонҳо]] [[Гурӯҳ:Маҳсулоти Android]] 468dtrinycjw4qx431emtkqrjh4hf68 Samsung Galaxy Note 0 329491 1461657 1459835 2026-04-02T00:44:25Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461657 wikitext text/x-wiki {{Нармафзор |ном = Samsung Galaxy Note |тасвир = Samsung Galaxy Note 20 Ultra.jpg |тавсиф = Силсилаи «фаблет» бо S Pen |таҳиякунанда = [[Samsung Electronics]] |навъ = Смартфон (фаблет) |нашр = [[29 август]]и [[2011]] |вазъ = Хотима ёфт ([[2021]]) |сайт = {{URL|samsung.com}} }} [[Акс:Samsung Galaxy Note series.jpg|мини|Силсилаи Samsung Galaxy Note]] '''Samsung Galaxy Note''' — силсилаи смартфонҳои бузург («фаблет») бо қалами электронии '''S Pen''' буда, аз ҷониби [[Samsung Electronics]] истеҳсол мешуд.<ref>{{cite web |url=https://www.samsung.com/global/galaxy/galaxy-note/ |title=Samsung Galaxy Note |publisher=Samsung |lang=en |accessdate=2026-03-23}}</ref> Силсила соли [[2011]] бо Galaxy Note оғоз ёфта, соли [[2021]] бо Galaxy Note 20 Ultra расман хотима ёфт. Galaxy Note барои якпорчагии экрани бузург ва қалами S Pen маъруф буд — хусусиятҳое ки имкони кашидани тарҳ, навиштан ва кор бо ҳуҷҷатҳоро мефароҳам овард. Аз соли [[2022]] S Pen ба Galaxy S Ultra интиқол ёфт. == Таърих == === Оғоз ва пайдоиши мафҳуми «фаблет» (2011–2013) === [[Акс:Samsung Galaxy Note.jpg|мини|Samsung Galaxy Note аввалин (2011)]] '''Galaxy Note''' дар [[август]]и [[2011]] дар намоишгоҳи IFA Берлин муаррифӣ шуд. Экрани 5.3 дюймии он дар он вақт ғайриоддӣ калон буд — бисёриҳо ба он хандиданд. Аммо тавозуни экрани калон ва S Pen корбаронро ҷалб кард: дар 5 моҳи аввал беш аз 10 миллион адад фурӯхта шуд.<ref>{{cite news |url=https://techcrunch.com/2012/02/23/10-million-galaxy-notes/ |title=Samsung sells 10 million Galaxy Notes |work=TechCrunch |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Истилоҳи '''«фаблет»''' (phone + tablet) маҳз барои тавсифи Galaxy Note ихтироъ шуд. '''Galaxy Note 2''' ([[2012]]) — экрани 5.5 дюйм, беш аз 30 миллион адад фурӯхта шуд. '''Galaxy Note 3''' ([[2013]]) — экрани 5.7 дюйм, S Pen такмилёфта. === Давраи шукӯфоӣ (2014–2015) === '''Galaxy Note 4''' ([[2014]]) — экрани QHD ва камераи 16 MP. '''Galaxy Note Edge''' ([[2014]]) — версияи эксперименталӣ бо экрани каҷкунҷа. '''Galaxy Note 5''' ([[2015]]) — дизайни нав, корпуси металлию шишагин. === Бӯҳрони Note 7 (2016) === [[Акс:Samsung Galaxy Note 7 recall.jpg|мини|Огоҳнома дар бораи Note 7 дар фурудгоҳ]] '''Galaxy Note 7''' [[2016]] яке аз бузургтарин бӯҳронҳои саноати смартфонро ба вуҷуд овард. Батареяи дастгоҳ сӯхтан оғоз кард ва бисёр ҳодисаҳои оташгирӣ рух дод. Samsung маҷбур шуд тамоми 2.5 миллион дастгоҳро аз бозор баргардонад ва харҷи бештар аз 5 миллиард долларро мутаҳаммил шуд.<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/business-37575147 |title=Samsung Galaxy Note 7 recall |work=BBC |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Барқарорӣ ва хотима (2017–2021) === '''Galaxy Note 8''' ([[2017]]) — барқарории эътибор пас аз Note 7, камераи дугона. '''Galaxy Note 9''' ([[2018]]) — S Pen бо Bluetooth, батареяи 4000 mAh. '''Galaxy Note 10''' ([[2019]]) — ду вариант: Note 10 ва Note 10+. '''Galaxy Note 20''' ([[2020]]) — охирин насли расмӣ. Note 20 Ultra дорои камераи 108 MP буд. Соли [[2021]] Samsung эълон кард, ки хати Galaxy Note метавқаф мешавад ва S Pen ба Galaxy S22 Ultra интиқол меёбад. == S Pen == [[Акс:Samsung S Pen stylus.jpg|мини|S Pen — қалами электронии Samsung]] '''S Pen''' — қалами электронии Samsung буда, дар бадани телефон нигоҳ дошта мешуд. Хусусиятҳои S Pen: * Технологияи Wacom — ба фишор ҳассос, 4096 дараҷа * '''Air Actions''' (аз Note 9) — идора кардани телефон бо ҳаракатҳои S Pen тавассути Bluetooth * '''Samsung Notes''' — барномаи ёддоштнависӣ бо дастхат * '''Screen Off Memo''' — навиштан ҳатто вақте экран хомӯш аст * '''Smart Select''' — интихоби ҳар гуна шакл аз экран<ref>{{cite web |url=https://news.samsung.com/global/s-pen-evolution |title=S Pen History |publisher=Samsung Newsroom |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Аз соли [[2022]] S Pen ба Samsung Galaxy S22 Ultra ва моделҳои баъдинаи Ultra интиқол ёфт. == Моделҳо == {| class="wikitable" style="width:90%; font-size:88%;" ! Модел !! Сол !! Экран !! Камера !! Хотираи асосӣ |- | Galaxy Note || 2011 || 5.3" AMOLED || 8 MP || 1 GB RAM |- | Galaxy Note 2 || 2012 || 5.5" Super AMOLED || 8 MP || 2 GB RAM |- | Galaxy Note 3 || 2013 || 5.7" Super AMOLED || 13 MP || 3 GB RAM |- | Galaxy Note 4 || 2014 || 5.7" QHD AMOLED || 16 MP || 3 GB RAM |- | Galaxy Note 5 || 2015 || 5.7" QHD AMOLED || 16 MP || 4 GB RAM |- | Galaxy Note 7 || 2016 || 5.7" QHD AMOLED || 12 MP || 4 GB RAM ('''баргардонда шуд''') |- | Galaxy Note 8 || 2017 || 6.3" QHD+ AMOLED || 12+12 MP || 6 GB RAM |- | Galaxy Note 9 || 2018 || 6.4" QHD+ AMOLED || 12+12 MP || 8 GB RAM |- | Galaxy Note 10 || 2019 || 6.3" Dynamic AMOLED || 12+12+16 MP || 8 GB RAM |- | Galaxy Note 10+ || 2019 || 6.8" Dynamic AMOLED || 12+12+16+ToF MP || 12 GB RAM |- | Galaxy Note 20 || 2020 || 6.7" FHD+ AMOLED || 12+12+64 MP || 8 GB RAM |- | Galaxy Note 20 Ultra || 2020 || 6.9" QHD+ AMOLED || 108+12+12 MP || 12 GB RAM |} == Нигаред низ == * [[Samsung Galaxy]] * [[Samsung Galaxy S (силсила)]] * [[Samsung Galaxy Z Fold]] == Пайвандҳо == * [https://www.samsung.com/global/galaxy/galaxy-note/ Galaxy Note расмӣ] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Samsung Galaxy]] [[Гурӯҳ:Смартфонҳо]] [[Гурӯҳ:Маҳсулоти Android]] 5qiuubvtm0prdtxmvzzm612d5t81akb Samsung Galaxy A (силсила) 0 329492 1461656 1459841 2026-04-02T00:40:57Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461656 wikitext text/x-wiki {{Нармафзор |ном = Samsung Galaxy A |тасвир = Samsung Galaxy A55 5G.jpg |тавсиф = Силсилаи миёнаи смартфонҳо |таҳиякунанда = [[Samsung Electronics]] |навъ = Смартфон |нашр = [[2014]] |вазъ = Фаъол |сайт = {{URL|samsung.com/global/galaxy/galaxy-a}} }} [[Акс:Samsung Galaxy A series.jpg|мини|Силсилаи Samsung Galaxy A]] '''Samsung Galaxy A''' — силсилаи смартфонҳои миёнаи ширкати [[Samsung Electronics]] буда, аз соли [[2014]] истеҳсол мешавад.<ref>{{cite web |url=https://www.samsung.com/global/galaxy/galaxy-a/ |title=Samsung Galaxy A Series |publisher=Samsung |lang=en |accessdate=2026-03-23}}</ref> Ин силсила нисбат ба [[Samsung Galaxy S (силсила)|Galaxy S]] арзонтар буда, барои корбарони бюҷетӣ ва миёна пешбинӣ шудааст. Galaxy A маъмултарин силсилаи Samsung дар бозорҳои рушдёбанда — Ҳиндустон, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Осиёи Марказӣ ва Африка мебошад. Дар [[Тоҷикистон]] низ ин силсила бештар дастрас ва маъмул аст. == Таърих == === Оғоз (2014–2017) === Силсилаи Galaxy A дар соли [[2014]] бо '''Galaxy A3''' ва '''Galaxy A5''' оғоз ёфт. Ин дастгоҳҳо корпуси металлӣ ва хусусиятҳои флагманро бо нархи мақбул пешниҳод карданд.<ref>{{cite news |url=https://www.gsmarena.com/samsung_galaxy_a5-6438.php |title=Samsung Galaxy A5 (2014) |publisher=GSMArena |lang=en}}</ref> Соли [[2016]] Samsung Galaxy A (2016), A3, A5 ва A7 — насли навтар бо дифоъ аз об муаррифӣ шуданд. === Навсозии умда (2018–2020) === Соли [[2018]] Samsung тамоми хатти Galaxy A-ро аз нав тарроҳӣ кард. Система ба ракамгузории нав гузашт: * Galaxy A6, A7, A8, A9 — соли 2018 * Galaxy A10, A20, A30, A40, A50, A70, A80 — соли [[2019]] Galaxy A50 ([[2019]]) яке аз маъмултарин дастгоҳҳои Samsung шуд — бо сенсори ангуштнишон дар зери экран ва камераи сегона. === Замони муосир (2021–ҳозир) === Аз соли [[2021]] Samsung хатти Galaxy A-ро ба ду навъ тақсим кард: * '''Galaxy A (рақам)''' — масалан A13, A23, A33, A53, A73 * '''Galaxy A (рақам)s''' — версияи беҳтаршуда Galaxy A55 ([[2024]]) дорои экрани AMOLED, камераи 50 MP ва муҳофизати IP67 мебошад. == Моделҳои маъруф == {| class="wikitable" style="width:90%; font-size:88%;" ! Модел !! Сол !! Экран !! Камера !! Нарх (тахминӣ) |- | Galaxy A50 || 2019 || 6.4" AMOLED || 25+5+5 MP || ~$300 |- | Galaxy A51 || 2019 || 6.5" AMOLED || 48+12+5+5 MP || ~$280 |- | Galaxy A52 || 2021 || 6.5" AMOLED || 64+12+5+5 MP || ~$350 |- | Galaxy A53 5G || 2022 || 6.5" AMOLED || 64+12+5+5 MP || ~$400 |- | Galaxy A54 5G || 2023 || 6.4" AMOLED || 50+12+5 MP || ~$450 |- | Galaxy A55 5G || 2024 || 6.6" AMOLED || 50+12+5 MP || ~$450 |- | Galaxy A35 5G || 2024 || 6.6" AMOLED || 50+8+5 MP || ~$380 |- | Galaxy A25 5G || 2023 || 6.5" AMOLED || 50+8+2 MP || ~$280 |- | Galaxy A15 5G || 2023 || 6.5" LCD || 50+5+2 MP || ~$200 |} == Мавқеи бозорӣ == [[Акс:Samsung smartphone market share.jpg|мини|Мавқеи Samsung дар бозори смартфон]] Силсилаи Galaxy A дар бозорҳои зерин пешсаф аст: * '''Ҳиндустон''' — яке аз бузургтарин бозорҳои Galaxy A, беш аз 30% бозори смартфонро дорад * '''Осиёи Ҷанубу Шарқӣ''' (Индонезия, Вьетнам, Тайланд) — маъмулиятии баланд * '''Осиёи Марказӣ''' — дар [[Тоҷикистон]], [[Ӯзбекистон]], [[Қазоқистон]] Galaxy A маъмултарин мебошад * '''Африка''' — бозори рушдёбанда, Galaxy A ҳиссаи калон дорад Нарх аз 150 то 500 долларро фаро мегирад, ки барои аксари корбарони ин минтақаҳо мақбул аст.<ref>{{cite news |url=https://www.idc.com/tracker/showproductinfo.jsp?prod_id=1&cat_id=1&containerId=IDC_P14685&sectionId=null&actionId=190 |title=IDC Smartphone Tracker |publisher=IDC |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Нигаред низ == * [[Samsung Galaxy]] * [[Samsung Galaxy S (силсила)]] * [[Samsung Electronics]] == Пайвандҳо == * [https://www.samsung.com/global/galaxy/galaxy-a/ Galaxy A расмӣ] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Samsung Galaxy]] [[Гурӯҳ:Смартфонҳо]] [[Гурӯҳ:Маҳсулоти Android]] 28mkmocc03su18tqlgyx566gfxxzncb Samsung Galaxy Tab 0 329495 1461659 1459857 2026-04-02T00:50:52Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461659 wikitext text/x-wiki {{Нармафзор |ном = Samsung Galaxy Tab |тасвир = Samsung Galaxy Tab S9 Ultra.jpg |тавсиф = Силсилаи планшетҳои Android |таҳиякунанда = [[Samsung Electronics]] |навъ = Планшет |нашр = [[2 сентябр]]и [[2010]] |вазъ = Фаъол |сайт = {{URL|samsung.com/global/galaxy/galaxy-tab}} }} [[Акс:Samsung Galaxy Tab S9 Ultra.jpg|мини|Samsung Galaxy Tab S9 Ultra (2023)]] '''Samsung Galaxy Tab''' — силсилаи планшетҳои Android-базавии ширкати [[Samsung Electronics]] буда, аз соли [[2010]] истеҳсол мешавад.<ref>{{cite web |url=https://www.samsung.com/global/galaxy/galaxy-tab/ |title=Samsung Galaxy Tab |publisher=Samsung |lang=en |accessdate=2026-03-23}}</ref> Galaxy Tab ба рақибони асосии [[iPad]]-и ширкати [[Apple]] дар бозори планшетҳо мебошад. Силсилаи Galaxy Tab дорои чандин хат аст: '''Tab S''' (флагман), '''Tab A''' (миёна) ва '''Tab E''' (бюҷетӣ). Охирин флагман — Galaxy Tab S9 Ultra дорои экрани [[AMOLED]]-и 14.6 дюймӣ мебошад. == Таърих == === Оғоз (2010–2013) === [[Акс:Samsung Galaxy Tab 10.1.jpg|мини|Samsung Galaxy Tab 10.1 (2011)]] Аввалин '''Samsung Galaxy Tab''' дар [[сентябр]]и [[2010]] дар намоишгоҳи IFA Берлин муаррифӣ шуд. Он экрани 7 дюймии TFT ва Android 2.2 дошт. Онро ҳамчун рақиби iPad-и Apple муаррифӣ карданд.<ref>{{cite news |url=https://www.engadget.com/2010-09-02-samsung-galaxy-tab.html |title=Samsung Galaxy Tab unveiled |work=Engadget |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Соли [[2011]] '''Galaxy Tab 10.1''' бо экрани 10.1 дюйм ва Android 3.0 (Honeycomb) — нахустин Android-и махсус барои планшетҳо муаррифӣ шуд. === Хати Tab S (2014–ҳозир) === Соли [[2014]] Samsung '''Galaxy Tab S'''-ро — хати флагманӣ бо экрани Super AMOLED муаррифӣ кард. Ин планшетҳо барои истифодаи касбӣ ва фароғатии сифатнок пешбинӣ шудаанд. Galaxy Tab S6 ([[2019]]) — аввалин Tab бо S Pen ва клавиатураи пайваст. Galaxy Tab S7 ([[2020]]) — аввалин Tab бо 5G ва экрани 120 Hz. Galaxy Tab S8 ([[2022]]) — Snapdragon 8 Gen 1, ҳамкорӣ бо Windows (Samsung DeX). Galaxy Tab S9 ([[2023]]) — экрани AMOLED, IP68, S Pen дар бадан. === Хати Tab A (2015–ҳозир) === '''Galaxy Tab A''' — силсилаи миёна барои кӯдакон, таҳсил ва истифодаи рӯзмарра. Нарх аз 150 то 350 доллар. == Моделҳои асосӣ == {| class="wikitable" style="width:90%; font-size:88%;" ! Модел !! Сол !! Экран !! Протсессор !! RAM !! Нарх |- | Galaxy Tab S || 2014 || 10.5" Super AMOLED || Exynos 5420 || 3 GB || $499 |- | Galaxy Tab S2 || 2015 || 9.7" Super AMOLED || Exynos 5433 || 3 GB || $499 |- | Galaxy Tab S4 || 2018 || 10.5" AMOLED || Snapdragon 835 || 4 GB || $649 |- | Galaxy Tab S6 || 2019 || 10.5" AMOLED || Snapdragon 855 || 6 GB || $649 |- | Galaxy Tab S7 || 2020 || 11.0" LTPS LCD || Snapdragon 865+ || 6 GB || $649 |- | Galaxy Tab S7+ || 2020 || 12.4" AMOLED || Snapdragon 865+ || 6 GB || $849 |- | Galaxy Tab S8 || 2022 || 11.0" LCD || Snapdragon 8 Gen 1 || 8 GB || $699 |- | Galaxy Tab S8 Ultra || 2022 || 14.6" AMOLED || Snapdragon 8 Gen 1 || 8 GB || $1099 |- | Galaxy Tab S9 || 2023 || 11.0" AMOLED || Snapdragon 8 Gen 2 || 8 GB || $799 |- | Galaxy Tab S9 Ultra || 2023 || 14.6" AMOLED || Snapdragon 8 Gen 2 || 12 GB || $1199 |} == Samsung DeX == [[Акс:Samsung DeX desktop mode.jpg|мини|Samsung DeX — реҷаи компютерӣ]] '''Samsung DeX''' — хусусияте ки имкон медиҳад планшети Galaxy Tab-ро мисли компютер истифода барем: * Пайваст кардан ба монитор тавассути USB-C → HDMI * Истифодаи клавиатура ва муш * Реҷаи стандии Desktop (мисли Windows/macOS) * Кушодани барномаҳои Android дар тиреза * Ҳамзамон кор бо якчанд барнома DeX дар Galaxy Tab S6 ва моделҳои баъдинаи Tab S мавҷуд аст.<ref>{{cite web |url=https://www.samsung.com/global/galaxy/apps/samsung-dex/ |title=Samsung DeX |publisher=Samsung |lang=en}}</ref> == Нигаред низ == * [[Samsung Galaxy]] * [[Samsung Galaxy S (силсила)]] * [[iPad]] == Пайвандҳо == * [https://www.samsung.com/global/galaxy/galaxy-tab/ Galaxy Tab расмӣ] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Samsung Galaxy]] [[Гурӯҳ:Планшетҳо]] [[Гурӯҳ:Маҳсулоти Android]] [[Гурӯҳ:Технологияи иттилоотӣ]] db9oi0dwszm9kktka31frfxw609if6r Анизокория 0 329873 1461686 1461148 2026-04-02T03:49:58Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1461686 wikitext text/x-wiki '''Анизокория''' — симптомест, ки бо андозаҳои гуногуни мардумакҳои чашми рост ва чап тавсиф мешавад. Одатан, як мардумак худро муътадил ҳис мекунад ва мардумаки дуюм дар ҳолати собит (фиксатсия) мемонад. == Сабабҳо == Ҳангоми набудани ягон осеби [[Рангпарда (анатомия)|рангпардаи чашм]] (радужка) ё соққаи чашм, анизокория одатан натиҷаи осеби нахҳои асаби эфферентӣ (иннерватсияи парасимпатикӣ) дар асаби чашмҷунбон, ки ҳаракати мардумакро назорат мекунад, ё нахҳои асаби симпатикӣ, ки аз [[маркази силиоспиналӣ]] меоянд, мебошад. Анизокория қисми таркибии [[синдроми Эйди]] ва [[синдроми Аргайл Робертсон]] мебошад<ref>{{Cite web |url=http://smed.ru/guides/current/g_termin/46698/?page=2#article |title=Аргайла Робертсона синдром — Столица-Медикл |access-date=2010-03-02 |accessdate=2026-03-30 |archivedate=2011-09-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110909022735/http://smed.ru/guides/current/g_termin/46698/?page=2#article }}</ref>. Баъзе доруҳо ва моддаҳои психоактивӣ метавонанд ба мардумак таъсир расонанд, масалан, пилокарпин, кокаин, тропикамид, амфетаминҳо (масалан, «экстази»), [[скополамин]]. [[Алкалоидҳо|Алкалоидҳои]] монанд ба инҳо, ки дар рустаниҳои оилаи паслёниҳо мавҷуданд, низ метавонанд боиси анизокория шаванд. Анизокория як симптоми мураккаб буда, аз ду амали муқобили мардумак иборат аст: [[миоз]] (танг шудани мардумак нисбат ба меъёр) ва [[мидриаз]] (васеъ шудан). == Тафсир (Интерпретатсия) == Аз нигоҳи клиникӣ муайян кардани он, ки кадоме аз мардумакҳо дар ҳолати патологӣ қарор дорад, муҳим аст. Агар мардумаки хурдтар ба паст шудани равшании нур вокуниш нишон надиҳад (дар торикӣ васеъ нашавад), ин метавонад аз норасоии иннерватсияи симпатикӣ гувоҳӣ диҳад, масалан, ҳангоми [[синдроми Горнер]]. Агар мардумаки диаметраш калонтар патологӣ бошад, яъне он ба зиёд шудани равшании нур вокуниш нишон надиҳад, бояд дар бораи норасоии иннерватсияи парасимпатикӣ, масалан, ҳангоми патологияи асаби чашмҷунбон фикр кард. [[Симптоми Гунна]] (Marcus Gunn), ки ҳангоми он пурзӯршавии аксуламали ҳамбаста ба нур дар чашми бемор мушоҳида мешавад, анизокорияро ба вуҷуд намеорад. Ҳангоми анизокория муайян кардан лозим аст, ки кадом чашм ба таври патологӣ васеъ ё танг шудааст. Нишонаи патология [[птоз|птози пилки болоии чашм]] мебошад, масалан, дар синдроми Горнер ё патологияи асаби чашмҷунбон. === Анизокория мушоҳида мешавад ҳангоми: === * истифодаи маводи мухаддир; * хунрезӣ (гематомаҳои травматикӣ) ё омосҳое, ки ба роҳҳои асаб ё марказҳои биноӣ фишор меоранд; * вайроншавии гардиши хуни мағзи сар; * сироятҳо: нейросифилис, энсефалити эпидемикӣ; * склерози паҳншуда; * бемориҳои узвҳои дохилӣ, ки ба системаи иннерватсияи чашм алоқаманд нестанд, аммо ба таври рефлекторӣ таъсир мерасонанд (осеби туберкулёзии қуллаи шуш, бемориҳои узвҳои ковокии шикам); * бемориҳои кӯҳпаи чашм; * ҷароҳати кунди чашм бо осеби сфинктери мардумак; * нуқсони модарзодии мардумак. Агар анизокория бо дарди шадиди сар, ихтилоли рӯҳӣ ва парешонии ҳуш ҳамроҳ бошад, ин метавонад аз раванди вазнини патологӣ дар мағзи сар гувоҳӣ диҳад, ки кӯмаки таъҷилии тиббӣ ва эҳтимолан ҷарроҳии фаврӣ талаб мекунад. == Нигаред низ == * [[Миоз]] * [[Мидриаз]] * [[Птоз]] == Сарчашмаҳо == {{Reflist}} == Адабиёт == * Справочник по невропатологии / Под. ред. [[Шмидт, Евгений Владимирович|Е. В. Шмидта]] // М.: Медицина, 1981. {{stub}} [[Гурӯҳ:Нишонаҳои бемориҳои системаи асаб]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои чашм]] [[Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо]] 6ha13dg80ova7hkl93s61eanpw568xc Бемуҳраҳо 0 330020 1461637 2026-04-01T15:22:29Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Бемуҳраҳо]] to [[Бемӯҳраҳо]] 1461637 wikitext text/x-wiki #равона [[Бемӯҳраҳо]] rbu1dvr677crsk7w2wb1y6y45kd7f6e Биомолекула 0 330021 1461639 2026-04-01T16:01:52Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1320704595|Biomolecule]]" сохта шудааст 1461639 wikitext text/x-wiki   [[Акс:Myoglobin.png|мини|202x202пкс|Намунаи сохтори миоглобин, ки спиралҳои алфаро нишон медиҳад, ки бо лентаҳо ифода ёфтаанд. Ин сафеда аввалин сафедае буд, ки сохтори худро дар соли 1958 Макс Перутс ва Ҷон Кендрю бо роҳи кристаллографияи рентгенӣ ҳал карданд ва барои ин онҳо ҷоизаи Нобелро дар соҳаи химия гирифтанд.]] '''Биомолекула''' ё '''молекулаи биологӣ''' [[Молекула|молекулае]] мебошад, ки аз тарафи [[Андомгон|организми]] зинда бароварда мешавад ва барои равандҳои маъмулии биологӣ муҳим аст. Биомолекулаҳо макромолекулаҳои калон, аз қабили [[сафедаҳо]], [[карбогидратҳо]], чарбу ва кислотаҳои нуклеинӣ, инчунин молекулаҳои хурд, ба монанди витаминҳо ва ҳормонҳоро дар бар мегиранд. Номи умумии ин синфи мавод ''маводҳои биологӣ'' мебошад. Биомолекулаҳо унсури муҳими организмҳои зинда мебошанд. Онҳо аксар вақт эндогенӣ<ref>{{Cite book|last=Voon, C. H.|last2=Sam, S. T.|title=Nanobiosensors for Biomolecular Targeting|date=2019|publisher=Elsevier|isbn=978-0-12-813900-4|language=en|chapter=2.1 Biosensors}}</ref> (дар дохили организм истеҳсол шаванда) мебошанд, аммо организмҳо одатан барои зинда мондан ба биомолекулаҳои экзогенӣ, масалан, баъзе моддаҳои ғизоӣ, низ ниёз доранд. == Намудҳои биомолекулаҳо == Доираи гуногуни биомолекулаҳо мавҷуданд, аз ҷумла: * Молекулаҳои хурд : ** Чарбу, кислотаҳои равғанӣ, гликолипидҳо, стеролҳо, моносахаридҳо ** [[Витаминҳо]] ** [[Ҳормон|Ҳормонҳо]], нейротрансмиттерҳо ** Метаболитҳо * Мономерҳо, олигомерҳо ва полимерҳо : {| class="wikitable" !Биомономерҳо ! Био-олиго ! [[Биополимерҳо]] ! Раванди полимеризатсия ! Номи пайванди ковалентӣ байни мономерҳо |- | [[Аминокислотаҳо]] | Олигопептидҳо | Полипептидҳо, сафедаҳо ( [[Ҳемоглобин|гемоглобин]] ...) | Поликонденсатсия | Пайванди пептидӣ |- | Моносахаридҳо | Олигосахаридҳо | [[Полисахаридҳо]] (селлюлоза ...) | Поликонденсатсия | Пайванди гликозидӣ |- | [[Изопрениҳо|Изопрен]] | Терпенҳо | Политерпенҳо: резини табиии цис-1,4-полиизопрен ва гуттаперчаи транс-1,4-полиизопрен | Полиаддизатсия | |} == Нуклеозидҳо ва нуклеотидҳо == '''Нуклеозидҳо''' молекулаҳое мебошанд, ки бо пайваст кардани нуклеобаза ба ҳалқаи рибоза ё дезоксирибоза ба вуҷуд меоянд. Масалан, ситидин (C), уридин (U), [[аденозин]] (A), гуанозин (G) ва тимидин (T) мебошанд. === Сохтори ДНК ва РНК === == Аминокислотаҳо == === Сохтори сафеда === [[Гурӯҳ:Биохимия]] [[Гурӯҳ:Молекулаҳо]] [[Гурӯҳ:Биомолекулаҳо]] 2xi8lqz5kqrnpso3rwrxdrilz0tpiw1 Росҳулт 0 330022 1461646 2026-04-01T17:05:36Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Росҳулт |номи аслӣ = Råshult |тасвир = LA2-Rashult-3.jpg |кишвар = [[Суэд|Шведсия]] |нишон = |парчам = |тавсифи нишон = |тавсифи парчам = |бари нишон = |бари парч... 1461646 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Росҳулт |номи аслӣ = Råshult |тасвир = LA2-Rashult-3.jpg |кишвар = [[Суэд|Шведсия]] |нишон = |парчам = |тавсифи нишон = |тавсифи парчам = |бари нишон = |бари парчам = |ба ҷои нишон = |ба ҷои парчам = |lat_dir =N|lat_deg =56 |lat_min =37|lat_sec = 4.8 |lon_dir =E|lon_deg =14 |lon_min =12 |lon_sec = 7.2 |CoordAddon = |CoordScale = |харитаи давлат = |харитаи минтақа = |харитаи ноҳия = |андозаи харитаи давлат = 250 |андозаи харитаи минтақа = |андозаи харитаи ноҳия = |шакли минтақа = Лен |минтақа = Крунуберг |минтақа дар ҷадвал = |шакли ноҳия = Шаҳрдорӣ |ноҳия = Элмхулт |ноҳия дар ҷадвал = |шакли ҷомеа = |ҷомеа = |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1731 |ёдоварии аввал = |номҳои пешина = |мақом аз = |масоҳат = |баландии маркази МА = |иқлим = |забони расмӣ = шведӣ |аҳолӣ = |соли барӯйхатгирӣ = |зичӣ = |ҳайати миллӣ = |ҳайати динӣ = |этнохороним = |минтақаи замонӣ = UTC+1:00 ва UTC+2:00 |коди телефон = |нишонаи почта = |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = |шакли шиноса = |шакли шиносаи ададӣ = |шакли шиносаи 2 = |шакли шиносаи ададӣ 2 = |гурӯҳ дар Commons = |вебгоҳ = linnesrashult.se |забони сайт = se |забони сайт 2 = en |забони сайт 3 = |забони сайт 4 = |забони сайт 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Росҳулт''' ({{lang-sv|Råshult}}) — деҳае дар шимоли [[Элмҳулт]], дар [[Лен (административная единица)|лени]] [[Крунуберг]], дар [[Шветсия|Шветсия]]. [[Акс:Raashult.jpg|thumb|left|upright=1.2|Хонае, ки дар он [[Карл Линней]], дар Росҳулт таваллуд шудааст. Расми соли 2007.]] Дар ин деҳа, дар оилаи [[Кашиш|кашиш]], [[Карл Линней]] (1707—1778) — асосгузори низоми [[Сомонашиносӣ|табақабандии олами ҳайвонот ва растаниҳо]] ба дунё омадааст.<ref name=calisher>{{cite journal|author1-link=Charles Calisher|last1=Calisher|first1=CH|title=Taxonomy: what's in a name? Doesn't a rose by any other name smell as sweet? |journal=Croatian Medical Journal |date=2007 |volume=48|issue=2|pages=268–270|pmid=17436393|pmc=2080517}}</ref> == Адабиёт == h51b9a97iadfzuugri75qdzg9el2hm6 1461647 1461646 2026-04-01T18:10:14Z Zosya95 54344 1461647 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Росҳулт |номи аслӣ = Råshult |тасвир = LA2-Rashult-3.jpg |кишвар = [[Суэд|Шведсия]] |нишон = |парчам = |тавсифи нишон = |тавсифи парчам = |бари нишон = |бари парчам = |ба ҷои нишон = |ба ҷои парчам = |lat_dir =N|lat_deg =56 |lat_min =37|lat_sec = 4.8 |lon_dir =E|lon_deg =14 |lon_min =12 |lon_sec = 7.2 |CoordAddon = |CoordScale = |харитаи давлат = |харитаи минтақа = |харитаи ноҳия = |андозаи харитаи давлат = 250 |андозаи харитаи минтақа = |андозаи харитаи ноҳия = |шакли минтақа = Лен |минтақа = Крунуберг |минтақа дар ҷадвал = |шакли ноҳия = Шаҳрдорӣ |ноҳия = Элмхулт |ноҳия дар ҷадвал = |шакли ҷомеа = |ҷомеа = |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1731 |ёдоварии аввал = |номҳои пешина = |мақом аз = |масоҳат = 0.42 |баландии маркази МА = |иқлим = |забони расмӣ = шведӣ |аҳолӣ = |соли барӯйхатгирӣ = |зичӣ = |ҳайати миллӣ = |ҳайати динӣ = |этнохороним = |минтақаи замонӣ = UTC+1:00 ва UTC+2:00 |коди телефон = |нишонаи почта = |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = |шакли шиноса = |шакли шиносаи ададӣ = |шакли шиносаи 2 = |шакли шиносаи ададӣ 2 = |гурӯҳ дар Commons = |вебгоҳ = linnesrashult.se |забони сайт = se |забони сайт 2 = en |забони сайт 3 = |забони сайт 4 = |забони сайт 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Росҳулт''' ({{lang-sv|Råshult}}) — деҳае дар шимоли [[Элмҳулт]], дар [[Лен (административная единица)|лени]] [[Крунуберг]], дар [[Шветсия|Шветсия]]. [[Акс:Raashult.jpg|thumb|left|upright=1.2|Хонае, ки дар он [[Карл Линней]], дар Росҳулт таваллуд шудааст. Расми соли 2007.]] Дар ин деҳа, дар оилаи [[Кашиш|кашиш]], [[Карл Линней]] (1707—1778) — асосгузори низоми [[Сомонашиносӣ|табақабандии олами ҳайвонот ва растаниҳо]] ба дунё омадааст.<ref name=calisher>{{cite journal|author1-link=Charles Calisher|last1=Calisher|first1=CH|title=Taxonomy: what's in a name? Doesn't a rose by any other name smell as sweet? |journal=Croatian Medical Journal |date=2007 |volume=48|issue=2|pages=268–270|pmid=17436393|pmc=2080517}}</ref> == Адабиёт == tmyuxnfirxaifnyzf61hpszzteu19cf 1461648 1461647 2026-04-01T18:10:42Z Zosya95 54344 1461648 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Росҳулт |номи аслӣ = Råshult |тасвир = LA2-Rashult-3.jpg |кишвар = [[Суэд|Шведсия]] |нишон = |парчам = |тавсифи нишон = |тавсифи парчам = |бари нишон = |бари парчам = |ба ҷои нишон = |ба ҷои парчам = |lat_dir =N|lat_deg =56 |lat_min =37|lat_sec = 4.8 |lon_dir =E|lon_deg =14 |lon_min =12 |lon_sec = 7.2 |CoordAddon = |CoordScale = |харитаи давлат = |харитаи минтақа = |харитаи ноҳия = |андозаи харитаи давлат = 250 |андозаи харитаи минтақа = |андозаи харитаи ноҳия = |шакли минтақа = Лен |минтақа = Крунуберг |минтақа дар ҷадвал = |шакли ноҳия = Шаҳрдорӣ |ноҳия = Элмхулт |ноҳия дар ҷадвал = |шакли ҷомеа = |ҷомеа = |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = |роҳбар = |замони таъсис = 1731 |ёдоварии аввал = |номҳои пешина = |мақом аз = |масоҳат = 0.42 |баландии маркази МА = |иқлим = |забони расмӣ = шведӣ |аҳолӣ = |соли барӯйхатгирӣ = |зичӣ = |ҳайати миллӣ = |ҳайати динӣ = |этнохороним = |минтақаи замонӣ = UTC+1:00 ва UTC+2:00 |коди телефон = |нишонаи почта = |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = |шакли шиноса = |шакли шиносаи ададӣ = |шакли шиносаи 2 = |шакли шиносаи ададӣ 2 = |гурӯҳ дар Commons = |вебгоҳ = linnesrashult.se |забони сайт = se |забони сайт 2 = en |забони сайт 3 = |забони сайт 4 = |забони сайт 5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = }} '''Росҳулт''' ({{lang-sv|Råshult}}) — деҳаест дар шимоли [[Элмҳулт]], дар [[Лен (административная единица)|лени]] [[Крунуберг]], дар [[Шветсия|Шветсия]]. [[Акс:Raashult.jpg|thumb|left|upright=1.2|Хонае, ки дар он [[Карл Линней]], дар Росҳулт таваллуд шудааст. Расми соли 2007.]] Дар ин деҳа, дар оилаи [[Кашиш|кашиш]], [[Карл Линней]] (1707—1778) — асосгузори низоми [[Сомонашиносӣ|табақабандии олами ҳайвонот ва растаниҳо]] ба дунё омадааст.<ref name=calisher>{{cite journal|author1-link=Charles Calisher|last1=Calisher|first1=CH|title=Taxonomy: what's in a name? Doesn't a rose by any other name smell as sweet? |journal=Croatian Medical Journal |date=2007 |volume=48|issue=2|pages=268–270|pmid=17436393|pmc=2080517}}</ref> == Адабиёт == jh800gx7uktc1h7kehl5cwy5xs3gc8q Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1972 14 330023 1461666 2026-04-02T01:30:04Z Yoonoos.tj 27005 Саҳифаи нав: {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} 1461666 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} c7tklqi9lp5wo1tbv2g81ybdobprvsb Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 2001 14 330024 1461668 2026-04-02T01:31:55Z Yoonoos.tj 27005 Саҳифаи нав: {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} 1461668 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} c7tklqi9lp5wo1tbv2g81ybdobprvsb Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1990 14 330025 1461669 2026-04-02T01:33:01Z Yoonoos.tj 27005 Саҳифаи нав: {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} 1461669 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} c7tklqi9lp5wo1tbv2g81ybdobprvsb Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1975 14 330026 1461671 2026-04-02T01:34:44Z Yoonoos.tj 27005 Саҳифаи нав: {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} 1461671 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} c7tklqi9lp5wo1tbv2g81ybdobprvsb Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1992 14 330027 1461672 2026-04-02T01:35:49Z Yoonoos.tj 27005 Саҳифаи нав: {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} 1461672 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} c7tklqi9lp5wo1tbv2g81ybdobprvsb Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 2000 14 330028 1461673 2026-04-02T01:36:56Z Yoonoos.tj 27005 Саҳифаи нав: {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} 1461673 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} c7tklqi9lp5wo1tbv2g81ybdobprvsb Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1999 14 330029 1461675 2026-04-02T01:39:35Z Yoonoos.tj 27005 Саҳифаи нав: {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} 1461675 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} c7tklqi9lp5wo1tbv2g81ybdobprvsb Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1976 14 330030 1461677 2026-04-02T01:41:02Z Yoonoos.tj 27005 Саҳифаи нав: {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} 1461677 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} c7tklqi9lp5wo1tbv2g81ybdobprvsb Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1980 14 330031 1461678 2026-04-02T01:41:57Z Yoonoos.tj 27005 Саҳифаи нав: {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} 1461678 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳҳои футбол аз рӯи солҳои таъсисёбӣ}} c7tklqi9lp5wo1tbv2g81ybdobprvsb Зиндиқ 0 330032 1461683 2026-04-02T03:36:30Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Зиндиқ {{lang-ar|زندیق}} (муарраби Zandi ё Zandik, аз Занд ва «ё»-и нисбат ва «коф»-и тасғир – он ки ба Занд эътиқод дорад) — шак­ли ҷамъаш за­нодиқа, истилоҳи умумӣ дар матн­ҳои паҳлавӣ ва исломӣ барои ифодаи дигарандешон; пайрави дин­ҳои ғайри­тавҳидӣ, асосан кешҳои д... 1461683 wikitext text/x-wiki Зиндиқ {{lang-ar|زندیق}} (муарраби Zandi ё Zandik, аз Занд ва «ё»-и нисбат ва «коф»-и тасғир – он ки ба Занд эътиқод дорад) — шак­ли ҷамъаш за­нодиқа, истилоҳи умумӣ дар матн­ҳои паҳлавӣ ва исломӣ барои ифодаи дигарандешон; пайрави дин­ҳои ғайри­тавҳидӣ, асосан кешҳои дуго­нагӣ (санавия, монавия, маздакия, хуррамия); ба маънои васеъ­тар – он ки имон зоҳир кунад ва ба ботин кофир бошад, беимон, бедин, мулҳид, даҳрӣ, аздинбаргашта, мухталитулмазҳаб, бар хилофи муъмин: {{иқтибоси академикӣ|<poem> кофир кунад сиддиқро, Соате муъмин кунад зиндиқро.</poem>|сарчашма=}} Ҷалолуддини Балхӣ Дар бораи асли баромади вожаи зиндиқ андешаҳои дигаре низ баён шудаанд. Чунончи, гуфта шуда, ки он баргирифта аз «сиддиқ»-и оромӣ аст; бархоста аз зинда кардан – яъне давоми даҳр аст; муарраби «зандин» аст, яъне, он ки дар дини занон аст; аз «занда»-и авестоӣ муштақ буда, дар Авесто ду бор (Ясно 61, банди 3; Вандидод 18, банд­ҳои 53–55) дар радифи гунаҳкороне чун роҳзан, дузд, ҷодугар, паймоншикан ва дурӯғзан оварда шудааст. Дар «Минуи хирад» зимни шарҳи 30 гуноҳи машҳур дар пурсиши 35, гуноҳи сездаҳум «зандикӣ» дониста шудааст. Бар асоси оини маздоӣ, зандикӣ фарогири гуноҳҳои кабираи сигонаест, ки «зандик» бо иртикоби онҳо ме­кӯшад аз Аҳриман ба некӣ ёд кунад. Эҳтимол меравад, ки калимаи зиндиқ бори нахуст дар асри 3 дар катибаи Картир дар Каъбаи Зартушт, дар Нақши Рус­там, наздики Тахти Ҷамшед омада ва сареҳан ба маънои «монавӣ», «фосидулақида» истеъмол шудааст. Мо­нӣ, ки ба ақидаи зардуштиён, ба ҷодуӣ ва дурӯғу фиреб худро пайғомбар хонда, муддаии Маздаясно гардид, «зандик» хонда шуд. Дар асрҳои аввали ислом зиндиқ ба монавиён ва ка­соне итлоқ гардид, ки муртаду мулҳид, даҳриву бедин ва мухолифи ислом дониста мешуданд: «Монии зиндиқ дар рӯзгори ӯ (Ардашер) падид омад ва фитна падид овард ва сари ҳамаи зиндиқон ва аввали эшон ӯ буд» («Форс­но­ма»-и Ибни Балхӣ). Табарӣ бо истинод ба «Ху­дой­но­ма»-и порсии миёна, зимни муаррифии Монӣ ба унвони «зандик» риёзаткашони монавиёнро, ки махфиёна дар миёни мусулмонон мезистанд, дар шумори занодиқа овардааст. Ба қавли Масъудӣ, назди маздакиён зиндиқ мулҳи­де аст, ки Авесторо, бо инҳирофи зоҳири танзил, тафсири тоза, яъне таъвили нав мекунад. Аз ибтидои аҳди хилофати Аббосиён дар Бағдод ва Бас­ра шуморе аз шоирону аҳли адаб ва ҳатто баъзе котибону вазирзодагон ҳам ба зандақа муттаҳам шуданд. Бис­ёре аз ин туҳматҳо бо ғаразҳои сиёсӣ ва шахсӣ, бештар бо ҳадафи аз майдон берун кардани муддаӣ ё ҳариф матраҳ мешудаанд. Ҷоҳиз ва Ибни Надим аз феҳристи за­но­диқаи ислом ёдовар шудаанд, ки сабаби зандақаи бархе носозгорӣ бо дастгоҳи хилофат аст. Се тан аз донишмандони машҳур – Ибни Ровандӣ, Тавҳидӣ ва Маар­рӣ ба занодиқаи сегонаи ислом мавсуманд. Сухани Башшор иб­ни Бурд дар бартар донистани Иблис аз Одам ба ақи­даи ононе шабоҳат дорад, ки Яҳува ва авлиёву қаҳ­рамонони Тавротро рад карда, Иблису Қобил ва қавмҳои Фиръавн ва Лутро бар онҳо тарҷеҳ медоданд. Фақеҳони баъзе маз­ҳаб­ҳо барои чунин гароишҳо зандақаро куфр ва тавбаи за­нодиқаро нопазируфтанӣ гуфтаанд. Зандақа ба ҳайси равияи фикрӣ ҳоло низ дар баъзе киш­варҳо фаъол буда, дар Интернет торнамои «зиндиқ» ба забони форсӣ амал мекунад. Дар торнамои мазкур матолиби озодандешона ва зиддидиние интишор мешаванд, ки фарогири интиқоди ҷиддии боварӣ ба Худо, адён, алалхусус ислом ва ташайюъ, дар бештари мав­рид­ҳо бо лаҳ­ни тунду таҳқиромез мебошанд. Маводди интишоршуда дар тор­намо ба нафарони бедину зиддидин ё бисёр озодандешу шакгаро нигаронида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиндиқ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} b9uuyotzmt3suk9kwjfwlqi2satr6f1 1461684 1461683 2026-04-02T03:38:32Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461684 wikitext text/x-wiki Зиндиқ {{lang-ar|زندیق}} (муарраби Zandi ё Zandik, аз Занд ва «ё»-и нисбат ва «коф»-и тасғир – он ки ба Занд эътиқод дорад) — шак­ли ҷамъаш за­нодиқа, истилоҳи умумӣ дар матн­ҳои паҳлавӣ ва исломӣ барои ифодаи дигарандешон; пайрави дин­ҳои ғайри­тавҳидӣ, асосан кешҳои дуго­нагӣ (санавия, монавия, маздакия, хуррамия); ба маънои васеъ­тар – он ки имон зоҳир кунад ва ба ботин кофир бошад, беимон, бедин, мулҳид, даҳрӣ, аздинбаргашта, мухталитулмазҳаб, бар хилофи муъмин: {{иқтибоси академикӣ|<poem> кофир кунад сиддиқро, Соате муъмин кунад зиндиқро.</poem>|сарчашма=}} Ҷалолуддини Балхӣ Дар бораи асли баромади вожаи зиндиқ андешаҳои дигаре низ баён шудаанд. Чунончи, гуфта шуда, ки он баргирифта аз «сиддиқ»-и оромӣ аст; бархоста аз зинда кардан – яъне давоми даҳр аст; муарраби «зандин» аст, яъне, он ки дар дини занон аст; аз «занда»-и авестоӣ муштақ буда, дар Авесто ду бор (Ясно 61, банди 3; Вандидод 18, банд­ҳои 53–55) дар радифи гунаҳкороне чун роҳзан, дузд, ҷодугар, паймоншикан ва дурӯғзан оварда шудааст. Дар «Минуи хирад» зимни шарҳи 30 гуноҳи машҳур дар пурсиши 35, гуноҳи сездаҳум «зандикӣ» дониста шудааст. Бар асоси оини маздоӣ, зандикӣ фарогири гуноҳҳои кабираи сигонаест, ки «зандик» бо иртикоби онҳо ме­кӯшад аз Аҳриман ба некӣ ёд кунад. Эҳтимол меравад, ки калимаи зиндиқ бори нахуст дар асри 3 дар катибаи Картир дар Каъбаи Зартушт, дар Нақши Рус­там, наздики Тахти Ҷамшед омада ва сареҳан ба маънои «монавӣ», «фосидулақида» истеъмол шудааст. Мо­нӣ, ки ба ақидаи зардуштиён, ба ҷодуӣ ва дурӯғу фиреб худро пайғомбар хонда, муддаии Маздаясно гардид, «зандик» хонда шуд. Дар асрҳои аввали ислом зиндиқ ба монавиён ва ка­соне итлоқ гардид, ки муртаду мулҳид, даҳриву бедин ва мухолифи ислом дониста мешуданд: «Монии зиндиқ дар рӯзгори ӯ (Ардашер) падид омад ва фитна падид овард ва сари ҳамаи зиндиқон ва аввали эшон ӯ буд» («Форс­но­ма»-и Ибни Балхӣ). Табарӣ бо истинод ба «Ху­дой­но­ма»-и порсии миёна, зимни муаррифии Монӣ ба унвони «зандик» риёзаткашони монавиёнро, ки махфиёна дар миёни мусулмонон мезистанд, дар шумори занодиқа овардааст. Ба қавли Масъудӣ, назди маздакиён зиндиқ мулҳи­де аст, ки Авесторо, бо инҳирофи зоҳири танзил, тафсири тоза, яъне таъвили нав мекунад. Аз ибтидои аҳди хилофати Аббосиён дар Бағдод ва Бас­ра шуморе аз шоирону аҳли адаб ва ҳатто баъзе котибону вазирзодагон ҳам ба зандақа муттаҳам шуданд. Бис­ёре аз ин туҳматҳо бо ғаразҳои сиёсӣ ва шахсӣ, бештар бо ҳадафи аз майдон берун кардани муддаӣ ё ҳариф матраҳ мешудаанд. Ҷоҳиз ва Ибни Надим аз феҳристи за­но­диқаи ислом ёдовар шудаанд, ки сабаби зандақаи бархе носозгорӣ бо дастгоҳи хилофат аст. Се тан аз донишмандони машҳур – Ибни Ровандӣ, Тавҳидӣ ва Маар­рӣ ба занодиқаи сегонаи ислом мавсуманд. Сухани Башшор иб­ни Бурд дар бартар донистани Иблис аз Одам ба ақи­даи ононе шабоҳат дорад, ки Яҳува ва авлиёву қаҳ­рамонони Тавротро рад карда, Иблису Қобил ва қавмҳои Фиръавн ва Лутро бар онҳо тарҷеҳ медоданд. Фақеҳони баъзе маз­ҳаб­ҳо барои чунин гароишҳо зандақаро куфр ва тавбаи за­нодиқаро нопазируфтанӣ гуфтаанд. Зандақа ба ҳайси равияи фикрӣ ҳоло низ дар баъзе киш­варҳо фаъол буда, дар Интернет торнамои «зиндиқ» ба забони форсӣ амал мекунад. Дар торнамои мазкур матолиби озодандешона ва зиддидиние интишор мешаванд, ки фарогири интиқоди ҷиддии боварӣ ба Худо, адён, алалхусус ислом ва ташайюъ, дар бештари мав­рид­ҳо бо лаҳ­ни тунду таҳқиромез мебошанд. Маводди интишоршуда дар тор­намо ба нафарони бедину зиддидин ё бисёр озодандешу шакгаро нигаронида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиндиқ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] n2jmjw7ezk5bwn6i1tncqcn4cr8yrct 1461687 1461684 2026-04-02T03:57:51Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461687 wikitext text/x-wiki '''Зиндиқ (''' {{lang-ar|زندیق}}) (муарраби '''Zandi''' ё '''Zandik''', аз '''Занд''' ва «ё»-и нисбат ва «коф»-и тасғир – он ки ба Занд эътиқод дорад) — шак­ли ҷамъаш за­нодиқа, истилоҳи умумӣ дар матн­ҳои паҳлавӣ ва [[Ислом|исломӣ]] барои ифодаи дигарандешон; пайрави дин­ҳои ғайри­тавҳидӣ, асосан кешҳои дуго­нагӣ (санавия, [[монавия]], [[Маздоия|маздакия]], хуррамия); ба маънои васеъ­тар – он ки имон зоҳир кунад ва ба ботин [[кофир]] бошад, беимон, бедин, мулҳид, даҳрӣ, аздинбаргашта, мухталитулмазҳаб, бар хилофи муъмин: {{иқтибоси академикӣ|<poem> кофир кунад сиддиқро, Соате муъмин кунад зиндиқро.</poem>|сарчашма=}} Ҷалолуддини </poem>|сарчашма=}} Дар бораи асли баромади вожаи зиндиқ андешаҳои дигаре низ баён шудаанд. Чунончи, гуфта шуда, ки он баргирифта аз «сиддиқ»-и оромӣ аст; бархоста аз зинда кардан – яъне давоми даҳр аст; муарраби «зандин» аст, яъне, он ки дар дини занон аст; аз «занда»-и авестоӣ муштақ буда, дар [[Авесто]] ду бор (Ясно 61, банди 3; Вандидод 18, банд­ҳои 53–55) дар радифи гунаҳкороне чун роҳзан, дузд, ҷодугар, паймоншикан ва дурӯғзан оварда шудааст. Дар «Минуи хирад» зимни шарҳи 30 гуноҳи машҳур дар пурсиши 35, гуноҳи сездаҳум «зандикӣ» дониста шудааст. Бар асоси оини маздоӣ, зандикӣ фарогири гуноҳҳои кабираи сигонаест, ки «зандик» бо иртикоби онҳо ме­кӯшад аз [[Аҳриман]] ба некӣ ёд кунад. Эҳтимол меравад, ки калимаи зиндиқ бори нахуст дар асри 3 дар катибаи Картир дар [[Каъбаи Зардушт|Каъбаи Зартушт]], дар Нақши Рус­там, наздики [[Тахти Ҷамшед]] омада ва сареҳан ба маънои «монавӣ», «фосидулақида» истеъмол шудааст. [[Монӣ|Мо­нӣ]], ки ба ақидаи зардуштиён, ба ҷодуӣ ва дурӯғу фиреб худро пайғомбар хонда, муддаии [[Маздаясно]] гардид, «зандик» хонда шуд. Дар асрҳои аввали ислом зиндиқ ба монавиён ва ка­соне итлоқ гардид, ки муртаду мулҳид, даҳриву бедин ва мухолифи ислом дониста мешуданд: «Монии зиндиқ дар рӯзгори ӯ [[Ардашери Бобакон|(Ардашер]]) падид омад ва фитна падид овард ва сари ҳамаи зиндиқон ва аввали эшон ӯ буд» («Форс­но­ма»-и Ибни Балхӣ). Табарӣ бо истинод ба «Ху­дой­но­ма»-и порсии миёна, зимни муаррифии Монӣ ба унвони «зандик» риёзаткашони монавиёнро, ки махфиёна дар миёни мусулмонон мезистанд, дар шумори занодиқа овардааст. Ба қавли Масъудӣ, назди маздакиён зиндиқ мулҳи­де аст, ки Авесторо, бо инҳирофи зоҳири танзил, тафсири тоза, яъне таъвили нав мекунад. Аз ибтидои аҳди хилофати [[Аббосиён]] дар [[Бағдод]] ва [[Басра|Бас­ра]] шуморе аз шоирону аҳли адаб ва ҳатто баъзе котибону вазирзодагон ҳам ба зандақа муттаҳам шуданд. Бис­ёре аз ин туҳматҳо бо ғаразҳои сиёсӣ ва шахсӣ, бештар бо ҳадафи аз майдон берун кардани муддаӣ ё ҳариф матраҳ мешудаанд. Ҷоҳиз ва Ибни Надим аз феҳристи за­но­диқаи ислом ёдовар шудаанд, ки сабаби зандақаи бархе носозгорӣ бо дастгоҳи хилофат аст. Се тан аз донишмандони машҳур – Ибни Ровандӣ, Тавҳидӣ ва Маар­рӣ ба занодиқаи сегонаи ислом мавсуманд. Сухани Башшор иб­ни Бурд дар бартар донистани Иблис аз Одам ба ақи­даи ононе шабоҳат дорад, ки [[Яҳува]] ва авлиёву қаҳ­рамонони [[Таврот|Тавротро]] рад карда, [[Иблис|Иблису]] Қобил ва қавмҳои [[Фиръавн]] ва [[Лут (паёмбар)|Лутро]] бар онҳо тарҷеҳ медоданд. Фақеҳони баъзе маз­ҳаб­ҳо барои чунин гароишҳо зандақаро куфр ва тавбаи за­нодиқаро нопазируфтанӣ гуфтаанд. Зандақа ба ҳайси равияи фикрӣ ҳоло низ дар баъзе киш­варҳо фаъол буда, дар [[Интернет]] торнамои «зиндиқ» ба забони форсӣ амал мекунад. Дар торнамои мазкур матолиби озодандешона ва зиддидиние интишор мешаванд, ки фарогири интиқоди ҷиддии боварӣ ба Худо, адён, алалхусус ислом ва ташайюъ, дар бештари мав­рид­ҳо бо лаҳ­ни тунду таҳқиромез мебошанд. Маводди интишоршуда дар тор­намо ба нафарони бедину зиддидин ё бисёр озодандешу шакгаро нигаронида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиндиқ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] di68icbrxp1404kt1zxj1pga3zv5eyk 1461688 1461687 2026-04-02T03:58:13Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461688 wikitext text/x-wiki '''Зиндиқ (''' {{lang-ar|زندیق}}) (муарраби '''Zandi''' ё '''Zandik''', аз '''Занд''' ва «ё»-и нисбат ва «коф»-и тасғир – он ки ба Занд эътиқод дорад) — шак­ли ҷамъаш за­нодиқа, истилоҳи умумӣ дар матн­ҳои паҳлавӣ ва [[Ислом|исломӣ]] барои ифодаи дигарандешон; пайрави дин­ҳои ғайри­тавҳидӣ, асосан кешҳои дуго­нагӣ (санавия, [[монавия]], [[Маздоия|маздакия]], хуррамия); ба маънои васеъ­тар – он ки имон зоҳир кунад ва ба ботин [[кофир]] бошад, беимон, бедин, мулҳид, даҳрӣ, аздинбаргашта, мухталитулмазҳаб, бар хилофи муъмин: {{иқтибоси академикӣ|<poem> кофир кунад сиддиқро, Соате муъмин кунад зиндиқро. Ҷалолуддини </poem>|сарчашма=}} Дар бораи асли баромади вожаи зиндиқ андешаҳои дигаре низ баён шудаанд. Чунончи, гуфта шуда, ки он баргирифта аз «сиддиқ»-и оромӣ аст; бархоста аз зинда кардан – яъне давоми даҳр аст; муарраби «зандин» аст, яъне, он ки дар дини занон аст; аз «занда»-и авестоӣ муштақ буда, дар [[Авесто]] ду бор (Ясно 61, банди 3; Вандидод 18, банд­ҳои 53–55) дар радифи гунаҳкороне чун роҳзан, дузд, ҷодугар, паймоншикан ва дурӯғзан оварда шудааст. Дар «Минуи хирад» зимни шарҳи 30 гуноҳи машҳур дар пурсиши 35, гуноҳи сездаҳум «зандикӣ» дониста шудааст. Бар асоси оини маздоӣ, зандикӣ фарогири гуноҳҳои кабираи сигонаест, ки «зандик» бо иртикоби онҳо ме­кӯшад аз [[Аҳриман]] ба некӣ ёд кунад. Эҳтимол меравад, ки калимаи зиндиқ бори нахуст дар асри 3 дар катибаи Картир дар [[Каъбаи Зардушт|Каъбаи Зартушт]], дар Нақши Рус­там, наздики [[Тахти Ҷамшед]] омада ва сареҳан ба маънои «монавӣ», «фосидулақида» истеъмол шудааст. [[Монӣ|Мо­нӣ]], ки ба ақидаи зардуштиён, ба ҷодуӣ ва дурӯғу фиреб худро пайғомбар хонда, муддаии [[Маздаясно]] гардид, «зандик» хонда шуд. Дар асрҳои аввали ислом зиндиқ ба монавиён ва ка­соне итлоқ гардид, ки муртаду мулҳид, даҳриву бедин ва мухолифи ислом дониста мешуданд: «Монии зиндиқ дар рӯзгори ӯ [[Ардашери Бобакон|(Ардашер]]) падид омад ва фитна падид овард ва сари ҳамаи зиндиқон ва аввали эшон ӯ буд» («Форс­но­ма»-и Ибни Балхӣ). Табарӣ бо истинод ба «Ху­дой­но­ма»-и порсии миёна, зимни муаррифии Монӣ ба унвони «зандик» риёзаткашони монавиёнро, ки махфиёна дар миёни мусулмонон мезистанд, дар шумори занодиқа овардааст. Ба қавли Масъудӣ, назди маздакиён зиндиқ мулҳи­де аст, ки Авесторо, бо инҳирофи зоҳири танзил, тафсири тоза, яъне таъвили нав мекунад. Аз ибтидои аҳди хилофати [[Аббосиён]] дар [[Бағдод]] ва [[Басра|Бас­ра]] шуморе аз шоирону аҳли адаб ва ҳатто баъзе котибону вазирзодагон ҳам ба зандақа муттаҳам шуданд. Бис­ёре аз ин туҳматҳо бо ғаразҳои сиёсӣ ва шахсӣ, бештар бо ҳадафи аз майдон берун кардани муддаӣ ё ҳариф матраҳ мешудаанд. Ҷоҳиз ва Ибни Надим аз феҳристи за­но­диқаи ислом ёдовар шудаанд, ки сабаби зандақаи бархе носозгорӣ бо дастгоҳи хилофат аст. Се тан аз донишмандони машҳур – Ибни Ровандӣ, Тавҳидӣ ва Маар­рӣ ба занодиқаи сегонаи ислом мавсуманд. Сухани Башшор иб­ни Бурд дар бартар донистани Иблис аз Одам ба ақи­даи ононе шабоҳат дорад, ки [[Яҳува]] ва авлиёву қаҳ­рамонони [[Таврот|Тавротро]] рад карда, [[Иблис|Иблису]] Қобил ва қавмҳои [[Фиръавн]] ва [[Лут (паёмбар)|Лутро]] бар онҳо тарҷеҳ медоданд. Фақеҳони баъзе маз­ҳаб­ҳо барои чунин гароишҳо зандақаро куфр ва тавбаи за­нодиқаро нопазируфтанӣ гуфтаанд. Зандақа ба ҳайси равияи фикрӣ ҳоло низ дар баъзе киш­варҳо фаъол буда, дар [[Интернет]] торнамои «зиндиқ» ба забони форсӣ амал мекунад. Дар торнамои мазкур матолиби озодандешона ва зиддидиние интишор мешаванд, ки фарогири интиқоди ҷиддии боварӣ ба Худо, адён, алалхусус ислом ва ташайюъ, дар бештари мав­рид­ҳо бо лаҳ­ни тунду таҳқиромез мебошанд. Маводди интишоршуда дар тор­намо ба нафарони бедину зиддидин ё бисёр озодандешу шакгаро нигаронида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиндиқ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] s6hzriexkn9ob4wa4cq6h7nu57esr0f 1461689 1461688 2026-04-02T03:58:59Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461689 wikitext text/x-wiki '''Зиндиқ (''' {{lang-ar|زندیق}}) (муарраби '''Zandi''' ё '''Zandik''', аз '''Занд''' ва «ё»-и нисбат ва «коф»-и тасғир – он ки ба Занд эътиқод дорад) — шак­ли ҷамъаш за­нодиқа, истилоҳи умумӣ дар матн­ҳои паҳлавӣ ва [[Ислом|исломӣ]] барои ифодаи дигарандешон; пайрави дин­ҳои ғайри­тавҳидӣ, асосан кешҳои дуго­нагӣ (санавия, [[монавия]], [[Маздоия|маздакия]], хуррамия); ба маънои васеъ­тар – он ки имон зоҳир кунад ва ба ботин [[кофир]] бошад, беимон, бедин, мулҳид, даҳрӣ, аздинбаргашта, мухталитулмазҳаб, бар хилофи муъмин: {{иқтибоси академикӣ|<poem> кофир кунад сиддиқро, Соате муъмин кунад зиндиқро. Ҷалолуддини Балхӣ </poem>|сарчашма=}} Дар бораи асли баромади вожаи зиндиқ андешаҳои дигаре низ баён шудаанд. Чунончи, гуфта шуда, ки он баргирифта аз «сиддиқ»-и оромӣ аст; бархоста аз зинда кардан – яъне давоми даҳр аст; муарраби «зандин» аст, яъне, он ки дар дини занон аст; аз «занда»-и авестоӣ муштақ буда, дар [[Авесто]] ду бор (Ясно 61, банди 3; Вандидод 18, банд­ҳои 53–55) дар радифи гунаҳкороне чун роҳзан, дузд, ҷодугар, паймоншикан ва дурӯғзан оварда шудааст. Дар «Минуи хирад» зимни шарҳи 30 гуноҳи машҳур дар пурсиши 35, гуноҳи сездаҳум «зандикӣ» дониста шудааст. Бар асоси оини маздоӣ, зандикӣ фарогири гуноҳҳои кабираи сигонаест, ки «зандик» бо иртикоби онҳо ме­кӯшад аз [[Аҳриман]] ба некӣ ёд кунад. Эҳтимол меравад, ки калимаи зиндиқ бори нахуст дар асри 3 дар катибаи Картир дар [[Каъбаи Зардушт|Каъбаи Зартушт]], дар Нақши Рус­там, наздики [[Тахти Ҷамшед]] омада ва сареҳан ба маънои «монавӣ», «фосидулақида» истеъмол шудааст. [[Монӣ|Мо­нӣ]], ки ба ақидаи зардуштиён, ба ҷодуӣ ва дурӯғу фиреб худро пайғомбар хонда, муддаии [[Маздаясно]] гардид, «зандик» хонда шуд. Дар асрҳои аввали ислом зиндиқ ба монавиён ва ка­соне итлоқ гардид, ки муртаду мулҳид, даҳриву бедин ва мухолифи ислом дониста мешуданд: «Монии зиндиқ дар рӯзгори ӯ [[Ардашери Бобакон|(Ардашер]]) падид омад ва фитна падид овард ва сари ҳамаи зиндиқон ва аввали эшон ӯ буд» («Форс­но­ма»-и Ибни Балхӣ). Табарӣ бо истинод ба «Ху­дой­но­ма»-и порсии миёна, зимни муаррифии Монӣ ба унвони «зандик» риёзаткашони монавиёнро, ки махфиёна дар миёни мусулмонон мезистанд, дар шумори занодиқа овардааст. Ба қавли Масъудӣ, назди маздакиён зиндиқ мулҳи­де аст, ки Авесторо, бо инҳирофи зоҳири танзил, тафсири тоза, яъне таъвили нав мекунад. Аз ибтидои аҳди хилофати [[Аббосиён]] дар [[Бағдод]] ва [[Басра|Бас­ра]] шуморе аз шоирону аҳли адаб ва ҳатто баъзе котибону вазирзодагон ҳам ба зандақа муттаҳам шуданд. Бис­ёре аз ин туҳматҳо бо ғаразҳои сиёсӣ ва шахсӣ, бештар бо ҳадафи аз майдон берун кардани муддаӣ ё ҳариф матраҳ мешудаанд. Ҷоҳиз ва Ибни Надим аз феҳристи за­но­диқаи ислом ёдовар шудаанд, ки сабаби зандақаи бархе носозгорӣ бо дастгоҳи хилофат аст. Се тан аз донишмандони машҳур – Ибни Ровандӣ, Тавҳидӣ ва Маар­рӣ ба занодиқаи сегонаи ислом мавсуманд. Сухани Башшор иб­ни Бурд дар бартар донистани Иблис аз Одам ба ақи­даи ононе шабоҳат дорад, ки [[Яҳува]] ва авлиёву қаҳ­рамонони [[Таврот|Тавротро]] рад карда, [[Иблис|Иблису]] Қобил ва қавмҳои [[Фиръавн]] ва [[Лут (паёмбар)|Лутро]] бар онҳо тарҷеҳ медоданд. Фақеҳони баъзе маз­ҳаб­ҳо барои чунин гароишҳо зандақаро куфр ва тавбаи за­нодиқаро нопазируфтанӣ гуфтаанд. Зандақа ба ҳайси равияи фикрӣ ҳоло низ дар баъзе киш­варҳо фаъол буда, дар [[Интернет]] торнамои «зиндиқ» ба забони форсӣ амал мекунад. Дар торнамои мазкур матолиби озодандешона ва зиддидиние интишор мешаванд, ки фарогири интиқоди ҷиддии боварӣ ба Худо, адён, алалхусус ислом ва ташайюъ, дар бештари мав­рид­ҳо бо лаҳ­ни тунду таҳқиромез мебошанд. Маводди интишоршуда дар тор­намо ба нафарони бедину зиддидин ё бисёр озодандешу шакгаро нигаронида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиндиқ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] 1siq19as7cy063iid0vr51pkz3jcr0r 1461690 1461689 2026-04-02T03:59:42Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461690 wikitext text/x-wiki '''Зиндиқ (''' {{lang-ar|زندیق}}) (муарраби '''Zandi''' ё '''Zandik''', аз '''Занд''' ва «ё»-и нисбат ва «коф»-и тасғир – он ки ба Занд эътиқод дорад) — шак­ли ҷамъаш за­нодиқа, истилоҳи умумӣ дар матн­ҳои паҳлавӣ ва [[Ислом|исломӣ]] барои ифодаи дигарандешон; пайрави дин­ҳои ғайри­тавҳидӣ, асосан кешҳои дуго­нагӣ (санавия, [[монавия]], [[Маздоия|маздакия]], хуррамия); ба маънои васеъ­тар – он ки имон зоҳир кунад ва ба ботин [[кофир]] бошад, беимон, бедин, мулҳид, даҳрӣ, аздинбаргашта, мухталитулмазҳаб, бар хилофи муъмин: {{иқтибоси академикӣ|<poem> кофир кунад сиддиқро, Соате муъмин кунад зиндиқро. </poem>|сарчашма=}} Балхӣ Дар бораи асли баромади вожаи зиндиқ андешаҳои дигаре низ баён шудаанд. Чунончи, гуфта шуда, ки он баргирифта аз «сиддиқ»-и оромӣ аст; бархоста аз зинда кардан – яъне давоми даҳр аст; муарраби «зандин» аст, яъне, он ки дар дини занон аст; аз «занда»-и авестоӣ муштақ буда, дар [[Авесто]] ду бор (Ясно 61, банди 3; Вандидод 18, банд­ҳои 53–55) дар радифи гунаҳкороне чун роҳзан, дузд, ҷодугар, паймоншикан ва дурӯғзан оварда шудааст. Дар «Минуи хирад» зимни шарҳи 30 гуноҳи машҳур дар пурсиши 35, гуноҳи сездаҳум «зандикӣ» дониста шудааст. Бар асоси оини маздоӣ, зандикӣ фарогири гуноҳҳои кабираи сигонаест, ки «зандик» бо иртикоби онҳо ме­кӯшад аз [[Аҳриман]] ба некӣ ёд кунад. Эҳтимол меравад, ки калимаи зиндиқ бори нахуст дар асри 3 дар катибаи Картир дар [[Каъбаи Зардушт|Каъбаи Зартушт]], дар Нақши Рус­там, наздики [[Тахти Ҷамшед]] омада ва сареҳан ба маънои «монавӣ», «фосидулақида» истеъмол шудааст. [[Монӣ|Мо­нӣ]], ки ба ақидаи зардуштиён, ба ҷодуӣ ва дурӯғу фиреб худро пайғомбар хонда, муддаии [[Маздаясно]] гардид, «зандик» хонда шуд. Дар асрҳои аввали ислом зиндиқ ба монавиён ва ка­соне итлоқ гардид, ки муртаду мулҳид, даҳриву бедин ва мухолифи ислом дониста мешуданд: «Монии зиндиқ дар рӯзгори ӯ [[Ардашери Бобакон|(Ардашер]]) падид омад ва фитна падид овард ва сари ҳамаи зиндиқон ва аввали эшон ӯ буд» («Форс­но­ма»-и Ибни Балхӣ). Табарӣ бо истинод ба «Ху­дой­но­ма»-и порсии миёна, зимни муаррифии Монӣ ба унвони «зандик» риёзаткашони монавиёнро, ки махфиёна дар миёни мусулмонон мезистанд, дар шумори занодиқа овардааст. Ба қавли Масъудӣ, назди маздакиён зиндиқ мулҳи­де аст, ки Авесторо, бо инҳирофи зоҳири танзил, тафсири тоза, яъне таъвили нав мекунад. Аз ибтидои аҳди хилофати [[Аббосиён]] дар [[Бағдод]] ва [[Басра|Бас­ра]] шуморе аз шоирону аҳли адаб ва ҳатто баъзе котибону вазирзодагон ҳам ба зандақа муттаҳам шуданд. Бис­ёре аз ин туҳматҳо бо ғаразҳои сиёсӣ ва шахсӣ, бештар бо ҳадафи аз майдон берун кардани муддаӣ ё ҳариф матраҳ мешудаанд. Ҷоҳиз ва Ибни Надим аз феҳристи за­но­диқаи ислом ёдовар шудаанд, ки сабаби зандақаи бархе носозгорӣ бо дастгоҳи хилофат аст. Се тан аз донишмандони машҳур – Ибни Ровандӣ, Тавҳидӣ ва Маар­рӣ ба занодиқаи сегонаи ислом мавсуманд. Сухани Башшор иб­ни Бурд дар бартар донистани Иблис аз Одам ба ақи­даи ононе шабоҳат дорад, ки [[Яҳува]] ва авлиёву қаҳ­рамонони [[Таврот|Тавротро]] рад карда, [[Иблис|Иблису]] Қобил ва қавмҳои [[Фиръавн]] ва [[Лут (паёмбар)|Лутро]] бар онҳо тарҷеҳ медоданд. Фақеҳони баъзе маз­ҳаб­ҳо барои чунин гароишҳо зандақаро куфр ва тавбаи за­нодиқаро нопазируфтанӣ гуфтаанд. Зандақа ба ҳайси равияи фикрӣ ҳоло низ дар баъзе киш­варҳо фаъол буда, дар [[Интернет]] торнамои «зиндиқ» ба забони форсӣ амал мекунад. Дар торнамои мазкур матолиби озодандешона ва зиддидиние интишор мешаванд, ки фарогири интиқоди ҷиддии боварӣ ба Худо, адён, алалхусус ислом ва ташайюъ, дар бештари мав­рид­ҳо бо лаҳ­ни тунду таҳқиромез мебошанд. Маводди интишоршуда дар тор­намо ба нафарони бедину зиддидин ё бисёр озодандешу шакгаро нигаронида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиндиқ|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] 8z26s6vyfuw2fc9iwl332mrxf7l0c5x 1461692 1461690 2026-04-02T04:01:43Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461692 wikitext text/x-wiki '''Зиндиқ (''' {{lang-ar|زندیق}}) (муарраби '''Zandi''' ё '''Zandik''', аз '''Занд''' ва «ё»-и нисбат ва «коф»-и тасғир – он ки ба Занд эътиқод дорад) — шак­ли ҷамъаш за­нодиқа, истилоҳи умумӣ дар матн­ҳои паҳлавӣ ва [[Ислом|исломӣ]] барои ифодаи дигарандешон; пайрави дин­ҳои ғайри­тавҳидӣ, асосан кешҳои дуго­нагӣ (санавия, [[монавия]], [[Маздоия|маздакия]], хуррамия); ба маънои васеъ­тар – он ки имон зоҳир кунад ва ба ботин [[кофир]] бошад, беимон, бедин, мулҳид, даҳрӣ, аздинбаргашта, мухталитулмазҳаб, бар хилофи муъмин: {{иқтибоси академикӣ|<poem> кофир кунад сиддиқро, Соате муъмин кунад зиндиқро.</poem>|сарчашма=}} Ҷалолуддини Балхӣ Дар бораи асли баромади вожаи зиндиқ андешаҳои дигаре низ баён шудаанд. Чунончи, гуфта шуда, ки он баргирифта аз «сиддиқ»-и оромӣ аст; бархоста аз зинда кардан – яъне давоми даҳр аст; муарраби «зандин» аст, яъне, он ки дар дини занон аст; аз «занда»-и авестоӣ муштақ буда, дар [[Авесто]] ду бор (Ясно 61, банди 3; Вандидод 18, банд­ҳои 53–55) дар радифи гунаҳкороне чун роҳзан, дузд, ҷодугар, паймоншикан ва дурӯғзан оварда шудааст. Дар «Минуи хирад» зимни шарҳи 30 гуноҳи машҳур дар пурсиши 35, гуноҳи сездаҳум «зандикӣ» дониста шудааст. Бар асоси оини маздоӣ, зандикӣ фарогири гуноҳҳои кабираи сигонаест, ки «зандик» бо иртикоби онҳо ме­кӯшад аз [[Аҳриман]] ба некӣ ёд кунад. Эҳтимол меравад, ки калимаи зиндиқ бори нахуст дар асри 3 дар катибаи Картир дар [[Каъбаи Зардушт|Каъбаи Зартушт]], дар Нақши Рус­там, наздики [[Тахти Ҷамшед]] омада ва сареҳан ба маънои «монавӣ», «фосидулақида» истеъмол шудааст. [[Монӣ|Мо­нӣ]], ки ба ақидаи зардуштиён, ба ҷодуӣ ва дурӯғу фиреб худро пайғомбар хонда, муддаии [[Маздаясно]] гардид, «зандик» хонда шуд. Дар асрҳои аввали ислом зиндиқ ба монавиён ва ка­соне итлоқ гардид, ки муртаду мулҳид, даҳриву бедин ва мухолифи ислом дониста мешуданд: «Монии зиндиқ дар рӯзгори ӯ [[Ардашери Бобакон|(Ардашер]]) падид омад ва фитна падид овард ва сари ҳамаи зиндиқон ва аввали эшон ӯ буд» («Форс­но­ма»-и Ибни Балхӣ). Табарӣ бо истинод ба «Ху­дой­но­ма»-и порсии миёна, зимни муаррифии Монӣ ба унвони «зандик» риёзаткашони монавиёнро, ки махфиёна дар миёни мусулмонон мезистанд, дар шумори занодиқа овардааст. Ба қавли Масъудӣ, назди маздакиён зиндиқ мулҳи­де аст, ки Авесторо, бо инҳирофи зоҳири танзил, тафсири тоза, яъне таъвили нав мекунад. Аз ибтидои аҳди хилофати [[Аббосиён]] дар [[Бағдод]] ва [[Басра|Бас­ра]] шуморе аз шоирону аҳли адаб ва ҳатто баъзе котибону вазирзодагон ҳам ба зандақа муттаҳам шуданд. Бис­ёре аз ин туҳматҳо бо ғаразҳои сиёсӣ ва шахсӣ, бештар бо ҳадафи аз майдон берун кардани муддаӣ ё ҳариф матраҳ мешудаанд. Ҷоҳиз ва Ибни Надим аз феҳристи за­но­диқаи ислом ёдовар шудаанд, ки сабаби зандақаи бархе носозгорӣ бо дастгоҳи хилофат аст. Се тан аз донишмандони машҳур – Ибни Ровандӣ, Тавҳидӣ ва Маар­рӣ ба занодиқаи сегонаи ислом мавсуманд. Сухани Башшор иб­ни Бурд дар бартар донистани Иблис аз Одам ба ақи­даи ононе шабоҳат дорад, ки [[Яҳува]] ва авлиёву қаҳ­рамонони [[Таврот|Тавротро]] рад карда, [[Иблис|Иблису]] Қобил ва қавмҳои [[Фиръавн]] ва [[Лут (паёмбар)|Лутро]] бар онҳо тарҷеҳ медоданд. Фақеҳони баъзе маз­ҳаб­ҳо барои чунин гароишҳо зандақаро куфр ва тавбаи за­нодиқаро нопазируфтанӣ гуфтаанд. Зандақа ба ҳайси равияи фикрӣ ҳоло низ дар баъзе киш­варҳо фаъол буда, дар [[Интернет]] торнамои «зиндиқ» ба забони форсӣ амал мекунад. Дар торнамои мазкур матолиби озодандешона ва зиддидиние интишор мешаванд, ки фарогири интиқоди ҷиддии боварӣ ба Худо, адён, алалхусус ислом ва ташайюъ, дар бештари мав­рид­ҳо бо лаҳ­ни тунду таҳқиромез мебошанд. Маводди интишоршуда дар тор­намо ба нафарони бедину зиддидин ё бисёр озодандешу шакгаро нигаронида шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиндиқ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]] g9nzcnxy1ejow4roo586rr4u01v5pvg Зиҳор 0 330033 1461695 2026-04-02T04:22:40Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Зиҳор ({{lang-ar|ар. ظـهـار}} – якдигарро ёрӣ кардан, пуштибонӣ кардан, пушти ҳам истодан; ҳимоят, ёрӣ) — дар шариат ҳа­ром шудани зан бар шавҳараш, ҳангоме ки мард ҳамсари худ ё ҷузъи асосие аз бадан ё узве аз ӯро ба пушт ё яке аз узвҳои маҳрамҳои абадиаш (модар, мод... 1461695 wikitext text/x-wiki Зиҳор ({{lang-ar|ар. ظـهـار}} – якдигарро ёрӣ кардан, пуштибонӣ кардан, пушти ҳам истодан; ҳимоят, ёрӣ) — дар шариат ҳа­ром шудани зан бар шавҳараш, ҳангоме ки мард ҳамсари худ ё ҷузъи асосие аз бадан ё узве аз ӯро ба пушт ё яке аз узвҳои маҳрамҳои абадиаш (модар, модаркалон, хоҳар, амма, хола ва ғ.) ташбеҳ кунад ва бигӯяд: «Ту бар ман ба мисли пушти модарам ё хоҳарам ҳастӣ». Дар ин ҳолат зан бар вай ҳаром мегардад ва то каффорат надиҳад, барояш ҳалол намешавад (нигар Қуръон, 58:3–4). Зи­ҳор­кар­да бо занаш наздикӣ карда ва ҳатто ба вай даст расонида наметавонад, вале бо вай суҳбат карданаш боке надорад. Бо зиҳор кардани мард ҳамсараш талоқ намешавад. Зиҳоркунандаро ҳамчунин тавбаву истиғфор мебояд. Каффорат бояд пеш аз ҳамхобагӣ адо гардад. Агар дар аснои гирифтани рӯза бо занаш наздикӣ намояд, бояд он ду моҳи кафоратро аз сар бигирад, вале агар дар аснои таом додани мискинҳо наздикӣ намояд, боке надорад. Зиҳор асосан бо мақсади озор додани зан ва қатъи муно­си­бат­ҳои заношавҳарӣ бо ӯ сурат гирифта, аз ноадолатиҳои иҷтимоӣ ва муносибати бади шавҳар нисбат ба ҳамсари худ мебошад, ки дар ислом ҳаром ва назди баъзе фақеҳон аз гуноҳҳои кабира дониста шудааст. Вақте мард ба ҳам­сараш мегӯяд: «Ту ба ҷои ё ба мисли модарам ё хоҳарам бошӣ», вале дар ҳақиқат сухани дурӯғ гуфта, мақсади бадеро дар назар доштааст, осӣ дониста мешавад, зеро ҳам­сар ҳеч гоҳ барои шавҳар модар ё хоҳар намегардад (Қуръон, 58:2). Дар замони ҷоҳилият зиҳор сабаби таҳрими абадии зан бар шавҳараш буд ва он талоқ ба шумор мерафт. Ислом барои ҳимояи ҳуқуқи занон ва пеш­гирӣ аз зарарҳои маъ­на­вӣ, равонӣ ва иҷти­моие, ки бар асоси ин расм ба онҳо мерасид, доираи зиҳорро маҳдуд карда, онро танҳо сабаби за­рурати каффорат бар шавҳар (дар сурати иродаи назди­кӣ ба занаш) қарор дод. Ҳам­чунин барои ҳақиқати вуқӯи он шартҳое муқаррар кард. Асли зиҳор дар қонунгузории ислом барои ҳифзи каромати инсонӣ ва шаъну шарафи занон, пас аз ислоҳи шакл ва моҳияти нав бахшидан ба он, нигаҳ дошта шуд, то онҳо бе асос мавриди ҳуҷуми забо­нӣ, бадхулқӣ ва сабукбории мардон қарор нагиранд. Зиҳор нав­ъе муҷозот ва танбеҳи рафтори ғайриахлоқии баъзе мардон нисбат ба ҳамсарони худ маҳсуб мешавад. Шарти ву­қӯи зиҳор барои шахсе, ки ҳамсарашро ба касе ташбеҳ меди­ҳад, ин аст, ки ташбеҳ­шаванда бояд аз ҷинси зан бошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиҳор|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:истилоҳоти исломӣ]] bgxdmfqkwy0xsyymvd9iw3uswy1r1b6 1461696 1461695 2026-04-02T04:26:48Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461696 wikitext text/x-wiki '''Зиҳор''' ({{lang-ar| ظـهـار}} – '''якдигарро ёрӣ кардан''', '''пуштибонӣ кардан''', '''пушти ҳам истодан'''; '''ҳимоят, ёрӣ''') — дар шариат ҳа­ром шудани зан бар шавҳараш, ҳангоме ки мард ҳамсари худ ё ҷузъи асосие аз бадан ё узве аз ӯро ба пушт ё яке аз узвҳои маҳрамҳои абадиаш (модар, модаркалон, хоҳар, амма, хола ва ғ.) ташбеҳ кунад ва бигӯяд: «Ту бар ман ба мисли пушти модарам ё хоҳарам ҳастӣ». Дар ин ҳолат зан бар вай ҳаром мегардад ва то каффорат надиҳад, барояш ҳалол намешавад (нигар Қуръон, 58:3–4). Зи­ҳор­кар­да бо занаш наздикӣ карда ва ҳатто ба вай даст расонида наметавонад, вале бо вай суҳбат карданаш боке надорад. Бо зиҳор кардани мард ҳамсараш талоқ намешавад. Зиҳоркунандаро ҳамчунин тавбаву истиғфор мебояд. Каффорат бояд пеш аз ҳамхобагӣ адо гардад. Агар дар аснои гирифтани рӯза бо занаш наздикӣ намояд, бояд он ду моҳи кафоратро аз сар бигирад, вале агар дар аснои таом додани мискинҳо наздикӣ намояд, боке надорад. Зиҳор асосан бо мақсади озор додани зан ва қатъи муно­си­бат­ҳои заношавҳарӣ бо ӯ сурат гирифта, аз ноадолатиҳои иҷтимоӣ ва муносибати бади шавҳар нисбат ба ҳамсари худ мебошад, ки дар ислом ҳаром ва назди баъзе фақеҳон аз гуноҳҳои кабира дониста шудааст. Вақте мард ба ҳам­сараш мегӯяд: «Ту ба ҷои ё ба мисли модарам ё хоҳарам бошӣ», вале дар ҳақиқат сухани дурӯғ гуфта, мақсади бадеро дар назар доштааст, осӣ дониста мешавад, зеро ҳам­сар ҳеч гоҳ барои шавҳар модар ё хоҳар намегардад (Қуръон, 58:2). Дар замони ҷоҳилият зиҳор сабаби таҳрими абадии зан бар шавҳараш буд ва он талоқ ба шумор мерафт. Ислом барои ҳимояи ҳуқуқи занон ва пеш­гирӣ аз зарарҳои маъ­на­вӣ, равонӣ ва иҷти­моие, ки бар асоси ин расм ба онҳо мерасид, доираи зиҳорро маҳдуд карда, онро танҳо сабаби за­рурати каффорат бар шавҳар (дар сурати иродаи назди­кӣ ба занаш) қарор дод. Ҳам­чунин барои ҳақиқати вуқӯи он шартҳое муқаррар кард. Асли зиҳор дар қонунгузории ислом барои ҳифзи каромати инсонӣ ва шаъну шарафи занон, пас аз ислоҳи шакл ва моҳияти нав бахшидан ба он, нигаҳ дошта шуд, то онҳо бе асос мавриди ҳуҷуми забо­нӣ, бадхулқӣ ва сабукбории мардон қарор нагиранд. Зиҳор нав­ъе муҷозот ва танбеҳи рафтори ғайриахлоқии баъзе мардон нисбат ба ҳамсарони худ маҳсуб мешавад. Шарти ву­қӯи зиҳор барои шахсе, ки ҳамсарашро ба касе ташбеҳ меди­ҳад, ин аст, ки ташбеҳ­шаванда бояд аз ҷинси зан бошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиҳор|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:истилоҳоти исломӣ]] eseb1uhglk956ekxuauzcd2kl4m0sk7 1461697 1461696 2026-04-02T04:28:53Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461697 wikitext text/x-wiki '''Зиҳор''' ({{lang-ar| ظـهـار}} – '''якдигарро ёрӣ кардан''', '''пуштибонӣ кардан''', '''пушти ҳам истодан'''; '''ҳимоят, ёрӣ''') — дар шариат ҳа­ром шудани зан бар шавҳараш, ҳангоме ки мард ҳамсари худ ё ҷузъи асосие аз бадан ё узве аз ӯро ба пушт ё яке аз узвҳои маҳрамҳои абадиаш (модар, модаркалон, хоҳар, амма, хола ва ғ.) ташбеҳ кунад ва бигӯяд: «Ту бар ман ба мисли пушти модарам ё хоҳарам ҳастӣ». Дар ин ҳолат зан бар вай ҳаром мегардад ва то каффорат надиҳад, барояш ҳалол намешавад (нигар Қуръон, 58:3–4). Зи­ҳор­кар­да бо занаш наздикӣ карда ва ҳатто ба вай даст расонида наметавонад, вале бо вай суҳбат карданаш боке надорад. Бо зиҳор кардани мард ҳамсараш талоқ намешавад. Зиҳоркунандаро ҳамчунин тавбаву истиғфор мебояд. Каффорат бояд пеш аз ҳамхобагӣ адо гардад. Агар дар аснои гирифтани рӯза бо занаш наздикӣ намояд, бояд он ду моҳи кафоратро аз сар бигирад, вале агар дар аснои таом додани мискинҳо наздикӣ намояд, боке надорад. Зиҳор асосан бо мақсади озор додани зан ва қатъи муно­си­бат­ҳои заношавҳарӣ бо ӯ сурат гирифта, аз ноадолатиҳои иҷтимоӣ ва муносибати бади шавҳар нисбат ба ҳамсари худ мебошад, ки дар ислом ҳаром ва назди баъзе фақеҳон аз гуноҳҳои кабира дониста шудааст. Вақте мард ба ҳам­сараш мегӯяд: «Ту ба ҷои ё ба мисли модарам ё хоҳарам бошӣ», вале дар ҳақиқат сухани дурӯғ гуфта, мақсади бадеро дар назар доштааст, осӣ дониста мешавад, зеро ҳам­сар ҳеч гоҳ барои шавҳар модар ё хоҳар намегардад ([[Қуръон]], 58:2). Дар замони ҷоҳилият зиҳор сабаби таҳрими абадии зан бар шавҳараш буд ва он талоқ ба шумор мерафт. [[Ислом]] барои ҳимояи ҳуқуқи занон ва пеш­гирӣ аз зарарҳои маъ­на­вӣ, равонӣ ва иҷти­моие, ки бар асоси ин расм ба онҳо мерасид, доираи зиҳорро маҳдуд карда, онро танҳо сабаби за­рурати каффорат бар шавҳар (дар сурати иродаи назди­кӣ ба занаш) қарор дод. Ҳам­чунин барои ҳақиқати вуқӯи он шартҳое муқаррар кард. Асли зиҳор дар қонунгузории ислом барои ҳифзи каромати инсонӣ ва шаъну шарафи занон, пас аз ислоҳи шакл ва моҳияти нав бахшидан ба он, нигаҳ дошта шуд, то онҳо бе асос мавриди ҳуҷуми забо­нӣ, бадхулқӣ ва сабукбории мардон қарор нагиранд. Зиҳор нав­ъе муҷозот ва танбеҳи рафтори ғайриахлоқии баъзе мардон нисбат ба ҳамсарони худ маҳсуб мешавад. Шарти ву­қӯи зиҳор барои шахсе, ки ҳамсарашро ба касе ташбеҳ меди­ҳад, ин аст, ки ташбеҳ­шаванда бояд аз ҷинси зан бошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зиҳор|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:истилоҳоти исломӣ]] 72cbl34qgma6qtfbxf3ban5gbslv1hh Зобули се 0 330034 1461698 2026-04-02T04:38:14Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: «Зобули се»{{lang-fa| زابل سه}} таронаи қадимии маросимии форс-тоҷик; 2) гӯшаи дуввум аз гӯшаҳои 48-гонаи муси­қӣ дар таркиби овозаи «Моя» ва шуъбаи «Ракаб» дар мақо­ми «Кӯчак» («Дувоз­даҳ­мақом»). Дар низоми муси­қии «Ҳафт­дастгоҳ»-и эро­нӣ низ аз гӯшаҳои муҳим ма... 1461698 wikitext text/x-wiki «Зобули се»{{lang-fa| زابل سه}} таронаи қадимии маросимии форс-тоҷик; 2) гӯшаи дуввум аз гӯшаҳои 48-гонаи муси­қӣ дар таркиби овозаи «Моя» ва шуъбаи «Ракаб» дар мақо­ми «Кӯчак» («Дувоз­даҳ­мақом»). Дар низоми муси­қии «Ҳафт­дастгоҳ»-и эро­нӣ низ аз гӯшаҳои муҳим маҳ­суб шуда, дар «Шашмақом» бо ин ном гӯша ва ё шуъбае вуҷуд надорад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зобули се|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Мусиқии тоҷикӣ]] dre97t0mfxggd90q3k4noun35l3vt4p 1461699 1461698 2026-04-02T04:39:10Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461699 wikitext text/x-wiki «'''Зобули се'''»({{lang-fa| زابل سه}}) таронаи қадимии маросимии форс-тоҷик; 2) гӯшаи дуввум аз гӯшаҳои 48-гонаи муси­қӣ дар таркиби овозаи «Моя» ва шуъбаи «Ракаб» дар мақо­ми «Кӯчак» («Дувоз­даҳ­мақом»). Дар низоми муси­қии «Ҳафт­дастгоҳ»-и эро­нӣ низ аз гӯшаҳои муҳим маҳ­суб шуда, дар «Шашмақом» бо ин ном гӯша ва ё шуъбае вуҷуд надорад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зобули се|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Мусиқии тоҷикӣ]] r576jpi7ex76j1cf9bhhavtwsxmb2ru Зоғобӣ 0 330035 1461700 2026-04-02T04:50:26Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Зоғобӣ (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. Зоҳиран ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, га... 1461700 wikitext text/x-wiki Зоғобӣ (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. Зоҳиран ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар Афғо­нистон, Ҳин­дус­тон, Хитой, Покистон, Таиланд, Маҷо­рис­тон ва Осиёи Марказӣ во­мехӯрад. Дар То­ҷи­кис­тон дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи «Ромит», пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «Санг­вор» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии Кондара му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] dftskhr5n0q4sm9dk7bygsypicxw6wj 1461702 1461700 2026-04-02T04:59:30Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461702 wikitext text/x-wiki {{Паранда}} '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. Зоҳиран ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи «Ромит», пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «Санг­вор» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии Кондара му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 0nioaqbp0wz7tctk369od556wsi7pdz 1461703 1461702 2026-04-02T05:00:58Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461703 wikitext text/x-wiki '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|слева]] Зоҳиран ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи «Ромит», пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «Санг­вор» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии Кондара му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] lronwbzo71599ns9y5n6o5o7h4warje 1461708 1461703 2026-04-02T05:20:21Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461708 wikitext text/x-wiki {{Таксон [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|Зоғобӣ (слева)]] | name = Синяя птица | image file = Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg | regnum = Животные | parent = Myophonus | rang = Вид | latin = Myophonus caeruleus | author = <br>([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1786 год в науке|1786]]) | range map = Myophonus caeruleus distribution 2021.png | iucnstatus = LC | wikispecies = Myophonus caeruleus }} '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. Зоҳиран ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи [[Ромит|«Ромит»]], пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «[[Сангвор|Санг­вор]]» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии [[Кондара]] му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 3lr6iil8ukxqi89o3t8flw9rew7podk 1461709 1461708 2026-04-02T05:21:14Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461709 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Синяя птица | image file = Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg | regnum = Животные | parent = Myophonus | rang = Вид | latin = Myophonus caeruleus | author = <br>([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1786 год в науке|1786]]) | range map = Myophonus caeruleus distribution 2021.png | iucnstatus = LC | wikispecies = Myophonus caeruleus }} '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|Зоғобӣ (слева)]] Зоҳиран ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи [[Ромит|«Ромит»]], пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «[[Сангвор|Санг­вор]]» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии [[Кондара]] му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 0y7woqk4dinajlkhb356y9lhxvhkx5l 1461710 1461709 2026-04-02T05:22:59Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461710 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Зоғобӣ | image file = Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg | regnum = Животные | parent = Myophonus | rang = Вид | latin = Myophonus caeruleus | author = <br>([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1786 год в науке|1786]]) | range map = Myophonus caeruleus distribution 2021.png | iucnstatus = LC | wikispecies = Myophonus caeruleus }} '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|Зоғобӣ (слева)]] Зоҳиран ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи [[Ромит|«Ромит»]], пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «[[Сангвор|Санг­вор]]» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии [[Кондара]] му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] qkz1bpcndwbxrqnk9pfjx4g169ai0rg 1461711 1461710 2026-04-02T05:23:31Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461711 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Зоғобӣ | image file = Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg | regnum = Животные | parent = Myophonus | rang = Вид | latin = Myophonus caeruleus | author = <br>([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1786 год в науке|1786]]) | range map = Myophonus caeruleus distribution 2021.png | iucnstatus = LC | wikispecies = Myophonus caeruleus }} [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|Зоғобӣ (слева)]]'''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|Зоғобӣ (слева)]] Зоҳиран ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи [[Ромит|«Ромит»]], пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «[[Сангвор|Санг­вор]]» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии [[Кондара]] му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 5ybp7c92fyz2sjmbid9izunf5l79528 1461712 1461711 2026-04-02T05:24:17Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461712 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Зоғобӣ | image file = Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg | regnum = Животные | parent = Myophonus | rang = Вид | latin = Myophonus caeruleus | author = <br>([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1786 год в науке|1786]]) | range map = Myophonus caeruleus distribution 2021.png | iucnstatus = LC | wikispecies = Myophonus caeruleus }} '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|Зоғобӣ (слева)]] [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|Зоғобӣ (слева)]] ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи [[Ромит|«Ромит»]], пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «[[Сангвор|Санг­вор]]» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии [[Кондара]] му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 4y0uod5cp9mhwl6811sxg96b9ev71g1 1461713 1461712 2026-04-02T05:24:39Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461713 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Зоғобӣ | image file = Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg | regnum = Животные | parent = Myophonus | rang = Вид | latin = Myophonus caeruleus | author = <br>([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1786 год в науке|1786]]) | range map = Myophonus caeruleus distribution 2021.png | iucnstatus = LC | wikispecies = Myophonus caeruleus }} '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи [[Ромит|«Ромит»]], пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «[[Сангвор|Санг­вор]]» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии [[Кондара]] му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] ksmcav807i5bympln15mp609g588rz5 1461714 1461713 2026-04-02T05:25:50Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461714 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Зоғобӣ | image file = Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg | regnum = Животные | parent = Myophonus | rang = Вид | latin = Myophonus caeruleus | author = <br>([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1786 год в науке|1786]]) | range map = Myophonus caeruleus distribution 2021.png | iucnstatus = LC | wikispecies = Myophonus caeruleus }} [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|слева]] '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи [[Ромит|«Ромит»]], пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «[[Сангвор|Санг­вор]]» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии [[Кондара]] му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 6uf9ptqbiavcdlfz4dm4uu1q9cwfvru 1461716 1461714 2026-04-02T05:26:36Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461716 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Зоғобӣ | image file = Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg | regnum = Животные | parent = Myophonus | rang = Вид | latin = Myophonus caeruleus | author = <br>([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1786 год в науке|1786]]) | range map = Myophonus caeruleus distribution 2021.png | iucnstatus = LC | wikispecies = Myophonus caeruleus }} '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. [[Акс:Blue Whistling Thrush (48804654487).jpg|250px|мини|слева]] ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи [[Ромит|«Ромит»]], пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «[[Сангвор|Санг­вор]]» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии [[Кондара]] му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] ce8r67adw4rnjrn7d5519x9lscz60aa 1461717 1461716 2026-04-02T05:27:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461717 wikitext text/x-wiki {{Таксон | name = Зоғобӣ | image file = Myophonus caeruleus - Ang Khang edit1.jpg | regnum = Животные | parent = Myophonus | rang = Вид | latin = Myophonus caeruleus | author = <br>([[Скополи, Джованни Антонио|Scopoli]], [[1786 год в науке|1786]]) | range map = Myophonus caeruleus distribution 2021.png | iucnstatus = LC | wikispecies = Myophonus caeruleus }} '''Зоғобӣ''' (Myophonus caeruleus) — як навъ паранда. Ман­суби оилаи дурроҷиҳост. ба зоғи сиёҳ ша­боҳат дошта, танҳо бо болу пари кабудрангаш аз он фарқ мекунад. Дарозиаш 320–342 мм, болаш 178–185 мм, думаш 140–150 мм, вазнаш 130–195 г (модинааш хурдтар аст). Парҳои фарқи сар, гардан ва тани зоғобӣ сиёҳ буда, нӯги онҳо ҷило медиҳад. Нӯ­лаш зард, пойҳояш сиёҳ. Зоғобӣ дар [[Афғонистон|Афғо­нистон]], [[Ҳиндустон|Ҳин­дус­тон]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Хитой]], [[Покистон]], [[Таиланд]], [[Маҷористон|Маҷо­рис­тон]] ва [[Осиёи Марказӣ]] во­мехӯрад. Дар [[Тоҷикистон|То­ҷи­кис­тон]] дар нишебиҳои қ-кӯҳ­ҳои Қурама, Туркистон, Зарафшон, Ҳисор, Қаро­тегин, Дарвоз, Пётри I, Шуғнон, Ванҷ ва Вахон (дар балан­диҳои 1100–2800 м аз с. б.) маскун аст. Парандаи гар­ми­дӯст бу­да, бештар дар назди­киҳои об, ҷой­ҳои соя ва зери шахпораҳои ба дарё наздик аз ушнаву решаву пояи рустаниҳо лона месозад (онро 10–12 сол истифода мебарад). Ба лонаи зоғобӣ бояд нури офтоб ва чак­раҳои об расад. Ҷуфти зоғобӣ доимӣ буда, тамоми сол онҳо яз якдигар ҷудо намешаванд. Модинааш охир­ҳои май – аввалҳои июн 4–5 тухм (рангаш сафед буда, холҳои ҷигарӣ дорад) мегузорад. Тухмҳоро бештар зоғобӣи модина мехобонад (16–17 рӯз). Моҳи июл чӯҷаҳои зоғобӣ парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғобӣ ҳашарот ва кирминаи он­ҳост; зимистон тухму меваи рустаниҳоро мехӯрад. Зоғобӣ дар солҳои сербарф аз ҷойҳои лонагузории худ ба ҳам­во­риҳо мекӯчад. Зоғобӣ ба «Китоби сурхи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон» дохил карда шудааст. Барои лонагузорӣ ва зиёд кардани шумораи зоғобӣ шароити мам­нӯъгоҳи [[Ромит|«Ромит»]], пар­варишгоҳҳои «Қӯсав­лисой», «[[Сангвор|Санг­вор]]» ва Пойгоҳи ботаникии кӯҳии [[Кондара]] му­соид аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғобӣ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] ksmcav807i5bympln15mp609g588rz5 Сифилис 0 330036 1461704 2026-04-02T05:12:17Z Navruzov Abdulmalik 57291 Саҳифаи нав: {{Infobox disease | Name = Сифилис | Image = Treponema pallidum.jpg | Caption = {{lang-la|Treponema pallidum}}, ки боиси сифилис мегардад | ICD10 = {{ICD10|A|50}}—{{ICD10|A|53}} | ICD9 = {{ICD9|090}}—{{ICD9|097}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = | MedlinePlus = 001327 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 2224 }} акс:Treponema pall... 1461704 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Сифилис | Image = Treponema pallidum.jpg | Caption = {{lang-la|Treponema pallidum}}, ки боиси сифилис мегардад | ICD10 = {{ICD10|A|50}}—{{ICD10|A|53}} | ICD9 = {{ICD9|090}}—{{ICD9|097}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = | MedlinePlus = 001327 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 2224 }} [[акс:Treponema pallidum 01.png|thumb|275px|Тағйироти гистопатологӣ, ки аз ҷониби ''T. pallidum'' ба вуҷуд меоянд, рангкунии нуқрагин]] '''Сифилис''' (куҳна: '''люэс'''<ref>Словарь иностранных слов. — М.: «[[Русский язык (издательство)|Русский язык]]», 1989. — 624 с. ISBN 5-200-00408-8</ref> аз {{lang-la|lues}} — сироят) — бемории венериявии системавии [[Бемориҳои сироятӣ|сироятӣ]] мебошад, ки бо зарар дидани пӯст, пардаҳои луобӣ, узвҳои дохилӣ, устухонҳо ва системаи асаб ҳамроҳ буда, бо ивазшавии пайдарпайи марҳалаҳои беморӣ тавсиф меёбад. Он аз ҷониби [[Бактерияҳо|бактерияҳои]] намуди {{lang-la|Treponema pallidum}} (Трепонемаи рангпарида) ба вуҷуд меояд, ки ба ҷинси Treponema тааллуқ доранд<ref name="ReferenceA">{{книга |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей|ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина|место = М.|издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |isbn = 5-225-02824-1 }}</ref>. == Этимология == Сифилисро вобаста ба мансубияти миллии пайдоишаш — бемории «олмонӣ», «фронсавӣ» ва ғайра меномиданд. Дар соли 1530 асари профессори Донишгоҳи Падуа, пизишк ва шоир Джироламо Фракасторо (1483—1553) бо номи '''«Сифилис, ё дар бораи бемории галлӣ»''' нашр шуд. Ӯ достоне офарид, ки дар он чӯпоне бо номи Сифил (аз юн. σῦς — хук, φίλος — дӯстдор) ба худоён даъво мекунад ва барои ин ҷазо дода шуда, ба бемории вазнине гирифтор мешавад, ки номаш аз исми ӯ гирифта шудааст. Ҳамин тавр, ин бемории «бисёрмиллат» (ки инчунин «люэс» номида мешавад) номи муосири худро пайдо кард. Тибқи нусхаи дигар, беморӣ ба номи '''Сифил''' — писари Ниоба, ки набераи Тантал буд, гузошта шудааст. Дар достони [[Овидий]] «Метаморфозаҳо» омадааст, ки худоён фарзандони Ниобаро барои ғурураш нобуд карданд ва баъдан пизишкон ин бемории сироятиро бо ин персонажи асотирӣ айният доданд. == Таърихи сифилис == [[акс:DürerSyphilis1496.jpg|thumb|Иллюстратсияи тиббии [[Дюрер, Албрехт|Албрехт Дюрер]] (1496), ки бемори сифилисро тасвир мекунад]] === Назарияҳои пайдоиши сифилис === Се фарзияи асосии пайдоиши сифилис мавҷуданд: амрикоӣ, аврупоӣ ва африқоӣ. ==== Фарзияи амрикоӣ ==== Фарзияе васеъ паҳн шудааст, ки сифилисро ба Аврупо маллоҳони киштиҳои Колумб аз Дунёи Нав (Амрико) овардаанд, ки онҳо дар навбати худ аз сокинони ҷазираи [[Гаити (ҷазира)|Гаити]] сироят ёфта буданд. Бисёре аз онҳо сипас ба артиши бисёрмиллати шоҳи Фронса [[Карл VIII (шоҳи Фронса)|Карл VIII]] пайвастанд, ки соли 1494 ба [[Италия]] ҳуҷум кард. Дар натиҷа, соли 1495 дар байни сарбозони ӯ ҳангоми ишғоли [[Неапол]] хуруҷи сифилис ба амал омад. То соли 1500 эпидемия тамоми Аврупоро фаро гирифта, ба Африқои Шимолӣ, Туркия, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Чин ва Ҳиндустон паҳн шуд. Сифилис яке аз сабабҳои асосии марг дар Аврупо дар давраи [[Эҳё|Ренессанс]] буд. Ин фарзияро мунаққидон бо такя ба бозёфтҳои археологии скелетҳои роҳибон бо нишонаҳои сифилис, ки ба давраҳои хеле қадимтар тааллуқ доранд, зери шубҳа мегузоранд. Аммо таҳлилҳои генетикии соли 2008 ва тадқиқотҳои соли 2024 робитаи наздики трепонемаи рангпарида-ро бо трепонемаҳои Амрикои Ҷанубӣ тасдиқ карданд. Маълумоти нави палеогенетикӣ исбот мекунанд, ки ҳамаи навъҳои муосири трепонемаҳо аз як манбаъ дар Дунёи Нав сарчашма гирифта, дар охири асри XV ба дигар минтақаҳо паҳн шудаанд<ref>{{cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/22708207|title=Палеогенетики доказали, что сифилис впервые появился в Новом Свете|publisher=ТАСС|lang=ru|accessdate=2025-02-04}}</ref>. es1z0lfljgfofhlyxzyy1bavn2r08uq 1461706 1461704 2026-04-02T05:14:45Z Navruzov Abdulmalik 57291 илова 1461706 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Сифилис | Image = Treponema pallidum.jpg | Caption = {{lang-la|Treponema pallidum}}, ки боиси сифилис мегардад | ICD10 = {{ICD10|A|50}}—{{ICD10|A|53}} | ICD9 = {{ICD9|090}}—{{ICD9|097}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = | MedlinePlus = 001327 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 2224 }} [[акс:Treponema pallidum 01.png|thumb|275px|Тағйироти гистопатологӣ, ки аз ҷониби ''T. pallidum'' ба вуҷуд меоянд, рангкунии нуқрагин]] '''Сифилис''' (куҳна: '''люэс'''<ref>Словарь иностранных слов. — М.: «[[Русский язык (издательство)|Русский язык]]», 1989. — 624 с. ISBN 5-200-00408-8</ref> аз {{lang-la|lues}} — сироят) — бемории венериявии системавии [[Бемориҳои сироятӣ|сироятӣ]] мебошад, ки бо зарар дидани пӯст, пардаҳои луобӣ, узвҳои дохилӣ, устухонҳо ва системаи асаб ҳамроҳ буда, бо ивазшавии пайдарпайи марҳалаҳои беморӣ тавсиф меёбад. Он аз ҷониби [[Бактерияҳо|бактерияҳои]] намуди {{lang-la|Treponema pallidum}} (Трепонемаи рангпарида) ба вуҷуд меояд, ки ба ҷинси Treponema тааллуқ доранд<ref name="ReferenceA">{{книга |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей|ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина|место = М.|издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |isbn = 5-225-02824-1 }}</ref>. == Этимология == Сифилисро вобаста ба мансубияти миллии пайдоишаш — бемории «олмонӣ», «фронсавӣ» ва ғайра меномиданд. Дар соли 1530 асари профессори Донишгоҳи Падуа, пизишк ва шоир Джироламо Фракасторо (1483—1553) бо номи '''«Сифилис, ё дар бораи бемории галлӣ»''' нашр шуд. Ӯ достоне офарид, ки дар он чӯпоне бо номи Сифил (аз юн. σῦς — хук, φίλος — дӯстдор) ба худоён даъво мекунад ва барои ин ҷазо дода шуда, ба бемории вазнине гирифтор мешавад, ки номаш аз исми ӯ гирифта шудааст. Ҳамин тавр, ин бемории «бисёрмиллат» (ки инчунин «люэс» номида мешавад) номи муосири худро пайдо кард. Тибқи нусхаи дигар, беморӣ ба номи '''Сифил''' — писари Ниоба, ки набераи Тантал буд, гузошта шудааст. Дар достони [[Овидий]] «Метаморфозаҳо» омадааст, ки худоён фарзандони Ниобаро барои ғурураш нобуд карданд ва баъдан пизишкон ин бемории сироятиро бо ин персонажи асотирӣ айният доданд. == Таърихи сифилис == [[акс:DürerSyphilis1496.jpg|thumb|Иллюстратсияи тиббии [[Дюрер, Албрехт|Албрехт Дюрер]] (1496), ки бемори сифилисро тасвир мекунад]] === Назарияҳои пайдоиши сифилис === Се фарзияи асосии пайдоиши сифилис мавҷуданд: амрикоӣ, аврупоӣ ва африқоӣ. ==== Фарзияи амрикоӣ ==== Фарзияе васеъ паҳн шудааст, ки сифилисро ба Аврупо маллоҳони киштиҳои Колумб аз Дунёи Нав (Амрико) овардаанд, ки онҳо дар навбати худ аз сокинони ҷазираи [[Гаити (ҷазира)|Гаити]] сироят ёфта буданд. Бисёре аз онҳо сипас ба артиши бисёрмиллати шоҳи Фронса [[Карл VIII (шоҳи Фронса)|Карл VIII]] пайвастанд, ки соли 1494 ба [[Италия]] ҳуҷум кард. Дар натиҷа, соли 1495 дар байни сарбозони ӯ ҳангоми ишғоли [[Неапол]] хуруҷи сифилис ба амал омад. То соли 1500 эпидемия тамоми Аврупоро фаро гирифта, ба Африқои Шимолӣ, Туркия, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Чин ва Ҳиндустон паҳн шуд. Сифилис яке аз сабабҳои асосии марг дар Аврупо дар давраи [[Эҳё|Ренессанс]] буд. Ин фарзияро мунаққидон бо такя ба бозёфтҳои археологии скелетҳои роҳибон бо нишонаҳои сифилис, ки ба давраҳои хеле қадимтар тааллуқ доранд, зери шубҳа мегузоранд. Аммо таҳлилҳои генетикии соли 2008 ва тадқиқотҳои соли 2024 робитаи наздики трепонемаи рангпарида-ро бо трепонемаҳои Амрикои Ҷанубӣ тасдиқ карданд. Маълумоти нави палеогенетикӣ исбот мекунанд, ки ҳамаи навъҳои муосири трепонемаҳо аз як манбаъ дар Дунёи Нав сарчашма гирифта, дар охири асри XV ба дигар минтақаҳо паҳн шудаанд<ref>{{cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/22708207|title=Палеогенетики доказали, что сифилис впервые появился в Новом Свете|publisher=ТАСС|lang=ru|accessdate=2025-02-04}}</ref>. ==== Фарзияи аврупоӣ ==== Ҷонибдорони ин фарзия бар он нестанд, ки сифилис ҳанӯз дар замонҳои қадим маълум буд<ref>{{Статья|автор=Кистенёва О. А., Кистенёв В. В., Фетисова В. И.|заглавие=Сифилис в трудах авторов Древнего Востока|ссылка=https://elibrary.ru/item.asp?id=24386592|язык=(рус.)|издание=International Scientific Review|год=2015.|номер=8 (9)|страницы=60—63.}}</ref>. Ба ақидаи онҳо, тавсифҳо дар асарҳои [[Гиппократ]], [[Гален]], [[Диоскорид]], [[Авл Корнелий Селс|Селс]], [[Абуалӣ ибни Сино|Ибни Сино]] ва дигар олимони қадим, инчунин дар [[Инҷил]] дар бораи зарардидани аъзо, ки барои сифилис хос аст, шаҳодат медиҳанд. Инчунин скелетҳои роҳибони августинӣ, ки дар дайри бандари Кингстон-апон-Халли Англия зиндагӣ мекарданд, пайдо шуданд. [[Таҳлили радиокарбонӣ|Таҳлили радиокарбонии]] онҳо зарари устухонҳоро ошкор кард, ки ба ақидаи ҷонибдорони ин фарзия, барои сифилис хос мебошанд. Дар скелетҳои сокинони шаҳри қадимии [[Помпей]] низ нишонаҳои сифилиси модарзодӣ ёфт шудаанд, ҳарчанд тафсири ин маълумот мавриди баҳс аст. Инчунин скелети наврасе пайдо шуд, ки дар аввали асри XIV зиндагӣ кардааст ва дар дандонҳояш тағйироти хос барои сирояти сифилис дар батни модар дида мешавад. ==== Фарзияи африқоӣ ==== Фарзияе мавҷуд аст, ки ватани сифилис [[Африқо]] мебошад. Бори аввал онро соли 1961 Т. Кокбёрг (T. Cockburg) ва соли 1963 Э. Ҳадсон (E. Hudson) баён карданд. Тибқи ин фарзия, ангезандаҳои сифилис ва трепонематозҳои тропикӣ ё эндемикӣ ([[Фрамбезия]], [[Пинта (беморӣ)|Пинта]], [[Беҷел]]), аҷдоди ягонае доранд, ки ҳоло аз байн рафтааст. Сифилис аз Африқо дар натиҷаи ҷангҳо, робитаҳои тиҷоратӣ ва интиқоли ғуломон паҳн шудааст. === Фарзия дар бораи робита бо сӯзок (гонорея) === Ҷарроҳи шотландӣ [[Хантер, Ҷон (ҷарроҳ)|Ҷон Хантер]] ба омӯзиши сифилис парешонии зиёде ворид кард. Барои исботи он ки зуҳуроти сифилис ва [[Сӯзок|сӯзок (гонорея)]] ба як беморӣ тааллуқ доранд, соли 1767 ӯ ба сари узви ҷинсии худ рим (гной)-и канали пешобдони бемори сӯзокро сӯзандору кард. Пас аз чанд ҳафта дар ҷойи сӯзандору [[Шанкри сахт]] пайдо шуд. Таҷриба чунон боварибахш менамуд, ки зиёда аз 100 сол ақидае ҳукмрон буд, ки гӯё сифилис ва сӯзок шаклҳои гуногуни ҷараёни як беморӣ мебошанд. Хатогӣ дар натиҷаи тасодуфи ҳолатҳо рух дод: Хантер барои таҷрибаи худ бемореро гирифт, ки ҳамзамон ба ҳарду беморӣ гирифтор буд. Танҳо пас аз 60—70 сол ба ин таҷриба шарҳи дуруст дода шуд. Ин ба шарофати тадқиқотҳои [[Рикор, Филипп|Филипп Рикори]] фронсавӣ имконпазир гашт. Ӯ дар давоми солҳои 1831—1837 700 нафарро ба сифилис ва 667 нафарро ба сӯзок сироят кард (асосан маҳбусони ба қатл маҳкумшуда). Ба шарофати таҷрибаҳои ӯ баҳс дар бораи он ки сифилис ва сӯзок бемориҳои алоҳида мебошанд, комилан ҳал шуд. o3b4fb7q9h8zgl40i4fkqpmueqqfwhr 1461707 1461706 2026-04-02T05:17:51Z Navruzov Abdulmalik 57291 викисозӣ, илова, дақиқсозӣ 1461707 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Сифилис | Image = Treponema pallidum.jpg | Caption = {{lang-la|Treponema pallidum}}, ки боиси сифилис мегардад | ICD10 = {{ICD10|A|50}}—{{ICD10|A|53}} | ICD9 = {{ICD9|090}}—{{ICD9|097}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = | MedlinePlus = 001327 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 2224 }} [[акс:Treponema pallidum 01.png|thumb|275px|Тағйироти гистопатологӣ, ки аз ҷониби ''T. pallidum'' ба вуҷуд меоянд, рангкунии нуқрагин]] '''Сифилис''' (куҳна: '''люэс'''<ref>Словарь иностранных слов. — М.: «[[Русский язык (издательство)|Русский язык]]», 1989. — 624 с. ISBN 5-200-00408-8</ref> аз {{lang-la|lues}} — сироят) — бемории венериявии системавии [[Бемориҳои сироятӣ|сироятӣ]] мебошад, ки бо зарар дидани пӯст, пардаҳои луобӣ, узвҳои дохилӣ, устухонҳо ва системаи асаб ҳамроҳ буда, бо ивазшавии пайдарпайи марҳалаҳои беморӣ тавсиф меёбад. Он аз ҷониби [[Бактерияҳо|бактерияҳои]] намуди {{lang-la|Treponema pallidum}} (Трепонемаи рангпарида) ба вуҷуд меояд, ки ба ҷинси Treponema тааллуқ доранд<ref name="ReferenceA">{{книга |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей|ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина|место = М.|издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |isbn = 5-225-02824-1 }}</ref>. == Этимология == Сифилисро вобаста ба мансубияти миллии пайдоишаш — бемории «олмонӣ», «фронсавӣ» ва ғайра меномиданд. Дар соли 1530 асари профессори Донишгоҳи Падуа, пизишк ва шоир Джироламо Фракасторо (1483—1553) бо номи '''«Сифилис, ё дар бораи бемории галлӣ»''' нашр шуд. Ӯ достоне офарид, ки дар он чӯпоне бо номи Сифил (аз юн. σῦς — хук, φίλος — дӯстдор) ба худоён даъво мекунад ва барои ин ҷазо дода шуда, ба бемории вазнине гирифтор мешавад, ки номаш аз исми ӯ гирифта шудааст. Ҳамин тавр, ин бемории «бисёрмиллат» (ки инчунин «люэс» номида мешавад) номи муосири худро пайдо кард. Тибқи нусхаи дигар, беморӣ ба номи '''Сифил''' — писари Ниоба, ки набераи Тантал буд, гузошта шудааст. Дар достони [[Овидий]] «Метаморфозаҳо» омадааст, ки худоён фарзандони Ниобаро барои ғурураш нобуд карданд ва баъдан пизишкон ин бемории сироятиро бо ин персонажи асотирӣ айният доданд. == Таърихи сифилис == [[акс:DürerSyphilis1496.jpg|thumb|Иллюстратсияи тиббии [[Дюрер, Албрехт|Албрехт Дюрер]] (1496), ки бемори сифилисро тасвир мекунад]] === Назарияҳои пайдоиши сифилис === Се фарзияи асосии пайдоиши сифилис мавҷуданд: амрикоӣ, аврупоӣ ва африқоӣ. ==== Фарзияи амрикоӣ ==== Фарзияе васеъ паҳн шудааст, ки сифилисро ба Аврупо маллоҳони киштиҳои Колумб аз Дунёи Нав (Амрико) овардаанд, ки онҳо дар навбати худ аз сокинони ҷазираи [[Гаити (ҷазира)|Гаити]] сироят ёфта буданд. Бисёре аз онҳо сипас ба артиши бисёрмиллати шоҳи Фронса [[Карл VIII (шоҳи Фронса)|Карл VIII]] пайвастанд, ки соли 1494 ба [[Италия]] ҳуҷум кард. Дар натиҷа, соли 1495 дар байни сарбозони ӯ ҳангоми ишғоли [[Неапол]] хуруҷи сифилис ба амал омад. То соли 1500 эпидемия тамоми Аврупоро фаро гирифта, ба Африқои Шимолӣ, Туркия, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Чин ва Ҳиндустон паҳн шуд. Сифилис яке аз сабабҳои асосии марг дар Аврупо дар давраи [[Эҳё|Ренессанс]] буд. Ин фарзияро мунаққидон бо такя ба бозёфтҳои археологии скелетҳои роҳибон бо нишонаҳои сифилис, ки ба давраҳои хеле қадимтар тааллуқ доранд, зери шубҳа мегузоранд. Аммо таҳлилҳои генетикии соли 2008 ва тадқиқотҳои соли 2024 робитаи наздики трепонемаи рангпарида-ро бо трепонемаҳои Амрикои Ҷанубӣ тасдиқ карданд. Маълумоти нави палеогенетикӣ исбот мекунанд, ки ҳамаи навъҳои муосири трепонемаҳо аз як манбаъ дар Дунёи Нав сарчашма гирифта, дар охири асри XV ба дигар минтақаҳо паҳн шудаанд<ref>{{cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/22708207|title=Палеогенетики доказали, что сифилис впервые появился в Новом Свете|publisher=ТАСС|lang=ru|accessdate=2025-02-04}}</ref>. ==== Фарзияи аврупоӣ ==== Ҷонибдорони ин фарзия бар он нестанд, ки сифилис ҳанӯз дар замонҳои қадим маълум буд<ref>{{Статья|автор=Кистенёва О. А., Кистенёв В. В., Фетисова В. И.|заглавие=Сифилис в трудах авторов Древнего Востока|ссылка=https://elibrary.ru/item.asp?id=24386592|язык=(рус.)|издание=International Scientific Review|год=2015.|номер=8 (9)|страницы=60—63.}}</ref>. Ба ақидаи онҳо, тавсифҳо дар асарҳои [[Гиппократ]], [[Гален]], [[Диоскорид]], [[Авл Корнелий Селс|Селс]], [[Абуалӣ ибни Сино|Ибни Сино]] ва дигар олимони қадим, инчунин дар [[Инҷил]] дар бораи зарардидани аъзо, ки барои сифилис хос аст, шаҳодат медиҳанд. Инчунин скелетҳои роҳибони августинӣ, ки дар дайри бандари Кингстон-апон-Халли Англия зиндагӣ мекарданд, пайдо шуданд. [[Таҳлили радиокарбонӣ|Таҳлили радиокарбонии]] онҳо зарари устухонҳоро ошкор кард, ки ба ақидаи ҷонибдорони ин фарзия, барои сифилис хос мебошанд. Дар скелетҳои сокинони шаҳри қадимии [[Помпей]] низ нишонаҳои сифилиси модарзодӣ ёфт шудаанд, ҳарчанд тафсири ин маълумот мавриди баҳс аст. Инчунин скелети наврасе пайдо шуд, ки дар аввали асри XIV зиндагӣ кардааст ва дар дандонҳояш тағйироти хос барои сирояти сифилис дар батни модар дида мешавад. ==== Фарзияи африқоӣ ==== Фарзияе мавҷуд аст, ки ватани сифилис [[Африқо]] мебошад. Бори аввал онро соли 1961 Т. Кокбёрг (T. Cockburg) ва соли 1963 Э. Ҳадсон (E. Hudson) баён карданд. Тибқи ин фарзия, ангезандаҳои сифилис ва трепонематозҳои тропикӣ ё эндемикӣ ([[Фрамбезия]], [[Пинта (беморӣ)|Пинта]], [[Беҷел]]), аҷдоди ягонае доранд, ки ҳоло аз байн рафтааст. Сифилис аз Африқо дар натиҷаи ҷангҳо, робитаҳои тиҷоратӣ ва интиқоли ғуломон паҳн шудааст. === Фарзия дар бораи робита бо сӯзок (гонорея) === Ҷарроҳи шотландӣ [[Хантер, Ҷон (ҷарроҳ)|Ҷон Хантер]] ба омӯзиши сифилис парешонии зиёде ворид кард. Барои исботи он ки зуҳуроти сифилис ва [[Сӯзок|сӯзок (гонорея)]] ба як беморӣ тааллуқ доранд, соли 1767 ӯ ба сари узви ҷинсии худ рим (гной)-и канали пешобдони бемори сӯзокро сӯзандору кард. Пас аз чанд ҳафта дар ҷойи сӯзандору [[Шанкри сахт]] пайдо шуд. Таҷриба чунон боварибахш менамуд, ки зиёда аз 100 сол ақидае ҳукмрон буд, ки гӯё сифилис ва сӯзок шаклҳои гуногуни ҷараёни як беморӣ мебошанд. Хатогӣ дар натиҷаи тасодуфи ҳолатҳо рух дод: Хантер барои таҷрибаи худ бемореро гирифт, ки ҳамзамон ба ҳарду беморӣ гирифтор буд. Танҳо пас аз 60—70 сол ба ин таҷриба шарҳи дуруст дода шуд. Ин ба шарофати тадқиқотҳои [[Рикор, Филипп|Филипп Рикори]] фронсавӣ имконпазир гашт. Ӯ дар давоми солҳои 1831—1837 700 нафарро ба сифилис ва 667 нафарро ба сӯзок сироят кард (асосан маҳбусони ба қатл маҳкумшуда). Ба шарофати таҷрибаҳои ӯ баҳс дар бораи он ки сифилис ва сӯзок бемориҳои алоҳида мебошанд, комилан ҳал шуд. === Сифилис дар Аврупои Шарқӣ ва Русия === Дар соли 1497 аввалин ҳолатҳои гирифторӣ ба сифилис дар [[Ҳокимияти бузурги Литовӣ]] ба қайд гирифта шуданд. Дар «Хроникаи Биховетс» дар бораи паҳншавии босуръати «бемориҳои франсавӣ» хабар дода мешавад. Дар Русия, Литва ва Лаҳистон беморӣ хеле зуд паҳн шуд. Сабабҳои ин сатҳи пасти ёрии тиббӣ, бесаводии аҳолӣ ва таассуби динӣ буданд, ки сифилисро на ҳамчун беморӣ, балки ҳамчун «ҷазои осмонӣ» медонистанд ва аз табобат даст мекашиданд. Дар замони [[Иван Грозний]] сифилис бо номҳои «лаҳистонӣ», «олмонӣ» ва «франсавӣ» маълум буд. Оғози муборизаи мунтазам бо сифилис ба солҳои 1667—1679 рост меояд. Бо фармони подшоҳ шахсони дорои «бемориҳои сироятӣ» (прилипчивые болезни) бояд муоина мешуданд. Аввалин чорабиниҳои низомӣ дар замони [[Пётр I]] амалӣ шуданд. Соли 1716 дар «Артинкулҳои ҳарбӣ» зикр шуда буд, ки табобат барои ҳамаи хизматчиёни ҳарбӣ, ба истиснои афсароне, ки «бемориҳои франсавиро ба даст меоранд», ройгон аст; афсарон бояд вобаста ба рутбаашон маблағ месупориданд. Дар соли 1763 дар Санкт-Петербург аввалин беморхонаи махсуси венерологӣ кушода шуд. Бемороне, ки ба он ҷо меомаданд, метавонистанд номи худро пинҳон доранд ва ниқоб пӯшанд. Император [[Екатерина II]] низ ба ин мушкилот таваҷҷуҳи зиёд дошт ва соли 1793 фармон дод, ки дар ҳама шаҳрҳо хонаҳои махсус барои табобати бемориҳои сироятӣ сохта шаванд. Марҳалаи муҳим дар мубориза бо ин беморӣ таъсиси кафедраҳои дерматология ва сифилидология дар донишгоҳҳои Санкт-Петербург, Маскав, [[Варшава]] ва [[Донишгоҳи Миллии Тоҷикистон|Киев]] дар нимаи дуюми асри XIX мебошад. Кашфи ангезандаи сифилис — [[Трепонемаи рангпарида]] — ба кӯшишҳои сирояткунии таҷрибавии ҳайвонот вобаста буд. Соли 1903 [[Иля Мечников]] ва Э. Ру сифилисро ба маймунҳои шимпанзе гузаронданд. Соли 1905 Эрих Гоффман ва Фритс Шаудин ангезандаи бемориро кашф карданд. == Таснифот == Умуман, ҳамаи ҳолатҳои сифилисро ба гурӯҳҳои зерин тақсим кардан мумкин аст: * Сифилиси аввалия * Сифилиси сонавия (дуюмин) ** сифилиси сонавияи барвақт ** сифилиси сонавияи дер * Сифилиси сеюмин * Сифилиси модарзодӣ Тибқи таснифоти анъанавии клиникӣ, ҳама шаклҳои сифилис ба шаклҳои **барвақт** ва **дер** тақсим мешаванд. Шаклҳои барвақт бо дараҷаи баланди [[Гузаранда|сирояткунӣ (контагиозӣ)]] ва натиҷаи якбора мусбати [[Реаксияи Вассерман]] тавсиф меёбанд. Шаклҳои дер бошанд, камтар сирояткунанда буда, ба узвҳои дохилӣ, скелет ва системаи асаб зарари ҷиддӣ ва барнагарданда мерасонанд ([[Гумма]], [[Эктимаи сифилисӣ]]). Дар [[МКБ-10]] (Таснифоти байналмилалии бемориҳо) шаклҳои зерин ҷудо карда мешаванд: * **A50** Сифилиси модарзодӣ * **A51** Сифилиси барвақт (аввалия ва сонавия) * **A52** Сифилиси дер (нейросифилис, сифилиси системаи дилу раг) * **A53** Дигар шаклҳои номуайяни сифилис 1mu4p0wecl88m7uh24dii5g5hyle2gk 1461715 1461707 2026-04-02T05:25:51Z Navruzov Abdulmalik 57291 дақиқсозӣ, илова, ислоҳ, баста 1461715 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Сифилис | Image = Treponema pallidum.jpg | Caption = {{lang-la|Treponema pallidum}}, ки боиси сифилис мегардад | ICD10 = {{ICD10|A|50}}—{{ICD10|A|53}} | ICD9 = {{ICD9|090}}—{{ICD9|097}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = | MedlinePlus = 001327 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 2224 }} [[акс:Treponema pallidum 01.png|thumb|275px|Тағйироти гистопатологӣ, ки аз ҷониби ''T. pallidum'' ба вуҷуд меоянд, рангкунии нуқрагин]] '''Сифилис''' (куҳна: '''люэс'''<ref>Словарь иностранных слов. — М.: «[[Русский язык (издательство)|Русский язык]]», 1989. — 624 с. ISBN 5-200-00408-8</ref> аз {{lang-la|lues}} — сироят) — бемории венериявии системавии [[Бемориҳои сироятӣ|сироятӣ]] мебошад, ки бо зарар дидани пӯст, пардаҳои луобӣ, узвҳои дохилӣ, устухонҳо ва системаи асаб ҳамроҳ буда, бо ивазшавии пайдарпайи марҳалаҳои беморӣ тавсиф меёбад. Он аз ҷониби [[Бактерияҳо|бактерияҳои]] намуди {{lang-la|Treponema pallidum}} (Трепонемаи рангпарида) ба вуҷуд меояд, ки ба ҷинси Treponema тааллуқ доранд<ref name="ReferenceA">{{книга |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей|ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина|место = М.|издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |isbn = 5-225-02824-1 }}</ref>. == Этимология == Сифилисро вобаста ба мансубияти миллии пайдоишаш — бемории «олмонӣ», «фронсавӣ» ва ғайра меномиданд. Дар соли 1530 асари профессори Донишгоҳи Падуа, пизишк ва шоир Джироламо Фракасторо (1483—1553) бо номи '''«Сифилис, ё дар бораи бемории галлӣ»''' нашр шуд. Ӯ достоне офарид, ки дар он чӯпоне бо номи Сифил (аз юн. σῦς — хук, φίλος — дӯстдор) ба худоён даъво мекунад ва барои ин ҷазо дода шуда, ба бемории вазнине гирифтор мешавад, ки номаш аз исми ӯ гирифта шудааст. Ҳамин тавр, ин бемории «бисёрмиллат» (ки инчунин «люэс» номида мешавад) номи муосири худро пайдо кард. Тибқи нусхаи дигар, беморӣ ба номи '''Сифил''' — писари Ниоба, ки набераи Тантал буд, гузошта шудааст. Дар достони [[Овидий]] «Метаморфозаҳо» омадааст, ки худоён фарзандони Ниобаро барои ғурураш нобуд карданд ва баъдан пизишкон ин бемории сироятиро бо ин персонажи асотирӣ айният доданд. == Таърихи сифилис == [[акс:DürerSyphilis1496.jpg|thumb|Иллюстратсияи тиббии [[Дюрер, Албрехт|Албрехт Дюрер]] (1496), ки бемори сифилисро тасвир мекунад]] === Назарияҳои пайдоиши сифилис === Се фарзияи асосии пайдоиши сифилис мавҷуданд: амрикоӣ, аврупоӣ ва африқоӣ. ==== Фарзияи амрикоӣ ==== Фарзияе васеъ паҳн шудааст, ки сифилисро ба Аврупо маллоҳони киштиҳои Колумб аз Дунёи Нав (Амрико) овардаанд, ки онҳо дар навбати худ аз сокинони ҷазираи [[Гаити (ҷазира)|Гаити]] сироят ёфта буданд. Бисёре аз онҳо сипас ба артиши бисёрмиллати шоҳи Фронса [[Карл VIII (шоҳи Фронса)|Карл VIII]] пайвастанд, ки соли 1494 ба [[Италия]] ҳуҷум кард. Дар натиҷа, соли 1495 дар байни сарбозони ӯ ҳангоми ишғоли [[Неапол]] хуруҷи сифилис ба амал омад. То соли 1500 эпидемия тамоми Аврупоро фаро гирифта, ба Африқои Шимолӣ, Туркия, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Чин ва Ҳиндустон паҳн шуд. Сифилис яке аз сабабҳои асосии марг дар Аврупо дар давраи [[Эҳё|Ренессанс]] буд. Ин фарзияро мунаққидон бо такя ба бозёфтҳои археологии скелетҳои роҳибон бо нишонаҳои сифилис, ки ба давраҳои хеле қадимтар тааллуқ доранд, зери шубҳа мегузоранд. Аммо таҳлилҳои генетикии соли 2008 ва тадқиқотҳои соли 2024 робитаи наздики трепонемаи рангпарида-ро бо трепонемаҳои Амрикои Ҷанубӣ тасдиқ карданд. Маълумоти нави палеогенетикӣ исбот мекунанд, ки ҳамаи навъҳои муосири трепонемаҳо аз як манбаъ дар Дунёи Нав сарчашма гирифта, дар охири асри XV ба дигар минтақаҳо паҳн шудаанд<ref>{{cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/22708207|title=Палеогенетики доказали, что сифилис впервые появился в Новом Свете|publisher=ТАСС|lang=ru|accessdate=2025-02-04}}</ref>. ==== Фарзияи аврупоӣ ==== Ҷонибдорони ин фарзия бар он нестанд, ки сифилис ҳанӯз дар замонҳои қадим маълум буд<ref>{{Статья|автор=Кистенёва О. А., Кистенёв В. В., Фетисова В. И.|заглавие=Сифилис в трудах авторов Древнего Востока|ссылка=https://elibrary.ru/item.asp?id=24386592|язык=(рус.)|издание=International Scientific Review|год=2015.|номер=8 (9)|страницы=60—63.}}</ref>. Ба ақидаи онҳо, тавсифҳо дар асарҳои [[Гиппократ]], [[Гален]], [[Диоскорид]], [[Авл Корнелий Селс|Селс]], [[Абуалӣ ибни Сино|Ибни Сино]] ва дигар олимони қадим, инчунин дар [[Инҷил]] дар бораи зарардидани аъзо, ки барои сифилис хос аст, шаҳодат медиҳанд. Инчунин скелетҳои роҳибони августинӣ, ки дар дайри бандари Кингстон-апон-Халли Англия зиндагӣ мекарданд, пайдо шуданд. [[Таҳлили радиокарбонӣ|Таҳлили радиокарбонии]] онҳо зарари устухонҳоро ошкор кард, ки ба ақидаи ҷонибдорони ин фарзия, барои сифилис хос мебошанд. Дар скелетҳои сокинони шаҳри қадимии [[Помпей]] низ нишонаҳои сифилиси модарзодӣ ёфт шудаанд, ҳарчанд тафсири ин маълумот мавриди баҳс аст. Инчунин скелети наврасе пайдо шуд, ки дар аввали асри XIV зиндагӣ кардааст ва дар дандонҳояш тағйироти хос барои сирояти сифилис дар батни модар дида мешавад. ==== Фарзияи африқоӣ ==== Фарзияе мавҷуд аст, ки ватани сифилис [[Африқо]] мебошад. Бори аввал онро соли 1961 Т. Кокбёрг (T. Cockburg) ва соли 1963 Э. Ҳадсон (E. Hudson) баён карданд. Тибқи ин фарзия, ангезандаҳои сифилис ва трепонематозҳои тропикӣ ё эндемикӣ ([[Фрамбезия]], [[Пинта (беморӣ)|Пинта]], [[Беҷел]]), аҷдоди ягонае доранд, ки ҳоло аз байн рафтааст. Сифилис аз Африқо дар натиҷаи ҷангҳо, робитаҳои тиҷоратӣ ва интиқоли ғуломон паҳн шудааст. === Фарзия дар бораи робита бо сӯзок (гонорея) === Ҷарроҳи шотландӣ [[Хантер, Ҷон (ҷарроҳ)|Ҷон Хантер]] ба омӯзиши сифилис парешонии зиёде ворид кард. Барои исботи он ки зуҳуроти сифилис ва [[Сӯзок|сӯзок (гонорея)]] ба як беморӣ тааллуқ доранд, соли 1767 ӯ ба сари узви ҷинсии худ рим (гной)-и канали пешобдони бемори сӯзокро сӯзандору кард. Пас аз чанд ҳафта дар ҷойи сӯзандору [[Шанкри сахт]] пайдо шуд. Таҷриба чунон боварибахш менамуд, ки зиёда аз 100 сол ақидае ҳукмрон буд, ки гӯё сифилис ва сӯзок шаклҳои гуногуни ҷараёни як беморӣ мебошанд. Хатогӣ дар натиҷаи тасодуфи ҳолатҳо рух дод: Хантер барои таҷрибаи худ бемореро гирифт, ки ҳамзамон ба ҳарду беморӣ гирифтор буд. Танҳо пас аз 60—70 сол ба ин таҷриба шарҳи дуруст дода шуд. Ин ба шарофати тадқиқотҳои [[Рикор, Филипп|Филипп Рикори]] фронсавӣ имконпазир гашт. Ӯ дар давоми солҳои 1831—1837 700 нафарро ба сифилис ва 667 нафарро ба сӯзок сироят кард (асосан маҳбусони ба қатл маҳкумшуда). Ба шарофати таҷрибаҳои ӯ баҳс дар бораи он ки сифилис ва сӯзок бемориҳои алоҳида мебошанд, комилан ҳал шуд. === Сифилис дар Аврупои Шарқӣ ва Русия === Дар соли 1497 аввалин ҳолатҳои гирифторӣ ба сифилис дар [[Ҳокимияти бузурги Литовӣ]] ба қайд гирифта шуданд. Дар «Хроникаи Биховетс» дар бораи паҳншавии босуръати «бемориҳои франсавӣ» хабар дода мешавад. Дар Русия, Литва ва Лаҳистон беморӣ хеле зуд паҳн шуд. Сабабҳои ин сатҳи пасти ёрии тиббӣ, бесаводии аҳолӣ ва таассуби динӣ буданд, ки сифилисро на ҳамчун беморӣ, балки ҳамчун «ҷазои осмонӣ» медонистанд ва аз табобат даст мекашиданд. Дар замони [[Иван Грозний]] сифилис бо номҳои «лаҳистонӣ», «олмонӣ» ва «франсавӣ» маълум буд. Оғози муборизаи мунтазам бо сифилис ба солҳои 1667—1679 рост меояд. Бо фармони подшоҳ шахсони дорои «бемориҳои сироятӣ» (прилипчивые болезни) бояд муоина мешуданд. Аввалин чорабиниҳои низомӣ дар замони [[Пётр I]] амалӣ шуданд. Соли 1716 дар «Артинкулҳои ҳарбӣ» зикр шуда буд, ки табобат барои ҳамаи хизматчиёни ҳарбӣ, ба истиснои афсароне, ки «бемориҳои франсавиро ба даст меоранд», ройгон аст; афсарон бояд вобаста ба рутбаашон маблағ месупориданд. Дар соли 1763 дар Санкт-Петербург аввалин беморхонаи махсуси венерологӣ кушода шуд. Бемороне, ки ба он ҷо меомаданд, метавонистанд номи худро пинҳон доранд ва ниқоб пӯшанд. Император [[Екатерина II]] низ ба ин мушкилот таваҷҷуҳи зиёд дошт ва соли 1793 фармон дод, ки дар ҳама шаҳрҳо хонаҳои махсус барои табобати бемориҳои сироятӣ сохта шаванд. Марҳалаи муҳим дар мубориза бо ин беморӣ таъсиси кафедраҳои дерматология ва сифилидология дар донишгоҳҳои Санкт-Петербург, Маскав, [[Варшава]] ва [[Донишгоҳи Миллии Тоҷикистон|Киев]] дар нимаи дуюми асри XIX мебошад. Кашфи ангезандаи сифилис — [[Трепонемаи рангпарида]] — ба кӯшишҳои сирояткунии таҷрибавии ҳайвонот вобаста буд. Соли 1903 [[Иля Мечников]] ва Э. Ру сифилисро ба маймунҳои шимпанзе гузаронданд. Соли 1905 Эрих Гоффман ва Фритс Шаудин ангезандаи бемориро кашф карданд. == Таснифот == Умуман, ҳамаи ҳолатҳои сифилисро ба гурӯҳҳои зерин тақсим кардан мумкин аст: * Сифилиси аввалия * Сифилиси сонавия (дуюмин) ** сифилиси сонавияи барвақт ** сифилиси сонавияи дер * Сифилиси сеюмин * Сифилиси модарзодӣ Тибқи таснифоти анъанавии клиникӣ, ҳама шаклҳои сифилис ба шаклҳои **барвақт** ва **дер** тақсим мешаванд. Шаклҳои барвақт бо дараҷаи баланди [[Гузаранда|сирояткунӣ (контагиозӣ)]] ва натиҷаи якбора мусбати [[Реаксияи Вассерман]] тавсиф меёбанд. Шаклҳои дер бошанд, камтар сирояткунанда буда, ба узвҳои дохилӣ, скелет ва системаи асаб зарари ҷиддӣ ва барнагарданда мерасонанд ([[Гумма]], [[Эктимаи сифилисӣ]]). Дар [[МКБ-10]] (Таснифоти байналмилалии бемориҳо) шаклҳои зерин ҷудо карда мешаванд: * **A50** Сифилиси модарзодӣ * **A51** Сифилиси барвақт (аввалия ва сонавия) * **A52** Сифилиси дер (нейросифилис, сифилиси системаи дилу раг) * **A53** Дигар шаклҳои номуайяни сифилис == Эпидемиология == Сифилис аз лаҳзаи аввалин тавсифаш дар охири асри XV як бемории аз ҷиҳати иҷтимоӣ муҳим гардид ва то имрӯз чунин боқӣ мемонад. Дар Аврупо муддати тӯлонӣ чораи асосии мубориза бо паҳншавии он назорати [[Фоҳишагӣ|фоҳишаҳо]] ва муоинаи ҳатмии онҳо буд. Дар аввали асри XXI шумораи ҳолатҳои ошкоршавии сифилиси аввалия ва сонавия дар кишварҳои пешрафта нисбатан устувор боқӣ мемонад. Аммо афзоиши фоизи сироятёбӣ ҳангоми алоқаи ҷинсии даҳонӣ (оралӣ) мушоҳида мешавад. Тибқи маълумоти гуногун, аз 20% то 30% шахсони бори аввал ба сифилис гирифторшуда маҳз аз ҳамин роҳ сироят ёфтаанд. Дар соли 2022 кишварҳои узви [[СҶТ]] (ВОЗ) ҳадаф гузоштанд, ки то соли 2030 шумораи солонаи сироятёбӣ ба сифилис дар байни калонсолонро 10 баробар кам кунанд (аз 7,1 миллион то 0,71 миллион ҳолат). Бо вуҷуди ин, дар соли 2022 шумораи ҳолатҳои нав дар байни калонсолони 15-49 сола афзоиш ёфта, ба 8 миллион ҳолат расид. == Этиология == {{main|Трепонемаи рангпарида}} == Роҳҳои интиқол == Хусусиятҳои интиқоли сифилис бо хосиятҳои биологии ангезанда, аз ҷумла ниёзи он ба рутубат, ҳарорати муайян ва [[Анаэробҳо|анаэробӣ]] буданаш вобаста аст. Сифилис асосан аз '''роҳи ҷинсӣ''' мегузарад, бинобар ин он ба гурӯҳи [[Бемориҳои венериявӣ]] дохил мешавад. Аммо интиқоли сифилис тавассути '''хун''' низ имконпазир аст (масалан, ҳангоми гузаронидани хуни донори сироятёфта ё истифодаи сӯзандоруҳои муштарак дар байни нашъамандон). Роҳи '''маишӣ''' (бе хун) низ истисно нест, вале хеле кам вомехӯрад. Ин роҳ алоқаи зич бо бемори сифилиси сеюминро талаб мекунад, ки захмҳои кушодаи сифилисӣ дорад. Ангезанда метавонад тавассути зарфҳо, дастмолҳо, қошуқҳо, мисвок (щёткаи дандоншӯӣ) ва дигар ашёе, ки бо [[Пардаи луобӣ|пардаҳои луобӣ]] тамос мегиранд, гузарад. Сироят ёфтани кӯдак тавассути шири модар низ имконпазир аст. == Патогенез == [[Давраи инкубатсионӣ]] (ниҳонӣ)-и марҳалаи аввали сифилис ба ҳисоби миёна 3 ҳафта (аз чанд рӯз то 6 ҳафта)-ро ташкил медиҳад. Патогенези сифилис бо аксуламали организм ба таъсири эндотоксинҳои трепонемаи рангпарида вобаста аст. Дар ҷараёни классикии сирояти сифилис 4 давраро ҷудо мекунанд: * '''Инкубатсионӣ''' (ниҳонӣ); * '''Аввалия''' (первичный); * '''Сонавия''' (вторичный); * '''Сеюмин''' (третичный). === Давраи аввалияи сифилис === Аз лаҳзаи пайдо шудани [[Шанкри сахт]] давраи аввалияи беморӣ оғоз мешавад, ки то пайдо шудани [[Домана (пӯст)|хориши (доманаи)]] махсус дар пӯст ва пардаҳои луобӣ давом мекунад. Ин давра ба ҳисоби миёна 6-7 ҳафта давом мекунад. Тақрибан пас аз 5-8 рӯзи оғози ин давра, [[Греҳҳои лимфавӣ|гиреҳҳои лимфавии]] бемор калон мешаванд (склараденити регионарӣ). === Давраи сонавияи (дуюмин) сифилис === Ин давра дар натиҷаи паҳн шудани ангезанда тавассути хун дар тамоми организм ба амал меояд ва бо пайдо шудани домана (хориш) дар пӯст ва пардаҳои луобӣ, инчунин зарар дидани системаи асаб зоҳир мегардад. Хоришҳои пӯст (розеолаҳо, папулаҳо) пас аз чанд ҳафта бе осор нест мешаванд ва беморӣ ба фазаи ниҳонӣ мегузарад. === Давраи сеюмини сифилис === Ин давра тақрибан дар 30% беморони табобатнашуда, одатан пас аз 10-20 соли марҳалаи ниҳонӣ инкишоф меёбад. Дар ин марҳала зарардидани ҳамаи узвҳо ва бофтаҳои организми бемор оғоз мешавад. Хусусияти хоси ин давра пайдоиши [[Гуммаҳои сифилисӣ]] мебошад. Сифилиси сеюмин метавонад боиси [[Нейросифилис]], зарар дидани аорта, клапанҳои дил ва устухонҳо гардад. == Зуҳуроти клиникӣ == === Сифилиси аввалия === Аломати аввалини беморӣ '''Матни пурранг'''шанкри сахт мебошад — захми хурд, одатан бедард, бо сатҳи ҳамвор ва канорҳои мудаввар. Шанкр дар ҷое пайдо мешавад, ки трепонема ба организм ворид шудааст. Ғайр аз шакли классикӣ, шаклҳои атипикӣ низ мавҷуданд: * [[Варами индуративӣ]]: калоншавӣ ва кабудшавии узвҳои ҷинсӣ. * [[Шанкр-панаритсий]]: захм дар ангуштони даст, ки дарди сахт дорад (бештар дар байни пизишкон вомехӯрад). * [[Шанкр-амигдалит]]: калон шудани яктарафаи бодомчаи гулӯ, ки ба [[Ангина|гулӯдард (ангина)]] шабоҳат дорад. === Сифилиси сонавия === Барои он зарардидани умумии пӯст ва пардаҳои луобӣ хос аст, ки бештар дар шакли хориши гулобиранг («гарданбанди Зуҳро») ё рехтани мӯй зоҳир мешавад. Бемор метавонад бемадорӣ, дарди сар ва каме баланд шудани ҳарорати баданро (то 37 °C) ҳис кунад. Аксар вақт ин марҳаларо бо «зуком» ё «шамолхӯрии оддӣ» иштибоҳ меҳисобанд. b1obpbx1fd316unqgskn1rkuv3qioj8 1461719 1461715 2026-04-02T05:29:37Z Navruzov Abdulmalik 57291 ороиш, илова, дақиқсозӣ, ислоҳ 1461719 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Сифилис | Image = Treponema pallidum.jpg | Caption = {{lang-la|Treponema pallidum}}, ки боиси сифилис мегардад | ICD10 = {{ICD10|A|50}}—{{ICD10|A|53}} | ICD9 = {{ICD9|090}}—{{ICD9|097}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = | MedlinePlus = 001327 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 2224 }} [[акс:Treponema pallidum 01.png|thumb|275px|Тағйироти гистопатологӣ, ки аз ҷониби ''T. pallidum'' ба вуҷуд меоянд, рангкунии нуқрагин]] '''Сифилис''' (куҳна: '''люэс'''<ref>Словарь иностранных слов. — М.: «[[Русский язык (издательство)|Русский язык]]», 1989. — 624 с. ISBN 5-200-00408-8</ref> аз {{lang-la|lues}} — сироят) — бемории венериявии системавии [[Бемориҳои сироятӣ|сироятӣ]] мебошад, ки бо зарар дидани пӯст, пардаҳои луобӣ, узвҳои дохилӣ, устухонҳо ва системаи асаб ҳамроҳ буда, бо ивазшавии пайдарпайи марҳалаҳои беморӣ тавсиф меёбад. Он аз ҷониби [[Бактерияҳо|бактерияҳои]] намуди {{lang-la|Treponema pallidum}} (Трепонемаи рангпарида) ба вуҷуд меояд, ки ба ҷинси Treponema тааллуқ доранд<ref name="ReferenceA">{{книга |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей|ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина|место = М.|издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |isbn = 5-225-02824-1 }}</ref>. == Этимология == Сифилисро вобаста ба мансубияти миллии пайдоишаш — бемории «олмонӣ», «фронсавӣ» ва ғайра меномиданд. Дар соли 1530 асари профессори Донишгоҳи Падуа, пизишк ва шоир Джироламо Фракасторо (1483—1553) бо номи '''«Сифилис, ё дар бораи бемории галлӣ»''' нашр шуд. Ӯ достоне офарид, ки дар он чӯпоне бо номи Сифил (аз юн. σῦς — хук, φίλος — дӯстдор) ба худоён даъво мекунад ва барои ин ҷазо дода шуда, ба бемории вазнине гирифтор мешавад, ки номаш аз исми ӯ гирифта шудааст. Ҳамин тавр, ин бемории «бисёрмиллат» (ки инчунин «люэс» номида мешавад) номи муосири худро пайдо кард. Тибқи нусхаи дигар, беморӣ ба номи '''Сифил''' — писари Ниоба, ки набераи Тантал буд, гузошта шудааст. Дар достони [[Овидий]] «Метаморфозаҳо» омадааст, ки худоён фарзандони Ниобаро барои ғурураш нобуд карданд ва баъдан пизишкон ин бемории сироятиро бо ин персонажи асотирӣ айният доданд. == Таърихи сифилис == [[акс:DürerSyphilis1496.jpg|thumb|Иллюстратсияи тиббии [[Дюрер, Албрехт|Албрехт Дюрер]] (1496), ки бемори сифилисро тасвир мекунад]] === Назарияҳои пайдоиши сифилис === Се фарзияи асосии пайдоиши сифилис мавҷуданд: амрикоӣ, аврупоӣ ва африқоӣ. ==== Фарзияи амрикоӣ ==== Фарзияе васеъ паҳн шудааст, ки сифилисро ба Аврупо маллоҳони киштиҳои Колумб аз Дунёи Нав (Амрико) овардаанд, ки онҳо дар навбати худ аз сокинони ҷазираи [[Гаити (ҷазира)|Гаити]] сироят ёфта буданд. Бисёре аз онҳо сипас ба артиши бисёрмиллати шоҳи Фронса [[Карл VIII (шоҳи Фронса)|Карл VIII]] пайвастанд, ки соли 1494 ба [[Италия]] ҳуҷум кард. Дар натиҷа, соли 1495 дар байни сарбозони ӯ ҳангоми ишғоли [[Неапол]] хуруҷи сифилис ба амал омад. То соли 1500 эпидемия тамоми Аврупоро фаро гирифта, ба Африқои Шимолӣ, Туркия, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Чин ва Ҳиндустон паҳн шуд. Сифилис яке аз сабабҳои асосии марг дар Аврупо дар давраи [[Эҳё|Ренессанс]] буд. Ин фарзияро мунаққидон бо такя ба бозёфтҳои археологии скелетҳои роҳибон бо нишонаҳои сифилис, ки ба давраҳои хеле қадимтар тааллуқ доранд, зери шубҳа мегузоранд. Аммо таҳлилҳои генетикии соли 2008 ва тадқиқотҳои соли 2024 робитаи наздики трепонемаи рангпарида-ро бо трепонемаҳои Амрикои Ҷанубӣ тасдиқ карданд. Маълумоти нави палеогенетикӣ исбот мекунанд, ки ҳамаи навъҳои муосири трепонемаҳо аз як манбаъ дар Дунёи Нав сарчашма гирифта, дар охири асри XV ба дигар минтақаҳо паҳн шудаанд<ref>{{cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/22708207|title=Палеогенетики доказали, что сифилис впервые появился в Новом Свете|publisher=ТАСС|lang=ru|accessdate=2025-02-04}}</ref>. ==== Фарзияи аврупоӣ ==== Ҷонибдорони ин фарзия бар он нестанд, ки сифилис ҳанӯз дар замонҳои қадим маълум буд<ref>{{Статья|автор=Кистенёва О. А., Кистенёв В. В., Фетисова В. И.|заглавие=Сифилис в трудах авторов Древнего Востока|ссылка=https://elibrary.ru/item.asp?id=24386592|язык=(рус.)|издание=International Scientific Review|год=2015.|номер=8 (9)|страницы=60—63.}}</ref>. Ба ақидаи онҳо, тавсифҳо дар асарҳои [[Гиппократ]], [[Гален]], [[Диоскорид]], [[Авл Корнелий Селс|Селс]], [[Абуалӣ ибни Сино|Ибни Сино]] ва дигар олимони қадим, инчунин дар [[Инҷил]] дар бораи зарардидани аъзо, ки барои сифилис хос аст, шаҳодат медиҳанд. Инчунин скелетҳои роҳибони августинӣ, ки дар дайри бандари Кингстон-апон-Халли Англия зиндагӣ мекарданд, пайдо шуданд. [[Таҳлили радиокарбонӣ|Таҳлили радиокарбонии]] онҳо зарари устухонҳоро ошкор кард, ки ба ақидаи ҷонибдорони ин фарзия, барои сифилис хос мебошанд. Дар скелетҳои сокинони шаҳри қадимии [[Помпей]] низ нишонаҳои сифилиси модарзодӣ ёфт шудаанд, ҳарчанд тафсири ин маълумот мавриди баҳс аст. Инчунин скелети наврасе пайдо шуд, ки дар аввали асри XIV зиндагӣ кардааст ва дар дандонҳояш тағйироти хос барои сирояти сифилис дар батни модар дида мешавад. ==== Фарзияи африқоӣ ==== Фарзияе мавҷуд аст, ки ватани сифилис [[Африқо]] мебошад. Бори аввал онро соли 1961 Т. Кокбёрг (T. Cockburg) ва соли 1963 Э. Ҳадсон (E. Hudson) баён карданд. Тибқи ин фарзия, ангезандаҳои сифилис ва трепонематозҳои тропикӣ ё эндемикӣ ([[Фрамбезия]], [[Пинта (беморӣ)|Пинта]], [[Беҷел]]), аҷдоди ягонае доранд, ки ҳоло аз байн рафтааст. Сифилис аз Африқо дар натиҷаи ҷангҳо, робитаҳои тиҷоратӣ ва интиқоли ғуломон паҳн шудааст. === Фарзия дар бораи робита бо сӯзок (гонорея) === Ҷарроҳи шотландӣ [[Хантер, Ҷон (ҷарроҳ)|Ҷон Хантер]] ба омӯзиши сифилис парешонии зиёде ворид кард. Барои исботи он ки зуҳуроти сифилис ва [[Сӯзок|сӯзок (гонорея)]] ба як беморӣ тааллуқ доранд, соли 1767 ӯ ба сари узви ҷинсии худ рим (гной)-и канали пешобдони бемори сӯзокро сӯзандору кард. Пас аз чанд ҳафта дар ҷойи сӯзандору [[Шанкри сахт]] пайдо шуд. Таҷриба чунон боварибахш менамуд, ки зиёда аз 100 сол ақидае ҳукмрон буд, ки гӯё сифилис ва сӯзок шаклҳои гуногуни ҷараёни як беморӣ мебошанд. Хатогӣ дар натиҷаи тасодуфи ҳолатҳо рух дод: Хантер барои таҷрибаи худ бемореро гирифт, ки ҳамзамон ба ҳарду беморӣ гирифтор буд. Танҳо пас аз 60—70 сол ба ин таҷриба шарҳи дуруст дода шуд. Ин ба шарофати тадқиқотҳои [[Рикор, Филипп|Филипп Рикори]] фронсавӣ имконпазир гашт. Ӯ дар давоми солҳои 1831—1837 700 нафарро ба сифилис ва 667 нафарро ба сӯзок сироят кард (асосан маҳбусони ба қатл маҳкумшуда). Ба шарофати таҷрибаҳои ӯ баҳс дар бораи он ки сифилис ва сӯзок бемориҳои алоҳида мебошанд, комилан ҳал шуд. === Сифилис дар Аврупои Шарқӣ ва Русия === Дар соли 1497 аввалин ҳолатҳои гирифторӣ ба сифилис дар [[Ҳокимияти бузурги Литовӣ]] ба қайд гирифта шуданд. Дар «Хроникаи Биховетс» дар бораи паҳншавии босуръати «бемориҳои франсавӣ» хабар дода мешавад. Дар Русия, Литва ва Лаҳистон беморӣ хеле зуд паҳн шуд. Сабабҳои ин сатҳи пасти ёрии тиббӣ, бесаводии аҳолӣ ва таассуби динӣ буданд, ки сифилисро на ҳамчун беморӣ, балки ҳамчун «ҷазои осмонӣ» медонистанд ва аз табобат даст мекашиданд. Дар замони [[Иван Грозний]] сифилис бо номҳои «лаҳистонӣ», «олмонӣ» ва «франсавӣ» маълум буд. Оғози муборизаи мунтазам бо сифилис ба солҳои 1667—1679 рост меояд. Бо фармони подшоҳ шахсони дорои «бемориҳои сироятӣ» (прилипчивые болезни) бояд муоина мешуданд. Аввалин чорабиниҳои низомӣ дар замони [[Пётр I]] амалӣ шуданд. Соли 1716 дар «Артинкулҳои ҳарбӣ» зикр шуда буд, ки табобат барои ҳамаи хизматчиёни ҳарбӣ, ба истиснои афсароне, ки «бемориҳои франсавиро ба даст меоранд», ройгон аст; афсарон бояд вобаста ба рутбаашон маблағ месупориданд. Дар соли 1763 дар Санкт-Петербург аввалин беморхонаи махсуси венерологӣ кушода шуд. Бемороне, ки ба он ҷо меомаданд, метавонистанд номи худро пинҳон доранд ва ниқоб пӯшанд. Император [[Екатерина II]] низ ба ин мушкилот таваҷҷуҳи зиёд дошт ва соли 1793 фармон дод, ки дар ҳама шаҳрҳо хонаҳои махсус барои табобати бемориҳои сироятӣ сохта шаванд. Марҳалаи муҳим дар мубориза бо ин беморӣ таъсиси кафедраҳои дерматология ва сифилидология дар донишгоҳҳои Санкт-Петербург, Маскав, [[Варшава]] ва [[Донишгоҳи Миллии Тоҷикистон|Киев]] дар нимаи дуюми асри XIX мебошад. Кашфи ангезандаи сифилис — [[Трепонемаи рангпарида]] — ба кӯшишҳои сирояткунии таҷрибавии ҳайвонот вобаста буд. Соли 1903 [[Иля Мечников]] ва Э. Ру сифилисро ба маймунҳои шимпанзе гузаронданд. Соли 1905 Эрих Гоффман ва Фритс Шаудин ангезандаи бемориро кашф карданд. == Таснифот == Умуман, ҳамаи ҳолатҳои сифилисро ба гурӯҳҳои зерин тақсим кардан мумкин аст: * Сифилиси аввалия * Сифилиси сонавия (дуюмин) ** сифилиси сонавияи барвақт ** сифилиси сонавияи дер * Сифилиси сеюмин * Сифилиси модарзодӣ Тибқи таснифоти анъанавии клиникӣ, ҳама шаклҳои сифилис ба шаклҳои **барвақт** ва **дер** тақсим мешаванд. Шаклҳои барвақт бо дараҷаи баланди [[Гузаранда|сирояткунӣ (контагиозӣ)]] ва натиҷаи якбора мусбати [[Реаксияи Вассерман]] тавсиф меёбанд. Шаклҳои дер бошанд, камтар сирояткунанда буда, ба узвҳои дохилӣ, скелет ва системаи асаб зарари ҷиддӣ ва барнагарданда мерасонанд ([[Гумма]], [[Эктимаи сифилисӣ]]). Дар [[МКБ-10]] (Таснифоти байналмилалии бемориҳо) шаклҳои зерин ҷудо карда мешаванд: * **A50** Сифилиси модарзодӣ * **A51** Сифилиси барвақт (аввалия ва сонавия) * **A52** Сифилиси дер (нейросифилис, сифилиси системаи дилу раг) * **A53** Дигар шаклҳои номуайяни сифилис == Эпидемиология == Сифилис аз лаҳзаи аввалин тавсифаш дар охири асри XV як бемории аз ҷиҳати иҷтимоӣ муҳим гардид ва то имрӯз чунин боқӣ мемонад. Дар Аврупо муддати тӯлонӣ чораи асосии мубориза бо паҳншавии он назорати [[Фоҳишагӣ|фоҳишаҳо]] ва муоинаи ҳатмии онҳо буд. Дар аввали асри XXI шумораи ҳолатҳои ошкоршавии сифилиси аввалия ва сонавия дар кишварҳои пешрафта нисбатан устувор боқӣ мемонад. Аммо афзоиши фоизи сироятёбӣ ҳангоми алоқаи ҷинсии даҳонӣ (оралӣ) мушоҳида мешавад. Тибқи маълумоти гуногун, аз 20% то 30% шахсони бори аввал ба сифилис гирифторшуда маҳз аз ҳамин роҳ сироят ёфтаанд. Дар соли 2022 кишварҳои узви [[СҶТ]] (ВОЗ) ҳадаф гузоштанд, ки то соли 2030 шумораи солонаи сироятёбӣ ба сифилис дар байни калонсолонро 10 баробар кам кунанд (аз 7,1 миллион то 0,71 миллион ҳолат). Бо вуҷуди ин, дар соли 2022 шумораи ҳолатҳои нав дар байни калонсолони 15-49 сола афзоиш ёфта, ба 8 миллион ҳолат расид. == Этиология == {{main|Трепонемаи рангпарида}} == Роҳҳои интиқол == Хусусиятҳои интиқоли сифилис бо хосиятҳои биологии ангезанда, аз ҷумла ниёзи он ба рутубат, ҳарорати муайян ва [[Анаэробҳо|анаэробӣ]] буданаш вобаста аст. Сифилис асосан аз '''роҳи ҷинсӣ''' мегузарад, бинобар ин он ба гурӯҳи [[Бемориҳои венериявӣ]] дохил мешавад. Аммо интиқоли сифилис тавассути '''хун''' низ имконпазир аст (масалан, ҳангоми гузаронидани хуни донори сироятёфта ё истифодаи сӯзандоруҳои муштарак дар байни нашъамандон). Роҳи '''маишӣ''' (бе хун) низ истисно нест, вале хеле кам вомехӯрад. Ин роҳ алоқаи зич бо бемори сифилиси сеюминро талаб мекунад, ки захмҳои кушодаи сифилисӣ дорад. Ангезанда метавонад тавассути зарфҳо, дастмолҳо, қошуқҳо, мисвок (щёткаи дандоншӯӣ) ва дигар ашёе, ки бо [[Пардаи луобӣ|пардаҳои луобӣ]] тамос мегиранд, гузарад. Сироят ёфтани кӯдак тавассути шири модар низ имконпазир аст. == Патогенез == [[Давраи инкубатсионӣ]] (ниҳонӣ)-и марҳалаи аввали сифилис ба ҳисоби миёна 3 ҳафта (аз чанд рӯз то 6 ҳафта)-ро ташкил медиҳад. Патогенези сифилис бо аксуламали организм ба таъсири эндотоксинҳои трепонемаи рангпарида вобаста аст. Дар ҷараёни классикии сирояти сифилис 4 давраро ҷудо мекунанд: * '''Инкубатсионӣ''' (ниҳонӣ); * '''Аввалия''' (первичный); * '''Сонавия''' (вторичный); * '''Сеюмин''' (третичный). === Давраи аввалияи сифилис === Аз лаҳзаи пайдо шудани [[Шанкри сахт]] давраи аввалияи беморӣ оғоз мешавад, ки то пайдо шудани [[Домана (пӯст)|хориши (доманаи)]] махсус дар пӯст ва пардаҳои луобӣ давом мекунад. Ин давра ба ҳисоби миёна 6-7 ҳафта давом мекунад. Тақрибан пас аз 5-8 рӯзи оғози ин давра, [[Греҳҳои лимфавӣ|гиреҳҳои лимфавии]] бемор калон мешаванд (склараденити регионарӣ). === Давраи сонавияи (дуюмин) сифилис === Ин давра дар натиҷаи паҳн шудани ангезанда тавассути хун дар тамоми организм ба амал меояд ва бо пайдо шудани домана (хориш) дар пӯст ва пардаҳои луобӣ, инчунин зарар дидани системаи асаб зоҳир мегардад. Хоришҳои пӯст (розеолаҳо, папулаҳо) пас аз чанд ҳафта бе осор нест мешаванд ва беморӣ ба фазаи ниҳонӣ мегузарад. === Давраи сеюмини сифилис === Ин давра тақрибан дар 30% беморони табобатнашуда, одатан пас аз 10-20 соли марҳалаи ниҳонӣ инкишоф меёбад. Дар ин марҳала зарардидани ҳамаи узвҳо ва бофтаҳои организми бемор оғоз мешавад. Хусусияти хоси ин давра пайдоиши [[Гуммаҳои сифилисӣ]] мебошад. Сифилиси сеюмин метавонад боиси [[Нейросифилис]], зарар дидани аорта, клапанҳои дил ва устухонҳо гардад. == Зуҳуроти клиникӣ == === Сифилиси аввалия === Аломати аввалини беморӣ '''Матни пурранг'''шанкри сахт мебошад — захми хурд, одатан бедард, бо сатҳи ҳамвор ва канорҳои мудаввар. Шанкр дар ҷое пайдо мешавад, ки трепонема ба организм ворид шудааст. Ғайр аз шакли классикӣ, шаклҳои атипикӣ низ мавҷуданд: * [[Варами индуративӣ]]: калоншавӣ ва кабудшавии узвҳои ҷинсӣ. * [[Шанкр-панаритсий]]: захм дар ангуштони даст, ки дарди сахт дорад (бештар дар байни пизишкон вомехӯрад). * [[Шанкр-амигдалит]]: калон шудани яктарафаи бодомчаи гулӯ, ки ба [[Ангина|гулӯдард (ангина)]] шабоҳат дорад. === Сифилиси сонавия === Барои он зарардидани умумии пӯст ва пардаҳои луобӣ хос аст, ки бештар дар шакли хориши гулобиранг («гарданбанди Зуҳро») ё рехтани мӯй зоҳир мешавад. Бемор метавонад бемадорӣ, дарди сар ва каме баланд шудани ҳарорати баданро (то 37 °C) ҳис кунад. Аксар вақт ин марҳаларо бо «зуком» ё «шамолхӯрии оддӣ» иштибоҳ меҳисобанд. ==== Нейросифилиси барвақт ==== Зуҳуроти клиникии нейросифилиси барвақт дар 2—3 соли аввали пас аз сироятёбӣ пайдо мешавад ва ба давраи сонавияи (дуюмин) беморӣ мувофиқат мекунад. Дар ин марҳала рагҳо ва пардаҳои мағзи сар зарар мебинанд. Нишонаи хостарин барои ташхиси фарқкунандаи нейросифилис аз дигар намудҳои [[Менингит]], аломати Аргайл-Робертсон мебошад — дар ин ҳолат аксуламали гавҳараки чашм ба рӯшноӣ гум мешавад, вале қобилияти аккомодатсия (мутобиқшавӣ ба дуриву наздикӣ) боқӣ мемонад. === Сифилиси сеюмин === Пас аз давраи ниҳонии тӯлонӣ (ки метавонад 10—20 сол давом кунад), тақрибан дар 30% беморони табобатнашуда сифилиси сеюмин инкишоф меёбад. Ин марҳала бо зарардидани узвҳои ҳаётӣ тавсиф мешавад: * Сифилиси дерми нейросифилис: боиси фалаҷ (паралич), аз даст додани хотира ва коҳиши қобилияти зеҳнӣ мегардад. * Спинная сухотка (Tabes dorsalis): зарар дидани ҳароммағз, ки боиси вайрон шудани роҳгардӣ ва гум шудани ҳисси мувозинат мешавад. * Гуммаҳо: варамҳои мулоим дар пӯст ва узвҳои дохилӣ, ки баъдан ба шрамҳои сахт (рубцы) табдил меёбанд. === Сифилиси модарзодӣ === Сифилис метавонад аз модари бемор тавассути пласента ба [[Ҷанин|ҷанин]] гузарад. Барои сифилиси модарзодӣ сегонаи (триадаи) аломатҳои зерин хос аст: 1. Кератити паренхиматозӣ (илтиҳоби чашм), 2. Гунгии модарзодӣ, 3. Дандонҳои Гетчинсон (нуқсон дар рушди дандонҳо). == Ташхис (Диагностика) == Ташхиси сифилис дар асоси нишонаҳои клиникӣ ва ташхиси лаборатории хун ва моеъи ҳароммағз гузошта мешавад. Усулҳои асосӣ инҳоянд: * ИФА (Иммуноферментный анализ): барои муайян кардани антителоҳо (ҷисмҳои зид) нисбат ба ангезанда. * ПСР (Полимеразная цепная реакция): барои ёфтани ДНК-и ангезанда дар мавод. * Микроскопияи майдони торик: барои дидани трепонема дар захмҳои аввалия. == Табобат == === Усулҳои таърихӣ === Аввалин воситаи табобат дар асри XVI истифодаи симоб (ртуть) буд, ки онро ба пойҳо мемолиданд. Соли 1908 Паул Эрлих доруи Салварсан-ро кашф кард, ки дар мубориза бо сифилис таҳаввулот ба амал овард. Инчунин усули пиротерапия истифода мешуд — баланд бардоштани сунъии ҳарорати бадани бемор, зеро трепонема дар ҳарорати баланд нобуд мешавад. === Табобати муосир === Аз соли 1943 инҷониб асоси табобатро антибиотикҳои гурӯҳи пенисиллин ташкил медиҳанд. Трепонемаи рангпарида то ҳол нисбат ба пенисиллин ҳассосияти баланд дорад ва ин доруҳо роҳи асосии табобати ин беморӣ дар тамоми ҷаҳон мебошанд. 3uqgisgtvsdxxz2tg2nhgpsb1rwqsvo 1461724 1461719 2026-04-02T05:51:13Z Navruzov Abdulmalik 57291 викисозӣ, илова, дақиқсозӣ 1461724 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Сифилис | Image = Treponema pallidum.jpg | Caption = {{lang-la|Treponema pallidum}}, ки боиси сифилис мегардад | ICD10 = {{ICD10|A|50}}—{{ICD10|A|53}} | ICD9 = {{ICD9|090}}—{{ICD9|097}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = | MedlinePlus = 001327 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 2224 }} [[акс:Treponema pallidum 01.png|thumb|275px|Тағйироти гистопатологӣ, ки аз ҷониби ''T. pallidum'' ба вуҷуд меоянд, рангкунии нуқрагин]] '''Сифилис''' (куҳна: '''люэс'''<ref>Словарь иностранных слов. — М.: «[[Русский язык (издательство)|Русский язык]]», 1989. — 624 с. ISBN 5-200-00408-8</ref> аз {{lang-la|lues}} — сироят) — бемории венериявии системавии [[Бемориҳои сироятӣ|сироятӣ]] мебошад, ки бо зарар дидани пӯст, пардаҳои луобӣ, узвҳои дохилӣ, устухонҳо ва системаи асаб ҳамроҳ буда, бо ивазшавии пайдарпайи марҳалаҳои беморӣ тавсиф меёбад. Он аз ҷониби [[Бактерияҳо|бактерияҳои]] намуди {{lang-la|Treponema pallidum}} (Трепонемаи рангпарида) ба вуҷуд меояд, ки ба ҷинси Treponema тааллуқ доранд<ref name="ReferenceA">{{книга |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей|ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина|место = М.|издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |isbn = 5-225-02824-1 }}</ref>. == Этимология == Сифилисро вобаста ба мансубияти миллии пайдоишаш — бемории «олмонӣ», «фронсавӣ» ва ғайра меномиданд. Дар соли 1530 асари профессори Донишгоҳи Падуа, пизишк ва шоир Джироламо Фракасторо (1483—1553) бо номи '''«Сифилис, ё дар бораи бемории галлӣ»''' нашр шуд. Ӯ достоне офарид, ки дар он чӯпоне бо номи Сифил (аз юн. σῦς — хук, φίλος — дӯстдор) ба худоён даъво мекунад ва барои ин ҷазо дода шуда, ба бемории вазнине гирифтор мешавад, ки номаш аз исми ӯ гирифта шудааст. Ҳамин тавр, ин бемории «бисёрмиллат» (ки инчунин «люэс» номида мешавад) номи муосири худро пайдо кард. Тибқи нусхаи дигар, беморӣ ба номи '''Сифил''' — писари Ниоба, ки набераи Тантал буд, гузошта шудааст. Дар достони [[Овидий]] «Метаморфозаҳо» омадааст, ки худоён фарзандони Ниобаро барои ғурураш нобуд карданд ва баъдан пизишкон ин бемории сироятиро бо ин персонажи асотирӣ айният доданд. == Таърихи сифилис == [[акс:DürerSyphilis1496.jpg|thumb|Иллюстратсияи тиббии [[Дюрер, Албрехт|Албрехт Дюрер]] (1496), ки бемори сифилисро тасвир мекунад]] === Назарияҳои пайдоиши сифилис === Се фарзияи асосии пайдоиши сифилис мавҷуданд: амрикоӣ, аврупоӣ ва африқоӣ. ==== Фарзияи амрикоӣ ==== Фарзияе васеъ паҳн шудааст, ки сифилисро ба Аврупо маллоҳони киштиҳои Колумб аз Дунёи Нав (Амрико) овардаанд, ки онҳо дар навбати худ аз сокинони ҷазираи [[Гаити (ҷазира)|Гаити]] сироят ёфта буданд. Бисёре аз онҳо сипас ба артиши бисёрмиллати шоҳи Фронса [[Карл VIII (шоҳи Фронса)|Карл VIII]] пайвастанд, ки соли 1494 ба [[Италия]] ҳуҷум кард. Дар натиҷа, соли 1495 дар байни сарбозони ӯ ҳангоми ишғоли [[Неапол]] хуруҷи сифилис ба амал омад. То соли 1500 эпидемия тамоми Аврупоро фаро гирифта, ба Африқои Шимолӣ, Туркия, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Чин ва Ҳиндустон паҳн шуд. Сифилис яке аз сабабҳои асосии марг дар Аврупо дар давраи [[Эҳё|Ренессанс]] буд. Ин фарзияро мунаққидон бо такя ба бозёфтҳои археологии скелетҳои роҳибон бо нишонаҳои сифилис, ки ба давраҳои хеле қадимтар тааллуқ доранд, зери шубҳа мегузоранд. Аммо таҳлилҳои генетикии соли 2008 ва тадқиқотҳои соли 2024 робитаи наздики трепонемаи рангпарида-ро бо трепонемаҳои Амрикои Ҷанубӣ тасдиқ карданд. Маълумоти нави палеогенетикӣ исбот мекунанд, ки ҳамаи навъҳои муосири трепонемаҳо аз як манбаъ дар Дунёи Нав сарчашма гирифта, дар охири асри XV ба дигар минтақаҳо паҳн шудаанд<ref>{{cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/22708207|title=Палеогенетики доказали, что сифилис впервые появился в Новом Свете|publisher=ТАСС|lang=ru|accessdate=2025-02-04}}</ref>. ==== Фарзияи аврупоӣ ==== Ҷонибдорони ин фарзия бар он нестанд, ки сифилис ҳанӯз дар замонҳои қадим маълум буд<ref>{{Статья|автор=Кистенёва О. А., Кистенёв В. В., Фетисова В. И.|заглавие=Сифилис в трудах авторов Древнего Востока|ссылка=https://elibrary.ru/item.asp?id=24386592|язык=(рус.)|издание=International Scientific Review|год=2015.|номер=8 (9)|страницы=60—63.}}</ref>. Ба ақидаи онҳо, тавсифҳо дар асарҳои [[Гиппократ]], [[Гален]], [[Диоскорид]], [[Авл Корнелий Селс|Селс]], [[Абуалӣ ибни Сино|Ибни Сино]] ва дигар олимони қадим, инчунин дар [[Инҷил]] дар бораи зарардидани аъзо, ки барои сифилис хос аст, шаҳодат медиҳанд. Инчунин скелетҳои роҳибони августинӣ, ки дар дайри бандари Кингстон-апон-Халли Англия зиндагӣ мекарданд, пайдо шуданд. [[Таҳлили радиокарбонӣ|Таҳлили радиокарбонии]] онҳо зарари устухонҳоро ошкор кард, ки ба ақидаи ҷонибдорони ин фарзия, барои сифилис хос мебошанд. Дар скелетҳои сокинони шаҳри қадимии [[Помпей]] низ нишонаҳои сифилиси модарзодӣ ёфт шудаанд, ҳарчанд тафсири ин маълумот мавриди баҳс аст. Инчунин скелети наврасе пайдо шуд, ки дар аввали асри XIV зиндагӣ кардааст ва дар дандонҳояш тағйироти хос барои сирояти сифилис дар батни модар дида мешавад. ==== Фарзияи африқоӣ ==== Фарзияе мавҷуд аст, ки ватани сифилис [[Африқо]] мебошад. Бори аввал онро соли 1961 Т. Кокбёрг (T. Cockburg) ва соли 1963 Э. Ҳадсон (E. Hudson) баён карданд. Тибқи ин фарзия, ангезандаҳои сифилис ва трепонематозҳои тропикӣ ё эндемикӣ ([[Фрамбезия]], [[Пинта (беморӣ)|Пинта]], [[Беҷел]]), аҷдоди ягонае доранд, ки ҳоло аз байн рафтааст. Сифилис аз Африқо дар натиҷаи ҷангҳо, робитаҳои тиҷоратӣ ва интиқоли ғуломон паҳн шудааст. === Фарзия дар бораи робита бо сӯзок (гонорея) === Ҷарроҳи шотландӣ [[Хантер, Ҷон (ҷарроҳ)|Ҷон Хантер]] ба омӯзиши сифилис парешонии зиёде ворид кард. Барои исботи он ки зуҳуроти сифилис ва [[Сӯзок|сӯзок (гонорея)]] ба як беморӣ тааллуқ доранд, соли 1767 ӯ ба сари узви ҷинсии худ рим (гной)-и канали пешобдони бемори сӯзокро сӯзандору кард. Пас аз чанд ҳафта дар ҷойи сӯзандору [[Шанкри сахт]] пайдо шуд. Таҷриба чунон боварибахш менамуд, ки зиёда аз 100 сол ақидае ҳукмрон буд, ки гӯё сифилис ва сӯзок шаклҳои гуногуни ҷараёни як беморӣ мебошанд. Хатогӣ дар натиҷаи тасодуфи ҳолатҳо рух дод: Хантер барои таҷрибаи худ бемореро гирифт, ки ҳамзамон ба ҳарду беморӣ гирифтор буд. Танҳо пас аз 60—70 сол ба ин таҷриба шарҳи дуруст дода шуд. Ин ба шарофати тадқиқотҳои [[Рикор, Филипп|Филипп Рикори]] фронсавӣ имконпазир гашт. Ӯ дар давоми солҳои 1831—1837 700 нафарро ба сифилис ва 667 нафарро ба сӯзок сироят кард (асосан маҳбусони ба қатл маҳкумшуда). Ба шарофати таҷрибаҳои ӯ баҳс дар бораи он ки сифилис ва сӯзок бемориҳои алоҳида мебошанд, комилан ҳал шуд. === Сифилис дар Аврупои Шарқӣ ва Русия === Дар соли 1497 аввалин ҳолатҳои гирифторӣ ба сифилис дар [[Ҳокимияти бузурги Литовӣ]] ба қайд гирифта шуданд. Дар «Хроникаи Биховетс» дар бораи паҳншавии босуръати «бемориҳои франсавӣ» хабар дода мешавад. Дар Русия, Литва ва Лаҳистон беморӣ хеле зуд паҳн шуд. Сабабҳои ин сатҳи пасти ёрии тиббӣ, бесаводии аҳолӣ ва таассуби динӣ буданд, ки сифилисро на ҳамчун беморӣ, балки ҳамчун «ҷазои осмонӣ» медонистанд ва аз табобат даст мекашиданд. Дар замони [[Иван Грозний]] сифилис бо номҳои «лаҳистонӣ», «олмонӣ» ва «франсавӣ» маълум буд. Оғози муборизаи мунтазам бо сифилис ба солҳои 1667—1679 рост меояд. Бо фармони подшоҳ шахсони дорои «бемориҳои сироятӣ» (прилипчивые болезни) бояд муоина мешуданд. Аввалин чорабиниҳои низомӣ дар замони [[Пётр I]] амалӣ шуданд. Соли 1716 дар «Артинкулҳои ҳарбӣ» зикр шуда буд, ки табобат барои ҳамаи хизматчиёни ҳарбӣ, ба истиснои афсароне, ки «бемориҳои франсавиро ба даст меоранд», ройгон аст; афсарон бояд вобаста ба рутбаашон маблағ месупориданд. Дар соли 1763 дар Санкт-Петербург аввалин беморхонаи махсуси венерологӣ кушода шуд. Бемороне, ки ба он ҷо меомаданд, метавонистанд номи худро пинҳон доранд ва ниқоб пӯшанд. Император [[Екатерина II]] низ ба ин мушкилот таваҷҷуҳи зиёд дошт ва соли 1793 фармон дод, ки дар ҳама шаҳрҳо хонаҳои махсус барои табобати бемориҳои сироятӣ сохта шаванд. Марҳалаи муҳим дар мубориза бо ин беморӣ таъсиси кафедраҳои дерматология ва сифилидология дар донишгоҳҳои Санкт-Петербург, Маскав, [[Варшава]] ва [[Донишгоҳи Миллии Тоҷикистон|Киев]] дар нимаи дуюми асри XIX мебошад. Кашфи ангезандаи сифилис — [[Трепонемаи рангпарида]] — ба кӯшишҳои сирояткунии таҷрибавии ҳайвонот вобаста буд. Соли 1903 [[Иля Мечников]] ва Э. Ру сифилисро ба маймунҳои шимпанзе гузаронданд. Соли 1905 Эрих Гоффман ва Фритс Шаудин ангезандаи бемориро кашф карданд. == Таснифот == Умуман, ҳамаи ҳолатҳои сифилисро ба гурӯҳҳои зерин тақсим кардан мумкин аст: * Сифилиси аввалия * Сифилиси сонавия (дуюмин) ** сифилиси сонавияи барвақт ** сифилиси сонавияи дер * Сифилиси сеюмин * Сифилиси модарзодӣ Тибқи таснифоти анъанавии клиникӣ, ҳама шаклҳои сифилис ба шаклҳои **барвақт** ва **дер** тақсим мешаванд. Шаклҳои барвақт бо дараҷаи баланди [[Гузаранда|сирояткунӣ (контагиозӣ)]] ва натиҷаи якбора мусбати [[Реаксияи Вассерман]] тавсиф меёбанд. Шаклҳои дер бошанд, камтар сирояткунанда буда, ба узвҳои дохилӣ, скелет ва системаи асаб зарари ҷиддӣ ва барнагарданда мерасонанд ([[Гумма]], [[Эктимаи сифилисӣ]]). Дар [[МКБ-10]] (Таснифоти байналмилалии бемориҳо) шаклҳои зерин ҷудо карда мешаванд: * **A50** Сифилиси модарзодӣ * **A51** Сифилиси барвақт (аввалия ва сонавия) * **A52** Сифилиси дер (нейросифилис, сифилиси системаи дилу раг) * **A53** Дигар шаклҳои номуайяни сифилис == Эпидемиология == Сифилис аз лаҳзаи аввалин тавсифаш дар охири асри XV як бемории аз ҷиҳати иҷтимоӣ муҳим гардид ва то имрӯз чунин боқӣ мемонад. Дар Аврупо муддати тӯлонӣ чораи асосии мубориза бо паҳншавии он назорати [[Фоҳишагӣ|фоҳишаҳо]] ва муоинаи ҳатмии онҳо буд. Дар аввали асри XXI шумораи ҳолатҳои ошкоршавии сифилиси аввалия ва сонавия дар кишварҳои пешрафта нисбатан устувор боқӣ мемонад. Аммо афзоиши фоизи сироятёбӣ ҳангоми алоқаи ҷинсии даҳонӣ (оралӣ) мушоҳида мешавад. Тибқи маълумоти гуногун, аз 20% то 30% шахсони бори аввал ба сифилис гирифторшуда маҳз аз ҳамин роҳ сироят ёфтаанд. Дар соли 2022 кишварҳои узви [[СҶТ]] (ВОЗ) ҳадаф гузоштанд, ки то соли 2030 шумораи солонаи сироятёбӣ ба сифилис дар байни калонсолонро 10 баробар кам кунанд (аз 7,1 миллион то 0,71 миллион ҳолат). Бо вуҷуди ин, дар соли 2022 шумораи ҳолатҳои нав дар байни калонсолони 15-49 сола афзоиш ёфта, ба 8 миллион ҳолат расид. == Этиология == {{main|Трепонемаи рангпарида}} == Роҳҳои интиқол == Хусусиятҳои интиқоли сифилис бо хосиятҳои биологии ангезанда, аз ҷумла ниёзи он ба рутубат, ҳарорати муайян ва [[Анаэробҳо|анаэробӣ]] буданаш вобаста аст. Сифилис асосан аз '''роҳи ҷинсӣ''' мегузарад, бинобар ин он ба гурӯҳи [[Бемориҳои венериявӣ]] дохил мешавад. Аммо интиқоли сифилис тавассути '''хун''' низ имконпазир аст (масалан, ҳангоми гузаронидани хуни донори сироятёфта ё истифодаи сӯзандоруҳои муштарак дар байни нашъамандон). Роҳи '''маишӣ''' (бе хун) низ истисно нест, вале хеле кам вомехӯрад. Ин роҳ алоқаи зич бо бемори сифилиси сеюминро талаб мекунад, ки захмҳои кушодаи сифилисӣ дорад. Ангезанда метавонад тавассути зарфҳо, дастмолҳо, қошуқҳо, мисвок (щёткаи дандоншӯӣ) ва дигар ашёе, ки бо [[Пардаи луобӣ|пардаҳои луобӣ]] тамос мегиранд, гузарад. Сироят ёфтани кӯдак тавассути шири модар низ имконпазир аст. == Патогенез == [[Давраи инкубатсионӣ]] (ниҳонӣ)-и марҳалаи аввали сифилис ба ҳисоби миёна 3 ҳафта (аз чанд рӯз то 6 ҳафта)-ро ташкил медиҳад. Патогенези сифилис бо аксуламали организм ба таъсири эндотоксинҳои трепонемаи рангпарида вобаста аст. Дар ҷараёни классикии сирояти сифилис 4 давраро ҷудо мекунанд: * '''Инкубатсионӣ''' (ниҳонӣ); * '''Аввалия''' (первичный); * '''Сонавия''' (вторичный); * '''Сеюмин''' (третичный). === Давраи аввалияи сифилис === Аз лаҳзаи пайдо шудани [[Шанкри сахт]] давраи аввалияи беморӣ оғоз мешавад, ки то пайдо шудани [[Домана (пӯст)|хориши (доманаи)]] махсус дар пӯст ва пардаҳои луобӣ давом мекунад. Ин давра ба ҳисоби миёна 6-7 ҳафта давом мекунад. Тақрибан пас аз 5-8 рӯзи оғози ин давра, [[Греҳҳои лимфавӣ|гиреҳҳои лимфавии]] бемор калон мешаванд (склараденити регионарӣ). === Давраи сонавияи (дуюмин) сифилис === Ин давра дар натиҷаи паҳн шудани ангезанда тавассути хун дар тамоми организм ба амал меояд ва бо пайдо шудани домана (хориш) дар пӯст ва пардаҳои луобӣ, инчунин зарар дидани системаи асаб зоҳир мегардад. Хоришҳои пӯст (розеолаҳо, папулаҳо) пас аз чанд ҳафта бе осор нест мешаванд ва беморӣ ба фазаи ниҳонӣ мегузарад. === Давраи сеюмини сифилис === Ин давра тақрибан дар 30% беморони табобатнашуда, одатан пас аз 10-20 соли марҳалаи ниҳонӣ инкишоф меёбад. Дар ин марҳала зарардидани ҳамаи узвҳо ва бофтаҳои организми бемор оғоз мешавад. Хусусияти хоси ин давра пайдоиши [[Гуммаҳои сифилисӣ]] мебошад. Сифилиси сеюмин метавонад боиси [[Нейросифилис]], зарар дидани аорта, клапанҳои дил ва устухонҳо гардад. == Зуҳуроти клиникӣ == === Сифилиси аввалия === Аломати аввалини беморӣ '''Матни пурранг'''шанкри сахт мебошад — захми хурд, одатан бедард, бо сатҳи ҳамвор ва канорҳои мудаввар. Шанкр дар ҷое пайдо мешавад, ки трепонема ба организм ворид шудааст. Ғайр аз шакли классикӣ, шаклҳои атипикӣ низ мавҷуданд: * [[Варами индуративӣ]]: калоншавӣ ва кабудшавии узвҳои ҷинсӣ. * [[Шанкр-панаритсий]]: захм дар ангуштони даст, ки дарди сахт дорад (бештар дар байни пизишкон вомехӯрад). * [[Шанкр-амигдалит]]: калон шудани яктарафаи бодомчаи гулӯ, ки ба [[Ангина|гулӯдард (ангина)]] шабоҳат дорад. === Сифилиси сонавия === Барои он зарардидани умумии пӯст ва пардаҳои луобӣ хос аст, ки бештар дар шакли хориши гулобиранг («гарданбанди Зуҳро») ё рехтани мӯй зоҳир мешавад. Бемор метавонад бемадорӣ, дарди сар ва каме баланд шудани ҳарорати баданро (то 37 °C) ҳис кунад. Аксар вақт ин марҳаларо бо «зуком» ё «шамолхӯрии оддӣ» иштибоҳ меҳисобанд. ==== Нейросифилиси барвақт ==== Зуҳуроти клиникии нейросифилиси барвақт дар 2—3 соли аввали пас аз сироятёбӣ пайдо мешавад ва ба давраи сонавияи (дуюмин) беморӣ мувофиқат мекунад. Дар ин марҳала рагҳо ва пардаҳои мағзи сар зарар мебинанд. Нишонаи хостарин барои ташхиси фарқкунандаи нейросифилис аз дигар намудҳои [[Менингит]], аломати Аргайл-Робертсон мебошад — дар ин ҳолат аксуламали гавҳараки чашм ба рӯшноӣ гум мешавад, вале қобилияти аккомодатсия (мутобиқшавӣ ба дуриву наздикӣ) боқӣ мемонад. === Сифилиси сеюмин === Пас аз давраи ниҳонии тӯлонӣ (ки метавонад 10—20 сол давом кунад), тақрибан дар 30% беморони табобатнашуда сифилиси сеюмин инкишоф меёбад. Ин марҳала бо зарардидани узвҳои ҳаётӣ тавсиф мешавад: * Сифилиси дерми нейросифилис: боиси фалаҷ (паралич), аз даст додани хотира ва коҳиши қобилияти зеҳнӣ мегардад. * Спинная сухотка (Tabes dorsalis): зарар дидани ҳароммағз, ки боиси вайрон шудани роҳгардӣ ва гум шудани ҳисси мувозинат мешавад. * Гуммаҳо: варамҳои мулоим дар пӯст ва узвҳои дохилӣ, ки баъдан ба шрамҳои сахт (рубцы) табдил меёбанд. === Сифилиси модарзодӣ === Сифилис метавонад аз модари бемор тавассути пласента ба [[Ҷанин|ҷанин]] гузарад. Барои сифилиси модарзодӣ сегонаи (триадаи) аломатҳои зерин хос аст: 1. Кератити паренхиматозӣ (илтиҳоби чашм), 2. Гунгии модарзодӣ, 3. Дандонҳои Гетчинсон (нуқсон дар рушди дандонҳо). == Ташхис (Диагностика) == Ташхиси сифилис дар асоси нишонаҳои клиникӣ ва ташхиси лаборатории хун ва моеъи ҳароммағз гузошта мешавад. Усулҳои асосӣ инҳоянд: * ИФА (Иммуноферментный анализ): барои муайян кардани антителоҳо (ҷисмҳои зид) нисбат ба ангезанда. * ПСР (Полимеразная цепная реакция): барои ёфтани ДНК-и ангезанда дар мавод. * Микроскопияи майдони торик: барои дидани трепонема дар захмҳои аввалия. == Табобат == === Усулҳои таърихӣ === Аввалин воситаи табобат дар асри XVI истифодаи симоб (ртуть) буд, ки онро ба пойҳо мемолиданд. Соли 1908 Паул Эрлих доруи Салварсан-ро кашф кард, ки дар мубориза бо сифилис таҳаввулот ба амал овард. Инчунин усули пиротерапия истифода мешуд — баланд бардоштани сунъии ҳарорати бадани бемор, зеро трепонема дар ҳарорати баланд нобуд мешавад. === Табобати муосир === Аз соли 1943 инҷониб асоси табобатро антибиотикҳои гурӯҳи пенисиллин ташкил медиҳанд. Трепонемаи рангпарида то ҳол нисбат ба пенисиллин ҳассосияти баланд дорад ва ин доруҳо роҳи асосии табобати ин беморӣ дар тамоми ҷаҳон мебошанд. === Усулҳои муосири табобат === [[Бледна трепонема]] амалан ягона [[микроорганизм]]е мебошад, ки то ҳол, бо вуҷуди даҳсолаҳои пенитсиллинтерапия, ҳассосияти беназири худро ба [[пенитсиллин]] ва ҳосилаҳои он нигоҳ доштааст. Вай [[пенициллиназа|пенитсиллиназа]] тавлид намекунад ва дигар механизмҳои муҳофизати зиддипенитсиллинӣ (ба монанди мутатсияи сафедаҳои қабати ҳуҷайра ё гени устувории бисёрвалентии доругӣ), ки кайҳо боз аз ҷониби дигар микроорганизмҳо таҳия шудаанд, надорад. Бинобар ин, имрӯз ҳам усули асосии терапияи муосири зиддисифилис таъини мунтазам ва давомидори ҳосилаҳои пенитсиллин дар вояи (дозаи) кофӣ мебошад<ref name="сиф лечение1">{{книга |автор = |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей |ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина |серия = |ссылка = |издание = |место = М. |издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |страницы = 128—135 |isbn = 5-225-02824-1 |тираж = }}</ref>. Танҳо дар сурати аллергияи бемор ба ҳосилаҳои пенитсиллин ё ҳангоми устувории тасдиқшудаи [[штамм]]и бледна трепонемаи аз бемор ҷудошуда ба ҳосилаҳои пенитсиллин, режими алтернативии табобат — [[эритромитсин]] (дигар [[макролидҳо]] низ эҳтимолан фаъоланд, вале самаранокии онҳо бо дастурҳои Вазорати тандурустӣ ҳуҷҷатгузорӣ нашудааст, бинобар ин тавсия дода намешаванд), ё ҳосилаҳои [[тетратсиклин]], ё [[тсефалоспоринҳо]] тавсия дода мешавад. [[Аминогликозидҳо]] афзоиши бледна трепонемаро танҳо дар вояи хеле баланд, ки ба организми бемор таъсири токсикӣ мерасонанд, бозмедоранд, бинобар ин истифодаи аминогликозидҳо дар шакли монотерапия ҳангоми сифилис тавсия дода намешавад. [[Сулфаниламидҳо]] ҳангоми сифилис умуман бесамар мебошанд<ref name="сиф лечение1"/>. Ҳангоми табобати [[нейросифилис]] бо доруҳои пенитсиллин, ҳатман якҷоя кардани воридкунии антибактериалӣ тавассути даҳон ё дохилимушакӣ бо воридкунии эндолюмбалӣ{{Нет АИ|27|3|2025}} ва пиротерапия, ки гузариши [[ГЭБ|садди гемато-энтсефалиро]] зиёд мекунад, зарур аст. Табобати нейросифилис бо доруҳои гурӯҳи пенитсиллин дар Русия ҳоло бинобар зарурати воридкунии эндолюмбалии онҳо, ки дар аксари муассисаҳои хадамоти дерматовенерологӣ бинобар набудани кормандони ҳуқуқи иҷрои чунин амалиётдошта ғайриимкон аст, мушкил мебошад. Дар натиҷа, зарурати ҷалби муассисаҳои шабакаи умумитиббӣ ба кор бо ин беморон ба миён меояд. Дар баъзе ҳолатҳо истифодаи антибиотикҳои гурӯҳҳои дигар, ки қобилияти гузаштан аз [[садди гематоэнтсефалӣ|садди гемато-энтсефалиро]] доранд, асоснок аст. Дар айни замон{{когда}} барои ин метавон аз тсефалоспоринҳо истифода бурд, аммо, масалан, дар Федератсияи Русия бинобар дастурҳои Вазорати тандурустӣ<ref>{{Cite web|url=http://www.cnikvi.ru/docs/2335_maket_30.pdf|title=Федеральные клинические рекомендации|author=РОССИЙСКОЕ ОБЩЕСТВО ДЕРМАТОВЕНЕРОЛОГОВ И КОСМЕТОЛОГОВ|website=|date=|publisher=РОССИЙСКОЕ ОБЩЕСТВО ДЕРМАТОВЕНЕРОЛОГОВ И КОСМЕТОЛОГОВ|accessdate=2019-01-03|archive-date=2018-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920163341/http://cnikvi.ru/docs/2335_maket_30.pdf|url-status=live}}</ref> истифодаи терапияи алтернативии антибактериалӣ бо душвориҳои зиёди протсессуалӣ рӯ ба рӯ мешавад<ref name="сиф лечение1"/>. Ҳангоми сифилиси паҳншудаи сеюмин дар заминаи устувории баланди бледна трепонема ба доруҳои антибактериалӣ ва ҳангоми ҳолати хуби умумии бемор, ки заҳролудшавии муайяни терапияро иҷозат медиҳад, илова кардани ҳосилаҳои висмут (бийохинол) ё ҳосилаҳои маргимуш (миарсенол, новарсенол) ба антибиотикҳо тавсия дода мешавад. Дар айни замон ин доруҳо дар шабакаи умумии дорухонаҳо дастрас нестанд ва танҳо ба муассисаҳои махсусгардонидашуда ба миқдори маҳдуд ворид мешаванд, зеро хеле токсикӣ буда, кам истифода мешаванд. Ҳангоми сифилис ҳатман бояд ҳамаи шарикони ҷинсии бемор табобат карда шаванд. Дар мавриди беморони дорои сифилиси аввалия, ҳамаи ашхосе, ки дар давоми се моҳи охир бо бемор тамоси ҷинсӣ доштанд, мавриди табобат қарор мегиранд. Дар мавриди сифилиси сонавӣ (дуюмин) — ҳамаи ашхосе, ки дар давоми соли охир бо бемор тамоси ҷинсӣ доштанд. == Пешгӯӣ == Пешгӯии (прогноз) беморӣ дар аксари ҳолатҳо мусоид аст. Ташхиси саривақтӣ ва табобати муносиб боиси шифоёбии комил мегардад. Аммо ҳангоми ҷараёни музмини тӯлонӣ ва дар ҳолатҳои сироятёбии ҷанин дар батми модар, тағйироти устувори бебозгашт инкишоф меёбанд, ки боиси маъюбӣ мегарданд. == Мавзӯи сифилис дар санъат == ;Рассомӣ Дар яке аз портретҳо [[Рембрандт]] одамеро бо нишонаҳои сифилиси модарзодӣ тасвир кардааст. Дар силсилаи кандакориҳои «[[Карераи фоҳиша]]» рассоми англис [[Хогарт, Уильям|Уилям Хогарт]] сарнавишти духтари ҷавонеро, ки аз вилоят ба Лондон омадааст, тасвир кардааст. Дар кандакориҳо пайдарпай роҳи аз шиносоӣ бо даллола, зиндагӣ ҳамчун маъшуқаи сарпарасти сарватманд, фоҳишахона, зиндон, марг аз сифилис ва вафот нишон дода шудааст. Яке аз мусаввараҳои рассоми асрҳои XVI—XVII [[Страдано, Джованни|Ҷованни Страдано]] «Омодасозӣ ва истифодаи [[гваякум]] барои табобати сифилис» ном дошта, усулҳои табобати ин бемориро тасвир мекунад<ref>{{cite web |url = http://www.allposters.com/-sp/Preparation-and-Use-of-Guayaco-for-Treating-Syphilis-Posters_i1587366_.htm |title = Preparation and Use of Guayaco for Treating Syphilis |author = Джованни Страдано |publisher = сайт www.allposters.com |accessdate = 2011-03-14 |archiveurl = https://www.webcitation.org/61CEduyOj?url=http://www.allposters.com/-sp/Preparation-and-Use-of-Guayaco-for-Treating-Syphilis-Posters_i1587366_.htm |archivedate = 2011-08-25 |url-status = live }}</ref>. Доктори санъатшиносӣ [[Грабарь, Игорь Эммануилович|Игор Грабар]] дар китоби «Зиндагии ман. Автомонография» нақл кардааст, ки вақте соли 1888 [[меценат]] ва коллексионери санъати рус [[Третьяков, Павел Михайлович|Павел Третяков]] мусаввараи «[[Духтари офтобхӯрда]]»-и [[Серов, Валентин Александрович|Валентин Серов]]-ро барои галереяи худ харид, рассом [[Маковский, Владимир Егорович|Владимир Маковский]] аз ӯ дар «хӯроки нисфирӯзии навбатии передвижникҳо» пурсид: «Павел Михайлович, аз кай боз шумо ба галереяи худ сифилис эм мекунед?». Грабар навиштааст, ки вазъият дар он вақт дар муҳити эҷодии империяи Русия муташанниҷ шуда буд: «Маълум буд, ки қувваи нав [ки ӯ эҷодиёти Серовро ба он нисбат медод] наздик мешуд, ки ҷои передвижничествои рӯ ба заволро мегирифт»<ref>{{книга | автор={{comment|Грабарь И. Э.|Грабарь, Игорь Эммануилович.}} |часть=Из книги «Моя жизнь. Автомонография» |заглавие=Валентин Серов в воспоминания, дневниках и переписке современников в 2 томах |ссылка часть= |место=М. |издательство=[[Художник РСФСР]] |том=1 |год=1971 |серия=|тираж=20000 |страниц=715 |страницы=523 |isbn= |ref=Грабарь}}</ref>. <gallery widths="200px" heights="200px" class="center"> акс:Girl in the Sunlight. Portrait of Maria Simonovich. 1888. Oil on canvas. The Tretyakov Gallery, Moscow, Russia..jpg|Владимир Серов. [[Духтари офтобхӯрда]], 1888 акс:Rembrandt Harmensz. van Rijn 095.jpg|[[Рембрандт|Рембрандт ван Рейн]]. Портрети Жерар де Лересс (1641—1711): шахси дар полотно тасвиршуда аз сифилиси модарзодӣ азият мекашид акс:Syphilis. Gouache by Richard Tennant Cooper, 1912. Wellcome V0017232.jpg|Ричард Теннант Купер. Сифилис акс:Hogarth-Harlot-5.png|[[Хогарт, Уильям|Уилям Хогарт]]. Мемирад, вақте ки духтурон баҳс мекунанд (аз силсилаи «[[Карераи фоҳиша]]») акс:Juke Joint Sniper.jpg|«[[Джук-джойнт|Juke Joint]] Sniper — сифилис ва [[сӯзок]]» — плакати «зидди венерикӣ»-и амрикоӣ, 1942.]] </gallery> ;Адабиёт * Сифилис номи худро аз номи чӯпон Сифилус (аз {{lang-grc|σῦς}} — хук ва {{lang-grc|φίλος}} — дӯст) аз достони [[Фракасторо, Джироламо|Ҷироламо Фракасторо]] ''«Syphilis sive de morbo Gallico»'' (Сифилис ё Бемории фаронсавӣ) соли 1530 гирифтааст. Чӯпон Сифилус аз ҷониби худоён барои «дӯстӣ бо хук» ҷазо дода шуда буд. Истилоҳи ''люэс'' (аз {{lang-la|lues}} — сироят)-ро нисбат ба сифилис бори аввал [[Рабле, Франсуа|Франсуа Рабле]] истифода бурдааст<ref name="Степаненко">{{статья | автор = Степаненко В. И. | заглавие = Сифилис: исторические факты и современные комментарии | ссылка = www.therapia.com.ua/pdf/2007/1/sifilis.pdf | издание = Украинский медицинский вестник | год = 2007 | номер = 1 }}</ref>. * '''Дар [[Романи фалсафӣ|повести фалсафӣ]]-и [[Вольтер|Волтер]] «[[Кандид, ё Оптимизм|Кандид]]» муаллими фалсафа доктор Панглос «генеалогия»-и бемории худро тасвир мекунад<ref>'''{{книга |автор = [[Вольтер]] |часть = [[Кандид, ё Оптимизм|Кандид]]. Боби 4 |заглавие = Избранные произведения |место = М.: |издательство = Государственное издательство художественной литературы |год = 1947 |страницы = 48—49 |страниц = 544 |тираж = 25000 }}</ref>: {{Иқтибос|Эй Кандиди азизи ман, шумо Пакетаро мешинохтед, хизматгори зебои баронессаи олинасаб; ман дар оғӯши ӯ лаззатҳои биҳиштиро мечашидам ва онҳо ба ман азобҳои дӯзахиро оварданд, ки мебинед, аз онҳо хаста шудаам. Вай сироят ёфта буд; шояд аз ин аллакай мурда бошад. Пакета ин тӯҳфаро аз як роҳиби хеле донишманди франтсисканӣ гирифта буд, ки сарчашмаи сироматро ёфта буд: вай онро аз графиняи куҳансол дошт, ва он графиня онро аз капитани саворае гирифта буд, ки аз як маркиза миннатдор буд, вай онро аз паж, ва паж аз иезуите гирифта буд, ки вақте навшогирд буд, онро мустақиман аз яке аз ҳамсафарони [[Колумб, Христофор|Колумб]] гирифта буд.}} *: '''Инчунин доктор Панглос ба паҳншавии васеи сифилис дар артишҳои давлатҳои аврупоӣ ишора мекунад:''' {{Иқтибос|[…] махсусан дар ин артишҳои бузург, ки аз зархаридони ҳалолу хуб тарбияёфта иборатанд ва тақдири давлатҳоро ҳал мекунанд; метавон мутмаин буд, ки вақте сӣ ҳазор нафар бар зидди лашкари баробар ба шумора меҷанганд, тақрибан бист ҳазор нафар аз ҳар тараф гирифтори сифилис мебошанд.}} * '''Бисёр вақт дар асарҳои [[Бабель, Исаак Эммануилович|И. Э. Бабел]] зикр мешавад. Чунончи, дар ҳикояи маҷмӯаи «[[Конармия (маҷмӯаи ҳикояҳо)|Конармия]]» «Сашка Христос» Бабел фоҷиаи оилавиро тасвир мекунад.''' Падарандар Тараканич бо писарандар Сашка ҳангоми кор дар ғурбат аз як зан ба «бемории бад» гирифтор мешаванд. Сашка аз падарандараш хоҳиш мекунад, ки раҳм кунад ва модарашро «озор» надиҳад. Падарандар ба зориву таваллои Сашка гӯш надода, модари ӯро ба ҳамон бемории венерикии қаблан гирифтааш сироят мекунад<ref>{{cite web | url = lib.ru/PROZA/BABEL/konarmia.txt | title = Исаак Бабель. Конармия | author = Бабель М. Э. | publisher = сайт lib.ru | accessdate = 2011-03-06 }}</ref> * '''Дар ҳикояи [[Акутагава, Рюноскэ|Акутагава]] «Христоси Нанкинӣ» зикр мешавад, ки дар он фоҳишаи понздаҳсола Сун Тсзин-хуа ба сифилис гирифтор аст<ref>'''{{cite web | url = lib.ru/INOFANT/RUNOSKE/4a-18.txt | title = Акутагава Рюноске. Нанкинский Христос | author = Акутагава Рюноске. | publisher = сайт lib.ru | accessdate = 2012-04-23 }}</ref>. * '''Дар романи [[Сомерсет Моэм|Сомерсет Моэм]] «Бори ҳавасҳои инсонӣ» қаҳрамонзане, ки фоҳиша шудааст, ба сифилис гирифтор мешавад.''' Муаллиф мустақиман номи бемории ӯро намегирад, аммо аломатҳо, роҳи сироят ва табобат ба хонанда бехато нишон медиҳанд, ки ин маҳз сифилис аст. * '''Дар ҳикояи «[[Звёздная сыпь]]» [[Булгаков, Михаил Афанасьевич|М. Булгаков]] беэътиноии амалан комили ҷомеаро ба ин бемории вазнин ва дар он замон қариб табобатнашаванда тасвир мекунад.''' Дар аввали ҳикоя Булгаков дар бораи беморе нақл мекунад, ки бо дарди гулӯ муроҷиат карда буд ва ӯ бори аввал ба ӯ ташхиси «сифилис» гузошт<ref>{{книга |автор = Булгаков М. А. |часть = [[Звёздная сыпь]] |заглавие = Необыкновенные приключения доктора |место = К.: |издательство = Ателье нестандартных изданий "Закон жанра" |год = 2006 |страницы = 117 |страниц = 504 |isbn = 966-96634-0-7 |тираж = 2006 }}</ref>: {{Иқтибос|Ва боз баъди чанд дақиқа, вақте ки аз утоқи амбулатории худ барои сигор ба дорухона мерафтам, пичир-пичири хирриси тезро шунидам:<br> — Бад табобат мекунад. Ҷавон. Мефаҳмӣ, гулӯ варам кардааст, вай бошад, нигоҳ мекунад, нигоҳ мекунад… Гоҳ ба сина, гоҳ ба шикам […] Эй Худо! Гулӯ дард мекунад, вай бошад ба пойҳо марҳам медиҳад.}} * '''Инчунин паҳлӯҳои мухталифи иҷтимоии сифилис дар асарҳои зерин оварда шудаанд: шеъри «Сифилис»-и [[Маяковский, Владимир Владимирович|В. Маяковский]], новеллаи «Кати № 29»-и [[Мопассан, Ги де|Г. де Мопассан]], повести А. [[Куприн, Александр Иванович|Куприн]] «[[Яма (повесть)|Яма]]», романҳои «[[Гвардияи сафед (роман)|Гвардияи сафед]]», «[[Ёддоштҳои духтури ҷавон]]»-и [[Булгаков Михаил Афанасьевич|М. А. Булгаков]], «Гулящая»-и [[Панас Мирный|Панас Мирний]], «[[Дони ором (роман)|Дони ором]]»-и [[Шолохов, Михаил Александрович|Шолохов]], «[[Доктор Фаустус]]»-и [[Манн, Томас|Т. Манн]], «Волхв»-и Ҷон Фаулз, «Гайдзин»-и Ҷеймс Клавелл ва як қатор асарҳои дигар.''' '''Кинематограф''' Соли 1949 [[Куросава, Акира|Акира Куросава]] филми «[[Набарди хомӯш]]»-ро аз рӯи намоишномаи Кадзуо Кикута бо нақши асосии [[Мифунэ, Тосиро|Тосиро Мифунэ]] ба навор гирифт. Қаҳрамони филм, духтури низомӣ, ҳангоми ҷарроҳии як шахси гирифтори сифилис тасодуфан захмӣ шуда, сироят меёбад. Ин сирояти тасодуфӣ сабаби драмаи рӯҳии қаҳрамони асосӣ ва тамоми воқеаҳои минбаъда дар филм мегардад<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.allmovie.com/movie/v120075|title=The Quiet Duel (1949) - Akira Kurosawa {{!}} Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related {{!}} AllMovie|accessdate=2020-12-27|archive-date=2021-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418094435/https://www.allmovie.com/movie/v120075|url-status=live}}</ref>. '''Мусиқӣ''' * Дар албоми [[Зловещие мертвецы (албом)|«Зловещие мертвецы» (1990)]]-и гурӯҳи панк-роки русии «[[Сектор Газа (гурӯҳ)|Сектор Газа]]» сифилис дар суруди «Сифон» зикр шудааст. * Дар албоми чоруми студиягии [[King (албом)|King]]-и гурӯҳи итолиёвии [[Симфоник-метал|симфоник]]-[[дэт-метал]] [[Fleshgod Apocalypse]], ки 5 феврали соли 2016 дар лейбли [[Nuclear Blast]] бароварда шудааст, суруди ёздаҳум ба сифилис бахшида шудааст. == Ҳамчунин нигаред == {{Навигация|Викисловарь=сифилис}} * [[Тадқиқоти сифилис дар Таскиги]] * [[Реаксияи Вассерман]] * «Сифилисҳои ғайривенерикӣ» — бемориҳои тропикии [[Бемориҳои эндемикӣ|эндемикӣ]]: ** [[Беҷел]] (сифилиси эндемикӣ, сифилиси арабӣ, сифилиси рӯзгор, аз ҷониби Treponema bejel ба вуҷуд меояд, тибқи таснифоти муосир T. pallidum endemicum) ** [[Фрамбезия]] (сифилиси тропикӣ, полипапилломаи тропикӣ, аз ҷониби Treponema pertenue ба вуҷуд меояд, тибқи таснифоти муосир T. pallidum pertenue) ** {{iw|Пинта (беморӣ)|Пинта|en|Pinta (disease)}} (аз ҷониби Treponema carateum ба вуҷуд меояд, тибқи таснифоти муосир T. pallidum carateum, тавассути тамос ё ҳашарот мегузарад) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{книга | автор = [[Аствацатуров, Корнелий Романович|Астватсатуров К. Р.]] | заглавие = Сифилис. Его диагностика и лечение: Руководство для врачей | ссылка = | ответственный = | издание = | место = М. | издательство = [[Медицина (издательство)|Медицина]] | год = 1965 | страниц = 448 | doi = | тираж = | ref = }} * {{книга |автор = Мирахмедов У. М., [[Торсуев, Николай Александрович|Торсуев Н. А.]], [[Бухарович, Моисей Нахманович|Бухарович М. Н.]], Фришман М. П. |часть = |заглавие = Краткое руководство по сифилидологии |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = | место = Ташкент |издательство = Медицина |год = 1977 |том = |страницы = |страниц = 148 |серия = |isbn = |тираж = }} * {{книга |автор = |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей |ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина |серия = |ссылка = |издание = |место = М. |издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |isbn = 5-225-02824-1 |тираж = }} * {{статья | автор = Коляденко В. Г., Степаненко В. И. | заглавие =Сифилис. История происхождения и распространения в Европе и Российской империи. Заболеваемость и борьба с сифилисом в Советском Союзе и Украине | оригинал = | ссылка = http://m-l.com.ua/?aid=280# | язык = | ответственный = | автор издания = | издание = Искусство Лечения. Мистецтво лікування | тип = | место = {{К.}} | издательство = | год = 2004 | выпуск = | том = | номер = 6 | страницы = | isbn = | issn = }} * {{книга |автор = С. Е Данилов, М. Е Старченко и др. |часть = |заглавие = Инфекции передающиеся преимущественно половым путём |оригинал = |ссылка = |ответственный = С.Е Данилов |издание = |место = Санкт-Петербург |издательство = |год = 2001 |том = |страницы = |страниц = 40 |серия = |isbn = 5-7243- |тираж = }} * {{книга |автор = Марданлы С. Г., Дмитриев Г. А. |часть = |заглавие = Лабораторная диагностика сифилиса (информационно-методическое пособие) |оригинал = |ссылка = http://www.ekolab.ru/Download/metodichka/11.pdf |ответственный = |издание = |место = М. |издательство = Транзит-Икс |год = 2009 |том = |страницы = |страниц = 28 |серия = |isbn = 978 |тираж = }} * {{ВТ-ЭСБЕ|Сифилис|Шлезингер О. А.}} == Пайвандҳо == * {{книга|автор=Штернберг Э. Я., Молчанова Е. К. |часть=Психические расстройства, обусловленные сифилисом нервной системы |издание = 2-е изд., перераб. и доп |заглавие=Справочник по психиатрии |ответственный=Под ред. [[Снежневский, Андрей Владимирович|А. В. Снежневского]] |место=М. | издательство=Медицина | год=1985 |страницы=186—195 |страниц=416 |тираж = 235000|ссылка часть=http://tapemark.narod.ru/psycho/sifilis.html }} {{пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Бемориҳои гузарандаи ҷинсӣ]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои тавассути роҳи ҷинсӣ гузаранда]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои сисстемавӣ]] [[Гурӯҳ:Трепонематозҳо]] [[Гурӯҳ:Сифилис]] == Пайвандҳои беруна == * [http://lib.ru/INOFANT/RUNOSKE/4a-18.txt Акутагава Рюноске. Нанкинский Христос] * [http://lib.ru/PROZA/BABEL/konarmia.txt Исаак Бабель. Конармия] ijo2usgc6bphxueap3cozj1s3auwnyf 1461725 1461724 2026-04-02T05:52:08Z Navruzov Abdulmalik 57291 илова 1461725 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = Сифилис | Image = Treponema pallidum.jpg | Caption = {{lang-la|Treponema pallidum}}, ки боиси сифилис мегардад | ICD10 = {{ICD10|A|50}}—{{ICD10|A|53}} | ICD9 = {{ICD9|090}}—{{ICD9|097}} | ICDO = | OMIM = | DiseasesDB = | MedlinePlus = 001327 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 2224 }} [[акс:Treponema pallidum 01.png|thumb|275px|Тағйироти гистопатологӣ, ки аз ҷониби ''T. pallidum'' ба вуҷуд меоянд, рангкунии нуқрагин]] '''Сифилис''' (куҳна: '''люэс'''<ref>Словарь иностранных слов. — М.: «[[Русский язык (издательство)|Русский язык]]», 1989. — 624 с. ISBN 5-200-00408-8</ref> аз {{lang-la|lues}} — сироят) — бемории венериявии системавии [[Бемориҳои сироятӣ|сироятӣ]] мебошад, ки бо зарар дидани пӯст, пардаҳои луобӣ, узвҳои дохилӣ, устухонҳо ва системаи асаб ҳамроҳ буда, бо ивазшавии пайдарпайи марҳалаҳои беморӣ тавсиф меёбад. Он аз ҷониби [[Бактерияҳо|бактерияҳои]] намуди {{lang-la|Treponema pallidum}} (Трепонемаи рангпарида) ба вуҷуд меояд, ки ба ҷинси Treponema тааллуқ доранд<ref name="ReferenceA">{{книга |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей|ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина|место = М.|издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |isbn = 5-225-02824-1 }}</ref>. == Этимология == Сифилисро вобаста ба мансубияти миллии пайдоишаш — бемории «олмонӣ», «фронсавӣ» ва ғайра меномиданд. Дар соли 1530 асари профессори Донишгоҳи Падуа, пизишк ва шоир Джироламо Фракасторо (1483—1553) бо номи '''«Сифилис, ё дар бораи бемории галлӣ»''' нашр шуд. Ӯ достоне офарид, ки дар он чӯпоне бо номи Сифил (аз юн. σῦς — хук, φίλος — дӯстдор) ба худоён даъво мекунад ва барои ин ҷазо дода шуда, ба бемории вазнине гирифтор мешавад, ки номаш аз исми ӯ гирифта шудааст. Ҳамин тавр, ин бемории «бисёрмиллат» (ки инчунин «люэс» номида мешавад) номи муосири худро пайдо кард. Тибқи нусхаи дигар, беморӣ ба номи '''Сифил''' — писари Ниоба, ки набераи Тантал буд, гузошта шудааст. Дар достони [[Овидий]] «Метаморфозаҳо» омадааст, ки худоён фарзандони Ниобаро барои ғурураш нобуд карданд ва баъдан пизишкон ин бемории сироятиро бо ин персонажи асотирӣ айният доданд. == Таърихи сифилис == [[акс:DürerSyphilis1496.jpg|thumb|Иллюстратсияи тиббии [[Дюрер, Албрехт|Албрехт Дюрер]] (1496), ки бемори сифилисро тасвир мекунад]] === Назарияҳои пайдоиши сифилис === Се фарзияи асосии пайдоиши сифилис мавҷуданд: амрикоӣ, аврупоӣ ва африқоӣ. ==== Фарзияи амрикоӣ ==== Фарзияе васеъ паҳн шудааст, ки сифилисро ба Аврупо маллоҳони киштиҳои Колумб аз Дунёи Нав (Амрико) овардаанд, ки онҳо дар навбати худ аз сокинони ҷазираи [[Гаити (ҷазира)|Гаити]] сироят ёфта буданд. Бисёре аз онҳо сипас ба артиши бисёрмиллати шоҳи Фронса [[Карл VIII (шоҳи Фронса)|Карл VIII]] пайвастанд, ки соли 1494 ба [[Италия]] ҳуҷум кард. Дар натиҷа, соли 1495 дар байни сарбозони ӯ ҳангоми ишғоли [[Неапол]] хуруҷи сифилис ба амал омад. То соли 1500 эпидемия тамоми Аврупоро фаро гирифта, ба Африқои Шимолӣ, Туркия, Осиёи Ҷанубу Шарқӣ, Чин ва Ҳиндустон паҳн шуд. Сифилис яке аз сабабҳои асосии марг дар Аврупо дар давраи [[Эҳё|Ренессанс]] буд. Ин фарзияро мунаққидон бо такя ба бозёфтҳои археологии скелетҳои роҳибон бо нишонаҳои сифилис, ки ба давраҳои хеле қадимтар тааллуқ доранд, зери шубҳа мегузоранд. Аммо таҳлилҳои генетикии соли 2008 ва тадқиқотҳои соли 2024 робитаи наздики трепонемаи рангпарида-ро бо трепонемаҳои Амрикои Ҷанубӣ тасдиқ карданд. Маълумоти нави палеогенетикӣ исбот мекунанд, ки ҳамаи навъҳои муосири трепонемаҳо аз як манбаъ дар Дунёи Нав сарчашма гирифта, дар охири асри XV ба дигар минтақаҳо паҳн шудаанд<ref>{{cite web|url=https://nauka.tass.ru/nauka/22708207|title=Палеогенетики доказали, что сифилис впервые появился в Новом Свете|publisher=ТАСС|lang=ru|accessdate=2025-02-04}}</ref>. ==== Фарзияи аврупоӣ ==== Ҷонибдорони ин фарзия бар он нестанд, ки сифилис ҳанӯз дар замонҳои қадим маълум буд<ref>{{Статья|автор=Кистенёва О. А., Кистенёв В. В., Фетисова В. И.|заглавие=Сифилис в трудах авторов Древнего Востока|ссылка=https://elibrary.ru/item.asp?id=24386592|язык=(рус.)|издание=International Scientific Review|год=2015.|номер=8 (9)|страницы=60—63.}}</ref>. Ба ақидаи онҳо, тавсифҳо дар асарҳои [[Гиппократ]], [[Гален]], [[Диоскорид]], [[Авл Корнелий Селс|Селс]], [[Абуалӣ ибни Сино|Ибни Сино]] ва дигар олимони қадим, инчунин дар [[Инҷил]] дар бораи зарардидани аъзо, ки барои сифилис хос аст, шаҳодат медиҳанд. Инчунин скелетҳои роҳибони августинӣ, ки дар дайри бандари Кингстон-апон-Халли Англия зиндагӣ мекарданд, пайдо шуданд. [[Таҳлили радиокарбонӣ|Таҳлили радиокарбонии]] онҳо зарари устухонҳоро ошкор кард, ки ба ақидаи ҷонибдорони ин фарзия, барои сифилис хос мебошанд. Дар скелетҳои сокинони шаҳри қадимии [[Помпей]] низ нишонаҳои сифилиси модарзодӣ ёфт шудаанд, ҳарчанд тафсири ин маълумот мавриди баҳс аст. Инчунин скелети наврасе пайдо шуд, ки дар аввали асри XIV зиндагӣ кардааст ва дар дандонҳояш тағйироти хос барои сирояти сифилис дар батни модар дида мешавад. ==== Фарзияи африқоӣ ==== Фарзияе мавҷуд аст, ки ватани сифилис [[Африқо]] мебошад. Бори аввал онро соли 1961 Т. Кокбёрг (T. Cockburg) ва соли 1963 Э. Ҳадсон (E. Hudson) баён карданд. Тибқи ин фарзия, ангезандаҳои сифилис ва трепонематозҳои тропикӣ ё эндемикӣ ([[Фрамбезия]], [[Пинта (беморӣ)|Пинта]], [[Беҷел]]), аҷдоди ягонае доранд, ки ҳоло аз байн рафтааст. Сифилис аз Африқо дар натиҷаи ҷангҳо, робитаҳои тиҷоратӣ ва интиқоли ғуломон паҳн шудааст. === Фарзия дар бораи робита бо сӯзок (гонорея) === Ҷарроҳи шотландӣ [[Хантер, Ҷон (ҷарроҳ)|Ҷон Хантер]] ба омӯзиши сифилис парешонии зиёде ворид кард. Барои исботи он ки зуҳуроти сифилис ва [[Сӯзок|сӯзок (гонорея)]] ба як беморӣ тааллуқ доранд, соли 1767 ӯ ба сари узви ҷинсии худ рим (гной)-и канали пешобдони бемори сӯзокро сӯзандору кард. Пас аз чанд ҳафта дар ҷойи сӯзандору [[Шанкри сахт]] пайдо шуд. Таҷриба чунон боварибахш менамуд, ки зиёда аз 100 сол ақидае ҳукмрон буд, ки гӯё сифилис ва сӯзок шаклҳои гуногуни ҷараёни як беморӣ мебошанд. Хатогӣ дар натиҷаи тасодуфи ҳолатҳо рух дод: Хантер барои таҷрибаи худ бемореро гирифт, ки ҳамзамон ба ҳарду беморӣ гирифтор буд. Танҳо пас аз 60—70 сол ба ин таҷриба шарҳи дуруст дода шуд. Ин ба шарофати тадқиқотҳои [[Рикор, Филипп|Филипп Рикори]] фронсавӣ имконпазир гашт. Ӯ дар давоми солҳои 1831—1837 700 нафарро ба сифилис ва 667 нафарро ба сӯзок сироят кард (асосан маҳбусони ба қатл маҳкумшуда). Ба шарофати таҷрибаҳои ӯ баҳс дар бораи он ки сифилис ва сӯзок бемориҳои алоҳида мебошанд, комилан ҳал шуд. === Сифилис дар Аврупои Шарқӣ ва Русия === Дар соли 1497 аввалин ҳолатҳои гирифторӣ ба сифилис дар [[Ҳокимияти бузурги Литовӣ]] ба қайд гирифта шуданд. Дар «Хроникаи Биховетс» дар бораи паҳншавии босуръати «бемориҳои франсавӣ» хабар дода мешавад. Дар Русия, Литва ва Лаҳистон беморӣ хеле зуд паҳн шуд. Сабабҳои ин сатҳи пасти ёрии тиббӣ, бесаводии аҳолӣ ва таассуби динӣ буданд, ки сифилисро на ҳамчун беморӣ, балки ҳамчун «ҷазои осмонӣ» медонистанд ва аз табобат даст мекашиданд. Дар замони [[Иван Грозний]] сифилис бо номҳои «лаҳистонӣ», «олмонӣ» ва «франсавӣ» маълум буд. Оғози муборизаи мунтазам бо сифилис ба солҳои 1667—1679 рост меояд. Бо фармони подшоҳ шахсони дорои «бемориҳои сироятӣ» (прилипчивые болезни) бояд муоина мешуданд. Аввалин чорабиниҳои низомӣ дар замони [[Пётр I]] амалӣ шуданд. Соли 1716 дар «Артинкулҳои ҳарбӣ» зикр шуда буд, ки табобат барои ҳамаи хизматчиёни ҳарбӣ, ба истиснои афсароне, ки «бемориҳои франсавиро ба даст меоранд», ройгон аст; афсарон бояд вобаста ба рутбаашон маблағ месупориданд. Дар соли 1763 дар Санкт-Петербург аввалин беморхонаи махсуси венерологӣ кушода шуд. Бемороне, ки ба он ҷо меомаданд, метавонистанд номи худро пинҳон доранд ва ниқоб пӯшанд. Император [[Екатерина II]] низ ба ин мушкилот таваҷҷуҳи зиёд дошт ва соли 1793 фармон дод, ки дар ҳама шаҳрҳо хонаҳои махсус барои табобати бемориҳои сироятӣ сохта шаванд. Марҳалаи муҳим дар мубориза бо ин беморӣ таъсиси кафедраҳои дерматология ва сифилидология дар донишгоҳҳои Санкт-Петербург, Маскав, [[Варшава]] ва [[Донишгоҳи Миллии Тоҷикистон|Киев]] дар нимаи дуюми асри XIX мебошад. Кашфи ангезандаи сифилис — [[Трепонемаи рангпарида]] — ба кӯшишҳои сирояткунии таҷрибавии ҳайвонот вобаста буд. Соли 1903 [[Иля Мечников]] ва Э. Ру сифилисро ба маймунҳои шимпанзе гузаронданд. Соли 1905 Эрих Гоффман ва Фритс Шаудин ангезандаи бемориро кашф карданд. == Таснифот == Умуман, ҳамаи ҳолатҳои сифилисро ба гурӯҳҳои зерин тақсим кардан мумкин аст: * Сифилиси аввалия * Сифилиси сонавия (дуюмин) ** сифилиси сонавияи барвақт ** сифилиси сонавияи дер * Сифилиси сеюмин * Сифилиси модарзодӣ Тибқи таснифоти анъанавии клиникӣ, ҳама шаклҳои сифилис ба шаклҳои **барвақт** ва **дер** тақсим мешаванд. Шаклҳои барвақт бо дараҷаи баланди [[Гузаранда|сирояткунӣ (контагиозӣ)]] ва натиҷаи якбора мусбати [[Реаксияи Вассерман]] тавсиф меёбанд. Шаклҳои дер бошанд, камтар сирояткунанда буда, ба узвҳои дохилӣ, скелет ва системаи асаб зарари ҷиддӣ ва барнагарданда мерасонанд ([[Гумма]], [[Эктимаи сифилисӣ]]). Дар [[МКБ-10]] (Таснифоти байналмилалии бемориҳо) шаклҳои зерин ҷудо карда мешаванд: * **A50** Сифилиси модарзодӣ * **A51** Сифилиси барвақт (аввалия ва сонавия) * **A52** Сифилиси дер (нейросифилис, сифилиси системаи дилу раг) * **A53** Дигар шаклҳои номуайяни сифилис == Эпидемиология == Сифилис аз лаҳзаи аввалин тавсифаш дар охири асри XV як бемории аз ҷиҳати иҷтимоӣ муҳим гардид ва то имрӯз чунин боқӣ мемонад. Дар Аврупо муддати тӯлонӣ чораи асосии мубориза бо паҳншавии он назорати [[Фоҳишагӣ|фоҳишаҳо]] ва муоинаи ҳатмии онҳо буд. Дар аввали асри XXI шумораи ҳолатҳои ошкоршавии сифилиси аввалия ва сонавия дар кишварҳои пешрафта нисбатан устувор боқӣ мемонад. Аммо афзоиши фоизи сироятёбӣ ҳангоми алоқаи ҷинсии даҳонӣ (оралӣ) мушоҳида мешавад. Тибқи маълумоти гуногун, аз 20% то 30% шахсони бори аввал ба сифилис гирифторшуда маҳз аз ҳамин роҳ сироят ёфтаанд. Дар соли 2022 кишварҳои узви [[СҶТ]] (ВОЗ) ҳадаф гузоштанд, ки то соли 2030 шумораи солонаи сироятёбӣ ба сифилис дар байни калонсолонро 10 баробар кам кунанд (аз 7,1 миллион то 0,71 миллион ҳолат). Бо вуҷуди ин, дар соли 2022 шумораи ҳолатҳои нав дар байни калонсолони 15-49 сола афзоиш ёфта, ба 8 миллион ҳолат расид. == Этиология == {{main|Трепонемаи рангпарида}} == Роҳҳои интиқол == Хусусиятҳои интиқоли сифилис бо хосиятҳои биологии ангезанда, аз ҷумла ниёзи он ба рутубат, ҳарорати муайян ва [[Анаэробҳо|анаэробӣ]] буданаш вобаста аст. Сифилис асосан аз '''роҳи ҷинсӣ''' мегузарад, бинобар ин он ба гурӯҳи [[Бемориҳои венериявӣ]] дохил мешавад. Аммо интиқоли сифилис тавассути '''хун''' низ имконпазир аст (масалан, ҳангоми гузаронидани хуни донори сироятёфта ё истифодаи сӯзандоруҳои муштарак дар байни нашъамандон). Роҳи '''маишӣ''' (бе хун) низ истисно нест, вале хеле кам вомехӯрад. Ин роҳ алоқаи зич бо бемори сифилиси сеюминро талаб мекунад, ки захмҳои кушодаи сифилисӣ дорад. Ангезанда метавонад тавассути зарфҳо, дастмолҳо, қошуқҳо, мисвок (щёткаи дандоншӯӣ) ва дигар ашёе, ки бо [[Пардаи луобӣ|пардаҳои луобӣ]] тамос мегиранд, гузарад. Сироят ёфтани кӯдак тавассути шири модар низ имконпазир аст. == Патогенез == [[Давраи инкубатсионӣ]] (ниҳонӣ)-и марҳалаи аввали сифилис ба ҳисоби миёна 3 ҳафта (аз чанд рӯз то 6 ҳафта)-ро ташкил медиҳад. Патогенези сифилис бо аксуламали организм ба таъсири эндотоксинҳои трепонемаи рангпарида вобаста аст. Дар ҷараёни классикии сирояти сифилис 4 давраро ҷудо мекунанд: * '''Инкубатсионӣ''' (ниҳонӣ); * '''Аввалия''' (первичный); * '''Сонавия''' (вторичный); * '''Сеюмин''' (третичный). === Давраи аввалияи сифилис === Аз лаҳзаи пайдо шудани [[Шанкри сахт]] давраи аввалияи беморӣ оғоз мешавад, ки то пайдо шудани [[Домана (пӯст)|хориши (доманаи)]] махсус дар пӯст ва пардаҳои луобӣ давом мекунад. Ин давра ба ҳисоби миёна 6-7 ҳафта давом мекунад. Тақрибан пас аз 5-8 рӯзи оғози ин давра, [[Греҳҳои лимфавӣ|гиреҳҳои лимфавии]] бемор калон мешаванд (склараденити регионарӣ). === Давраи сонавияи (дуюмин) сифилис === Ин давра дар натиҷаи паҳн шудани ангезанда тавассути хун дар тамоми организм ба амал меояд ва бо пайдо шудани домана (хориш) дар пӯст ва пардаҳои луобӣ, инчунин зарар дидани системаи асаб зоҳир мегардад. Хоришҳои пӯст (розеолаҳо, папулаҳо) пас аз чанд ҳафта бе осор нест мешаванд ва беморӣ ба фазаи ниҳонӣ мегузарад. === Давраи сеюмини сифилис === Ин давра тақрибан дар 30% беморони табобатнашуда, одатан пас аз 10-20 соли марҳалаи ниҳонӣ инкишоф меёбад. Дар ин марҳала зарардидани ҳамаи узвҳо ва бофтаҳои организми бемор оғоз мешавад. Хусусияти хоси ин давра пайдоиши [[Гуммаҳои сифилисӣ]] мебошад. Сифилиси сеюмин метавонад боиси [[Нейросифилис]], зарар дидани аорта, клапанҳои дил ва устухонҳо гардад. == Зуҳуроти клиникӣ == === Сифилиси аввалия === Аломати аввалини беморӣ '''Матни пурранг'''шанкри сахт мебошад — захми хурд, одатан бедард, бо сатҳи ҳамвор ва канорҳои мудаввар. Шанкр дар ҷое пайдо мешавад, ки трепонема ба организм ворид шудааст. Ғайр аз шакли классикӣ, шаклҳои атипикӣ низ мавҷуданд: * [[Варами индуративӣ]]: калоншавӣ ва кабудшавии узвҳои ҷинсӣ. * [[Шанкр-панаритсий]]: захм дар ангуштони даст, ки дарди сахт дорад (бештар дар байни пизишкон вомехӯрад). * [[Шанкр-амигдалит]]: калон шудани яктарафаи бодомчаи гулӯ, ки ба [[Ангина|гулӯдард (ангина)]] шабоҳат дорад. === Сифилиси сонавия === Барои он зарардидани умумии пӯст ва пардаҳои луобӣ хос аст, ки бештар дар шакли хориши гулобиранг («гарданбанди Зуҳро») ё рехтани мӯй зоҳир мешавад. Бемор метавонад бемадорӣ, дарди сар ва каме баланд шудани ҳарорати баданро (то 37 °C) ҳис кунад. Аксар вақт ин марҳаларо бо «зуком» ё «шамолхӯрии оддӣ» иштибоҳ меҳисобанд. ==== Нейросифилиси барвақт ==== Зуҳуроти клиникии нейросифилиси барвақт дар 2—3 соли аввали пас аз сироятёбӣ пайдо мешавад ва ба давраи сонавияи (дуюмин) беморӣ мувофиқат мекунад. Дар ин марҳала рагҳо ва пардаҳои мағзи сар зарар мебинанд. Нишонаи хостарин барои ташхиси фарқкунандаи нейросифилис аз дигар намудҳои [[Менингит]], аломати Аргайл-Робертсон мебошад — дар ин ҳолат аксуламали гавҳараки чашм ба рӯшноӣ гум мешавад, вале қобилияти аккомодатсия (мутобиқшавӣ ба дуриву наздикӣ) боқӣ мемонад. === Сифилиси сеюмин === Пас аз давраи ниҳонии тӯлонӣ (ки метавонад 10—20 сол давом кунад), тақрибан дар 30% беморони табобатнашуда сифилиси сеюмин инкишоф меёбад. Ин марҳала бо зарардидани узвҳои ҳаётӣ тавсиф мешавад: * Сифилиси дерми нейросифилис: боиси фалаҷ (паралич), аз даст додани хотира ва коҳиши қобилияти зеҳнӣ мегардад. * Спинная сухотка (Tabes dorsalis): зарар дидани ҳароммағз, ки боиси вайрон шудани роҳгардӣ ва гум шудани ҳисси мувозинат мешавад. * Гуммаҳо: варамҳои мулоим дар пӯст ва узвҳои дохилӣ, ки баъдан ба шрамҳои сахт (рубцы) табдил меёбанд. === Сифилиси модарзодӣ === Сифилис метавонад аз модари бемор тавассути пласента ба [[Ҷанин|ҷанин]] гузарад. Барои сифилиси модарзодӣ сегонаи (триадаи) аломатҳои зерин хос аст: 1. Кератити паренхиматозӣ (илтиҳоби чашм), 2. Гунгии модарзодӣ, 3. Дандонҳои Гетчинсон (нуқсон дар рушди дандонҳо). == Ташхис (Диагностика) == Ташхиси сифилис дар асоси нишонаҳои клиникӣ ва ташхиси лаборатории хун ва моеъи ҳароммағз гузошта мешавад. Усулҳои асосӣ инҳоянд: * ИФА (Иммуноферментный анализ): барои муайян кардани антителоҳо (ҷисмҳои зид) нисбат ба ангезанда. * ПСР (Полимеразная цепная реакция): барои ёфтани ДНК-и ангезанда дар мавод. * Микроскопияи майдони торик: барои дидани трепонема дар захмҳои аввалия. == Табобат == === Усулҳои таърихӣ === Аввалин воситаи табобат дар асри XVI истифодаи симоб (ртуть) буд, ки онро ба пойҳо мемолиданд. Соли 1908 Паул Эрлих доруи Салварсан-ро кашф кард, ки дар мубориза бо сифилис таҳаввулот ба амал овард. Инчунин усули пиротерапия истифода мешуд — баланд бардоштани сунъии ҳарорати бадани бемор, зеро трепонема дар ҳарорати баланд нобуд мешавад. === Табобати муосир === Аз соли 1943 инҷониб асоси табобатро антибиотикҳои гурӯҳи пенисиллин ташкил медиҳанд. Трепонемаи рангпарида то ҳол нисбат ба пенисиллин ҳассосияти баланд дорад ва ин доруҳо роҳи асосии табобати ин беморӣ дар тамоми ҷаҳон мебошанд. === Усулҳои муосири табобат === [[Бледна трепонема]] амалан ягона [[микроорганизм]]е мебошад, ки то ҳол, бо вуҷуди даҳсолаҳои пенитсиллинтерапия, ҳассосияти беназири худро ба [[пенитсиллин]] ва ҳосилаҳои он нигоҳ доштааст. Вай [[пенициллиназа|пенитсиллиназа]] тавлид намекунад ва дигар механизмҳои муҳофизати зиддипенитсиллинӣ (ба монанди мутатсияи сафедаҳои қабати ҳуҷайра ё гени устувории бисёрвалентии доругӣ), ки кайҳо боз аз ҷониби дигар микроорганизмҳо таҳия шудаанд, надорад. Бинобар ин, имрӯз ҳам усули асосии терапияи муосири зиддисифилис таъини мунтазам ва давомидори ҳосилаҳои пенитсиллин дар вояи (дозаи) кофӣ мебошад<ref name="сиф лечение1">{{книга |автор = |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей |ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина |серия = |ссылка = |издание = |место = М. |издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |страницы = 128—135 |isbn = 5-225-02824-1 |тираж = }}</ref>. Танҳо дар сурати аллергияи бемор ба ҳосилаҳои пенитсиллин ё ҳангоми устувории тасдиқшудаи [[штамм]]и бледна трепонемаи аз бемор ҷудошуда ба ҳосилаҳои пенитсиллин, режими алтернативии табобат — [[эритромитсин]] (дигар [[макролидҳо]] низ эҳтимолан фаъоланд, вале самаранокии онҳо бо дастурҳои Вазорати тандурустӣ ҳуҷҷатгузорӣ нашудааст, бинобар ин тавсия дода намешаванд), ё ҳосилаҳои [[тетратсиклин]], ё [[тсефалоспоринҳо]] тавсия дода мешавад. [[Аминогликозидҳо]] афзоиши бледна трепонемаро танҳо дар вояи хеле баланд, ки ба организми бемор таъсири токсикӣ мерасонанд, бозмедоранд, бинобар ин истифодаи аминогликозидҳо дар шакли монотерапия ҳангоми сифилис тавсия дода намешавад. [[Сулфаниламидҳо]] ҳангоми сифилис умуман бесамар мебошанд<ref name="сиф лечение1"/>. Ҳангоми табобати [[нейросифилис]] бо доруҳои пенитсиллин, ҳатман якҷоя кардани воридкунии антибактериалӣ тавассути даҳон ё дохилимушакӣ бо воридкунии эндолюмбалӣ{{Нет АИ|27|3|2025}} ва пиротерапия, ки гузариши [[ГЭБ|садди гемато-энтсефалиро]] зиёд мекунад, зарур аст. Табобати нейросифилис бо доруҳои гурӯҳи пенитсиллин дар Русия ҳоло бинобар зарурати воридкунии эндолюмбалии онҳо, ки дар аксари муассисаҳои хадамоти дерматовенерологӣ бинобар набудани кормандони ҳуқуқи иҷрои чунин амалиётдошта ғайриимкон аст, мушкил мебошад. Дар натиҷа, зарурати ҷалби муассисаҳои шабакаи умумитиббӣ ба кор бо ин беморон ба миён меояд. Дар баъзе ҳолатҳо истифодаи антибиотикҳои гурӯҳҳои дигар, ки қобилияти гузаштан аз [[садди гематоэнтсефалӣ|садди гемато-энтсефалиро]] доранд, асоснок аст. Дар айни замон{{когда}} барои ин метавон аз тсефалоспоринҳо истифода бурд, аммо, масалан, дар Федератсияи Русия бинобар дастурҳои Вазорати тандурустӣ<ref>{{Cite web|url=http://www.cnikvi.ru/docs/2335_maket_30.pdf|title=Федеральные клинические рекомендации|author=РОССИЙСКОЕ ОБЩЕСТВО ДЕРМАТОВЕНЕРОЛОГОВ И КОСМЕТОЛОГОВ|website=|date=|publisher=РОССИЙСКОЕ ОБЩЕСТВО ДЕРМАТОВЕНЕРОЛОГОВ И КОСМЕТОЛОГОВ|accessdate=2019-01-03|archive-date=2018-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180920163341/http://cnikvi.ru/docs/2335_maket_30.pdf|url-status=live}}</ref> истифодаи терапияи алтернативии антибактериалӣ бо душвориҳои зиёди протсессуалӣ рӯ ба рӯ мешавад<ref name="сиф лечение1"/>. Ҳангоми сифилиси паҳншудаи сеюмин дар заминаи устувории баланди бледна трепонема ба доруҳои антибактериалӣ ва ҳангоми ҳолати хуби умумии бемор, ки заҳролудшавии муайяни терапияро иҷозат медиҳад, илова кардани ҳосилаҳои висмут (бийохинол) ё ҳосилаҳои маргимуш (миарсенол, новарсенол) ба антибиотикҳо тавсия дода мешавад. Дар айни замон ин доруҳо дар шабакаи умумии дорухонаҳо дастрас нестанд ва танҳо ба муассисаҳои махсусгардонидашуда ба миқдори маҳдуд ворид мешаванд, зеро хеле токсикӣ буда, кам истифода мешаванд. Ҳангоми сифилис ҳатман бояд ҳамаи шарикони ҷинсии бемор табобат карда шаванд. Дар мавриди беморони дорои сифилиси аввалия, ҳамаи ашхосе, ки дар давоми се моҳи охир бо бемор тамоси ҷинсӣ доштанд, мавриди табобат қарор мегиранд. Дар мавриди сифилиси сонавӣ (дуюмин) — ҳамаи ашхосе, ки дар давоми соли охир бо бемор тамоси ҷинсӣ доштанд. == Пешгӯӣ == Пешгӯии (прогноз) беморӣ дар аксари ҳолатҳо мусоид аст. Ташхиси саривақтӣ ва табобати муносиб боиси шифоёбии комил мегардад. Аммо ҳангоми ҷараёни музмини тӯлонӣ ва дар ҳолатҳои сироятёбии ҷанин дар батми модар, тағйироти устувори бебозгашт инкишоф меёбанд, ки боиси маъюбӣ мегарданд. == Мавзӯи сифилис дар санъат == ;Рассомӣ Дар яке аз портретҳо [[Рембрандт]] одамеро бо нишонаҳои сифилиси модарзодӣ тасвир кардааст. Дар силсилаи кандакориҳои «[[Карераи фоҳиша]]» рассоми англис [[Хогарт, Уильям|Уилям Хогарт]] сарнавишти духтари ҷавонеро, ки аз вилоят ба Лондон омадааст, тасвир кардааст. Дар кандакориҳо пайдарпай роҳи аз шиносоӣ бо даллола, зиндагӣ ҳамчун маъшуқаи сарпарасти сарватманд, фоҳишахона, зиндон, марг аз сифилис ва вафот нишон дода шудааст. Яке аз мусаввараҳои рассоми асрҳои XVI—XVII [[Страдано, Джованни|Ҷованни Страдано]] «Омодасозӣ ва истифодаи [[гваякум]] барои табобати сифилис» ном дошта, усулҳои табобати ин бемориро тасвир мекунад<ref>{{cite web |url = http://www.allposters.com/-sp/Preparation-and-Use-of-Guayaco-for-Treating-Syphilis-Posters_i1587366_.htm |title = Preparation and Use of Guayaco for Treating Syphilis |author = Джованни Страдано |publisher = сайт www.allposters.com |accessdate = 2011-03-14 |archiveurl = https://www.webcitation.org/61CEduyOj?url=http://www.allposters.com/-sp/Preparation-and-Use-of-Guayaco-for-Treating-Syphilis-Posters_i1587366_.htm |archivedate = 2011-08-25 |url-status = live }}</ref>. Доктори санъатшиносӣ [[Грабарь, Игорь Эммануилович|Игор Грабар]] дар китоби «Зиндагии ман. Автомонография» нақл кардааст, ки вақте соли 1888 [[меценат]] ва коллексионери санъати рус [[Третьяков, Павел Михайлович|Павел Третяков]] мусаввараи «[[Духтари офтобхӯрда]]»-и [[Серов, Валентин Александрович|Валентин Серов]]-ро барои галереяи худ харид, рассом [[Маковский, Владимир Егорович|Владимир Маковский]] аз ӯ дар «хӯроки нисфирӯзии навбатии передвижникҳо» пурсид: «Павел Михайлович, аз кай боз шумо ба галереяи худ сифилис эм мекунед?». Грабар навиштааст, ки вазъият дар он вақт дар муҳити эҷодии империяи Русия муташанниҷ шуда буд: «Маълум буд, ки қувваи нав [ки ӯ эҷодиёти Серовро ба он нисбат медод] наздик мешуд, ки ҷои передвижничествои рӯ ба заволро мегирифт»<ref>{{книга | автор={{comment|Грабарь И. Э.|Грабарь, Игорь Эммануилович.}} |часть=Из книги «Моя жизнь. Автомонография» |заглавие=Валентин Серов в воспоминания, дневниках и переписке современников в 2 томах |ссылка часть= |место=М. |издательство=[[Художник РСФСР]] |том=1 |год=1971 |серия=|тираж=20000 |страниц=715 |страницы=523 |isbn= |ref=Грабарь}}</ref>. <gallery widths="200px" heights="200px" class="center"> акс:Girl in the Sunlight. Portrait of Maria Simonovich. 1888. Oil on canvas. The Tretyakov Gallery, Moscow, Russia..jpg|Владимир Серов. [[Духтари офтобхӯрда]], 1888 акс:Rembrandt Harmensz. van Rijn 095.jpg|[[Рембрандт|Рембрандт ван Рейн]]. Портрети Жерар де Лересс (1641—1711): шахси дар полотно тасвиршуда аз сифилиси модарзодӣ азият мекашид акс:Syphilis. Gouache by Richard Tennant Cooper, 1912. Wellcome V0017232.jpg|Ричард Теннант Купер. Сифилис акс:Hogarth-Harlot-5.png|[[Хогарт, Уильям|Уилям Хогарт]]. Мемирад, вақте ки духтурон баҳс мекунанд (аз силсилаи «[[Карераи фоҳиша]]») акс:Juke Joint Sniper.jpg|«[[Джук-джойнт|Juke Joint]] Sniper — сифилис ва [[сӯзок]]» — плакати «зидди венерикӣ»-и амрикоӣ, 1942.]] </gallery> ;Адабиёт * Сифилис номи худро аз номи чӯпон Сифилус (аз {{lang-grc|σῦς}} — хук ва {{lang-grc|φίλος}} — дӯст) аз достони [[Фракасторо, Джироламо|Ҷироламо Фракасторо]] ''«Syphilis sive de morbo Gallico»'' (Сифилис ё Бемории фаронсавӣ) соли 1530 гирифтааст. Чӯпон Сифилус аз ҷониби худоён барои «дӯстӣ бо хук» ҷазо дода шуда буд. Истилоҳи ''люэс'' (аз {{lang-la|lues}} — сироят)-ро нисбат ба сифилис бори аввал [[Рабле, Франсуа|Франсуа Рабле]] истифода бурдааст<ref name="Степаненко">{{статья | автор = Степаненко В. И. | заглавие = Сифилис: исторические факты и современные комментарии | ссылка = www.therapia.com.ua/pdf/2007/1/sifilis.pdf | издание = Украинский медицинский вестник | год = 2007 | номер = 1 }}</ref>. * '''Дар [[Романи фалсафӣ|повести фалсафӣ]]-и [[Вольтер|Волтер]] «[[Кандид, ё Оптимизм|Кандид]]» муаллими фалсафа доктор Панглос «генеалогия»-и бемории худро тасвир мекунад<ref>'''{{книга |автор = [[Вольтер]] |часть = [[Кандид, ё Оптимизм|Кандид]]. Боби 4 |заглавие = Избранные произведения |место = М.: |издательство = Государственное издательство художественной литературы |год = 1947 |страницы = 48—49 |страниц = 544 |тираж = 25000 }}</ref>: {{Иқтибос|Эй Кандиди азизи ман, шумо Пакетаро мешинохтед, хизматгори зебои баронессаи олинасаб; ман дар оғӯши ӯ лаззатҳои биҳиштиро мечашидам ва онҳо ба ман азобҳои дӯзахиро оварданд, ки мебинед, аз онҳо хаста шудаам. Вай сироят ёфта буд; шояд аз ин аллакай мурда бошад. Пакета ин тӯҳфаро аз як роҳиби хеле донишманди франтсисканӣ гирифта буд, ки сарчашмаи сироматро ёфта буд: вай онро аз графиняи куҳансол дошт, ва он графиня онро аз капитани саворае гирифта буд, ки аз як маркиза миннатдор буд, вай онро аз паж, ва паж аз иезуите гирифта буд, ки вақте навшогирд буд, онро мустақиман аз яке аз ҳамсафарони [[Колумб, Христофор|Колумб]] гирифта буд.}} *: '''Инчунин доктор Панглос ба паҳншавии васеи сифилис дар артишҳои давлатҳои аврупоӣ ишора мекунад:''' {{Иқтибос|[…] махсусан дар ин артишҳои бузург, ки аз зархаридони ҳалолу хуб тарбияёфта иборатанд ва тақдири давлатҳоро ҳал мекунанд; метавон мутмаин буд, ки вақте сӣ ҳазор нафар бар зидди лашкари баробар ба шумора меҷанганд, тақрибан бист ҳазор нафар аз ҳар тараф гирифтори сифилис мебошанд.}} * '''Бисёр вақт дар асарҳои [[Бабель, Исаак Эммануилович|И. Э. Бабел]] зикр мешавад. Чунончи, дар ҳикояи маҷмӯаи «[[Конармия (маҷмӯаи ҳикояҳо)|Конармия]]» «Сашка Христос» Бабел фоҷиаи оилавиро тасвир мекунад.''' Падарандар Тараканич бо писарандар Сашка ҳангоми кор дар ғурбат аз як зан ба «бемории бад» гирифтор мешаванд. Сашка аз падарандараш хоҳиш мекунад, ки раҳм кунад ва модарашро «озор» надиҳад. Падарандар ба зориву таваллои Сашка гӯш надода, модари ӯро ба ҳамон бемории венерикии қаблан гирифтааш сироят мекунад<ref>{{cite web | url = lib.ru/PROZA/BABEL/konarmia.txt | title = Исаак Бабель. Конармия | author = Бабель М. Э. | publisher = сайт lib.ru | accessdate = 2011-03-06 }}</ref> * '''Дар ҳикояи [[Акутагава, Рюноскэ|Акутагава]] «Христоси Нанкинӣ» зикр мешавад, ки дар он фоҳишаи понздаҳсола Сун Тсзин-хуа ба сифилис гирифтор аст<ref>'''{{cite web | url = lib.ru/INOFANT/RUNOSKE/4a-18.txt | title = Акутагава Рюноске. Нанкинский Христос | author = Акутагава Рюноске. | publisher = сайт lib.ru | accessdate = 2012-04-23 }}</ref>. * '''Дар романи [[Сомерсет Моэм|Сомерсет Моэм]] «Бори ҳавасҳои инсонӣ» қаҳрамонзане, ки фоҳиша шудааст, ба сифилис гирифтор мешавад.''' Муаллиф мустақиман номи бемории ӯро намегирад, аммо аломатҳо, роҳи сироят ва табобат ба хонанда бехато нишон медиҳанд, ки ин маҳз сифилис аст. * '''Дар ҳикояи «[[Звёздная сыпь]]» [[Булгаков, Михаил Афанасьевич|М. Булгаков]] беэътиноии амалан комили ҷомеаро ба ин бемории вазнин ва дар он замон қариб табобатнашаванда тасвир мекунад.''' Дар аввали ҳикоя Булгаков дар бораи беморе нақл мекунад, ки бо дарди гулӯ муроҷиат карда буд ва ӯ бори аввал ба ӯ ташхиси «сифилис» гузошт<ref>{{книга |автор = Булгаков М. А. |часть = [[Звёздная сыпь]] |заглавие = Необыкновенные приключения доктора |место = К.: |издательство = Ателье нестандартных изданий "Закон жанра" |год = 2006 |страницы = 117 |страниц = 504 |isbn = 966-96634-0-7 |тираж = 2006 }}</ref>: {{Иқтибос|Ва боз баъди чанд дақиқа, вақте ки аз утоқи амбулатории худ барои сигор ба дорухона мерафтам, пичир-пичири хирриси тезро шунидам:<br> — Бад табобат мекунад. Ҷавон. Мефаҳмӣ, гулӯ варам кардааст, вай бошад, нигоҳ мекунад, нигоҳ мекунад… Гоҳ ба сина, гоҳ ба шикам […] Эй Худо! Гулӯ дард мекунад, вай бошад ба пойҳо марҳам медиҳад.}} * '''Инчунин паҳлӯҳои мухталифи иҷтимоии сифилис дар асарҳои зерин оварда шудаанд: шеъри «Сифилис»-и [[Маяковский, Владимир Владимирович|В. Маяковский]], новеллаи «Кати № 29»-и [[Мопассан, Ги де|Г. де Мопассан]], повести А. [[Куприн, Александр Иванович|Куприн]] «[[Яма (повесть)|Яма]]», романҳои «[[Гвардияи сафед (роман)|Гвардияи сафед]]», «[[Ёддоштҳои духтури ҷавон]]»-и [[Булгаков Михаил Афанасьевич|М. А. Булгаков]], «Гулящая»-и [[Панас Мирный|Панас Мирний]], «[[Дони ором (роман)|Дони ором]]»-и [[Шолохов, Михаил Александрович|Шолохов]], «[[Доктор Фаустус]]»-и [[Манн, Томас|Т. Манн]], «Волхв»-и Ҷон Фаулз, «Гайдзин»-и Ҷеймс Клавелл ва як қатор асарҳои дигар.''' '''Кинематограф''' Соли 1949 [[Куросава, Акира|Акира Куросава]] филми «[[Набарди хомӯш]]»-ро аз рӯи намоишномаи Кадзуо Кикута бо нақши асосии [[Мифунэ, Тосиро|Тосиро Мифунэ]] ба навор гирифт. Қаҳрамони филм, духтури низомӣ, ҳангоми ҷарроҳии як шахси гирифтори сифилис тасодуфан захмӣ шуда, сироят меёбад. Ин сирояти тасодуфӣ сабаби драмаи рӯҳии қаҳрамони асосӣ ва тамоми воқеаҳои минбаъда дар филм мегардад<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.allmovie.com/movie/v120075|title=The Quiet Duel (1949) - Akira Kurosawa {{!}} Synopsis, Characteristics, Moods, Themes and Related {{!}} AllMovie|accessdate=2020-12-27|archive-date=2021-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418094435/https://www.allmovie.com/movie/v120075|url-status=live}}</ref>. '''Мусиқӣ''' * Дар албоми [[Зловещие мертвецы (албом)|«Зловещие мертвецы» (1990)]]-и гурӯҳи панк-роки русии «[[Сектор Газа (гурӯҳ)|Сектор Газа]]» сифилис дар суруди «Сифон» зикр шудааст. * Дар албоми чоруми студиягии [[King (албом)|King]]-и гурӯҳи итолиёвии [[Симфоник-метал|симфоник]]-[[дэт-метал]] [[Fleshgod Apocalypse]], ки 5 феврали соли 2016 дар лейбли [[Nuclear Blast]] бароварда шудааст, суруди ёздаҳум ба сифилис бахшида шудааст. == Ҳамчунин нигаред == {{Навигация|Викисловарь=сифилис}} * [[Тадқиқоти сифилис дар Таскиги]] * [[Реаксияи Вассерман]] * «Сифилисҳои ғайривенерикӣ» — бемориҳои тропикии [[Бемориҳои эндемикӣ|эндемикӣ]]: ** [[Беҷел]] (сифилиси эндемикӣ, сифилиси арабӣ, сифилиси рӯзгор, аз ҷониби Treponema bejel ба вуҷуд меояд, тибқи таснифоти муосир T. pallidum endemicum) ** [[Фрамбезия]] (сифилиси тропикӣ, полипапилломаи тропикӣ, аз ҷониби Treponema pertenue ба вуҷуд меояд, тибқи таснифоти муосир T. pallidum pertenue) ** {{iw|Пинта (беморӣ)|Пинта|en|Pinta (disease)}} (аз ҷониби Treponema carateum ба вуҷуд меояд, тибқи таснифоти муосир T. pallidum carateum, тавассути тамос ё ҳашарот мегузарад) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{книга | автор = [[Аствацатуров, Корнелий Романович|Астватсатуров К. Р.]] | заглавие = Сифилис. Его диагностика и лечение: Руководство для врачей | ссылка = | ответственный = | издание = | место = М. | издательство = [[Медицина (издательство)|Медицина]] | год = 1965 | страниц = 448 | doi = | тираж = | ref = }} * {{книга |автор = Мирахмедов У. М., [[Торсуев, Николай Александрович|Торсуев Н. А.]], [[Бухарович, Моисей Нахманович|Бухарович М. Н.]], Фришман М. П. |часть = |заглавие = Краткое руководство по сифилидологии |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = | место = Ташкент |издательство = Медицина |год = 1977 |том = |страницы = |страниц = 148 |серия = |isbn = |тираж = }} * {{книга |автор = |заглавие = Кожные и венерические болезни. Руководство для врачей |ответственный = Под ред. Ю. К. Скрипкина |серия = |ссылка = |издание = |место = М. |издательство = Медицина |год = 1996 |том = 4 |страниц = 352 |isbn = 5-225-02824-1 |тираж = }} * {{статья | автор = Коляденко В. Г., Степаненко В. И. | заглавие =Сифилис. История происхождения и распространения в Европе и Российской империи. Заболеваемость и борьба с сифилисом в Советском Союзе и Украине | оригинал = | ссылка = http://m-l.com.ua/?aid=280# | язык = | ответственный = | автор издания = | издание = Искусство Лечения. Мистецтво лікування | тип = | место = {{К.}} | издательство = | год = 2004 | выпуск = | том = | номер = 6 | страницы = | isbn = | issn = }} * {{книга |автор = С. Е Данилов, М. Е Старченко и др. |часть = |заглавие = Инфекции передающиеся преимущественно половым путём |оригинал = |ссылка = |ответственный = С.Е Данилов |издание = |место = Санкт-Петербург |издательство = |год = 2001 |том = |страницы = |страниц = 40 |серия = |isbn = 5-7243- |тираж = }} * {{книга |автор = Марданлы С. Г., Дмитриев Г. А. |часть = |заглавие = Лабораторная диагностика сифилиса (информационно-методическое пособие) |оригинал = |ссылка = http://www.ekolab.ru/Download/metodichka/11.pdf |ответственный = |издание = |место = М. |издательство = Транзит-Икс |год = 2009 |том = |страницы = |страниц = 28 |серия = |isbn = 978 |тираж = }} * {{ВТ-ЭСБЕ|Сифилис|Шлезингер О. А.}} == Пайвандҳо == * {{книга|автор=Штернберг Э. Я., Молчанова Е. К. |часть=Психические расстройства, обусловленные сифилисом нервной системы |издание = 2-е изд., перераб. и доп |заглавие=Справочник по психиатрии |ответственный=Под ред. [[Снежневский, Андрей Владимирович|А. В. Снежневского]] |место=М. | издательство=Медицина | год=1985 |страницы=186—195 |страниц=416 |тираж = 235000|ссылка часть=http://tapemark.narod.ru/psycho/sifilis.html }} {{пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Бемориҳои тавассути роҳи ҷинсӣ гузаранда]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои сисстемавӣ]] [[Гурӯҳ:Трепонематозҳо]] [[Гурӯҳ:Сифилис]] == Пайвандҳои беруна == * [http://lib.ru/INOFANT/RUNOSKE/4a-18.txt Акутагава Рюноске. Нанкинский Христос] * [http://lib.ru/PROZA/BABEL/konarmia.txt Исаак Бабель. Конармия] [[Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои пӯст]] 7mc8cb185e4w18litok65ojncbq3ohn Зоғча 0 330037 1461705 2026-04-02T05:14:29Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Зоғча (Corvus monedula) — парандаест аз ҷинси зоғҳо. Дарозиаш 34–39 см, вазнаш 175–280 г. Пару болаш си­ёҳ­тоб, сару гарданаш хокистарии нуқрагун. Инабияи чашмаш сафед, гоҳо сабзи баланд ё кабудча. Бештар дар қисми ғарбии Авруосиё (ғайр аз шимоли Скандинавия) ва Африқои... 1461705 wikitext text/x-wiki Зоғча (Corvus monedula) — парандаест аз ҷинси зоғҳо. Дарозиаш 34–39 см, вазнаш 175–280 г. Пару болаш си­ёҳ­тоб, сару гарданаш хокистарии нуқрагун. Инабияи чашмаш сафед, гоҳо сабзи баланд ё кабудча. Бештар дар қисми ғарбии Авруосиё (ғайр аз шимоли Скандинавия) ва Африқои Шимолӣ дучор ме­ояд. Парандаҳои шимолӣ ва шарқӣ кӯчӣ бу­да, зимистонро дар ҷануби ареали худ мегузаронанд. Зоғча дар шахсори соҳилҳо, ҷан­галҳои камдарахт, маҳалҳои аҳолини­шин, иморатҳои куҳна ва ам­соли онҳо зиндагӣ мекунад. Зимистон селаи зоғчаҳоро дар кӯчабоғи шаҳрҳо низ метавон дучор омад. Зоғча дар Тоҷикистон парандаи муқар­рарист. Тобистонро дар кӯҳ­ҳо (баландии 1500–4000 м аз с. б.), зимис­тонро дар домана­кӯҳҳо ва ҳам­во­риҳо мегузаронад. Дар иморатҳои куҳна, сим­чӯбҳо, пулҳои калон лона мегузорад. Зоғчаи модина моҳи апрел 4–6 тухм гузошта, онҳоро 17–18 рӯз мехобонад. Чӯҷаҳо баъ­ди 30–35 рӯзи аз тухм баромаданашон парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғча ҳаша­рот, кирм, меваҳои афтода, тухми руста­нӣ, пар­товҳои рӯз­гор ва ғ. мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғча|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] ar3z5o8ec22kraaj0la32suzizmnhnz 1461718 1461705 2026-04-02T05:29:16Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461718 wikitext text/x-wiki {{Таксон | regnum = Животные | image file = Birds of Sweden 2016 53.jpg | image descr = | parent = Coloeus | rang = Вид | latin = Coloeus monedula | author = ([[Linnaeus]], [[1758 год в науке|1758]]) | syn = * {{btname|Corvus monedula|Linnaeus, 1758}} | range map = Corvus monedula distribution de.svg | range legend = * {{легенда|#4B9747|<small>Круглогодично</small>}} * {{легенда|#99C157|<small>Только гнездится</small>}} * {{легенда|#2088B4|<small>Районы миграции</small>}} | iucnstatus = LC | wikispecies = Coloeus monedula | iucn = 22705929 | itis = 916629 | ncbi = 30423 | eol = 45510000 | fw = 369319 }} Зоғча (Corvus monedula) — парандаест аз ҷинси зоғҳо. Дарозиаш 34–39 см, вазнаш 175–280 г. Пару болаш си­ёҳ­тоб, сару гарданаш хокистарии нуқрагун. Инабияи чашмаш сафед, гоҳо сабзи баланд ё кабудча. Бештар дар қисми ғарбии Авруосиё (ғайр аз шимоли Скандинавия) ва Африқои Шимолӣ дучор ме­ояд. Парандаҳои шимолӣ ва шарқӣ кӯчӣ бу­да, зимистонро дар ҷануби ареали худ мегузаронанд. Зоғча дар шахсори соҳилҳо, ҷан­галҳои камдарахт, маҳалҳои аҳолини­шин, иморатҳои куҳна ва ам­соли онҳо зиндагӣ мекунад. Зимистон селаи зоғчаҳоро дар кӯчабоғи шаҳрҳо низ метавон дучор омад. Зоғча дар Тоҷикистон парандаи муқар­рарист. Тобистонро дар кӯҳ­ҳо (баландии 1500–4000 м аз с. б.), зимис­тонро дар домана­кӯҳҳо ва ҳам­во­риҳо мегузаронад. Дар иморатҳои куҳна, сим­чӯбҳо, пулҳои калон лона мегузорад. Зоғчаи модина моҳи апрел 4–6 тухм гузошта, онҳоро 17–18 рӯз мехобонад. Чӯҷаҳо баъ­ди 30–35 рӯзи аз тухм баромаданашон парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғча ҳаша­рот, кирм, меваҳои афтода, тухми руста­нӣ, пар­товҳои рӯз­гор ва ғ. мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғча|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 68ljb5d62hs2h7b5tbsuk5k08460lin 1461720 1461718 2026-04-02T05:31:27Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461720 wikitext text/x-wiki {{Таксон | regnum = Животные | image file = Birds of Sweden 2016 53.jpg | image descr = | parent = Coloeus | rang = Вид | latin = Coloeus monedula | author = ([[Linnaeus]], [[1758 год в науке|1758]]) | syn = * {{btname|Corvus monedula|Linnaeus, 1758}} | range map = Corvus monedula distribution de.svg | range legend = * {{легенда|#4B9747|<small>Круглогодично</small>}} * {{легенда|#99C157|<small>Только гнездится</small>}} * {{легенда|#2088B4|<small>Районы миграции</small>}} | iucnstatus = LC | wikispecies = Coloeus monedula | iucn = 22705929 | itis = 916629 | ncbi = 30423 | eol = 45510000 | fw = 369319 }} '''Зоғча''' ('''Corvus monedula''') — парандаест аз ҷинси зоғҳо. Дарозиаш 34–39 см, вазнаш 175–280 г. Пару болаш си­ёҳ­тоб, сару гарданаш хокистарии нуқрагун. Инабияи чашмаш сафед, гоҳо сабзи баланд ё кабудча. Бештар дар қисми ғарбии [[Авруосиё]] (ғайр аз шимоли Скандинавия) ва [[Африқои Шимолӣ]] дучор ме­ояд. Парандаҳои шимолӣ ва шарқӣ кӯчӣ бу­да, зимистонро дар ҷануби ареали худ мегузаронанд. Зоғча дар шахсори соҳилҳо, ҷан­галҳои камдарахт, маҳалҳои аҳолини­шин, иморатҳои куҳна ва ам­соли онҳо зиндагӣ мекунад. Зимистон селаи зоғчаҳоро дар кӯчабоғи шаҳрҳо низ метавон дучор омад. Зоғча дар [[Тоҷикистон]] парандаи муқар­рарист. Тобистонро дар кӯҳ­ҳо (баландии 1500–4000 м аз с. б.), зимис­тонро дар домана­кӯҳҳо ва ҳам­во­риҳо мегузаронад. Дар иморатҳои куҳна, сим­чӯбҳо, пулҳои калон лона мегузорад. Зоғчаи модина моҳи апрел 4–6 тухм гузошта, онҳоро 17–18 рӯз мехобонад. Чӯҷаҳо баъ­ди 30–35 рӯзи аз тухм баромаданашон парвозӣ мешаванд. Ғизои зоғча ҳаша­рот, кирм, меваҳои афтода, тухми руста­нӣ, пар­товҳои рӯз­гор ва ғ. мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоғча|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] 6zbl13fdj5n19tnj2mxg9yw2e02sta7 Зоеа 0 330038 1461722 2026-04-02T05:45:47Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: [[Акс: Homarus gammarus zoea.jpg|thumb|Зоеа ''[[Европейский омар|Homarus gammarus]]''.]] Зоеа кирминае, ки дар қабати об ба сар мебарад — яке аз марҳилаҳои рушди харчангшаклҳои даҳпо. Тани зоеа аз сар­сина ва шиками сербанд иборат аст. Аз пойҳои сар­синаӣ тан­ҳо пойҳои пеш ‒ пойҷоғҳо,... 1461722 wikitext text/x-wiki [[Акс: Homarus gammarus zoea.jpg|thumb|Зоеа ''[[Европейский омар|Homarus gammarus]]''.]] Зоеа кирминае, ки дар қабати об ба сар мебарад — яке аз марҳилаҳои рушди харчангшаклҳои даҳпо. Тани зоеа аз сар­сина ва шиками сербанд иборат аст. Аз пойҳои сар­синаӣ тан­ҳо пойҳои пеш ‒ пойҷоғҳо, аз пойҳои шикамӣ танҳо пой­ҳои қафо ‒ уроподаҳо (дар зоеаи харчанги баҳрӣ нест) инкишоф ёфтаанд; пойҳои дигар берушд буда, дар ҳолати ҷанинӣ қарор доранд. Чашмони зоеа нишаста мебошанд. Ба воситаи пойҷоғҳо шино мекунад. Зоеаи харчанги баҳрӣ сарсинаи курашакл (бо сихҳои дарози пешу тахтапушт ва ду сихи паҳлуӣ муҷаҳҳаз аст) ва шикамчаи борик дорад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоеа|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Харҷангшаклҳо]] i39y7d77f425am8w3huzhue5xcnignj 1461723 1461722 2026-04-02T05:48:15Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461723 wikitext text/x-wiki [[Акс: Homarus gammarus zoea.jpg|thumb|Зоеа ''[[Европейский омар|Homarus gammarus]]''.]] '''Зоеа''' кирминае, ки дар қабати об ба сар мебарад — яке аз марҳилаҳои рушди харчангшаклҳои даҳпо. Тани зоеа аз сар­сина ва шиками сербанд иборат аст. Аз пойҳои сар­синаӣ тан­ҳо пойҳои пеш ‒ пойҷоғҳо, аз пойҳои шикамӣ танҳо пой­ҳои қафо ‒ уроподаҳо (дар зоеаи харчанги баҳрӣ нест) инкишоф ёфтаанд; пойҳои дигар берушд буда, дар ҳолати ҷанинӣ қарор доранд. Чашмони зоеа нишаста мебошанд. Ба воситаи пойҷоғҳо шино мекунад. Зоеаи харчанги баҳрӣ сарсинаи курашакл (бо сихҳои дарози пешу тахтапушт ва ду сихи паҳлуӣ муҷаҳҳаз аст) ва шикамчаи борик дорад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоеа|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Ҷонварон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ]] kbob9t7c07nked91czcu3tzm636qq8w Гурӯҳ:Бемориҳои тавассути роҳи ҷинсӣ гузаранда 14 330039 1461726 2026-04-02T05:52:56Z Navruzov Abdulmalik 57291 Саҳифаи нав: [[Бемориҳои тавассути роҳи ҷинсӣ гузаранда]] 1461726 wikitext text/x-wiki [[Бемориҳои тавассути роҳи ҷинсӣ гузаранда]] 6waoqlpbif6tavf4he5x820caafpk7o Золотарёв Егор Иванович 0 330040 1461727 2026-04-02T06:02:09Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: {{ФИО}} {{Учёный | Изображение = Yegor Ivanovich Zolotarev.jpg | Ширина = 200px | Научная сфера = [[математика]] | Место работы = {{Императорский университет|Санкт-Петербургский|1}} | Альма-матер = {{Императорский Санкт-Петербургский университет|физико-мат... 1461727 wikitext text/x-wiki {{ФИО}} {{Учёный | Изображение = Yegor Ivanovich Zolotarev.jpg | Ширина = 200px | Научная сфера = [[математика]] | Место работы = {{Императорский университет|Санкт-Петербургский|1}} | Альма-матер = {{Императорский Санкт-Петербургский университет|физико-математический факультет|1867}} | Научный руководитель = [[Чебышёв, Пафнутий Львович|П. Л. Чебышёв]]<br />[[Коркин, Александр Николаевич|А. Н. Коркин]] | Знаменитые ученики = | Известен как = | Награды и премии = [[Школьная медаль|Серебряная школьная медаль]] | Сайт = }} Золотарёв Егор Иванович [31.3(12.4).1847, Санкт-Петербург – 7(19).7.1878, ҳа­мон ҷо), математики рус, акад. АИ Петербург (1878). Баъд аз хатми Ун-ти Санкт-Пе­тер­бург (1867) дар ҳамон ҷо кор кардааст (аз 1876 проф.). Аз соли 1870 ҳам­роҳ бо математики рус А. Н. Коркин оид ба ҳалли масъа­лаҳо дар бораи тағ­йирёбандаи шаклҳои квадратии минимумҳои мус­бати n таҳқиқот анҷом дод; дар натиҷа ҳалли пурраи мас­ъаларо барои n, ки ба 4 ва 5 ба­робар аст, ба даст овард. Золотарёв ҳамзамон ҳамроҳи Дедекинд назарияи тақсим­шавии адад­ҳои томи алгебравиро, ки дар рисолаи докторӣ баён намудааст, таҳия кардаанд. Назарияи хешро Золотарёв барои дилхоҳ майдони алгебравӣ тат­биқ намуда, инчунин масъалаеро, ки Чебишев гузошта буд (оид ба мавҷуд будани қимати мушаххасоти А, ки ҳангоми онҳо интеграли тавассути логарифм ифода меёбад ва ин ҷо R(x) – бисёр­аъзои дараҷаи 4 бо зарибҳои ҳақиқӣ мебошад, ҳал кард. Инчунин ҳалли чандин масъалаҳо аз назарияи наздикшавии функсияҳои тақрибӣ ба Золотарёв мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Золотарёв Егор Иванович|7|муаллиф= }} jd0l0f53opcro0svbkz3qtdrc4uw0vj 1461728 1461727 2026-04-02T06:02:35Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461728 wikitext text/x-wiki {{ФИО}} {{Олим | Изображение = Yegor Ivanovich Zolotarev.jpg | Ширина = 200px | Научная сфера = [[математика]] | Место работы = {{Императорский университет|Санкт-Петербургский|1}} | Альма-матер = {{Императорский Санкт-Петербургский университет|физико-математический факультет|1867}} | Научный руководитель = [[Чебышёв, Пафнутий Львович|П. Л. Чебышёв]]<br />[[Коркин, Александр Николаевич|А. Н. Коркин]] | Знаменитые ученики = | Известен как = | Награды и премии = [[Школьная медаль|Серебряная школьная медаль]] | Сайт = }} Золотарёв Егор Иванович [31.3(12.4).1847, Санкт-Петербург – 7(19).7.1878, ҳа­мон ҷо), математики рус, акад. АИ Петербург (1878). Баъд аз хатми Ун-ти Санкт-Пе­тер­бург (1867) дар ҳамон ҷо кор кардааст (аз 1876 проф.). Аз соли 1870 ҳам­роҳ бо математики рус А. Н. Коркин оид ба ҳалли масъа­лаҳо дар бораи тағ­йирёбандаи шаклҳои квадратии минимумҳои мус­бати n таҳқиқот анҷом дод; дар натиҷа ҳалли пурраи мас­ъаларо барои n, ки ба 4 ва 5 ба­робар аст, ба даст овард. Золотарёв ҳамзамон ҳамроҳи Дедекинд назарияи тақсим­шавии адад­ҳои томи алгебравиро, ки дар рисолаи докторӣ баён намудааст, таҳия кардаанд. Назарияи хешро Золотарёв барои дилхоҳ майдони алгебравӣ тат­биқ намуда, инчунин масъалаеро, ки Чебишев гузошта буд (оид ба мавҷуд будани қимати мушаххасоти А, ки ҳангоми онҳо интеграли тавассути логарифм ифода меёбад ва ин ҷо R(x) – бисёр­аъзои дараҷаи 4 бо зарибҳои ҳақиқӣ мебошад, ҳал кард. Инчунин ҳалли чандин масъалаҳо аз назарияи наздикшавии функсияҳои тақрибӣ ба Золотарёв мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Золотарёв Егор Иванович|7|муаллиф= }} dxuyt4s869tc01ix9fugvtl1vbprq4y 1461729 1461728 2026-04-02T06:03:27Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461729 wikitext text/x-wiki {{Олим | Изображение = Yegor Ivanovich Zolotarev.jpg | Ширина = 200px | Научная сфера = [[математика]] | Место работы = {{Императорский университет|Санкт-Петербургский|1}} | Альма-матер = {{Императорский Санкт-Петербургский университет|физико-математический факультет|1867}} | Научный руководитель = [[Чебышёв, Пафнутий Львович|П. Л. Чебышёв]]<br />[[Коркин, Александр Николаевич|А. Н. Коркин]] | Знаменитые ученики = | Известен как = | Награды и премии = [[Школьная медаль|Серебряная школьная медаль]] | Сайт = }} Золотарёв Егор Иванович [31.3(12.4).1847, Санкт-Петербург – 7(19).7.1878, ҳа­мон ҷо), математики рус, акад. АИ Петербург (1878). Баъд аз хатми Ун-ти Санкт-Пе­тер­бург (1867) дар ҳамон ҷо кор кардааст (аз 1876 проф.). Аз соли 1870 ҳам­роҳ бо математики рус А. Н. Коркин оид ба ҳалли масъа­лаҳо дар бораи тағ­йирёбандаи шаклҳои квадратии минимумҳои мус­бати n таҳқиқот анҷом дод; дар натиҷа ҳалли пурраи мас­ъаларо барои n, ки ба 4 ва 5 ба­робар аст, ба даст овард. Золотарёв ҳамзамон ҳамроҳи Дедекинд назарияи тақсим­шавии адад­ҳои томи алгебравиро, ки дар рисолаи докторӣ баён намудааст, таҳия кардаанд. Назарияи хешро Золотарёв барои дилхоҳ майдони алгебравӣ тат­биқ намуда, инчунин масъалаеро, ки Чебишев гузошта буд (оид ба мавҷуд будани қимати мушаххасоти А, ки ҳангоми онҳо интеграли тавассути логарифм ифода меёбад ва ин ҷо R(x) – бисёр­аъзои дараҷаи 4 бо зарибҳои ҳақиқӣ мебошад, ҳал кард. Инчунин ҳалли чандин масъалаҳо аз назарияи наздикшавии функсияҳои тақрибӣ ба Золотарёв мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Золотарёв Егор Иванович|7|муаллиф= }} rkzo6cw1f0bdbsoqxr3bem567no15w7 1461730 1461729 2026-04-02T06:06:57Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461730 wikitext text/x-wiki {{номи пурра}} {{Олим | Изображение = Yegor Ivanovich Zolotarev.jpg | Ширина = 200px | Научная сфера = [[математика]] | Место работы = {{Императорский университет|Санкт-Петербургский|1}} | Альма-матер = {{Императорский Санкт-Петербургский университет|физико-математический факультет|1867}} | Научный руководитель = [[Чебышёв, Пафнутий Львович|П. Л. Чебышёв]]<br />[[Коркин, Александр Николаевич|А. Н. Коркин]] | Знаменитые ученики = | Известен как = | Награды и премии = [[Школьная медаль|Серебряная школьная медаль]] | Сайт = }} Золотарёв Егор Иванович [31.3(12.4).1847, Санкт-Петербург – 7(19).7.1878, ҳа­мон ҷо) — математики рус, акад. АИ Петербург (1878). Баъд аз хатми Донишгоҳи Санкт-Пе­тер­бург (1867) дар ҳамон ҷо кор кардааст (аз 1876 проф.). Аз соли 1870 ҳам­роҳ бо математики рус А. Н. Коркин оид ба ҳалли масъа­лаҳо дар бораи тағ­йирёбандаи шаклҳои квадратии минимумҳои мус­бати n таҳқиқот анҷом дод; дар натиҷа ҳалли пурраи мас­ъаларо барои n, ки ба 4 ва 5 ба­робар аст, ба даст овард. Золотарёв ҳамзамон ҳамроҳи Дедекинд назарияи тақсим­шавии адад­ҳои томи алгебравиро, ки дар рисолаи докторӣ баён намудааст, таҳия кардаанд. Назарияи хешро Золотарёв барои дилхоҳ майдони алгебравӣ тат­биқ намуда, инчунин масъалаеро, ки Чебишев гузошта буд (оид ба мавҷуд будани қимати мушаххасоти А, ки ҳангоми онҳо интеграли тавассути логарифм ифода меёбад ва ин ҷо R(x) – бисёр­аъзои дараҷаи 4 бо зарибҳои ҳақиқӣ мебошад, ҳал кард. Инчунин ҳалли чандин масъалаҳо аз назарияи наздикшавии функсияҳои тақрибӣ ба Золотарёв мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Золотарёв Егор Иванович|7|муаллиф= }} srayvn7f1gshtahysowtz98bq41b9e8 1461731 1461730 2026-04-02T06:07:17Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461731 wikitext text/x-wiki {{номи пура}} {{Олим | Изображение = Yegor Ivanovich Zolotarev.jpg | Ширина = 200px | Научная сфера = [[математика]] | Место работы = {{Императорский университет|Санкт-Петербургский|1}} | Альма-матер = {{Императорский Санкт-Петербургский университет|физико-математический факультет|1867}} | Научный руководитель = [[Чебышёв, Пафнутий Львович|П. Л. Чебышёв]]<br />[[Коркин, Александр Николаевич|А. Н. Коркин]] | Знаменитые ученики = | Известен как = | Награды и премии = [[Школьная медаль|Серебряная школьная медаль]] | Сайт = }} Золотарёв Егор Иванович [31.3(12.4).1847, Санкт-Петербург – 7(19).7.1878, ҳа­мон ҷо) — математики рус, акад. АИ Петербург (1878). Баъд аз хатми Донишгоҳи Санкт-Пе­тер­бург (1867) дар ҳамон ҷо кор кардааст (аз 1876 проф.). Аз соли 1870 ҳам­роҳ бо математики рус А. Н. Коркин оид ба ҳалли масъа­лаҳо дар бораи тағ­йирёбандаи шаклҳои квадратии минимумҳои мус­бати n таҳқиқот анҷом дод; дар натиҷа ҳалли пурраи мас­ъаларо барои n, ки ба 4 ва 5 ба­робар аст, ба даст овард. Золотарёв ҳамзамон ҳамроҳи Дедекинд назарияи тақсим­шавии адад­ҳои томи алгебравиро, ки дар рисолаи докторӣ баён намудааст, таҳия кардаанд. Назарияи хешро Золотарёв барои дилхоҳ майдони алгебравӣ тат­биқ намуда, инчунин масъалаеро, ки Чебишев гузошта буд (оид ба мавҷуд будани қимати мушаххасоти А, ки ҳангоми онҳо интеграли тавассути логарифм ифода меёбад ва ин ҷо R(x) – бисёр­аъзои дараҷаи 4 бо зарибҳои ҳақиқӣ мебошад, ҳал кард. Инчунин ҳалли чандин масъалаҳо аз назарияи наздикшавии функсияҳои тақрибӣ ба Золотарёв мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Золотарёв Егор Иванович|7|муаллиф= }} ibirkm7sr25xmcbz724qha4yc3yzc31 1461733 1461731 2026-04-02T06:12:38Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461733 wikitext text/x-wiki {{Олим | Изображение = Yegor Ivanovich Zolotarev.jpg | Ширина = 200px | Научная сфера = [[математика]] | Место работы = {{Императорский университет|Санкт-Петербургский|1}} | Альма-матер = {{Императорский Санкт-Петербургский университет|физико-математический факультет|1867}} | Научный руководитель = [[Чебышёв, Пафнутий Львович|П. Л. Чебышёв]]<br />[[Коркин, Александр Николаевич|А. Н. Коркин]] | Знаменитые ученики = | Известен как = | Награды и премии = [[Школьная медаль|Серебряная школьная медаль]] | Сайт = |номи аслӣ=Егор Иванович Золотарёв|тасвир=200px}} '''Золотарёв Егор Иванович''' [ВД-Дебоча) — математики рус, акад. АИ Петербург (1878). Баъд аз хатми Донишгоҳи Санкт-Пе­тер­бург (1867) дар ҳамон ҷо кор кардааст (аз 1876 проф.). Аз соли 1870 ҳам­роҳ бо математики рус А. Н. Коркин оид ба ҳалли масъа­лаҳо дар бораи тағ­йирёбандаи шаклҳои квадратии минимумҳои мус­бати n таҳқиқот анҷом дод; дар натиҷа ҳалли пурраи мас­ъаларо барои n, ки ба 4 ва 5 ба­робар аст, ба даст овард. Золотарёв ҳамзамон ҳамроҳи Дедекинд назарияи тақсим­шавии адад­ҳои томи алгебравиро, ки дар рисолаи докторӣ баён намудааст, таҳия кардаанд. Назарияи хешро Золотарёв барои дилхоҳ майдони алгебравӣ тат­биқ намуда, инчунин масъалаеро, ки Чебишев гузошта буд (оид ба мавҷуд будани қимати мушаххасоти А, ки ҳангоми онҳо интеграли тавассути логарифм ифода меёбад ва ин ҷо R(x) – бисёр­аъзои дараҷаи 4 бо зарибҳои ҳақиқӣ мебошад, ҳал кард. Инчунин ҳалли чандин масъалаҳо аз назарияи наздикшавии функсияҳои тақрибӣ ба Золотарёв мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Золотарёв Егор Иванович|7|муаллиф= }} mq6adknfux7gsoieevdkp2ut151fjec 1461735 1461733 2026-04-02T06:17:31Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461735 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Золотарёв Егор Иванович''' [ВД-Дебоча) — математики рус, акад. АИ Петербург (1878). Баъд аз хатми Донишгоҳи Санкт-Пе­тер­бург (1867) дар ҳамон ҷо кор кардааст (аз 1876 проф.). Аз соли 1870 ҳам­роҳ бо математики рус А. Н. Коркин оид ба ҳалли масъа­лаҳо дар бораи тағ­йирёбандаи шаклҳои квадратии минимумҳои мус­бати n таҳқиқот анҷом дод; дар натиҷа ҳалли пурраи мас­ъаларо барои n, ки ба 4 ва 5 ба­робар аст, ба даст овард. Золотарёв ҳамзамон ҳамроҳи Дедекинд назарияи тақсим­шавии адад­ҳои томи алгебравиро, ки дар рисолаи докторӣ баён намудааст, таҳия кардаанд. Назарияи хешро Золотарёв барои дилхоҳ майдони алгебравӣ тат­биқ намуда, инчунин масъалаеро, ки Чебишев гузошта буд (оид ба мавҷуд будани қимати мушаххасоти А, ки ҳангоми онҳо интеграли тавассути логарифм ифода меёбад ва ин ҷо R(x) – бисёр­аъзои дараҷаи 4 бо зарибҳои ҳақиқӣ мебошад, ҳал кард. Инчунин ҳалли чандин масъалаҳо аз назарияи наздикшавии функсияҳои тақрибӣ ба Золотарёв мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Золотарёв Егор Иванович|7|муаллиф= }} tue7978wy7fjszuhyeii1zglkyxko8z 1461738 1461735 2026-04-02T06:21:00Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461738 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Золотарёв Егор Иванович'''(31.3(12.4).1847, Санкт-Петербург – 7(19).7.1878, ҳа­мон ҷо) — математики рус, акад. АИ Петербург (1878). Баъд аз хатми Донишгоҳи Санкт-Пе­тер­бург (1867) дар ҳамон ҷо кор кардааст (аз 1876 проф.). Аз соли 1870 ҳам­роҳ бо математики рус А. Н. Коркин оид ба ҳалли масъа­лаҳо дар бораи тағ­йирёбандаи шаклҳои квадратии минимумҳои мус­бати n таҳқиқот анҷом дод; дар натиҷа ҳалли пурраи мас­ъаларо барои n, ки ба 4 ва 5 ба­робар аст, ба даст овард. Золотарёв ҳамзамон ҳамроҳи Дедекинд назарияи тақсим­шавии адад­ҳои томи алгебравиро, ки дар рисолаи докторӣ баён намудааст, таҳия кардаанд. Назарияи хешро Золотарёв барои дилхоҳ майдони алгебравӣ тат­биқ намуда, инчунин масъалаеро, ки Чебишев гузошта буд (оид ба мавҷуд будани қимати мушаххасоти А, ки ҳангоми онҳо интеграли тавассути логарифм ифода меёбад ва ин ҷо R(x) – бисёр­аъзои дараҷаи 4 бо зарибҳои ҳақиқӣ мебошад, ҳал кард. Инчунин ҳалли чандин масъалаҳо аз назарияи наздикшавии функсияҳои тақрибӣ ба Золотарёв мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Золотарёв Егор Иванович|7|муаллиф= }} bbcykgfx4vdjmt8ofgxctywmzqaza1m 1461739 1461738 2026-04-02T06:34:04Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461739 wikitext text/x-wiki {{Олим|номи аслӣ=Егор Иванович Золотарёв|таърихи таваллуд=31.3.1847|зодгоҳ=Санкт-Петербург|таърихи даргузашт=7.7.1878|шаҳрвандӣ=ИҶСШ|маҳалли даргузашт=Санкт-Петербург|алма-матер=Донишгоҳи Санкт-Пе­тер­бург|унвонҳои илмӣ=Академик}} '''Золотарёв Егор Иванович''' (31.3(12.4).1847, [[Санкт-Петербург]] – 7(19).7.1878, ҳа­мон ҷо) — математики рус, акад. АИ Петербург (1878). == Зиндагинома == Баъд аз хатми Донишгоҳи Санкт-Пе­тер­бург (1867) дар ҳамон ҷо кор кардааст (аз 1876 проф.) Аз соли 1870 ҳам­роҳ бо математики рус А. Н. Коркин оид ба ҳалли масъа­лаҳо дар бораи тағ­йирёбандаи шаклҳои квадратии минимумҳои мус­бати n таҳқиқот анҷом дод; дар натиҷа ҳалли пурраи мас­ъаларо барои n, ки ба 4 ва 5 ба­робар аст, ба даст овард. Золотарёв ҳамзамон ҳамроҳи Дедекинд назарияи тақсим­шавии адад­ҳои томи алгебравиро, ки дар рисолаи докторӣ баён намудааст, таҳия кардаанд. Назарияи хешро Золотарёв барои дилхоҳ майдони алгебравӣ тат­биқ намуда, инчунин масъалаеро, ки Чебишев гузошта буд (оид ба мавҷуд будани қимати мушаххасоти А, ки ҳангоми онҳо интеграли тавассути логарифм ифода меёбад ва ин ҷо R(x) – бисёр­аъзои дараҷаи 4 бо зарибҳои ҳақиқӣ мебошад, ҳал кард. Инчунин ҳалли чандин масъалаҳо аз назарияи наздикшавии функсияҳои тақрибӣ ба Золотарёв мансубанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Золотарёв Егор Иванович|7|муаллиф= }} h2y2jg838byvf6v31xdsh7hhwhblf31 Зоман 0 330041 1461740 2026-04-02T06:50:09Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: {{Модда | картинка = Soman-2D-skeletal.png | картинка3D = Soman-3D-balls.png | картинка малая = | наименование = 2-(Фторметилфосфорил)окси-3,3-диметилбутан <!-- по современной хим. классификации (ИЮПАК) --> | традиционные названия = Пинаколиновый эфир фт... 1461740 wikitext text/x-wiki {{Модда | картинка = Soman-2D-skeletal.png | картинка3D = Soman-3D-balls.png | картинка малая = | наименование = 2-(Фторметилфосфорил)окси-3,3-диметилбутан <!-- по современной хим. классификации (ИЮПАК) --> | традиционные названия = Пинаколиновый эфир фторангидрида метилфосфоновой кислоты | сокращения = GD, EA 1210, PFMP<!-- принятые сокращения названия --> | рац. формула = <!-- рациональная формула (отображает структуру) --> | состояние = жидкость | примеси = <!-- типичное кол-во, указать единицы --> | молярная концентрация = <!-- число, в моль/л --> | молярная масса = 182,17 | плотность = 1,0131<ref name=ХЭ/> | предел прочности = <!-- число, в Н/мм² --> | твёрдость = <!-- число (безразм.) --> | поверхностное натяжение = <!-- число, Н/м --> | динамическая вязкость = <!-- число, в Па·с (при 20 °C) --> | кинематическая вязкость = <!-- число, в см²/с (при 20 °C) --> | скорость звука = <!-- число, в м/с --> | энергия ионизации = <!-- число, в кДж/моль --> | проводимость = <!-- число (удельная проводимость), в сименсах/м --> | уд. электр. сопротивление = <!-- число, в Ом·м --> | коэфф. электр. сопротив. = <!-- число (темп. коэфф. эл. сопротивл.), в К^-1 --> | темп. плавления = −80 | температура размягчения = <!-- число, в °C для аморфных веществ --> | темп. кипения = около 190 °C (с разложением)<ref name=ХЭ/> | темп. сублимации = <!-- число, в °C — для сублимирующихся веществ --> | темп. разложения = более 150<ref name=ХЭ/> <!-- число, в °C --> | темп. вспышки = <!-- число, в °C --> | фазовые переходы = <!-- числа через запятую, с указанием единиц изм. --> | темп. стеклования = <!-- число, в °C --> | темп. воспламенения = <!-- число, в °C --> | темп. самовоспламенения = <!-- число, в °C --> | пределы взрываемости = <!-- число, % --> | тройная точка = <!-- ? K (? °C), ? Па --> | критическая точка = <!-- ? K (? °C), ? Па --> | критическая темп. = <!-- число, в °C --> | критическое давление = <!-- число, по умолчанию в атм --> | критическая плотность = <!-- число, в см³/моль --> | теплоёмкость = <!-- число, в Дж/(моль·К) (молярная теп.-ём.) --> | теплоёмкость2 = <!-- число, в Дж/(кг·К) (удельная теп.-ём.) --> | теплопроводность = <!-- число, в Вт/(м·K) --> | энтальпия образования = <!-- число, по умолчанию в кДж/моль --> | энтальпия плавления = <!-- число, по умолчанию в кДж/моль --> | энтальпия кипения = <!-- число, по умолчанию в кДж/моль --> | энтальпия растворения = <!-- число, по умолчанию в кДж/моль --> | энтальпия сублимации = <!-- число, по умолчанию в кДж/моль --> | удельная теплота парообразования = <!-- число, по умолчанию в Дж/кг --> | удельная теплота плавления = <!-- число, по умолчанию в Дж/кг --> | тепловое расширение = <!-- число (безразм.) --> | интервал трансформации = <!-- число, в ° --> | давление пара = 0,3 [[мм рт. ст.]] при +20 °C | константа В. дер В. = <!-- число --> | конст. диссоц. кислоты = <!-- число (безразм.) --> | растворимость = плохая | растворимость1 = хорошая<!-- число, в г/100 мл --> | вещество1 = спирты, кетоны, сложные эфиры, алкилгалогениды<!-- веществе 1 --> | растворимость2 = <!-- число, в г/100 мл --> | вещество2 = <!-- веществе 2 --> | растворимость3 = <!-- число, в г/100 мл --> | вещество3 = <!-- веществе 3 --> | растворимость4 = <!-- число, в г/100 мл --> | вещество4 = <!-- веществе 4 --> | вращение = <!-- число, в ° --> | изоэлектрическая точка = <!-- число (безразм.) --> | от. диэлектр. прониц. = <!-- число --> | диапазон прозрачности = <!-- число-число, в нм --> | показатель преломления = 1,4080 (D-линия натрия)<ref name=ХЭ/><!-- число (безразм.) --> | угол Брюстера = <!-- число, в ° --> | гибридизация = <!-- ? --> | координационная геометрия = <!-- ? --> | кристаллическая структура = <!-- описание решётки --> | дипольный момент = <!-- число, в дебаях --> | EINECS = <!-- № по EINECS --> | ЕС = <!-- Регистрационный № EC --> | RTECS = <!-- № по RTECS --> | ChEBI = <!-- № по ChEBI --> | ООН = <!-- № по ООН (UN) --> | ПДК = 5·10<sup>-13</sup> кг/м<sup>3</sup> (в воздухе) | ЛД50 = 0,4 мг/кг (крыса, орально)<ref name=ld50>{{Cite web|url=https://gestis.dguv.de/data?name=570179&lang=en|title=Soman|lang=en|website=gestis.dguv.de|access-date=2025-08-20|archive-date=2025-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20250820161346/https://gestis.dguv.de/data?name=570179&lang=en|url-status=live}}</ref> | токсичность = <!-- любой описательный текст --> | R-фразы = <!-- фразы, в двойных фигурных скобках, через запятую --> | S-фразы = <!-- фразы, в двойных фигурных скобках, через запятую --> | H-фразы = <!-- {{H-фразы|H201|H202|H235+H410}} --> | P-фразы = <!-- {{P-фразы|P201}} --> | сигнальное слово = <!-- слово Опасно или Осторожно (если есть) --> | СГС = <!-- Пиктограммы СГС: {{СГС|Баллон|Бомба}} --> | NFPA 704 = {{NFPA 704 | опасность для здоровья = 4 | огнеопасность = 1 | реакционноспособность = 1 | прочее = }} }} Зоман — моддаи заҳрогин, эфири мураккаби асиди ме­тилфторфосфат C7H16FO2P. Бӯяш чун кофур, себ ё алафи навдаравида аст. Зичиаш 1,0131 г/см3, ҳарорати гудозишаш 800С, ҳарорати ҷӯшишаш 1900С. Дар об кам, дар ҳал­кунандаҳои органикӣ хуб ҳал мешавад. Буғ ё қат­ра­ҳои зоман баробари ба пӯст расидан тамоми андомгонро заҳ­ролуд мекунад. Зоман тавассути роҳи нафас низ таъсир мерасонад. Зоман асабро фалаҷ ва гавҳараки чашмро танг мекунад. Ҳан­го­ми кор бо зоман аз ниқоби зиддигаз, воситаҳои ҳимояи пӯст ва подзаҳр истифода мебаранд. Бисёр хоси­ятҳои зоман ба зарин монанд аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоман|7|муаллиф= }} bh9lju6olk5ekr2zfykf8wqgur4mu8x 1461741 1461740 2026-04-02T06:51:41Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461741 wikitext text/x-wiki [[Акс:Soman Structural Formulae Stereoisomers V.1.svg|thumb|200px|left|Зоман, смесь четырёх стереоизоимеров]] Зоман — моддаи заҳрогин, эфири мураккаби асиди ме­тилфторфосфат C7H16FO2P. Бӯяш чун кофур, себ ё алафи навдаравида аст. Зичиаш 1,0131 г/см3, ҳарорати гудозишаш 800С, ҳарорати ҷӯшишаш 1900С. Дар об кам, дар ҳал­кунандаҳои органикӣ хуб ҳал мешавад. Буғ ё қат­ра­ҳои зоман баробари ба пӯст расидан тамоми андомгонро заҳ­ролуд мекунад. Зоман тавассути роҳи нафас низ таъсир мерасонад. Зоман асабро фалаҷ ва гавҳараки чашмро танг мекунад. Ҳан­го­ми кор бо зоман аз ниқоби зиддигаз, воситаҳои ҳимояи пӯст ва подзаҳр истифода мебаранд. Бисёр хоси­ятҳои зоман ба зарин монанд аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоман|7|муаллиф= }} ht2si2xntq9rwwffmgh4t4t2s0gs2eu 1461742 1461741 2026-04-02T06:55:13Z Сунатулло Сафарзода 108676 1461742 wikitext text/x-wiki [[Акс:Soman Structural Formulae Stereoisomers V.1.svg|thumb|200px|left|Зоман, омехтаи чор стереоизомер]] '''Зоман''' — моддаи заҳрогин, эфири мураккаби асиди ме­тилфторфосфат C7H16FO2P. == Тавсиф == Бӯяш чун кофур, себ ё алафи навдаравида аст. Зичиаш 1,0131 г/см3, ҳарорати гудозишаш 800С, ҳарорати ҷӯшишаш 1900С. Дар об кам, дар ҳал­кунандаҳои органикӣ хуб ҳал мешавад. Буғ ё қат­ра­ҳои зоман баробари ба пӯст расидан тамоми андомгонро заҳ­ролуд мекунад. Зоман тавассути роҳи нафас низ таъсир мерасонад. Зоман асабро фалаҷ ва гавҳараки чашмро танг мекунад. Ҳан­го­ми кор бо зоман аз ниқоби зиддигаз, воситаҳои ҳимояи пӯст ва подзаҳр истифода мебаранд. Бисёр хоси­ятҳои зоман ба зарин монанд аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зоман|7|муаллиф= }} esbvg8bt36tyr7781gg9ch78z7sxhhf Александр Можайский 0 330042 1461749 2026-04-02T08:52:31Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Низомӣ}} '''Александр Фёдорович Можайский''' [9(21).3.1825, Роченсальми губернияи Виборг, ҳоло Котка, Финляндия — 20.3(1.4).1890, С.-Петербург], арбоби низомӣ-дарёии Русия, ихтироъкор, яке аз пешоҳангони авиатсия. == Зиндагинома == Дар оилаи афсари дарёӣ, адмирали флоти рус... 1461749 wikitext text/x-wiki {{Низомӣ}} '''Александр Фёдорович Можайский''' [9(21).3.1825, Роченсальми губернияи Виборг, ҳоло Котка, Финляндия — 20.3(1.4).1890, С.-Петербург], арбоби низомӣ-дарёии Русия, ихтироъкор, яке аз пешоҳангони авиатсия. == Зиндагинома == Дар оилаи афсари дарёӣ, адмирали флоти рус Ф. Т. Можайский ба дунё омадааст. Корпуси кадетии дарёиро хатм кардааст (1841); солҳои 1841-63 ва 1879-82 дар флоти низомӣ-дарёӣ, дар солҳои 1863-79 дар идораҳои мулкӣ оид ба гузаронидани ислоҳоти деҳқонӣ хидмат намудааст. Соли 1882 бо рутбаи генерал-майор (аз соли 1886 контр-адмирал) ба истеъфо баромад. Аз соли 1856 М. имкониятҳои сохтани дастгоҳҳои парвозии (ДП) аз ҳаво вазнинро таҳқиқ мекард: парвози паррандагон ва бодпаракҳоро меомӯхт. Соли 1876 аввалин парвозҳоро дар ҷаҳон бо бодпараки кашолашаванда анҷом дод. Солҳои 1876—1877 парвози моделҳои тайёраҳоро бо боли беҳаракат (нисбат ба корпус), ки бо ёрии пружинаи соатӣ ба кор медаромаданд, бо муваффақият намоиш дод. 23.3.1878 ба Вазорати ҷанг лоиҳаи тайёраи ҳаҷмаш воқеиро пешниҳод кард, ки комиссия онро бо нишон додани нокифоягии тавоноии дастгоҳи қуввадиҳанда ва дигар сабабҳо рад намуд. 3(15).11.1881 [аз рӯи дархост аз 4(16).6.1880] М. аввалин патенти ДП-ро дар Русия ба даст овард. Тобистони соли 1882 дар Красное Село, наздикии С.-Петербург, ба сохтани тайёра шурӯъ кард. Тобистони соли 1883 М. васлкунии тайёраро ба анҷом расонид. Тайёра моноплани сохти чӯбӣ буда, вазнаш тақрибан 934 кг ва суръати ҳисобшудаи парвозаш то 40 км/соат буд; аз фюзеляж-қаиқ бо дарозии 14,6 м; ду мошини буғӣ бо тавоноии 20 ва 10 қ. а. (14,9 ва 7,46 кВт) бо деги обпарто ва яхдон барои онҳо; се винти қутрашон якхела; болҳо, ки ҳар кадомаш 10,7 м дарозӣ доштанд; дум, ки болову поён мешуд ва барои тағйир додани самти парвоз аз рӯи амудӣ хидмат мекард; шассиҳои чорчарха иборат буд. Дар нимаи дуюми июли соли 1885 (бино ба маълумоти дигар, дар аввали тирамоҳи соли 1884) кӯшиши парвоз нобарор анҷом ёфт. Дастгоҳи парвозии М. ҳамчун яке аз аввалин кӯшишҳои амалии сохтани тайёраи тавассути инсон идорашаванда ҷолиби диққат аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} agl8xvm3dlu8m3n2gvdsd1vbub2j8ix 1461750 1461749 2026-04-02T08:53:48Z VASHGIRD 8035 1461750 wikitext text/x-wiki {{Низомӣ}} '''Александр Фёдорович Можайский''' ({{ВД-Дебоча}}) — арбоби низомӣ-дарёии Русия, ихтироъкор, яке аз пешоҳангони авиатсия. == Зиндагинома == Дар оилаи афсари дарёӣ, адмирали флоти рус Ф. Т. Можайский ба дунё омадааст. Корпуси кадетии дарёиро хатм кардааст (1841); солҳои 1841-63 ва 1879-82 дар флоти низомӣ-дарёӣ, дар солҳои 1863-79 дар идораҳои мулкӣ оид ба гузаронидани ислоҳоти деҳқонӣ хидмат намудааст. Соли 1882 бо рутбаи генерал-майор (аз соли 1886 контр-адмирал) ба истеъфо баромад. Аз соли 1856 Александр Можайский имкониятҳои сохтани дастгоҳҳои парвозии (ДП) аз ҳаво вазнинро таҳқиқ мекард: парвози паррандагон ва бодпаракҳоро меомӯхт. Соли 1876 аввалин парвозҳоро дар ҷаҳон бо бодпараки кашолашаванда анҷом дод. Солҳои 1876—1877 парвози моделҳои тайёраҳоро бо боли беҳаракат (нисбат ба корпус), ки бо ёрии пружинаи соатӣ ба кор медаромаданд, бо муваффақият намоиш дод. 23.3.1878 ба Вазорати ҷанг лоиҳаи тайёраи ҳаҷмаш воқеиро пешниҳод кард, ки комиссия онро бо нишон додани нокифоягии тавоноии дастгоҳи қуввадиҳанда ва дигар сабабҳо рад намуд. 3(15).11.1881 [аз рӯи дархост аз 4(16).6.1880] Александр Можайский аввалин патенти ДП-ро дар Русия ба даст овард. Тобистони соли 1882 дар Красное Село, наздикии Санкт-Петербург, ба сохтани тайёра шурӯъ кард. Тобистони соли 1883 Александр Можайский васлкунии тайёраро ба анҷом расонид. Тайёра моноплани сохти чӯбӣ буда, вазнаш тақрибан 934 кг ва суръати ҳисобшудаи парвозаш то 40 км/соат буд; аз фюзеляж-қаиқ бо дарозии 14,6 м; ду мошини буғӣ бо тавоноии 20 ва 10 қ. а. (14,9 ва 7,46 кВт) бо деги обпарто ва яхдон барои онҳо; се винти қутрашон якхела; болҳо, ки ҳар кадомаш 10,7 м дарозӣ доштанд; дум, ки болову поён мешуд ва барои тағйир додани самти парвоз аз рӯи амудӣ хидмат мекард; шассиҳои чорчарха иборат буд. Дар нимаи дуюми июли соли 1885 (бино ба маълумоти дигар, дар аввали тирамоҳи соли 1884) кӯшиши парвоз нобарор анҷом ёфт. Дастгоҳи парвозии Александр Можайский ҳамчун яке аз аввалин кӯшишҳои амалии сохтани тайёраи тавассути инсон идорашаванда ҷолиби диққат аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} adke127bwrr8wxqbz49w17fdlpebywz 1461751 1461750 2026-04-02T08:54:16Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Можайский, Александр Фёдорович]] to [[Александр Можайский]] 1461750 wikitext text/x-wiki {{Низомӣ}} '''Александр Фёдорович Можайский''' ({{ВД-Дебоча}}) — арбоби низомӣ-дарёии Русия, ихтироъкор, яке аз пешоҳангони авиатсия. == Зиндагинома == Дар оилаи афсари дарёӣ, адмирали флоти рус Ф. Т. Можайский ба дунё омадааст. Корпуси кадетии дарёиро хатм кардааст (1841); солҳои 1841-63 ва 1879-82 дар флоти низомӣ-дарёӣ, дар солҳои 1863-79 дар идораҳои мулкӣ оид ба гузаронидани ислоҳоти деҳқонӣ хидмат намудааст. Соли 1882 бо рутбаи генерал-майор (аз соли 1886 контр-адмирал) ба истеъфо баромад. Аз соли 1856 Александр Можайский имкониятҳои сохтани дастгоҳҳои парвозии (ДП) аз ҳаво вазнинро таҳқиқ мекард: парвози паррандагон ва бодпаракҳоро меомӯхт. Соли 1876 аввалин парвозҳоро дар ҷаҳон бо бодпараки кашолашаванда анҷом дод. Солҳои 1876—1877 парвози моделҳои тайёраҳоро бо боли беҳаракат (нисбат ба корпус), ки бо ёрии пружинаи соатӣ ба кор медаромаданд, бо муваффақият намоиш дод. 23.3.1878 ба Вазорати ҷанг лоиҳаи тайёраи ҳаҷмаш воқеиро пешниҳод кард, ки комиссия онро бо нишон додани нокифоягии тавоноии дастгоҳи қуввадиҳанда ва дигар сабабҳо рад намуд. 3(15).11.1881 [аз рӯи дархост аз 4(16).6.1880] Александр Можайский аввалин патенти ДП-ро дар Русия ба даст овард. Тобистони соли 1882 дар Красное Село, наздикии Санкт-Петербург, ба сохтани тайёра шурӯъ кард. Тобистони соли 1883 Александр Можайский васлкунии тайёраро ба анҷом расонид. Тайёра моноплани сохти чӯбӣ буда, вазнаш тақрибан 934 кг ва суръати ҳисобшудаи парвозаш то 40 км/соат буд; аз фюзеляж-қаиқ бо дарозии 14,6 м; ду мошини буғӣ бо тавоноии 20 ва 10 қ. а. (14,9 ва 7,46 кВт) бо деги обпарто ва яхдон барои онҳо; се винти қутрашон якхела; болҳо, ки ҳар кадомаш 10,7 м дарозӣ доштанд; дум, ки болову поён мешуд ва барои тағйир додани самти парвоз аз рӯи амудӣ хидмат мекард; шассиҳои чорчарха иборат буд. Дар нимаи дуюми июли соли 1885 (бино ба маълумоти дигар, дар аввали тирамоҳи соли 1884) кӯшиши парвоз нобарор анҷом ёфт. Дастгоҳи парвозии Александр Можайский ҳамчун яке аз аввалин кӯшишҳои амалии сохтани тайёраи тавассути инсон идорашаванда ҷолиби диққат аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} adke127bwrr8wxqbz49w17fdlpebywz Можайский, Александр Фёдорович 0 330043 1461752 2026-04-02T08:54:16Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Можайский, Александр Фёдорович]] to [[Александр Можайский]] 1461752 wikitext text/x-wiki #равона [[Александр Можайский]] oc7xrqre9at5bep1gbn224qadv0xboi Раҳмонқул Мустафоқулов 0 330044 1461753 2026-04-02T08:59:28Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Олим}} '''Раҳмонқул Мустафоқулов''' (25.10.1947, ш. Истаравшан) - доктори илмҳои физикаю математика (2000), профессор (2002). == Зиндгинома == Соли 1970 факултаи математикаи Университети давлатии Воронеж ва 1974 аспирантураи онро хатм кардааст. Фаъолияташ дар УДТ (ҳоло ДМТ) ҷар... 1461753 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Раҳмонқул Мустафоқулов''' (25.10.1947, ш. Истаравшан) - доктори илмҳои физикаю математика (2000), профессор (2002). == Зиндгинома == Соли 1970 факултаи математикаи Университети давлатии Воронеж ва 1974 аспирантураи онро хатм кардааст. Фаъолияташ дар УДТ (ҳоло ДМТ) ҷараён гирифтааст, вазифаҳои ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи назарияи функсияҳо ва таҳлили математикӣ (1974—1987), сардори шуъбаи таълим (1988—1991), сардори идораи таълимию методӣ (1991—2000), декани факултаи механикаю математика (2001—2007) адо намудааст. Аз соли 2007 мудирии кафедраи таҳлили функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалиро ба дӯш дошт. Бобати функсияҳои элементарии асосӣ, ҳосилаю дифференсиалҳои функсияҳои вектории аргументи векторӣ, ҳисоби дифференсиалии функсияҳои скалярӣ, назарияи функсияҳои тағйиёбандаи комплексӣ ва ғайра зиёда аз сад асару мақола навиштааст. == Ҷоизаву орденҳо == Бо ордени «Шараф» қадр шудааст. == Осор == * Ҳисоби дифференсиалии функсияи скалярии аргументи векторӣ. — Д., 1993; * О задаче Штурма — Лиувилля для уравнений четвертого порядка на простран-ственных сетях: Дисс… доктора физ-мат. наук. — Д., 2000; * Ҳосила ва дифферен-сиалҳои функсияҳои вектории аргументи векторӣ. — Д., 2003; * Назарияи функсияҳои тағйирёбандаи комплексӣ. Дастури методӣ. — Д., 2005; * Функсияҳои элементарии асосӣ. Дастури методӣ. — Д., 2006; * Муодилаҳои дифференсиалии оддӣ. Китоби дарсӣ. — Д., 2010. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Мустафоқулов Раҳмонқул. Китобномаи шарҳиҳолӣ. — Д., 2007 (тоҷикӣ-русӣ). 67s1xh5yj43g5vyq3tsjzog7bmhlxjx 1461754 1461753 2026-04-02T09:00:23Z VASHGIRD 8035 1461754 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Раҳмонқул Мустафоқулов''' (25 октябри 1947, Истаравшан — 7 майи 2020, Душанбе) — {{риёзидон}}и тоҷик, доктори илмҳои физикаю математика (2000), профессор (2002). == Зиндгинома == Соли 1970 факултаи математикаи Университети давлатии Воронеж ва 1974 аспирантураи онро хатм кардааст. Фаъолияташ дар УДТ (ҳоло ДМТ) ҷараён гирифтааст, вазифаҳои ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи назарияи функсияҳо ва таҳлили математикӣ (1974—1987), сардори шуъбаи таълим (1988—1991), сардори идораи таълимию методӣ (1991—2000), декани факултаи механикаю математика (2001—2007) адо намудааст. Аз соли 2007 мудирии кафедраи таҳлили функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалиро ба дӯш дошт. Бобати функсияҳои элементарии асосӣ, ҳосилаю дифференсиалҳои функсияҳои вектории аргументи векторӣ, ҳисоби дифференсиалии функсияҳои скалярӣ, назарияи функсияҳои тағйиёбандаи комплексӣ ва ғайра зиёда аз сад асару мақола навиштааст. == Ҷоизаву орденҳо == Бо ордени «Шараф» қадр шудааст. == Осор == * Ҳисоби дифференсиалии функсияи скалярии аргументи векторӣ. — Д., 1993; * О задаче Штурма — Лиувилля для уравнений четвертого порядка на простран-ственных сетях: Дисс… доктора физ-мат. наук. — Д., 2000; * Ҳосила ва дифферен-сиалҳои функсияҳои вектории аргументи векторӣ. — Д., 2003; * Назарияи функсияҳои тағйирёбандаи комплексӣ. Дастури методӣ. — Д., 2005; * Функсияҳои элементарии асосӣ. Дастури методӣ. — Д., 2006; * Муодилаҳои дифференсиалии оддӣ. Китоби дарсӣ. — Д., 2010. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Мустафоқулов Раҳмонқул. Китобномаи шарҳиҳолӣ. — Д., 2007 (тоҷикӣ-русӣ). rtq5he6t8u3j5c1n2864gkjnse0gldn 1461755 1461754 2026-04-02T09:01:53Z VASHGIRD 8035 /* Эзоҳ */ 1461755 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Раҳмонқул Мустафоқулов''' (25 октябри 1947, Истаравшан — 7 майи 2020, Душанбе) — {{риёзидон}}и тоҷик, доктори илмҳои физикаю математика (2000), профессор (2002). == Зиндгинома == Соли 1970 факултаи математикаи Университети давлатии Воронеж ва 1974 аспирантураи онро хатм кардааст. Фаъолияташ дар УДТ (ҳоло ДМТ) ҷараён гирифтааст, вазифаҳои ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи назарияи функсияҳо ва таҳлили математикӣ (1974—1987), сардори шуъбаи таълим (1988—1991), сардори идораи таълимию методӣ (1991—2000), декани факултаи механикаю математика (2001—2007) адо намудааст. Аз соли 2007 мудирии кафедраи таҳлили функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалиро ба дӯш дошт. Бобати функсияҳои элементарии асосӣ, ҳосилаю дифференсиалҳои функсияҳои вектории аргументи векторӣ, ҳисоби дифференсиалии функсияҳои скалярӣ, назарияи функсияҳои тағйиёбандаи комплексӣ ва ғайра зиёда аз сад асару мақола навиштааст. == Ҷоизаву орденҳо == Бо ордени «Шараф» қадр шудааст. == Осор == * Ҳисоби дифференсиалии функсияи скалярии аргументи векторӣ. — Д., 1993; * О задаче Штурма — Лиувилля для уравнений четвертого порядка на простран-ственных сетях: Дисс… доктора физ-мат. наук. — Д., 2000; * Ҳосила ва дифферен-сиалҳои функсияҳои вектории аргументи векторӣ. — Д., 2003; * Назарияи функсияҳои тағйирёбандаи комплексӣ. Дастури методӣ. — Д., 2005; * Функсияҳои элементарии асосӣ. Дастури методӣ. — Д., 2006; * Муодилаҳои дифференсиалии оддӣ. Китоби дарсӣ. — Д., 2010. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. – Душанбе, 2017. – С. 345–346 . * Мустафоқулов Раҳмонқул. Китобномаи шарҳиҳолӣ. — Д., 2007 (тоҷикӣ-русӣ). 5xlunbozp19n2fxza8y0m2burnqknfw 1461756 1461755 2026-04-02T09:11:03Z VASHGIRD 8035 /* Зиндгинома */ 1461756 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Раҳмонқул Мустафоқулов''' (25 октябри 1947, Истаравшан — 7 майи 2020, Душанбе) — {{риёзидон}}и тоҷик, доктори илмҳои физикаю математика (2000), профессор (2002). == Зиндгинома == Соли 1970 факултаи математикаи Университети давлатии Воронеж ва 1974 аспирантураи онро хатм кардааст. Фаъолияташ дар УДТ (ҳоло ДМТ) ҷараён гирифтааст, вазифаҳои ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраи назарияи функсияҳо ва таҳлили математикӣ (1974—1987), сардори шуъбаи таълим (1988—1991), сардори идораи таълимию методӣ (1991—2000), декани факултаи механикаю математика (2001—2007) адо намудааст. Аз соли 2007 мудирии кафедраи таҳлили функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалиро ба дӯш дошт. Бобати функсияҳои элементарии асосӣ, ҳосилаю дифференсиалҳои функсияҳои вектории аргументи векторӣ, ҳисоби дифференсиалии функсияҳои скалярӣ, назарияи функсияҳои тағйиёбандаи комплексӣ ва ғайра зиёда аз сад асару мақола навиштааст. == Ҷоизаву орденҳо == Бо ордени «Шараф» қадр шудааст. == Осор == * Ҳисоби дифференсиалии функсияи скалярии аргументи векторӣ. — Д., 1993; * О задаче Штурма-Лиувилля для уравнений четвертого порядка на простран-ственных сетях: Дисс… доктора физ-мат. наук. — Д., 2000; * Ҳосила ва дифференсиалҳои функсияҳои вектории аргументи векторӣ. — Д., 2003; * Назарияи функсияҳои тағйирёбандаи комплексӣ. Дастури методӣ. — Д., 2005; * Функсияҳои элементарии асосӣ. Дастури методӣ. — Д., 2006; * Муодилаҳои дифференсиалии оддӣ. Китоби дарсӣ. — Д., 2010. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. – Душанбе, 2017. – С. 345–346 . * Мустафоқулов Раҳмонқул. Китобномаи шарҳиҳолӣ. — Д., 2007 (тоҷикӣ-русӣ). 9xnih9y6g3i56uyzc5do6lrt85voy9d