Воқеаҳои кунунӣ/Бойгонии солҳои 2007-2020

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Воқеаҳои кунунӣ/Бойгонии солҳои 2007-2020</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2018</id>
    <revision>
      <id>1461775</id>
      <parentid>1460169</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T13:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="318789" sha1="nfo1iejon6ub3xs46tzrhomm3b9lr5y" xml:space="preserve">'''[[Портал:Рӯйдодҳои кунунӣ|Портали рӯйдодҳои кунунӣ]]'''

{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; align=&quot;right&quot; style=&quot;width: 300px; margin-bottom: 1em;;
|-
|
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width: 300px; margin-bottom: 1em; text-align: center; border: 1px solid #333333; font-family: Arial&quot;
|- style=&quot;background-color: #DDDDDD&quot;
| style=&quot;padding-top: 5px; padding-bottom: 5px&quot; | '''Вақт''': {{CURRENTTIME}} [[Coordinated Universal Time|UTC]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;|&amp;nbsp;&amp;nbsp;'''Сана''': [[{{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}]]
|-
| style=&quot;padding-top: 4px; font-size:90 %&quot; | '''Фарқи соатҳо аз вақти [[Гринвич]]:''' &lt;br /&gt; &amp;nbsp; &amp;nbsp;[[Аляска]]: −11&amp;nbsp; &amp;nbsp;[[Лос-Анҷелес]]: −9&amp;nbsp; &amp;nbsp;[[Даллас]]: −7&lt;br /&gt; [[Ню-Йорк]]: −5 &amp;nbsp; &amp;nbsp; [[Рио-де-Жанейро]]: −4&lt;br /&gt;[[Лондон]]: +0&amp;nbsp; &amp;nbsp;[[Париж]], [[Берлин]]: +1&lt;br /&gt;[[Калининград]]: +2&amp;nbsp; &amp;nbsp;[[Москва]]: +3&lt;br /&gt;[[Самара]]: +4&lt;br /&gt;[[Екатеринбург]]: +5&amp;nbsp; &amp;nbsp;[[Новосибирск]]: +6&lt;br /&gt;[[Красноярск]]: +7&amp;nbsp; &amp;nbsp;[[Иркутск]]: +8&lt;br /&gt;[[Владивосток]]: +10&amp;nbsp; &amp;nbsp;[[Магадан]]: +11&amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Чукотка]]: +12
|}
|-
|&lt;center&gt; 
|}
== [[Соли 2020]] ==
== [[декабр]]и [[соли 2020]] ==

* [[31 декабр]]и [[соли 2020]] шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар Тоҷикистон '''13 296''' нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба '''12 799''' нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба '''90''' нафар расид&lt;ref&gt;[https://covid.tj/ covid.tj дар рӯзи 31.12.2020 ]{{Пайванди мурда|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[31 декабр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''83 200 986''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 815 161''' нафар фавтиданд, ''58 987 491'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''21 081 896''' ба ҳамин сироят гирифторанд. Кишварҳое ки зиёда аз як миллион нафарро  [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] фаро гирифтааст, шаҳрвандони — [[ИМА]], [[Ҳиндустон]], [[Бразилия]], [[Русия]], [[Фаронса]], [[Туркия]], [[Бритониёи Кабир]], [[Италия]], [[Испания]], [[Аргентина]], [[Колумбия]], [[Олмон]], [[Мексика]], [[Лаҳистон]], [[Эрон]], [[Украина]], [[Африқои Ҷанубӣ]] ва [[Перу]] дохил шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 31.12.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[30 декабр]]и [[соли 2020]] Захираҳои тилоии Бонки Миллии Тоҷикистон дар соли сипаришуда дар пасманзари болоравии рекордии нархи тило дар ҷаҳон қариб нисф афзоиш ёфтанд. Нархи миёнаи тилое, ки аз БМТ озодона дастрасанд, 42,2% баланд шуд.&lt;ref&gt;[https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20201230/zolotie-slitki-natsbanka-tadzhikistana-v-2020-godu-podorozhali-na-422/Золотые слитки Нацбанка Таджикистана в 2020 году подорожали на 42,2%]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[25 декабр]]и [[соли 2020]] Академияи илмҳои табиии Русия Абдусафо Умарҷонов, декани факултети менталургияи Донишкадаи кӯҳию металлургии Тоҷикистон дар шаҳри Бӯстон барои нақши муассир дар рушди ихтироъкорӣ, таълимот дар мактабҳои олӣ ва ҷавобгӯй будани китобу корҳои илмияш ба меъёрҳои байналмиллалӣ бо сертификат ва медали ба номи Алфред Нобел ва ҷоизаи пулӣ қадрдон кардааст.&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20201225/medali-nobel-ba-donishmandi-toik-tadim-shud / Донишманди тоҷик медали Нобел ба даст овард]&lt;/ref&gt;
* [[24 декабр]]и [[соли 2020]] Дар минтақаи саноатии шаҳри Душанбе Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]]  корхонаи коркарди сангҳои ороишӣ ва худҷилои Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Асрори санг”-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.
* [[24 декабр]]и [[соли 2020]] Корхонаи коркарди санги хоро ва мармари “СТОУН Сервис”-ро Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Строй комплекс” мутобиқ ба стандартҳои ҷаҳонӣ сохта, ба истифода дод.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/12/7prezidenti-mamlakat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-dushanbe-korhonai-korkardi-sangi-horo-va-marmarro-iftito-namudand/ |title=Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Душанбе Корхонаи коркарди санги хоро ва мармарро ифтитоҳ намуданд |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2021-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210615214327/https://khovar.tj/2020/12/7prezidenti-mamlakat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-dushanbe-korhonai-korkardi-sangi-horo-va-marmarro-iftito-namudand/ }}&lt;/ref&gt;
* [[23 декабр]]и [[соли 2020]] Пас аз чанд соли &quot;танаффус&quot;, рӯзи [[23 декабр]]и [[соли 2020]] , гази табии Узбекистон ба вилояти Суғд расид. &quot;Ҳоло ҳар куб газро аз Узбекистон ба 130 доллар мегирем. Ин нарх даҳ сол пеш аз 340 то 360 доллар буд”, - шарҳ дод мудири ширкати &quot;Суғдиёнгаз&quot; &lt;ref&gt;[https://www.centralasian.org/a/31016527.html/ Баъди солҳо &quot;танаффус&quot; гази Узбекистон ба Суғд расид, аммо мардум дар навбати аввал нестанд]&lt;/ref&gt;
* [[19 декабр]]и [[соли 2020]] шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар Тоҷикистон '''12 923''' нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба '''12 374''' нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба '''89''' нафар расид&lt;ref&gt;[https://covid.tj/ covid.tj дар рӯзи 19.12.2020 ]{{Пайванди мурда|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[19 декабр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''76 271 605''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 686 527''' нафар фавтиданд, ''53 523 094'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''21 081 896''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 19.12.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[15 декабр]]и [[соли 2020]] Дар даври дуюм ва ниҳоии интихоботи [[президенти Молдова|президентии Молдова]], [[Майя Санду]], иқтисоддони собиқи Бонки Ҷаҳонӣ, рӯзи [[15 декабр]] 57,7 дарсади раъйҳоро ба даст овард ва ғалаба кард.&lt;ref&gt;[https://www.centralasian.org/a/30954095.html/ Дар интихоботи президентии Молдова номзади аврупогаро пирӯз шуд]&lt;/ref&gt;
* [[15 декабр]]и [[соли 2020]] Коллеҷи интихоботии ИМА пирӯзии [[Ҷо Байден]]ро, рӯзи душанбеи [[14 декабр]], ҳамчун Президенти ИМА ба расмият шинохт.&lt;ref&gt;[https://www.centralasian.org/a/31001412.html/ Байден пас аз таъйиди расмии пирӯзӣ: &quot;Демократия ғалаба кард&quot;]&lt;/ref&gt;
* [[10 декабр]]и [[соли 2020]] Дар майдони Озодии шаҳри [[Боку]]и [[Озарбойҷон]] рӯзи [[10 декабр]]и [[соли 2020]] , ба ифтихори [[Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳӣ аз 10 ноябри соли 2020|хатми ҷанг]] дар [[Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ|Қарабоғи Куҳӣ]], гузашти низомӣ ташкил шуд.&lt;ref&gt;[https://www.centralasian.org/a/30995091.html/ Дар Боку ба ифтихори хатми ҷанги Қарабоғ гузашти низомӣ ташкил шуд]&lt;/ref&gt;

== [[ноябр]]и [[соли 2020]] ==
* [[24 ноябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати 24 ноябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар Тоҷикистон '''11 971''' нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба '''11 355''' нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба '''86''' нафар расид&lt;ref name=&quot;covid.tj&quot;&gt;[https://covid.tj/ covid.tj]{{Пайванди мурда|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[24 ноябр]]и [[соли 2020]] соати 18:42. Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''59 732 450''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 405 789''' нафар фавтиданд, ''41 323 353'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''17 003 308''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 24.11.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[16 ноябр]]и [[соли 2020]] Бино ба хабари  Комисиияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ, собиқ [[Сарвазири Қирғизистон]] ва иҷрокунандаи вазифаи президенти Қирғизистон [[Содир Ҷабборов]] барои иштирок дар интихоботи  президенти  ин кишвар номзадияшро пешниҳод кард. Вай номзади мустақил аст. Ба Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ 65 нафар  ҷиҳатьи иштирок дар интихоботи президентӣ ҳуҷҷат супоридаанд, аз ин теъдод ду нафар – Б. Бакетаев ва Ҷ. Турғуналиев аризаҳояшонро пас гирифтаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/11/yake-az-shastu-se-nafar-sodir-abborov-nomzadiyashro-ba-mansabi-prezidenti-ir-iziston-peshni-od-kard/ |title=ЯКЕ АЗ ШАСТУ СЕ НАФАР. Содир Ҷабборов номзадияшро ба мансаби президенти Қирғизистон пешниҳод кард |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155745/https://khovar.tj/2020/11/yake-az-shastu-se-nafar-sodir-abborov-nomzadiyashro-ba-mansabi-prezidenti-ir-iziston-peshni-od-kard/ }}&lt;/ref&gt;
* [[11 ноябр]]и [[соли 2020]] соати 15:39:37. Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''51 950 727''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 282 118''' нафар фавтиданд, ''36 491 764'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''14 176 845''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 11.11.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[10 ноябр]]и [[соли 2020]] [[Арманистон]], [[Озарбойҷон]] ва [[Русия]] [[Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳӣ аз 10 ноябри соли 2020|Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳиро]] имзо карданд. Созишнома воридшавии нерӯҳои посдори сулҳи Русияро ба Қарабоғи Кӯҳӣ ва ба Озарбойҷон додани як қисми қаламрави Қарабоғи Кӯҳӣ, аз ҷумла шаҳри Шушаро пешбинӣ мекунад.&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/politics/10/11/2020/5fa9b4249a794714efa5ea83?from=from_main_2 Армения заключила мир и пошла на уступки Азербайджану./ Арманистон сулҳ баст ва ба Озарбойҷон гузашт кард]&lt;/ref&gt; Боз нигаред:&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/ru/news/world/20201110/azerbaidzhan-armeniya-i-rossiya-obyavili-ob-okonchanii-voini-v-nagornom-karabahe Озарбойҷон, Арманистон ва Русия дар бораи хатми ҷанг дар Қарабоғи Кӯҳӣ хабар доданд]&lt;/ref&gt; 
* Муфассал:[[Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳӣ аз 10 ноябри соли 2020 ]]
* [[9 ноябр]]и [[соли 2020]] Тибқи иттилои ''Fox News'', [[Ҷо Байден]] 50,2 фоизи овозҳои интихобкунандагонро ба даст овард. 74,5 миллион нафар одам овози худро ба ӯ додааст. (Интихоботи Президенти [[ИМА]] [[3 ноябр]] баргузор гардидааст) Ин нишондод нисбат ба [[Доналд Трамп]] 4 миллион нафар зиёдтар мебошад. Ба ҳамин тартиб, демократ Байден рекорди соли 2008 гузоштаи [[Барак Обама]]ро шикаст. Вай амалан 69,5 миллион овоз (52,93 фоиз) гирифта буд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/11/ascao-bajden-az-i-ati-shumorai-ziyodtarini-ovoz-oi-ba-nomzad-ba-prezidenti-ima-dodashuda-rekordi-obamaro-shikast/ |title=Ҷо Байден аз ҷиҳати шумораи зиёдтарини овозҳои ба номзад ба президенти ИМА додашуда рекорди Обамаро шикаст |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155756/https://khovar.tj/2020/11/ascao-bajden-az-i-ati-shumorai-ziyodtarini-ovoz-oi-ba-nomzad-ba-prezidenti-ima-dodashuda-rekordi-obamaro-shikast/ }}&lt;/ref&gt;
* [[6 ноябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, то субҳи 6 ноябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''49 016 480''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 239 375''' нафар фавтиданд, ''34 979 953'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''12 797 152''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref name=&quot;koronovirus.site&quot;&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 6.11.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
Вазъи сироятёфтагон аз рӯи кишварҳо (Омори COVID-19 дар рӯзи 6.11.2020):
# [[ИМА]] — сироятёфтагон — '''9 919 522''' нафар; фавтиданд — '''240 953''' нафар
# [[Ҳиндустон]] — сироятёфтагон — '''8 411 034''' нафар; фавтиданд — '''125 029''' нафар
# [[Бразилия]] — сироятёфтагон — '''5 614 258''' нафар; фавтиданд — '''161 779''' нафар
# [[Русия]] — сироятёфтагон — '''1 712 858''' нафар; фавтиданд — '''29 509''' нафар
# [[Фаронса]] — сироятёфтагон — '''1 601 367''' нафар; фавтиданд — '''39 037''' нафар
*'''Илова''' Инчунин ба шумораи умумии сироятёфтагоне, ки зиёда аз як миллион нафарро фаро гирифтаанд шаҳрвандони — [[Испания]], [[Аргентина]], [[Бритониёи Кабир]] ва [[Колумбия]] дохил шудаанд.&lt;ref name=&quot;koronovirus.site&quot;/&gt;
* [[5 ноябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати то субҳи 5 ноябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар Тоҷикистон 11 ҳазору 219 нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба 10 494 нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба 83 нафар расид&lt;ref name=&quot;covid.tj&quot;/&gt;

== [[октябр]]и [[соли 2020]] ==
* [[26 октябр]]и [[соли 2020]] Вазирони корҳои хориҷии [[Арманистон]] ва [[Озарбойҷон]]  бо муовини котиби давлатии [[ИМА]] Стивен Биган мулоқот карданд ва пас аз он  сулҳи башардӯстонаро дар Қарабоғи Кӯҳӣ эълон карданд. Оташбас аз 26 октябр соати 08:00 эътибор пайдо мекунад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/rus/2020/10/ssha-obyavili-o-peremirii-v-karabahe/ |title=США объявили о перемирии в Карабахе |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155750/https://khovar.tj/rus/2020/10/ssha-obyavili-o-peremirii-v-karabahe/ }}&lt;/ref&gt;
* '''Илова''' Низоъи Озарбойҷону Арманистон бар сари Қабароғи Куҳӣ аз охирин солҳои мавҷудияти Иттиҳоди Шӯравӣ идома дорад.&lt;ref name=&quot;centralasian.org&quot;&gt;[https://www.centralasian.org/a/30877995.html Арманистон аз &quot;шаби нисбатан ором&quot; дар Қарабоғи Куҳӣ хабар дод]&lt;/ref&gt; Аз 27 сентябр дар минтақаи баҳсии вилояти [[Қарабоғи Кӯҳӣ]] миёни нерӯҳои [[Арманистон]] ва [[Озарбойҷон]] задухӯрди шадид давом дорад.&lt;ref name=&quot;asiaplustj.info&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/world/20200928/zaduhrdi-shadid-miyoni-neroi-armaniston-va-ozarboion-dar-araboi-k Задухӯрди шадид миёни нерӯҳои Арманистон ва Озарбойҷон дар Қарабоғи Кӯҳӣ]&lt;/ref&gt;
* [[25 октябр]]и [[соли 2020]] Варзишкори амрикоӣ Ҷон Ҷонс дар рейтинги беҳтарин размандагони UFC, новобаста аз вазн, аз ҷои аввал ба фоидаи Ҳабиб даст кашид.&lt;ref&gt;[https://sputnik-tj.com/sport/20201025/1032146907/Lazzat-bar-Jons-joi-avvalro-dar-reytingi-UFC-ba-Nurmuhammadov-dod.html Лаззат бар: Ҷонс ҷои аввалро дар рейтинги UFC ба Нурмуҳаммадов дод]&lt;/ref&gt; Қаҳрамони UFC Ҳабиб Нурмуҳаммадов, пас аз ба итмом расонидани корномаи худ ҳамчун размикор, ният дорад мураббӣ шавад.&lt;ref&gt;[https://sputnik-tj.com/sport/20201025/1032146828/Malum-shud-ki-Habib-Nurmuammadov-pas-az-khatmi-karera-ash-chi-kor-khohad-kard-video.html Маълум шуд, ки Ҳабиб Нурмуҳаммадов пас аз хатми “карера”-аш чӣ кор хоҳад кард]&lt;/ref&gt;
* [[25 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, то субҳи 25 октябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''42 924 533''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 154 761''' нафар фавтиданд, 31 666 683 нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''''10 103 089''''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 25.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
Вазъи сироятёфтагон аз рӯи кишварҳо (Омори COVID-19 дар рӯзи 25.10.2020):
# :ИМА - сироятёфтагон — '''8 827 932''' нафар; фавтиданд — '''230 068''' нафар
# :Ҳиндустон - сироятёфтагон — '''7 863 892''' нафар; фавтиданд — '''118 567''' нафар
# :Бразилия - сироятёфтагон — '''5 381 224''' нафар; фавтиданд — '''156 926''' нафар
# :Русия - сироятёфтагон — '''1 497 167''' нафар; фавтиданд — '''25 821''' нафар
# :Испания - сироятёфтагон — '''1 110 372''' нафар; фавтиданд — '''34 752''' нафар
* [[24 октябр]]и [[соли 2020]] [[Ҳабиб Нурмуҳаммадов]]и русиягӣ дифои сеюми камарбанди қаҳрамони сабуки UFC-ро анҷом дода, рақиби амрикоии худ Ҷастин Гетҷиро мағлуб кард. Мубориза барои ҳарифон шиддатнок гузашт ва дар даври дуввум Ҳабиб бо усули буғӣ кардан ҳарифашро шикаст дод.&lt;ref&gt;[https://sputnik-tj.com/sport/20201025/1032146073/Uqob-boz-boloi-qulla-ast-Habib-Getjiro-maglub-kard.html. Уқоб боз болои қулла аст: Ҳабиб Гетҷиро бо усули &quot;буғӣ&quot; шикаст дод]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Пас аз набард Ҳабиб Нурмуҳаммадов гуфт, ки ин охирин набарди ӯ дар чемпионати UFC аст.&lt;ref&gt;[https://sportmail.ru/article/mma/43884805/?frommail=1 Хабиб Нурмагомедов победил Джастина Гэтжи и завершил карьеру]&lt;/ref&gt; 
* [[20 октябр]]и [[соли 2020]] Никола Пашинян ва Илҳом Алиев дар бораи гуфтушуниди ҳалли осоиштаи муноқиша дар Қарабоғи Кӯҳӣ дар ш. Москва изҳори розигӣ намудаанд, аммо онҳо дар мавқеи худ истодаанд&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/ru/news/world/20201020/pashinyan-i-aliev-gotovi-k-peregovoram-no-stoyat-na-svoyom Пашинян и Алиев &quot;готовы к переговорам&quot;, но стоят на своём]&lt;/ref&gt;
* [[19 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, то субҳи 19 октябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''40 268 496''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 118 294''' нафар фавтиданд, 30 111 748 нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''''9 038 454''''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 19.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
Вазъи сироятёфтагон аз рӯи кишварҳо (Омори COVID-19 дар рӯзи 19.10.2020):
# :ИМА - сироятёфтагон — '''8 387 799''' нафар; фавтиданд — '''224 730''' нафар
# :Ҳиндустон - сироятёфтагон — '''7 548 238''' нафар; фавтиданд — '''114 642''' нафар
# :Бразилия - сироятёфтагон — '''5 235 344''' нафар; фавтиданд — '''153 905''' нафар
# :Русия - сироятёфтагон — '''1 399 334''' нафар; фавтиданд — '''24 187''' нафар
# :Аргентина - сироятёфтагон — '''989 680''' нафар; фавтиданд — '''26 267''' нафар
* [[20 октябр]]и [[соли 2020]] Натиҷаҳои пешакии маъракаи муҳими  сиёсӣ - '''барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзили Ҷумҳурии Тоҷикистон''', аз 1 то 15 октябри соли 2020  гузаронида шуд. Натиҷаҳои пешакии барӯйхатгирии соли 2020 дар Тоҷикистон, аввали соли 2021 пешниҳод мешаванд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/10/imr-z-r-zi-umumi-a-onii-omor-nati-a-oi-peshakii-bar-jhatgirii-a-ol-va-fondi-manzil-dar-to-ikiston-avvali-soli-2021-peshni-od-meshavand/ |title=Натиҷаҳои пешакии барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил дар Тоҷикистон аввали соли 2021 пешниҳод мешаванд |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155812/https://khovar.tj/2020/10/imr-z-r-zi-umumi-a-onii-omor-nati-a-oi-peshakii-bar-jhatgirii-a-ol-va-fondi-manzil-dar-to-ikiston-avvali-soli-2021-peshni-od-meshavand/ }}&lt;/ref&gt;
* [[19 октябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати то субҳи 19 октябр шумори сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар [[Тоҷикистон]]  '''10 ҳазору 493''' нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба '''9 511''' нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба '''80''' нафар расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.coronavirus-monitor.info/country/tajikistan/ |title=Статистика распространения коронавируса в Таджикистане на сегодня, 19 октября 2020 Омори Тоҷикистон дар рӯзи 19.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817184035/https://coronavirus-monitor.info/country/tajikistan/ |archivedate=2021-08-17 }}&lt;/ref&gt;
* [[15 октябр]]и [[соли 2020]] 30 октябри соли 2020 мувофиқи Конститутсия (Қонуни Асосӣ)-и Тоҷикистон Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон  баъди интихоб шудан дар ҷаласаи муштараки Маҷлисҳои намояндагон ва миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон савганд ёд мекунад.&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/politics/20201015/emomal-ramon-30-oktyabr-savgand-yod-mekunad]&lt;/ref&gt;
* [[14 октябр]]и [[соли 2020]] И.в. Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон [[Сооронбой Жээнбеков]] 14 октябр фармонро «Дар бораи таъйин кардани сарвазир ва аъзои ҳукумати Ҷумҳурии Қирғизистон» имзо кард. Роҳбари Анҷумани тоҷикони кишвар, профессор Равшанбек Собиров муовини сарвазири ҶҚ таъйин шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/10/prezidenti-ir-iziston-ajati-navi-ukumatro-tasdi-kard-ro-bari-an-umani-to-ikoni-kishvar-muovini-sarvazir-tajin-shud/ |title=ПРЕЗИДЕНТИ ҚИРҒИЗИСТОН ҲАЙАТИ НАВИ ҲУКУМАТРО ТАСДИҚ КАРД. Роҳбари Анҷумани тоҷикони кишвар муовини сарвазир таъйин шуд |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155803/https://khovar.tj/2020/10/prezidenti-ir-iziston-ajati-navi-ukumatro-tasdi-kard-ro-bari-an-umani-to-ikoni-kishvar-muovini-sarvazir-tajin-shud/ }}&lt;/ref&gt;
* [[12 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти пешакии КМИР-и Тоҷикистон, сарвари давлати амалкунандаи ҷумҳурӣ [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар маъракаи интихоботи президентӣ ғолиб омад. Ба ҷонибдории Эмомалӣ Раҳмон — '''90,92%''' ё худ — '''3 миллиону 837 ҳазору 927 нафар''' раъйдиҳандагон овоз доданд &lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/power/20201012/emomal-ramon-bori-panum-dar-intihoboti-prezident-olib-omad Эмомалӣ Раҳмон бори панҷум дар интихоботи президентӣ ғолиб омад]&lt;/ref&gt;
* [[9 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, то субҳи 9 октябр шумори умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз '''36 753 904''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 066 856''' кас фавтиданд, 27 667 552 нафар шифо ёфтаанд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 9.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[9 октябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати то субҳи 9 октябр шумори сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар [[Тоҷикистон]] 10 ҳазору 097 нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба 8914 нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба 78 нафар расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.coronavirus-monitor.info/ |title=Онлайн карта, Мировая статистика Сабти Coronavirus COVID-19 дар рӯзи 9.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210703033519/https://coronavirus-monitor.info/ |archivedate=2021-07-03 }}&lt;/ref&gt;
* [[6 октябр]]и [[соли 2020]] Натиҷаҳои [[Интихоботи порлумонӣ дар Қирғизистон (2020)|интихоботи порлумонии рӯзи 4 октябри Қирғизистон]] беэътибор эълон шуданд.&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/centralasia/20201006/natiaoi-intihoboti-porlumonii-iriziston-beetibor-elon-shud Натиҷаҳои интихоботи порлумонии Қирғизистон беэътибор эълон шуд ]&lt;/ref&gt;
* [[5 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумори умумии сироятёфтагон аз COVID-19 дар саросари ҷаҳон зиёда аз 34,9 млн нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ 1 025 647 кас фавтиданд.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20201005/sabti-boz-1-favt-az-covid-19-dar-rzoi-istiroat/ Сабти боз 1 фавт аз COVID-19 дар рӯзҳои истироҳат]&lt;/ref&gt;
* [[5 октябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати то субҳи 5 октябр шумори сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар [[Тоҷикистон]] 9 ҳазору 935 нафарро ташкил медиҳад. теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ боз 1 нафар зиёд шуда, аз оғози пандемия ба 78 нафар расид.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;
* [[27 сентябр]] - [[15 октябр]]и [[соли 2020]]  Дар минтақаи баҳсии вилояти [[Қарабоғи Кӯҳӣ]] миёни нерӯҳои [[Арманистон]] ва [[Озарбойҷон]] задухӯрди шадид давом дорад.&lt;ref name=&quot;asiaplustj.info&quot;/&gt;
* '''Илова''' Низоъи Озарбойҷону Арманистон бар сари Қабароғи Куҳӣ аз охирин солҳои мавҷудияти Иттиҳоди Шӯравӣ идома дорад. Минтақаи мазкур, ки бештари бошандагонаш арманӣ ҳастанд, дар соли 1991 эълом кард, ки аз Озарбойҷон ҷудо ва мустақил мешавад.&lt;ref name=&quot;centralasian.org&quot;/&gt;
== [[сентябр]]и [[соли 2020]] ==
* [[16 сентябр]]и [[соли 2020]] Теъдоди афроди олуда ба вируси корона дар ҷаҳон ба беш аз 29 миллион нафар расидааст, ки аз ин теъдод  дасти ‌кам 933 ҳазор нафар ҷони худро аз даст дода ва ҳудуди 21 миллион нафар  ҳам беҳбуд ёфтаанд.&lt;ref&gt;[https://sputnik-tj.com/asia/20200916/1031908238/Shumori-jonbokhtagon-az-virusi-korona-dar-iran-ba-23-hazoru-453-nafar-rasid.html / Шумори ҷонбохтагон аз вируси корона дар Эрон ба 23 ҳазору 453 нафар расид]&lt;/ref&gt;
* [[15 сентябр]]и [[соли 2020]] Расман ба иттилои Вазорати тандурустии ҶТ, аз 30 апрел то 15 сентябри с. 2020 9 ҳазору 129 ҳолати гирифторшавӣ ба коронавирус ошкор шуда, аз ин 7 ҳазору 896 нафар ё 86,4%-и беморон шифо ёфтанд, теъдоди фавтидагон аз ин беморӣ ба 73 нафар расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://sputnik-tj.com/incidents/20200915/1031905266/Afzoishi-favt-az-COVID-19-dar-Tojikiston-tasdiqi-Vazorat.html/ |title=Афзоиши фавт аз COVID-19 дар Тоҷикистон: тасдиқи Вазорат  |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200925010649/https://sputnik-tj.com/incidents/20200915/1031905266/Afzoishi-favt-az-COVID-19-dar-Tojikiston-tasdiqi-Vazorat.html |archivedate=2020-09-25 }}&lt;/ref&gt;
* [[14 сентябр]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Қарори Раиси Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон  Бахтиёр  Худоёрзода дар бораи бақайдгирии номзадҳо ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/arori-raisi-kmir-dar-borai-ba-ajdgirii-nomzad-o-ba-mansabi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-ba-tasvib-rasid/ |title=Қарори Раиси КМИР дар бораи бақайдгирии номзадҳо ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба тасвиб расид |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2020-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008230514/https://khovar.tj/2020/09/arori-raisi-kmir-dar-borai-ba-ajdgirii-nomzad-o-ba-mansabi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-ba-tasvib-rasid/ }}&lt;/ref&gt;  
* [[12 сентябр]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ҷиҳати иштирок дар тантанаҳои ҷашнӣ бахшида ба 5500-солагии Саразм, ба ин макони таърихӣ ташриф оварданд. Дар ин мавзеи бостонӣ муаррифии Рамзи Саразм, бо баландии 27 метр,  Дарвозаи Саразм, Осорхонаи таърихӣ-бостоншиносии Саразм бо иштироки Пешвои миллат сурат гирифт.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-tantana-oi-ashni-5500-solagii-sarazm1/ |title=Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар тантанаҳои ҷашни 5500-солагии Саразм |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155739/https://khovar.tj/2020/09/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-tantana-oi-ashni-5500-solagii-sarazm1/ }}&lt;/ref&gt;
* [[11 сентябр]]и [[соли 2020]] Рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон» ба муносибати ҷашни 90-солагии худ дар ҳаҷми 90 саҳифа ба нашр расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/r-znomai-avononi-to-ikiston-dar-a-mi-90-sa-ifa-ba-nashr-rasid/ |title=Рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон» дар ҳаҷми 90 саҳифа ба нашр расид |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155744/https://khovar.tj/2020/09/r-znomai-avononi-to-ikiston-dar-a-mi-90-sa-ifa-ba-nashr-rasid/ }}&lt;/ref&gt; 
* [[8 сентябр]]и [[соли 2020]] Паёми Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори 29-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/payomi-shodboshii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-ba-iftihori-29-umin-solgardi-isti-loli-davlatii-um-urii-to-ikiston/ |title=Паёми Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори 29-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155741/https://khovar.tj/2020/09/payomi-shodboshii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-ba-iftihori-29-umin-solgardi-isti-loli-davlatii-um-urii-to-ikiston/ }}&lt;/ref&gt;


== [[август]]и [[соли 2020]] ==
* [[10 август]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Шурӯъ аз оғози пандемияи коронавирус то имрӯз шумораи гирифторони COVID-19 бо ошкор гардидани 219 598 ҳолати нав давоми шабонарӯзи охир дар ҷаҳон ба 20 026 161 нафар расид. Шумораи зиёди ҳолатҳои сироятёбӣ дар ИМА ба қайд гирифта шудааст — 5 199 444. Баъдан Бразилия (3 035 582), Ҳиндустон (2 215 074), Россия (887 536), Африқои Ҷанубӣ (559 859), Мексика (480 278), Перу (478 024), Колумбия (387 481) Чили (373 056) ва Испания (361 442) ҷойгиранд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/shumorai-giriftoroni-covid-19-dar-a-on-ba-besh-az-20-million-nafar-rasid/ |title=Шумораи гирифторони COVID-19 дар ҷаҳон ба беш аз 20 миллион нафар расид  бештар... |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155807/https://khovar.tj/2020/08/shumorai-giriftoroni-covid-19-dar-a-on-ba-besh-az-20-million-nafar-rasid/ }}&lt;/ref&gt;
* [[10 август]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон тавсия додааст: [[17 август]]и соли равон  дар ҳамаи муассисаҳои таълимӣ, новобаста аз шакли ташкилию ҳуқуқӣ соли таҳсили 2020-2021 оғоз меёбад. Барои тамоми муассисаҳои таҳсилоти олии касбии мамлакат, ки дар низоми таҳсилоти кредитӣ фаъолият менамоянд, тибқи Стандарту барномаҳои таълимӣ дар як ҳафта дар ҳаҷми 15 соат ва дар як рӯз дар ҳаҷми 3 соат дарсҳои фаъол ташкил ва ба роҳ монда мешаванд. Барои давомнокии дарсҳо дар муассисаҳои таълимӣ дар ин тартиб 3 тавсия мешниҳод карда шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/maktab-o-dar-sharoiti-pandemiya-vazorati-maorif-va-ilm-tartibi-barguzorii-dars-o-dar-muassisa-oi-talimiro-ba-tasvib-rasond/ |title=Вазорати маориф ва илм тартиби баргузории дарсҳо дар муассисаҳои таълимиро ба тасвиб расонд  бештар... |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155744/https://khovar.tj/2020/08/maktab-o-dar-sharoiti-pandemiya-vazorati-maorif-va-ilm-tartibi-barguzorii-dars-o-dar-muassisa-oi-talimiro-ba-tasvib-rasond/ }}&lt;/ref&gt;
* [[9 август]]и [[соли 2020]] Рӯзи 9 август дар Беларус интихоботи президентӣ баргузор шуд. Ба иттилои расмӣ, раиси ҷумҳури феълӣ [[Александр Лукашенко]] 80,08 дарсади ройи мардумро соҳиб шудааст. Мақомот мегӯянд, 10,09 дарсади мардум аз Светлана Тихановская, рақиби асосии Лукашенко, пуштибонӣ карданд.&lt;ref&gt;[https://www.ozodi.org/a/belarus-pas-az-intikhobot/30777452.html/ Беларус баъд аз интихобот: Чӣ мегузарад?  бештар...]&lt;/ref&gt;
* [[6 август]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/.  Дар ҷаласаи дуюми якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, даъвати шашум қарор қабул гардид, ки Интихоботи [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] рӯзи якшанбе, [[11 октябр]]и [[соли 2020]]  таъйин карда шавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/5555sfsyfr-zi-intihoboti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-tain-karda-shud/ |title=Рӯзи Интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд бештар... |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155744/https://khovar.tj/2020/08/5555sfsyfr-zi-intihoboti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-tain-karda-shud/ }}&lt;/ref&gt;
* [[5 август]]и [[соли 2020]] Рӯзи [[5 август]] дар бандари шаҳри [[Байрут]] миқдори зиёди селитраи аммиак таркид. Дар ин таркиш ҳудуди 6 ҳазор нафар захмӣ шуда, 300 ҳазор нафар бехонаву ҷо шуданд. Ҳасан Диёб, нахуствазири [[Лубнон]], дар пайи эътирозҳои густурдаи мардумӣ рӯзи [[10 август]] аз мақомаш истеъфо дод.&lt;ref&gt;[https://www.ozodi.org/a/30777286.html/ Таркиши Байрут. Ҳукумати Лубнон пас аз эътирозҳо истеъфо дод.  бештар...]&lt;/ref&gt;

== [[июл]]и [[соли 2020]] ==
* [[6 июл]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ дар [[ноҳияи Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] бузургтарин фабрикаи парандапарварӣ ба истифода  дода мешавад. Ин комплекси муҳташами парандапарварӣ дар деҳаи Хоҷа Шақиқи Балхии Ҷамоати деҳоти Себистони ноҳияи мазкур  бунёд гардида, мувофиқи лоиҳа, дар ин ҷо 24 бинои мурғхона — ҳар кадом бо дарозии 96 метр бунёд мегардад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/ab-ai-buzurgi-sozandag-dar-sha-ru-de-oti-to-ikiston-dar-dan-ara-kompleksi-mu-tashami-parandaparvar-ba-istifoda-doda-meshavad/ |title=Дар Данғара комплекси муҳташами парандапарварӣ ба истифода дода мешавад  бештар... |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155801/https://khovar.tj/2020/07/ab-ai-buzurgi-sozandag-dar-sha-ru-de-oti-to-ikiston-dar-dan-ara-kompleksi-mu-tashami-parandaparvar-ba-istifoda-doda-meshavad/ }}&lt;/ref&gt;
* [[6 июл]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Шабонарӯзи гузашта (5 июл) дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 49 ҳолати нави сироятёбӣ ба COVID-19 ошкор гардида, шумораи онҳо дар муддати аз 30 апрел то 6 июл ба 6262 нафар расид.Ба иттилои манбаъ, то имрӯз дар мамлакат 4914 нафар ё худ 78,4%-и гирифторони COVID-19 шифо ёфта, аз ин беморӣ 53 нафар фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/covid-19-dar-to-ikiston-shumorai-giriftoroni-koronavirusi-nav-ba-6262-nafar-rasid/ |title=Дар Тоҷикистон шумораи гирифторони коронавируси нав ба 6262 нафар расид  бештар... |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155756/https://khovar.tj/2020/07/covid-19-dar-to-ikiston-shumorai-giriftoroni-koronavirusi-nav-ba-6262-nafar-rasid/ }}&lt;/ref&gt; (то 15 июн дар ҶТ 5097 нафар кас гирифтори COVID-19 буд)
* Имрӯзҳо дар 85 беморхонаи ҷумҳурӣ зиёда аз 7 ҳазору 500 табиб ва 25 ҳазор корманди миёнаи тиб барои табобати сироятёфтагон сафарбар шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/covid-19-dar-to-ikiston-shumorai-giriftoroni-koronavirusi-nav-ba-6262-nafar-rasid/ |title=Дар Тоҷикистон шумораи гирифторони коронавируси нав ба 6262 нафар расид бештар... |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155756/https://khovar.tj/2020/07/covid-19-dar-to-ikiston-shumorai-giriftoroni-koronavirusi-nav-ba-6262-nafar-rasid/ }}&lt;/ref&gt;
* [[6 июл]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ дар муддати 4 ҳафтаи гузашта (аз 15 июн то 6 июл) дар ҷаҳон ба сирояти COVID-19 зиёда аз 3 500 000 кас гирифтор шудаанд. Тибқи маълумоти нави СУТ, давоми шабонарӯзи гузашта 175 499 ҳолати нави гирифторшавӣ ба COVID-19 ошкор шуда, 3 572 нафар сироятшудагон фавтидаанд. Шумораи умумии ҳолатҳои ошкоршудаи COVID-19 дар ҷаҳон 11 580 119 нафар ва теъдоди фавтидагон 537 179 кас мебошад. Ҳамзамон то имрӯз дар ҷаҳон 6 547 935 нафар гирифторони ин беморӣ шифо ёфтаанд.&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-11-5-million-nafar-gardid/ |title=Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон беш аз 11,5 миллион нафар гардид бештар... |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155747/https://khovar.tj/2020/07/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-11-5-million-nafar-gardid/ }}&lt;/ref&gt;

::Ба даҳгонаи кишварҳое, ки дар онҳо теъдоди зиёди гирифторони коронавирус ба қайд гирифта шудааст (омори 6 июли  с 2020): 
# ИМА (2 983 155 нафар), 
# Бразилия (1 604 585), 
# Ҳиндустон (699 402), 
# Россия (687 862), 
# Перу (302 718), 
# Испания (297 625), 
# Чили (295 532), 
# Британияи Кабир (285 416), 
# Мексика (256 848)  
# Италия (241 611) дохил мешаванд.&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;/&gt;
* [[2 июл]]и [[соли 2020]] Дар шаҳри [[Хуҷанд]] дар кӯчаи Шарқ гузаргоҳи зеризаминии мавзеи бозори марказии «Панҷшанбе» мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд....Иншооти мазкур ба маблағи 20 миллион сомонӣ сохта ба истифода дода шуд.... Масоҳати умумии қитъаи замини ҷудогардида 5054,4 м2, дарозии иншоот 260, бараш 18 метр буда, аз 10 даромад иборат аст. Ин дарозтарин гузаргоҳи зеризаминӣ дар Тоҷикистон ва дар минтақаи Осиёи Марказӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/daroztarin-guzargo-i-zerizamin-dar-to-ikiston-va-osiyoi-markaz-on-imr-z-dar-sha-ri-hu-and-dar-mavzei-bozori-markazii-pan-shanbe-mavridi-istifoda-aror-doda-shud/ |title=ДАРОЗТАРИН ГУЗАРГОҲИ ЗЕРИЗАМИНӢ ДАР ТОҶИКИСТОН ВА ОСИЁИ МАРКАЗӢ. бештар... |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155826/https://khovar.tj/2020/07/daroztarin-guzargo-i-zerizamin-dar-to-ikiston-va-osiyoi-markaz-on-imr-z-dar-sha-ri-hu-and-dar-mavzei-bozori-markazii-pan-shanbe-mavridi-istifoda-aror-doda-shud/ }}&lt;/ref&gt;
* [[2 июл]]и [[соли 2020]] Шӯрои Амнияти [[Созмони Милали Муттаҳид]] қатънома '''дар бораи оташбаси &quot;пурра ва фаврӣ&quot;''' дар саросари ҷаҳон барои мубориза бо пандемияи коронавирус, ки беш аз ним миллион нафар ҷони худро аз даст додааст, қабул кард, хабар медиҳад вебсайти UN News. Ин даъват ба амалиёти низомӣ алайҳи &quot;Давлати Исломӣ&quot;(ДАИШ), &quot;Алқоида&quot;, &quot;Ҷабҳаи ал-Нусра&quot;  ва дигар ташкилотҳои террористӣ дахл надорад.&lt;ref&gt;[https://fergana.site/news/119718/|title=Совбез ООН принял резолюцию о прекращении войн для борьбы с коронавирусом/ бештар...]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== [[июн]]и [[соли 2020]] ==
* [[15 июн]]и [[соли 2020]] Мақомоти Тоҷикистон бахше аз маҳдудиятҳои вобаста ба коронавируси навро дар шаҳри [[Душанбе]] бекор карданд ва ба фаъолияти дубораи даҳҳо кошонаи ҳусну сартарошхона, нуқтаҳои фурӯши телефон ва бозорҳои либос иҷозаи фаъолият доданд. Кори ин бозору марказҳои хидматрасонӣ ​аз охири моҳи апрел ба далели паҳншавии бемории COVID-19 мутаваққиф шуда буд. Ба иттилои шаҳрдории Душанбе рӯзи [[15 июн]] ҳудуди 10 200 тоҷир дубора ба кори худ шурӯъ карданд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/30671579.html|title=Бахше аз маҳдудиятҳои вобаста ба коронавирус дар Тоҷикистон бекор шуд.|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-06-16}}&lt;/ref&gt; 
* [[15 июн]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. Тибқи охирин маълумоти СУТ, дар ҷаҳон давоми шабонарӯзи гузашта 123 783 ҳолати нави гирифторшавӣ ба COVID-19 ошкор шуда, 3 258 бемор фавтидаанд. Ҳамин тариқ, шумораи умумии ҳолатҳои ошкоршудаи COVID-19 дар ҷаҳон 7 989 586 буда, теъдоди фавтидагон 435 491 мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2020/06/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-ba-8-million-nafar-nazdik-meshavad/|title=COVID-19. Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон ба 8 миллион нафар наздик мешавад|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-06-16|archivedate=2020-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200615212701/https://khovar.tj/2020/06/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-ba-8-million-nafar-nazdik-meshavad/}}&lt;/ref&gt;
* [[15 июн]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. Дар муддати аз 30 апрел то соати 18:00 дақиқаи 15 июн дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 5097 нафар бо ташхиси сирояти коронавируси нави CОVID-19 ошкор гардида, аз ин беморӣ то кунун дар мамлакат 3503 (68,7%) нафар шифо ёфтаанд. Ҳамзамон, то таърихи зикргардида дар мамлакат аз ин беморӣ 50 нафар фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2020/06/habari-favr-dar-to-ikiston-62-olati-navi-siroyatyob-ba-covid-19-ba-ajd-girifta-shud/|title=Дар Тоҷикистон 62 ҳолати нави сироятёбӣ ба COVID-19 ба қайд гирифта шуд|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-06-16|archivedate=2020-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200615212644/https://khovar.tj/2020/06/habari-favr-dar-to-ikiston-62-olati-navi-siroyatyob-ba-covid-19-ba-ajd-girifta-shud/}}&lt;/ref&gt;
* [[15 июн]]и [[соли 2020]] Бисёр кишварҳои аврупоӣ шурӯъ аз 15-16-уми июн марзҳои худро ба рӯи кишварҳои ҳамсоя боз мекунанд ва ин як қадами бузург дар паи се моҳи маҳдудиятҳо мебошад. Олмон, Белгия, Фаронса, Юнон ва Ҷумҳурии Чех дар миёни кишварҳое мебошанд, ки аз имрӯз ва Австрия аз 16 июн марзҳоро боз мекунанд. Бозкушоии ҳамоҳангшудаи марзҳо дар ҳоле ҷараён дорад, ки ҳафтаи гузашта Комиссиюни Аврупо машварат дод, ки кишварҳои узв марзҳояшонро боз кунанд. Бозкушоии марзҳо бештар марбут ба шаҳрвандони [[Иттиҳоди Аврупо]], [[Бритониё]] (Пас аз [[31 январ]]и [[соли 2020]], [[Бритониё]] аз иттиҳод хориҷ шуд) ва аксар [[Кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупо|кишварҳои ҳавзаи Шенген]]  мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/30671232.html|title= Аврупо марзҳоро боз мекунад, Амрикову Осиё ҳамоно бо хуруҷи вирус дастбагиребонанд|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-06-16}}&lt;/ref&gt; 
* [[14 июн]]и [[соли 2020]] Чин даҳлези нави нақлиётии худро ба Узбекистон боз мекунад. Дар мавриди роҳандозии нахустин блок-поезд дар даҳлези чандҳолата (мультимодальный)-и Чин-Қирғизистон-Узбекистон аввали июн дафтари матбуоти Вазорати сармоягузорӣ ва тиҷорати берунии Узбекистон хабар дод. Гуфта мешавад, ки блок-поезд бо 25 контейнер ба Тошканд тавассути истгоҳи роҳи оҳани “Лонжу”-и музофоти Гонсу (Чин) тариқи Қошғар ба Шинҷон ва порти Иркештами Қирғизистон, аз он ҷо ба шаҳри Ӯш ва минбаъд ба самти Узбекистон меравад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/сарнавишти-роҳи-оҳани-чин-то-тоҷикистон/30669994.html|title= Даҳлези нав ва сарнавишти роҳи оҳан аз Чин то Тоҷикистон|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-06-16}}&lt;/ref&gt;

== [[май]]и [[соли 2020]] ==

* [[30 май]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/.  30 май  дар Тоҷикистон 3807 нафар бо ташхиси сирояти коронавируси нави COVID-19 ошкор гардида, аз ин беморӣ то кунун дар мамлакат 1865 нафар шифо ёфтаанд. Ҳамзамон, то таърихи зикргардида дар мамлакат аз ин беморӣ 47 нафар фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/covid-19-dar-to-ikiston-3807-nafar-bo-tashhisi-siroyati-koronavirusi-navi-covid-19-oshkor-gardidaast/|title=COVID-19. Дар Тоҷикистон 3807 нафар бо ташхиси сирояти коронавируси нави COVID-19 ошкор гардидааст|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200531174436/https://khovar.tj/2020/05/covid-19-dar-to-ikiston-3807-nafar-bo-tashhisi-siroyati-koronavirusi-navi-covid-19-oshkor-gardidaast/}}&lt;/ref&gt;
* [[28 май]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. Дар ҷаҳон шумораи гирифторони навъи нави коронавируси COVID-19 давоми шабонарӯзи гузашта 106 ҳазору 475 нафар зиёд шуда, ба '''5 миллиону 814 ҳазору 593''' нафар расид. Ҳамзамон аз ин теъдод то имрӯз 2 миллиону 515 ҳазору 490 кас шифо ёфтаанд ва 357 ҳазору 977 тан вафот кардаанд, хабар медиҳад АМИТ «Ховар» бо истинод ба маълумоти Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ).&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-5-8-million-nafar-gardid/|title=COVID-19. Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон беш аз 5,8 миллион нафар гардид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt;
* [[28 май]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. Ба даҳгонаи кишварҳое, ки дар онҳо теъдоди зиёди гирифторони коронавирус ба қайд гирифта шудааст, ИМА (1 746 217 нафар), Бразилия (414 661), Россия (379 051), Испания (283 849), Британияи Кабир (231 139), Италия (231 139), Франсия (182 913), Германия (181 895), Туркия (159 797) ва Ҳиндустон (159 054) дохил мешаванд. Аз ҳама бештар беморон дар ИМА (490 151), Испания (196 958), Бразилия (166 647), Германия (163 200), Россия (150 993), Италия (147 101), Туркия (122 793), Эрон (112 988), Чин (78 288) ва Ҳиндустон (67 929) шифо ёфтаанд. Ба қатори давлатҳое, ки дар онҳо т'''еъдоди зиёди ҳолатҳои фавт''' ба қайд гирифта шудааст, '''ИМА (102 114 нафар), Британияи Кабир (37 460), Италия (33 072), Франсия (28 596), Испания (27 118), Бразилия (25 697), Белгия (9 388), Мексика (8 597), Германия (8 533) ва Эрон (7627)''' шомил мебошанд.&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt;
* [[26 май]]и [[соли 2020]] Кумитаи дин ва танзими расму маросими миллӣ дар Тоҷикистон ба мақомоти маҳаллии кишвар дастур додааст, ки то беҳбуди вазъият барои баргузории маросимҳои арӯсӣ ба сокинон иҷозат надиҳад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/30635131.html|title=Дар Тоҷикистон гузарондани тӯю маъракаҳоро манъ карданд. Сабаб бемории COVID-19|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt;
* [[24 май]]и [[соли 2020]] Ҷӯрабек Назрӣ (Назриев), донишманд ва овозхони маъруфи тоҷик, рӯзи 24-уми май дар 74-солагӣ даргузашт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/%D2%B7%D3%AF%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA-%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D1%80%D3%A3-%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%B7%D0%B0%D1%88%D1%82/30631152.html|title=Ҷӯрабек Назрӣ, донишманд ва овозхони маъруфи тоҷик даргузашт.|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt; 
* [[24 май]]и [[соли 2020]] Шӯрои уламои Тоҷикистон қарор кард, ки Иди [[Рамазон]] ё Фитр дар Тоҷикистон 24 май фаро мерасад, аммо ба фарқ аз солҳои гузашта намози ид ва идгардак баргузор намегардад. Мақомот аз сокинон хостаанд, идро дар хона бо аъзои оила ҷашн гиранд. Ин тасмим ба густариши коронавируси нав дар Тоҷикистон рабт дорад, ки дар бист рӯзи ахир ба тақрибан ду ҳазор нафар сироят карда, боис ба марги 41 нафар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/30623662.html|title=Иди Фитр дар Тоҷикистон 24 май аст, вале бе намози дастҷамъӣ|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt;
* [[17 май]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. 17 май дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 1524  ҳолати сирояти коронавируси нави КОВИД-19 ошкор гардида, аз ин беморӣ 39  нафар фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-1524-nafar-rasid/|title=ХАБАРИ ФАВРӢ! Шумораи гирифторони коронавирус дар Тоҷикистон ба 1524 нафар расид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200528225549/http://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-1524-nafar-rasid/}}&lt;/ref&gt;
* [[12 май]]и [[соли 2020]] Комиссияи олии «Бародарии инсонӣ», ки қароргоҳаш дар Амороти Муттаҳидаи Араб воқеъ аст, аз тамоми мардуми ҷаҳон даъват ба амал овард, ки рӯзи панҷшанбе, 14 май тибқи оини дин, мазҳаб ва таълимоти худ даст ба дуо бардоранд, аз Худованд илтиҷо намоянд, ки   COVID-19-ро  бартараф созад, инсониятро аз ранҷу азобҳои имрӯза наҷот диҳад ва ба олимон кумак кунад, то табобати онро пайдо намоянд ва дунёро аз оқибатҳои тиббӣ, иқтисодӣ ва гуманитарии пандемияи коронавирус наҷот диҳанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/bad-az-pandemiya-zamin-be-tarin-makon-baroi-zindagii-insoniyat-ho-ad-shud-a-on-baroi-hotima-yoftani-pandemiyai-covid-19-dast-ba-duo-mebardorad/|title=Ҷаҳон барои хотима ёфтани пандемияи COVID-19 даст ба дуо мебардорад|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200525111308/http://khovar.tj/2020/05/bad-az-pandemiya-zamin-be-tarin-makon-baroi-zindagii-insoniyat-ho-ad-shud-a-on-baroi-hotima-yoftani-pandemiyai-covid-19-dast-ba-duo-mebardorad/}}&lt;/ref&gt;
* [[12 май]]и [[соли 2020]] Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе бо мақсади ҳифзи тандурустии сокинони пойтахт аз пешгирии бемории сироятии коронавирус (COVID-19) қатъ намудани  фаъолияти ҳамаи бозорҳои фурӯши либосаи шаҳрро, новобаста аз шакли моликият ва тобеияти идоравӣ то 31 майи соли 2020 тамдид намуд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-461-nafar-rasid/|title=Қатъи фаъолияти бозорҳои фурӯши либос дар шаҳри Душанбе то 31 май тамдид карда шуд|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200529220050/https://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-461-nafar-rasid/}}&lt;/ref&gt;
* [[7 май]]и [[соли 2020]] 7 май дар Тоҷикистон 82 ҳолати нави сироятёбӣ аз COVID-19 ба қайд гирифта шуда, шумораи беморон ба 461 нафар расид. Ҳамзамон, давоми шабонарӯзи гузашта 4 ҳолати фавт сабт гардида, дар умум 12 нафар беморони гирифтори ин навъи нави коронавирус фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/yvmyvcovid-19-ati-faoliyati-bozor-oi-fur-shi-libos-dar-sha-ri-dushanbe-to-31-maj-tamdid-karda-shud/|title=ХАБАРИ ФАВРӢ! Шумораи гирифторони коронавирус дар Тоҷикистон ба 461 нафар расид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt;

== [[апрел]]и [[соли 2020]] ==

* [[30 апрел]]и [[соли 2020]] [[30 апрел]]и [[соли 2020]] дар ҷаҳон шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси [[Дунёгирии COVID-19‎‎|COVID-19]] '''''3 миллиону 220 ҳазору 969 нафар буда, аз онҳо 1 миллиону 1 ҳазору 72 кас шифо ёфтаанд ва 228 ҳазору 251 тан вафот кардаанд.'''''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/04/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-3-2-million-nafar-gardid/|title=COVID-19. Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон беш аз 3,2 миллион нафар гардид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-30|archivedate=2020-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200510171233/http://khovar.tj/2020/04/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-3-2-million-nafar-gardid/}}&lt;/ref&gt;
* [[30 апрел]]и [[соли 2020]] тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон [[29 апрел]]и [[соли 2020]] — 15 ҳодисаи тасдиқшудаи бемории сироятии коронавирусии [[Дунёгирии COVID-19‎‎|COVID-19]], аз ҷумла дар [[вилояти Суғд]] — 10 (даҳ) ҳодиса ва дар шаҳри [[Душанбе]] — 5 (панҷ) ҳодиса аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар  ба қайд гирифта шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/04/vmyhabari-favr-dar-to-ikiston-odisai-tasdi-shudai-bemorii-siroyatii-covid-19-az-namuna-oi-biologii-odisa-oi-gumonbar-ba-ajd-girifta-shud/|title=ХАБАРИ ФАВРӢ: Дар Тоҷикистон ҳодисаҳои тасдиқшудаи бемории сироятии CОVID-19 аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар ба қайд гирифта шуд|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-30|archivedate=2020-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200501194848/https://khovar.tj/2020/04/vmyhabari-favr-dar-to-ikiston-odisai-tasdi-shudai-bemorii-siroyatii-covid-19-az-namuna-oi-biologii-odisa-oi-gumonbar-ba-ajd-girifta-shud/}}&lt;/ref&gt;
* [[29 апрел]]и [[соли 2020]] Бобоҷон Назаров - донишманди тоҷики муқими Лондон шеваи нав барои муолиҷаи COVID-19-ро ошкор кардааст, ки дар сурати озмоишҳои муваффақиятомез метавонад, барои дармони миллионҳо мардум дар сайёра кумак кунад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/донишманди-тоҷик-шеваи-муолиҷаи-ковид-19-ро-ошкор-кардааст/30582969.html|title=Донишманди тоҷики муқими Бритониё шеваи муолиҷаи КОВИД-19-ро ошкор кардааст|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-04-30}}&lt;/ref&gt;
* [[17 апрел]]и [[соли 2020]] Иҷлосияи якуми Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, даъвати шашум баргузор гардид. Аъзои Маҷлиси миллӣ тариқи овоздиҳии пинҳонӣ, [[Рустами Эмомалӣ|Рустами Эмомали]]ро ба вазифаи Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷонибдорӣ намуданд.

== [[март]]и [[соли 2020]] ==
* [[17 март]]и [[соли 2020]]  [[Маҳмадтоир Зокирзода]]  дар ҷаласаи якуми иҷлосияи якуми [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати шашум Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://president.tj/node/22639|title=Иштирок дар ҷаласаи якуми иҷлосияи якуми Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати шашум|author=|website=www.parlament.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-03-18}}&lt;/ref&gt;
* [[1 март]]и [[соли 2020]] интихоботи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид. Тибқи рӯйхати ҳизбӣ дар парлумони нав: ҲХДТ-ро 12 нафар, ҲАТ-ро - 4 нафар, ҲИИТ-ро 4 нафар, ҲДТ-ро 1 нафар ва ҲСТ-ро 1 нафар вакил намояндагӣ мекунанд.&lt;ref name=&quot;ReferenceD&quot;&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/2020/03/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-nati-a-oi-peshakii-intihoboti-vakiloni-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikistonro-elon-namud/ |title=ИНТИХОБОТ-2020. Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ натиҷаҳои пешакии интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро эълон намуд |accessdate=2021-07-21 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155751/https://khovar.tj/2020/03/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-nati-a-oi-peshakii-intihoboti-vakiloni-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikistonro-elon-namud/ }}&lt;/ref&gt; 
* [[1 март]]и [[соли 2020]] дар интихоботи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон — 4 миллиону 245 ҳазору 951 нафар интихобкунандагон иштирок намуданд, ки ин 86,4%-и шумораи умумии интихобкунандагонро ташкил медиҳад, шумораи овозҳои интихобкунандагоне, ки ба муқобили рӯйхати ҳамаи ҳизбҳои сиёсӣ дода шудаанд, 52 ҳазору 30 нафар ё 1,39%-ро ташкил медиҳад.
* Тибқи натиҷаҳои ниҳоии интихобот дар 41 ҳавзаи якмандатии интихоботӣ: ҲХДТ - 35 нафар, ҲАТ - 3 нафар, ҲКТ - 2 нафар ва ҲИИТ - 1 нафар пирӯзӣ ба даст оварда, ба парлумон роҳ ёфтанд.&lt;ref name=&quot;ReferenceD&quot;/&gt;

== [[Соли 2019]] ==

== [[декабр]]и [[соли 2019]] ==

* [[20 декабр]]и [[соли 2019]] Дар байни Донишномаҳои забонӣ (299 забонҳо) [[Википедияи Тоҷикӣ]] марраи 100 000 вироишоти мақолаҳоро азбар намудааст. Он замон Донишномаи озоди тоҷикзабон дар ҷойи 63-ум қарор дошт. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_News#Wikipedias Wikimedia_News Нигаред ба Инҷо].
== [[ноябр]]и [[соли 2019]] ==

* [[ноябр]]и [[соли 2019]]  Бино ба фарзияи расмӣ, ҳамла ба дидбонгоҳи &quot;Ишқобод&quot; дар марзи Тоҷикистону Узбекистон дар соати 03:23-и субҳи 6-уми ноябр ба амал омада, дар он як марзбон ва як афсари пулис ва 15 ҳамлавар кушта шудаанд. КДАМ эълон дошт, ҳамлаварон 20 нафар ва марбути гуруҳи ваҳшатафкани &quot;Давлати исломӣ&quot; ё ДОИШ будаанд &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/11/markazi-matbuoti-shun-oi-sar-adii-kdam-t-habar-medi-ad/|title=Маркази матбуоти Қӯшунҳои сарҳадии КДАМ ҶТ хабар медиҳад|author=|date=6 ноябри 2019|publisher=www.ozodi.org|accessdate=2019-11-15|archivedate=2019-11-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191115153745/https://khovar.tj/2019/11/markazi-matbuoti-shun-oi-sar-adii-kdam-t-habar-medi-ad/}}&lt;/ref&gt;.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ozodi.org/a/more-details-about-attack-in-ishqobod/30268967.html|title=Ба ҳар сурат, дар дидбонгоҳи &quot;Ишқобод&quot; чӣ шуду чӣ гузашт?|author= |date=9 сентябри 2019|publisher=www.ozodi.org|accessdate=2019-11-15}}&lt;/ref&gt;.
 
== [[октябр]]и [[соли 2019]] ==

* [[28 октябр]]и [[соли 2019]] Дар ҳисоботи «Пешбурди  соҳибкорӣ-и Бонки ҷаҳонӣ, ки  танзими  давлатии фаъолияти  соҳибкориро дар  кишварҳои  ҷаҳон арзёбӣ менамояд, соли 2020 мавқеи Ҷумҳурии Тоҷикистон 20 зина баланд рафта, дар байни 190 давлати ҷаҳон ҷои  106-ум–ро ишғол намуда, бори дигар ба даҳгонаи кишварҳои пешқадами ислоҳотгари ҷаҳон шомил шуд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/10/to-ikiston-ba-da-gonai-davlat-oi-pesh-adami-islo-otgari-a-on-shomil-shud/|title=Тоҷикистон ба даҳгонаи давлатҳои пешқадами ислоҳотгари ҷаҳон шомил шуд|author=|date=28 октябри 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-11-15|archivedate=2019-11-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191115153751/https://khovar.tj/2019/10/to-ikiston-ba-da-gonai-davlat-oi-pesh-adami-islo-otgari-a-on-shomil-shud/}}&lt;/ref&gt;.

== [[сентябр]]и [[соли 2019]] ==

* Пешвои миллат, Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори ба фаъолият оғоз кардани агрегати дуюми Неругоҳи барқи обии “Роғун” ба 42 нафар мутахассисони касбу кори гуногуни иншооти муҳим ҷоизаҳои давлатӣ супориданд.&lt;ref name=&quot;khovar.tj&quot;&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/09/marosimi-ba-kor-darovardani-agregati-duyumi-nerugo-i-bar-i-obii-ro-un/|title=Маросими ба кор даровардани агрегати дуюми Неругоҳи барқи обии «Роғун»|author= |date=9 сентябри 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-09-09}}&lt;/ref&gt;.
* [[9 сентябр]]и [[соли 2019]] Маросими ба кор даровардани агрегати дуюми Неругоҳи барқи обии «Роғун» баргузор гардид. Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар толори агрегатҳо дар вазъияти тантанавӣ агрегати дуюми нерӯгоҳи барқи обии “Роғун”-ро ба кор дароварданд.&lt;ref name=&quot;khovar.tj&quot;/&gt;.

== [[август]]и [[соли 2019]] ==

* [[31 август]]и [[соли 2019]] Ансамбли фолклории Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и  Ҷумҳурии Тоҷикистон   дар  Фестивали XII байналмилалии мусиқии «Таронаҳои Шарқ», ки  дар майдони Регистони шаҳри Самарқанди Ҷумҳурии Ӯзбекистон баргузор гардид, байни 28 ансамбл ва гурӯҳҳои эҷодӣ аз кишварҳои гуногун  сазовори ҷои сеюм дониста шуд &lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/08/ansambli-badahshon-dar-festivali-tarona-oi-shar-sazovori-oji-seyum-gardid/|title=Ансамбли «Бадахшон» дар Фестивали «Таронаҳои Шарқ» сазовори ҷойи сеюм гардид|author=|date=31 августи 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-08-31|archivedate=2019-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190914040857/http://khovar.tj/2019/08/ansambli-badahshon-dar-festivali-tarona-oi-shar-sazovori-oji-seyum-gardid/}}&lt;/ref&gt;.
* [[30 август]]и [[соли 2019]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар ноҳияи Исмоили Сомонӣ Маркази истироҳативу фароғатӣ ва сайёҳии кӯли “Душанбе”-ро пас аз навсозӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/08/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-markazi-istiro-ativu-faro-at-va-sajyo-ii-k-li-dushanbe-ro-dar-no-iyai-ismoili-somonii-sha-ri-dushanbe-iftito-namudand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Маркази истироҳативу фароғатӣ ва сайёҳии кӯли «Душанбе»-ро дар ноҳияи Исмоили Сомонии шаҳри Душанбе ифтитоҳ намуданд|author=|date=30 августи 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-08-30|archivedate=2019-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190914005646/http://khovar.tj/2019/08/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-markazi-istiro-ativu-faro-at-va-sajyo-ii-k-li-dushanbe-ro-dar-no-iyai-ismoili-somonii-sha-ri-dushanbe-iftito-namudand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[27 август]]и [[соли 2019]]  Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон бо Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ дар ноҳияи Исмоили Сомонии пойтахт Корхонаи истеҳсоли обҳои ташнагишикан ва маҳсулоти машруботии «Сиёма»-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор дода, бо хати истеҳсолӣ ва имкониятҳои он аз наздик шинос шуданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/08/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-korhonai-iste-soli-ob-oi-tashnagishikan-va-ma-suloti-mashrubotii-siyoma-ro-dar-sha-ri-dushanbe-iftito-namudand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Корхонаи истеҳсоли обҳои ташнагишикан ва маҳсулоти машруботии «Сиёма»-ро дар шаҳри Душанбе ифтитоҳ намуданд|author=|date=27 августи 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-08-27|archivedate=2019-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190914091117/http://khovar.tj/2019/08/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-korhonai-iste-soli-ob-oi-tashnagishikan-va-ma-suloti-mashrubotii-siyoma-ro-dar-sha-ri-dushanbe-iftito-namudand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[6 август]]и [[соли 2019]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] раисҷумҳури Тоҷикистон зимни сафари кориаш ба [[ноҳияи Балҷувон]] [[вилояти Хатлон]] [[Роҳи мошингарди Кангурт - Балҷувон - Ховалинг|Роҳи мошингарди Кангурт - Балҷувон - Ховалингро]] мавриди истифода қарор дод.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sputnik-tj.com/Tajikistan/20190806/1029584175/Rohi-moshingard-Kangurt-Baljuvon-Khovaling-kushoda-shud.html|title=Роҳи мошингарди Кангурт - Балҷувон - Ховалинг кушода шуд|author= |date=6 августи 2019|publisher=sputnik-tj.com|accessdate=2019-08-06}}&lt;/ref&gt;.

== [[июл]]и [[соли 2019]] ==

* [[31 июл]]и [[соли 2019]] Дастури Раҳмон барои истеҳсоли мошинҳои олмониву ҷопонӣ дар Тоҷикистон&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sputnik-tj.com/industry/20190731/1029536181/Dastur-Rahmon-baro-istehsoli-moshinhoi-olmonivu-joponi-dar-Tojikiston.html|title=Дастури Раҳмон барои истеҳсоли мошинҳои олмониву ҷопонӣ дар Тоҷикистон|author= |date=31 июли 2019|publisher=sputnik-tj.com|accessdate=2019-07-31}}&lt;/ref&gt;.

== [[май]]и [[соли 2019]] ==

* [[6 май]]и [[соли 2019]] Сарвари давлат дар Паёми навбатӣ ба Маҷлиси Олӣ зикр намуданд, ки имрӯз шумораи занон дар сафи хидматчиёни давлатӣ афзоиш ёфта, соли 2018 дар мансабҳои роҳбарикунанда 19 фоиз ва дар ҳайати хидматчиёни давлатии мақомоти марказӣ ва сохторҳои тобеи онҳо 25 фоизро занону духтарон ташкил додаанд. Гуфта шуд, ки имрӯзҳо 6 нафар зан дар Маҷлиси миллӣ ва 13 нафари дигар дар Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олӣ фаъолият доранд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/05/shumorai-zanon-dar-mansab-oi-ro-barikunanda-19-foiz-afzoish-yoftaast/|title=Шумораи занон дар мансабҳои роҳбарикунанда 19 фоиз афзоиш ёфтааст|author=|date=6 майи 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-04-12|archivedate=2019-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190507142911/http://khovar.tj/2019/05/shumorai-zanon-dar-mansab-oi-ro-barikunanda-19-foiz-afzoish-yoftaast/}}&lt;/ref&gt;.

== [[апрел]]и [[соли 2019]] ==

* [[12 апрел]]и [[соли 2019]] Бино бар иттилои дафтари матбуоти ҳукумати вилояти  [[Суғд]], 12 ва 13-уми апрели соли равон дар шаҳри [[Тошканд]]и [[Ӯзбекистон]] Рӯзҳои кинои тоҷик баргузор мешавад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://m.sputnik-tj.com/Tajikistan/20190411/1028647744/Toshkand-ruzhoi-kino-tojik-barguzor-meshavad.html|title=Дар Тошканд рӯзҳои кинои тоҷик баргузор мегардад|author=|date=12 апрели 2019|publisher=sputnik-tj.com|accessdate=2019-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190411200023/https://m.sputnik-tj.com/Tajikistan/20190411/1028647744/Toshkand-ruzhoi-kino-tojik-barguzor-meshavad.html|archivedate=2019-04-11}}&lt;/ref&gt;.
* [[11 апрел]]и [[соли 2019]] Тибқи қарори имзонамудаи [[Эмомалӣ Раҳмон]], Ҳукумат аз лоиҳаи созишномаи нав бо Бунёди Оқохон барои сохтмони пули нави пайвандгари [[Тоҷикистон]]у [[Афғонистон]] ҷонибдорӣ намуд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://m.sputnik-tj.com/Tajikistan/20190411/1028644918/jonibdorii-Emomali-Rahmon-az-sozishnomai-nav-bo-Bunyodi-Ogokhon-va-suporish-ba-Khudorzoda.html|title=Ҷонибдории Эмомалӣ Раҳмон аз созишномаи нав бо Бунёди Оқохон ва супориш ба Худоёрзода|author=|date=11 апрели 2019|publisher=sputnik-tj.com|accessdate=2019-04-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190411195518/https://m.sputnik-tj.com/Tajikistan/20190411/1028644918/jonibdorii-Emomali-Rahmon-az-sozishnomai-nav-bo-Bunyodi-Ogokhon-va-suporish-ba-Khudorzoda.html|archivedate=2019-04-11}}&lt;/ref&gt;.
* [[10 апрел]]и [[соли 2019]] 10 апрели соли 1930 бори аввал дар пойтахти [[Тоҷикистон]] шаҳри [[Душанбе]], ки он замон [[Сталинобод]] ном дошт, радио таъсис шуд. Он рӯз  аз Хонаи деҳқон, макони  собиқи  театри давлатии русии ба номи Маяковский  нахустин бор радиои Тоҷикистон бо хитобаи «Диққат! Диққат! Диққат! Инҷо Сталинобод!» гуфторҳои худро оғоз кардааст.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/04/oshyoni-bulbulon-va-yo-da-soli-hotira-oi-nek-ba-munosibati-89-umin-solgardi-r-zi-tasisyobii-radioi-to-ikiston/|title=«ОШЁНИ БУЛБУЛОН». Ва ё даҳ соли хотираҳои нек ба муносибати 89-умин солгарди Рӯзи таъсисёбии Радиои Тоҷикистон|author=|date=10 апрели 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-04-10|archivedate=2019-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410152227/http://khovar.tj/2019/04/oshyoni-bulbulon-va-yo-da-soli-hotira-oi-nek-ba-munosibati-89-umin-solgardi-r-zi-tasisyobii-radioi-to-ikiston/}}&lt;/ref&gt;.
* [[9 апрел]]и [[соли 2019]] Имрӯз дар [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода]] Фестивали анъанавии ҷумҳуриявии «Ҳафтаи китоби кӯдакону наврасони [[Тоҷикистон]]» таҳти унвони «Кашшофи падидаҳои наврас» ҷамъбаст гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/04/festivali-ananavii-um-uriyavii-aftai-kitobi-kudakonu-navrasoni-to-ikiston-ambast-gardid/|title=Фестивали анъанавии ҷумҳуриявии «Ҳафтаи китоби кӯдакону наврасони Тоҷикистон» ҷамъбаст гардид|author=|date=9 апрели 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-04-9|archivedate=2019-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410152221/http://khovar.tj/2019/04/festivali-ananavii-um-uriyavii-aftai-kitobi-kudakonu-navrasoni-to-ikiston-ambast-gardid/}}&lt;/ref&gt;.
* [[8 апрел]]и [[соли 2019]] Паҳлавони шинохтаи  тоҷик Комроншоҳи Устопириён дар мусобиқоти Гран При Анталия соҳиби медали биринҷӣ гардид. Ёдовар мешавем, ки  Комроншоҳи Устопириён   дар мусобиқоти Гран При Анталия бори сеюм аст, ки    соҳиби медали ифтихорӣ мегардад. Қаблан соли 2017 дар ҳамин мусобиқот соҳиби медали нуқра шуда, соли 2018 чемпиони мусобиқоти Гран При Анталия гардида буд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/04/komronsho-i-ustopiriyon-dar-musobi-oti-gran-pri-antaliya-so-ibi-medali-birin-gardid/|title=Комроншоҳи Устопириён дар мусобиқоти Гран При Анталия соҳиби медали биринҷӣ гардид|author=|date=8 апрели 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-04-8|archivedate=2019-04-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190409152352/http://khovar.tj/2019/04/komronsho-i-ustopiriyon-dar-musobi-oti-gran-pri-antaliya-so-ibi-medali-birin-gardid/}}&lt;/ref&gt;.
* [[7 апрел]]и [[соли 2019]] Дастаи наврасони [[Тоҷикистон]] тими футболбозони [[Қирғизистон]]ро дар сабқати байналмилалии Ҷоми &quot;Роҳи Абрешим Хуашан-2019&quot; бо ҳисоби калон мағлуб кард. Вохӯрии дастаҳои наврасони Тоҷикистону Қирғизистон бо ҳисоби 8:0 анҷом ёфт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sputnik-tj.com/sport/20190407/1028620759/Pirzii-muntakhabi-Toikiston-bar-iriziston-bo-isobi-kalon.html|title=Пирӯзии мунтахаби Тоҷикистон бар Қирғизистон: бо ҳисоби калон|author= |date=7 апрели 2019|publisher=sputnik-tj.com|accessdate=2019-04-7}}&lt;/ref&gt;.
* [[6 апрел]]и [[соли 2019]] 23 августи соли 2013  Ассамблеяи  Генералии [[Созмони Милали Муттаҳид]]  қарор қабул намуд, ки  ҳамасола 6 апрел Рӯзи байналмилалии [[варзиш]] ҷашн гирифта шавад. Мақсад аз қабули ин рӯз тарғиби тарзи ҳаёти солим, оммавӣ гардонидани варзиш ва ба ин восита ба ҳам овардани ҷавонону наврасон мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/04/6-aprel-r-zi-bajnalmilalii-varzish-on-osidi-sul-garavi-salomat-va-vositai-be-tarini-muarrifii-davlatu-millat-meboshad/|title=6 АПРЕЛ – РӮЗИ БАЙНАЛМИЛАЛИИ ВАРЗИШ. Он қосиди сулҳ, гарави саломатӣ ва воситаи беҳтарини муаррифии давлату миллат мебошад|author=|date=6 апрели 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-04-6|archivedate=2019-04-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190408012416/http://khovar.tj/2019/04/6-aprel-r-zi-bajnalmilalii-varzish-on-osidi-sul-garavi-salomat-va-vositai-be-tarini-muarrifii-davlatu-millat-meboshad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[5 апрел]]и [[соли 2019]] Дастаи мунтахаби наврасони то 15-солаи [[Тоҷикистон]] оид ба футбол дар мусобиқаи байналмилалии Ҷоми “Роҳи абрешим – Ҳуа Шан” (Silk Road – Hua Shan Cup-2019) ширкат меварзад. Футболбозони мамлакат таҳти роҳбарии сармураббӣ  Аҳлиддин Турдиев ба [[Ҷумҳурии Халқии Чин]] сафар карданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/04/futbol-dastai-muntahabi-navrasoni-to-15-solai-to-ikiston-dar-musobi-ai-bajnalmilalii-ro-i-abreshim-ua-shan-2019-shirkat-mevarzad/|title=Футбол: дастаи мунтахаби наврасони то 15-солаи Тоҷикистон дар мусобиқаи байналмилалии «Роҳи абрешим-Ҳуа Шан-2019» ширкат меварзад|author=|date=5 апрели 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-04-5|archivedate=2019-04-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190406143933/http://khovar.tj/2019/04/futbol-dastai-muntahabi-navrasoni-to-15-solai-to-ikiston-dar-musobi-ai-bajnalmilalii-ro-i-abreshim-ua-shan-2019-shirkat-mevarzad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[4 апрел]]и [[соли 2019]] Тибқи эълони шаҳрдорӣ, аз 10 апрел ҳаракати микроавтобусҳои №67 дар масири маҳаллаи Маърифатӣ-кӯчаи Гагарин қатъ карда мешавад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sputnik-tj.com/transport/20190404/1028608631/Elon-shahrdor-harakati-mikroavtobushoro-dar-2-khatsayri-digar-mamnu-kard.html|title=Эълони шаҳрдорӣ дар бораи тағйирот дар бахши мусофирбарии Душанбе|author= |date=4 апрели 2019|publisher=sputnik-tj.com|accessdate=2019-04-4}}&lt;/ref&gt;.
* [[3 апрел]]и [[соли 2019]]Бори аввал дар таърихи варзиши [[Тоҷикистон]] ва Осиё имрӯз, 3 апрел дар  Варзишгоҳи марказии шаҳри [[Душанбе]] ду дастаи беҳтарини Тоҷикистон –«Истиқлол»-и Душанбе ва «Хуҷанд»-и Хуҷанд дар бозии аввали гурӯҳи «Д» –и Ҷоми Конфедератсияи футболи Осиё бо ҳам қувва месанҷанд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/04/omi-kfo-isti-lol-va-hu-and-bori-avval-dar-tarih-dar-musobi-ai-bajnalmilal-bo-am-uvva-meozmoyand/|title=Ҷоми КФО: «Истиқлол» ва «Хуҷанд» бори аввал дар таърих дар мусобиқаи байналмилалӣ бо ҳам қувва меозмоянд|author=|date=3 апрели 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-04-3|archivedate=2019-04-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190403175805/http://khovar.tj/2019/04/omi-kfo-isti-lol-va-hu-and-bori-avval-dar-tarih-dar-musobi-ai-bajnalmilal-bo-am-uvva-meozmoyand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[2 апрел]]и [[соли 2019]] Дар идомаи сафари корӣ дар шаҳри [[Хуҷанд]]и вилояти [[Суғд]] [[Эмомалӣ Раҳмон]], раисҷумҳури [[Тоҷикистон]] “Роҳи танобӣ”-ро аз Боғи ба номи [[Камоли Хуҷандӣ]] то Маҷмааи шоҳ [[Исмоили Сомонӣ]] аз болои [[дарёи Сир]] дар масофаи беш як километр мавриди истифода қарор дод. “Роҳи танобӣ”, ки аз ҷониби соҳибкорони ватанӣ бунёд карда шудааст, дорои 47 кабина бо ғунҷоиши 4 нафар, аз ҷумла 7 кабинаи хидматрасонии олӣ мебошад. Ин роҳ дар як вақт ба 160 нафар хидмат мерасонад. Баландии роҳи танобӣ дар сатҳи дарё 35 метрро ташкил дода аст.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://m.sputnik-tj.com/Tajikistan/20190402/1028590112/Emomali-Rahmon-Khujand-Rohi-tanobi-daryoi-sir-ba-istifoda-suporid-.html|title=Раҳмон дар Хуҷанд Роҳи танобӣ”-ро аз болои дарёи Cир ба истифода супорид|author=|date=2 апрели 2019|publisher=m.sputnik-tj.com|accessdate=2019-04-2|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200807185312/https://m.sputnik-tj.com/Tajikistan/20190402/1028590112/Emomali-Rahmon-Khujand-Rohi-tanobi-daryoi-sir-ba-istifoda-suporid-.html|archivedate=2020-08-07}}&lt;/ref&gt;.
* [[1 апрел]]и [[соли 2019]] [[Душанбе|Пойтахти Тоҷикистон]] имрӯзҳо хеле зебост – ҳамаи гулгаштҳои шаҳрро [[лола]]ҳои навъҳо ва рангҳои гуногун оро медиҳанд. Имсол дар Душанбе наздики 400 ҳазор бех лола шинонида шуд. Ҳамагӣ имсол пойтахтро беш аз 6 млн. бех гулҳо зебу зинат мебхашанд: беш аз 5,5 млн. мавсимӣ ва наздики 700 ҳазор бисёрсола.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190401/dushanbe-ari-lola-shud|title=Душанбе ғарқи лола шуд|author=|date=1 апрели 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-04-1|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402204220/https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190401/dushanbe-ari-lola-shud|archivedate=2019-04-02}}&lt;/ref&gt;.

== [[март]]и [[соли 2019]] ==

* [[31 март]]и [[соли 2019]] Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо шароити замонавии беморхона, ки аз 4 шуъба ва бахшҳои ёрирасон иборат мебошад, шинос шуда, ба сифати корҳои анҷомёфта баҳои баланд додааст,хабар медиҳад хадамоти матбуотии раисҷумҳур. Бинои беморхона дар масоҳати умумии 2 гектар бо тарҳи зебову замонавӣ сохта шуда, аз 3 ошёна, таҳхона, шуъба, бахшҳои муоина ва табобатӣ иборат мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://m.sputnik-tj.com/society/20190331/1028580527/Raisumur-dar-noiyai-Boboon-afurov-binoi-navi-bemorkhonaro-iftito-kard.html|title=Раисҷумҳур дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров бинои нави беморхонаро ифтитоҳ кард|author=|date=31 марти 2019|publisher=m.sputnik-tj|accessdate=2019-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402204135/https://m.sputnik-tj.com/society/20190331/1028580527/Raisumur-dar-noiyai-Boboon-afurov-binoi-navi-bemorkhonaro-iftito-kard.html|archivedate=2019-04-02}}&lt;/ref&gt;.
* [[30 март]]и [[соли 2019]] Имрӯз Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар шаҳри Бӯстони вилояти  [[Суғд]] ҳангоми ифтитоҳи Маҷмааи хидматрасонии &quot;Баҳор&quot; ба 50 кӯдаки ятими кулл туҳфа дод. Дар шаҳри [[Хуҷанд]] бошад, Эмомалӣ Раҳмон бинои Қасри ҷавононро ба баҳрабардорӣ расонд. Сарвари давлат барои қадршиносию ҷовидон сохтани хотираи шоири маҳбуб ва муосири тоҷик [[Лоиқ Шералӣ]] ин қасрро ба номи ӯ гузошт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://m.sputnik-tj.com/photo/20190330/1028579347/hadya-ba-kudakon-manzil-ba-niyozmandon-guzorish-aks-az-safar-Ramon-ba-Sugd.html|title=Раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар Хуҷанд дар Фестивали &quot;Таомҳои миллии наврӯзӣ&quot; иштирок кард|author=|date=30 марти 2019|publisher=m.sputnik-tj|accessdate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402200155/https://m.sputnik-tj.com/photo/20190330/1028579347/hadya-ba-kudakon-manzil-ba-niyozmandon-guzorish-aks-az-safar-Ramon-ba-Sugd.html|archivedate=2019-04-02}}&lt;/ref&gt;.
* [[29 март]]и [[соли 2019]] Миёни Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва Ассотсиатсияи табодули сайёҳии байналмилалии [[Корея]] Ёддошти ҳамкорӣ ба имзо расонида шуд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/miyoni-to-ikiston-va-koreyai-anub-yoddoshti-amkor-dar-so-ai-sajyo-ba-imzo-rasid/|title=Миёни Тоҷикистон ва Кореяи Ҷанубӣ Ёддошти ҳамкорӣ дар соҳаи сайёҳӣ ба имзо расид|author=|date=29 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-29|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330061255/https://khovar.tj/2019/03/miyoni-to-ikiston-va-koreyai-anub-yoddoshti-amkor-dar-so-ai-sajyo-ba-imzo-rasid/}}&lt;/ref&gt;. 
* [[28 март]]и [[соли 2019]] Ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти хӯрокворӣ дар [[Тоҷикистон]] тӯли 2 моҳи аввали соли равон қариб 20% афзуд. Дар ин давра дар ҷумҳурӣ ба маблағи ҳудуди 710 млн. сомонӣ маҳсулоти хӯрокворӣ истеҳсол шудааст, ки ин нишондод нисбат ба ҳамин давраи соли гузашта 19,8% ва ё 117,1 млн. сомонӣ зиёд мебошад, хабар медиҳад Вазорати саноат ва технологияҳои нав.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/economic/20190328/afzoishi-istesoli-masuloti-hrokvor-dar-toikiston|title=Афзоиши истеҳсоли маҳсулоти хӯрокворӣ дар Тоҷикистон|author=|date=28 марти 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404043236/https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/economic/20190328/afzoishi-istesoli-masuloti-hrokvor-dar-toikiston|archivedate=2019-04-04}}&lt;/ref&gt;.
* [[27 март]]и [[соли 2019]] [[Tcell]], бузургтарин ширкати телекомуникатсионӣ дар [[Тоҷикистон]], сабки наву динамикии худро, ки хусусияти навоварона ва рӯҳияи иноватсионӣ дорад, муаррифӣ кард. Намуди зоҳирии ҷадиди тамғаи молӣ бо дарки майлу рағбатҳои на фақат муштариёни тоҷикистонӣ, балки корбарони алоқаи мобилӣ дар саросари ҷаҳон рӯйи кор омадааст. Шиори нави «Алоқа барои ҳаёт» аз Tcell, инъикосгари муҳимияти арзишҳои ҳамешагии инсоният буда, нақши зарурии онро бозгӯ мекунад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190327/tcell-sabki-navi-innovatsionii-hudro-muarrif-namud|title=Tcell сабки нави инноватсионии худро муаррифӣ намуд|author=|date=27 марти 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190404040409/https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190327/tcell-sabki-navi-innovatsionii-hudro-muarrif-namud|archivedate=2019-04-04}}&lt;/ref&gt;.
* [[26 март]]и [[соли 2019]] Дар шаҳри Новосибирски Федератсияи [[Россия]] ба ифтихори Ҷашни байналмилалии [[Наврӯз]], бо ташаббуси Консулгарии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар ин шаҳр миёни ҳамватанони бурунмарзӣ ва дигар халқияту миллатҳо мусобиқи куштигирӣ баргузор гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/musobi-ai-g-shtingir-dar-novosibirsk-ba-iftihori-ashni-bajnalmilalii-navr-z/|title=Мусобиқаи куштигирӣ дар Новосибирск ба ифтихори Ҷашни байналмилалии Наврӯз|author=|date=26 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-26|archivedate=2019-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327170215/http://khovar.tj/2019/03/musobi-ai-g-shtingir-dar-novosibirsk-ba-iftihori-ashni-bajnalmilalii-navr-z/}}&lt;/ref&gt;.
* [[25 март]]и [[соли 2019]] Ба ифтихори ҷашни байналмилалии [[Наврӯз]] 24 март бо дастгирии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри [[Душанбе]] дар ҳамкорӣ бо Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Муасиссаи давлатии Наврӯзгоҳи шаҳри Душанбе бо иштироки беш аз 8 ҳазор нафар ҳаводорону мухлисони ин навъи варзиш ва бо намоиши беҳтарин рақобатҳо миёни паҳлавононӣ маъруфи мамлакат чемпионати [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] оид ба куштии миллӣ барои дарёфти «Ҷоми пойтахт – 2019» баргузор гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/sho-oizai-omi-pojtaht-2019-nasibi-said-alol-saidov-gardid/|title=Шоҳҷоизаи «Ҷоми пойтахт-2019» насиби Саидҷалол Саидов гардид|author=|date=25 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-25|archivedate=2019-03-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190326125816/http://khovar.tj/2019/03/sho-oizai-omi-pojtaht-2019-nasibi-said-alol-saidov-gardid/}}&lt;/ref&gt;.
* [[24 март]]и [[соли 2019]] «Вақти амал кардан»- таҳти ин шиор имсол бо қарори Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ (ТУТ) 24 март Рӯзи умумиҷаҳонии мубориза бар зидди [[бемории сил]] таҷлил мегардад. Ҳадаф аз гузаронидани ин рӯз, пеш аз ҳама, баланд бардоштани савияи огоҳии аҳолӣ дар бораи паҳншавии глобалии ин беморӣ, пешгирӣ ва мубориза бар зидди он мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/24-mart-r-zi-umumi-a-onii-muboriza-bar-ziddi-bemorii-sil-tadbirandesh-dara-ai-siroyati-in-bemorii-havfnokro-kam-mekunad/|title=24 МАРТ – РӮЗИ УМУМИҶАҲОНИИ МУБОРИЗА БАР ЗИДДИ БЕМОРИИ СИЛ. Тадбирандешӣ дараҷаи сирояти ин бемории хавфнокро кам мекунад|author=|date=24 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-24|archivedate=2019-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190325140050/http://khovar.tj/2019/03/24-mart-r-zi-umumi-a-onii-muboriza-bar-ziddi-bemorii-sil-tadbirandesh-dara-ai-siroyati-in-bemorii-havfnokro-kam-mekunad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[23 март]]и [[соли 2019]] Имрӯз Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар шаҳри [[Бохтар]] бо гузоштани санги асос ба бунёди терминали автомобилии мусофиркашӣ дар масоҳати 3 гектар оғози расмӣ бахшида, бо Лоиҳаи рушди нақлиёти ҷамъиятии вилояти [[Хатлон]] шинос гардиданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/guzoshtani-sangi-asosi-terminali-vyfasyfvamavtomobilii-musofirkash-dar-sha-ri-bohtar/|title=Гузоштани санги асоси Терминали автомобилии мусофиркашӣ дар шаҳри Бохтар|author=|date=23 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-23|archivedate=2019-03-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190324151410/http://khovar.tj/2019/03/guzoshtani-sangi-asosi-terminali-vyfasyfvamavtomobilii-musofirkash-dar-sha-ri-bohtar/}}&lt;/ref&gt;.
* [[22 март]]и [[соли 2019]] Нимаи дуюми рӯзи 22 март Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо Раиси шаҳри [[Душанбе]] муҳтарам [[Рустами Эмомалӣ]] дар тантанаҳои бошукӯҳи идонаи наврӯзи ҷаҳонӣ, ки дар “[[Наврӯз]]гоҳ” — и пойтахт баргузор гардид, иштирок ва суханронӣ карданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-tantana-oi-ashni-navr-zi-a-on-dar-navr-zgo-i-sha-ri-dushanbe-2/|title=Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар тантанаҳои ҷашни Наврӯзи ҷаҳонӣ дар “Наврӯзгоҳ”-и шаҳри Душанбе|author=|date=22 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-22|archivedate=2019-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322193004/https://khovar.tj/2019/03/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-tantana-oi-ashni-navr-zi-a-on-dar-navr-zgo-i-sha-ri-dushanbe-2/}}&lt;/ref&gt;.
* [[21 март]]и [[соли 2019]] Дар хиёбони [[Рӯдакӣ]] ва майдони «Дӯстӣ»-и шаҳри [[Душанбе]] барномаи [[фарҳанг]]ии «Корвони шодиёнаи [[наврӯз]]ӣ» гузаронида шуд. Ба иттилои [[Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]], дар барнома овозхонҳои маъруфи ҷумҳурӣ, ансамблҳои рақсӣ вап ғайраҳо ҳунарнамоӣ карданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/dar-sha-ri-dushanbe-barnomai-korvoni-shodiyonai-navr-z-o-oz-meshavad/|title=Дар шаҳри Душанбе барномаи «Корвони шодиёнаи наврӯзӣ» оғоз мешавад|author=|date=21 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-21|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321052735/https://khovar.tj/2019/03/dar-sha-ri-dushanbe-barnomai-korvoni-shodiyonai-navr-z-o-oz-meshavad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[20 март]]и [[соли 2019]] Пас аз ифтитоҳи муҷассамаи [[Исмоили Сомонӣ]] ва барафрохтани [[Парчам]]и миллӣ Президенти мамлакат муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар назди меҳмонони ҷашнвораи [[Наврӯз]]и байналмилалӣ ва роҳбарону фаъолони шаҳри [[Норак]], ки дар базмгоҳи наврӯзӣ ба ифтихори таҷлили иди баҳору зебоӣ ҷамъ омада буданд, суханронӣ карданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-barnomai-far-angii-korvoni-navr-z-i-sha-ri-norakavpyvapyvap/|title=Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар барномаи фарҳангии «Корвони Наврӯзӣ»-и шаҳри Норак|author=|date=20 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-20|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321053146/https://khovar.tj/2019/03/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-barnomai-far-angii-korvoni-navr-z-i-sha-ri-norakavpyvapyvap/}}&lt;/ref&gt;.
* [[19 март]]и [[соли 2019]] Имрӯз бо иштироки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] ва Раиси шаҳри [[Душанбе]] [[Рустами Эмомалӣ]] дар кӯчаи [[Борбад]]и ноҳияи [[Сино]]и пойтахт муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 99 мавриди истифода қарор гирифт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/iftito-i-muassisai-ta-siloti-miyonai-umumii-99-dar-sha-ri-dushanbeydzhvalofv/|title=Ифтитоҳи Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №99 дар шаҳри Душанбе|author=|date=19 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-19|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207203009/https://khovar.tj/2019/03/iftito-i-muassisai-ta-siloti-miyonai-umumii-99-dar-sha-ri-dushanbeydzhvalofv/}}&lt;/ref&gt;.
* [[18 март]]и [[соли 2019]] Дар озмуни «Авто-Бону-2019», ки бо ташаббуси [[Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва Раёсати БДА ВКД гузаронида шуд, Муътабар Азимова аз [[вилояти Суғд]] сазовори ҷойи аввал ва соҳиби мукофоти асосӣ- Диплом ва рамзи «Авто-Бону- 2019» гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/mutabar-azimova-olibi-ozmuni-avto-bonu-2019-gardid/|title=Муътабар Азимова ғолиби озмуни «Авто-Бону-2019» гардид|author=|date=18 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-18|archivedate=2019-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190319130856/http://khovar.tj/2019/03/mutabar-azimova-olibi-ozmuni-avto-bonu-2019-gardid/}}&lt;/ref&gt;.
* [[17 март]]и [[соли 2019]] Дар меҳмонҳонаи “Душанбе Серена” рӯзи 17 март дар остонаи ҷашни [[Наврӯз]] ярмаркаи ҳунармандони [[Тоҷикистон]] бахшида ба ин ид доир гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190318/namoishi-maorati-unarmandoni-toikiston-dar-ostonai-ashni-navrz|title=Намоиши маҳорати ҳунармандони Тоҷикистон дар остонаи ҷашни Наврӯз|author=|date=17 марти 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-03-17}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
* [[16 март]]и [[соли 2019]] Бо иқдоми Кумитаи кор бо ҷавонон ва [[варзиш]], бо дастгирии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри [[Душанбе]] ва дар ҳамкорӣ бо Кумитаи миллии олимпии [[Тоҷикистон]] ба ифтихори иди [[Наврӯз]]и байналмилалӣ дар шаҳри Душанбе Дави наврӯзӣ ва Марафони велосипедронӣ баргузор гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/ishtiroki-besh-az-25-azor-nafar-dar-davi-navr-z-va-marafoni-velosipedron/|title=Иштироки беш аз 25 ҳазор нафар дар Дави наврӯзӣ ва Марафони велосипедронӣ|author=|date=16 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-16|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207215824/https://khovar.tj/2019/03/ishtiroki-besh-az-25-azor-nafar-dar-davi-navr-z-va-marafoni-velosipedron/}}&lt;/ref&gt;.
* [[15 март]]и [[соли 2019]] 15 март бо иштироки Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар [[Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ]] муаррифии нахустин консерти Муассисаи давлатии «Оркестри давлатии симфонӣ»-и [[Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] баргузор гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-muarrifii-konserti-muassisai-davlatii-orkestri-davlatii-simfon/|title=Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар муаррифии консерти Муассисаи давлатии «Оркестри давлатии симфонӣ»|author=|date=15 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-15|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207221255/https://khovar.tj/2019/03/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-muarrifii-konserti-muassisai-davlatii-orkestri-davlatii-simfon/}}&lt;/ref&gt;.
* [[14 март]]и [[соли 2019]] Имрӯз кормандони мақомоти Прокуратураи Тоҷикистон иди касбии худро таҷлил менамоянд. Мусаллам аст, ки 8 апрели соли 2015 палатаи поёнии Парлумони Тоҷикистон ба Қонуни [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] «Дар бораи рӯзҳои ид» тағйирот ворид намуд, ки тибқи он ҳамасола дар мамлакат 14 март иди касбии кормандони мақомотиш прокуратура таҷлил мегардад. Қаблан он 14 декабр ҷашн гирифта мешуд. Дар ин рӯз таҷлил намудани Рӯзи кормандони мақомоти прокуратура ба он рабт дорад, ки 14 марти соли 1992 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон» қабул гардида, тибқи он вазифаи Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/14-mart-r-zi-kormandoni-ma-omoti-prokuraturai-to-ikiston-na-shi-in-ni-od-dar-ta-kimi-voloiyati-onun-muassir-ast/|title=14 март-Рӯзи кормандони мақомоти прокуратураи Тоҷикистон: нақши ин ниҳод дар таҳкими волоияти қонун муассир аст|author=|date=14 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-14|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207211224/https://khovar.tj/2019/03/14-mart-r-zi-kormandoni-ma-omoti-prokuraturai-to-ikiston-na-shi-in-ni-od-dar-ta-kimi-voloiyati-onun-muassir-ast/}}&lt;/ref&gt;.
* [[13 март]]и [[соли 2019]] Дар Донишгоҳи Руссеи ба номи Ангел Кончеви Ҷумҳурии [[Булғористон]] нахустин вохӯрии шарикони лоиҳаи «Навсозии низоми таҳсилоти олӣ дар [[Осиёи Марказӣ]] тавассути технологияи муосир» оғоз гардид. Дар кори он муовинони вазирони маориф ва илм ва намояндагони 15 донишгоҳ аз [[Тоҷикистон]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Туркманистон]], [[Ӯзбекистон]], [[Италия]], [[Люксембург]] ва [[Португалия]] иштирок доранд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/dar-donishgo-oi-osiyoi-markaz-markaz-oi-tehnologiya-oi-innovatsionii-ta-silot-bo-modeli-ru-tasis-doda-meshavand/|title=Дар донишгоҳҳои Осиёи Марказӣ марказҳои технологияҳои инноватсионии таҳсилот бо модели «Ru.» таъсис дода мешаванд|author=|date=13 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-13|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207205112/https://khovar.tj/2019/03/dar-donishgo-oi-osiyoi-markaz-markaz-oi-tehnologiya-oi-innovatsionii-ta-silot-bo-modeli-ru-tasis-doda-meshavand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[12 март]]и [[соли 2019]] Бунёди муҷассамаи “Истиқлол ва Озодӣ” дар [[Душанбе]] бо баландии 121 метр. Ёдрас мешавад, ки Боғи «Истиқлол» бо майдони маҷмааи меъмории рамзи «Истиқлол ва Озодӣ» дар шаҳри Душанбе бахшида ба ҷашни 30-солагии Истиқлоли давлатии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар қисмати марказии пойтахт, дар қитъаи замини масоҳаташ 30,0 гектар бунёд карда мешавад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/power/20190312/bunyodi-muassamai-istiloliyat-va-ozod-dar-dushanbe-bo-balandii-121-metr|title=Бунёди муҷассамаи “Истиқлол ва Озодӣ” дар Душанбе бо баландии 121 метр|author=|date=12 марти 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-03-12}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
* [[11 март]]и [[соли 2019]] Имрӯз дар [[Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ]] бахшида ба 107-солагии матбуоти тоҷик ҷамъомади тантанавӣ баргузор мегардад. Тавре хабар доданд, ҷамъомад соати 16:00 доир гардида, дар он беҳтарин рӯзноманигорон ва собиқадорони матбуоти даврӣ бо мукофоту туҳфаҳо қадрдонӣ карда мешаванд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/imr-z-dar-dushanbe-107-solagii-matbuoti-to-ik-ta-lil-karda-meshavad/|title=Имрӯз дар Душанбе 107-солагии матбуоти тоҷик таҷлил карда мешавад|author=|date=11 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-11|archivedate=2020-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200805105710/https://khovar.tj/2019/03/imr-z-dar-dushanbe-107-solagii-matbuoti-to-ik-ta-lil-karda-meshavad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[10 март]]и [[соли 2019]] Як [[ҳавопаймо]]и мусофирбари [[Эфиопия]] дар роҳ ба сӯи [[Найроби]], пойтахти [[Кения]], суқут кард. Дар ширкати ҳавопаймоии Эфиопия гуфтанд, ки &quot;Боинг 737&quot; 149 мусофир ва 8 сарнишин дошт. Дар миёни онҳо се шаҳрванди [[Русия]] ва як шаҳрванди Сербистон будаанд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ozodi.org/a/29813075.html|title=Суқути ҳавопаймои Эфиопия бо 157 нафар дар роҳ ба Найроби|author= |date=10 марти 2019|publisher=ozodi.org|accessdate=2019-03-10}}&lt;/ref&gt;.
* [[9 март]]и [[соли 2019]] [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз рӯи баробарҳуқуқии зану мард миёни кишварҳои [[ИДМ]] ҷойи сеюмро ишғол кард. Чунин аст натиҷаи тадқиқоти Бонки ҷаҳонӣ таҳти унвони «Занон, тиҷорат ва қонун: даҳ соли ислоҳот».&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/bonki-a-on-to-ikiston-az-r-i-u-u-oi-barobari-zanu-mard-dar-idm-oji-seyumro-ish-ol-kard/|title=БОНКИ ҶАҲОНӢ: Тоҷикистон аз рӯи ҳуқуқҳои баробари зану мард дар ИДМ ҷойи сеюмро ишғол кард!|author=|date=9 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-9|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207215705/https://khovar.tj/2019/03/bonki-a-on-to-ikiston-az-r-i-u-u-oi-barobari-zanu-mard-dar-idm-oji-seyumro-ish-ol-kard/}}&lt;/ref&gt;.
* [[8 март]]и [[соли 2019]] Бахшида ба Рӯзи [[Модар]] дар Маркази таълимии «Пойтахт»-и Қӯшунҳои сарҳадии КДАМ [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] бо иштироки занону бонувони хидматчиёни ҳарбӣ ва ҳайати шахсӣ чорабинии тантанавии идона баргузор гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/ta-lili-r-zi-modar-dar-shun-oi-sar-adii-kdam-um-urii-to-ikiston/|title=Таҷлили Рӯзи Модар дар Қӯшунҳои сарҳадии КДАМ Ҷумҳурии Тоҷикистон|author=|date=8 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-8|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207214551/https://khovar.tj/2019/03/ta-lili-r-zi-modar-dar-shun-oi-sar-adii-kdam-um-urii-to-ikiston/}}&lt;/ref&gt;.
* [[7 март]]и [[соли 2019]] Кӯҳҳои сар ба фалаки [[Бадахшон]]и [[Тоҷикистон]] ба рӯйхати «100 самти беҳтарин пешоҳангони глобалӣ дар ҳифзи [[фарҳанг]]и миллӣ, анъана ва ҷалби мардумон ба соҳаи сайёҳӣ дар соли 2019» шомил шуда, дар минтақаи [[Осиё]] ва [[Уқёнуси Ором]] ҷои сеюмро сазовор гардиданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/boz-yak-hushhabar-k-oi-pomiri-to-ikiston-ba-r-jhati-100-samti-be-tarini-sajyo-ii-a-on-shomil-gardidand/|title=БОЗ ЯК ХУШХАБАР: Кӯҳҳои Помири Тоҷикистон ба рӯйхати 100 самти беҳтарини сайёҳии ҷаҳон шомил гардиданд!|author=|date=7 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-7|archivedate=2019-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190329063615/https://khovar.tj/2019/03/boz-yak-hushhabar-k-oi-pomiri-to-ikiston-ba-r-jhati-100-samti-be-tarini-sajyo-ii-a-on-shomil-gardidand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[6 март]]и [[соли 2019]] Бахшида ба Рӯзи [[Модар]] бо ибтикори роҳбарияти [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] дар [[Театри давлатии мусиқии тамошобини ҷавони шаҳри Хуҷанд]] бо иштироки занону бонувони донишгоҳ барномаи идона баргузор гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/dar-donishgo-i-davlatii-hu-and-r-zi-modar-ta-lil-gardid/|title=Дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд Рӯзи Модар таҷлил гардид|author=|date=6 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-6|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207212223/https://khovar.tj/2019/03/dar-donishgo-i-davlatii-hu-and-r-zi-modar-ta-lil-gardid/}}&lt;/ref&gt;.
* [[5 март]]и [[соли 2019]] Дастаи [[футбол]]и «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]»-и [[Душанбе]] дар бозии финалӣ дастаи «Кӯктош»-и ноҳияи Рӯдакиро бо ҳисоби 5 бар 2 шикаст дода, барандаи панҷкаратаи Ҷоми [[Федератсияи футболи Тоҷикистон]] гардид. Бозии мазкур имрӯз дар Варзишгоҳи марказии пойтахт доир шуд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/alaba-muborak-isti-lol-dastai-futboli-pojtaht-marotibai-pan-um-omi-fft-ro-ba-dast-ovard/|title=ҒАЛАБА МУБОРАК, «ИСТИҚЛОЛ»! Дастаи футболи пойтахт маротибаи панҷум Ҷоми ФФТ-ро ба даст овард|author=|date=5 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-5|archivedate=2019-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190306143236/http://khovar.tj/2019/03/alaba-muborak-isti-lol-dastai-futboli-pojtaht-marotibai-pan-um-omi-fft-ro-ba-dast-ovard/}}&lt;/ref&gt;.
* [[4 март]]и [[соли 2019]] Бахшида ба ҷашни [[Наврӯз]]и байналмилалӣ ва Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ Раёсати Бозрасии давлатии автомобилии [[Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] озмуни «Авто-Бону-2019» баргузор менамояд. Тавре аз Раёсати БДА ВКД ҶТ хабар доданд, озмуни мазкур 16 марти соли равон, соати 10:00 дар автодроми автоматонидашудаи ба номи А.Турсунов, воқеъ дар километри 7-уми кӯчаи [[Садриддин Айнӣ]] баргузор мегардад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/dar-dushanbe-ba-sharafi-ashni-navr-z-ozmuni-avto-bonu-2019-barguzor-meshavad/|title=Дар Душанбе ба шарафи ҷашни Наврӯз озмуни «Авто-Бону-2019» баргузор мешавад|author=|date=4 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-4|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207215158/https://khovar.tj/2019/03/dar-dushanbe-ba-sharafi-ashni-navr-z-ozmuni-avto-bonu-2019-barguzor-meshavad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[3 март]]и [[соли 2019]] Ҳамасола [[якшанбе]]и аввали моҳи [[март]] дар саросари ҷаҳон Рӯзи байналмилалии [[радио]] ва [[телевизион]]и бачагона (International Children’s Day of Broadcasting) таҷлил мегардад, ки он имсол ба 3 март рост омад. Ин сана аз соли 1991 бо ибтикори [[ЮНИСЕФ]] –Бунёди атфоли [[Созмони Милали Муттаҳид]] (СММ) таҷлил мегардад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/salom-hurdtarakoni-aziz-imr-z-r-zi-bajnalmilalii-radio-va-televizion-baroi-k-dakon/|title=«САЛОМ, ХУРДТАРАКОНИ АЗИЗ!». Имрӯз — Рӯзи байналмилалии радио ва телевизион барои кӯдакон|author=|date=3 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-3|archivedate=2019-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190304124728/http://khovar.tj/2019/03/salom-hurdtarakoni-aziz-imr-z-r-zi-bajnalmilalii-radio-va-televizion-baroi-k-dakon/}}&lt;/ref&gt;.
* [[2 март]]и [[соли 2019]] [[Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз рӯзи 1‑уми марти соли 2019 марҳалаи асосии бақайдгирии довталабонро барои иштирок дар имтиҳонҳои марказонидаи дохилшавӣ ба муассисаҳои таълимии таҳсилоти миёна ва олии касбӣ дар соли 2019 (ИМД-2019) оғоз кард.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/markazi-millii-test-mar-illai-asosii-ba-ajdgirii-dovtalabon-o-oz-shud/|title=МАРКАЗИ МИЛЛИИ ТЕСТӢ: Марҳиллаи асосии бақайдгирии довталабон оғоз шуд|author=|date=2 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-2|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207210153/https://khovar.tj/2019/03/markazi-millii-test-mar-illai-asosii-ba-ajdgirii-dovtalabon-o-oz-shud/}}&lt;/ref&gt;.
* [[1 март]]и [[соли 2019]] Инак тибқи қонунияти умумии табиат, имрӯз, 1 март ба [[Тоҷикистон]]и зебои мо фасли [[баҳор]]и нозанин қадам гузошт. Чӣ хуш фасли зебою гуворост баҳор, арӯси солаш ном мебаранд ва ин бесабаб нест. Зеро вақте ки ин фасл медарояд, замин ҷомаи сабз мепӯшад. Талу теппаҳо аз гулу себаргаҳо пур гардида, ҳавои хушу муаттаре ба машоми кас мерасад. Аҷаб фасли зебою дилрабост баҳори нозанин! &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/03/padrud-fasli-barf-ki-navr-z-merasad-ajyomi-zindashavii-tabiat-mavsimi-garm-r-ishi-sabzavu-gul-o-o-ozi-kor-oi-kishovarz-ba-or-faro-rasid/|title=«ПАДРУД ФАСЛИ БАРФ, КИ НАВРӮЗ МЕРАСАД…». Айёми зиндашавии табиат, мавсими гармӣ, рӯиши сабзаву гулҳо, оғози корҳои кишоварзӣ – баҳор фаро расид!|author=|date=1 марти 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-03-1|archivedate=2019-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190302130107/http://khovar.tj/2019/03/padrud-fasli-barf-ki-navr-z-merasad-ajyomi-zindashavii-tabiat-mavsimi-garm-r-ishi-sabzavu-gul-o-o-ozi-kor-oi-kishovarz-ba-or-faro-rasid/}}&lt;/ref&gt;.

==[[феврал]]и [[соли 2019]]==

* [[28 феврал]]и [[соли 2019]] Таҳти раёсати Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]], Раиси Ҳукумати мамлакат муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] маҷлиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид, ки дар он як қатор лоиҳаи қонунҳо ва мушкилиҳои дигар дида баромада шуд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/ma-lisi-ukumati-um-urii-to-ikiston-39/|title=Маҷлиси Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон|author=|date=28 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-28|archivedate=2019-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190301131219/http://khovar.tj/2019/02/ma-lisi-ukumati-um-urii-to-ikiston-39/}}&lt;/ref&gt;
* [[27 феврал]]и [[соли 2019]] Бо мақсади боз ҳам баланд бардоштани сатҳ ва сифати хидматрасонӣ ба меҳмонон ва сайёҳони дохилию хориҷӣ дар иншооти қабулу хидматрасонӣ аз ҷониби Кумитаи рушди сайёҳӣ бо ҷалби коршиносон ва мутахассисони соҳа ба роҳбарон ва кормандони меҳмонҳонаву тарабхонаҳо ва осоишгоҳу истироҳатгоҳҳои шаҳри [[Ваҳдат]] семинари омӯзишӣ доир карда шуд. Тавре аз Кумитаи рушди сайёҳӣ хабар доданд, семинари омузишӣ дар самтҳои «Хизматрасонӣ дар меҳмонҳона ва осоишгоҳу истироҳатгоҳ», «Роҳбалад», «Хизматрасонӣ дар тарабхона» ва дигар самтҳои муҳими хидматрасонии соҳаи сайёҳӣ доир гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2019/02/baland-bardoshtani-sat-u-sifati-hizmatrason-omili-albi-sajyo-on-ast-baroi-ro-baron-va-kormandoni-me-mon-onavu-tarabhona-o-seminar-oi-om-zish-guzaronida-meshavad/|title=БАЛАНД БАРДОШТАНИ САТҲУ СИФАТИ ХИЗМАТРАСОНӢ ОМИЛИ ҶАЛБИ САЙЁҲОН АСТ. Барои роҳбарон ва кормандони меҳмонҳонаву тарабхонаҳо семинарҳои омӯзишӣ гузаронида мешавад|author=|date=27 феврали 2019|publisher= khovar.tj|accessdate=2019-02-27}}&lt;/ref&gt;
* [[26 феврал]]и [[соли 2019]] Раиси шаҳри [[Душанбе]] [[Рустами Эмомалӣ]] дар бораи гузаронидани озмуни [[шаҳр]]ии [[гул]]ҳо «Сайри гули [[лола]]» дар шаҳри Душанбе қарор ба имзо расонид. Тавре хабар доданд, қарори мазкур бо мақсади таъмини иҷрои Амри Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз 13 декабри соли 2018 ва вусъат додани корҳои ободонӣ, бунёдкорию созандагӣ, тарбияи ҳисси зебоипарастӣ, хештаншиносӣ ва баланд бардоштани [[фарҳанг]]и шаҳрдорӣ ба тасвиб расидааст.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/dar-dushanbe-ozmuni-sha-rii-sajri-guli-lola-doir-megardad/|title=Дар Душанбе озмуни шаҳрии «Сайри гули лола» доир мегардад|author=|date=26 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-26|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207214319/https://khovar.tj/2019/02/dar-dushanbe-ozmuni-sha-rii-sajri-guli-lola-doir-megardad/}}&lt;/ref&gt;
* [[25 феврал]]и [[соли 2019]] Бо дастгирии Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ду хатсайри нави сайёҳии «фото ва фито-сафарӣ» дар [[ноҳия]]и Шамсиддини Шоҳин ташкил гардиданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/dar-to-ikiston-du-hatsajri-navi-sajyo-ii-foto-va-fito-safar-tashkil-gardidand/|title=Дар Тоҷикистон ду хатсайри нави сайёҳии «фото ва фито-сафарӣ» ташкил гардиданд|author=|date=25 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-25|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207205510/https://khovar.tj/2019/02/dar-to-ikiston-du-hatsajri-navi-sajyo-ii-foto-va-fito-safar-tashkil-gardidand/}}&lt;/ref&gt;
* [[24 феврал]]и [[соли 2019]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар ноҳияи [[Данғара]]и вилояти [[Хатлон]] дар арафаи бедоршавии табиат чун анъанаи наку бо шинонидани ниҳолҳои мева ба маъракаи ниҳолшинонӣ ва оғози корҳои мавсими [[баҳор]]ӣ дар саросари мамлакат оғоз бахшиданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/ishtirok-dar-marakai-ni-olshinon-dar-no-iyai-dan-arai-viloyati-hatlon/|title=Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар маъракаи ниҳолшинонӣ дар ноҳияи Данғараи вилояти Хатлон|author=|date=24 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-24|archivedate=2019-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190225123017/http://khovar.tj/2019/02/ishtirok-dar-marakai-ni-olshinon-dar-no-iyai-dan-arai-viloyati-hatlon/}}&lt;/ref&gt;
* [[23 феврал]]и [[соли 2019]] Дар Кохи [[Борбад]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар ҷамъомади тантанавӣ ба ифтихори 26 — солагии таъсисёбии [[Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] иштирок ва суханронӣ карданд. Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон тамоми ҳайати шахсии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва кулли шаҳрвандони кишварро бо таърихи муҳими таърихӣ 26 — солагии таъсисёбии Қувваҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон табрику таҳният гуфтанд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-amomadi-tantanav-ba-iftihori-26-solagii-tasisyobii-uvva-oi-musalla-i-um-urii-to-ikiston241443/|title=Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар ҷамъомади тантанавӣ ба ифтихори 26-солагии таъсисёбии Қувваҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон|author=|date=23 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-23|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207204659/https://khovar.tj/2019/02/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-amomadi-tantanav-ba-iftihori-26-solagii-tasisyobii-uvva-oi-musalla-i-um-urii-to-ikiston241443/}}&lt;/ref&gt;
* [[22 феврал]]и [[соли 2019]] Маҷмӯи масъалаҳои мубрами ҳамкории дуҷониба байни мақомоти гумруки [[Тоҷикистон]] ва [[Ҳиндустон]] дар мулоқоти Сардори Хадамоти гумруки назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон Хуршед Каримзода бо Сафири Фавқулода ва Мухтори Ҷумҳурии Ҳиндустон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон Сомнатҳ Гҳош дар [[Душанбе]] баррасӣ гардид. Иттилоъ доданд, ки дар мулоқот татбиқи «Созишномаи байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Ҳиндустон оид ба ҳамкорӣ ва ёрии байниҳамдигарӣ дар фаъолияти гумрукӣ» матраҳ гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/to-ikiston-amkoriro-bo-induston-dar-so-ai-gumruk-ta-viyat-mebahshad/|title=Тоҷикистон ҳамкориро бо Ҳиндустон дар соҳаи гумрук тақвият мебахшад|author=|date=22 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-22|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207220606/https://khovar.tj/2019/02/to-ikiston-amkoriro-bo-induston-dar-so-ai-gumruk-ta-viyat-mebahshad/}}&lt;/ref&gt;
* [[21 феврал]]и [[соли 2019]] Ҳамасола 21 феврал дар тамоми ҷаҳон Рӯзи байналмилалии забони модарӣ таҷлил карда мешавад. Ин рӯз дар иҷлосияи 30-юми конфронси генералии [[ЮНЕСКО]], ки 17 ноябри соли 1999 баргузор гардида буд, бо мақсади ҳифзи забонҳо ва фарҳангҳои гуногуни ҷаҳон эълон гардида буд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/21-fevral-r-zi-a-onii-zaboni-modar-dar-to-ikiston-siyosati-durustu-o-ilonai-zabon-ba-ro-monda-shudaast/|title=21 феврал-Рӯзи байналмилалии забони модарӣ. Дар Тоҷикистон сиёсати дурусту оқилонаи забонӣ ба роҳ монда шудааст|author=|date=21 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-21|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207210551/https://khovar.tj/2019/02/21-fevral-r-zi-a-onii-zaboni-modar-dar-to-ikiston-siyosati-durustu-o-ilonai-zabon-ba-ro-monda-shudaast/}}&lt;/ref&gt;
* [[20 феврал]]и [[соли 2019]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо доираи васеи намояндагони [[ВАО]]-и давлатӣ мулоқот карданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/mulo-oti-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-bo-namoyandagoni-vasoiti-ahbori-ommai-davlat/|title=Мулоқоти Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бо намояндагони васоити ахбори оммаи давлатӣ|author=|date=20 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-20|archivedate=2019-02-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190221130534/http://khovar.tj/2019/02/mulo-oti-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-bo-namoyandagoni-vasoiti-ahbori-ommai-davlat/}}&lt;/ref&gt;
* [[19 феврал]]и [[соли 2019]] Шахсоне, ки симкортҳояшон бо шиносномаҳои куҳна ба қайд гирифта шудаанд, бояд онро дубора ба қайд гиранд. Акнун шаҳрвандони [[Тоҷикистон]] аз ду симкорт зиёдтар гирифта наметавонанд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190219/oidaoi-navi-furshi-simkort-bo-shinosnomai-nav-va-zeri-nazorati-kameraoi-video|title=Қоидаҳои нави фурӯши симкорт: бо шиносномаи нав ва зери назорати камераҳои видео|author=|date=19 феврали 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-02-19}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[18 феврал]]и [[соли 2019]] Дастаи «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]»-и [[Душанбе]] рӯзҳои истироҳат ду бозии мавқуфгузоштаи худро барои Ҷоми Федератсияи [[футбол]]и [[Тоҷикистон]] бо дастаҳои КМВА «Помир» ва «Шоҳмансур» гузаронида, ғалаба ба даст овард.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/omi-fft-isti-lol-du-alabai-pajdarpaj-ba-dast-ovard/|title=Ҷоми ФФТ: «Истиқлол» ду ғалабаи пайдарпай ба даст овард|author=|date=18 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-18|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207220030/https://khovar.tj/2019/02/omi-fft-isti-lol-du-alabai-pajdarpaj-ba-dast-ovard/}}&lt;/ref&gt;
* [[17 феврал]]и [[соли 2019]] Дар натиҷаи сӯхтор дар [[Бангладеш]]и [[Олмон]] дастикам ҳашт нафар ҷони худро аз даст додаанд. Ба қавли мақомоти ин кишвар, сӯхтор беш аз 200 хонаи сокинонро ба коми худ фурӯ бурд. Сӯхтор субҳи барвақти 17-уми феврал, замоне рух дод, ки бисёре аз сокинон ҳанӯз дар хоб буданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ozodi.org/z/538|title=“Ҳама дар хоб буд.” Даҳҳо кушта ва захмӣ дар сӯхтори Бангладеш|author= |date=17 феврали 2019|publisher=ozodi.org|accessdate=2019-02-17}}&lt;/ref&gt;
* [[16 феврал]]и [[соли 2019]] Афзоиши аз ҳама зиёди маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД) дар байни кишварҳои [[Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил]] дар [[Тоҷикистон]] ба қайд гирифта шуд – ин нишондиҳанда дар ҷумҳурӣ 7,3% -ро ташкил медиҳад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/to-ikiston-az-r-i-afzoishi-mmd-dar-bajni-kishvar-oi-idm-peshsaf-ast/|title=Тоҷикистон аз рӯи афзоиши ММД дар байни кишварҳои ИДМ пешсаф аст|author=|date=16 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-16|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207220828/https://khovar.tj/2019/02/to-ikiston-az-r-i-afzoishi-mmd-dar-bajni-kishvar-oi-idm-peshsaf-ast/}}&lt;/ref&gt;
* [[15 феврал]]и [[соли 2019]] Беш аз 90 мамлакати дунё ҳамасола [[15 феврал]] Рӯзи байналмилалии кӯдакони гирифтори бемории [[саратон]]ро ҷашн мегиранд. Бино ба маълумоти оморӣ, ҳамасола дар ҷаҳон қариб 200 ҳазор нафар кӯдакон ба бемории саратон` гирифтор шуда, нисфи онҳо ҳалок мегарданд. Сари вақт муроҷиат намудан ва оғоз намудани табобат аз оризаҳои нохуши ин беморӣ нигоҳ медорад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/15-fevral-r-zi-bajnalmilalii-k-dakoni-giriftori-bemorii-saraton-sari-va-t-muajyan-kardani-omosi-badsifat-va-tabobati-onsababi-salomatii-inson-megardad/|=|title=15 феврал- Рӯзи байналмилалии кӯдакони гирифтори бемории саратон: сари вақт муайян кардани омоси бадсифат ва табобати он сабаби саломатии инсон мегардад|author=|date=15 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-15}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[14 феврал]]и [[соли 2019]] Соли 2018 байни [[давлат]]ҳо ба маблағи зиёда аз 300 млн. доллар созишномаҳо ба имзо расиданд. Тайи 4 соли охир ҳаҷми муомилоти мол байни [[Тоҷикистон]]у [[Ӯзбекистон]] босуръат афзуда, аз 14,9 млн. доллар дар соли 2015 то ба 281,5 млн. доллар дар соли 2018 расид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/economic/20190214/afzoishi-bosurati-ami-muomiloti-mol-baini-toikistonu-zbekiston|title=Афзоиши босуръати ҳаҷми муомилоти мол байни Тоҷикистону Ӯзбекистон|author=|date=14 феврали 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-02-14}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[13 феврал]]и [[соли 2019]] Имрӯз, рӯзи ҷаҳонии [[радио]] ҷашн гирифта мешавад. Заминаи пайдоиши ин ид маҳз дар ҳамин рӯзи соли 2011, зимни баргузории Конфронси 36-уми генералии [[ЮНЕСКО]] ба миён омад. Дар ин рӯз Шӯрои иҷроияи ЮНЕСКО ба Конфронси генералӣ тавсия дод, ки Рӯзи ҷаҳонии радиоро эълон кунад. Ҳамин тавр аз соли 2012 то инҷониб 13 феврал дар тамоми ҷаҳон Рӯзи радио ҷашн гирифта мешавад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/13-fevral-r-zi-a-onii-radio-on-metavonad-tamomi-ishr-o-atto-taba-a-oi-osebpaziri-omearo-faro-girad/|title=Он метавонад тамоми қишрҳо, ҳатто табақаҳои осебпазири ҷомеаро фаро гирад|author=|date=13 феврали 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-02-13|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207215001/https://khovar.tj/2019/02/13-fevral-r-zi-a-onii-radio-on-metavonad-tamomi-ishr-o-atto-taba-a-oi-osebpaziri-omearo-faro-girad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[12 феврал]]и [[соли 2019]] Чемпиони Тоҷикистон – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]»-и  [[Душанбе]] имрӯз бори аввал дар таърихи худ дар бозиҳои интихобии Лигаи чемпионҳои Осиё ширкат меварзад. 12 феврал футболбозони тоҷикистонӣ дар муқобили дастаи АГМК-и Алмалики [[Ӯзбекистон]] вориди майдони рақобат шуданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/imr-z-dastai-isti-lol-avvalin-bozii-tarihii-hudro-dar-ligai-chempion-oi-osiyo-meguzaronad/|title=Имрӯз дастаи «Истиқлол» аввалин бозии таърихии худро дар Лигаи чемпионҳои Осиё мегузаронад|author=|date=160 феврали 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-02-12|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207214940/https://khovar.tj/2019/02/imr-z-dastai-isti-lol-avvalin-bozii-tarihii-hudro-dar-ligai-chempion-oi-osiyo-meguzaronad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[11 феврал]]и [[соли 2019]] Алҳол ба мусофироне, ки тавассути роҳҳои ҳавоӣ аз Тоҷикистон ба кишварҳои хориҷӣ сафар мекунанд, чор [[фурудгоҳ]]и байналмилалӣ – фурудгоҳҳои байналмилалии [[Душанбе]], [[Хуҷанд]], [[Кӯлоб]] ва [[Бохтар]] хидмат мерасонанд. Танҳо соли сипаригардида фурудгоҳҳои байналмилалии [[Тоҷикистон]] ба зиёда аз ду миллион нафар мусофир хидмат расониданд, ки аз ин омор наздик ба 70 фоизи хидматрасониҳо ба Фурудгоҳи байналмилалии Душанбе рост меояд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/furudgo-oi-bajnalmilalii-kishvar-vyapvaprba-ziyoda-az-du-million-nafar-musofiron-hizmat-rasonidaand/|title=Фурудгоҳҳои байналмилалии кишвар ба зиёда аз ду миллион нафар мусофирон хидмат расонидаанд|author=|date=11 феврали 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-02-11|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207213711/https://khovar.tj/2019/02/furudgo-oi-bajnalmilalii-kishvar-vyapvaprba-ziyoda-az-du-million-nafar-musofiron-hizmat-rasonidaand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[10 феврал]]и [[соли 2019]] «ДАРАХТ БИНШОН!» - таҳти ин унвон дар хиёбону кӯчаҳои [[шаҳр]]и [[Хуҷанд]] беш аз 2000 бех [[дарахт]]они ороишӣ ва 10 ҳазор дона [[гули садбарг]] шинонида шуданд. Бояд ёдовар шуд, ки ба истиқболи 30-солагии Истиқлоли давлатии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар шаҳру ноҳияҳои [[вилояти Суғд]] 1300 рӯзи меҳнати зарбдор эълон гардидааст.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/daraht-binshon-dar-hiyobonu-kucha-oi-hu-and-besh-az-2000-beh-darahtoni-oroish-va-10-azor-dona-guli-sadbarg-shinonida-shudand/|title=ДАРАХТ БИНШОН!|author=|date=10 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-10|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207211102/https://khovar.tj/2019/02/daraht-binshon-dar-hiyobonu-kucha-oi-hu-and-besh-az-2000-beh-darahtoni-oroish-va-10-azor-dona-guli-sadbarg-shinonida-shudand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[9 феврал]]и [[соли 2019]] [[Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] бахшида ба 30-солагии Истиқлоли давлатии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]], ки соли 2021 ҷашн гирифта мешавад, озмуни ҷумҳуриявиии [[Драма (жанр)|драма]]нависонро эълон намуд. Озмун аз [[1 март]]и [[соли 2019]] оғоз ёфта, ҳадафи он дарёфти асарҳои беҳтарини драмавии муосир мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/vazorati-far-ang-bahshida-ba-30-solagii-isti-loliyati-davlatii-to-ikiston-ozmuni-um-uriyavii-dramanavisonro-elon-kard/|title=Вазорати фарҳанг бахшида ба 30-солагии Истиқлоли давлатии Тоҷикистон Озмуни ҷумҳуриявии драманависонро эълон кард|author=|date=9 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-9|archivedate=2019-02-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190213013121/http://khovar.tj/2019/02/vazorati-far-ang-bahshida-ba-30-solagii-isti-loliyati-davlatii-to-ikiston-ozmuni-um-uriyavii-dramanavisonro-elon-kard/}}&lt;/ref&gt;.
* [[8 феврал]]и [[соли 2019]] [[Душанбе]] соҳиби нишон мегардад ва унони «Сокини фахрии пойтахт» таъсис дода мешавад. Дар иртибот ба ин ба Қонун «Дар бораи мақоми пойтахти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» тағйиру иловаҳо ворид гардиданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/dushanbe-so-ibi-nishon-megardad-va-unvoni-sokini-fahrii-pojtaht-tasis-doda-meshavad-dar-irtibot-ba-in-ba-onun-dar-borai-ma-omi-pojtahti-um-urii-to-ikiston-ta-jiru-ilova-o-vorid-gardidand/|title=Душанбе соҳиби нишон мегардад ва унони «Сокини фахрии пойтахт» таъсис дода мешавад|author=|date=8 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-8|archivedate=2019-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190212230216/http://khovar.tj/2019/02/dushanbe-so-ibi-nishon-megardad-va-unvoni-sokini-fahrii-pojtaht-tasis-doda-meshavad-dar-irtibot-ba-in-ba-onun-dar-borai-ma-omi-pojtahti-um-urii-to-ikiston-ta-jiru-ilova-o-vorid-gardidand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[7 феврал]]и [[соли 2019]] Дар [[Китобхонаи миллии Тоҷикистон|Китобхонаи миллӣ]] Маҷлиси Кумитаи Иҷроияи Марказии [[Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон]] баргузор гардид, ки дар кори он Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]], Раиси Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] иштирок ва суханронӣ намуданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://khovar.tj/2019/02/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-ma-lisi-vasei-kumitai-i-roiyai-markazii-izbi-hal-ii-demokratii-to-ikiston-2/|title= Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар Маҷлиси васеи Кумитаи Иҷроияи Марказии Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон|author= |date= 7 феврали 2019|publisher= khovar.tj|accessdate= 2019-02-7|archivedate= 2019-02-12|archiveurl= https://web.archive.org/web/20190212195453/http://khovar.tj/2019/02/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-ma-lisi-vasei-kumitai-i-roiyai-markazii-izbi-hal-ii-demokratii-to-ikiston-2/}}&lt;/ref&gt;.
* [[6 феврал]]и [[соли 2019]] Кумитаиш кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] моҳи [[март]]и соли равон Фестивали ҷумҳуриявии «[[Суруд]]и [[модар]] – [[Алла]]» баргузор менамояд. Фестивали мазкур ба Рӯзи Модар ва арҷгузорӣ ба занону модарони тоҷик бахшида мешавад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/surudi-modar-alla-ta-ti-in-nom-byfvafyahshida-ba-r-zi-modar-dar-to-ikiston-festivali-um-uriyav-barguzor-megardad/|title=«Суруди модар – алла» - таҳти ин ном бахшида ба Рӯзи Модар дар Тоҷикистон Фестивали ҷумҳуриявӣ баргузор мегардад|author=|date=6 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-6|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207221748/https://khovar.tj/2019/02/surudi-modar-alla-ta-ti-in-nom-byfvafyahshida-ba-r-zi-modar-dar-to-ikiston-festivali-um-uriyav-barguzor-megardad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[5 феврал]]и [[соли 2019]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] Вазири корҳои хориҷии Федератсияи [[Россия]] С.Лавровро, ки бо сафари расмӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор дорад, ба ҳузур пазируфтанд. Зимни мулоқот масъалаҳои мубрами ҳамкории дуҷониба ва раванди омодагӣ ба сафари расмии Сарвари давлат ба Федератсияи Россия мавриди муҳокима қарор гирифтанд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/02/vazorat-oi-kor-oi-hori-ii-to-ikiston-va-rossiya-barnomai-amkor-baroi-soli-2019-ro-ba-imzo-rasonidand/|title=Вазоратҳои корҳои хориҷии Тоҷикистон ва Россия Барномаи ҳамкорӣ барои соли 2019-ро ба имзо расониданд|author=|date=5 феврали 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-02-5|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207203858/https://khovar.tj/2019/02/vazorat-oi-kor-oi-hori-ii-to-ikiston-va-rossiya-barnomai-amkor-baroi-soli-2019-ro-ba-imzo-rasonidand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[4 феврал]]и [[соли 2019]] Ҳаҷми умумии маҳсулоти истеҳсолгардида дар шаҳри [[Хуҷанд]] бори нахуст аз сатҳи 1 миллиард сомонӣ зиёд гардида, он ба 1 млрд 033,3 миллион сомонӣ баробар гардид, ки ин нисбат ба соли 2017 11,6 фоиз зиёд аст.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://khovar.tj/2019/02/a-mi-umumii-ma-suloti-iste-solgardida-dar-hu-and-bori-nahust-az-sat-i-1-milliard-somon-ziyod-gardid-bardosht-az-nishasti-matbuot/|title= Ҳаҷми умумии маҳсулоти истеҳсолгардида дар Хуҷанд бори нахуст аз сатҳи 1 миллиард сомонӣ зиёд гардид|author= |date= 4 феврали 2019|publisher= khovar.tj|accessdate= 2019-02-4|archivedate= 2021-12-07|archiveurl= https://web.archive.org/web/20211207202353/https://khovar.tj/2019/02/a-mi-umumii-ma-suloti-iste-solgardida-dar-hu-and-bori-nahust-az-sat-i-1-milliard-somon-ziyod-gardid-bardosht-az-nishasti-matbuot/}}&lt;/ref&gt;.
* [[3 феврал]]и [[соли 2019]] Имрӯз дар «[[Боғи Ирам]]»-и [[шаҳри Душанбе]] намоиш-фурӯши ниҳолҳои меваю сояафкан таҳти унвони «Самараи умри деҳқон» баргузор гардид. Бояд гуфт, ки намоиши мазкур тибқи нақшаи баргузории фестивал, намоиш, ид ва озмунҳои анъана ва ҳунарҳои мардумӣ дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] барои солҳои 2019—2021 гузаронида мешавад.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://khovar.tj/2019/02/dar-bo-i-iram-namoish-fur-shi-ni-ol-oi-mevadi-andayu-soyaafkan-doir-gardid/|title= Дар «Боғи Ирам» намоиш-фурӯши ниҳолҳои меваю сояафкан доир гардид|author= |date= 3 феврали 2019|publisher= khovar.tj|accessdate= 2019-02-3|archivedate= 2019-02-05|archiveurl= https://web.archive.org/web/20190205185247/http://khovar.tj/2019/02/dar-bo-i-iram-namoish-fur-shi-ni-ol-oi-mevadi-andayu-soyaafkan-doir-gardid/}}&lt;/ref&gt;.
* [[2 феврал]]и [[соли 2019]] Аз 8 то 17 феврали соли равон дар шаҳри Сахалини Ҷанубии Федератсияи [[Россия]] аввалин Бозиҳои зимистонаи «Бачаҳои Осиё» баргузор мешаванд. Зикр шуд, ки [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]ро 3 варзишгари наврас — Ҷаҳонгир Аҳёзода, Маҳмудҷон Эшонов ва Зикруллои Шамсулло намояндагӣ мекунанд. Онҳо дар намуди лижаронии кӯҳӣ, слалом ва слаломи бузург дар миёни 20 давлати [[Осиё]] иштирок менамоянд.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://khovar.tj/2019/02/varzishgaroni-navrasi-to-ik-dar-bozi-oi-zimistonai-k-dakoni-osiyo-2019-ishtirok-mekunand/|title= Варзишгарони навраси тоҷик дар Бозиҳои зимистонаи «Кӯдакони Осиё-2019» иштирок мекунанд|author= |date= 2 феврали 2019|publisher= khovar.tj|accessdate= 2019-02-2|archivedate= 2019-02-04|archiveurl= https://web.archive.org/web/20190204185552/http://khovar.tj/2019/02/varzishgaroni-navrasi-to-ik-dar-bozi-oi-zimistonai-k-dakoni-osiyo-2019-ishtirok-mekunand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[1 феврал]]и [[соли 2019]] Тӯли 45 рӯз дар нерӯгоҳи [[НБО Роғун|Роғун]] 3 баробар зиёд аз барқи истеҳсолшудаи тӯли 1 сол дар ҳамаи нерӯгоҳҳои хурди кишвар барқ истеҳсол гардида, тибқи маълумоти Вазорат, соли гузашта бори нахуст дар [[таърих]]и [[Тоҷикистон]] дар маҷмӯъ ҳаҷми рекордӣ — 19,8 млрд кВт/соат нерӯи барқ (пеш аз ин 18,6 млрд кВт/соат — соли 1988) истеҳсол шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/economic/20190201/roun15-mo-903-mln-kvtsoat-tamomi-nergooi-hurd-dar-soli-2018-33-mln-kvtsoat|title= “Роғун”:1,5 моҳ – 90,3 млн. кВт/соат; тамоми нерӯгоҳҳои хурд дар соли 2018 – 33 млн. кВт/соат|author= |date= 1 феврали 2019|publisher= news.tj|accessdate= 2019-02-1}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== [[январ]]и [[соли 2019]] ==

* [[31 январ]]и [[соли 2019]] Дар муқоиса бо соли хониши гузашта дар соли хониши 2019—2020 квотаҳои [[Русия]] ба довталабони [[Тоҷикистон]] аз 618 то ба беш аз 630 адад зиёд шуд, ки ин шумор квотаҳои таҳсил барои Тоҷикистон аз ҳама зиёдтарин байни кишварҳои узви [[Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190131/rusiya-baroi-tasili-donishyoni-toik-besh-az-630-kvota-udo-kard|title=Русия барои таҳсили донишҷӯёни тоҷик беш аз 630 квота ҷудо кард|author=|date=31 январи 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-01-31}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
* [[30 январ]]и [[соли 2019]] Дар раддабандии Индекси дарки [[коррупсия]], ки ҳамасола аз ҷониби Созмони [[байналмилалӣ|байналмилалии]] ҳомии ҳуқуқи Transparency International таҳия мешавад, [[Тоҷикистон]] зинаи 152-юмро ишғол намуд.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190130/zinai-152-yumi-toikiston-dar-indeksi-darki-korrupsiya|title= Зинаи 152-юми Тоҷикистон дар Индекси дарки коррупсия|author= |date= 30 январи 2019|publisher= news.tj|accessdate= 2019-01-30}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
* [[29 январ]]и [[соли 2019]] Дар Тоҷикистон лоиҳаи Қонун «Дар бораи муқовимат бо экстремизм» таҳия мегардад. Бо ин мақсад алакай дар Прокуратураи генералии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар ҳамкорӣ бо дигар мақомоти марбутаи мамлакат гурӯҳи корӣ таъсис дода шуд. Дар назар аст, пас аз 3 моҳ лоиҳаи Қонуни мазкур таҳия гардида, ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод карда шавад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/01/dar-to-ikiston-loi-ai-onun-dar-borai-mu-ovimat-bo-ekstremizm-ta-iya-megardad/|title=Дар Тоҷикистон лоиҳаи Қонун «Дар бораи муқовимат бо экстремизм» таҳия мегардад|author=|date=29 январи 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-01-29|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207214451/https://khovar.tj/2019/01/dar-to-ikiston-loi-ai-onun-dar-borai-mu-ovimat-bo-ekstremizm-ta-iya-megardad/}}&lt;/ref&gt;.
* [[28 январ]]и [[соли 2019]] [[Варзишгар]]они шинохтаи [[тоҷик]] Одилшоҳ Исматов ва Кристина Пронженко аз намуди варзиши сабук дар 5-умин Мусобиқаи байналмилалӣ барои дарёфти ҷоизаи қаҳрамони олимпии Олга Рипакова, ки дар Уст-Каменогорскии [[Ҷумҳурии Қазоқистон]] доир гардид, иштирок намуда, сазовори ду медал гардиданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/01/varzishgaroni-to-ik-dar-azo-iston-sazovori-du-medal-gardidand/|title=Варзишгарони тоҷик дар Қазоқистон сазовори ду медал гардиданд|author=|date=28 январи 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-01-28|archivedate=2021-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211207212741/https://khovar.tj/2019/01/varzishgaroni-to-ik-dar-azo-iston-sazovori-du-medal-gardidand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[27 январ]]и [[соли 2019]] Имрӯз сокинон ва меҳмони пойтахти [[Тоҷикистон]] дар Боғи фарҳангию фароғатии Фирдавсӣ дар фазои идона ҷашни [[Сада]]ро таҷлил намуданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/01/sada-muzhda-az-omodag-va-pesha-namudani-kor-oi-navi-kishovarzist/|title=«Оташи ҷашни Сада оташи меҳри Ватан аст!..»|author=|date=27 январи 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-01-27|archivedate=2019-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190203092607/http://khovar.tj/2019/01/sada-muzhda-az-omodag-va-pesha-namudani-kor-oi-navi-kishovarzist/}}&lt;/ref&gt;.
* [[26 январ]]и [[соли 2019]] Субҳи имрӯз Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]], Пешвои миллат муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] паёми табрикотии хешро ба муносибати ҷашни [[Сада]] ба мардуми шарафманди тоҷик ироа дошт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/2019/01/tabrikoti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-peshvoi-millat-mu-taram-emomal-ra-mon-ba-munosibati-ashni-sada/|title=Табрикоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба муносибати ҷашни Сада|author=|date=26 январи 2019|publisher=khovar.tj|accessdate=2019-01-26|archivedate=2019-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190203094746/http://khovar.tj/2019/01/tabrikoti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-peshvoi-millat-mu-taram-emomal-ra-mon-ba-munosibati-ashni-sada/}}&lt;/ref&gt;.
* [[25 январ]]и [[соли 2019]] Нимаи аввали моҳи июн дар шаҳри Душанбе Нишасти панҷуми сарони кишварҳои узви Машварати ҳамкорӣ ва тадбирҳои боварӣ дар Осиё, ки ба он 27 кишвар узвият дорад, доир мегардад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/politics/20190125/avvali-tobiston-saroni-27-kishvari-dunyoro-dar-dushanbe-intizorand|title=Аввали тобистон сарони 27 кишвари дунёро дар Душанбе интизоранд|author=|date=25 январи 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-01-25}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
* [[24 январ]]и [[соли 2019]] Сарулибоси милитсионерҳои тоҷик имсол нав карда шуда, дар назар аст, ки милитсияи Тоҷикистон ба политсия табдили ном кунад. Дар аввали моҳи март намунаҳои сарулибоси нави кормандони милитсия аллакай барои тасдиқ ба президенти [[Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] пешниҳод мешаванд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190124/sarulibosi-militsioneroi-toik-baor-nav-meshavad|title=Сарулибоси милитсионерҳои тоҷик баҳор нав мешавад|author=|date=24 январи 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-01-24}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
* [[23 январ]]и [[соли 2019]] Китоби нав — маҷмӯаи суханрониҳои Президенти Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар ҳаҷми 222 саҳифа таҳти унвони «О современном мире и основных аспектах внешней политики Республики Таджикистан» (Дар бораи ҷаҳони муосир ва ҷанбаҳои асосии сиёсати хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон) бо забони русӣ дар матбааи «Контраст» ба нашр расид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://news.tj/tj/news/tajikistan/society/20190123/nashri-kitobi-emomal-ramon-doir-ba-aoni-muosir-va-siyosati-hori|title=Нашри китоби Эмомалӣ Раҳмон доир ба ҷаҳони муосир ва сиёсати хориҷӣ|author=|date=23 январи 2019|publisher=news.tj|accessdate=2019-01-23}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Соли 2018 ==

== [[ноябр]]и соли 2018 ==

* [[16 ноябр]]и [[соли 2018]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] Президенти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар маросими расмӣ баъд аз зуҳри 16 ноябри 2018 соати 16:32 ба вақти Душанбе чархаи аввали нерӯгоҳи [[Роғун]]ро ба баҳрабардорӣ расонд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://parstoday.com/tg/news/tajikistan-i39492|title= Баҳрабардорӣ аз чархаи аввали нерӯгоҳи Роғун дар Тоҷикистон|author= |date=16 ноябри 2018|publisher=parstoday.com|accessdate=2018-11-16}}&lt;/ref&gt;.

== [[октябр]]и соли 2018 ==

* [[25 октябр]]и [[соли 2018]] Дар рӯзи чоруми сафари корӣ ба шаҳру ноҳияҳои [[Вилояти Суғд|вилояти Суғд]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон|Эмомалӣ Раҳмон]] дар [[Қасри Арбоб|Қасри Арбоб]] аз намоишгоҳи ҳунарҳои мардумӣ дидан намуда, дар тантанаҳои Фестивали «Оши палав», «Иди асалу харбуза» ва «Шириниҳои миллӣ» иштирок карданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2018/10/bozdidi-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-az-namoishi-unar-oi-mardum-ishtirok-dar-festivali-oshi-palav-idi-asalu-harbuza-va-shirini-oi-mill-dar-asri-arbob/|title=Боздиди Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон аз намоиши ҳунарҳои мардумӣ, иштирок дар Фестивали «Оши палав», «Иди асалу харбуза» ва «Шириниҳои миллӣ» дар Қасри Арбоб|author=|date=25 октябри 2018|publisher=khovar.tj|accessdate=2018-10-26|archivedate=2018-11-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181107012008/http://khovar.tj/2018/10/bozdidi-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-az-namoishi-unar-oi-mardum-ishtirok-dar-festivali-oshi-palav-idi-asalu-harbuza-va-shirini-oi-mill-dar-asri-arbob/}}&lt;/ref&gt;.
* [[24 октябр]]и [[соли 2018]] Дар феҳристи 500 мусулмони пурнуфузи дунё Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон|Эмомалӣ Раҳмон]] ва раиси Шурои уламои Тоҷикистон [[Саидмукаррам Абдулқодирзода]] ҷой гирифтаанд. Феҳристи 500 мусулмони асаргузори ҷаҳонро ҳар сол Пажӯҳишгоҳи таҳқиқоти роҳбурдии исломии Уммон тартиб медиҳад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ru.sputnik-tj.com/country/20181024/1027223908/rahmon-nurmagomedov-top-500-vliyanie-musulmane-mir.html|title=Рахмон и Нурмагомедов вошли в список самых влиятельных мусульман мира|author=|date=24 октябри 2018|publisher=khovar.tj|accessdate=2018-11-03}}{{Пайванди мурда|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
* [[22 октябр]]и [[соли 2018]] Дар рӯзи аввали сафари корӣ дар [[вилояти Суғд]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон|Эмомалӣ Раҳмон]] дар [[ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|ноҳияи Бобоҷон Ғафуров]] Корхонаи нави истеҳсоли асфалт ва регу шағалро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2018/10/ba-istifoda-suporidani-korhonai-navi-iste-soli-asfalt-va-regu-sha-al-dar-no-iyai-bobo-on-afurov/|title=Ба истифода супоридани Корхонаи нави истеҳсоли асфалт ва регу шағал дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|author=|date=22 октябри 2018|publisher=khovar.tj|accessdate=2018-10-26|archivedate=2018-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181106175830/http://khovar.tj/2018/10/ba-istifoda-suporidani-korhonai-navi-iste-soli-asfalt-va-regu-sha-al-dar-no-iyai-bobo-on-afurov/}}&lt;/ref&gt;.
* [[22 октябр]]и [[соли 2018]] Дар бахши озмуни байналмилалӣ ҷоизаи аслии кинофестивали 8-уми «Дидор» ба филми «Хаёлӣ»-и коргардон Парвиз Раҷабзода аз «Хатлонсинамо», ҷоизаи беҳтарин филми аниматсионӣ ба филми «Сандуқчаи зулбиё»-и Алексей Румянтсев ва дар бахши «Озмуни филмҳои тоҷикӣ» ба филми «Таксӣ»-и Файзулло Файзов супорида шуд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2018/10/oliboni-kinofestivali-bajnalmilalii-didor-muajyan-shudand/|title=Ғолибони Кинофестивали байналмилалии «Дидор» муайян шуданд|author=|date=22 октябри 2018|publisher=khovar.tj|accessdate=2018-10-26|archivedate=2018-11-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181106190912/http://khovar.tj/2018/10/oliboni-kinofestivali-bajnalmilalii-didor-muajyan-shudand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[12 октябр]]и [[соли 2018]] Дар ҷараёни ҷаласаи Шӯрои сарони ҳукуматҳо (сарвазирон)-и давлатҳои аъзои [[Созмони ҳамкории Шанхай|Созмони ҳамкории Шанхай]], ки [[12 октябр]]и [[соли 2018]] дар шаҳри [[Душанбе]] доир гардид, даҳ қарори Шӯрои сарони ҳукуматҳо (сарвазирон)-и давлатҳои аъзои СҲШ ва ду санади нави ҳамкорӣ байни вазорату идораҳои дахлдори давлатҳои аъзои СҲШ ба имзо расиданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2018/10/dar-alasai-sh-roi-saroni-ukumat-o-sarvaziron-i-davlat-oi-azoi-s-sh-da-aror-va-du-sanadi-navi-amkor-ba-imzo-rasidand/|title=Дар ҷаласаи Шӯрои сарони ҳукуматҳо (сарвазирон)-и давлатҳои аъзои СҲШ даҳ қарор ва ду санади нави ҳамкорӣ ба имзо расиданд|author=|date=12 октябри 2018|publisher=khovar.tj|accessdate=2018-10-12|archivedate=2018-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181013124125/http://khovar.tj/2018/10/dar-alasai-sh-roi-saroni-ukumat-o-sarvaziron-i-davlat-oi-azoi-s-sh-da-aror-va-du-sanadi-navi-amkor-ba-imzo-rasidand/}}&lt;/ref&gt;.
* [[10 октябр]]и [[соли 2018]] Дастаи мунтахаби наврасони Тоҷикистон оид ба футбол бо медалҳои нуқраи Чемпионати Осиё ба пойтахти кишварамон — шаҳри Душанбе баргашт&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khovar.tj/2018/10/dastai-muntahabi-navrasoni-to-ikistonro-dar-furudgo-i-sha-ri-dushanbe-garmu-shon-isti-bol-giriftand/|title=Дастаи мунтахаби наврасони Тоҷикистонро дар фурудгоҳи шаҳри Душанбе гарму ҷӯшон истиқбол гирифтанд|author=|date=10 октябри 2018|publisher=khovar.tj|accessdate=2018-10-10|archivedate=2018-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181011115815/http://khovar.tj/2018/10/dastai-muntahabi-navrasoni-to-ikistonro-dar-furudgo-i-sha-ri-dushanbe-garmu-shon-isti-bol-giriftand/}}&lt;/ref&gt;.

== [[сентябр]]и соли 2018 ==

* [[28 сентябр]]и [[соли 2018]] Дар шаҳри [[Душанбе]] ҷаласаи навбатии Шӯрои сарони давлатҳои [[Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил]] баргузор гардид. Дар рафти ҷаласаҳои хосса ва бо иштироки ҳайатҳо оид ба масъалаҳои мубрами рӯзномаи ҷаласа табодули афкори пурмуҳтаво сурат гирифта, доир ба ҳамкории минбаъда дар доираи Созмон қарорҳои дахлдор қабул гардиданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.president.tj/node/18550|title= Изҳороти матбуотӣ аз рӯи натиҷаҳои ҷаласаи Шӯрои сарони давлатҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил|author= |date=28 сентябри 2018|publisher=prezident.tj|accessdate=2018-09-28}}&lt;/ref&gt;.
* [[27 сентябр]]и [[соли 2018]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон [[Шавкат Мирзиёев]] дар шаҳри [[Турсунзода]] ба Корхонаи воҳиди давлатии «[[Ширкати Алюминийи Тоҷик|Корхонаи воҳиди давлатии „Ширкати Алюминийи Тоҷик“ (ТАЛКО)]]» ташриф оварда марҳилаи аввали корхонаи муштараки Тоҷикистону Ӯзбекистон — Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «ТАЛКО-КРАНТАС»-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.president.tj/node/18509|title= Боздиди сарони давлатҳои Тоҷикистону Ӯзбекистон аз КВД «Ширкати Алюминийи Тоҷик» ва ифтитоҳи корхонаи муштараки «ТАЛКО-КРАНТАС»|author= |date=27 сентябри 2018|publisher=prezident.tj|accessdate=2018-09-27}}&lt;/ref&gt;.
* [[27 сентябр]]и [[соли 2018]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон [[Шавкат Мирзиёев]] боғи «Низомиддин Алишер Навоӣ»-ро дар шаҳри [[Душанбе]] мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.president.tj/node/18508|title= Ифтитоҳи Боғи «Низомиддин Алишер Навоӣ» дар шаҳри Душанбе|author= |date=27 сентябри 2018|publisher=prezident.tj|accessdate=2018-09-27}}&lt;/ref&gt;.
* [[20 сентябр]]и [[соли 2018]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ва Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] дар [[ноҳияи Шоҳмансур]]и пойтахт Муассисаи таълимии таҳсилоти умумии ғайридавлатии «Академияи умумиҷаҳонии Кембриҷ» — ро дар вазъияти тантанавӣ ифтитоҳ карданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://prezident.tj/node/18462|title= Ифтитоҳи Муассисаи таълимии таҳсилоти умумии ғайридавлатии “Академияи умумиҷаҳонии Кембриҷ”|author= |date=20 сентябри 2018|publisher=prezident.tj|accessdate=2018-09-20}}&lt;/ref&gt;.
* [[14 сентябр]]и [[соли 2018]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар шаҳри [[Хоруғ]]и [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]] дар вазъияти тантанавӣ бинои Донишгоҳи Осиёи Марказиро ифтитоҳ намуданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://prezident.tj/node/18405|title= Ифтитоҳи бинои Донишгоҳи Осиёи Марказӣ дар шаҳри Хоруғ|author= |date=14 сентябри 2018|publisher=prezident.tj|accessdate=2018-09-14}}&lt;/ref&gt;.
* [[5 сентябр]]и [[соли 2018]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] дар маҳаллаи 82-юми пойтахт дар маросими ифтитоҳи аввалин эстакада дар Тоҷикистон иштирок намуданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://prezident.tj/node/18301|title= Ифтитоҳи аввалин эстакада дар маҳаллаи 82-юми шаҳри Душанбе|author= |date=5 сентябри 2018|publisher=prezident.tj|accessdate=2018-09-05}}&lt;/ref&gt;.

== [[август]]и соли 2018 ==

* [[28 август]]и [[соли 2018]] Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат, Президени Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо Сарвазири мамлакат [[Қоҳир Расулзода]] ва Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] дар маросими ифтитоҳи Муассисаи давлатии боғи фарҳангию фароғатии «Кӯли ҷавонон» иштирок намуданд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://prezident.tj/node/18257|title= Ифтитоҳи Боғи фарҳангию фароғатии «Кӯли ҷавонон» дар шаҳри Душанбе|author= |date=28 августи 2018|publisher=prezident.tj|accessdate=2018-08-28}}&lt;/ref&gt;.
* [[17 август]]и [[соли 2018]] бо даъвати Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон [[Шавкат Мирзиёев]] рӯзҳои 17-18 августи соли 2018 Сафари давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба Ҷумҳурии [[Ӯзбекистон]] анҷом пазируфт.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://prezident.tj/node/18169|title= Изҳороти муштараки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Шавкат Мирзиёев|author= |date=17 августи 2018|publisher=prezident.tj|accessdate=2018-08-17}}&lt;/ref&gt;.

== [[май]]и соли 2018 ==

* [[16 май]]и [[соли 2018]] 650 трактор дар як сол. [[Эмомалӣ Раҳмон]] ва [[Александр Лукашенко]] ба фаъолияти Корхонаи муштараки тракторсозӣ дар шаҳри [[Ҳисор]] ифтитоҳ гузоштанд.([http://asiaplus.tj/ru/news/tajikistan/economic/20180516/650-traktorov-v-god-rahmon-i-lukashenko-otkrili-sp-po-sborke-traktorov /news.tj/tj/ 16.05.2018] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180529061706/http://www.asiaplus.tj/ru/news/tajikistan/economic/20180516/650-traktorov-v-god-rahmon-i-lukashenko-otkrili-sp-po-sborke-traktorov |date=2018-05-29 }}).
* [[16 май]]и [[соли 2018]] Масофаи роҳ 174 километр ва 4,5 соат вақти сафар бо 50 сомонӣ: баъди танаффуси 26-сола байни Тоҷикистону Ӯзбекистон равуои [[автобус]]ҳои мусофирбар барқарор шуд.([http://news.tj/tj/news/tajikistan/society/20180516/rokiroi-safar-ba-zbekiston-50-somon-muarrar-shud /news.tj/tj/ 16.05.2018] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180901175447/http://news.tj/tj/news/tajikistan/society/20180516/rokiroi-safar-ba-zbekiston-50-somon-muarrar-shud |date=2018-09-01 }}).
* [[11 май]]и [[соли 2018]] [[Беларус]] дар [[Ҳисор]] корхонаи [[трактор]] месозад. ([https://www.ozodi.org/a/29220785.html /ozodi.org 11.05.2018]).
* [[8 май]]и [[соли 2018]] [[Владимир Путин]], ки бори чаҳорум президенти Русия интихоб гашт, савганд ёд карда, расман корро шурӯъ кард.([http://news.tj/tj/news/world/20180508/putin-bori-chorum-sarvarii-davlati-rusiyaro-ba-dsh-girift /news.tj/tj/ 08.05.2018] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180711230639/http://www.news.tj/tj/news/world/20180508/putin-bori-chorum-sarvarii-davlati-rusiyaro-ba-dsh-girift |date=2018-07-11 }}).

== [[апрел]]и соли 2018 ==

* [[9 апрел]]и [[соли 2018]] Баъди танаффуси шашсола охири ҳафтаи гузашта интиқоли гази табиӣ аз [[Ӯзбекистон]] ба Тоҷикистон барқарор шуда, айни замон ба ҷумҳурӣ дар як соат 1 ҳазор метри мураббаъ газ интиқол дода мешавад. ([http://news.tj/tj/news/tajikistan/economic/20180409/intioli-gazi-zbekiston-ba-toikiston-bararor-shud /news.tj/tj/ 9.04.2018]).
* [[6 апрел]]и [[соли 2018]] Аз рӯи раддабандӣ аз ҳама нашрияи серхонандатарин нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Ҷумҳурият» (34 %) мебошад. Сипас, бо фосилаи камтар нашрияи Вазорати маориф ва илми Тоҷикистон «Омӯзгор» (23,8 %) ва нашрияи марказии ҲХДТ рӯзномаи «Минбари халқ» (22,2 %) ҷойгир шудаанд.([http://khovar.tj/2018/04/um-uriyat-nashriyai-serhonandatarini-to-ikiston-dar-dushanbe-nati-a-oi-tad-i-otii-markazi-zerkalo-muarrif-gardidand // khovar.tj/ 06.04.2018] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200616053805/https://khovar.tj/2018/04/um-uriyat-nashriyai-serhonandatarini-to-ikiston-dar-dushanbe-nati-a-oi-tad-i-otii-markazi-zerkalo-muarrif-gardidand/ |date=2020-06-16 }}).

== [[март]]и соли 2018 ==

* [[24 март]]и [[соли 2018]] мақолаи Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар Маҷаллаи «Нигориши СММ» таҳти унвони «Об барои рушди устувор» (Water for Sustainable Development) ба табъ расида, пешкаши доираи васеи хонандагон гардид.([http://khovar.tj/2018/03/nashri-ma-olai-prezidenti-um-urii-to-ikiston-dar-ma-allai-nigorishi-smm-ta-ti-unvoni-ob-baroi-rushdi-ustuvor-water-for-sustainable-development //khovar.tj/ 24.03.2018] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916152259/https://khovar.tj/2018/03/nashri-ma-olai-prezidenti-um-urii-to-ikiston-dar-ma-allai-nigorishi-smm-ta-ti-unvoni-ob-baroi-rushdi-ustuvor-water-for-sustainable-development |date=2021-09-16 }}).
* [[22 март]]и [[соли 2018]] дар иҷлосияи 72-юми [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид]], ки [[22 март]]и [[соли 2018]] ба кори хеш шурӯъ намудааст, ба муносибати оғози [[Даҳсолаи байналмилалии “Об барои рушди устувор”|Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018—2028»]] нахустин шуда, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун ташаббускори асосии қабули Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор, солҳои 2018—2028» суханронӣ намуданд.([http://khovar.tj/2018/03/ishtirok-dar-i-losiyai-72-yumi-ma-mai-umumii-sozmoni-milali-mutta-id-ba-munosibati-o-ozi-da-solai-bajnalmilalii-amal-ob-baroi-rushdi-ustuvor-sol-oi-2018-2028// khovar.tj/ 22.03.2018] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916161326/https://khovar.tj/2018/03/ishtirok-dar-i-losiyai-72-yumi-ma-mai-umumii-sozmoni-milali-mutta-id-ba-munosibati-o-ozi-da-solai-bajnalmilalii-amal-ob-baroi-rushdi-ustuvor-sol-oi-2018-2028/ |date=2021-09-16 }}).


== [[феврал]]и соли 2018 ==

* [[16 феврал]]и [[соли 2018]], Дастаи [[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|«Истиқлол»-и Душанбе]] бори чорум барандаи Ҷоми Федератсияи футболи Тоҷикистон (ФФТ) шуд.([http://khovar.tj/2018/02/isti-lol-bori-chorum-barandai-omi-federatsiyai-futboli-to-ikiston-shud// khovar.tj/ 16.02.2018] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916165326/https://khovar.tj/2018/02/isti-lol-bori-chorum-barandai-omi-federatsiyai-futboli-to-ikiston-shud/ |date=2021-09-16 }}).
* [[14 феврал]]и [[соли 2018]], Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] дар [[ноҳияи Фирдавсӣ]] бо фаъолияти [[Корхонаи муштараки “AKIA AVESTO”]], ки бори аввал дар мамлакат бандубасти автобусҳои тамғаи «AKIA»-ро ба роҳ мондааст.([http://khovar.tj/2018/02/iste-sol-va-bandubasti-avtobus-oi-tam-ai-akia-dar-um-urii-to-ikiston// khovar.tj/ 14.02.2018] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916153055/https://khovar.tj/2018/02/iste-sol-va-bandubasti-avtobus-oi-tam-ai-akia-dar-um-urii-to-ikiston/ |date=2021-09-16 }}).

== [[январ]]и соли 2018 ==

* [[20 январ]]и соли 2018, Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро оид ба иваз намудани номи шаҳрҳои [[Қӯрғонтеппа]] ва [[Сарбанд]], [[ноҳияи Бохтар]], шаҳраки Восеъ ва деҳаи Қурбоншаҳиди [[ноҳияи Восеъ]], деҳаҳои Шота Руставели, Тошохӯр ва Будинободи ноҳияи Ёвони вилояти Хатлон ба имзо расониданд. Дар асоси қарори мазкур номи шаҳри Қӯрғонтеппа ба шаҳри Бохтар, шаҳри Сарбанд ба шаҳри Левакант, ноҳияи Бохтар ба ноҳияи Кӯшониён, шаҳраки Восеъи ноҳияи Восеъ ба шаҳраки Ҳулбук, деҳаи Қурбоншаҳиди деҳоти Гулистони ноҳияи Восеъ ба Меҳробод, деҳаи Шота Руставелии деҳоти Ситораи Сурхи ноҳияи Ёвон ба деҳаи Саргаҳ, деҳаи Тошохӯри деҳоти ба номи Ҳасан Ҳусейнови ноҳияи Ёвон ба деҳаи Боғдара ва деҳаи Будинободи деҳоти Гулсара Юсуфоваи ноҳияи Ёвон ба деҳаи Зарриндашт иваз карда шуданд.([http://khovar.tj/2018/01/minbad-onteppa-bohtar-sarband-levakand-bohtar-k-shoniyon-nom-burda-meshavand-ivazi-nom-oi-yak-ator-sha-r-o-no-iya-va-de-a-oi-viloyati-hatlon// khovar.tj/ 22.01.2018] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210515113908/https://khovar.tj/2018/01/minbad-onteppa-bohtar-sarband-levakand-bohtar-k-shoniyon-nom-burda-meshavand-ivazi-nom-oi-yak-ator-sha-r-o-no-iya-va-de-a-oi-viloyati-hatlon/ |date=2021-05-15 }}).
* [[10 январ]]и соли 2018, [[соли 2017]] дар Ҷаласаи 11 — уми байнидавлатии [[ЮНЕСКО]] оид ба ҳифзи мероси фарҳанги ғайримоддӣ номинатсияи [[Палав|«Оши палав»]] — и тоҷикон дар қатори беҳтарин намунаҳои ғайримоддии ҷаҳон сабти ном шуд. ([http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=32151/ jumhuriyat.tj/ 10.01.2018]).

== Соли 2017 ==

== [[декабр]]и соли 2017 ==

* 27 декабри соли 2017, Тоҷикистон дар раддабандии (рейтинги) кишварҳои дар пешбурди тиҷорат муваффақ, ки аз ҷониби маҷаллаи амрикоии «Forbes» омода шудааст, миёни 153 кишвари ҷаҳон зинаи 108-умро ишғол намуд. Рейтинг 21 декабр дар сомонаи маҷаллаи мазкур нашр гардид. Зикр мешавад, ки соли гузашта Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД)-и Тоҷикистон 6,9 % афзуда, шумораи аҳолии мамлакат 8,5 млн нафар ва ММД ба ҳар сари аҳолӣ 800 доллари ИМА-ро ташкил дод. ([http://khovar.tj/2017/12/to-ikiston-dar-raddabandii-bonki-a-on-pan-zina-bolo-raft// khovar.tj/ 05.12.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916152845/https://khovar.tj/2017/12/to-ikiston-dar-raddabandii-bonki-a-on-pan-zina-bolo-raft/ |date=2021-09-16 }}).
* 27 декабри соли 2017, 70 дарсади аҳолии Тоҷикистонро шаҳрвандони то 30-сола ташкил медиҳанд.([http://khovar.tj/2017/12/70-darsadi-a-olii-to-ikistonro-sha-rvandoni-to-30-sola-tashkil-medi-and// khovar.tj/ 05.12.2017]).
* 22 декабри соли 2017, Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ([http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=31936// jumhuriyat.tj/ 22.12.2017]).
* 4 декабри соли 2017, Тоҷикистон дар Рейтинги (раддабандии) рушди кишварҳо дар соли 2017, ки аз ҷониби Маркази бритониёии «Институти Legatum» тартиб дода шудааст, мақоми 102-юмро касб намудааст.([http://khovar.tj/2017/12/rejtingi-rushdi-kishvar-oi-dunyo-to-ikiston-be-tarin-nishondi-anda-oro-dar-bahshi-maorif-va-amniyatu-ifozat-so-ib-shud// khovar.tj/ 04.12.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916155309/https://khovar.tj/2017/12/rejtingi-rushdi-kishvar-oi-dunyo-to-ikiston-be-tarin-nishondi-anda-oro-dar-bahshi-maorif-va-amniyatu-ifozat-so-ib-shud/ |date=2021-09-16 }}).

== [[ноябр]]и соли 2017 ==

* 19 ноябри соли 2017, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд дар маҷлиси тантанавӣ ва ҷамъомади идона ба ифтихори ҷашни 25 — умин солгарди [[Иҷлосияи XVI (Хуҷандии) Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Иҷлосияи таърихии 16-уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] иштирок ва суханронӣ карданд.([http://khovar.tj/2017/11/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-ma-lisi-tantanav-ba-iftihori-25-umin-solgardi-i-losiyai-16-umi-sh-roi-olii-um-urii-to-ikiston// khovar.tj/ 19.11.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916154324/https://khovar.tj/2017/11/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-ma-lisi-tantanav-ba-iftihori-25-umin-solgardi-i-losiyai-16-umi-sh-roi-olii-um-urii-to-ikiston/ |date=2021-09-16 }}). Суханронии Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба муносибати 25 — умин солгарди баргузории [[Иҷлосияи XVI (Хуҷандии) Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Иҷлосияи XVI-уми Шӯрои Олӣ]] ([http://khovar.tj/2017/11/suhanronii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-ba-munosibati-25-umin-solgardi-barguzorii-i-losiyai-xvi-umi-sh-roi-ol// khovar.tj/ 19.11.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916164006/https://khovar.tj/2017/11/suhanronii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-ba-munosibati-25-umin-solgardi-barguzorii-i-losiyai-xvi-umi-sh-roi-ol/ |date=2021-09-16 }}).
* 18 ноябри соли 2017, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар шаҳри [[Бӯстон]] ба Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «Суғд Пак» ташриф оварда, дар вазъияти тантанавӣ навбати дуюми Корхонаи истеҳсоли халтаҳои полипропилениро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.([http://khovar.tj/2017/11/iftito-i-navbati-duyumi-korhonai-iste-soli-halta-oi-polipropilenii-dmm-su-d-pak-dar-sha-ri-b-ston// khovar.tj/ 18.11.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916160128/https://khovar.tj/2017/11/iftito-i-navbati-duyumi-korhonai-iste-soli-halta-oi-polipropilenii-dmm-su-d-pak-dar-sha-ri-b-ston/ |date=2021-09-16 }}).
* 6 ноябри соли 2017, Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] дар вазъияти тантанавӣ «Боғи фарҳангу фароғатии ба номи Садриддин Айнӣ»-ро баъди азнавсозӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.([http://khovar.tj/2017/11/iftito-i-bo-i-far-angu-faro-atii-ba-nomi-sadriddin-ajn-bad-az-aznavsoz// khovar.tj/ 6.11.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916155145/https://khovar.tj/2017/11/iftito-i-bo-i-far-angu-faro-atii-ba-nomi-sadriddin-ajn-bad-az-aznavsoz/ |date=2021-09-16 }}).

== [[октябр]]и соли 2017 ==

* 26 октябр, Оғози корҳои таҷдид ва навсозии роҳи мошингарди «Душанбе — Қӯрғонтеппа». Марҳилаи аввали лоиҳа 33,2 километрро дар бар гирифта, роҳ аз категорияи «III»-юм ба категорияи «1-Б» гузаронида мешавад ва паҳноии он аз 16 то 25 метрро ташкил медиҳад.([http://khovar.tj/2017/10/o-ozi-kor-oi-ta-did-va-navsozii-ro-i-moshingardi-dushanbe-r-onteppa/ khovar.tj/ 26.10.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916160629/https://khovar.tj/2017/10/o-ozi-kor-oi-ta-did-va-navsozii-ro-i-moshingardi-dushanbe-r-onteppa/ |date=2021-09-16 }}).
* 25 октябр, Бар асоси қонуни нави Ҷумҳурии Тоҷикистон, истеъмоли сигор дар дохили тамоми корхонаҳои давлативу хусусӣ, тарабхонаҳо, вокзалҳову фурудгоҳҳо комилан манъ мешавад.([http://akhbor.com/-p3931-117.htm/ khovar.tj/ 25.10.2017]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}).
* 14 октябр, 15 октябр дар Тоҷикистон Иди [[Меҳргон]] таҷлил мегардад. ([http://khovar.tj/2017/10/ashni-osil-farovon-va-va-dat-15-oktyabr-dar-to-ikiston-idi-me-rgon-ta-lil-megardad/ khovar.tj/ 14.10.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916162626/https://khovar.tj/2017/10/ashni-osil-farovon-va-va-dat-15-oktyabr-dar-to-ikiston-idi-me-rgon-ta-lil-megardad/ |date=2021-09-16 }}).
* 14 октябр, Мулоқоти навбатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бо соҳибкорони ватанӣ ва хориҷӣ ([http://khovar.tj/2017/10/prezidenti-to-ikiston-ma-suloti-vatanii-ba-sodirot-nigaronidashuda-ba-muarrif-niyoz-dorad// khovar.tj/ 14.10.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916164222/https://khovar.tj/2017/10/prezidenti-to-ikiston-ma-suloti-vatanii-ba-sodirot-nigaronidashuda-ba-muarrif-niyoz-dorad/ |date=2021-09-16 }}).
* 12 октябр, Аз 11 то 14 октябр дар шаҳри Тошкент, Рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Ӯзбекистон баргузор гардиданд.([http://khovar.tj/2017/10/ruz-oi-far-angi-um-urii-to-ikiston-dar-um-urii-uzbekiston-iftito-gardidand// khovar.tj/ 12.10.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210916164438/https://khovar.tj/2017/10/ruz-oi-far-angi-um-urii-to-ikiston-dar-um-urii-uzbekiston-iftito-gardidand/ |date=2021-09-16 }}).
* 11 октябр, ҚАРОРИ РАИСИ ШАҲРИ ДУШАНБЕ № 591 аз 09.10.2017 «Дар бораи барҳам додани Корхонаи воҳиди давлатии „Бозори Шоҳмансур“» дар шаҳри Душанбе дар торномаи Ҳукумати шаҳри Душанбе нашр шуд. Ҷойи нуқтаҳои савдои муқарраршуда — Маркази савдои «Меҳргон», воқеъ дар минтақаи шарқии Душанбе, тавсия дода шудааст. ([http://www.dushanbe.tj/news/1481// dushanbe.tj/ 11.10.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190901025350/http://dushanbe.tj/news/1481 |date=2019-09-01 }}).
* 8 октябр, Википедияи Тоҷикиро сарзаниш карданд ва иваз кардани калимаи «энсиклопедия»-ро пешниҳод намуданд. ([[n:ru:Таджикской Википедии сделали замечания и предложили заменить слово «энциклопедия»|RuWikiNews]])

== [[август]]и соли 2017 ==

* 23 август Парлумони Тоҷикистон тағйиру иловаҳо ба Қонуни танзими расму ойинҳоро қабул кард. Бар асоси ин тағйирот, забҳи чорво ва додани таом дар маъракаҳои азодорӣ комилан манъ шуда, тӯйи хатна аз ин ба баъд бидуни даъвати ҳунармандон бояд доир шавад. Бо тӯйи дигар муштарак кардани хатнасӯр ҳам акнун манъ мешавад.([http://akhbor.com/-p3206-117.htm /akhbor.com /23.08.2017] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220523165621/http://akhbor.com/-p3206-117.htm |date=2022-05-23 }})

== [[март]]и соли 2017 ==

* 1 март Эмомалӣ Раҳмон зимни суханронӣ дар Иҷлосияи 13-уми Созмони ҳамкории иқтисодӣ, дар шаҳри Исломобод, изҳор доштанд: &quot;Таҳкурсии асосии бахши энергетикаи Ҷумҳурии Тоҷикистон аз неругоҳҳои барқи обӣ иборат мебошад, ки истеҳсоли 98 фоизи неруи барқро дар кишвар аз манбаи барқароршавандаи тавлиди энергия таъмин менамояд. Аз рӯи фоизи истеҳсоли «энергияи сабз» Тоҷикистон дар қатори шаш кишвари пешсафи сайёра қарор дорад ва захираҳои умумии гидроэнергетикии он дар ҷаҳон яке аз бузургтаринҳо ба шумор мераванд.(2. 03.2017 [http://khovar.tj/2017/03/az-r-i-foizi-iste-soli-energiyai-sabz-to-ikiston-dar-atori-shash-kishvari-peshsafi-sajyora-aror-dorad/ khovar.tj] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170915105743/http://khovar.tj/2017/03/az-r-i-foizi-iste-soli-energiyai-sabz-to-ikiston-dar-atori-shash-kishvari-peshsafi-sajyora-aror-dorad/ |date=2017-09-15 }})

== [[феврал]]и   [[соли 2017]] ==

* 27 феврал баъди музокироти байнидавлатӣ Изҳороти муштараки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Федератсияи Россия Владимир Путин оид ба натиҷаҳои сафари расмӣ қабул карда шуд. Владимир Путин — президенти Русия ба раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ордени ба номи Александр Невскиро тақдим кард. Сипас дар ҳузури сарони ду давлат Эмомалӣ Раҳмон ва Владимир Путин 6 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид ([http://khovar.tj/2017/02/marosimi-imzoi-sanad-oi-navi-amkor-miyoni-um-urii-to-ikiston-va-federatsiyai-rossiya/  бештар...] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170619071243/http://khovar.tj/2017/02/marosimi-imzoi-sanad-oi-navi-amkor-miyoni-um-urii-to-ikiston-va-federatsiyai-rossiya/ |date=2017-06-19 }}) (28.02.2017 [http://www.1tv.ru/news/2017-02-27/320640-vladimir_putin_vstretilsya_s_kollegami_iz_kazahstana_i_tadzhikistana Ташрифи Владимир Путин ба Тоҷикистон ва Қазоқистон.1tv.ru]),
* 27 феврал баъди музокироти байнидавлатӣ Изҳороти муштараки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Президенти Федератсияи Россия Владимир Путин оид ба натиҷаҳои сафари расмӣ қабул карда шуд. Сипас дар ҳузури сарони ду давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Владимир Путин 6 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид (28.02.2017 [http://khovar.tj/2017/02/marosimi-imzoi-sanad-oi-navi-amkor-miyoni-um-urii-to-ikiston-va-federatsiyai-rossiya/ khovar.tj] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170619071243/http://khovar.tj/2017/02/marosimi-imzoi-sanad-oi-navi-amkor-miyoni-um-urii-to-ikiston-va-federatsiyai-rossiya/ |date=2017-06-19 }}, [http://www.1tv.ru/news/2017-02-27/320640-vladimir_putin_vstretilsya_s_kollegami_iz_kazahstana_i_tadzhikistana Ташрифи Владимир Путин ба Тоҷикистон ва Қазоқистон.1tv.ru]
* Дар вақти сафар ба Тоҷикистон Владимир Путин — президенти Русия ба раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ордени ба номи Александр Невскиро тақдим мекунад, гуфт ёрдамчии президенти ФР Юрий Ушаков. Сафари Президенти ФР Владимир Путин ба Тоҷикистон охири моҳи феврал дар назар аст.(22.02.2017 http://sputnik-tj.com/Tajikistan/20170222/1021748948.html)
* Сомонаи амрикоии CNN Travel чойхонаи «Роҳат»-ро беҳтарин чойхонаи ҷаҳон номидааст. Чойхонаи «Роҳат» мувофиқи маълумоти сомонаи амрикоӣ аз соли 1956 инҷониб беҳтарин чойхона ба ҳисоб меравад. Мутаассифона имрӯзҳо «Роҳат» зери хатари вайроншавӣ мондааст.(17.02.2017 [http://sputnik-tj.com/Tajikistan/20170217/1021713411.html sputnik
* [[17 феврал]]и [[соли 2017]] расонаҳои хабарӣ ба ҳамагон маълум намуданд, ки — &lt;big&gt;Сомонаи амрикоии CNN Travel чойхонаи «Роҳат»-ро '''беҳтарин чойхонаи ҷаҳон''' номид.&lt;/big&gt;

Баробари ин Сомонаи амрикоии CNN Travel, ба рӯйхати беҳтарин чойхонаҳои ҷаҳон:
  
* {{lang-en|&quot;Tea House 278&quot;}} — дар иёлоти амрикоии Мэн ([[ИМА]]),
* {{lang-en|&quot;Rangoon&quot;}} — дар Маями ([[ИМА]]),
* {{lang-en|&quot;Leaf Tea Bar&quot;}} — дар [[Ню-Йорк]] ([[ИМА]]), 
* {{lang-en|&quot;Sengan-en&quot;}} — дар [[Ҷопон]],
* {{lang-en|&quot;Plain of Six Glaciers&quot;}} — дар [[Канада]],
* {{lang-en|&quot;The Random Tea Room&quot;}} — дар Филаделфи ([[ИМА]]),
* {{lang-en|&quot;Proper Tea&quot;}} — дар [[Британияи Кабир]],
* {{lang-en|&quot;The Anne Hathaway Cottage Tea Room&quot;}} — дар иёлоти Вирҷиния ([[ИМА]]),
* {{lang-en|&quot;Rx Tea Time&quot;}} — дар иёлоти Вайоминг ([[ИМА]]),
* {{lang-en|&quot;Pin Von&quot;}} — дар [[Чин]] дохил шуданд.&lt;ref&gt;[http://sputnik-tj.com/Tajikistan/20170217/1021713411.html Чойханаи «Роҳат» беҳтарин чойхонаи ҷаҳон дониста шуд]&lt;/ref&gt;
-tj.com])
* Ҳаракат дар роҳи Душанбе — Хуҷанд, ягона роҳи заминӣ, ки марказро бо шимоли кишвар пайванд медиҳад, муваққатан баста шудааст. Масъулони ширкати Innovative Road Solutions (IRS), масъули нигоҳубин ва ҷамъоварии пул дар ин роҳ ба Радиои Озодӣ гуфтанд, ки ин тасмим баъд аз зуҳри 14 феврал ва дар пайи бориши шадиди барфу фаромадани тармаи зиёд гирифта шудааст.(14.02.2017 [http://www.ozodi.org/a/28308833.html ozodi.org])
* Ҳавопаймоҳои ширкати «Ӯзбекистон ҳаво йӯлларӣ» ба эҳтимоли ғолиб дар оғози моҳи апрел ба парвоз дар самти Тошканд-Душанбе шурӯъ мекунанд.(14.02.2017 [http://www.ozodi.org/a/28309228.html ozodi.org])
* Президенти Тоҷикистон дар як номаи табрикӣ раҳбари Туркманистон Қурбонгулӣ Бердимуҳаммадовро бо пирӯзиаш дар интихоботи раёсатҷумҳурии 12 феврал шодбош гуфт. Бердимуҳаммадови 59-сола бо бурдани 97,69 дар сади раъйи мардум пирӯз шуд ва ҳамакнун дар давоми 7 соли оянда раҳбарии ин ҷумҳурии ғанӣ аз гази Осиёи Марказиро идома хоҳад дод.(13.02.2017 [http://www.ozodi.org/a/28307218.html ozodi.org])

== [[январ]]и соли 2017 ==

=== Комёбиҳои Тоҷикистон дар соли 2016 ===

* Дар ин сол ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ ба зиёда аз 54 миллиард сомонӣ ва афзоиши воқеии он ба 6,9 фоиз баробар шуд.
* Бо мақсади истифодаи самараноки захираҳои табиии кишвар ва дар ин замина ба кор даровардани иқтидорҳои нави истеҳсолӣ соли 2016 дар мамлакат 251 коргоҳу корхонаҳои нав бо 9165 ҷойи нави корӣ таъсис дода шуд.
* Дар доираи татбиқи чорабиниҳои Барномаи мусоидат ба шуғли аҳолӣ 40 ҳазор нафар шаҳрвандони бекор бо ҷойҳои корӣ таъмин гардида, умуман аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳо зиёда аз 114 ҳазор ҷойҳои корӣ таъсис дода шуданд, ки аз ин 56 ҳазор ё худ 49 фоизи он ҷойи кори доимӣ мебошад.
* Соли 2016 маҷмӯи маҳсулоти кишоварзӣ ба 22,2 млрд сомонӣ баробар гашта, суръати афзоиш 5,2 фоизро ташкил намуд.
* Дар соҳаи маориф соли 2016 аз ҳисоби ҳамаи сарчашмаҳо 201 бинои таълимӣ ба маблағи 540 миллион сомонӣ бунёд ва навсозӣ гардида, 39 ҳазор ҷойи нишаст муҳайё карда шудааст.
* Варзишгари номдори тоҷик Дилшод Назаров дар Бозиҳои олимпии Рио де Жанейро-2016 дар мусобиқоти гурзпартоӣ пешсафӣ нишон дода, барандаи медали тилои бозиҳои олимпӣ гардид.
* Дар маҷмӯъ соли 2016-ум барои баланд бардоштани сатҳу сифати зиндагӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ 52 фоизи хароҷоти буҷет, яъне 8,1 миллиард сомонӣ равона гардидааст. ([http://president.tj/node/13834  бештар...])

== Соли 2016 ==

== [[декабр]]и соли 2016 ==

* Дар охири соли 2016 Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон навбати дуюми Маркази барқу гармидиҳии Душанбе-2- ро бо иқтидори 300 мегаватт мавриди истифода қарор доданд, ки он имконияти энергетикии мамлакатро ба таври назаррас афзун менамояд.([http://president.tj/node/13834  бештар...])

== [[ноябр]]и соли 2016 ==
 
[[18 ноябр]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо мақсади ошноӣ бо тарзи зисту зиндагонии сокинон, иштирок дар маросими мавриди баҳрабардорӣ қарор додан ва оғози сохтмони чанд иншооти муҳим ба шаҳри [[Сарбанд]]и [[вилояти Хатлон]] ташриф овард. Дар Сарбанд Пешвои миллат бо фаъолият ва ҷараёни татбиқи Лоиҳаи барқарорсозии таҷҳизоти истеҳсолии энергияи барқи [[Неругоҳи барқи обии «Сарбанд» (барқарорсозӣ)|Неругоҳи барқи обии «Сарбанд»]] инчунин бо ифтитоҳи марҳалаи дуюми таҷдиду навсозии [[ҶСК «Азот»]] шинос шуд. Дар ҷараёни боздиди кории худ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар ҳузури кормандони Неругоҳи барқи обии «Сарбанд» ва сокинону фаъолони ин шаҳри саноатӣ суханронӣ карда, перомуни амалишавии барномаҳои давлатии рушди иқтисодиву иҷтимоии мамлакат ва тадбирҳои таъмини некуаҳволии сокинон ибрози андеша намуданд. ([http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=26926  бештар...])
 
[[16 ноябр]] Ба хотири арҷгузорӣ ва эҳтиром ба мансаби олии давлатӣ — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ҳамчун рамзи садоқат ба Ватан, Президент ва миллат, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо назардошти таҷрибаи байналмилалӣ ва воқеияти ҳаёти ҳуқуқии Тоҷикистон лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба ворид намудани илова ба [[Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон &quot;Дар бораи рӯзҳои ид&quot;]]-ро ба баррасии [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод намуд. Дар лоиҳаи пешниҳодшуда масъалаи ба рӯзҳои ид илова намудани таҷлили Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таърихи [[16 ноябр]] пешбинӣ шуд. Ҳамин тариқ лоиҳаи мазкур [[14 март]]и [[соли 2016]] аз ҷониби [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] қабул гардида, Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон онро [[15 апрел]]и [[соли 2016]] ҷонибдорӣ намуд.
: Соли равон мардуми шарафманди тоҷик нахустин маротиба Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро ҳамчун ҷашни фархунда, чун рамзи садоқат ба Президент — садоқат ба Ватан таҷлил менамоянд. Нигаред муфассал: ([http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=26880  бештар...])&lt;ref&gt;[http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=26880 РӮЗИ ПРЕЗИДЕНТ — РАМЗИ ЭҲТИРОМ ВА САДОҚАТ]&lt;/ref&gt;

=== [[14 ноябр]] соли 2016 ===
* Оҷонсии иттилоотии  [[«ТojNews»]] бо қарори ҷаласаи муассис,созмони иҷтимоии «Индем» аз [[14 ноябр]]и [[соли 2016]] фаъолияташро дар шабакаи [[Интернет]] қатъ намудааст.&lt;ref&gt;[https://www.asiaplus.tj/tj/news/tajikistan/society/20161114/233181 Қатъи фаъолияти хабаргузории мустақили TojNews]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ozodi.mobi/a/tojnews-agency-stop-working-/28114382.html &quot;Баста шудани Тоҷнюс сигнали бад аст&quot;]&lt;/ref&gt;
* Бино ба иттилои хадамоти матбуоти сарвари давлат, [[14 ноябр]]и [[соли 2016]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[қонун]]и конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи таъминоти иҷтимоӣ, хидматрасонӣ ва муҳофизати Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон» ба имзо расонид. [[Қонун]] дар таҳрири нав қабул карда шуда, [[8 ноябр]]и [[соли 2016]] онро [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] якдилона ҷонибдорӣ намуд.Нигаред муфассал:([http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=26874  бештар...])&lt;ref&gt;[http://www.jumhuriyat.tj/index.php?id=18&amp;start=0 ҚОНУНИ КОНСТИТУТСИОНИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ТАЪМИНОТИ ИҶТИМОӢ, ХИЗМАТРАСОНӢ ВА МУҲОФИЗАТИ ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН]&lt;/ref&gt;

=== [[29 октябр]] соли 2016 ===
* 29 октябри соли 2016 [[Эмомалӣ Раҳмон]] худ савори булдозери вазнин аз соати 10-и субҳ то 11:30 расо якуним соат бо пеш кардани сангу шағал маҷрои дарёи Вахшро баста ба бунёди сарбанди [[Нерӯгоҳи обии Роғун|Нерӯгоҳи барқи обии Роғун]] ҳусни оғоз бахшид&lt;ref&gt;[http://www.president.tj/node/13405 Оғози бунёди сарбанди Нерӯгоҳи барқи обии Роғун] // '''PRESIDENT.TJ''' — 29 октябри 2016, 12:29&lt;/ref&gt;.

=== [[13 сентябр]] соли 2016 ===
* Дар [[ноҳияи Спитаман]]и [[вилояти Суғд]] бо иштироки [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] расми мавриди баҳрабардорӣ қарор додани корхонаи истеҳсолии Ҷамъияти саҳомии шакли пӯшидаи [[ҶСП «Норд Азия Металл»]] баргузор гардид.&lt;br /&gt;ҶСП «Норд Азия Металл» самараи ҳамкориҳои манфиатбори доираи соҳибкорону сармоягузорони Тоҷикистон ва [[Чин|Ҷумҳурии Мардумии Чин]] мебошад. Сохтмони корхона [[соли 2014]] оғоз гардида барои бунёд ва васлу насби таҷҳизоти муосир дар он беш аз 23 млн сомонӣ масраф шудааст, ки 11 млн сомонии онро арзиши таҷҳизоту технологияҳои корхона ташкил медиҳад. Дар корхонаи навбунёд асосан [[қубур]]ҳо ва профилҳои металии даврашакл ва чоркунҷашакл истеҳсол шуда иқтидори солонааш 60 ҳазор тонна металл мебошад.&lt;br /&gt;Инчунин дар ноҳия ифтитоҳи корхонаи Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди [[ҶДММ «Спитамен Ойл»]] ки соли 2010 дар минтақаи саноатии Ҷамоати шаҳраки [[Ҷамоати Навкат|Навкат]]и ноҳия дар асоси шартнома бо ширкати «Кушо» оғоз шуда баанҷом расидаст, баргузор гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/2016/09/iftito-i-korhonai-rav-anbarorii-dmm-spitamen-ojl-dar-no-iyai-spitamen/ |title=Ифтитоҳи Корхонаи равғанбарории ҶДММ «Спитамен Ойл» дар ноҳияи Спитамен |accessdate=2017-03-03 |archivedate=2016-10-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161002234906/http://khovar.tj/2016/09/iftito-i-korhonai-rav-anbarorii-dmm-spitamen-ojl-dar-no-iyai-spitamen/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/2016/09/iftito-i-korhonai-iste-solii-sp-nord-aziya-metall/ |title=Ифтитоҳи корхонаи истеҳсолии ҶСП «Норд Азия Металл» |accessdate=2017-03-03 |archivedate=2016-09-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160916084407/http://khovar.tj/2016/09/iftito-i-korhonai-iste-solii-sp-nord-aziya-metall/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.news.tj/ru/news/tajikistan/power/20160913/230728 |title=Эмомали Рахмон прибыл в Спитамен |accessdate=2017-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160916121646/http://www.news.tj/ru/news/tajikistan/power/20160913/230728 |archivedate=2016-09-16 }}&lt;/ref&gt;

=== [[9 сентябр]] соли 2016 ===
* Дар майдони «Дӯстӣ»-и шаҳри [[Душанбе]] ба ифтихори солгарди 25-умин Истиқлоли давлатии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз хиёбони Рӯдакӣ то кӯчаи Исмоили Сомонӣ роҳпаймоӣ гузаронида шуд, ки дар он 52 ҳазор нафар донишҷӯёни макотиби олӣ, мактаббачагон ва кормандони муассисаҳои давлатии кишвар ширкат доштанд. Бояд гуфт, ки ширкаткунандагон ин намоиш бо сарулибоси идонаи гуногунранг ва бо шиору овезаҳои саршор аз муҳаббату самимият нисбат ба Ватан-модар, арзишҳои Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва бо нишони арҷгузорӣ ба хидматҳои шоёни Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар назди халқу миллат раҳпаймоӣ карданд. (Ниг. Ба аксҳо)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/2016/09/ro-pajmo-ba-iftihori-r-zi-isti-loliyati-davlatii-um-urii-to-ikiston-aks/ |title=Роҳпаймоӣ ба ифтихори Рӯзи истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон /АКС/ |accessdate=2017-03-03 |archivedate=2016-09-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160912082731/http://khovar.tj/2016/09/ro-pajmo-ba-iftihori-r-zi-isti-loliyati-davlatii-um-urii-to-ikiston-aks/ }}&lt;/ref&gt;
* Бегоҳии [[9 сентябр]] дар Варзишгоҳи марказии ҷумҳуриявӣ барномаи муҳташами фарҳангии ҳунармандону ҳаваскорон ва донишҷӯёни муассисаҳои олии таълимӣ баргузор гардид. Барномаи театркунонидашудаи ҷашнӣ иборат аз суруду таронаҳо ва саҳнаҳои ҷолиби тараннумкунандаи арзишҳои волои миллӣ дар замони 25 соли истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо ҷалби бештар аз 12 ҳазор нафар манзури ҳозирин карда шуд. Мушакандозии бардавом анҷомбахши барномаи театркунонидашуда буд, ки сокинон ва меҳмонон пойтахт дар давоми зиёда аз 10 дақиқа онро тамошо намуданд. Дар чорабиниҳои ҷашнӣ намояндагони сафоратхонаҳо, созмонҳои байналмилалии муқими пойтахт, рӯзноманигорони ВАО ва меҳмонон хориҷи кишвар ҳузур доштанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/2016/09/tantana-oi-far-angii-markaz-ba-iftihori-25-umin-solgardi-isti-loliyati-davlatii-um-urii-to-ikiston/ |title=Тантанаҳои фарҳангии марказӣ ба ифтихори 25-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон |accessdate=2017-03-03 |archivedate=2017-05-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170520143850/http://khovar.tj/2016/09/tantana-oi-far-angii-markaz-ba-iftihori-25-umin-solgardi-isti-loliyati-davlatii-um-urii-to-ikiston/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://ru.wikinews.org/wiki/  В_республике_отпраздновали_День_Независимости_Таджикистана]&lt;/ref&gt;

=== [[8 сентябр]] соли 2016 ===
* Тантанаи идонаи ҷашнӣ ба муносибати таҷлили '''25-умин солгарди Истиқлоли давлатии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]''' дар майдони Дӯстии пойтахт аз субҳи имрӯз оғоз гардид. Бо қадамҳои мутантани сафӣ аз маркази майдони чорабинӣ беш аз 16 ҳазор нафар хидматчиёни ҳарбӣ расми гузашти низомӣ доир намуданд.&lt;ref&gt;[http://www.president.tj/node/12936 Гузашти низомӣ ба ифтихори 25-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон] // PRESIDENT.TJ — 8 сентябри 2016, 10:20, шаҳри Душанбе.&lt;/ref&gt;

=== [[3 сентябр]] соли 2016 ===
* Имрӯз Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо мақсади иштирок дар маросими видоъ бо '''Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон марҳум [[Ислом Каримов]]''' вориди шаҳри [[Самарқанд]] шуданд. Маросими видоъ бо Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Ислом Каримов дар майдони Регистон ва митинги мотам дар Қароргоҳи Ҳукуматии шаҳри Самарқанд баргузор гардид. Дар ин маросим Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, сарони як қатор давлатҳою ҳукуматҳо, роҳбарони ташкилоту созмонҳои бонуфузи олам ва намояндагони корпуси дипломатӣ иштирок карданд.&lt;ref&gt;[http://www.president.tj/node/12921 Иштирок дар маросими видоъ бо Президенти Ҷумҳурии Ӯзбекистон Ислом Каримов] // PRESIDENT.TJ — 3 сентябри 2016, 18:06, Ӯзбекистон.&lt;/ref&gt;

=== [[2 сентябр]] соли 2016 ===
* Шоми 2 сентябри соли 2016 ҳукумати Ӯзбекистон расман марги Ислом Каримовро тасдиқ кард.&lt;ref&gt;[https://www.gov.uz/ru/news/view/7168 Правительственный портал Республики Узбекистан]&lt;/ref&gt; Дар мамлакат се рӯз мотами миллӣ эълон гардид. Маросими бахоксупории раиси ҷумҳури Ӯзбекистон имрӯз, 3 сентябр дар шаҳри Самарқанд баргузор мешавад.&lt;ref&gt;[http://www.kommersant.ru/doc/3080682 Узбекистан без Ислама Каримова] // Коммерсантъ. — 2 сентября 2016, 19:57.&lt;/ref&gt;

=== [[1 сентябр]] соли 2016 ===
* Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар маркази шаҳри Данғара '''[[Донишгоҳи давлатии Данғара]]'''ро дар вазъияти тантанавӣ мавриди истифода қарор дод.&lt;ref&gt;[http://www.president.tj/node/12907 Ифтитоҳи Донишгоҳи давлатии Данғара — PRESIDENT.TJ]&lt;/ref&gt;
&lt;!--РӮЙДОДҲОИ СЕНТЯБРӢ ДАР БОЛО ҶОЙГИР ШУДААНД--&gt;&lt;section end=Сентябр/&gt;


== 25 августи соли 2016 ==
 
Аз 18 то 25 август донишномаи Википедия.ру (анг. Wikipedia.ru), ба рӯйхати сомонаҳои дар Русия баста шуда шомил шуда буд. Ин амал аз ҷониби идораи назорати давлатии Русия - Роснадзор бо пешниҳоди қарори суди яке аз ноҳияҳои вилояти Астрахани Русия, барои дар ВП русӣ нашр намудани мақолаи &quot;Чарас&quot; ([https://ru.wikipedia.org/wiki/ Чарас (наркотическое_вещество) бештар...]) бинобар дар ВП-и русӣ нашр гардидани мақолае, ки  намуд ва таркиби  [[маводи нашъадор]]ро дорост, иҷро гардида буд. Роснадзори Русия рӯзи 25.08.2016  ин қарорашро бекор кард ва ВП русӣ дар қаламрави Русия боз ба кор даромад. ([https://ru.wikinews.org/wiki/Роскомнадзор_разблокировал_Википедию  бештар...])

== 24 августи соли 2016 ==
Имрӯз Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо аҳли зиё, намояндагони соҳаҳои гуногуни ҳаёти ҷомеа ва ҷавонони фаъолу ташаббускор дар [[ноҳияи Ёвон]] дар вазъияти мутантан '''роҳи оҳани Душанбе-Қурғонтеппа-Кӯлобро''' расман мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.

Ин роҳи оҳан пойтахти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] — [[Душанбе|шаҳри Душанберо]] бо [[Вилояти Хатлон]] пайваст мекунад. Сохтмони хати роҳи оҳани Душанбе-Қурғонтеппа-Кӯлоб, ки аҳамияти минтақавию байналмилалӣ дорад, ҳанӯз моҳи марти соли 2009 шурӯъ шуда буд. Масофаи умумии он дар қитъаи Ваҳдат-Ёвон 41 км буда, дар ин масир 3 нақб ва 8 адад пули калону миёна сохта шудааст.

== [[20 август]]и [[соли 2016]] ==
Шаби 19 август соати 21:05 ба вақти маҳаллии [[Бразилия]]  (соати 5:05-и 20 август ба вақти [[Душанбе]]) дар Варзишгоҳи олимпии шаҳри [[Рио-де-Жанейро]]и [[Бразилия]] мусобиқоти ниҳоӣ шурӯъ шуд ва варзишгари Тоҷикистон [[Дилшод Назаров]] гурзро ба масофаи '''''78,68 метр''''' ҳаво дод ва аз ҳама рақибонаш пеш гузашт ва сазовори унвони чемпиони бозиҳои XXXI олимпӣ ва '''медали тилои''' [[Бозиҳои олимпӣ]] гардид.


== [[1 июн]]и [[соли 2016]]  == 
То [[1 июн]]и соли [[2016]] дар Википедиа  293 қисматҳои забонҳои ҷаҳонӣ (аз он ҷумла 282-тои он фаъол) мавҷуданд. Аз ҷумла, 13-тои он зиёда аз 1 миллион мақола, 45-тоаш аз 100 ҳазор то 1 млн. мақола, 74-тоаш зиёда аз 10 ҳазор мақола (аз ҷумла ба забони тоҷикӣ) ва 112 қисматҳо зиёда аз 1 ҳазор мақола доранд. Ҷамъи ҳамаи мақолаҳои ба забоноҳои гуногун вироишгардида то [[1 июн]]и [[соли 2016]] — 40 157 126 мақола (аз ҷумла зиёда аз 150 млн. саҳифа)ро  дарбар мегирифт).&lt;ref&gt;[https://ru.wikipedia.org/wiki/Википедия:Список_Википедий (Википедиа:Феҳристи Википедиа) 2.06.2016]&lt;/ref&gt;

== [[апрел]]и [[соли 2016]]==
* [[22 апрел]]и [[соли 2016]] Корхонаи  ҶДММ “Хуаҷиан Ғаюр Индастриал” — дар [[ноҳияи Ёвон]]и [[вилояти Хатлон]] ба истифода супорида шудааст. Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ — Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон пеш аз ифтитоҳи  як коргоҳи истеҳсоли варақаҳои гаҷӣ дар саҳни ҳавлии он барои бунёди боз ду корхона оид ба истеҳсоли рангҳои гуногун ва маводи нигоҳдорандаи гармӣ – пахташиша бо таъсиси 150 ҷойи корӣ санги асос гузошт.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/2016/04/iftito-i-korhonai-iste-soli-vara-a-oi-ga-ii-dmm-hua-ian-ayur-indastrial-dar-no-iyai-yovon/ |title=Ифтитоҳи Корхонаи истеҳсоли варақаҳои гаҷии ҶДММ «Хуаҷиан Ғаюр Индастриал» дар ноҳияи Ёвон |accessdate=2016-04-24 |archivedate=2016-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160423111742/http://khovar.tj/2016/04/iftito-i-korhonai-iste-soli-vara-a-oi-ga-ii-dmm-hua-ian-ayur-indastrial-dar-no-iyai-yovon/ }}&lt;/ref&gt;
* Эмомалӣ Раҳмон, Президенти Тоҷикистон 15 март тағйиру иловаҳо ба қонун «Дар бораи бақайдгирии давлатии асноди ҳолати шаҳрвандӣ»-ро имзо намуд, ки мувофиқи он ба кӯдак гузоштани номи ба фарҳанги миллии тоҷикӣ бегона, аз ҷумла номи ашё, мол, ҳайвонот, ном ва истифодаи ибораҳои таҳқиромезе, ки шаъну шарафи инсонро паст мезананд ва одамонро ба табақаҳо ҷудо менамоянд, манъ карда шудааст”.
Аз моҳи марти соли равон номгузорӣ бо истифода аз пасвандҳои “ов” ва “ович” мамнуъ мебошад: “Аммо ин муқаррарот ба ақалиятҳои миллӣ рабт надорад. Барои баланд бардоштани ҳуввияти миллӣ ва тоза нигоҳ доштани забон муқаррар шудааст, ки тоҷикон аз номгузории миллии худ кор баранд. Тоҷикон метавонанд бо истифода аз пасвандҳои “зода”, “иён””пур” ва ғайра фарзандонашонро ном гузоранд. 
Барои афроде, ки феълан бо &quot;ов&quot; ва &quot;ович&quot; сабт шудаанд, иваз намудани номгузорӣ ихтиёрӣ мебошад: &quot;Онҳое, ки айни ҳол дар санадҳо бо &quot;ов&quot; ва &quot;ович&quot; сабт шудаанд, метавонанд номгузорияшонро иваз кунанд. Ин ихтиёрӣ мебошад&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ozodagon.com/26190-badi-imzoi-prezident-rasman-ov-va-ovich-man-shudand.html |title=Баъди имзои Президент: “Ов” ва “ович” расман манъ шуданд |accessdate=2016-05-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160502101718/http://www.ozodagon.com/26190-badi-imzoi-prezident-rasman-ov-va-ovich-man-shudand.html |archivedate=2016-05-02 }}&lt;/ref&gt;

== [[март]]и [[соли 2016]]==
[[24 март]]и [[соли 2016]] [[Корхонаи ҶДММ &quot;Хуаксин Ғаюр - Суғд-семент&quot;]] — дар [[ноҳияи Ғафуров]] ва [[Корхонаи ҶДММ &quot;Нафтрасон&quot;]] — дар шаҳри [[Конибодом]]и  [[вилояти Суғд]] ифтитоҳ ёфтаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://hamsafon.tj/1177-shumorai-12-1044-24032016.html |title=Минбари халқ Шумораи №12 (1044), 24.03.2016 |accessdate=2016-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201204044613/http://hamsafon.tj/1177-shumorai-12-1044-24032016.html |archivedate=2020-12-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://hamsafon.tj/uploads/newspaper/1_MX_2016/12_Minbar_2016.pdf Минбари халқ Шумораи №12 (1044), 24.03.2016]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==Донистаниҳо==
* Вакилони [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар ҷаласаи навбатии иҷлосияи дуюм оид ба Тағйиру иловаҳо ба Конститутсияи (Сарқонуни) ҶТ ба раъйпурсии умумихалқӣ пешниҳод намуданд. Раъйпурсии умумихалқӣ оид ба «Тағйироту иловаҳо ба Конститутсияи (Сарқонуни) ҶТ рӯзи [[22 май]]и [[соли 2016]] таъйин гардид. (Нигаред ба лоиҳа)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://parlament.tj/news/ba-konstitutsiyai-sar%D2%9Bonuni-%D2%B7t-ta%D2%93jiru-ilova%D2%B3o-vorid-gardid/ |title=Тағйиру иловаҳо ба Конститутсияи (Сарқонуни) ҶТ ба раъйпурсии умумихалқӣ пешниҳод карда шуд. |accessdate=2016-03-19 |archivedate=2021-04-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420111956/https://parlament.tj/news/ba-konstitutsiyai-sar%D2%9Bonuni-%D2%B7t-ta%D2%93jiru-ilova%D2%B3o-vorid-gardid }}&lt;/ref&gt;
* [[Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[3 март]]и [[соли 2016]] тағйири номи як қатор шаҳру навоҳиро, ки аз ҷониби президент пешниҳод шуда буд, ҷонибдорӣ намуданд. 
* Рӯйхате шаҳру ноҳияҳо ва иншооти ҷуғрофӣ, ки номашон тағйир ёфт:
* [[Ноҳияи Ҳисор]] — шаҳри Ҳисор;
** [[Ноҳияи Тавилдара]] — ноҳияи Сангвор;
** [[Ноҳияи Ҷиргатол]] — ноҳияи Лахш;
** [[Ноҳияи Ҷалолиддини Румӣ]] — ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ;
** [[Ноҳияи Ҷиликӯл]] — ноҳияи Дӯстӣ;
** [[Ноҳияи Қумсангир]] — ноҳияи Ҷайҳун;
** [[Ноҳияи Шӯрообод]] — ноҳияи Шамсиддин Шоҳин;
** Шаҳри [[Қайроққум]] — шаҳри Гулистон;
** Шаҳри [[Чкаловск]] — шаҳри Бӯстон;
** [[Ноҳияи Ғончӣ]] — ноҳияи Деваштич;
** [[Обанбори Қайроққум]] — обанбори Баҳри тоҷик.

Ғайр аз ин, ба ифтихори Пешвои миллат шаҳрак дар ҷамоати Сучони ноҳияи Шуғнон Раҳмонобод номгузорӣ шуд. Ин шаҳрак бо ташаббуси президенти Тоҷикистон тирамоҳи соли гузашта дар мавзеи Питовдашт барои сокинони моҳи июли соли 2015 аз селфароӣ осебдида бунёд гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://news.tj/tj/news/ta-iiri-nomi-yak-sha-r-dar-ikiston-ch-arzish-dorad |title=Тағйири номи як шаҳр дар Тоҷикистон чӣ арзиш дорад? |accessdate=2016-03-05 |archiveurl=https://archive.today/20160308115206/http://news.tj/tj/news/ta-iiri-nomi-yak-sha-r-dar-ikiston-ch-arzish-dorad |archivedate=2016-03-08 }}&lt;/ref&gt;

== [[январ]]и [[соли 2016]]==
 
* &lt;big&gt;[[15 январ]] [[Википедиа]] ҷашни 15 солагии амалашро таҷлил намуд. Дар асри XXI лоиҳаи Википедиа башарияти оламро бомаърифат кард ва ин саҳми барҷаставу беғаразонаи ҳамкории корбарони гуногунзабони лоиҳа, барои башарият аст. Нигаред [https://15.wikipedia.org/history.htm  ба саҳифаи 15 солагии Википедиа]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/big&gt;

== Соли 2015 ==

== [[декабр]]и [[соли 2015]]==

* [[25 декабр]]и [[соли 2015]] [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат» ба имзо расонид. Қонун дар асоси пешниҳоди бархе аз вакилони Маҷлиси намояндагони  Маҷлиси Олии Тоҷикистон [[9 декабр]]и [[соли 2015]] аз тарафи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон ''Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат»'' қабул ва [[18 декабр]]и [[соли 2015]] аз тарафи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Тоҷикистон якдилона ҷонибдорӣ карда шуд. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат» бо мақсади тақвияти асосҳои сохтори конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон, истиқлоли давлатӣ ва тамомияти арзӣ, якпорчагии Ватан, пойдориву бардавомии давлати Тоҷикистон, таҳкими демократия, таъмини рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ, ҳифзи арзишҳои таърихии давлатдории миллӣ, фароҳам овардани шароити зиндагии арзанда ва инкишофи озодона барои ҳар як инсон таҳия ва қабул карда шудааст.
* Қонуни мазкур аз муқаддима ва 16 модда иборат буда, вазъи сиёсиву ҳуқуқӣ, салоҳият, дахлнопазирӣ, бунёди осорхона, бойгонӣ, китобхона, амният ва кафолатҳои иҷтимоию иқтисодии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллатро муқаррар мекунад.&lt;ref&gt;[http://www.khovar.tj/content/ Ба имзо расидани як қатор қонунҳо]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;


* [[17 декабр]]и [[соли 2015]] — [[Википедиаи Тоҷикӣ]] https://tg.wikipedia.org/    
# Шумораи мақолаҳо - зиёда аз 40 000     
# Шумораи саҳифаҳо - 89 426 саҳ.
Аз рӯи шумораи мақолаҳо [[Википедиаи Тоҷикӣ]] '''дар ҷойи 83-ӯм''' қарор гирифтааст.

== [[Октябр]]и [[соли 2015]]==
[[18 октябр]] — дар [[ноҳияи Айнӣ]] [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]]  роҳи мошингарди Айнӣ - Панҷакентро ифтитоҳ намуд. Роҳи мошингарди Айнӣ - Панҷакент 112,6 километрро ташкил медиҳад. Корҳои сохтмонӣ моҳи октябри соли 2012 оғоз гардида, моҳи октябри соли 2015 ба охир расид. Навсозии роҳ бо маблағи 115 миллион доллари амрикоӣ аз ҳисоби ҷалби сармояи хориҷию ватанӣ иҷро карда шудааст.
Дар ин шоҳроҳ, 31 адад пулҳои хурду бузург ва иншооти зиёди ёрирасон сохта шудаанд.
Корҳои асосии сохтмонӣ ва таъмиру навсозиро ширкати чинии Сансиян Бейсин бо ҷалби мутахассисону роҳсозони маҳаллӣ, ки беш аз 80% шумораи умумии коргаронро ташкил медиҳанд, иҷро кардааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%80%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D0%BC%D0%BE%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8-%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D3%A3-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D2%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 |title=Ифтитоҳи роҳи мошингарди Айнӣ - Панҷакент |accessdate=2015-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193705/http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%80%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D0%BC%D0%BE%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8-%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D3%A3-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D2%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 |archivedate=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;

Дар [[Панҷакент]] Президенти мамлакат Фабрикаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки [[зар]]шӯии “Зарафшон”-ро ифтитоҳ намуд. Коргоҳи дуюми заршӯии корхонаи муштараки «Зарафшон» дар давоми як сол сохта, ба истифода супорида шуд. Арзиши лоиҳавии Фабрикаи заршӯӣ бо иқтидори коркарди 10 ҳазор тонна маъдан дар як шабонарӯз бо инфрасохтори мавҷуда 1миллиард сомонӣ мебошад. Дар ин коргоҳ дар як сол то 2,2 тонна [[тило]]и холис истеҳсол карда шуда, қариб 11 ҳазор тонна [[маъдан]]ро дар як шабонарӯз коркард менамояд. Дар корхонаи муштараки  &quot;Зарафшон&quot; то имрӯз танҳо ду коргоҳ фаъолият мекард, ки имкон дошт то 4 ҳазор тонна маъданро дар як шабонарӯз коркард намояд. Баробари мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани коргоҳи бузург иқтидори умумии корхона дар як шабонарӯз ба коркарди 17 ҳазор тонна маъдан баробар гардида, иқтидори истеҳсолии корхонаи муштараки «Зарафшон» то 5 тонна тило дар як сол расонида мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |title=Ифтитоҳи Фабрикаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки заршӯии “Зарафшон” |accessdate=2015-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193202/http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |archivedate=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;

== [[Август]]и [[соли 2015]]==
* [[23 август]]и [[соли 2015]] гурзандози тоҷик [[Дилшод Назаров]] дар мусобиқаи Бозиҳои ҷаҳонӣ оид ба варзиши сабук дар шаҳри [[Пекин]] соҳиби ҷойизаи дуюм гардид. Ӯ ҳоло якумин аз варзишгарони тоҷикистониест, ки барои иштирок намудан дар [[Бозиҳои олимпӣ]] дар Рио-Дежанейрои [[Бразилия]] ([[соли 2016]]) роҳхат гирифтааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.toptj.com/News/2015/08/23/dilshod-nazarov-poluchil-medal-i-$30-tys-na-chempionate-mira |title=Дилшод Назаров получил медаль и $30 тыс на чемпионате мира |accessdate=2015-08-26 |archivedate=2017-08-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170816103214/http://www.toptj.com/News/2015/08/23/dilshod-nazarov-poluchil-medal-i-$30-tys-na-chempionate-mira }}&lt;/ref&gt;

== [[Июн]]и [[соли 2015]]==
* [[14 июн]]и [[соли 2015]] — [[Википедиаи Тоҷикӣ]] https://tg.wikipedia.org/    
# Шумораи мақолаҳо - зиёда аз 32 500     
# Шумораи саҳифаҳо - зиёда аз 70 000
Аз рӯи шумораи мақолаҳо [[Википедиаи Тоҷикӣ]] '''дар ҷойи 85-ӯм''' қарор гирифтааст. 
&lt;ref&gt;[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B9 Википедия:Список Википедий 14.06.2015]&lt;/ref&gt;

== [[Март]]и [[соли 2015]]==
* [[1 март]]и [[соли 2015]] интихоботи вакилон ба [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] баргузор гардид. Тибқи натиҷаҳои ниҳоӣ [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] (ҲХДТ) - 65,4%, [[Ҳизби аграрии Тоҷикистон]] (ҲАТ) - 11,7%, [[Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон]] (ҲИИТ) - 7,5%, [[Ҳизби сотсиалистии Тоҷикистон]] (ҲСТ) - 5,5%-и раъйи интихобкунандагонро касб намуданд. Ҳамин тариқ, тибқи рӯйхати ҳизбӣ дар парлумони нав ҲХДТ-ро 16 нафар, ҲАТ-ро - 3 нафар, ҲИИТ-ро 2 нафар ва ҲСТ-ро 1 нафар вакил намояндагӣ мекунанд.
Аз ҳавзаи ягонаи умумиҷумҳуриявӣ ба ҷонибдории рӯйхати [[Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон]] (ҲНИТ) - 1,6%, [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон]] (ҲКТ) - 2,2%, [[Ҳизби демократии Тоҷикистон]] (ҲДТ) - 1,7% ва [[Ҳизби сотсиал-демократии Тоҷикистон]] (ҲСДТ) - 0,5%-и интихобкунадагон овоз доданд.
Ба иттилои манбаъ, дар интихобот 4 млн. 319 ҳазору 395 интихобкунандагон ба қайд гирифта шуда, аз ин шумор 3 млн. 791 ҳазору 827 нафар овоз доданд.
Тибқи натиҷаҳои ниҳоии интихобот дар 41 ҳавзаи якмандатии интихоботӣ 35 нафар номзадҳои ҲХДТ, 2 номзади ҲАТ, 2 намояндаи ҲКТ ва 1 нафарӣ номзадҳои ҲДТ ва ҲИИТ пирӯзӣ ба даст оварда, ба парлумон роҳ ёфтанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.news.tj/tj/news/kmir-nati-oi-ni-oii-intikhobotro-elon-kard |title=КМИР натиҷаҳои ниҳоии интихоботро эълон кард |accessdate=2015-03-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150323102808/http://news.tj/tj/news/kmir-nati-oi-ni-oii-intikhobotro-elon-kard |archivedate=2015-03-23 }}&lt;/ref&gt;

== [[Январ]]и [[соли 2015]]==
* Дар моҳи [[январ]]и [[соли 2015]]  ба [[Википедиаи Тоҷикӣ]] https://tg.wikipedia.org/  1 038 935	 маротиба муштариёни INTERNET ворид шудаанд. Шумораи мақолаҳои тоҷикӣ ба 30 750 расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stats.wikimedia.org/EN/SummaryTG.htm |title=Tajik Wikipedia at a glance January 2015 |accessdate=2014-08-17 |archivedate=2018-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181004072011/https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryTG.htm }}&lt;/ref&gt;
  	
== Соли 2014 ==

== [[Декабр]]и [[соли 2014]]==

* '''Сохтмони бузургтарин маҷмааи коргоҳҳои нассоҷӣ дар Осиёи Марказӣ дар [[ноҳияи Данғара]]'''
19.12.2014. (АМИТ &quot;Ховар&quot;) -  дар ноҳияи Данғара ба сохтмони бузургтарин маҷмааи коргоҳҳои нассоҷӣ дар Осиёи Марказӣ оғоз бахшида шуд, ки дар марҳилаи аввали он беш аз 52 000 тонна нахи пахта мавриди коркарди саноатӣ қарор мегирад. Дар ин ҷо 4 корхонаи нав - ресандагӣ, бофандагӣ, рангубори матоъ ва дӯзандагӣ бунёд ёфта, дар маҷмӯъ 6 ҳазор шаҳрвандони Тоҷикистон бо кори доимӣ таъмин мешаванд. Ин маҷмааи муштараки [[Тоҷикистон]]у [[Чин]] буда, коргоҳҳои саноатии он бо ворид намудани навтарин технология аз ширкатҳои дорои шуҳрати ҷаҳонӣ аз [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], кишварҳои аврупоии [[Италия]], [[Швейсария]], [[Олмон]] ва аз худи Чин бунёд меёбад. Дар навбати аввал ё худ дар корхонаи ресандагии маҷмаа, ки то моҳи октябри соли 2015 ба кор омода хоҳад шуд, 600 нафар шаҳрвандони Тоҷикистон ба кор ҷалб карда мешаванд. Ин маҷмаа бо харҷи қариб 1,5 миллиард сомонӣ дар зарфи 2 соли оянда сохта ва пурра ба кор дароварда мешавад.&lt;ref&gt;[http://www.khovar.tj/president/38558-o1171ozi-sohtmoni-buzurgtarin-ma1207maai-korgo12031203oi-nasso12071251-dar-dan1171ara.html ОҒОЗИ СОХТМОНИ БУЗУРГТАРИН МАҶМААИ КОРГОҲҲОИ НАССОҶӢ ДАР ДАНҒАРА]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== [[Сентябр]]и [[соли 2014]]==
* '''Сохтмони қитъаи лӯлаи гази «[[Осиёи Марказӣ]] — [[Хитой]]» дар қаламрави [[Тоҷикистон]]'''
Аз рӯи иттилооти расонаи хабарии &quot;[[Ховар]]&quot; [[13 сентябр]]и [[соли 2014]] маросими оғози сохтмони қитъаи лӯлаи гази «[[Осиёи Марказӣ]] — [[Хитой]]» дар қаламрави [[Тоҷикистон]] шуда гузашт. Созишномаи байниҳукуматӣ дар бораи сохтмони лӯлаи гази «Тоҷикистон – Хитой» соли 2013 ба имзо расида буд.
Лӯлаи газ дар маҷмӯи лӯлаҳои гази «Осиёи Марказӣ - Хитой» хатти чорум ва кӯтоҳтарин мебошад ва дар муқоиса бо се хатти дигар ба масофаи як ҳазор километр кӯтоҳтар аст. Лӯлаи газ аз [[Туркманистон]] ба [[Хитой]] аз тариқи қаламрави [[Ӯзбекистон]] ва Тоҷикистону [[Қирғизистон]] мегузарад ва қитъаи тоҷикистонии он, ки зиёда аз чорсад километрро ташкил медиҳад, аз ҳама тӯлонӣ мебошад. Сохтмони лӯлаи газ дар ҳудуди Тоҷикистон се сол идома ёфта, дар ҷараёни он бунёди 47 нақб ба масофаи умумии 76 километр ба нақша гирифта шудааст, ки аз ин теъдод 24 нақб дар зери об сохта мешавад.
Арзиши лоиҳа дар қаламрави Тоҷикистон 3 миллиарду 200 миллион доллари амрикоиро ташкил хоҳад дод.
Дар давраи сохтмон зиёда аз се ҳазор ҷойҳои нави корӣ таъсис меёбад.&lt;ref&gt;[http://www.khovar.tj/foreign-policy/36473-suhanronii-era1203mon-dar-marosimi-o1171ozi-sohtmoni-1179itai-to1207ikistonii-l1263lai-baynidavlatii-gaz-osiei-markaz1251-hitoy.html СУХАНРОНИИ Э.РАҲМОН ДАР МАРОСИМИ ОҒОЗИ СОХТМОНИ ҚИТЪАИ ТОҶИКИСТОНИИ ЛӮЛАИ БАЙНИДАВЛАТИИ ГАЗ «ОСИЁИ МАРКАЗӢ - ХИТОЙ»]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

==Чархаи дуюми [[НБО Сангтӯда-2]] ба истифода дода шуд==
* [[10 сентябр]]и [[соли 2014]] бо иштироки Президенти  Ҷумҳурии Исломии [[Эрон]] Ҳасани Руҳонӣ дар [[Тоҷикистон]] чархаи дуюми [[НБО Сангтӯда-2]] расман ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[http://khovar.tj/foreign-policy/36371-charhai-duyumi-nbo-i-sangtuda-2-ba-istifoda-doda-meshavad.html Чархаи дуюми НБОғи Сангтуда-2 ба истифода дода шуд]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
Соли 2014 агрегати якуми навбати аввали Маркази барқу гармидиҳии “Душанбе – 2” бо иқтидори 220 мегаватт ба кор дароварда шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/missives/7664|title=Паёми Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|author=|website=www.prezident.tj|date=2015-01-23 |publisher=|lang=tg|accessdate=2026-03-24}}&lt;/ref&gt;

== [[Август]]и [[соли 2014]]==
* Дар моҳи [[август]]и [[соли 2014]] ба [[Википедиаи Тоҷикӣ]] https://tg.wikipedia.org/ 1 103 715 маротиба муштариёни INTERNET ворид шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stats.wikimedia.org/EN/SummaryTG.htm |title=Таджикская Википедия первого взгляда  август 2014/Просмотры страниц в месяц |accessdate=2014-08-17 |archivedate=2018-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181004072011/https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryTG.htm }}&lt;/ref&gt;

== [[Июн]]и [[соли 2014]]==
* Дар моҳи [[июн]]и [[соли 2014]]  ба [[Википедиаи Тоҷикӣ]] https://tg.wikipedia.org/  948 779 маротиба муштариёни INTERNET ворид шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stats.wikimedia.org/EN/SummaryTG.htm |title=Таджикская Википедия |accessdate=2014-08-17 |archivedate=2018-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181004072011/https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryTG.htm }}&lt;/ref&gt;

== [[Март]]и соли [[2014]]==
* [[20 март]]и [[соли 2014]] Суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мулоқоти [[Наврӯз]]ӣ бо зиёиёни кишвар. Дар ин мулоқоти наврӯзи [[Эмомалӣ Раҳмон]] гуфт:&quot;Имрӯзҳо аз ҷониби ҷавонони ватанпараст «[[Википедиаи Тоҷикӣ|Википедияи тоҷикӣ]]» пайдо шудааст ва ин ташаббуси нек аз ҷониби давлат дастгирӣ хоҳад ёфт. Аз ин рӯ, ба Сарредаксияи энсиклопедияи миллии тоҷик супориш дода мешавад, ки манбаи бузурги иттилооти илмиву оммавии худро ба ин қомуси ҷаҳонии электронӣ ворид намояд ва сомонаи хосаи худро низ таъсис диҳад.&quot;&lt;ref&gt;Суханронӣ дар мулоқоти наврӯзӣ бо зиёиёни кишвар - 20.03.2014 http://www.president.tj/node/6377&lt;/ref&gt;

== [[Феврал]]и соли [[2014]]==
* Бо қарори ҳукумати [[Тоҷикистон]] нақби «Чормағзак», ки моҳи ноябри соли [[2013]] ифтитоҳ гардида буд, ба «Хатлон» тағйири ном кард.
Амалисозии лоиҳаи сохтмони ин нақб бо арзиши умумии 68 млн. доллари ИМА [[15 март]]и соли [[2010]] оғоз гардид. Дарозии нақб 4 ҳазору 430 метрро ташкил медиҳад. Лоиҳа дар доираи азнавсозии роҳи мошингарди [[Душанбе]]-[[Ваҳдат]]-[[Данғара]] татбиқ карда шуд. Пас аз ба истифода додани ин нақб масофаи роҳи мошингарди Душанбе-Ваҳдат-Кӯлоб дар муқоиса бо роҳи [[Душанбе]]-[[Қӯрғонтеппа]]-[[Кӯлоб]] 100 километр кӯтоҳтар шуд.

* Бо ҳамин қарор нақби «Шар-Шар», ки моҳи сентябри соли [[2009]] мавриди истифода қарор гирифта буд, «Озодӣ» номгузорӣ шуд.
* Накби «Шар-Шар» зери кӯҳи ҳамном дар километри 68 шоҳроҳи [[Душанбе]]-[[Кӯлоб]]-Қалъаи Хумб-Мурғоб-Қулма воқеъ аст. Ифтитоҳи нақби мазкур имкон дод, ки вақти сафар аз Душанбе то Кӯлоб 40 дақиқа камтар шавад. Аз ду ҷониби нақб ба масофаи 5 километр роҳҳои даромад ба нақб бунёд шуданд. Ғайр аз ин, дар яке аз роҳҳои сӯи нақб пули дарозиаш 178 метр сохта шуд. Барои сохтмони ин иншоот, ки моҳи октябри соли [[2006]] шурӯъ гардида буд, ҳукумати Чин ба Тоҷикистон дар ҳаҷми 40 млн. доллари ИМА бурс ҷудо кард.
* Қобили зикр аст, ки қаблан ҳамчунин нақбҳои «Майхӯра» ва «Анзоб» низ тағйири ном карда, феълан «Дӯстӣ» ва «Истиқлол» номида мешаванд. Ин иншоот маркази ҷумҳуриро ба минтақаи шимоли кишвар мепайванданд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://news.tj/tj/news/na-bi-chorma-zak-ro-khatlon-va-shar-shar-ro-ozod-nomguzor-kardand |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2014-02-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140807202709/http://news.tj/tj/news/na-bi-chorma-zak-ro-khatlon-va-shar-shar-ro-ozod-nomguzor-kardand |archivedate=2014-08-07 }}&lt;/ref&gt;

== [[Январ]]и соли [[2014]]==
* [[30 январ]] — имрӯз '''10 баҳманмоҳ (30.01.2014) рӯзи ҷашни Сада''' мебошад. Дар ин рӯз ниёкони мо ба истиқболи гармӣ, барои ҳар чӣ зудтар аз чанголи зимистони қаҳратун берун омадан ва ба гармиҳои баҳор расидан ҳар гуна маросимҳо барпо мекардаанд. Оташафрӯзӣ менамуданд ва базму шодию хурсандиҳо баргузор мекарданд. Тибқи пажуҳишҳо, дар даврони хеле қадим [[ориёй]]ҳо бовар доштанд, ки дар ин рӯз эзад Меҳри навтаваллуд пас аз чил рӯз аз ғор ба берун меояд. Яъне чиллаи Меҳр дар ғор сипарӣ мешавад ва миёни мардум мебарояд. Дар тақвими халқии мо имрӯз '''''чиллаи калон анҷом ёфта, чиллаи хурдак оғоз шуд ва он 20 рӯз давом меёбад'''''. Фарорасии чиллаи хурдак бигзор мубораку шодиовар бошад.
* [[16 январ]] — ширкати мобилии [[Вавилон-Мобайл]] дастрасии ройгон ба ҳамаи бахшҳои [[Википедиа]]ро барои мизоҷонаш эълон кард&lt;ref&gt;Babilon-Mobile announces Free Zero Wikipedia Access http://www.babilon-m.com/eng/services/wikipedia/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160311032911/http://www.babilon-m.com/eng/services/wikipedia/ |date=2016-03-11 }}&lt;/ref&gt;. Ширкати Вавилон-Мобайл яке аз бузургтарин ширкатҳои мобилӣ дар Тоҷикистон мебошад. Дар айни замон пойгоҳи муштариёни ширкат зиёда аз 3 000 000-ро ташкил медиҳад&lt;ref&gt;«Вавилон-Мобайл» - Оиди ширкат http://www.babilon-m.tj/taj/about/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160318213318/http://babilon-m.tj/taj/about/ |date=2016-03-18 }}&lt;/ref&gt;.
* [[1 январ]] — мувофиқи нишондоди омории Википедия - (Рэнкинг всех 287 википедий на 1 января 2014 r.)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%9E%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D1%8A%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B3_2014-01-01 |title=Рэнкинг всех (287) википедий на 1 января 2014 r. |accessdate=2014-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190407094527/https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%9E%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D1%8A%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B3_2014-01-01 |archivedate=2019-04-07 }}&lt;/ref&gt; [[1 январ]]и [[соли 2014]] шумораи сахифаҳои Википедияи тоҷикӣ - 25878 сахифаро дарбар мегирифт, ва аз байни 287 забонҳои кории википедия дар ҷойи 89 қарор дошт.

== Соли 2013 ==

== [[Декабр]]и соли [[2013]]==

* [[25 декабр]] — шумораи мақолаҳо дар Википедиаи тоҷикӣ  аз 25 ҳазор зиёд шуд (аксҳо - 505). То ба ҳамин рӯз: шумораи сабтшудагони Википедиаи тоҷикӣ - 9972 наф.(2004-2013), корбарони фаъол (имрӯз) - 41 наф. (аз ҷумла ботҳо) ташкил медоданд. 
Дар рӯйхати забонҳои Википедиа забони тоҷикӣ (tg Таджикский) дар ҷойи 90 қарор дошт.

== [[Ноябр]]и соли [[2013]] ==

* [[18 ноябр]] — дар ҷаласаи 37 - уми [[ЮНЕСКО]] феҳрасти  санаҳои таърихиву фарҳангӣ барои солҳои 2014 - 2015 тасдиқ гардид, ки дар ин миён 4 пешниҳоди ҷониби [[Тоҷикистон]] низ пазируфта шудааст. Ба феҳрасти ЮНЕСКО 3000 - солагии [[қалъаи Ҳисор]], 700 - солагии [[Мирсаид Алии Ҳамадонӣ]], 600 - солагии [[Абдураҳмони Ҷомӣ]] ва 100 - солагии [[Зиёдулло Шаҳидӣ]] шомил карда шуданд ва қарор шуд, ки ин ҷашну чорабиниҳо бо ширкати ин созмон таҷлил мегардад. [http://www.ozodi.org/content/will-celebrete-four-tajik-historical-dates-from-unesco-/25171270.html Чаҳор таърихи таърихии Тоҷикистон дар феҳрасти ЮНЕСКО/Озодӣ]
* [[6 ноябр]] — Номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон, Федератсияи иттифоқҳои касабаи мустақили Тоҷикистон ва Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар маъракаи интихоботии [[6 ноябр]]и соли [[2013]] ғолиб дониста шуд. Ба ҷонибдории номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Иттифоқи ҷавонони Тоҷикистон, Федератсияи иттифоқҳои касабаи мустақили Тоҷикистон ва Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон '''[[Эмомалӣ Раҳмон]] 83,6 фоиз''', ба ҷонибдории номзадба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Ҳизби Аграрии Тоҷикистон '''Бухориев Толибек Аҳмадович 4,5 фоиз''', ба ҷонибдории номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Ҳизби Ислоҳоти Иқтисодии Тоҷикистон '''Бобоев Олимҷон 3,8 фоиз''', ба ҷонибдории номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз аз Ҳизби сотсиалистии Тоҷикистон '''Ғаффоров Абдуҳалим 1,5 фоиз''', ба ҷонибдории номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Ҳизби Демократи Тоҷикистон '''Исмонов Саидҷаъфар 1 фоиз''' ва ба ҷонибдории номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Ҳизби Комунисти '''Тоҷикистон Талбаков Исмоил 5 фоиз''' овоз додаанд.
Мутобиқи маълумоти пешакии расмӣ шумораи умумии интихобкунандагон 4 миллиону 201 ҳазору 156 нафарро ташкил дода, аз ин шумора 3 миллиону 640 ҳазору 56 нафар ё 86,6 фоиз дар маъракаи интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон иштирок намуда, овози худро ба номзади дилхоҳи хеш додаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/elections/30493-intihobi-emomal1251-ra1203mon-ba-mansabi-prezidenti-to1207ikiston.html |title=7 ноябр/АМИТ «Ховар» |accessdate=2013-11-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131110011016/http://www.khovar.tj/elections/30493-intihobi-emomal1251-ra1203mon-ba-mansabi-prezidenti-to1207ikiston.html |archivedate=2013-11-10 }}&lt;/ref&gt;

== [[Октябр]]и соли [[2013]] ==
* [[1 октябр]] — Президенти кишвар [[Эмомалӣ Раҳмон]] нақби мошингарди Чормағзакро, ки дар масири Душанбе-Ваҳдат-Кӯлоб қарор дорад, расман ифтитоҳ намуда, мавриди истифодаи умум қарор дод.Нақби Чормағзак, ки қариб 4,5 км дарозӣ дорад. Дар солҳои истиқлоли давлатии Тоҷикистон 31 км нақбҳои мошингард сохта мавриди истифода қарор гирифт.
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/president/29884-ishtiroki-emomal1251-ra1203mon-dar-marosimi-iftito1203i-na1179bi-chorma1171zak.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140209201400/http://khovar.tj/president/29884-ishtiroki-emomal1251-ra1203mon-dar-marosimi-iftito1203i-na1179bi-chorma1171zak.html |archivedate=2014-02-09 }}&lt;/ref&gt;

== [[Сентябр]]и соли [[2013]] ==
*  [[24 сентябр]] 6 ҳизби расмии Тоҷикистон барои ширкат дар интихоботи президентии Тоҷикистон [[2013}]] номзади худро пешбарӣ намуданд, ҳизби ҳокими ҲХДТ ва ҲСДТ анҷуманҳои ҳизбии худро моҳи октябр баргузор мекунанд.&lt;ref&gt;[http://faraj.tj/index.php?newsid=2838]{{Пайванди мурда|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
*  [[17 сентябр]] — дар шаҳри [[Хуҷанд]] кӯдакистони Президентӣ, ки барои 1000 нафар кӯдакони болаёқат пешбинӣ шудааст, ифтитоҳ ёфт. Кӯдакистон дар майдони 3 га бунёд ёфта аз ду бинои бузурги сеошёна ва дигар иншооти ёрирасон иборат аст. Дар ҳавлии муассиса 46 майдончаи махсус  барои бозӣ ва машғулиятҳои гуногуни кӯдакон омода гардида, ҳар як майдонча дорои бозичаҳо мебошад.&lt;ref&gt;[http://www.prezident.tj/node/5156]&lt;/ref&gt;

== [[Август]]и соли [[2013]] ==
* [[29 август]] — Дар ҷамоати Ҳасан Ҳусейнови [[ноҳияи Ёвон]] бузургтарин корхонаи сементбарории Тоҷикистон,корхонаи сементи ширкати чиноии “Ҳауксин Ғаюр семент&quot;, ки дар як сол 1 миллион тонна семент истеҳсол хоҳад кард, ба кор дароварда шуд.
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/president/29350-iftito1203i-buzurgtarin-korhonai-sementbarorii-to1207ikiston.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150324172535/http://khovar.tj/president/29350-iftito1203i-buzurgtarin-korhonai-sementbarorii-to1207ikiston.html |archivedate=2015-03-24 }}&lt;/ref&gt;

== [[Июн]]и соли [[2013]] ==
* [[5 июн]] — Дар канори шаҳри Атамуроди [[Туркманистон]] расми ифтитоҳи сохтмони роҳи оҳани [[Туркманистон]] – [[Афғонистон]] – [[Тоҷикистон]] оғоз ёфт.&lt;ref&gt;http://www.ozodi.org/content/tajikistan-in-2013-day-by-day-chronicle-part-2/25212934.html&lt;/ref&gt;
* [[21 июн]] — Дар иҷлоси 37-уми Кумитаи Мероси Ҷаҳонии ЮНЕСКО дар шаҳри Пномпени Комбуҷ [[Боғи миллии Тоҷикистон]] (Кӯҳҳои Помир) ба Феҳристи Мероси Ҷаҳонии Идораи омӯзишӣ, илмӣ ва фарҳангии Созмони Милали Муттаҳид (ЮНЕСКО) шомил шуд.
&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/tajik/news/2013/06/130621_mm_tajik_park_world_heritage.shtml]&lt;/ref&gt;

== [[Март]]и соли [[2013]] ==
* [[20 март]]- Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик ҷилди дуввуми китоби бисёрҷилдаи Энсиклопедияи миллии тоҷикро ба нашр расонд. Аз соли [[2008]] сар карда таълифу тадвини Энсиклопедияи миллии тоҷик, дар [[Тоҷикистон]]  шурӯъ шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ruzgor.tj/news/9484-insiklopedia-tajik.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-03-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140910060309/http://ruzgor.tj/news/9484-insiklopedia-tajik.html |archivedate=2014-09-10 }}&lt;/ref&gt;
* [[21 март]] — [[24 март]] — ҷашнгирии иди [[Наврӯз]] ([[Иди байналмилалии Наврӯз]]) дар [[Тоҷикистон]]. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон &quot;Дар бораи рӯзҳои ид&quot;, рӯзҳои [[21 март]]-[[24 март]] — [[Иди байналмилалии Наврӯз]] (Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21.07.10 с., № 611) эълон намудааст. Иди Наврӯз соли [[2009]] аз ҷониби Кумитаи ҳифзи мероси фарҳангии [[Созмони Милали Муттаҳид]] расман ба феҳристи ЮНЕСКО оид ба мероси башарияти фарҳанги ҷаҳонӣ дохил гардид. Маҷмаи умумӣ СММ соли [[2010]] онро ба ҳайси Рӯзи байналмилалии Наврӯз эътироф намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.parlament.tj/ |title=Қонунҳо ва қарорҳо.Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |accessdate=2021-08-08 |archivedate=2021-08-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801143249/https://www.parlament.tj/ }}&lt;/ref&gt;

Тибқи маълумоти расмӣ [[Наврӯз]] ҳоло дар 11 кишвари ҷаҳон ҷашни расмии миллӣ бо рӯзҳои истироҳат ба шумор меравад. [[Афғонистон]] — 21 март; [[Эрон]] — аз 20 то 23 март; [[Озарбойҷон]] — аз 20 то 26 март; [[Қазоқистон]] — аз 21 то 24 март; [[Туркманистон]] — аз 20 то 23 март; [[Қирғизистон]] ва [[Ӯзбекистон]] — 21 март; [[Албания]] (Рӯзи Баҳор) - аз 20 то 23 март; [[Косово]] — 21 март рӯзҳои истироҳат аст.&lt;ref&gt;Сайри ҷаҳонии Наврӯз.//Ба қуллаҳои дониш.Нашрияи ДМТ. - 2013, № 6 (1333), 15 марти 2013&lt;/ref&gt;

==[[Феврал]]и соли [[2013]]==
* [[5 феврал]]и  соли [[2013]]  - саршумории аҳолиии  [[Тоҷикистон]] '''8 000 700''' танро ташкил намудааст, ки 79,9 дарсад аз онҳо [[тоҷик]], 15 дарсад ӯзбек, 1,3 дарсад қирғиз, 1 дарсад русу укроинӣву тотору ғайра ҳастанд. Аз рӯи баҳодиҳии натиҷаҳои барӯйхатгирии аҳолӣ – 7 млн. 952 ҳазор нафар мусулмон ва 48 ҳазор нафар намояндагони дигар динҳо (ғайримусулмон) мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/society/26747-shumorai-musulmononi-1206um1203urii-to1207ikiston.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-03-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130420114841/http://khovar.tj/society/26747-shumorai-musulmononi-1206um1203urii-to1207ikiston.html |archivedate=2013-04-20 }}&lt;/ref&gt;
* [[21 феврал]] — Рӯзи Байналмилалии забони модарӣ. Ин Рӯзи таърихӣ, соли [[1999]] аз ҷониби [[ЮНЕСКО]] таъсис дода шудааст.&lt;ref&gt;[http://news.tj/ru/news/yunesko-dostup-k-knigam-i-tsifrovym-smi-na-mestnykh-yazykakh-segodnya-imeet-osobuyu-tsennost]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[23 феврал]] — Рӯзи Қувваҳои мусаллаҳи [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]. Имрӯз, [[23 феврал]]и соли [[2013]] — 20-солагии Қувваҳои мусаллаҳи [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ҷашн гирифта мешавад.&lt;ref&gt;[http://news.tj/ru/news/tadzhikskaya-armiya-chto-my-imeem] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20141220194933/http://news.tj/ru/news/tadzhikskaya-armiya-chto-my-imeem |date=2014-12-20 }}[http://www.asia-plus.tj/ru/photo/voennyi-parad-v-chest-20-letiya-vooruzhennykh-sil-rt]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
==[[Январ]]и соли [[2013]]==

* [[1 январ]] — мувофиқи нишондоди омории Википедия (wikipedia) (Рэнкинг всех (287) википедий на 1 января 2013 r.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%9E%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D1%8A%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B3_2013-01-01 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2014-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190430054502/https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%9E%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%B6%D1%8A%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D0%B9_%D1%80%D1%8D%D0%BD%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B3_2013-01-01 |archivedate=2019-04-30 }}&lt;/ref&gt; 1 январи соли 2013 шумораи сахифаҳои Википедияи тоҷикӣ (tg.wikipedia.org) - 10 613 сахифаро дарбар мегирифт, ва аз байни 287 забонҳои кории википедия дар ҷойи 115 қарор дошт.

== Соли 2012 ==

== [[Декабр]]и соли [[2012]]==
[[10 декабр]] — аъзошавии [[Тоҷикистон]] ба [[Созмони Умумиҷаҳонии Савдо]]

== [[Октябр]]и соли [[2012]]==

Ба истифода супоридани [[Нақби автомобилгарди Шаҳристон]]. Сохтумони  нақб давоми корҳои таъмири роҳи автомобилгарди Душанбе – Хуҷанд – Чанак ([[Ӯзбекистон]]) мебошад.
Сохтумони нақб расман [[22 август]]и соли [[2006]] оғоз ёфтааст. 
Арзиши лоиҳаи сохтумони [[Нақби автомобилгарди Шаҳристон]] — 175 млн. сомонӣ 
Дарозии [[Нақби автомобилгарди Шаҳристон]] – 5253 метр

== Соли 2010 ==

== [[Март]]и соли [[2010]]==

* [[17 март]] — [[Муҳаммадшариф Ҳимматзода]] — собиқ вакили порлумони [[Тоҷикистон]] ва [[пешво]]и рӯҳонии [[Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон|Ҳизби Наҳзати Исломӣ]] баъди бемории тӯлонимуддате субҳи имрӯз даргузаштааст.[http://www.ozodi.org/archive/news/20100317/538/538.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150909230433/http://www.ozodi.org/archive/news/20100317/538/538.html |date=2015-09-09 }}
* [[19 феврал]] — Маҷмаи умумӣ [[Созмони Милали Муттаҳид]] қатъномаеро қабул кард, ки тибқи он ҷашни [[Наврӯз]] мақоми байналмилалӣ касб намуд.

== Соли 2008 ==

== [[Феврал]]и соли [[2008]] ==
* Шумораи мақолаҳои [[Википедиа]]и [[Забони тоҷикӣ|Тоҷикӣ]] ба 8 700 расид.

== Соли 2007 ==

== [[Август]] [[2007]] ==

* [[20 август]] — Дастаи мунтахаби футболи [[Тоҷикистон]] бозии нахустини чемпионати ҷаҳон миёни наврасони то 17-соларо бо пирӯзӣ бар дастаи мунтахаби [[ИМА]] оғоз намуд.[http://ozodi.org/specialsarticle/2007/8/D15AEDB3-A8BC-4711-970B-B0EA44ED93DA.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070826043858/http://www.ozodi.org/specialsarticle/2007/8/D15AEDB3-A8BC-4711-970B-B0EA44ED93DA.html |date=2007-08-26 }}

== [[Июл]] [[2007]] ==
* [[18 июл]] —Бо дархости ҳукумати [[Ӯзбекистон]] ду паноҳандаи ӯзбек аз тарафи мақомоти ҷумҳурии Чех, ҳангоми убури [[марз]]и [[Чех]]у [[Олмон]] ба ҳабс гирифта шуданд.

Амонулло Мақсудов ва Зоҳид Мирзоев баъд аз ҳодисаҳои Андиҷон дар Олмон мақоми паноҳанда гирифтаанд. ]]
* [[16 июл]] — Рӯзи якшанбеи [[15 июл]] чархаи турбини нирӯгоҳи барқи обии &quot;[[Сангтӯда 1]]&quot; аз [[Санкт-Петербург]] ба [[Душанбе]]интиқол дода шуд. Онро, ки дар корхонаи тавлиди мошинҳои нирӯвари Санкт-Петербург сохта шудааст, ширкати ҳавопавардии &quot;Полет&quot; бо ҳавопаймои азимҷуссаи &quot;[[АН-124-Руслан]]&quot; ба Душанбе расонд.
* [[15 июл]] — Соати 22:15 ба вақти [[Тоҷикистон]], мақола дар бораи [[Китоби сурх]] 8000умин мақола дар [[Википедиа]]и Тоҷик шуд.

== [[Июн]] [[2007]] ==

* [[20 июн]] — TajikAir парки ҳавопаймоҳояшро бо Boeing B737-200- и аввалин зиёд намуд. [[20 июн]] – «Авеста». - | Ширкати ҳавопаймоии Тоҷик TajikAir парки авиатсионии худро бо ҳавопаймои сохти ғарбӣ зиёд кард. Дар нисфирӯзӣ, [[18 июн]]и соли ҷорӣ, дар фурӯдгоҳи Душанбе, [[Boeing B737-200]] бо нишонии ширкати ҳавопаймоии тоҷик фурӯд омад.
Иқтидори [[Boeing B737-200]] қисман [[ТУ-134]] – и дар баланси муассисаи ҳавопаймоӣ бударо иваз мекунад. Boeing B737-200 дорои 130 курсӣ барои мусофирон буда, инчунин, салони тиҷорат ва эконом класс дорад.

«Тавассути ин ҳавопаймо, ассосан парвоз дар [[Хуҷанд]], [[Самара]], [[Екатеринбург]], [[Теҳрон]], [[Алмаато]] ба иҷро мерасад, - мегӯяд, Давлатова. – Мо дар оянда ният дорем, ки боз парки ҳавопаймоҳои худро, аз ҳисоби ҳавопаймоҳои сохти ғарбӣ, мукаммал намоем».

Имрӯз, дар фурӯдгоҳи Душанбе чор ҳавопаймои [[ТУ-154]], ҳафт - [[Як-40]], се - [[АН-28]], се - [[ТУ 134]], инчунин чор – [[АН 24]], ду - [[АН 26]] ва чор чархболи [[Ми-8 МТВ]]  ҷойгир гардидааст. Ғайр аз ин фурӯдгоҳи Душанбе ҳавопаймоҳои калонеро аз қабили  [[АН-124]], [[ИЛ-76]], [[АН-12]], [[АН-8]] ва [[тайёра]]ҳои сохти ғарбиро қабул менамояд.[http://www.zamon.tj/articles/12/2743.html#content] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927235216/http://www.zamon.tj/articles/12/2743.html#content |date=2007-09-27 }}

== [[Май]] [[2007]] ==
* [[16 май]] — сиёсатмадори муҳофизакор [[Николас Саркози]] ба ҳайси раиси ҷумҳури ҷадиди [[Фаронса]] дар [[кохи Елиссей]] қасам ёд карда қудратро аз дасти [[Жак Ширак]], ки 12 сол раҳбариро бар дӯш дошт, мегирад.[http://ozodi.org/news/2007/05/16.html#dd31c1e3-2082-4201-9632-1da00d8b0d49] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070929092440/http://ozodi.org/news/2007/05/16.html#dd31c1e3-2082-4201-9632-1da00d8b0d49 |date=2007-09-29 }}
* [[9 май]] — Расми гулгузорӣ дар пояи пайкараи [[Сарбози биринҷӣ]] дар [[қабристон]]и ҳарбии [[Эстония]] бе сарусадо ва нутқу мусиқӣ, танҳо дар зери хониши парандагони сари шохсори [[дарахт]]он ва шарфаи пойи садҳо нафар дар раҳравҳои сангрезаӣ ҷараён гирифт.[http://ozodi.org/specialsarticle/2007/5/2EB70529-C5F2-4ECC-9476-43850C787D33.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927001634/http://ozodi.org/specialsarticle/2007/5/2EB70529-C5F2-4ECC-9476-43850C787D33.html |date=2007-09-27 }}
* [[7 май]] —  Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ҷиҳати анҷом додани сафари расмӣ ба [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] сафар кард.
Дар ин сафар Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмонро [[Вазири корҳои хориҷӣ]] [[Ҳамрохон Зарифӣ]], Мушовири давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сиёсати хориҷӣ [[Эркин Раҳматуллоев]], Муовини раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Убайдулло Давлатов]], Раиси Бонки миллӣ [[Муродалӣ Алимардонов]], Вазири молия [[Сафаралӣ Наҷмуддинов]], Вазири рушди иқтисод ва савдо [[Ғулом Бобоев]], Вазири энергетика ва саноат [[Шералӣ Гулов]], Вазири нақлиёт ва коммуникатсия [[Абдураҳим Ашуров]], Раиси Кумитаи телевизион ва радио [[Асадулло Раҳмонов]], Муовини аввали раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатӣ [[Маъруф Сайфиев]] ва дигар шахсони расмӣ ҳамроҳӣ мекунанд.[http://www.president.tj/habarho_070507y.htm] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071009051320/http://www.president.tj/habarho_070507y.htm |date=2007-10-09 }}

* [[5 май]] — Раиси ҷумҳури Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар садри як ҳайати давлатӣ сафареро ба [[Қатар]] ва [[Эрон]] оғоз кард. Дафтари матбуъоти раёсатҷумҳурии [[Тоҷикистон]] дар бораи ҳадаф ва барномаҳои ин сафар иттилоъ надодааст, аммо манобеъи наздик ба [[Вазорати корҳои хориҷи]]и [[Тоҷикистон]] гуфтаанд, ҳамкориҳои иқтисодӣ ва ҷалби сармоягузориҳои беруна мақсади аслии ин сафари чаҳоррӯза мебошад.[http://www2.ozodi.org/news/2007/05/05.html#eef2b5ab-ff17-493e-9945-0a7a72869ef5] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927002930/http://www2.ozodi.org/news/2007/05/05.html#eef2b5ab-ff17-493e-9945-0a7a72869ef5 |date=2007-09-27 }}
* [[5 май]] — [[Муҳаммади Хотамӣ]] ва [[поп Бенедикти Шонздаҳум]] аз натиҷаҳои анҷумани [[Шарм-уш-шайх]] истиқбол карданд.[http://www2.ozodi.org/specialsarticle/2007/5/3B9FBE1C-9243-4C33-9A15-4B1D93F2EB3B.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070524114858/http://www.ozodi.org/specialsarticle/2007/5/3B9FBE1C-9243-4C33-9A15-4B1D93F2EB3B.html |date=2007-05-24 }}
* [[4 Май]] — Дар [[порлумони Аврупо]] вазъи ҳуқуқи ӯзбекистониҳоро баррасӣ мекунанд
Кумитаи фаръии ҳуқуқи инсон дар порлумони Аврупо вазъ дар [[Ӯзбекистон]]ро баррасӣ кард.
Раиси ин кумита Ҳелен Флотре гуфт, на дар таҳқиқоти давлати [[Ӯзбекистон]] дар робита ба [[ошӯб]]ҳои соли [[2005]] дар [[Андиҷон]] ва на дар қазияи хабарнигори зиндонӣ [[Умеда Ниёзова]] ҳеч пешрафте мушоҳида нашудааст.[http://www2.ozodi.org/news/2007/05/04.html#488a7ad9-b455-4c18-ae06-471f3f4afa21] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070929092231/http://www2.ozodi.org/news/2007/05/04.html#488a7ad9-b455-4c18-ae06-471f3f4afa21 |date=2007-09-29 }}

== [[Апрел]] [[2007]]==

* [[25 Апрел]] — [[Нуҷумшиносон]] дар хориҷ аз [[системи офтобӣ]] [[сайора]]еро кашф кардаанд, ки ба сайораи [[Замин]] хеле монанд аст, ба ҳамин далел онҳо ин сайораро ба истилоҳ &quot;Замин&quot;-и дуввум ҳам ном мебаранд. Ин сайора дар мадори ситораи камнури &quot;[[Глиз-581]]&quot; кашф шудааст ва тибқи маълумоте, ки то ҳол ба даст омадааст, он аз сайораи [[Замин]] дар масофаи 20 солу шаш моҳи ҳаракати нур ҷой гирифтааст, ки он 193 трилиён километр аз Заминро ташкил медиҳад. Ситораи камнури [[Глис 581]] аз офтоби мо сардтар ва хурдтар аст, ба ҳамин сабаб ҳарорати сатҳи сайораи нав ба ҳарорати сайораи Замин наздик аст ва он аз сифр то 40 дараҷаро ташкил медиҳад.http://www2.ozodi.org/specialsarticle/2007/4/CBD248CE-52CA-4E29-831B-81CCD864137A.html
* [[13 Апрел]] — Оғози мусобиқоти қаҳрамонии акробатикаи Тоҷикистон 
Рӯзи ҷумъаи 13-уми апрел дар шаҳри Душанбе мусобиқоти қаҳрамонии Тоҷикистон дар риштаи акробатикаи варзишӣ шурӯъ шуд.[http://www.ozodi.tj/specialsarticle/2007/4/7560B6A3-B038-4158-981C-5BBC5E996CEE.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927011234/http://www.ozodi.tj/specialsarticle/2007/4/7560B6A3-B038-4158-981C-5BBC5E996CEE.html |date=2007-09-27 }}
== [[Март]] [[2007]] == 
* [[6 Март]]- &quot;Искандари Мақдунӣ&quot;, китоби [[Бобоҷон Ғафуров]] ва [[Дмитриос Тсибукидис]], ки чанде пеш дар нашриёти &quot;Вече&quot;-и [[Маскав]] аз чоп баромад, на танҳо рӯйдодҳои сиёсӣ ва муҳорибаҳои давраи зуҳур ва фурӯпошии империяи Мақдуниро тасвир мекунад, балки нахустин бор имкон медиҳад, симои Искандар ҳамчун як инсон қаламдод гардад.[http://www2.ozodi.org/specialsarticle/2007/3/A0745D43-BF49-4FAA-9505-3F2CDC8B50E7.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070309170752/http://ozodi.org/specialsarticle/2007/3/A0745D43-BF49-4FAA-9505-3F2CDC8B50E7.html |date=2007-03-09 }}.
== [[Феврал]] [[2007]] == 
* [[16 Феврал]]- Кашф ва забти амуниёк дар Сугд
Аз манзили як узви вобаста ба [[Ҳаракати Исломии Туркистон]] дар [[ноҳияи Исфара]], дар [[вилояти Сугд]], 500 килугромм омуниёки селетри, як навъ маводи шимиёи ки барои таҳияи [[маводи мунфаҷира]] аз он истифода мешавад, кашф ва забт шудааст [https://archive.is/20130707012111/www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2007/02/070216_rm_ammonium_cyr.shtml].

* [[15 Феврал]] [[2007]] — Пажӯҳишгоҳи физиологияи набототу  генетика  ва Ҷамъияти  физиологҳои  набототи Тоҷикистон  ибтикори хубе нишон доданд. Онҳо таҳти таҳрири академик Хуршед Каримов  маҷмӯаи  мақолаҳои илмиро бо унвони «Саҳми физиология, генетика, технологияи наботот ҳалли  проблемаҳои кишоварзии Тоҷикистон» аз чоп  бароварданд.[http://www.khovar.tj/tj/ilmdonish.php?id=5053&amp;page=1] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070928083442/http://www.khovar.tj/tj/ilmdonish.php?id=5053&amp;page=1 |date=2007-09-28 }} 
* [[5 Феврал]]- Анҷоми [[Бозиҳои зимистонаи Осиёӣ]] дар Чин 
Шашумин давраи Бозиҳои зимистонаи Осиёӣ дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] ба анҷом расид. Маросими пӯшидашавии ин бозиҳо, ки бо ширкати варзишгарони 26 кишвари қора дар шаҳрҳои [[Чангчун]] ва [[Ҷилин]] оид ба даҳ ришта тӯли як ҳафта идома карданд, шоми якшанбеи [[4 феврал]] баргузор шуд.[http://www.ozodi.org/specialsarticle/2007/2/298CD425-D092-42C6-9578-9F34A6475EE4.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070209110143/http://ozodi.org/specialsarticle/2007/2/298CD425-D092-42C6-9578-9F34A6475EE4.html |date=2007-02-09 }} 
* [[1 феврал]] — [[Ромиш Шералӣ]], фарзанди устоди шодравон [[Лоиқ Шералӣ]] дар суҳбат бо маҷаллаи «[[Фарҳанг ва андеша]]» гуфт, ки ашъори [[Лоиқ Шералӣ]] дар қироати худи шоир ояндаи наздик тариқи [[сомона]]и [[интернет]]ӣ низ қобили дастрасӣ хоҳад шуд.[http://www.ozodi.org/specialsarticle/2007/2/C047C184-8E4D-4A6B-AF05-E19F736E369E.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070206020227/http://www.ozodi.org/specialsarticle/2007/2/C047C184-8E4D-4A6B-AF05-E19F736E369E.html |date=2007-02-06 }}

== [[Январ]] [[2007]] ==
* [[31 Январ]] — Дар шашумин давраи [[Бозиҳои зимистонаи Осиёӣ]] дар Чин рӯзи чоршанбеи 31 январ мусобиқот дар риштаи лижаронии кӯҳӣ шурӯъ мешавад, ки дар он варзишгарони тоҷик низ ширкат хоҳанд кард.[http://www.ozodi.tj/specialsarticle/2007/1/53E39F22-D84B-4CC8-8896-BCD4F11A1723.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927011354/http://www.ozodi.tj/specialsarticle/2007/1/53E39F22-D84B-4CC8-8896-BCD4F11A1723.html |date=2007-09-27 }}
* [[31 Январ]] — [[Ангела Меркел]], [[садри аъзам]]и [[Олмон]] аз номзадии [[Қазоқистон]] ба мақоми раҳбари давраии [[Иттиҳодияи Аврупо]] дар соли [[2009]] тарафдорӣ кардааст.[http://www.ozodi.tj/news/2007/01/31.html#544502f1-9d75-4ad7-899b-35f576d85487] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927011339/http://www.ozodi.tj/news/2007/01/31.html#544502f1-9d75-4ad7-899b-35f576d85487 |date=2007-09-27 }}
* [[30 Январ]] — Шумораи мақолаҳо дар Википедиаи Тоҷикӣ ба 5 000 расид.
* [[30 Январ]] — Mуаррифии барномаи нави [[Windows Vista]] — Дирӯз дар [[Ню Йорк]] як маросими дигар низ барпо шуд. [[Майкрософт]], ширкати пешдасти олам дар таҳияи нармафзори компютерӣ низоми нав - Виндовз Вистаро муаррифӣ намуд.[http://www.ozodi.tj/specialsarticle/2007/1/7C234318-8F66-4211-9A80-BADC21D7434C.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070929084043/http://www.ozodi.tj/specialsarticle/2007/1/7C234318-8F66-4211-9A80-BADC21D7434C.html |date=2007-09-29 }}
* [[22 Январ]] — Дастаи футболи «Регар» ТадАЗ-и Турсунзода дуввумин дидори худро дар Ҷоми иттиҳод - 2007 бо тими «Оқтеппа»-и Актюбински [[Қазоқистон]] бо натиҷаи мусовии 0 бар 0 анҷом дод.[http://www.ozodi.tj/specialsarticle/2007/1/29D02695-DC7E-4D31-BFD8-3C9E2B65542C.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927011503/http://www.ozodi.tj/specialsarticle/2007/1/29D02695-DC7E-4D31-BFD8-3C9E2B65542C.html |date=2007-09-27 }}
* [[12 Январ]] — [[Дейвид Бекҳем]] тасмим гирифтааст, ки пас аз поёни ин мавсим дастаи &quot;Реал&quot;- и Мадридро тарк кунад ва тибқи қарордоде, ки 250 миллион доллар арзиш дорад, ба дастаи &quot;Галакси&quot;- и [[Лос Анҷелес]]и [[Иёлоти Муттаҳида]] бипайвандад.[http://www.ozodi.org/specialsarticle/2007/1/5363BF93-8D8B-46C3-84D2-EDB066882404.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070114190840/http://ozodi.org/specialsarticle/2007/1/5363BF93-8D8B-46C3-84D2-EDB066882404.html |date=2007-01-14 }}
* [[3 Январ]] Соати 14:29 шумораи мақолаҳои Википедиаи Тоҷикӣ ба 4000 мақола расид 4000 -ум мақола дар Википедиа дар бораи Забон аз тарафи корбар [[Корбар:English Isfara]] ирсол шуд.
* '''Бойгонӣ: [[Воқеаҳои кунунӣ/Бойгонӣ/2006|2006]]'''

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}} 
 
== Нигаред низ ==
 
* [[:Гурӯҳ:Воқеаҳо {{CURRENTYEAR}}]]

[[Гурӯҳ:Воқеаҳои кунунӣ]]</text>
      <sha1>nfo1iejon6ub3xs46tzrhomm3b9lr5y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Масеҳои Бойсунӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6124</id>
    <revision>
      <id>1461797</id>
      <parentid>1414296</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T00:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5156" sha1="9300toz8qwedjffgh4xzp10rpxnryvp" xml:space="preserve">{{Адиб}}
'''Масеҳои Бойсунӣ''' (қарни 19) — {{шоир}} ва хушнависи форс-тоҷик.

== Зиндагинома ==
Мирзо Масеҳои Бойсунӣ дар XIX дар деҳистони Назарии кӯҳистони Бойсун дар хонаводаи марде бо номи Мулло Мунтаҳои Бойсунӣ, ки низ аз мардони соҳибмаърифат ва донишманди замони худ буд, ба дунё омадааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/337657595_MIRZO_MASEO_BOJSUNI|title=Мирзо Масеҳои Бойсунӣ ва мероси манзуми ӯ|author=[[Ҷаъфар Муҳаммади Тирмизӣ]]}}&lt;/ref&gt;. Мирзо Масеҳо таҳсилоти аввалияро дар ҳузури падараш ва мактаби ибтидоии деҳаи Назарӣ фаро гирифт ва пас аз он дар авони навҷавонӣ озими шаҳри Бухоро шуд ва аввал дар мадрасаҳои миёна, пас аз он дар мадрасаҳои олияи Бухоро чун Мадрасаи Мири Араб, ба таҳсили улум пардохт. Дар тӯли беш аз бист соле, ки дар Бухоро буд, дар ҳузури устодони барҷастаи фиқҳ, калом (ақойид), сарфу наҳви арабӣ, адабиёти араб, адабиёти форсии тоҷикӣ ва ӯзбекӣ таълим гирифт. Ҳамчунон, дар маҳфилҳо ва сӯҳбатҳои шоирону фозилон ва хушнависону ҳунармандони маъруфи он даврон ширкат намуд. Чун аз навҷавонӣ истеъдоди баланди шоирӣ дошт, ба шеърсароӣ идома дод ва дар Бухоро радифи шоирони номдори замони худ қарор гирифт. Дар ҳунари хушнависӣ низ маҳорати тамом пайдо кард.

Дар «Фирдавсу-л-иқбол»-яке аз манобеъи муҳими торихии асри XIX дар бораи Мирзо Масеҳои Бухории шоир ва хаттот, ки аз аморати Бухоро ба Хива рафта ва як муддат дар муҳити адабии он ҷо таъсиргузор буда ва ба шоирони барҷастаи хонигарии Хива — Огаҳӣ, Мунис, Комил ва Холис ҳаққи устодӣ пайдо кардааст, сухан меравад. Ба эҳтимоли қавӣ, ин ҳамон Мирзо Масеҳои Бойсунист, ки солҳои тӯлонӣ дар Бухоро зиндагӣ карда ва ба бухороӣ маъруф шудааст. Дигар ин ки ҳар ду ин шахс, айнан дар як замон ба сар бурда ва қобилиятҳои ҳар дуи онҳо ба ҳам бисёр монанд аст: шоирӣ, хаттотӣ, мирзоӣ (муншигӣ). Мирзо Масеҳо дар баъзе аз маворид бо номи «Қозӣ Масеҳо Бойсунӣ», дар баъзе мавридҳо бо номи «Мулло Масеҳо» ёд мешавад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kitobsevar.uz/kxpv/xrpt_8x2xm34ntyy58ko0vhzx56k2icemdx6aivyxnra8ez3cagbvo2iixta6vfh13d2bzoyd8ybcm4e.pdf|title=Бойсунӣ, Мирзо Масеҳо. Достони «Раъно ва Зебо»|accessdate=2024-11-11|archivedate=2024-11-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241111134058/https://kitobsevar.uz/kxpv/xrpt_8x2xm34ntyy58ko0vhzx56k2icemdx6aivyxnra8ez3cagbvo2iixta6vfh13d2bzoyd8ybcm4e.pdf}}&lt;/ref&gt;. Аз ҷумла, дар яке аз нусхаҳои дастнависи маснави(достон)-и «Раъно ва Зебо»-и Мирзо Масеҳо ному насаби ӯ ба шакли «Қозӣ Масеҳо бин Қозӣ Мунтаҳои Бойсунӣ» оварда шудааст&lt;ref&gt;Ганҷинаи нусхаҳои хаттии Пажӯҳишгоҳи ховаршиносии АУ Ӯзбекистон, дастнависи №2189.&lt;/ref&gt;. Он чи ки аз зиндагонии Мирзо Масеҳо маълум аст, бештар ҳамин аст, ки вай пас таҳсили улум ва чанд соли фаъолият дар шаҳри Бухоро (ва ба эҳтимоли қавӣ дар Хива ҳам), ба дараҷаи муфтигӣ расида ва дар дарбори амир низ обрӯю манзалати хоссе доштааст.

== Осор ==
* Бойсунӣ, Мирзо Масеҳо. Достони «Раъно ва Зебо». — Т.: «TAFAKKUR», 2020&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kitobxon.com/ru/kitob/mirzo-masehoi-boysuny-dostoni-rano-va-zebo|title=Мирзо Масеҳои Бойсунй. Достони &amp;quot;Раъно ва Зебо&amp;quot;|website=kitobxon.com|lang=ru|accessdate=2024-11-11}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>9300toz8qwedjffgh4xzp10rpxnryvp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пеле</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13268</id>
    <revision>
      <id>1461844</id>
      <parentid>1330536</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T08:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9003" sha1="01vsp89thn6nl4cpiowpr76jjs83357" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Пеле
 |акс = Pele200802FabioRodriguesPozzebomAgenciaBrasil.jpg
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = Pelé in 2008
 |номи_пурра = Эдсон Арантис ду Насименту&lt;br&gt;(Edson Arantes do Nascimento)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1940|10|23|df=y}}
 |макони_таваллуд =  [[:en:Brazil|Brazil]], [[:en:Minas Gerais|Minas Gerais]], [[:en:Três Corações|Três Corações]] 
 |санаи_вафот = 29.12.2022 
 |макони_вафот = [[Сан-Паулу]]
 |қад = {{қад|m=1.73}}
 |мавқеъ = 
 |бошгоҳи_кунунӣ = 
 |рақам =
 |солҳои_ҷавонӣ1 = 1953–1956
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Бауру Атлетико Клубе|Баc]][[:en:Bauru Atlético Clube|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |солҳо1 = 1956–1974
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Сантос (бошгоҳи футбол)|Сантос]][[:en:Santos FC|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 638 &lt;!--READ THIS BEFORE CHANGING: This infobox counts league games only, the much quoted stat that Pele scored over 1000 goals in over 1000 games for Santos counts unofficial and cup matches too, so should not be displayed here. --&gt;
 |голҳо1 = 619 &lt;!--READ THIS BEFORE CHANGING: This infobox counts league games only, the much quoted stat that Pele scored over 1000 goals in over 1000 games for Santos counts unofficial and cup matches too, so should not be displayed here. --&gt;
 |солҳо2 = 1975–1977
 |бошгоҳҳо2 = New York Cosmos [[:en:New York Cosmos|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 56
 |голҳо2 = 31
 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 694
 |голҳои_умумӣ = 650
 |солҳои_миллӣ1 = 1957–1971
 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол|Brazil}}[[:en:Brazil national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ1 = 92
 |голҳои_миллӣ1 = 77
 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = {{MedalCountry|{{BRA}}}}
{{MedalSport|Men's [[Association football|Football]]}}
{{MedalCompetition|[[FIFA World Cup]]}}
{{MedalGold|[[1958 FIFA World Cup|1958 Sweden]]|[[1958 FIFA World Cup squads#Brazil|National Team]]}}
{{MedalGold|[[1962 FIFA World Cup|1962 Chile]]|[[1962 FIFA World Cup squads#Brazil|National Team]]}}
{{MedalGold|[[1970 FIFA World Cup|1970 Mexico]]|[[1970 FIFA World Cup squads#Brazil|National Team]]}}
{{MedalCompetition|[[Copa América]]}}
{{MedalSilver|[[1959 South American Championship (Argentina)|1959 Argentina]]|National Team}}
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }} 
'''Пеле''' ({{lang-pt|''Pelé''}}) номи аслиаш '''Эдсон Арантис ду Насименту'''; [[23 октябр]]и [[1940]], [[Нинас Гераис]], [[Трес Кораcоес]], [[Бразилия]] - [[29 декабр|29 декабри]] [[Соли 2022|2022]]) —  ситораи пешини тими миллии футболи [[Бразилия]].&lt;ref&gt;[[:en:Pelé|Pelé]]&lt;/ref&gt; ва [[Сантос (бошгоҳи футбол)|Сантос]][[:en:Santos FC]], устураи футболи ҷаҳон, се карат қаҳрамони ҷаҳон ва шоҳи футбол дар қарни гузашта, ки бо номи Пеле ({{lang-pt|''Pelé''}}) шӯҳратёр гашта буд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/20221230/pele-shoi-futbol-darguzasht|title=Пеле – шоҳи футбол даргузашт|author=|website=www.asiaplustj.info|date=2022-12-30|publisher=|lang=tg|accessdate=2023-01-12|archivedate=2023-01-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230112075727/https://www.asiaplustj.info/news/tajikistan/20221230/pele-shoi-futbol-darguzasht}}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
Пеле 23 октябри соли 1940 дар шаҳри Трес-Корасойеси Бразилия таваллуд шудааст. Устоди аввалини ӯ падараш буд. Падари Пеле ҳам футболбоз буд, аммо бо сабаби ҷароҳат барвақт аз футболбозӣ дур шуд ва тамоми орзуҳои худро дар фарзанди худ меҷуст.
Пеле соли 1957 дар синни 16-солагӣ ба тими миллии футболи Бразилия даъват гардид ва аввалин бозии худро гузаронид. Бештари коршиносон аз ӯ ба унвони беҳтарин бозигари таърихи футбол ёд мекунанд ва соири ситораҳои футбол барои арзёбии мизони муваффақиятҳояшон бо Пеле муқоиса мешаванд.
Пеле мулаққаб ба «марвориди сиёҳ» буд ва пас аз ин қаҳрамонии ҷаҳон дар Бразилия ба унвони як ганҷи миллӣ муаррифӣ шуд.
Пеле дар як соли 2021 саломатии хуб надошт ва чанд маротиба ба табибон муроҷиат намуда буд.
Пеле пас аз бемории вазнину бардавом рӯзи 29 декабр, дар синни 82 солагӣ музофоти Морумби (Сан-Паулу) дар [[Бразилия]]  даргузашт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/20221230/pele-shoi-futbol-darguzasht|title=Пеле – шоҳи футбол даргузашт|author=|website=www.asiaplustj.info|date=2022-12-30|publisher=|lang=tg|accessdate=2023-01-12}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 
== Маснади бошгоҳӣ ==
Дар [[Сантос (бошгоҳи футбол)|дастаи Сантос]] аз соли 1956 то 1974 бозӣ кард. Соли 1974 ӯ эъломи бознишастагӣ кард, аммо дар соли 1975 бо як қарордоди сесолаи ҳафт миллион долларӣ бо ширкати Ню-Йорк Космоси (New York Cosmos) Лигаи футболи [[ИМА]] шартнома баст.
Ӯ пас аз ду соли ҳузур дар ин даста, соли 1977 бознишаста шуд.
== Мунтахаби миллӣ ==
[[File:Pele con brasil (cropped).jpg|thumb|Пеле дар ҷавонӣ]]
Пеле соли 1957 дар синни 16-солагӣ ба тими миллии футболи Бразилия даъват гардид ва аввалин бозии худро гузаронид. Ӯ дар тими милли дар умум 15 сол ҳунарнамоӣ кард.
Соли 1958 Пеле дар ҳайати дастаи мунтахаби Бразилия ба ҷоми ҷаҳон рафт ва дар [[Шветсия]] бори аввал бозӣ намуд. Дар бозӣ бо тими миллии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ба ҳайати асосии тими худ дохил шуд. Дар бозии чорякфинал бо [[Уэлс]] голи ҳалкунанда зад. Дар қувваозмоии ниманиҳоӣ бо тими Фаронса хет-трик кард ва дар даври ниҳоӣ ба дарвозаи мизбонони мусобиқот ду гол зад. Пелеи 17-сола беҳтарин бозигар ва ҷавонтарин қаҳрамони таърихи чемпионатҳои ҷаҳон гардид.
Баъдан ӯ дар солҳои 1962 ва 1970 низ бо тими миллии Бразилия қаҳрамони Ҷоми ҷаҳон шуд. Ҳамин тавр, '''Пеле се карат қаҳрамони Ҷоми ҷаҳон гардид ва то ҳол ӯ ягона футболбозест, ки ин дастовардро соҳиб аст.'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/20221230/pele-shoi-futbol-darguzasht|title=Пеле – шоҳи футбол даргузашт|author=|website=www.asiaplustj.info|date=2022-12-30|publisher=|lang=tg|accessdate=2023-01-12}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{умумӣ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сантос]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ New York Cosmos]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 23 октябр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1940]]
{{Brazil-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>01vsp89thn6nl4cpiowpr76jjs83357</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20941</id>
    <revision>
      <id>1461766</id>
      <parentid>1460992</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T13:11:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1461766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22867" sha1="88dsck6c9ow8xnvp54pgjhmwvxdlhq5" xml:space="preserve">{{Мусобиқаи футбол 
| ном = Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА
| номи аслӣ = '''UEFA Champions League'''
| логотип = 
| таъсис = [[1955]] &lt;small&gt;(бо номи Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо)&lt;/small&gt;
| бозсозмондиҳӣ = [[1992]] &lt;small&gt;(бо номи Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА)&lt;/small&gt;
| минтақа = [[Урупо]] ([[УЕФА]])
| шумораи дастаҳо = 32 (марҳилаи гурӯҳӣ)&lt;br&gt; 81 (ҳамагӣ)
| роҳхат = [[Суперҷоми УЕФА]] &lt;br&gt; 
[[Ҷоми байниқитъавӣ ФИФА|Ҷоми байниқитъавӣ]] &lt;br&gt; [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]
| мусобиқаҳои алоқаманд = [[Лигаи Аврупои УЕФА|Лигаи Урупо УЕФА]] &lt;br&gt; [[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ = {{Парчами Фаронса}} [[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|Пари Сен-Жермен]]
| пурифтихортарин = {{Парчами Испания}} [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] (15)
| вебгоҳ = [http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/index.html www.uefa.com]
| мавсими ҷорӣ = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026|Мавсими ҷорӣ]]
}}

'''Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА''' (аз {{lang-en|UEFA Champions League}}) – бузургтарин мусобиқаи байналмилалии ҳарсолаи футбол, ки аз ҷониби '''[[УЕФА|Иттиҳоди анҷумани футболи Урупо]]''' (УЕФА) миёни бошгоҳҳои лигаҳои олии кишварҳои Урупо ташкил мешавад.

Бузургтарин мусобиқаи футболи бошгоҳии Урупо. Аввалин бор дар мавсими 1955/56 баргузор шуд ва то мавсими 1991/92 бо номи '''«Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо»''' ({{lang-en|European Champion Clubs' Cup}}) маъруф буд. Дар мавсими 1991/92 формати мусобиқа тағйир ёфт&lt;ref name=&quot;soccerstat&quot;&gt;{{cite web |url = http://soccer-stat.ru/indexlch3.html |title = Все турниры Лиги чемпионов нового формата |publisher = soccer-stat.ru |access-date = 2009-05-27 |archive-date = 2014-12-14 |archive-url = https://web.archive.org/web/20141214204151/http://soccer-stat.ru/indexlch3.html |url-status = live }}&lt;/ref&gt;, пас аз марҳилаи 1/8 ниҳоӣ мусобиқаҳо ба шакли гурӯҳӣ идома карданд. Ҳамзамон суруд ва нишони расмӣ низ муаррифӣ шуданд. Аз мавсими 1992/93 мусобиқа номи ҳозираи худро гирифт.

Дар мусобиқа то ҳол 23 бошгоҳ пирӯз шудааст, ки 12-тои онҳо зиёда аз як бор унвони қаҳрамонро ба даст овардаанд. Бошгоҳҳои испониёӣ дар мусобиқа 20 ҷомро соҳиб шудаанд. Пурҷомтарин бошгоҳ «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]» мебошад, ки 15 маротиба қаҳрамон шудааст. Аз замони тағйирёбии ном ва формати мусобиқа дар соли 1992, танҳо «Реал Мадрид» тавонист Лигаи Қаҳрамонҳоро се мавсим пайиҳам ба даст оварад (2015/16, 2016/17, 2017/18). «Реал Мадрид» ҳамчунин бошгоҳи серҷом дар Лигаи Қаҳрамонҳо пас аз тағйирёбии формат мебошад — 9 бор.

== Таърих ==
{{футбол-нопурра}}

== Роҳхат ==

== Марҳилаҳо ==
[[Акс:Beginning Arsenal Sevilla.jpg|thumbnail|Нишони Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА қабл аз бозиҳо пайдо мешавад]]

== Ҳомиёни молӣ ==

== Ҷоиза ==

== Омор ==

{{main|Омор ва рекордҳои Ҷоми бошгоҳҳои Урупо ва Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА}}

=== Пирӯзиҳо аз рӯи дастаҳо ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!Даста
!Пирӯзӣ&lt;br&gt;дар финал
!Шикаст&lt;br&gt;дар финал
! class=&quot;unsortable&quot;|Солҳои пирӯзӣ дар финал
! class=&quot;unsortable&quot;|Солҳои шикаст дар финал
|-
|{{Парчами Испания}} «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]»
| align=&quot;center&quot; |15
| align=&quot;center&quot; |3

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1956|1956]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1957|1957]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1958|1958]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1959|1959]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1960|1960]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1966|1966]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1998|1998]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2000|2000]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2002|2002]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2014|2014]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2016|2016]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2017|2017]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2018|2018]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022|2022]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2024|2024]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1962|1962]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1964|1964]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1981|1981]]

|-
| {{Парчами Италия}} «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]»
| align=&quot;center&quot; |7
| align=&quot;center&quot; |4

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1963|1963]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1969|1969]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1989|1989]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1990|1990]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1994|1994]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2003|2003]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2007|2007]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1958|1958]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1993|1993]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1995|1995]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2005|2005]]

|-
| {{Парчами Англия}} «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]»
| align=&quot;center&quot; |6
| align=&quot;center&quot; |4

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1977|1977]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1978|1978]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1981|1981]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1984|1984]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2005|2005]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2019|2019]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1985|1985]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2007|2007]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2018|2018]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022|2022]]

|-
| {{Парчами Олмон}} «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]»
| align=&quot;center&quot; |5
| align=&quot;center&quot; |5

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1974|1974]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1975|1975]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1976|1976]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2001|2001]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2013|2013]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1982|1982]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1987|1987]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1999|1999]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2010|2010]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2012|2012]]

|-
| {{Парчами Испания}} «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»
| align=&quot;center&quot; |5
| align=&quot;center&quot; |3

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1992|1992]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2006|2006]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2009|2009]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2011|2011]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2015|2015]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1961|1961]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1986|1986]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1994|1994]]

|-
| {{Парчами Нидерланд}} «[[Аякс (бошгоҳи футбол)|Аякс]]»
| align=&quot;center&quot; |4
| align=&quot;center&quot; |2

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1971|1971]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1972|1972]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1973|1973]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1995|1995]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1969|1969]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1996|1996]]

|-
| {{Парчами Италия}} «[[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]»
| align=&quot;center&quot; |3
| align=&quot;center&quot; |4

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1964|1964]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1965|1965]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2010|2010]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1967|1967]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1972|1972]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2023|2023]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025|2025]]

|-
| {{Парчами Англия}} «[[Манчестер Юнайтед]]»
| align=&quot;center&quot; |3
| align=&quot;center&quot; |2

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1968|1968]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1999|1999]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2008|2008]]

||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2009|2009]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2011|2011]]

|-
| {{Парчами Италия}} «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]»
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |7

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1985|1985]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1996|1996]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1973|1973]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1983|1983]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1997|1997]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1998|1998]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2003|2003]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2015|2015]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2017|2017]]

|-
| {{Парчами Португалия}} «[[Бенфика (бошгоҳи футбол)|Бенфика]]»
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |5

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1961|1961]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1962|1962]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1963|1963]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1965|1965]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1968|1968]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1988|1988]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1990|1990]]

|-
| {{Парчами Англия}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |1

||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2012|2012]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021|2021]]

||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2008|2008]]

|-
| {{Парчами Англия}} «[[Ноттингҳем Форест]]»
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |0

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1979|1979]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1980|1980]]

||

|-
| {{Парчами Португалия}} «[[Порту (бошгоҳи футбол)|Порту]]»
| align=&quot;center&quot; |2
| align=&quot;center&quot; |0

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1987|1987]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2004|2004]]

||

|-
| {{Парчами Олмон}} «[[Боруссия Дортмунд]]» 
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |2

||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1997|1997]]

||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2013|2013]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2024|2024]]

|-
| {{Парчами Шотландия}} «[[Селтик (бошгоҳи футбол)|Селтик]]»
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |1

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1967|1967]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1970|1970]]

|-
| {{Парчами Олмон}} «[[Ҳамбург (бошгоҳи футбол)|Ҳамбург]]»
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |1

||[[Финал Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1983|1983]]

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1980|1980]]

|-
| {{Парчами Руминия}} «[[Стяуа (бошгоҳи футбол)|Стяуа]]»|| align=&quot;center&quot; |1||align=center|1||[[Финал Кубка европейских чемпионов 1986|1986]]||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1989|1989]]
|-
| {{Парчами Фаронса}} «[[Олимпик Марсей (бошгоҳи футбол)|Олимпик Марсей]]» || align=&quot;center&quot; |1||align=center|1||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1993|1993]]||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1991|1991]]
|-
| {{Англия}} «[[Манчестер Сити]]» 
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |1
||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2023|2023]]
||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021|2021]]
|-
| {{Парчами Фаронса}} «[[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|Пари Сен-Жермен]]»
| align=&quot;center&quot; |1
| align=&quot;center&quot; |1
||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025|2025]]
||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2023|2023]]
|-
| {{Парчами Нидерланд}} «[[Фейеноорд (бошгоҳи футбол)|Фейеноорд]]»|| align=&quot;center&quot; |1||align=center|0||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1970|1970]]||
|-
| {{Парчами Англия}} «[[Астон Вилла (бошгоҳи футбол)|Астон Вилла]]»|| align=&quot;center&quot; |1||align=center|0||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1982|1982]]||
|-
| {{Парчами Нидерланд}} [[ПСВ (бошгоҳи футбол)|ПСВ]]||align=center|1||align=center|0||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1988|1988]]||
|-
| {{Парчами Югославия (1945-1991)}} «[[Ситораи сурх (бошгоҳи футбол)|Ситораи сурх]]»|| align=&quot;center&quot; |1||align=center|0||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1991|1991]]||
|-
| {{Парчами Испания}} «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]»|| align=&quot;center&quot; |0|| align=&quot;center&quot; |3||||[[Финал Кубка европейских чемпионов 1974|1974]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2014|2014]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2016|2016]]
|-
| {{Парчами Фаронса}} «[[Реймс (бошгоҳи футбол)|Реймс]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|2||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1956|1956]], [[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1959|1959]]
|-
| {{Парчами Испания}} «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|2||||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2000|2000]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2001|2001]]
|-
| {{Парчами Италия}} «[[Фиорентина (бошгоҳи футбол)|Фиорентина]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1957|1957]]
|-
| {{Парчами Олмон}} «[[Айнтрахт Франкфурт]]» || align=&quot;center&quot; |0||align=center|1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1960|1960]]
|-
| {{Парчами Югославия (1945—1991)}} «[[Партизан (бошгоҳи футбол)|Партизан]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1966|1966]]
|-
| {{Парчами Юнон}} «[[Панатинаикос (бошгоҳи футбол)|Панатинаикос]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1971|1971]]
|-
| {{Парчами Англия}} «[[Лидс Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Лидс Юнайтед]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1975|1975]]
|-
| {{Парчами Фаронса}} «[[Сент-Этиен (бошгоҳи футбол)|Сент-Этиен]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1976|1976]]
|-
| {{Парчами Олмон}} «[[Боруссия Мӯнхенгладбах]]»
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1

||

||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1977|1977]]

|-
| {{Парчами Белгия}} «[[Брюгге (бошгоҳи футбол)|Брюгге]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1978|1978]]
|-
| {{Парчами Шветсия}} «[[Малмё (бошгоҳи футбол)|Малмё]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1979|1979]]
|-
| {{Парчами Италия}} «[[Рома (бошгоҳи футбол)|Рома]]»|| align=&quot;center&quot; |0||align=center|1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1984|1984]]
|-
| {{Парчами Италия}} «[[Сампдория (бошгоҳи футбол)|Сампдория]]»
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1||||[[Финали Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1992|1992]]
|-
| {{Парчами Олмон}} «[[Байер 04 (бошгоҳи футбол)|Байер 04]]»
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1||||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2002|2002]]
|-
| {{Парчами Фаронса}} «[[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]]»
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1

||

||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2004|2004]]

|-
| {{Парчами Англия}} «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]» 
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1

||
||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2006|2006]]

|-
| {{Англия}} «[[Тоттенҳем Ҳотспур]]» 
| align=&quot;center&quot; |0
| align=&quot;center&quot; |1

||

||[[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2019|2019]]
|}

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Суруди Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА]]
* [[Феҳристи хет-трикҳои Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА]]
* [[Суперлигаи Урупо]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
{{Навигатсия}}
* [https://www.uefa.com/uefachampionsleague/ Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]

* {{Cite web|url=http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/index.html|title=Лига чемпионов УЕФА|publisher=''[[УЕФА]]''|archiveurl=https://www.webcitation.org/618qzQckj?url=http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/index.html|archivedate=2011-08-23|accessdate=2011-06-27|deadlink=no}}{{ref-ru}}
* {{Cite web|url=http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/history/index.html|title=История Лиги чемпионов УЕФА|publisher=''[[УЕФА]]''|archiveurl=https://www.webcitation.org/618r1V97j?url=http://ru.uefa.com/uefachampionsleague/history/index.html|archivedate=2011-08-23|accessdate=2010-09-05|deadlink=no}}{{ref-ru}}
* {{cite web|url=http://www.uefa.com/newsfiles/240459.pdf|title=50 лет Кубку европейских чемпионов|publisher=''[[УЕФА]]''|archiveurl=https://www.webcitation.org/618r29J1h?url=http://www.uefa.com/newsfiles/240459.pdf|archivedate=2011-08-23|accessdate=2016-05-01|deadlink=no}}{{ref-en}}
* {{Cite web|url=http://www.rsssf.com/tablese/ec1.html|title=Кубок европейских чемпионов и Лига чемпионов УЕФА|publisher=''RSSSF''|archiveurl=https://www.webcitation.org/618r2bM5U?url=http://www.rsssf.com/tablese/ec1.html|archivedate=2011-08-23|accessdate=2012-07-13|deadlink=no}}{{ref-en}}
* {{cite web |url=http://www.uefa.com/MultimediaFiles/Download/EuroExperience/competitions/Publications/02/28/56/88/2285688_DOWNLOAD.pdf |title=UEFA Champions League statistics handbook |subtitle=1. Facts &amp; Figures |date=2016-09-15 |format=pdf |publisher=UEFA.com |accessdate=2016-09-25 |lang=en |description= |deadlink= |archiveurl= |archivedate= }}

[[Гурӯҳ:Мусобиқаи бошгоҳҳои футболи УЕФА]]
[[Гурӯҳ:Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА| ]]
[[Гурӯҳ:Футбол]]</text>
      <sha1>88dsck6c9ow8xnvp54pgjhmwvxdlhq5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи Тирмиз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24829</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Термиз" />
    <revision>
      <id>1461905</id>
      <parentid>1358234</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1461905</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="0sau59fdg1rqhrznz78tn2vim14zegq" xml:space="preserve">#РАВОНА [[Фурудгоҳи байналмилалии Термиз]]</text>
      <sha1>0sau59fdg1rqhrznz78tn2vim14zegq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи Нукус</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27538</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи Нуқус" />
    <revision>
      <id>1461906</id>
      <parentid>1358061</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:42:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1461906</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="5egw52g64tnm7dws1gexd01g85qslv9" xml:space="preserve">#РАВОНА [[Фурудгоҳи Нуқус]]</text>
      <sha1>5egw52g64tnm7dws1gexd01g85qslv9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи нмнгон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27703</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Наманган" />
    <revision>
      <id>1461903</id>
      <parentid>1361639</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:40:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1461903</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="g46n2o2ffouwccyrgcjxkploolzt9w9" xml:space="preserve">#РАВОНА [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]]</text>
      <sha1>g46n2o2ffouwccyrgcjxkploolzt9w9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи фргондо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30936</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона" />
    <revision>
      <id>1461902</id>
      <parentid>1364877</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:40:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1461902</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="5k5tqpbyy5lqfj9xx4duh5ibype46ml" xml:space="preserve">#РАВОНА [[Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона]]</text>
      <sha1>5k5tqpbyy5lqfj9xx4duh5ibype46ml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи ондиҷон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33621</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон" />
    <revision>
      <id>1461904</id>
      <parentid>1362535</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1461904</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78" sha1="dkijmpyvsacotegvm01e16p4ht41vh7" xml:space="preserve">#РАВОНА [[Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон]]</text>
      <sha1>dkijmpyvsacotegvm01e16p4ht41vh7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пневмокониозҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60206</id>
    <revision>
      <id>1461846</id>
      <parentid>1460514</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T08:42:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17548" sha1="teeaq4esyzsv3ewowxrolgejc3ts8vv" xml:space="preserve">{{DiseaseDisorder infobox
| Name            = Пневмокониоз
| Image           = Asbestosis high mag.jpg
| Caption         = 
| DiseasesDB      = 31746
| ICD10           = {{ICD10|J|60}}-{{ICD10|J|65}}
| ICD9 = {{ICD9|500}}-{{ICD9|505}}
| ICDO =
| OMIM =
| MedlinePlus =
| eMedicineSubj =
| eMedicineTopic =
| MeshID = D011009
}}
'''Пневмокониоз''' (аз {{lang-la|pneumon}} — шуш ва {{lang-la2|konia}} — [[чанг]]) — гурӯҳи бемориҳои шуш (баргарднопазир ва табобатнашаванда)&lt;ref name=&quot;Учебник 2012&quot;&gt;{{китоб|автор=Andrew B. Cecala, Andrew D. O’Brien, Joseph Schall, Jay F. Colinet et al|заглавие=Dust Control Handbook for Industrial Minerals Mining and Processing|ссылка=http://www.cdc.gov/niosh/mining/works/coversheet1765.html|издание=National Institute for Occupational Safety and Health|место=Pittsburgh, PA; Spokane, WA|издательство=DHHS (NIOSH) Publication No. 2012-110|год=2012|allpages=84|archive-date=2015-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150318092004/http://www.cdc.gov/niosh/mining/works/coversheet1765.html}}&lt;/ref&gt;, ки дар натиҷаи ҷамъ шудани миқдори зиёди [[Чанг (омили зарарноки истеҳсолӣ)|чанги ҳалнашавандаи истеҳсолӣ]] дар шуш ба вуҷуд омада, боиси рушди [[Фиброз|раванди фиброзӣ]] мегардад&lt;ref name=&quot;Измеров-24&quot;&gt;{{Китоб|last=А.Е. Плюхин, Т.Б. Бурмистрова, Л.Т. Еловская|ответственный= Измеров Н. Ф. (ред.)|часть=Глава 24. Пневмокониозы. 24.1. Общая характеристика, классификация, патогенез и лечение |заглавие=Профессиональная патология. Национальное руководство|место=Москва|издательство=ГЭОТАР-Медиа |год=2011 |страницы=356-377 |страниц=777 |серия=Национальный проект «Здоровье»|isbn=978-5-9704-1947-2|тираж=}}&lt;/ref&gt;. Пневмокониозҳо ба бемориҳои касбӣ дохил мешаванд. Марҳилаҳои аввали он ҳангоми флюорография ошкор намешаванд. Ин беморӣ дар коргарони саноати кӯҳию маъдан, ангиштсанг&lt;ref name=&quot;Учебник 2010&quot;&gt;{{китоб|автор=Jay F. Colinet, James P. Rider, Jeffrey M. Listak, John A. Organiscak, and Anita L. Wolfe|заглавие=Best Practices for Dust Control in Coal Mining|ссылка=http://www.cdc.gov/niosh/mining/UserFiles/works/pdfs/2010-110.pdf|издание=National Institute for Occupational Safety and Health|место=Pittsburgh, PA; Spokane, WA|издательство=DHHS (NIOSH) Publication No. 2010-110|год=2010|allpages=312|archive-date=2014-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204090529/http://www.cdc.gov/niosh/mining/UserFiles/works/pdfs/2010-110.pdf}}&lt;/ref&gt;, мошинсозӣ ва баъзе соҳаҳои дигар вомехӯрад.

== Таснифоти пневмокониозҳо ==
Вобаста ба таркиби чанги нафаскашида, чанд намуди пневмокониозро ҷудо мекунанд&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://docs.cntd.ru/document/901750622|title=Классификация пневмокониозов|author=Зам. начальника Управления профилактической медицины С.И.Иванов|website=Электронный фонд правовых и нормативно-технических документов|access-date=2021-04-25|archive-date=2021-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425192430/https://docs.cntd.ru/document/901750622|url-status=live}}&lt;/ref&gt;:

* Гурӯҳи I – пневмокониозҳое, ки аз таъсири чанги баланди фиброгенӣ инкишоф меёбанд:

# [[Силикоз]]
# Пневмокониозҳо аз чанги омехта бо миқдори зиёди [[Диоксиди кремний|диоксиди кремнийи]] озод (''силикосиликатозҳо'', ''силикоантракоз'' (омехтаи чанги диоксиди кремний ва ангиштсанг), ''силикосидероз'' (диоксиди кремний + чанги [[Оҳан|оҳан]]).

* Гурӯҳи II – пневмокониозҳо аз таъсири чанги сусти фиброгенӣ:

# [[Силикатоз]]ҳо (''[[асбестоз]]'', [[Талкоз (пневмокониоз)|''талкоз'']], [[Каолинит|''каолиноз'']], ''оливиноз'', ''нефелиноз'', ''пневмокониози сементии абрақӣ'');
# Карбокониозҳо (''антракоз'' (нафас кашидани чанги ангишт), ''графитоз'', ''пневмокониози дудӣ'');
# Пневмокониози суфтакунандагон (омехтаи чанги алюминий, оҳан, қалъагӣ ва ғайра);
# Пневмокониозҳо аз чангҳои рентгеноконтрастӣ (''сидероз'' (чанги оҳан), ''пневмокониози кафшергарон'', ''баритоз'', ''станиоз'' (чанги [[Қалъагӣ|қалъагӣ]]), ''манганокониоз'' (чанги [[Марганец|марганец]])).

* Гурӯҳи III – пневмокониозҳо аз таъсири аэрозолҳои дорои таъсири токсико-аллергӣ (металлҳо-аллергенҳо, пластмассаҳо, моддаҳои органикӣ)

# [[Бериллиоз]];
# Алюминоз (чанги [[Алюминий|алюминий]]);
# Пневмокониозҳо аз чанги органикӣ (''биссиноз'' (чанги [[Пахта|пахта]]), ''багассоз'' (чанги [[Найшакар|найшакар]]) ва ғайра).

Дар соли 2013 пневмокониозҳо боиси марги 260 000 нафар дар тамоми ҷаҳон гаштанд. Аз ин шумора 46 000 марг аз силикоз, 24 000 аз асбестоз ва 25 000 аз пневмокониози коргарони саноати ангишт буд&lt;ref&gt;{{Статья|год=2015-01-10|doi=10.1016/S0140-6736(14)61682-2|issn=0140-6736|выпуск=9963|страницы=117–171|издание=Lancet|заглавие=Global, regional, and national age-sex specific all-cause and cause-specific mortality for 240 causes of death, 1990-2013: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2013|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4340604/|том=385|archive-date=2019-08-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190830215812/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4340604/}}&lt;/ref&gt;.

== Аломатҳои беморӣ ==
Пневмокониозҳо — бемориҳои музмин мебошанд, ки одатан тадриҷан инкишоф меёбанд. Хавфи рушди онҳо аз вояи ҷамъшудаи чанг ва давомнокии кор дар шароити чанголуд вобаста аст. Дар аввал дард дар қафаси сина ва сулфаи хушк мушоҳида мешавад. Сипас аломатҳои норасоии шуш ва баъдан норасоии дил пайдо мешаванд. Оризаҳо: илтиҳоби шуш, сил (туберкулёз), бронхити музмин.

Шикоятҳо: [[сулфа]]и бебалғам, [[нафастангӣ]]-и афзоянда. Сиррози шуш ва ҷамъшавии бофтаи шуш бо қисмҳои [[Эмфиземаи шуш|эмфизема]] инкишоф меёбад.

== Ташхис ==
Ташхис бо назардошти давомнокии тамоси бемор бо чанги истеҳсолӣ, таркиби он, шароити мушаххаси кор ва бемориҳои гузаштаи узвҳои нафас гузошта мешавад.

== Табобати беморӣ ==
{{main|Чанг (омили зарарноки истеҳсолӣ)#Пешгирӣ}}
Усулҳои махсуси табобати пневмокониоз вуҷуд надоранд&lt;ref name=&quot;Гигиена-труда-2010&quot;&gt;{{китоб|автор=[[Измеров, Николай Федотович|Измеров Н.Ф.]], Кириллов В.Ф. ред.|заглавие=Гигиена труда.|год=2010|издание=Гэотар-медиа|место=Москва|страницы=180|страниц=592|isbn=978-5-9704-1593-1|тираж=2000}}&lt;/ref&gt;. Чораҳои асосии табобатию пешгирикунанда ба кам кардани ҷамъшавии чанг дар шуш ва хориҷ кардани он, паст кардани реаксияҳои аллергӣ, баланд бардоштани масуният ва беҳтар кардани вентилятсияи шуш равона шудаанд. Гимнастикаи нафаскашӣ, ғизои табобатӣ, воситаҳои рафъкунандаи спазми бронхҳо ва витаминотерапия истифода мешаванд.

== Шаклҳои беморӣ ==
Аз рӯи этиология 6 гурӯҳи пневмокониозро ҷудо мекунанд:
# [[Силикоз]] — аз нафас кашидани чанги [[кварц]] (SiО&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;).
# [[Силикатоз]] — аз чанги [[силикатҳо]] (асбестоз, талкоз, каолиноз ва ғайра).
# [[Металлокониоз]]ҳо — аз чанги [[металл]]ҳо: ([[алюминоз]] — [[алюминий]], сидероз — [[оксиди оҳан]]).
# Карбокониоз — аз нафас кашидани чанги [[ангишт]] (антракоз, графитоз ва ғайра).
# Аз чанги омехта (пневмокониози кафшергарон, суфтакунандагон).
# Пневмокониоз аз чанги [[моддаҳои органикӣ|органикӣ]] (пахта, ғалладона).

== Пешгирӣ ==
{{main|Чанг (омили зарарноки истеҳсолӣ)#воя}}
Азбаски пневмокониоз табобатнашаванда аст, пешгирии нафаскашии чанг хеле муҳим аст. Барои ин тағйири технология, автоматикунонии равандҳо, истифодаи вентилятсияи самаранок ва [[Души ҳавоӣ|душҳои ҳавоӣ]] зарур аст. Гузаштан ба пармакунии тар мусоидат мекунад, ки чанг нафас кашида нашавад. Муоинаи тиббии даврӣ низ аҳамияти калон дорад.

== Антракоз дар ҳайвонот ==
Бештар дар аспҳо ва сагҳо вомехӯрад. Шушҳо ранги сиёҳ ё сурбӣ мегиранд. Ҷамъшавии зиёди чанги ангишт боиси тағйироти илтиҳобӣ ва инкишофи бофтаи пайвандӣ дар шуш мегардад&lt;ref&gt;{{Китоб|автор=А.В.Жаров, В.П.Шишков и др.|заглавие=Патологическая анатомия сельскохозяйственных животных|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Колос|год=1995|страницы=|страниц=543|isbn=|isbn2=}}&lt;/ref&gt;.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{китоб
 | автор          = [[Воронцова, Елена Ивановна|Воронцова E. И.]], Сенкевич H. А.; [[Боголюбов, Василий Михайлович|Боголюбов В. М.]] ва диг.
 | заглавие       = Большая медицинская энциклопедия (БМЭ), под редакцией Петровского Б.В., 3-е издание
 | часть          = Пневмокониозы
 | том            = 19
 | страницы       = 488—493
 | год            = 1974—1989
 | ref            = Воронцова и др.
}}
* {{мақола
|автор          = Артёмова Л.В. и др.
|заглавие       = Федеральные клинические рекомендации по диагностике, лечению и профилактике пневмокониозов 
|ссылка         = https://www.journal-irioh.ru/jour/article/view/422/412
|язык           = ru
|автор издания  = ФГБНУ «НИИ медицины труда» и Роспотребнадзор
|издание        = Медицина труда и промышленная экология
|место          = Москва
|год            = 2016
|номер          = 1
|страницы       = 36-49
|issn           = 1026-9428
}}
* {{китоб
|автор          =  
|заглавие       = Пневмокониозы
|ссылка         = https://old.bigenc.ru/medicine/text/3147063# 
|ответственный  = председ. [[Осипов, Юрий Сергеевич|Ю.С. Осипов]] и др., отв. ред. [[Кравец, Сергей Леонидович|С.Л. Кравец]]
|издание        = [[Энциклопедияи бузурги Русия]] (дар 35 ҷилд)
|место          = Москва
|издательство   = Научное издательство «[[Большая российская энциклопедия (издательство)|Большая российская энциклопедия]]» 
|год            = 2014 
|том            = 26. Перу - Полуприцеп 
|страницы       = 468 
|страниц        = 766 
|isbn           = 978-5-85270-363-7 
|тираж          = 22000
|language       = ru
}}
* {{китоб
 | автор          = 
 | заглавие       = Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона
 | часть          = Антракоз легких
 | ссылка         = https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%25D0%95/%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%B7_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%BA%D0%B8%D1%85
 | язык           = ru
}}
* {{китоб
 | автор          = [[Ковнацкий, Михаил Александрович|Ковнацкий М. А.]]
 | заглавие       = Клиника пневмокониозов
 | ссылка         = 
 | ответственный  = Ред. Н. А. Гродзенчик
 | место          = Л.
 | издательство   = [[Медгиз]]. Ленингр. отд-ние
 | год            = 1963
 | страниц        = 216
 | серия          = Библиотека практического врача
 | тираж          = 7000
 | ref            = 
}}
* Пневмокониозы: патогенез и биологическая профилактика / ''Б. А. Кацнельсон, О. Г. Алексеева, Л. И. Привалова, Е. В. Ползик''; [Отв. ред. ''[[Чуканов, Виктор Николаевич|В. Н. Чуканов]]'']; Рос. акад. наук, Урал. отд-ние, Ин-т пром. экологии. — Екатеринбург : Изд-во УрО РАН, 1995. — 324,[2] с. : граф.; 21 см; ISBN 5-7691-0491-0

== Пайвандҳо ==
{{wikibooks|Лучшие способы снижения запылённости в угольных шахтах|Беҳтарин усулҳои паст кардани чанголудӣ дар конҳои ангишт}}
{{wikibooks|Руководство по защите от пыли|Дастур оид ба муҳофизат аз чанг}}
* [[s:ru:Защита шахтёров США от угольной пыли|Муҳофизати конканҳои ИМА аз чанги ангишт]] дар Викитека

* [http://193.232.7.120/feml/journals/0001366299S/HTML/#250 Пневмокониоз. Труды и материалы по изучению профзаболеваний рабочих Донбасса. Под ред Д.Ф. Чехлатого. 1936г]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://docs.cntd.ru/document/901750622 Классификация пневмокониозов (рус.). ''Электронный фонд правовых и нормативно-технических документов''. Зам. начальника Управления профилактической медицины С.И.Иванов.]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210425192430/https://docs.cntd.ru/document/901750622 |date=2021-04-25 }}
{{Пайвандҳои беруна}}

[[Гурӯҳ:Пульмонология]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳои шуш]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳои касбӣ]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳои системаи нафаскашӣ]]</text>
      <sha1>teeaq4esyzsv3ewowxrolgejc3ts8vv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мирзосаид Султонов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62372</id>
    <revision>
      <id>1461801</id>
      <parentid>1393166</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T02:09:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13176" sha1="i68rwx69rjs3futsmukwpyr19496j1k" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                 = Мирзосаид Султонов
 | номи аслӣ                 = Султонов Мирзосаид 
 |тасвир               = [[Акс:Мирзосаид Султонов.jpg|сарҳад|рост|бе_чаҳорчӯба|440x440пкс]]
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд       = 1979
 | зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|}}
 |таърихи даргузашт           = 
 |шаҳрвандӣ            = {{Парчам|Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]]
 |маҳалли даргузашт         = 
 |фазои илмӣ          = Иқтисод, Равобити байналмилал
 |ҷойҳои кор          = [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]], Донишгоҳи Кобе, Донишгоҳи Осака Гакуин ва Донишгоҳи Тохоку Коеки [[Ҷопон]]
 |дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои иқтисод}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ||0}}
 |алма-матер           = [[Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмати Тоҷикистон]]
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 = 
 |викитека             = 
 |викианбор             = Мирзосаид Султонов
}}

'''Мирзосаид Султонов''' — [[олим]], [[доктори илм]]ҳои иқтисод, [[профессор|донишёри]] (“Associate professor”) ва аз соли 2018 инҷониб [[профессор]] мебошад, ки ҳоло дар Донишгоҳи Токиои [[Ҷопон]] фаъолият мекунад.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ris.toyo.ac.jp/profile/en.3beeac1f12cdaaa1cfe6f173f5b2815c.html|title=ris.toyo.ac.jp/profile/en|accessdate=2024-02-24|archivedate=2024-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240224222934/https://ris.toyo.ac.jp/profile/en.3beeac1f12cdaaa1cfe6f173f5b2815c.html}}&lt;/ref&gt; Ӯ аз авалин тоҷикониест,  ки дар кишвари Ҷопон унвони профессориро ба даст овардааст ва дорандаи ҳуқуқи иқомати доими зист дар ин кишвар аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scholar.google.com/citations?user=XO-K53IAAAAJ&amp;hl=ru&amp;oi=ao|title=Mirzosaid Sultonov|website=scholar.google.com|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt;

==Зиндагинома==  
Мирзосаид Султонов cоли 2001 [[Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмати Тоҷикистон]]ро дар шаҳри [[Душанбе]] дар риштаи &quot;иқтисоди ҷаҳон&quot; бо тахассуси &quot;иқтисоддони байналмилалӣ ва донандаи забони инглисӣ&quot; хатм кардааст. Солҳои 2001 - 2008 корманди илмии Пажӯҳишгоҳи иқтисоди [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] буд. Моҳи апрели соли 2008 ҳамчун донишҷӯйи пажӯҳишгар таҳсили худро дар бахши иқтисоди Донишгоҳи Кобе дар [[Ҷопон]] идома додааст. Соли 2009 ба давраи докторӣ дар бахши иқтисоди Донишгоҳи Кобе дохил шуда, моҳи феврали соли 2013 унвони доктории худро бо муваффаққият ҳимоят намудааст. Солҳои 2013-2015 устоди Донишгоҳи Кобе ва Донишгоҳи Осака Гакуин будааст. Аз апрели соли 2015 ба баъд ба сифати Ассошиейт профессор ва аз соли 2018 ҳамчун Профессор дар Донишгоҳи Тохоку Коеки ба тадрису таҳқиқ банд буд. Аз апрели соли 2022 сар карда то имрӯз Профессор дар факултаи байналмиллалии [[Донишгоҳи Тойо]], дар шаҳри [[Токио]] мебошад. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20170621/1022641457.html|title=Профессор Султонов: ҳамкориҳо Тоҷикистону Узбакистонро ба якдигар вобаста мекунанд|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20170621T2000+0500|lang=tg|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt; Аз фанҳои иқтисодиёт ва молияи байналмилалӣ ба донишҷӯён, магистрҳо ва аспиранҳои ҷопониву хориҷӣ дарс мегӯяд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/mirzosaid-sultonov-ba-donish%D2%B7%D3%AFyoni-to%D2%B7ik-dar-%D2%B7opon-%D2%B3amesha-kumak-mekunam/|title=Мирзосаид Султонов: Ба донишҷӯёни тоҷик дар Ҷопон ҳамеша кумак мекунам|website=Pressa.tj|lang=tj-TJ|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt; Дар бахши масоили иқтисодиву молиявии кишварҳои Авруосиё таҳқиқоти илмӣ мекунад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20170621/1022641457.html|title=Профессор Султонов: ҳамкориҳо Тоҷикистону Узбакистонро ба якдигар вобаста мекунанд|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20170621T2000+0500|lang=tg|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt; Дар зиёда аз 30 конфронсҳои илмӣ ширкат ва зиёда аз 30 корҳои илмии худро дар маҷаллаҳои илмии байналмилалӣ нашр намудааст.

==Фаъолияти илмӣ==
Мавзуъи пажӯҳишҳои ӯ таъсири интиқоли пул аз тарафи муҳоҷирони меҳнатӣ ба нишондиҳандаҳои асосии иқтисодиёти Тоҷикистон мебошад. Дар он омилҳои асосии макроиқтисодие, ки ба интиқоли маблагҳо таъсир мерасонанд ва ҳамчунин таъсири интиқоли пул аз тарафи муҳоҷирони меҳнатӣ ба рушди иқтисодиёт, сатҳи воридот, истеъмолот ва сармоягузорӣ мавриди пажуҳиш қарор гирифтааст. Пажуҳиши мазкур таҳти назорати донишмандони ҷопонӣ ва бо истифода аз услуб ва равишҳои пешрафтаи омориву иқтисодӣ сурат гирифта, яке таҳқиқоти фарогири макроиқтисодӣ дар умури таъсири муҳоҷирати меҳнатӣ ва интиқоли пул аз тарафи муҳоҷирон ба иқтисодиёти Тоҷикистон мебошад.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=20524|title=Мирзосаид Султонов: Таҳқиқоти ман аксаран дар мавриди Тоҷикистонанд (АКС) » Озодагон|website=Озодагон|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt;

Тибқи пажуҳиши ӯ, иқтисодиёти [[Тоҷикистон]] беш аз иқтисодиёти дигар кишварҳои дунё ба вуруди маблағҳои муҳоҷирон вобаста мебошад. Яке аз омилҳои асосии рушди иқтисоди кишвар дар 10 соли охир афзудани истеъмолот аз тарафи аҳолӣ буд. Омили афзоишдихандаи истеъмолот бошад вуруди босуботи маблағҳои муҳоҷирон ва дар пайи он зиёд гардидани воридоти молу маҳсулоти истеъмолӣ аз хориҷ мебошад. Пажуҳиши мазкур нишон медиҳад, ки набудани сиёсати мувофиқ дар бахши муҳоҷирати меҳнатӣ ва шароити номувофиқи ташкили соҳибкорӣ дар дохили кишвар боиси афзоиши вобастагии Тоҷикистон аз маблағҳои муҳоҷирон гардида, фоиданокии ин васоили пулиро кам мегардонад.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 
Ба андешаи ӯ ''пулҳое ки муҳоҷирон ба кишвар интиқол медиҳанд, барои беҳбуд бахшидани иқтисод дар кӯтоҳмуддат то ҷое муҳиманд.''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20170621/1022641457.html|title=Профессор Султонов: ҳамкориҳо Тоҷикистону Узбакистонро ба якдигар вобаста мекунанд|author=Sputnik Тоҷикистон|website=Sputnik Тоҷикистон|date=20170621T2000+0500|lang=tg|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt;

== Осори илмӣ ==
Мирзосаид Султонов яке аз олимони пуркорест ки мақолаҳояш мунтазам дар маҷаллаҳои машҳури илмӣ ва  омамавӣ нашр мешавад. Мақолаҳои ӯ ба иқтисоди байналмилал, молияи ҷаҳонӣ ва Ҷаҳонишавӣ бахшида шудаанд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/profile/Mirzosaid-Sultonov|title=Reaserchgate|author=Mirzosaid-Sultonov|website=Reaserchgate|publisher=researchgate.net}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;:

* The impacts of the oil price fall on the exchange rates of ASEAN-5: Evidence from the 2014 oil price shock. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&amp;hl=ru&amp;user=XO-K53IAAAAJ&amp;citation_for_view=XO-K53IAAAAJ:u-x6o8ySG0sC|title=‪The impacts of the oil price fall on the exchange rates of ASEAN-5: Evidence from the 2014 oil price shock‬|website=scholar.google.com|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt;
* Health expenditure efficiency in the Commonwealth of Independent States: A data envelopment analysis approach. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&amp;hl=ru&amp;user=XO-K53IAAAAJ&amp;citation_for_view=XO-K53IAAAAJ:W7OEmFMy1HYC|title=‪Health expenditure efficiency in the Commonwealth of Independent States: A data envelopment analysis approach‬|website=scholar.google.com|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt;
* The macroeconomic determinants of remittance flows from Russia to Tajikistan. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&amp;hl=ru&amp;user=XO-K53IAAAAJ&amp;citation_for_view=XO-K53IAAAAJ:Y0pCki6q_DkC|title=‪The macroeconomic determinants of remittance flows from Russia to Tajikistan‬|website=scholar.google.com|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt;
* The impact of international sanctions on Russian financial markets.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&amp;hl=ru&amp;user=XO-K53IAAAAJ&amp;citation_for_view=XO-K53IAAAAJ:zYLM7Y9cAGgC|title=‪The impact of international sanctions on Russian financial markets‬|website=scholar.google.com|accessdate=2024-02-24}}&lt;/ref&gt;

==Донистаниҳо ==
Мирзосаид Султонов аввалин тоҷикест,ки дар [[Ҷопон]] соҳиби унвони [[профессор]]ӣ шуд. Ин донишмандони 35 сола, ки як сол қабл рисолаи доктории худро дар донишгоҳи Кобеи [[Ҷопон]] ҳимоя кард, ахиран дар саҳфаи Фейсбукаш навишт:{{аввали иқтибос}}Дӯстони азиз, ман дирӯз расман унвони &quot;ассошиейт профессор&quot; гирифтам. Ин орзу ва мақсадам буд ва ба Шумо низ барои расидан ба беҳтарин орзуҳоятон комёбиҳо орзумандам{{охири иқтибос|сарчашма=}}&lt;ref&gt;[http://www.sadoitojikon.tj/tajnews/451-mirzosaid-sultonov-avvalin-to1207ike-ki-dar-1206opon-unvoni-professor1251-girift.html МИРЗОСАИД СУЛТОНОВ, АВВАЛИН ТОҶИКЕ, КИ ДАР ҶОПОН УНВОНИ ПРОФЕССОРӢ ГИРИФТ ]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Иқтисодшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>i68rwx69rjs3futsmukwpyr19496j1k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эргашбой Муҳаммадиев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73540</id>
    <revision>
      <id>1461763</id>
      <parentid>1461762</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T12:00:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1461763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6847" sha1="lbjd7uqxt7coy1nbawxrxtlpmjpss5g" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном              = 
 |номи аслӣ        = 
 |тасвир           = Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев
|бар              = 
 |тавсифи тасвир   = 
 |таърихи таваллуд   = 10.07.1941 
|зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|Ноҳияи Ашт|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]  [[ИҶШС]] 
 |таърихи даргузашт       =  
 |шаҳрвандӣ        = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |маҳалли даргузашт     = 
 |фазои илмӣ       = [[риёзиёт]]
 |ҷойҳои кор       = 
 |дараҷаи илмӣ     = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои физика ва математика}}
 |унвонҳои илмӣ    = {{Унвонҳои илмӣ||0}}
 |алма-матер       = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин]]
 |роҳбари илмӣ     = 
 |шогирдони маъруф = 
 |маъруф ба        = 
 |мукофоту ҷоизаҳо =  
 |имзо             = 
 |бари имзо        = 
 |сайт             = 
 |викитека         = 
 |викианбор        = 
}}

'''Эргашбой Мирзоевич Муҳамадиев''' (зод. 10 августи 1941, деҳаи Саро, ноҳияи Ашт) — {{риёзидон|Тоҷикистон}}, доктори илмҳои физика ва математика ([[1980]]), профессор (1985), узви [[Анҷумани риёзии Амрико]] (1992)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://mpi.vogu35.ru/prepodavateli/muhamadiev-jergashboj/|title=Мухамадиев Эргашбой|publisher=УИ ВоГУ}}&lt;/ref&gt;, узви вобастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶТ]] ([[1993]])&lt;ref&gt;Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.&lt;/ref&gt;, асосгузори мактаби илмӣ ва узви Академияи илмҳои табиии Федератсияи Русия (2011)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Зиндагинома ==
Эргашбой Муҳаммадиев 10 августи соли 1941 дар [[ноҳияи Ашт]] ба дунё омадааст. Факултаи физикаю математикаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]ро хатм кардааст (1964). Аспирант, муаллими Донишгоҳи давлатии Воронеж (1964—1967), дотсенти факултаи математикаи Донишгоҳи давлатии Воронеж (1967—1973), дотсенти кафедраи анализи функсионалӣ ва муодилаҳои дифференсиалии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (1973—1976), мудири шуъба (1976—1978), ҷонишини директор оид ба қисми илмӣ (1978—1990), и.в. директори Пажуҳишгоҳи математикаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] (1990—1994), профессори кафедраи муодилаҳои дифференсиалии факултаи математикаи [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров]] (1994—2002), профессори кафедраи математикаи олӣ, кафедраи системаҳо ва технологияҳои информатсионии Донишгоҳи давлатии Вологдаи Федератсияи Русия (аз с.2002).&lt;ref&gt;[https://vk.com/topic-621729_31643535 Кафедра информационных систем и технологий ВоГУ/Преподавательский состав кафедры]&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Силсилаи натиҷаҳои илмии Эргашбой  Муҳаммадиев оид ба ҳалшавандагии муодилаҳои дифференсиалии даврӣ дар математикаи муосир асоси «Назарияи Фавар-Муҳаммадиев» гардидааст. Муаллифи зиёда аз 200 асари илмие мебошад, ки дар нашрияҳои илмии тақризшаванда, аз ҷумла дар пойгоҳҳои [[РИНЦ]], [[Web of Science]] ва [[Scopus]] зуд-зуд иқтибос оварда мешаванд.

Аз соли 1980 то имрӯз ӯ ба се доктор ва 18 номзади илмҳои физика ва математика роҳбарӣ кардааст&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Иштирокдори чандин конфронсу ҳамоишҳои байналхалқӣ (Воронеж, 1978; Маскав, 1980; Ленинград, 1985; Варшава, 1992; Тошканд, 1997; ИМА, 2000) мебошад.&lt;ref&gt;[http://elbibhgu.narod.ru/TavcifnomaiOmuzgoron/TavsifnomaiOmuzgoron.html Тавсифномаи омӯзгорони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]&lt;/ref&gt;

== Осор ==
* Вычисление вращения некоторых классов векторных полей. — Воронеж, 1970;
* Основы численных методов. — Вологда, 2005 (соавтор);
* Гармоничные функции в пространствах непрерывных и ограниченных функции. — Вологда, 2008 (соавтор);
* Классический и регуляризованный операторы Пуассона. — Вологда, 2010 (соавтор);
* Метод регуляризации сдвигом. Теория и приложения. — Вологда, 2012 (соавтор).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Современные проблемы математики и ее приложения. Материалы международной научной конференции, посвященной 70-летию профессора Э. Мухаммадиева. Душанбе, 28-30 июня 2011 г. — Д., 2011.

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]]
[[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрии байналмилалӣ аз Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>lbjd7uqxt7coy1nbawxrxtlpmjpss5g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Бошгоҳи варзишӣ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>86463</id>
    <revision>
      <id>1461773</id>
      <parentid>706186</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T13:27:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Шаблон:Infobox sports team]] to [[Шаблон:Бошгоҳи варзишӣ]]</comment>
      <origin>706186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14441" sha1="7jx5dt9u12yffhr2fbxhkoexos5lijg" xml:space="preserve">{{infobox
| bodyclass  = vcard

| titleclass = fn org
| title      = {{{name|{{{team|{{{title|{{{clubname|&lt;includeonly&gt;{{PAGENAME}}&lt;/includeonly&gt;}}}}}}}}}}}}

| image      = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{logo|{{{image|}}}}}}|size={{{logo_size|{{{pixels|}}}}}}|sizedefault=frameless|alt={{{alt|}}}}}
| caption    = {{{caption|}}}

| label1     = Full name
| data1      = {{{full_name|{{{fullname|}}}}}}
| label2     = {{#if:{{{nickname|}}}|Nickname|Nicknames}}
| data2      = {{#if:{{{nickname|}}}|{{{nickname}}}|{{{nicknames|}}}}}
| label3     = {{#if:{{{sport|}}}|Sport|Sports}}
| data3      = {{#if:{{{sport|}}}|{{{sport}}}|{{{sports|}}}}}
| label4     = School
| data4      = {{{school|}}}
| label5     = Founded
| data5      = {{{founded|}}}
| label6     = First season
| data6      = {{{first_season|}}}
| label7     = Folded
| data7      = {{{folded|{{{disbanded|{{{closed|{{{dissolved|}}}}}}}}}}}}
| label8     = {{#if:{{{last_season|}}}|Last season|Current season}}
| data8      = {{#if:{{{last_season|}}}|{{{last_season}}}|{{{current|}}}}}
| label9     = Association
| data9      = {{{association|}}}
| label10    = League
| data10     = {{{league|}}}
| label11    = Conference
| data11     = {{{conference|}}}
| label12    = Division
| data12     = {{{division|}}}
| label13    = Team history
| data13     = {{{history|}}}
| label14    = Based in
| data14     = {{{city|}}}
| class14    = label
| label15    = Arena
| data15     = {{{arena|}}}
| label16    = Ballpark
| data16     = {{{ballpark|}}}
| label17    = {{#if:{{{home_ground|{{{ground|}}}}}}|Home ground|Stadium}}
| data17     = {{#if:{{{home_ground|{{{ground|}}}}}}|{{{home_ground|{{{ground}}}}}}|{{{stadium|}}}}}
| label18    = {{#if:{{{colors|}}}|Colors|Colours}}
| data18     = {{#if:{{{colors|}}}|{{{colors|}}}|{{{colours|}}}}}
| label19    = Anthem
| data19     = {{{anthem|{{{song|}}}}}}
| label20    = Owner(s)
| data20     = {{{owner|}}}
| label21    = President
| data21     = {{{president|}}}
| label22    = Chairman
| data22     = {{{chairman|}}}
| label23    = {{#if:{{{coach_label|}}}|{{{coach_label}}}|Head coach}}
| data23     = {{{coach|}}}
| label24    = Manager
| data24     = {{{manager|}}}
| label25    = General Manager
| data25     = {{{gm|}}}
| label26    = Secretary
| data26     = {{{secretary|}}}
| label27    = Captain
| data27     = {{{captain|}}}
| label28    = Overall record
| data28     = {{{record|}}}
| label29    = {{#if:{{{nat_championships|}}}|National championships|Championships}}
| data29     = {{#if:{{{nat_championships|}}}|{{{nat_championships}}}|{{{championships|}}}}}
| label30    = Titles
| data30     = {{{club_titles|{{{team_titles|}}}}}}
| label31    = Conference titles
| data31     = {{{conference_titles|}}}
| label32    = {{#if:{{{titles_label|}}}|{{{titles_label}}}|Division titles}}
| data32     = {{#if:{{{titles|}}}|{{{titles}}}|{{{division_titles|}}}}}
| label33    = Playoff berths
| data33     = {{{playoff_berths|}}}
| label34    = Cheerleaders
| data34     = {{{cheerleaders|}}}
| label35    = Dancers
| data35     = {{{dancers|}}}
| label36    = Mascot
| data36     = {{{mascot|}}}
| label37    = Official fan club
| data37     = {{{fanclub|}}}
| label38    = Broadcasters
| data38     = {{{broadcasters|}}}
| label39    = Local media
| data39     = {{{media|}}}
| label40    = {{{season}}}
| data40     = {{#if:{{{season|}}}|{{{position|}}}}}

| header41   = {{#if:{{{uniforms|}}}|Uniforms|{{#if:{{{strip|}}}|Strip}}}}
| data42     = {{#if:{{{uniforms|}}}|{{{uniforms|}}}|{{{strip|}}}}}

| label43    = Branches
| data43     = {{{branches|}}}

| label44    = Members
| data44     = {{{members|}}}

| label45    = {{{blank_label|}}}
| data45     = {{#if:{{{blank_label|}}}|{{{blank_data|}}}}}

| label46    = {{{blank_label1|}}}
| data46     = {{#if:{{{blank_label1|}}}|{{{blank_data1|}}}}}

| label47    = {{{blank_label2|}}}
| data47     = {{#if:{{{blank_label2|}}}|{{{blank_data2|}}}}}

| label48    = {{{blank_label3|}}}
| data48     = {{#if:{{{blank_label3|}}}|{{{blank_data3|}}}}}

| label49    = Website
| data49     = {{{website|}}}

}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;templatedata&gt;
{
    &quot;description&quot;: &quot;insert description here&quot;,
    &quot;params&quot;: {
        &quot;name&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;name&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Name of the team, defaults to page title&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;logo&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;logo&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Filename for logo&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;image&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;image&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Filename for a image included in infobox&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;logo_size&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;logo_size&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Size of logo in pixels&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;pixels&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;Image size&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Size of image in pixels&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;alt&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;alt&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;alt text for image&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;caption&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;caption&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Caption included under images&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;full_name&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;full_name&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Full team name, if different from title/name&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;nickname&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;nickname&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Team's nickname(s)&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;sport&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;sport&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Sport(s) the teams play&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;school&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;school&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;School team is associated with&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;founded&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;founded&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Year team founded&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;first_season&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;first_season&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;disbanded&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;disbanded&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Year team closed&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;last_season&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;last_season&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Most recent season&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;current&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;current&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;association&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;association&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;Association team is with&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;league&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;league&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;League team is in&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;conference&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;conference&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;division&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;division&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;history&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;history&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;city&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;city&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;arena&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;arena&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;ballpark&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;ballpark&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;home_ground&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;home_ground&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;ground&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;ground&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;stadium&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;stadium&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;colors&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;colors&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;colours&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;colours&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;anthem&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;anthem&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;song&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;song&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;owner&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;owner&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;president&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;president&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;chairman&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;chairman&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;coach_label&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;coach_label&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;coach&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;coach&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;manager&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;manager&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;gm&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;gm&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;secretary&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;secretary&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;captain&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;captain&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;record&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;record&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;nat_championships&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;nat_championships&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;championships&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;championships&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;club_titles&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;club_titles&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;team_titles&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;team_titles&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;conference_titles&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;conference_titles&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;titles_label&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;titles_label&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;titles&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;titles&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;division_titles&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;division_titles&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;playoff_berths&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;playoff_berths&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;cheerleaders&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;cheerleaders&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;dancers&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;dancers&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;mascot&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;mascot&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;fanclub&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;fanclub&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;broadcasters&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;broadcasters&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;media&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;media&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;season&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;season&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;position&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;position&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;uniforms&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;uniforms&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;strip&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;strip&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;branches&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;branches&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        },
        &quot;members&quot;: {
            &quot;label&quot;: &quot;members&quot;,
            &quot;description&quot;: &quot;&quot;,
            &quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
            &quot;required&quot;: false
        }
    }
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;!-- place category and language links on the /doc sub-page, not here --&gt;&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>7jx5dt9u12yffhr2fbxhkoexos5lijg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461777</id>
      <parentid>1461773</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T14:32:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1461777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7403" sha1="2h3v7v0lwc5bpmw0q9r5qkgtb9ytz8f" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Қуттӣ/styles.css&quot; /&gt;
{{Қуттӣ
| ном              = {{#if: {{{ном|}}} | {{{ном|}}} | Бошгоҳи варзишӣ }}
| сарлавҳаи худкор = ҳа
| from             = {{{from|}}}

| болоӣ            = {{қуттӣ/ном|{{{ном|}}}|from={{{from|}}}}}
| болоӣ2           = {{#switch: {{wikidata|P31|plain=1|from={{{from|}}}}}
  | дастаи регби-наврасон | франшизаи регби-наврасон | дастаи барҳамхӯрдаи регби-наврасон = [[Регби-15]]
  | бошгоҳи регбилиг = [[Регби-13]]
  }}
| тасвир          = {{wikidata|p154[1]|{{{логотип|}}}
  | size = {{#if: {{{бари логотип|}}} | {{{бари логотип|}}} | 200x250px }}
  | alt  = Логотип
  |from={{{from|}}}}}

| нишонагузорӣ1    = Номи пурра 
| матн1            = {{{номи пурра|}}}

| нишонагузорӣ2    = {{wikidata number switch|P1449|{{{лақабҳо|}}}|{{{лақаб|}}}|Лақабҳо|Лақаб}}
| матн2            = {{Wikidata number switch||{{{лақабҳо|}}}|{{{лақаб|}}}}}
| викидода2        = p1449

| нишонагузорӣ3    = Рангҳо
| матн3            = {{{рангҳо|}}}

| нишонагузорӣ4    = Таъсис
| матн4            = {{{таъсис|}}}
| викидода4        = p571

| нишонагузорӣ5    = Барҳам
| матн5            = {{{барҳам|}}}
| викидода5        = p576

| нишонагузорӣ6    = Шаҳр
| матн6            = {{{шаҳр|}}}

| нишонагузорӣ7    = {{wikidata number switch|P115|{{{варзишгоҳ|}}}|{{{варзишгоҳҳо|}}}|Варзишгоҳ|Варзишгоҳҳо}}
| нишонагузорӣ7    = {{Wikidata number switch||{{{варзишгоҳ|}}}|{{{варзишгоҳҳо|}}}}}
| викидода7        = p115

| нишонагузорӣ8    = Ғунҷоиш
| матн8            = {{{ғунҷоиш|}}}
| викидода8        = &lt;!-- p1083 --&gt;

| нишонагузорӣ9    = Президент
| матн9            = {{{президент|}}}

| нишонагузорӣ10   = Раис
| матн10           = {{{раис|}}}

| нишонагузорӣ11   = Мураббӣ
| матн11           = {{{мураббӣ|}}}

| нишонагузорӣ12   = Капитан
| матн12           = {{{капитан|}}}

| блок13           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |нишонагузорӣ  = Мусобиқа
  |матн   = {{{мусобиқа|}}}

  |нишонагузорӣ1 = Конфронс
  |матн1  = {{{конфронс|}}}

  |нишонагузорӣ2 = Дивизион
  |матн2  = {{{дивизион|}}}

  |нишонагузорӣ3 = {{{мавсим|}}}
  |матн3  = {{{ҷой|}}}
  |from={{{from|}}}}}

| нишонагузорӣ14   = Вебгоҳ
| матн14           = {{{вебгоҳ|}}}
| викидода14       = p856

| сарлавҳа15       = Таърихи номҳо
| матн16           = {{{таърихи номҳо|}}}
| синф16           = noplainlist
| сабки_матн16     = text-align:left;

| сарлавҳа17       = Унвонҳо
| матн18           = {{{унвонҳо|}}}
| синф18           = noplainlist
| сабки_матн18     = text-align:left;

| сарлавҳа19       = Пӯшок

| синф20           = infobox-tablebox
| матн20           = {{#if: {{{пӯшоки асосӣ|}}}{{{пӯшоки хонагӣ|}}}{{{пӯшоки эҳтиётӣ|}}}{{{пӯшоки меҳмонӣ|}}}
  | {{(!}} role=&quot;presentation&quot; &lt;!--
--&gt;{{#if: {{{пӯшоки хонагӣ|}}} | &lt;nowiki/&gt;
{{!}} {{{пӯшоки хонагӣ|}}}&lt;div style=&quot;padding-top: 0.6em; text-align: center; font-weight: bold;&quot;&gt;Хонагӣ&lt;/div&gt;
    }}&lt;!--
--&gt;{{#if: {{{пӯшоки асосӣ}}} | &lt;nowiki/&gt;
{{!}} {{{пӯшоки асосӣ|}}}&lt;div style=&quot;padding-top: 0.6em; text-align: center; font-weight: bold;&quot;&gt;Асосӣ&lt;/div&gt;
    }}&lt;!--
--&gt;{{#if: {{{пӯшоки меҳмонӣ|}}} | &lt;nowiki/&gt;
{{!}} {{{пӯшоки меҳмонӣ|}}}&lt;div style=&quot;padding-top: 0.6em; text-align: center; font-weight: bold;&quot;&gt;Меҳмонӣ&lt;/div&gt;
    }}&lt;!--
--&gt;{{#if: {{{пӯшоки эҳтиётӣ|}}} | &lt;nowiki/&gt;
{{!}} {{{пӯшоки эҳтиётӣ|}}}&lt;div style=&quot;padding-top: 0.6em; text-align: center; font-weight: bold;&quot;&gt;Эҳтиётӣ&lt;/div&gt;
    }}
{{!)}}
  }}

| поёнӣ            = {{қуттӣ/Викианбор|from={{{from|}}}}}
| поёнӣ2           = {{#if: {{{мавсими ҷорӣ|}}}
  | [[Акс:Soccerball current event.svg|33px]] ''{{{мавсими ҷорӣ|}}}''
  }}
}}&lt;!-- 

--&gt;{{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} ||&lt;!--
  --&gt;{{#switch: {{wikidata|P31|plain=1|from={{{from|}}}}}&lt;!--
    --&gt;| бошгоҳи баскетбол&lt;!--
    --&gt;| дастаи баскетбол&lt;!--
    --&gt;| бошгоҳи мардонаи баскетбол&lt;!--
    --&gt;| бошгоҳи занонаи баскетбол =&lt;!--
        --&gt;[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои баскетбол аз рӯи алифбо]]&lt;!--
        --&gt;{{аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Бошгоҳҳои баскетбол, таъсисёфта|p571|from={{{from|}}}}}&lt;!--

    --&gt;| бошгоҳи волейбол&lt;!--
    --&gt;| бошгоҳи занонаи волейбол&lt;!--
    --&gt;| бошгоҳи мардонам волейбол&lt;!--
    --&gt;| дастаи волейбол =&lt;!--
        --&gt;[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои волейбол аз рӯи алифбо]]&lt;!--
        --&gt;{{аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Бошгоҳҳои волейбол, таъсисёфта|p571|from={{{from|}}}}}&lt;!--

    --&gt;| бошгоҳи ҳандбол&lt;!--
    --&gt;| бошгоҳи мардонаи ҳандбол&lt;!--
    --&gt;| бошгоҳи занонаи ҳандбол&lt;!--
    --&gt;| дастаи ҳандбол =&lt;!--
        --&gt;[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои ҳандбол аз рӯи алифбо]]&lt;!--
        --&gt;{{аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Бошгоҳҳои варзишӣ, таъсисёфта|p571|from={{{from|}}}}}&lt;!--

    --&gt;| бошгоҳи регби-15&lt;!--
    --&gt;| дастаи регби-наврасон&lt;!--
    --&gt;| франшизаи регби-наврасон&lt;!--
    --&gt;| дастаи барҳамхӯрдаи регби-наврасон =&lt;!--
        --&gt;[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои регби аз рӯи алифбо]]&lt;!--
        --&gt;{{аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Бошгоҳҳои регби, таъсисёфта|p571|from={{{from|}}}}}&lt;!--
        --&gt;{{аз рӯи сана|{{{барҳам|}}}|Бошгоҳҳои регби, барҳамхӯрда|p576|from={{{from|}}}}}&lt;!--

    --&gt;| бошгоҳи регбилиг =&lt;!--
        --&gt;[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои регбилиг аз рӯи алифбо]]&lt;!--
        --&gt;{{аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Бошгоҳҳои регбилиг, таъсисёфа|p571|from={{{from|}}}}}&lt;!--

    --&gt;| #default = [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои варзишӣ бо навъи варзиши номаълум]]&lt;!--
  --&gt;}}&lt;!--end switch

  --&gt;{{Бетасвир|{{{логотип|}}}|from={{{from|}}}|nocat={{{nocat|}}}|default-type=бошгоҳи варзишӣ|uses=p154}}&lt;!--

--&gt;}}&lt;!-- end namespace check

--&gt;&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>2h3v7v0lwc5bpmw0q9r5qkgtb9ytz8f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Реал Мадрид</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143971</id>
    <revision>
      <id>1461772</id>
      <parentid>1350857</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T13:18:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1461772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="602" sha1="ayv4r08j6cnugk7jsqnr8pfvvyrxbh0" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Реал}}
'''Реа́л Мадри́д''' ({{lang-es|Real Madrid}}):
* «[[Реал Мадрид (бошгоҳи баскетбол)|Реал Мадрид]]» — бошгоҳи баскетболи испониёӣ аз Мадрид
* «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]]» — бошгоҳи футболи испониёӣ аз Мадрид
* «[[Реал Мадрид (бошгоҳи футболи занона)|Реал Мадрид]]» — бошгоҳи футболи занонаи испониёӣ аз Мадрид</text>
      <sha1>ayv4r08j6cnugk7jsqnr8pfvvyrxbh0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ричард Фолтс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144632</id>
    <revision>
      <id>1461857</id>
      <parentid>1423699</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T10:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5424" sha1="qplpy8rb8zm5u347cwsvmk6hl0c7m39" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Ричард Фолтс''' ({{lang-en|Richard Foltz}}; соли таваллудаш 1961) эроншинос, мутахассиси таърихи динҳо, бавижа ислом ва зардуштӣ, профессор дар Раёсати [[Дин|динҳо]] ва [[фарҳанг|фарҳангҳо]] дар Донишгоҳи Конкордия, [[Монреал]], [[Канада]]. Фолтс дараҷаи докториро дар [[шарқ|шарқшиносӣ]] аз Донишгоҳи Ҳарвард гирифтааст.

== Китобҳо ==
* ''The Ossetes: Modern-Day Scythians of the Caucasus'' (Осетҳо: Скифҳои муосири Қафқоз), Лондон, 2021 (ба забони англисӣ).
* ''A History of the Tajiks: Iranians of the East'' (Таърихи тоҷикон: Эрониёни шарқӣ), Лондон (2019) ва  Кобул (2020)(нашрияҳои англисӣ ва дарӣ).
* ''Эрон дар таърихи ҷаҳон'', Нью-Йорк ва Теҳрон, 2016 (нашрияҳои англисӣ ва форсӣ).
* ''Динҳои Эрон'', Лондон (2013) ва Теҳрон (2017) (нашрияҳои англисӣ ва форсӣ).
* ''Динҳои Ҷодаи Абрешим'', Нью-Йорк (1999, 2010) ва Теҳрон (2007) (нашрияҳои англисӣ ва форсӣ).
* ''Mughal India and Central Asia'' (Бобур Ҳиндустон ва Осиёи Марказӣ), Қарочӣ ва Ню-Йорк, 1998 (ба забони англисӣ).

== баъзе мақолаҳо ==
* «Таджикский язык и идентичность в современном Узбекистане», ''Туран-наме'', 6/2 (2022), c. 65-80 (ба забони русӣ).
* «Что означает термин „Таджик“?», ''Весь мир — тело, Иран — сердце…,'' р. Сафар Абдулло, Алматы, 2019, c. 100—111.
* «Тюрки: строители империй и защетники персидской культуры», ''Духовно-исторические связи народов Ирана и Дашти Кипчака,'' р. Сафар Абдулло, Алматы, Издательский дом «Библиотека Олжаса», 2018, с. 63-86 (ба забони русӣ).
* «[[Ричард Нелсон Фрай|Ричард Фрай]] ва таьрихи Тоҷикон », ''Озодагон'' 12/516 (19 марти соли 2018), с.  8-9, 15 (ба забони Тоҷикӣ).
* «Co-opting the Prophet: The Politics of Tajik and Kurdish Claims to Zarathustra and Zoroastrianism» (Дарназардошти бар Паёмбар: Дар сиёсати изҳор намудани курдҳо ва тоҷикҳо ба Зардушт ва дини зардуштӣ), дар Alan Williams, Sarah Stewart, and Almut Hintze, муҳаррирон, ''The Zoroastrian Flame: Exploring Religion, History and Tradition'', Лондон, 2016, c. 325-41 (ба забони англисӣ).
* «Islamic Communities in Central Asia (Ҷомеаҳо исломӣ дар Осиёи Марказӣ)», дар Mark Juergensmeyer, муҳаррир, ''A Handbook of Global Religions'', Нью-Йорк, 2006, с. 457-464 (ба забони англисӣ).
* «The Tajiks of Uzbekistan (Тоҷикони Ӯзбекистон)», ''Central Asian Survey'' 15/2 (1996), с. 213—216 (ба забони англисӣ).

== Пайвандҳо ==
•	[https://ovozitojik.uz/news/view?slug=mardumatonro-hushxol-va-mexmondust-daryoftam &quot;Мардуматонро хушҳол ва меҳмондӯст дарёфтам&quot;] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220915040127/https://ovozitojik.uz/news/view?slug=mardumatonro-hushxol-va-mexmondust-daryoftam |date=2022-09-15 }}, ''Овози тоҷик'', 07 Июн соли 2022 (ба забони тоҷикӣ).

•	[https://caa-network.org/archives/16101 ''История таджиков: Иранцы Востока'': Интервью с автором] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190718133230/https://caa-network.org/archives/16101 |date=2019-07-18 }}, ''CAA-network'', 15 mай 2019 (ба забони русӣ).

•	Камолиддин Абдуллаев, [https://asiaplustj.info/ru/news/opinion/20190318/tadzhiki-irantsi-vostoka-retsenziya-knigi-ot-kamoliddina-abdullaeva &quot;Таджики – иранцы Востока?&quot;], ''ASIA-Plus'', 18 марти соли 2019 (ба забони русӣ).

•	Шариф Ҳамдампур ва Одили Нозир, [https://pressa.tj/richard-fuls-agar-somoniyon-nabud-eron-nabud/ &quot;Ричард Фолтс: Агар Сомониён набуд, Эрон набуд!&quot;] ''Тоҷикистон'', 29 майи соли 2018 (ба забони тоҷикӣ).

•	Саҳифаи Донишгоҳи Конкордия [http://www.concordia.ca/artsci/religions-cultures/faculty.html?fpid=richard-foltz] (ба забони англисӣ).

•	Шаби Бухоро ба ифтихори Ричард Фолтс дар шаҳри Теҳрон [http://bukharamag.com/1395.03.13628.html] (ба забони форсӣ).

•	Суханронӣ дар хотираи [[Ричард Фрай]] дар донишгоҳи Калифорния [https://vimeo.com/156639031] (ба забони англисӣ).</text>
      <sha1>qplpy8rb8zm5u347cwsvmk6hl0c7m39</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мустафо Замонӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146653</id>
    <revision>
      <id>1461802</id>
      <parentid>1259055</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T03:00:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4744" sha1="h9cle9qqp0x1nyzhfo24wx157h1zl88" xml:space="preserve">{{Синамогар
 |ном                      = 
 |номи аслӣ                = {{lang-fa|مصطفی زمانی}}
 |ном ҳангоми таваллуд     = 
 |тасвир                   = 
 |бар                      = 
 |тавсифи тасвир           = 
 |таърихи таваллуд           = 
 |зодгоҳ                   = 
 |табаият                  = 
 |шаҳрвандӣ                = 
 |таърихи даргузашт               = 
 |маҳалли даргузашт             = 
 |падар                    = 
 |модар                    = 
 |ҳамсар                   = 
 |фарзандон                = 
 |навъи фаъолият           = 
 |мукофоту ҷоизаҳо         = 
 |соядаст                  = 
 |сайт                     = 
 |викианбор                = 
}}
'''Мустафо Замонӣ''' ({{lang-fa|مصطفی زمانی}}; тав. [[21 июн]]и [[1982]], [[Устони Мозандарон|Мозандарон]]) — ҳунарпешаи синамои [[Эрон]]. Бо бозидани нақши асосӣ дар силсилафилми «[[Юсуфи паёмбар]]» маъруф гардидааст&lt;ref name=&quot;TT&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=209089|title=&quot;Prophet Joseph (AS)&quot; cast and crew meet Supreme Leader|date=1 December 2009|work=[[Tehran Times]]|language=en|access-date=2015-03-25|accessdate=2017-04-03|archivedate=2015-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150703020013/http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=209089}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;7kisa&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.iran-iran.ir/385785/%d9%85%d8%b5%d8%b7%d9%81%db%8c-%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d8%b1%da%a9%db%8c%d9%87-%d8%a8%d9%87-%d8%b9%d9%86%d9%88%d8%a7%d9%86-%db%8c%da%a9%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%af%d8%a7%d9%88.html|title=مصطفی زمانی در ترکیه به عنوان یکی از داوران فستیوال|publisher=iran-iran.ir|accessdate=2015-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924040242/http://www.iran-iran.ir/385785/%d9%85%d8%b5%d8%b7%d9%81%db%8c-%d8%b2%d9%85%d8%a7%d9%86%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%aa%d8%b1%da%a9%db%8c%d9%87-%d8%a8%d9%87-%d8%b9%d9%86%d9%88%d8%a7%d9%86-%db%8c%da%a9%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%af%d8%a7%d9%88.html|archivedate=2015-09-24}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Мустафо Замонӣ соли 1982 дар Фаридун-Канор ([[Устони Мозандарон|Мозандарон]]) ба дунё омадааст. Дар ҷавонӣ Мустафо муҳосиб буд. Ӯ ду бародар ва як хоҳар дорад. Аз соли 2008, бо офаридани нақши асосӣ дар сериёли «Юсуфи паёмбар» ӯ по ба арсаи ҳунари ҳирфаӣ гузошт ва бародарзодааш — Саййид Ҳусайни Ҷаъфарӣ дар ҳамон сериал нақши наврасии Юсуфи паёмбарро бозидааст. Соли 2012 дар 30-юмин Ҷашнвораи байналмилалии филми «Фаҷр» номзадии беҳтарин нақши мардонаро дар филми «Як ошиқона сода» ба даст овард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.khabaronline.ir/detail/198625/culture/cinema|title=فهرست کامل برندگان سیمرغ‌های سی‌امین جشنواره فیلم فجر / نیمی از سیمرغ‌ها برای سه فیلم دفاع مقدس|publisher=khabaronline.ir|accessdate=2015-03-22}}&lt;/ref&gt;. Соли 2014 Мустафо Замонӣ узви ҳакамон ба ҷашнвораи филмҳои кутоҳ дар туркия «7kisa» даъват шуд.

== Филмшиносӣ ==

=== [[Сериалҳо]] ===
* [[Юсуфи паёмбар]] — 2008
* [[Дар чашми бод]] — 2008
* [[Шаҳрзод (сериал)|Шаҳрзод]] — 2015-16
* [[Шаҳрзод 2]] −2017

=== [[Филмҳо]] ===
* Моҳии сиёҳи кучулу — 2014
* Ҷомадарон — 2013
* Хатти вижа — 2013
* Қиссаи ишқи падарам — 2012
* Оина шамъдун — 2012
* Берлин 7 — 2011
* Ҷайб бар Хиёбони ҷанубӣ — 2001
* Ман ҳамсараш ҳастам — 2011
* Малика — 2011
* Як ошиқонаи сода — 2010
* Савти поён — 2010
* Париноз — 2010
* Бӯйи гандум — 2010
* Қиссаи пуриё — 2010
* Кайфар — 2009
* Падруд Бағдод — 2009
* Ол — 2009

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Ҳунармандон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>h9cle9qqp0x1nyzhfo24wx157h1zl88</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абуюсуф</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147042</id>
    <revision>
      <id>1461764</id>
      <parentid>1380050</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T12:40:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1461764</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7682" sha1="llvofu744tcbjrcwga75fesq3er1q4v" xml:space="preserve">{{Шахсият/Ислом
 |ном               = Яъқуб ибни Иброҳим
 |номи аслӣ         = {{lang-ar|یَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِیم}}
 |форсӣ             = {{lang-fa|یعقوب بن ابراهیم}}
 |тасвир            = 
 |width             = 
 |ном тав           = Яъқуб ибни Иброҳим ибни Ҳабиби Ансорӣ ибни Асъади Куфӣ
 |лақаб             = ''Абуюсуф''
 |касб              = [[Қозӣ (шариат)|қозӣ]], [[муҷтаҳид]]
 |вазифа            = Додраси олии Хилофат
 |аввалдавр         = 767
 |охирдавр          = 798
 |пешгузашта        = ''таъсиси мансаб''
 |ҷонишин           = [[Юсуф ибни Яъқуб]]
 |таърихи таваллуд  = 
 |зодгоҳ            = 
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли вафот     = 
 |маҳалли дафн      = 
 |соли охир         = 
 |табаъият          = 
 |миллат            = 
 |падар             = 
 |модар             = 
 |ҳамсар            = 
 |фарзандон         = 
 |гуногун           = 
 |мукофот           = 
 |соядаст           = 
 |сайт              = 
 |гуногун           = 
 |викитека          = 
 |викианбор         = 
}}
'''Абуюсу́ф Яъқу́би Ансорӣ ибни Иброҳим ибни Ҳабиб ибни Асъади Куфӣ''', бештар маъруф ба '''Абуюсу́ф Ансорӣ''' ({{lang-ar|أبو يوسف الأنصاري}}; [[731]], [[Куфа]] — [[798]], [[Бағдод]]) — [[фақеҳ]] ва донишманди бузурги ислом. Шогирди содиқи [[Абуҳанифа]]. Аз хурдӣ дар назди Абуҳанифа дарс омӯхтааст. Ӯ дар давраи хилофати [[Ҳорунаррашид]] қозии Бағдод буд ва 18 сол ин вазифаи пурмасъулро адо кардааст. Вай аввалин фақеҳест, ки соҳиби унвони «Қози-юл-қузот» (Додраси олии Хилофат) гардидааст.

== Осор ==
Абуюсуф мусаннифи осори фаровонест, ки китобҳои зерин аз намунаи онҳоянд: 
* «Китобу-с-салот»
* «Китобу-з-закот»
* «Китобу-с-сиём»
* «Китобу-л-фароиз»
* «Китобу-л-ваколат»
* «Китобу-л-васоё»
* «Китобу-с-сайд ва-з-забоеҳ»
* «Китобу-л-ҷавомеъ»
Баъзе муҳаққиқон китобҳои ӯро аз 36 то 40 ҷилд номбар кардаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{статья|автор=Прозоров С.&amp;nbsp;М.|заглавие=Некоторые штрихи к портрету верховного судьи Багдада Абу Юсуфа (ум. в 798&amp;nbsp;г.)|ссылка = http://islamica.orientalstudies.ru/rus/images/pdf/a_prozorov_2008d.pdf#page=5|автор издания = [[Институт восточных рукописей РАН|ИВР РАН]]|издание = Письменные памятники Востока|место = {{СПб.}}|издательство = Наука|год = 2008|номер = 1&amp;nbsp;(8)|страницы = 165—169|язык = ru}}
* {{книга|автор = Schacht J.|часть = Abū Yūsuf|заглавие = [[Encyclopaedia of Islam]]|ответственный = Ed. by P. Bearman, Th. Bianquis, C.&amp;nbsp;E. Bosworth, E. van&amp;nbsp;Donzel, W.&amp;nbsp;P. Heinrichs et al|издание = 2nd ed|место = Leiden|издательство = Brill|год = 1960|volume = 1|pages = 164—165|isbn = 90-04-08114-3}} {{ref-en}}
* {{книга|часть = Abū Yūsuf|заглавие = [[Encyclopaedia of Islam]]|ответственный = Ed. by M.&amp;nbsp;Th. Houtsma, T. Arnold, R. Basset &amp;amp; R. Hartmann|издание = 1st ed|место = Leiden|издательство = Brill|год = 1913|volume = 1|pages = 114}}{{ref-en}} — (существует репринт: 1993, ISBN 90-04-09787-2).
* {{книга|автор = Thomas D.|часть = Abū Yūsuf Ya‘qūb|ссылка часть = http://books.google.com/books?id=WtaGCo3S4IkC&amp;pg=PA354|заглавие = Christian-Muslim Relations. A Bibliographical History|ответственный = Ed. by David Thomas and Barbara Roggema|место = Leiden|издательство = Brill|год = 2009|volume = 1&amp;nbsp;(600—900)|pages = 354—359|isbn = 90-04-16975-X}} {{ref-en}}
* {{книга|автор = Wakin J. A.|часть = Abū Yūsuf|ссылка часть = http://www.bookrags.com/research/ab-ysuf-eorl-01/|заглавие = Encyclopedia of Religion|ответственный = Lindsay Jones, Ed. in Chief|издание = 2nd ed|место = Detroit; {{N. Y.}} et al.|издательство = Thomson Gale|год = 2005|volume = 1|pages = 24—25|isbn = 0-02-865734-9}} {{ref-en}}
* {{книга|часть = Abū Yūsuf|ссылка часть = http://books.google.com/books?id=E324pQEEQQcC&amp;pg=PA5|заглавие = [[:en:The Oxford Dictionary of Islam|The Oxford Dictionary of Islam]]|ответственный = John L. Esposito, ed. in chief|место = {{Oxf.}}; {{N. Y.}} et al.|издательство = Oxford Univ. Press|год = 2003|pages = 5—6|isbn = 0-19-512558-4}} {{ref-en}}
* {{книга|автор = [[:de:Carl Brockelmann|Brockelmann C.]]|часть = Abû Jûsuf|ссылка часть = http://archive.org/stream/geschichtederar00brocgoog#page/n195/mode/1up|заглавие = Geschichte der arabischen Litteratur|band = 1|место = Weimar|издательство = E.&amp;nbsp;Felber|год = 1898|seite = 171}} {{ref-de}}

== Пайвандҳо ==
* {{cite web|url=http://www.inter-islam.org/Biographies/imamaabuyusf.html|title=Imam Abu Yusuf (rahmatullahi alaihi)|date=|work=Biographies|publisher=Inter-Islam|accessdate=2012-04-28|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/67vc8WqOD?url=http://www.inter-islam.org/Biographies/imamaabuyusf.html|archivedate=2012-05-25}}
* {{cite web|url=http://ibrahimlong.com/2010/11/28/abu-yusuf-the-knowledge-of-kufa-inherited/|title=Abū Yūsuf: The Knowledge of Kūfa Inherited|author=Long, Ibrahim J.|date=2010-11-28|work=Seeking The Purest Faith: Reflections of an American Muslim|description=запись в блоге|accessdate=2012-04-28|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/67vc8yl8D?url=http://ibrahimlong.com/2010/11/28/abu-yusuf-the-knowledge-of-kufa-inherited/|archivedate=2012-05-25}}
* {{статья|автор=Wheeler, Brannon M.|заглавие=Abū Yūsuf|ссылка=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/abu-yusuf-COM_23440|язык=en|автор издания=Gudrun Krämer, Denis Matringe, John Nawas, Everett Rowson (Eds.).|издание=[[:en:Encyclopaedia of Islam|Encyclopaedia of Islam]], THREE|тип=|место=Leiden|издательство=Brill Online|год=2012|isbn= |issn= |doi= |bibcode= |arxiv= |pmid=}}
* {{статья|автор=Pakatchi, Ahmad; Rezaee, Maryam.|заглавие=Abū Yūsuf|ссылка=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-islamica/abu-yusuf-COM_0164|язык=en|автор издания=Wilferd Madelung, Farhad Daftary (Eds.).|издание=[[:en:Encyclopaedia Islamica|Encyclopaedia Islamica]]|тип=|место=Leiden|издательство=Brill Online|год=2012|isbn=|issn=|doi=|bibcode=|arxiv=|pmid=}}</text>
      <sha1>llvofu744tcbjrcwga75fesq3er1q4v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461765</id>
      <parentid>1461764</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T12:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1461765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7701" sha1="4bm7rmth5kttj2palz1jm6xiye05uf3" xml:space="preserve">{{Шахсият/Ислом
 |ном               = Яъқуб ибни Иброҳим
 |номи аслӣ         = {{lang-ar|یَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِیم}}
 |форсӣ             = {{lang-fa|یعقوب بن ابراهیم}}
 |тасвир            = أبو يوسف.png
 |width             = 
 |ном тав           = Яъқуб ибни Иброҳим ибни Ҳабиби Ансорӣ ибни Асъади Куфӣ
 |лақаб             = ''Абуюсуф''
 |касб              = [[Қозӣ (шариат)|қозӣ]], [[муҷтаҳид]]
 |вазифа            = Додраси олии Хилофат
 |аввалдавр         = 767
 |охирдавр          = 798
 |пешгузашта        = ''таъсиси мансаб''
 |ҷонишин           = [[Юсуф ибни Яъқуб]]
 |таърихи таваллуд  = 
 |зодгоҳ            = 
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли вафот     = 
 |маҳалли дафн      = 
 |соли охир         = 
 |табаъият          = 
 |миллат            = 
 |падар             = 
 |модар             = 
 |ҳамсар            = 
 |фарзандон         = 
 |гуногун           = 
 |мукофот           = 
 |соядаст           = 
 |сайт              = 
 |гуногун           = 
 |викитека          = 
 |викианбор         = 
}}
'''Абуюсу́ф Яъқу́би Ансорӣ ибни Иброҳим ибни Ҳабиб ибни Асъади Куфӣ''', бештар маъруф ба '''Абуюсу́ф Ансорӣ''' ({{lang-ar|أبو يوسف الأنصاري}}; [[731]], [[Куфа]] — [[798]], [[Бағдод]]) — [[фақеҳ]] ва донишманди бузурги ислом. Шогирди содиқи [[Абуҳанифа]]. Аз хурдӣ дар назди Абуҳанифа дарс омӯхтааст. Ӯ дар давраи хилофати [[Ҳорунаррашид]] қозии Бағдод буд ва 18 сол ин вазифаи пурмасъулро адо кардааст. Вай аввалин фақеҳест, ки соҳиби унвони «Қози-юл-қузот» (Додраси олии Хилофат) гардидааст.

== Осор ==
Абуюсуф мусаннифи осори фаровонест, ки китобҳои зерин аз намунаи онҳоянд: 
* «Китобу-с-салот»
* «Китобу-з-закот»
* «Китобу-с-сиём»
* «Китобу-л-фароиз»
* «Китобу-л-ваколат»
* «Китобу-л-васоё»
* «Китобу-с-сайд ва-з-забоеҳ»
* «Китобу-л-ҷавомеъ»
Баъзе муҳаққиқон китобҳои ӯро аз 36 то 40 ҷилд номбар кардаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{статья|автор=Прозоров С.&amp;nbsp;М.|заглавие=Некоторые штрихи к портрету верховного судьи Багдада Абу Юсуфа (ум. в 798&amp;nbsp;г.)|ссылка = http://islamica.orientalstudies.ru/rus/images/pdf/a_prozorov_2008d.pdf#page=5|автор издания = [[Институт восточных рукописей РАН|ИВР РАН]]|издание = Письменные памятники Востока|место = {{СПб.}}|издательство = Наука|год = 2008|номер = 1&amp;nbsp;(8)|страницы = 165—169|язык = ru}}
* {{книга|автор = Schacht J.|часть = Abū Yūsuf|заглавие = [[Encyclopaedia of Islam]]|ответственный = Ed. by P. Bearman, Th. Bianquis, C.&amp;nbsp;E. Bosworth, E. van&amp;nbsp;Donzel, W.&amp;nbsp;P. Heinrichs et al|издание = 2nd ed|место = Leiden|издательство = Brill|год = 1960|volume = 1|pages = 164—165|isbn = 90-04-08114-3}} {{ref-en}}
* {{книга|часть = Abū Yūsuf|заглавие = [[Encyclopaedia of Islam]]|ответственный = Ed. by M.&amp;nbsp;Th. Houtsma, T. Arnold, R. Basset &amp;amp; R. Hartmann|издание = 1st ed|место = Leiden|издательство = Brill|год = 1913|volume = 1|pages = 114}}{{ref-en}} — (существует репринт: 1993, ISBN 90-04-09787-2).
* {{книга|автор = Thomas D.|часть = Abū Yūsuf Ya‘qūb|ссылка часть = http://books.google.com/books?id=WtaGCo3S4IkC&amp;pg=PA354|заглавие = Christian-Muslim Relations. A Bibliographical History|ответственный = Ed. by David Thomas and Barbara Roggema|место = Leiden|издательство = Brill|год = 2009|volume = 1&amp;nbsp;(600—900)|pages = 354—359|isbn = 90-04-16975-X}} {{ref-en}}
* {{книга|автор = Wakin J. A.|часть = Abū Yūsuf|ссылка часть = http://www.bookrags.com/research/ab-ysuf-eorl-01/|заглавие = Encyclopedia of Religion|ответственный = Lindsay Jones, Ed. in Chief|издание = 2nd ed|место = Detroit; {{N. Y.}} et al.|издательство = Thomson Gale|год = 2005|volume = 1|pages = 24—25|isbn = 0-02-865734-9}} {{ref-en}}
* {{книга|часть = Abū Yūsuf|ссылка часть = http://books.google.com/books?id=E324pQEEQQcC&amp;pg=PA5|заглавие = [[:en:The Oxford Dictionary of Islam|The Oxford Dictionary of Islam]]|ответственный = John L. Esposito, ed. in chief|место = {{Oxf.}}; {{N. Y.}} et al.|издательство = Oxford Univ. Press|год = 2003|pages = 5—6|isbn = 0-19-512558-4}} {{ref-en}}
* {{книга|автор = [[:de:Carl Brockelmann|Brockelmann C.]]|часть = Abû Jûsuf|ссылка часть = http://archive.org/stream/geschichtederar00brocgoog#page/n195/mode/1up|заглавие = Geschichte der arabischen Litteratur|band = 1|место = Weimar|издательство = E.&amp;nbsp;Felber|год = 1898|seite = 171}} {{ref-de}}

== Пайвандҳо ==
* {{cite web|url=http://www.inter-islam.org/Biographies/imamaabuyusf.html|title=Imam Abu Yusuf (rahmatullahi alaihi)|date=|work=Biographies|publisher=Inter-Islam|accessdate=2012-04-28|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/67vc8WqOD?url=http://www.inter-islam.org/Biographies/imamaabuyusf.html|archivedate=2012-05-25}}
* {{cite web|url=http://ibrahimlong.com/2010/11/28/abu-yusuf-the-knowledge-of-kufa-inherited/|title=Abū Yūsuf: The Knowledge of Kūfa Inherited|author=Long, Ibrahim J.|date=2010-11-28|work=Seeking The Purest Faith: Reflections of an American Muslim|description=запись в блоге|accessdate=2012-04-28|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/67vc8yl8D?url=http://ibrahimlong.com/2010/11/28/abu-yusuf-the-knowledge-of-kufa-inherited/|archivedate=2012-05-25}}
* {{статья|автор=Wheeler, Brannon M.|заглавие=Abū Yūsuf|ссылка=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-3/abu-yusuf-COM_23440|язык=en|автор издания=Gudrun Krämer, Denis Matringe, John Nawas, Everett Rowson (Eds.).|издание=[[:en:Encyclopaedia of Islam|Encyclopaedia of Islam]], THREE|тип=|место=Leiden|издательство=Brill Online|год=2012|isbn= |issn= |doi= |bibcode= |arxiv= |pmid=}}
* {{статья|автор=Pakatchi, Ahmad; Rezaee, Maryam.|заглавие=Abū Yūsuf|ссылка=http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-islamica/abu-yusuf-COM_0164|язык=en|автор издания=Wilferd Madelung, Farhad Daftary (Eds.).|издание=[[:en:Encyclopaedia Islamica|Encyclopaedia Islamica]]|тип=|место=Leiden|издательство=Brill Online|год=2012|isbn=|issn=|doi=|bibcode=|arxiv=|pmid=}}</text>
      <sha1>4bm7rmth5kttj2palz1jm6xiye05uf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдулбари Гаҷиев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176146</id>
    <revision>
      <id>1461767</id>
      <parentid>1170313</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T13:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1461767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3107" sha1="ripozbynvyzinyei5kcfwi5kugde45f" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Абдулбари Гаҷиев
 |акс = 
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = 
 |номи_пурра = Абдулбари Дагирович Гаҷиев&lt;br&gt;(Abdulbari Dagirovich Gadzhiyev)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |таърихи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1983|5|23}}
 |макони_таваллуд = 
 |таърихи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{қад|m=1.84}}
 |мавқеъ = {{afp|DF}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = 
 |рақам =

 |солҳо1 = 2006
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Русия}} [[Дагдизел Каспийск (бошгоҳи футбол)|Дагдизел Каспийск]][[:en:FC Dagdizel Kaspiysk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 27
 |голҳо1 = 3
 |солҳо2 = 2007
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Русия}} [[Дагдизел Каспийск (бошгоҳи футбол)|Дагдизел Каспийск]][[:en:FC Dagdizel Kaspiysk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 
 |голҳо2 = 
 |солҳо3 = 2008
 |бошгоҳҳо3 = FC Biolog Novokubansk[[:en:FC Biolog Novokubansk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 
 |голҳо3 = 
 |солҳо4 = 2009
 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Русия}} [[Дагдизел Каспийск (бошгоҳи футбол)|Дагдизел Каспийск]][[:en:FC Dagdizel Kaspiysk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо4 = 25
 |голҳо4 = 1
 |солҳо5 = 2010
 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Русия}} [[Машук Кмв Пятигорск (бошгоҳи футбол)|Машук Кмв Пятигорск]][[:en:FC Mashuk-KMV Pyatigorsk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо5 = 15
 |голҳо5 = 2

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Абдулбари Дагирович Гаҷиев''' ({{lang-ru|Абдулбари Дагирович Гаджиев}}; [[23 май]]и [[1983]]) —  футболбози [[Русия|русӣ]], {{afp|df}}.&lt;ref&gt;[[:en:Abdulbari Gadzhiyev|Abdulbari Gadzhiyev]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}

== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Зодагони 23 май]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1983]]
[[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Русия]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Дагдизел Каспийск]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Biolog Novokubansk]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Машук Кмв Пятигорск]]</text>
      <sha1>ripozbynvyzinyei5kcfwi5kugde45f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461768</id>
      <parentid>1461767</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T13:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Абдулбари Гаджийев]] to [[Абдулбари Гаҷиев]]</comment>
      <origin>1461767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3107" sha1="ripozbynvyzinyei5kcfwi5kugde45f" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Абдулбари Гаҷиев
 |акс = 
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = 
 |номи_пурра = Абдулбари Дагирович Гаҷиев&lt;br&gt;(Abdulbari Dagirovich Gadzhiyev)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |таърихи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1983|5|23}}
 |макони_таваллуд = 
 |таърихи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{қад|m=1.84}}
 |мавқеъ = {{afp|DF}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = 
 |рақам =

 |солҳо1 = 2006
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Русия}} [[Дагдизел Каспийск (бошгоҳи футбол)|Дагдизел Каспийск]][[:en:FC Dagdizel Kaspiysk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 27
 |голҳо1 = 3
 |солҳо2 = 2007
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Русия}} [[Дагдизел Каспийск (бошгоҳи футбол)|Дагдизел Каспийск]][[:en:FC Dagdizel Kaspiysk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 
 |голҳо2 = 
 |солҳо3 = 2008
 |бошгоҳҳо3 = FC Biolog Novokubansk[[:en:FC Biolog Novokubansk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 
 |голҳо3 = 
 |солҳо4 = 2009
 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Русия}} [[Дагдизел Каспийск (бошгоҳи футбол)|Дагдизел Каспийск]][[:en:FC Dagdizel Kaspiysk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо4 = 25
 |голҳо4 = 1
 |солҳо5 = 2010
 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Русия}} [[Машук Кмв Пятигорск (бошгоҳи футбол)|Машук Кмв Пятигорск]][[:en:FC Mashuk-KMV Pyatigorsk|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо5 = 15
 |голҳо5 = 2

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Абдулбари Дагирович Гаҷиев''' ({{lang-ru|Абдулбари Дагирович Гаджиев}}; [[23 май]]и [[1983]]) —  футболбози [[Русия|русӣ]], {{afp|df}}.&lt;ref&gt;[[:en:Abdulbari Gadzhiyev|Abdulbari Gadzhiyev]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}

== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Зодагони 23 май]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1983]]
[[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Русия]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Дагдизел Каспийск]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Biolog Novokubansk]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Машук Кмв Пятигорск]]</text>
      <sha1>ripozbynvyzinyei5kcfwi5kugde45f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Расул Ҳамзатов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>200709</id>
    <revision>
      <id>1461855</id>
      <parentid>1274101</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T09:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6159" sha1="irip8hcix2xznilyqe2xj6aeqa8pr64" xml:space="preserve">{{Адиб
 |ном                  = Расул Ғамзатов
 |номи аслӣ            = {{lang-av|ХIамзатил Расул}}
 |Изображение          = {{часть изображения|изобр=Stamp of Russia 2013 No 1709 Rasul Gamzatov.jpg|позиция=center|подпись=|ширина=250|общая=450|верх=37|право=100|низ=20|лево=197|рамка=нет|помехи=да|увеличить=10}}
 |Место рождения       = село {{местоРождения|Цада}}, [[Хунзахский район Дагестана|Хунзахский район]], [[Дагестанская АССР]], [[РСФСР]], [[СССР]]
 |Род деятельности     = {{поэт|СССР|России XX века}}, {{прозаик|СССР|России по алфавиту|России XX века}}, {{публицист|СССР|России|XX века}}, {{переводчик|СССР|России|XX века|поэзии на аварский язык|с русского языка}}
 |солҳои фаъолият      = 1932—2003
 |Направление          = [[социалистический реализм]]
 |Жанр                 = [[стихотворение]], [[поэма]]
 |Язык произведений    = [[аварский язык|аварский]], [[Русский язык|русский]]
 |Дебют                = 1943 год — книга на аварском языке
 |Премии               = {{Ленинская премия|1963}} {{Сталинская премия|1952}} {{Премия имени Горького}}
 |Награды              = {{{!}} style=&quot;background: transparent&quot;
{{!}} {{Медаль Серп и Молот|1974}}
{{!}}}
{{{!}} style=&quot;background: transparent&quot;
{{!}} {{орден Святого Андрея Первозванного Российской Федерации}}{{!!}}{{орден За заслуги перед Отечеством 3 степени|1999}}
{{!}}}
{{{!}} style=&quot;background: transparent&quot;
{{!}} {{Орден Ленина|1974}} {{!!}} {{Орден Ленина}} {{!!}} {{Орден Ленина}}
{{!}}{{Орден Ленина}}
{{!}}-
{{!}} {{Орден Октябрьской Революции}} {{!!}} {{Орден Трудового Красного Знамени}}{{!!}}{{Орден Трудового Красного Знамени}} {{!!}} {{Орден Трудового Красного Знамени}}
{{!}}-
{{!}}{{Орден Дружбы народов|1993}}{{!!}}{{медаль За доблестный труд в Великой Отечественной войне 1941-1945 гг.|}}
{{!}}}
{{{!}} style=&quot;background: transparent&quot;
{{!}} {{орден Золотого руна (Грузия)}}
{{!}}}
 |Викитека             = 
}}
'''Расул Ҳамзатович Ҳамзатов''' (авар. ХІамзатазул Расул; [[8 сентябр]]и [[Соли 1923|1923]] — [[3 ноябр]]и [[Соли 2003|2003]]) — [[шоир]], [[нависанда]] ва тарҷумони шуравӣ ва рус, иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ, публисист ва арбоби сиесӣ. Шоири халқии ҶШСА Доғистон (1959). [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1974). Барандаи Мукофотҳои Ленинӣ (1963) ва Сталинӣ дараҷаи сеюм (1952). Узви [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ|ВКП(б)]] аз соли 1944.

== Зиндагинома ==
{{дар нақша}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}


== Пайвандҳо ==
* {{Warheroes|star=Labor|id=11104}}
&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source-container&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;display: none;&quot; lang=&quot;ru&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-source&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-title&quot; title=&quot;Оформление ссылки на статью о Герое Советского Союза на сайте Warheroes.ru&quot;&gt;Warheroes&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param&quot;&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-title&quot;&gt;&lt;span id=&quot;id&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-key&quot;&gt;Идентификатор&lt;/span&gt;&lt;span data-key=&quot;id&quot; title=&quot;идентификационный номер статьи на сайте warheroes.ru.&quot; class=&quot;cx-template-editor-param-desc&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;cx-template-editor-param-value&quot; data-key=&quot;id&quot; style=&quot;position: relative;&quot;&gt;11104&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
* [http://www.gamzatov.ru/ Сайт о Гамзатове] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120204063049/http://www.gamzatov.ru/ |date=2012-02-04 }} — координатор проекта — правительство Республики Дагестан.
* [http://stihipoeta.ru/rasul-gamzatov/ Расул Гамзатов стихи]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://archive.russia-today.ru/2003/no_19/19_culture_1.htm Слово мудреца]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Статья о юбилее Р. Гамзатова в журнале «РФ сегодня»
* [http://gazeta.ru/2003/11/03/umerrasulgam.shtml Некролог в Газете. Ру]
* [https://web.archive.org/web/20040707115614/http://www.dagpravda.ru/ob/rasul01-11-03.htm Некролог в «Дагестанской Правде»]

{{нависанда-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Меҳнати Сотсиалистӣ]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]]
[[Гурӯҳ:Барандагони Мукофоти ленинӣ]]
[[Гурӯҳ:Барандагони Мукофоти сталинӣ]]
[[Гурӯҳ:Сарфарозшудагон бо медали «Барои меҳнати шуҷоатнок дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941-1945»]]</text>
      <sha1>irip8hcix2xznilyqe2xj6aeqa8pr64</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Писари ғул (филм)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>202846</id>
    <revision>
      <id>1461845</id>
      <parentid>1453235</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T08:36:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4975" sha1="0l54lw6n4ch26421uigqqm2udn1uniy" xml:space="preserve">{{Филми тасвирӣ
|Ном           = Писари бигфут
|Аслӣ          = The Son of Bigfoot
|Дигар номҳо   = Bigfoot Junior
|Тасвир        = Стань легендой! Бигфут Младший - постер.jpg
|Андоза        = 220px
|Имзо          = Русский постер фильма
|Навъ          = [[аниматсияи компютерӣ]]
|Жанр          = 
|Коргардон     = Бен Стассен&lt;br&gt;Жереми Дегрусон
|Таҳиякунанда  = Ҷина Галло&lt;br&gt;Мими Мэйнард&lt;br&gt;Домоник Парис&lt;br&gt;Бен Стассен&lt;br&gt;Фабрис Делвил
|Филмноманавис = 
|Нақшҳо        = Боб Барлен&lt;br&gt;Келлан Брункер&lt;br&gt;Cинта Адамс&lt;br&gt;Ҷои Камен&lt;br&gt;Дэвид Эпштейн
|Оҳангсоз      = [[Puggy]]
|Оператор      = Ҷереми Дегрусон&lt;br&gt;Бен Стассен
|Студия        = [[StudioCanal]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.animationmagazine.net/features/studiocanal-teases-son-of-bigfoot/|title=StudioCanal Teases ‘Son of Bigfoot’|work=Animation Magazine|last=Milligan|first=Mercedes|date=April 7, 2017|accessdate=July 6, 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;[[:en:nWave Pictures|nWave]]
|Кишвар        = {{Парчамбандӣ|Фаронса}}&lt;br&gt;{{Парчамбандӣ|Белгия}}
|Забон         = [[Забони фаронсавӣ|фаронсавӣ]] 
|Давомнокӣ     = 92 дақ.
|Нахустнамоиш  = 2017
|Буҷет         = $30 000 000 
|Ҳазина        = 
|imdb_id       = 5715410
|bcdb_link     = 
|allrovi       = 
|rottentomatoes = 
}}
'''«Писари ғул»''' ('''«Писари бигфут»,''' {{Lang-fr|The Son of Bigfoot}}) ー филми [[CGI (графика)|CGI]]-аниматсионии фаронсавию белгӣ, мунташиршуда 11 августи соли 2017&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://releasedatehub.com/the-son-of-bigfoot-2017|title=The Son of Bigfoot 2017|website=releasedatehub.com|date=April 5, 2017|accessdate=July 6, 2017|archivedate=2017-08-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170806060855/https://releasedatehub.com/the-son-of-bigfoot-2017}}&lt;/ref&gt;. Коргардонҳо ー Бин Стассен ва Ҷереми Дегрусон.

== Достон ==
Достон аз он ҷое оғоз мешавад, ки Одам мехоҳад бо бармало кардани рози гум шудани падараш ҳамосаи тозае биёфранд ва ба ҳама нишон диҳад, ки ғул ({{Lang-fr|Bigfoot}}) дар воқеъ падари гумшудаи ӯст. Падари Одам солиёни сол дар ҷангал махфӣ шудааст то аз дасти ширкати Ҳайрко ({{lang-en|HairCo}}), ки хоҳони анҷоми озмоишоти [[Кислотаи дезоксирибонуклеат|КДН-и]] онҳо аст, дар амон бошанд. Одам, ки дар ибтидо бовар намекард худаш ҳам аз қудратҳои мофавқтабиӣ бархурдор аст, бо пайдо кардани падар худ мутаваҷҷеҳи ин мавзӯъ шуд. Дар ниҳоят радпоҳои Одам, ки ҳама ҷо пур шуда буд, боис шуд то ширкати Ҳайрко муваффақ ба пайдо кардани ғул бишавад&lt;ref&gt;{{Cite news|title=The Son of Bigfoot|author=|url=http://filmmotarjem.com/%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%B4%D9%86-the-son-of-bigfoot/|work=فیلم مترجم|date=|accessdate=2017-11-17|language=fa}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Садопешагон ==
* Синда Адамс
* Боб Барлен
* Келлан Брункер
* Ҷои Камен
* Дэвид Эпштейн
* Кристофер Л. Парсон
* Ҷо Томас

== Дубляжи русӣ ==
* Артур Смолянинов
* Дарья Мелникова
* Семен Трескунов
* Сергей Чихачев

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://plus.lesoir.be/107350/article/2017-08-01/bigfoot-junior-vise-un-public-relativement-jeune Bigfoot Junior vise un public relativement jeune]
* [https://iz.ru/626917/anastasiia-rogova/vzryvnaia-blondinka-ne-spasla-rossiiskii-prokat «Взрывная блондинка» не спасла российский прокат]
* [http://www.woman.ru/rest/freetime/article/203347/ Супруги Мельникова и Смольянинов вместе озвучили мультфильм «Стань легендой! Бигфут Младший»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170806100735/http://www.woman.ru/rest/freetime/article/203347/ |date=2017-08-06 }}

{{хурд}}</text>
      <sha1>0l54lw6n4ch26421uigqqm2udn1uniy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мавлоно Яъқуби Чархӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206201</id>
    <revision>
      <id>1461794</id>
      <parentid>1396460</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T23:48:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14266" sha1="iotswz1j2vp81539zq1j7d311yvzuh1" xml:space="preserve">{{Шахсият/Ислом|илоҳиётшинос
 |номи аслӣ    = {{lang-fa|مولانا یعقوب چرخی}} 
 |вазифа       = 18-умин шайхи тариқати нақшбандия
 |аввалдавр    = 1400
 |охирдавр     = 1447
 |пешгузашта   = [[Алоуддини Аттор]]
 |ҷонишин      = [[Убайдуллоҳи Шошӣ]]
 |ном тав      = Яъқуб ибни Усмон ибни Маҳмуд ибни Муҳаммад ибни Маҳмуди Чархӣ
 |маҳалли даргузашт = деҳкадаи Ҳалғату, [[мулки Ҳисор]], [[Мовароуннаҳр]]
 |падар        = Усмон ибни Маҳмуд
 |нуфуз        = нақшбандия
}}
'''Мавлоно Яъқуби Чархӣ''' (''Яъқуб ибни Усмон ибни Маҳмуди Ғазнавӣ Чархии Сарразӣ''&lt;ref name=&quot;:1&quot; group=&quot;Тавзеҳ&quot;&gt;Ӯ дар оғози чандин асараш ному нисбати худро тақрибан як хел зикр кардааст:

Дар «Тафсир» ба забони арабӣ: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн ал-Маҳмуд ал-Ғазнавӣ ал-Чархӣ сумма ас- Сарразӣ»''; дар оғози рисолаҳои «Найнома»: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ сумма ас- Сарразӣ»; «Абдолия»: «Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ибн Маҳмуд ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ сумма ас- Сарразӣ»''; дар «Унсия»: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ»;'' дар «Ҳуроия»: ''«Яъқуб ибн Усмон ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ»;'' дар «Шарҳи асмоулҳусно»: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ал-Ғазнавӣ сумма ас-Сарразӣ»''.&lt;/ref&gt;; [[1359]], деҳаи Саррази деҳоти Чархи [[Вилояти Лӯгар|вилояти Ғазнин]] — [[1447]], деҳкадаи Ҳалғату, [[мулки Ҳисор]]) — [[ориф]], {{шоир}}, яке аз бузургтарин намояндагони тариқати [[тасаввуф]]ии [[нақшбандия]], муриду халифа ва аз асҳоби кибори саромади силсила — [[Баҳоуддини Нақшбанд|Хоҷа Баҳоуддини Нақшбанд]].

== Зиндагинома ==
Яъқуби Чархӣ, аз маълумоти овардаи худи муаллиф ва тазкираҳои «Нафаҳот»-у «Рашаҳот» маълум мегардад, ки эшонро лақаб Мавлоно, ном Яъқуб, номи падар Усмон, нисбат Ғазнавии Чархии Сарразӣ буда, дар деҳаи Саррази деҳоти Чархи вилояти Ғазнин ([[Вилояти Лӯгар|вилояти Лугари]] [[Афғонистон]]и имрӯз) ба дунё омадааст. Таърихи таваллуди Яъқуби Чархӣ маълум нест, ҳарчанд баъзеҳо онро соли 763 ҳиҷрии қамарӣ (1361 милодӣ) зикр кардаанд&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;شمس, محمد جواد. يعقوب جرخى. احوال و آثار. دوشنبه, انتشارات بيوند, 2009. ص ٣٤&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Мавлоно Яъқуби Чархӣ. Китобулфароиз. Д.: Адиб, 2011. Саҳ. 4.&lt;/ref&gt;.

== Омӯзиш ва таҳсили илм ==
Яъқуби Чархӣ таҳсили ибтидоии диниро дар зодгоҳаш, дар хонаводаи хеш, назди падараш гирифтааст&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Муҳаммадхоҷаев А. Нақшбандия ва Хоҷа Аҳрор. Саҳ. 69&lt;/ref&gt;. Тавре аз як нақли Мавлоно Яъқуби Чархӣ бармеояд, ӯ барои идомаи таҳсил аз зодгоҳаш ба Ҳирот — пойтахти давлати Темуриён меравад. Шаҳри Ҳирот он вақт маркази сиёсиву иқтисодӣ ва фарҳангии мамлакат буд, аз як ишораи Мавлоно Яъқуб ҳамин қадар маълум мегардад, ки ӯ чанд гоҳ дар Ҳирот будааст ва дар хонақоҳи [[Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ]], воқеъ дар бозори Малик, зиста ва асосан дар ҳамон ҷо таом мехӯрдааст, ба қавли худаш: «''ба сабаби он ки дар шаритаи он тавсиате ҳаст ва дар асли вақф низ эҳтиёт намудаанд''»&lt;ref name=&quot;«Найнома». Саҳ. 17&quot;&gt;«Найнома». Саҳ. 17.&lt;/ref&gt;.

Мавлоно Яъқуб барои идомаи таҳсил соли 1380 милодӣ ба [[Бухоро]] — гаҳвораи тамаддун ва фарҳанги миллии тоҷикон меояд ва ба омӯзиши улуми динӣ мепардозад&lt;ref&gt;«Тафсир». Саҳ. 171.&lt;/ref&gt;. Баъди ба пуррагӣ фаро гирифтани давраи таҳсилоти динӣ оҳанги бозгашт аз роҳи Балх ба ватан мекунад&lt;ref&gt;Осори мунтахаби Хоҷа Аҳрор ва пайравонаш. Д.: Империал Групп, 2004. Саҳ. 302&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;Тавзеҳ&quot;&gt;Дар ин бора муаллифи «Рашаҳот» аз забони Мавлоно Яъқуб чунин меорад: ''«Ва баъд аз он ки аз акобир ва уламои Бухоро иҷозати фатво гирифтам, азимати он кардам, ки ба ватани аслӣ муроҷаъат намоям».''&lt;/ref&gt;. Иҷозати фатво, тавре ки маълум аст, танҳо пас аз хатми давраи пурраи таҳсилот ва фаро гирифтани тамоми улуми динии замон дода мешуд. Пас, аз ин қавли Мавлоно Яъқуб маълум мегардад, ки ӯ то қадам ниҳодан дар тариқат аз шариат огоҳии комил дошта, олими мутабаҳҳир дар улуми шаръӣ гашта будааст.
    
Аз як ишораи Ҳоҷа Аҳрор баъзе муҳаққиқон чунин бардошт кардаанд, ки Мавлоно Яъқуби Чархӣ барои таҳсили илм ба [[Миср]] низ сафар карда будааст&lt;ref name=&quot;«Найнома». Саҳ. 17&quot;/&gt;. Ишораи мазкур дар «Нафаҳот» чунин сабт шудааст: «Хидмати Ҳоҷа Убайдуллоҳ фармуданд, ки хидмати Мавлоно Яъқуб бо [[Шайх Зайнуддини Хофӣ]] (раҳ) пеши Мавлоно Шиҳобуддини Сайрофӣ (раҳ) ҳамсабақ будаанд»&lt;ref&gt;«Тафсир». Саҳ. 466.&lt;/ref&gt;. Худи Мавлоно Яъқуб дар ягон ҷойи осори дар дастрасии мо қарордошта аз сафараш ба Миср ёдовар нашудааст. Танҳо дар «Тафсир» ду бор якбайтӣ аз бузургтарин сарояндаи шеъри сӯфиёна дар адабиёти араб Ибни Фориз (1181—1235 милодӣ) овардааст. Орифи мазкур, тавре маълум аст, дар Миср зистааст. Шайхи маъруф Зайнуддини Хофӣ (фавт 1436) шарикдарси ӯст.

Қабл аз бозгашт ба ватан бо хоҷа Баҳоуддин ҳамсуҳбат шуда, ба ҳалқаи муридони ӯ пайваст. Хоҷаи Нақшбанд пеш аз вафот бо мақсади таълиму тарбияи минбаъда Мавлоно Яъқуби Чархиро ба назди халифаи хеш [[Алоуддини Аттор]] равон кард. Мавлоно Яъқуби Чархӣ то дами вафоти Алоуддини Аттор дар назди ӯ дар Чағониён монд ва сипас ба мулки Ҳисор омада, дар деҳкадаи Ҳалғату (воқеъ дар қисмати ғарбии Душанбе) маскан ихтиёр кард. Дар ин ҷо то охири умр тибқи дастури пири худ ба кишоварзӣ, таълими шогирдон, тарбияи муридон ва тарғиби таълимоти тариқати нақшбандия машғул гашт. Хоҷа Баҳоуддин ба Мавлоно Яъқуби Чархӣ фармуда буд: «Он чи аз мо ба ту расидааст, ба бандагони Худо бирасон, то сабаби саодат бошад».

Мавлоно Яъқуби Чархӣ муршиди намояндаи маъруфи тариқати нақшбандия Хоҷа Убайдуллоҳи Аҳрор мебошад. Хоҷа Аҳрор ба қасди дасти иродат додан ба Мавлоно Яъқуби Чархӣ аз Самарқанд ба Ҳалғату омадааст.

== Поси хотир ==
[[Акс:Масҷиди ҷомеи марказии н. Рӯдакӣ ба номи Мавлоно Яъқуби Чархӣ (1).jpg|thumb|Масҷиди ҷомеи марказии ноҳияи Рӯдакӣ ба номи Мавлоно Яъқуби Чархӣ]]
Пас аз вафоти Мавлоно Яъқуби Чархӣ деҳкада ба поси хотири ӯ «Ҳазрати Мавлоно» ном гирифт.

Оромгоҳи Мавлоно Яъқуби Чархӣ ба мазор табдил ёфт. Иморатҳои сари мазорро соли 1703 лашкари Бухоро хароб кард. Баъдан мазор аз нав сохта шуд ва дар шафати он масҷиди ҷомеъ бунёд гардид. Дар канори деҳаи Пингроми Афғонистон, 2 км дуртар аз зодгоҳи Мавлоно Яъқуби Чархӣ — деҳаи Чарх, мардуми маҳаллӣ мазор бунёд кардааст, ки он оромгоҳи падари Мавлоно Яъқуби Чархӣ аст.

== Осор ==
Дар «Рашаҳот» танҳо ба мусаннафоти сершумор доштани Мавлоно Чархӣ ишорае рафта, вале аз онҳо ном бурда нашудааст. Муҳаққиқон теъдоди гуногуни осори Мавлоно Яъқуби Чархиро аз 2 то 10 номгӯй зикр кардаанд: Ҳ. К. Йилмаз — 2, Халилуллоҳи Халилӣ — 3, Аҳмадҷон Муҳаммадхоҷаев — 5, М. Ҷ. Шамс — 7, М. Н. Ронҷҳо — 8, Ҳамза Камол — 10 номгӯй. Дар дастрасии мо 8 номгӯй китобу рисолаҳои зерини Яъқуби Чархӣ қарор дорад&lt;ref&gt;Маҳмадуллоев С. Мавлоно Яъқуби Чархӣ. Зиндагӣ, осор ва афкор. — {{Д.}}: «Дониш», 2013. — С. 40. — 272 с.&lt;/ref&gt;:
# «Тафсири Яъқуби Чархӣ».
# «Найнома» ё рисолаи «Ноия».
# Рисолаи «Абдолия».
# Рисолаи «Унсия».
# Рисолаи «Шарҳи асмоулҳусно».
# Рисолаи «Ҳавроия» ё «Ҷамолия».
# «Китобулфароиз».
# «Тариқаи хатми аҳзоб».

== Нигаред низ ==
* [[Масҷиди мавлоно Яъқуби Чархӣ]]

== Тавзеҳот ==
{{эзоҳ|group=Тавзеҳ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}

== Адабиёт ==
* [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016, — С. 725. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.
* Маҳмадуллоев С. Мавлоно Яъқуби Чархӣ. Зиндагӣ, осор ва афкор. — {{Д.}}: «Дониш», 2013. — 272 с.

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=http://www.logar.se/index.php/fa/2014-07-20-00-18-02/122-shakhsiatha-5|title=خواجه یعقوب چرخی&quot; پیر تصوف&quot;|author=|website=|date=|publisher=www.logar.se|lang=fa|accessdate=2018-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180201205145/http://www.logar.se/index.php/fa/2014-07-20-00-18-02/122-shakhsiatha-5|archivedate=2018-02-01}}
* {{Cite web|url=http://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=394|title=مولانا يعقوب چرخی حصاری قدّس سرّه - چهره های ماندگار - مطالب سایت|author=|lang=fa}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Cite web|url=http://wikifeqh.ir/%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%DA%86%D8%B1%D8%AE%DB%8C|title=یعقوب چرخی - ویکی فقه|publisher=wikifeqh.ir|lang=fa}}
* {{cite web|url=http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XV/1420-1440/Jakub_charhi/frametext.htm|lang=ru|title=Якуб Чархи. Рисала-йи абдалийа (Послание о заменяющих)}}
* {{Cite news|title=Mawlana Yaqub Charkhi|author=|first=|last=|url=http://maktabah.org/blog/?p=286|work=Ghaffari|date=2011-05-22|language=en}}
* {{Cite web|url=http://naqshbandi.org/golden-chain/the-chain/yaqub-al-charkhi/|title=Yaqub al-Charkhi, qaddasa-l-Lahu sirrah {{!}} The Naqshbandiyya Nazimiyya Sufi Order of America: Sufism and Spirituality|lang=en|accessdate=2018-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170628192032/http://naqshbandi.org/golden-chain/the-chain/yaqub-al-charkhi/|archivedate=2017-06-28}}

{{Нақшбандия|холидия}}

[[Гурӯҳ:Орифони мусалмон]]</text>
      <sha1>iotswz1j2vp81539zq1j7d311yvzuh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтисоди Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207219</id>
    <revision>
      <id>1461790</id>
      <parentid>1399322</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T20:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32609" sha1="jtagmm1oua7tbxaxuwgesr8jl1wvvbj" xml:space="preserve">{{Иқтисоди кишварҳо}}
'''Иқтисоди Тоҷикистон''' — ба далели тавоноиҳои ҷуғрофиёӣ ва табиии худ, яке аз манотиқи муҳимми иқтисодӣ дар [[Осиёи Марказӣ]] маҳсуб мешавад ва аз ҷойгоҳе вежа бархурдор аст.
Пас аз эъломи истиқлоли давлати Ҷумҳурии Тоҷикистон вобаста ба қатъ гардидани робитаҳои хоҷагӣ байни корхонаҳо, лағв шудани бозорҳои анъанавии фурӯш, камбуди ҷиддии захираҳои молиявӣ иқтисод ва тиҷорат ба мушкилоти ҷиддӣ рӯ ба рӯ омаданд.

Минбаъд марҳалаҳои гузаштаро аз ибтидои соҳибистиқлолӣ то айни замон шартан ба 3 давра метавон ҷудо намуд.

* давраи аввал — солҳои 1991—1994 — таҳлили низоми шӯравӣ ва бартараф намудани оқибатҳои ногувори муқовиматҳои шаҳрвандӣ
* давраи дуюм — солҳои 1995—1999 — раҳо гардидани иқтисоди кишвар аз ҳолати буҳронӣ, тағйироти сохторӣ ва институтсионалӣ, гузаштан ба муносибатҳои нави иқтисодӣ;
* давраи сеюм — солҳои 2000—2014 — солҳои рушди устувори иқтисодӣ.

Мувофиқи пешгӯии иқтисодчиёни Бонки ҷаҳонӣ, соли 2018 афзоиши воқеии ММД Тоҷикистон то 5,9 фоиз бештар шуда, соли 2019 то ба 6,1 фоиз мерасад. Қобили зикр аст, ки соли 2016 рушди воқеии ММД Тоҷикистон 6,9 фоизро ташкил дода буд&lt;ref&gt;{{Cite news|title=БҶ: Рушди иқтисоди Тоҷикистон соли 2019 беҳтар мешавад|author=|url=http://www.asiaplus.tj/ru/node/242583|work=ASIA-Plus|date=|accessdate=2018-02-13|language=tg}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
==Вазъи саноати Тоҷикистон ==
{{Асосӣ|Саноати Тоҷикистон}}
Дар даҳсолаҳои охири мавҷудияти [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] [[ҶШС Тоҷикистон]] ба яке аз ҷумҳуриҳои саноатӣ – аграрӣ табдил ёфта буд.  Дар маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД) ҳиссаи маҳсулоти саноатӣ нисбат ба маҳсулоти кишоварзӣ зиёд буд. Соли [[1991]] шумораи умумии корхонаҳои саноатӣ дар ҶШС Тоҷикистон ба [[2.308]] адад мерасид. Аз миқдори умумии корхонаҳои саноатӣ дар ҶШС Тоҷикистон  425 ададаш корхонаҳои нисбатан калон буда, аз онҳо 207 корхонаҳои саноати вазнин ва 119 ададашон корхонаҳои саноати сабук буданд.

Ҷанги шаҳрвандӣ (1992 -1997) ба фаъолияти саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон нақши манфӣ гузошт. Корхонаҳои  саноатии Тоҷикистон аз соли 1996 инҷониб аксар зараровар ҳисоб мешаванд. Зеро, аз ин сол сар карда ба ҷумҳурӣ воридоти молҳои саноатии хориҷӣ хело афзуд. Дар натиҷа аз як тараф аксарияти корхонаҳои саноатӣ фаъолият намекарданд, аз тарафи дигар, он корхонаҳое, ки фаъолият мекарданд,  маҳсулоташон бо молҳои ба ҷумҳурӣ воридгардида рақобат карда наметавонистанд.&lt;ref&gt;Ҳотамов Н.Б., Довуди Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарси). – Душанбе,2011.&lt;/ref&gt;

Дар соли 2011 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 952 корхонаи саноатӣ арзи вуҷуд мекард (аз байни онҳо 10,2% кор намекарданд). Маҳсулоти истеҳсолнамудаи корхонаи саноатӣ дар 9 мохи соли 2012 - $1,4 млрд ташкил медиҳад.&lt;ref&gt;http://www.regnum.ru/news/1582915.html&lt;/ref&gt;
 
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2019 дар соҳаи саноат — 219 корхонаи нави саноатӣ бо таъсиси 2942 ҷойи корӣ, аз ҷумла, дар [[вилояти Суғд]] — 59 бо 969 ҷойҳои кории нав, [[вилояти Хатлон]] — 57 корхона бо 678 ҷойҳои кории нав, [[ВМКБ]] — 3 корхона бо 87 ҷойҳои кории нав, шаҳри [[Душанбе]] — 60 корхона бо 812 ҷойҳои кории нав ва [[НТҶ]] — 40 корхона бо 386 ҷойҳои кории нав сохта ба истифода дода шуд.
Аз шумораи умумии корхонаҳои нав: 38 — корхона ба соҳаи мошинсозӣ, 53 — корхона ба  саноати сабук,  50 — корхона ба соҳаи масолеҳи сохтмон, 62 — корхона ба саноати хӯрокворӣ, 2 —корхона ба саноати маъдан, 1 — корхона ба саноати ангишт, 5 — корхона ба соҳаи табъу нашр ва 8 — корхона ба дигар соҳаҳо рост меояд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sanoat.tj/?p=5344|title=Натиҷаи воридоти технологияҳои муосир ва татбиқи он дар истеҳсолоти ватанӣ|author=|date=|publisher=sanoat.tj|accessdate=2020-01-22|archivedate=2020-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200212094105/http://sanoat.tj/?p=5344}}&lt;/ref&gt;.

Тибқи маълумотҳои дастрасгардида  дар 11 моҳи соли ҷорӣ КВД «[[Ширкати Алюминийи Тоҷик]]» маҳсулотҳоро ба монанди  алюминийи аввалия ба маблағи 158,0 млн. доллари ИМА  ба хориҷи кишвар, хусусан ба Давлатҳои Аврупо содирот намудааст.

ҶДММ «Талко Кемикал» бо дарназардошти  масъалаҳои қабули давлатии иншооти сохтмонаш анҷомёфтаи корхонаҳои «криолит ва алюминийи фтордор» ва ҳамоҳангсозии дигар корҳои ташкиливу омодагӣ ба истеҳсолот ва захира намудани ашёи хом дар семоҳаи аввали соли равон фаъолият накарда, аз моҳи апрели соли 2019 тибқи нақшаи қаблан такмил додашуда ба истеҳсоли маҳсулотҳои кимиёвӣ ба монанди алюминии фтордор,  криолит ва коагулянт  шурӯъ намуд.
Дар 11 моҳи соли равон корхонаи мазкур дар ҳаҷми 3605 тонна фториди алюминий, 417,6 тонна криолит, 438,3 тонна кислотаи сулфат ва 820,0 тонна коагулянт, дар маҷмӯъ бо маблағи 53,5 млн сомонӣ ба фурӯш баровардааст.
ҶДММ «Талко Кемикал» дар ҳамин давраи соли 2019 ба миқдори 2496,8 тонна фториди алюминий ба маблағи 34,3 млн сомонӣ ба  [[Федератсияи Россия]] содирот намудааст.
Инчунин  ба  КВД «Ширкати Алюминийи Тоҷик» 417,1 тонна криолит ба маблағи 2961,5 ҳазор сомонӣ ва 1107,9 тонна фториди алюминий ба маблағи 13209,4  ҳазор сомонӣ,  дар маҷмӯъ ба маблағи  16171,0  ҳазор сомонӣ маҳсулот интиқол дода шудааст.

Ба КВД «Обу корезӣ»-и шаҳри  [[Душанбе]] бошад 820 тонна коагулянт ба маблағи 1934,9 ҳазор сомонӣ ва дигар корхонаҳои саноатии ҷумҳурӣ зиёда аз 438,3 тонна кислотаи сулфат ба маблағи 1012,7 ҳазор сомонӣ маҳсулот интиқол дода шудааст. Дар анбори корхонаи мазкур бақияи маҳсулоти ниҳоӣ ва нимтайёр бо нархҳои амалкунанда бе арзиши иловашуда бо назардошти бақияи соли гузашта зиёда 12,7 млн сомониро ташкил медиҳад.

Дар [[ноҳияи Спитамен]]и [[вилояти Суғд]] аз тарафи ҶСП «Норд Азия металл» корхонаи истеҳсоли қубурҳои профилии металли даврашакл ва чоркунҷашакл бо иқтидори 60 ҳаз. тонна маҳсулот дар як сол бо истифода аз хати технологии муосир оғоз гардид, ки дар натиҷа 60 нафар ҷойи кори нав таъсис ёфт.  
Дар 11 моҳи соли 2019  корхона ба маблағи 174,1 млн. сомонӣ маҳсулот истеҳсол намуд, ки назар ба ҳамин давраи соли гузашта 14,8 млн сомонӣ зиёд мебошад. Суръати афзоиши истеҳсоли маҳсулоти корхона 109,2 % баробар таъмин карда шуд.
Ҳаҷми молии истеҳсоли маҳсулот дар ин давра ба 25129,82 тонна баробар шуд, ки назар ба ҳамин давраи соли гузашта 957,32 тонна зиёд гардидааст.  Намудҳои маҳсулоти дар корхона истеҳсолшаванда аз рӯи ғафсии металл ва андозаашон то ба 85 намуд мерасанд, ки 40 намуди он профилҳои даврашакл буда, 45 намуди дигараш профилҳои чоркунҷашакл  мебошад.
Нархи фурӯши 1 тонна маҳсулоти тайёри корхона ба ҳисоби миёна 860 доллари ИМА баробар мебошад.  Ашёи хом яъне, варақаи металлиро корхона аз Ҷумҳуриҳои Федератсияи Россия ва Қазоқистон харидорӣ ва ворид менамояд. Дар ин давра корхонаи мазкур ба маблағи 4,1 млн сомонӣ (524 тонна) маҳсулоти истеҳсолнамудаи худро ба Ҷумҳурии Ӯзбекистон содирот намудааст.

Дар шаҳри Ҳисор дар моҳи сентябри соли 2017 корхонаи нави истеҳсоли қубурҳои профилии металлии даврашакл ва чоркуҷашакл бо номи ҶДММ «Истеҳсоли труба ва профили тоҷик» ба фаъолият шурӯъ намуд, ки дар заминаи он 41 нафар ҷойҳои кории нав таъсис ёфт. Музди маоши миёнаи коргарон 1100 сомониро ташкил медиҳад. Ашёи хом яъне, варақаи металлиро корхона аз Федератсияи Россия харидорӣ ва ворид менамояд. Хатҳои технологӣ ба маблағи 5,8 млн. сомонӣ аз [[Ҷумҳурии Халқии Хитой]] ворид ва васлу насб карда шудаанд. 
Дар 11 моҳи соли 2019 бошад, корхона ба маблағи 38,6 млн. сомонӣ маҳсулот истеҳсол намуд, ки назар ба ҳамин давраи соли гузашта 9,7 млн сомонӣ зиёд мебошад. Суръати афзоиши истеҳсоли маҳсулоти корхона  133,8% баробар таъмин карда шуд. Ҳаҷми молии истеҳсоли маҳсулот дар 11 моҳ ба 4195,1 тонна баробар шуд, ки назар ба ҳамин давраи соли гузашта 712,4 тонна кам гардидааст.

Бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон корхонаи ҷамъу васли автобуси мусофиркаши тамғаи «Акия» дар шаҳри Душанбе [[14 феврал]]и [[соли 2018]] ва марҳилаи дуюми он [[19 март]]и [[соли 2019]] мавриди истифода қарор дода шуд. Истеҳсоли автобусҳои мусофиркаши тамғаи «Акия» аз тарафи КМ тоҷикию-туркӣ «Акия Авесто Автоматив Индастри» дар заминаи КВД «Насби нақлиёти барқӣ (тролейбус)»-и шаҳри [[Душанбе]] ба роҳ монда шуда, иқтидори истеҳсолии корхонаи мазкур солона аз 250 то 300 автобус мебошад.
Айни замон нархи як аадад автобуси тамғаи АКИА-и истеҳсоли Ҷумҳурии Тоҷикистон 132 ҳазор евро мебошад. Шумораи кормандони корхона ҳоло зиёда аз 40 нафарро ташкил дода, баъди пурра ба истифода додани корхонаи мазкур шумораи ҷойҳои корӣ бояд ба 200 нафар расонида шавад.

31 марти соли 2019 дар минтақаи саноатии шаҳри Гулистони [[вилояти Суғд]] бо иштироки  Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «Маҳмуд ва Компания»-и шаҳри Гӯлистони вилояти Суғд  мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд. Дар корхона асосан арматура, ки дар сохтмони бинову иншооти гуногун, махсусан биноҳои бисёрошёна истеҳсол мегардад.  Иқтидори истеҳсолии Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «Маҳмуд ва Компания»  то 50 ҳазор тонна маҳсулот дар як сол мебошад. Тақрибан 30 фоизи ашёи хом аз дохил ва боқимондаи он тибқи шартнома, аз Ҷумҳурии Қазоқистон оварда мешавад. Корхонаи мазкур дар масоҳати умумии 2,4 гектар бунёд гардида, 100 нафар мутахассисони маҳаллӣ бо ҷойи кори доимӣ ва маоши баланд таъмин гардиданд. Корхонаи мазкур истеҳсоли маҳсулот аз моҳи июл оғоз намудааст, ки айни замон бо 60 нафар ҷойи кории нав таъмин шудааст.  Корхонаи аз оғози фаъолият 490,0 тонна маҳсулот ба маблағи 1429,7 ҳазор сомонӣ маҳсулот истеҳсол намудааст.

Марҳилаи аввали корхонаи ҶСП «Агротехсервис»-и шаҳри Ҳисор моҳи майи соли 2018 ва марҳилаи дуюм яъне ба пуррагӣ моҳи сентябри соли 2018 расман бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ва Президенти Ҷумҳурии Беларус [[Александр Лукашенко]] мавриди истифода қарор дода шуд, ки бо ворид намудани қисмҳои эҳтиётӣ ба ҷамъу васли тракторҳо ва мошинолоти истеҳсоли Беларус машғул мебошад. 
Дар 11 моҳи соли 2019, корхона ба маблағи 18,5 млн сомонӣ маҳсулот истеҳсол намудааст, ки назар ба 11 моҳи соли 2018 4,5 млн сомонӣ зиёд мебошад. Суръати афзоиши истеҳсоли маҳсулоти корхона 132,2 % баробар таъмин карда шуд.Дар 11 моҳи соли 2019 103 трактори тамғаҳои «Беларус 82.1» ва «Беларус 80Х», 38 адад тойбанд 36 адад ядак (прицеп) ҷамъу васл карда шудаанд.
Дар 11 моҳи соли 2019 корхона ба миқдори 16 адад ба [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] 8 адад тракторҳои тамғаи «Беларус 80Х» барои коркарди байни қаторҳои пахта ва 8 адад тракторҳои тамғаи «Беларус 82.1», 24 ядак (прицеп) ва ба [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон]] 10 адад трактори тамғаи «Беларус 512» бекабина содирот намуд.
Иқтидори истеҳсолии солонаи корхона 1700 адад трактор ва мошинолотҳои кишоварзӣ мебошад. Баъдан бо васеъ гардидани истеҳсолот шумораи коргарон низ зиёд карда мешаванд.

Дар соҳа айни замон дар самти коркарди металлҳои сиёҳ ва ранга ва истеҳсоли маводҳои таркандаи саноатӣ дастовардҳои бештар ба назар мерасанд. Хусусан фаъолияти корхонаи истеҳсоли қубурҳо ва профилҳои металлӣ — ҶСП «Норд Азия металл»-и [[ноҳияи Спитамен]], ҶДММ «Труба ва профилҳои тоҷик»-и шаҳри Ҳисор, корхонаи истеҳсоли профилҳои алюминӣ — ҶДММ «Тоҷпроф»-и МОИ «Суғд», ҶДММ “Оҳангудозии Тоҷикистон”-и ноҳияи Рудакӣ ва корхонаҳои нави истеҳсоли маводҳои таркандаи саноатӣ- ҶДММ КМ «Муосир» ва ҶДММ «Колорит технолоҷӣ» назаррас буда, ҳиссаи маҳсулоти корхонаҳои номбурда дар ҳаҷми маҳсулоти соҳа тадриҷан зиёд гардида истодааст.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sanoat.tj/?p=5159|title=«Истеҳсолоти саноатӣ пешбарандаи иқтисоди миллӣ, таъминкунандаи шуғли аҳолӣ, сарчашмаи даромади буҷети давлатӣ ва дар маҷмӯъ, омили муҳимтарини ҳалли масъалаҳои иҷтимоӣ мебошад»|author=|date=|publisher=sanoat.tj|accessdate=2020-01-21|archivedate=2020-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928020449/http://sanoat.tj/?p=5159}}&lt;/ref&gt;.

Саноатчиёни кишвар дар соли 2019 дар самтҳои гуногуни саноат фаъолият намуда, ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти саноатиро ба 27 миллиарду 586,6 млн сомонӣ расониданд, ки нисбат ба ҳамин давраи соли 2018 3 млрд 809,4 млн сомонӣ зиёд гардида, суръати афзоиш 113,6 фоизро ташкил дод.
 
Қайд гардид, ки соли 2019 256 корхонаҳои азими саноатӣ фаъолияти худро бо афзоиш ҷамбаст намуда, ба маблағи 14,6 млрд сомони маҳсулоти саноатӣ истеҳсол намуданд, ки аз ин ҳисоб нисбат ба соли 2018 ба маблағи 4,6 млрд сомонӣ зиёд гардидааст&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sanoat.tj/?p=5299|title=Баргузории ҷаласаи Ҳайати мушовараи Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба фаъолияти ҷамъбастии соли 2019 ва вазифаҳо барои соли 2020|author=|date=|publisher=sanoat.tj|accessdate=2020-01-21|archivedate=2021-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210305112107/http://sanoat.tj/?p=5299}}&lt;/ref&gt;.

== Соҳаи кишоварзӣ ==
{{Асосӣ|Кишоварзӣ дар Тоҷикистон‎}}
[[Акс:Президенти_Ҷумҳурии_Тоҷикистон_ва_вазири_кишоварзӣ_Қосим_Қосимов_ҳангоми_муоинаи_гандумзор.tif|alt=Президети Ҷумҳурии Тоҷикистон ва вазири кишоварзӣ Қосим Қосимов ҳангоми муоинаи гандумзор|thumb|267x267px|[[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва вазири кишоварзӣ [[Қосим Қосимов]] ҳангоми муоинаи [[гандум]]зор]]
Пас аз истиқлоли давлатӣ дар ҷумҳурӣ ислоҳоти иқтисодӣ оғоз гардид. Дар асоси қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба ислоҳоти замин» [[соли 1992]] марҳилаи қисман тақсим намудани заминҳои минтақаҳои кӯҳӣ ва наздикӯҳӣ оғоз гардид. Инчунин бо фармонҳои Президенти ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[9 октябр]]и [[соли 1995]] № 342 ва аз [[1 декабр]]и [[соли 1997]] № 874, 75 ҳазор гектар замин барои истифода ба аҳолии деҳот тақсим карда шуд, ки ин амал барои таъмин намудани аҳолӣ бо озуқа мусоидат намуд. Бо мақсади истифодаи пурсамар ва оқилонаи захираҳои замин ва об, афзун намудани истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ Фармони Президенти ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[25 июн]]и [[соли 1996]], №522, «Дар бораи таҷдиди корхонаҳо ва ташкилотҳои кишоварзӣ» қабул гардид. Дар ин раванд супориши давлатӣ (Госзаказ) ва нархи маҳсулоти кишоварзӣ озод эълон карда шуд, ки ин ба соҳибихтиёрии деҳқон барои парвариши маҳсулот мусоидат намуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://moa.tj/wp-content/Program_Taj_Rus_Eng_ready.pdf|title=Барномаи ислоҳоти кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2012-2020|author=|website=|date=2012-08-01|publisher=|accessdate=2021-04-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180712172139/http://moa.tj/wp-content/Program_Taj_Rus_Eng_ready.pdf|archivedate=2018-07-12}}&lt;/ref&gt;.

Гузариш ба шакли нави муносибатҳои иқтисодӣ ва ташкил намудани шаклҳои нави хоҷагидорӣ, ғайридавлатӣ гардондани моликият дар соҳаи кишоварзӣ ба тағйироти куллӣ оварда расонд. Дар соҳаи кишоварзии ҷумҳурӣ имрӯз шумораи хоҷагиҳои деҳқонӣ (фермерӣ) 54,3 ҳазор аз ҷумла: 890 адад асотсиатсияи хоҷагиҳои деҳқонӣ (фермерӣ), 819 адад хоҷагиҳои деҳқонии коллективӣ ва 357 адад хоҷагиҳои кооперативӣ ташкил медиҳанд.

Саҳми бахши хусусӣ дар рушди соҳаи кишоварзӣ мустаҳкам гардида истодааст. Таҳлилҳо нишон медиҳанд, ки дар ҷумҳурӣ ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ афзоиш ёфта, истеҳсоли маҳсулоти кишоварзии дар соли 2010 нисбат ба соли 1991 3,2 маротиба зиёд гардидааст.

Мутобиқи маълумоти оморӣ ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти кишоварзӣ, — ғалладонагиҳо, пахта, картошка, сабзавот, полезиҳо, меваҷот, афзоиши саршумори чорво ва паранда дар солҳои охир мутаносибан хеле боло рафт.

Дар давраи истиқлол ҷиҳати рушди соҳаи кишоварзӣ аз тарафи [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] гузаронидани ислоҳоти замин, таҷдиди хоҷагиҳо ва қабули барномаҳои давлатӣ оид ба рушди соҳаҳои рустанипарварӣ, чорводорӣ, тухмипарварӣ ва таъминот бо техникаи кишоварзӣ ба рушди соҳа такони ҷиддӣ бахшид. Дар маҷмӯъ то имрӯз дар соҳаи кишоварзӣ 13 барномаи давлатии соҳавӣ қабул гардидааст&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://president.tj/taxonomy/term/5/159|title=Кишоварзӣ|author=|website=Президенти Тоҷикистон|date=|publisher=president.tj|lang=tg|accessdate=2018-02-21}}&lt;/ref&gt;.

== Рушди соҳибкории инфиродӣ == 
Дар Тоҷикистон теъдоди соҳибкорони инфиродӣ афзоиш меёбад.

То [[1 апрел]]и [[соли 2021]] ҳамагӣ дар Тоҷикистон 603,3 ҳазор [[соҳибкор]]и инфиродӣ сабти ном шудаанд, ки аз ҷумлаи онҳо 83,8 ҳазор нафар соҳибкорони инфиродӣ мебошанд, ки тибқи шаҳодатнома кор мекунанд, 345 ҳазор тибқи патент кор мекунанд ва 174,5 ҳазор [[Хоҷагии деҳқонӣ|хоҷагиҳои деҳқонӣ]] мавҷуданд.
[[Соли 2021]] бошад, 10496 соҳибкори нави инфиродӣ, аз ҷумла 1416 соҳибкори инфиродӣ, ки бо шаҳодатнома кор мекунанд, 6329 соҳибкори инфиродӣ, ки бо патент кор мекунанд ва 2751 хоҷагии деҳқонӣ сабти ном шудааст.

[[Соли 2021]], аз шумораи умумии соҳибкорони инфиродии сабтшуда 6551 нафар соҳибкорони инфиродӣ дар моҳҳои январ-марти соли 2021 фаъолияти худро қатъ кардаанд.
Шумораи соҳибкорони инфиродии фаъол то 1 апрели соли ҷорӣ — 307,9 ҳазор нафарро ташкил медиҳад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik-tj.com/20210420/sohibkorii-infirodi-tojikiston-1038851491.html|title= Афзоиши теъдоди соҳибкорони инфиродӣ дар Тоҷикистон|author=|website=sputnik-tj.com |date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-14}}&lt;/ref&gt;.
== Сармоягузории хориҷӣ ба иқтисодиёт ==
* Тибқи маълумоти Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии ҷумҳурӣ, давоми солҳои 2007-2021 вуруди сармоягузории хориҷӣ ба иқтисоди Тоҷикистон зиёда аз 11 млрд долларро ташкил дод. Сармоягузориҳо танҳо аз [[Чин]] (3,3 млрд доллар), [[Русия]] (1,6 млрд доллар) ва [[Қазоқистон]] (586 млн доллар) ба 50% аз ҳаҷми умумии сармоягузориҳои хориҷии дар ин давра ҷалбшуда баробар аст (чунин маълумот дар бораи дигар кишварҳои узви СҲШ дастрас нест)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/news/tajikistan/economic/20220913/toikiston-bo-kishvaroi-ssh-ch-guna-molu-masulot-savdo-mekunad-va-mablaash-ch-adar-ast|title=Тоҷикистон бо кишварҳои СҲШ чӣ гуна молу маҳсулот савдо мекунад ва маблағаш чӣ қадар аст|author=www.asiaplustj.info/news/|date=2022-09-13|publisher=asiaplustj.info|lang=tg|accessdate=2022-09-16}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.
== Ҳаҷми қарзи хориҷии Тоҷикистон ==
Ҳаҷми қарзи давлатии Тоҷикистон: Дар соли 2009 қарзи давлатӣ 1 миллиарду 691,3 миллион доллар буд, дар [[соли 2018]] ҳаҷми он ба 2 миллиарду 873 миллион доллар расид&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/ten-years-challenge-tajikistan/29747422.html|title=Дар 10 сол дар Тоҷикистон чӣ тағйир кард?|author=ozodi.org|publisher=ozodi.org|lang=tg|accessdate=2019-04-18}}&lt;/ref&gt;. Ҳаҷми умумии қарзи хориҷии Тоҷикистон ба аввали семоҳаи дуюми соли 2022 каме бешар аз 3,3 млрд долларро ташкил дод. Таносуби қарзи хориҷӣ ба Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ (ММД)-и ҷумҳурӣ ба мисли аввали соли 2022 — 37,7% боқӣ мемонад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/economic/20220607/dar-semoai-avval-arzi-horiii-toikiston-2-mln-ziyod-shud|title=Дар семоҳаи аввал қарзи хориҷии Тоҷикистон $2 млн зиёд шуд|author=ozodi.org|date=2022-06-07|publisher=ozodi.org|lang=tg|accessdate=2022-09-16}}&lt;/ref&gt;.

Кишвари асосии қарздиҳанда ба Тоҷикистон [[Чин]] мебошад, ки ҷумҳурӣ аз он ҳудуди 1,1 млрд доллар қарздор аст.Ғайр аз ин, Тоҷикистон аз [[Бонки ҷаҳонӣ]] ($357 млн), Бонки осиёии рушд ($291 млн), [[Хазинаи байналмилалии асъор]] ($190 млн), [[Бонки исломии рушд]] ($184 млн), инчунин аз евробондҳо ($500 млн) қарзҳои нисбатан зиёд дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/economic/20220607/dar-semoai-avval-arzi-horiii-toikiston-2-mln-ziyod-shud|title=Дар семоҳаи аввал қарзи хориҷии Тоҷикистон $2 млн зиёд шуд|author=ozodi.org|date=2022-06-07|publisher=ozodi.org|lang=tg|accessdate=2022-09-16}}&lt;/ref&gt;.
== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон|3|муаллиф= }}
== Нигаред низ ==
* [[«Дар бораи хоҷагии деҳқонӣ (фермерӣ)» (Тафсир)]]
* 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{Тоҷикистон}}

[[Гурӯҳ:Иқтисоди Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>jtagmm1oua7tbxaxuwgesr8jl1wvvbj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Корнуолл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217637</id>
    <revision>
      <id>1461793</id>
      <parentid>1437685</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T22:15:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2363" sha1="atqhcavuqg2hp34hklp7fjxb5u9artt" xml:space="preserve">{{ВМ
|Кишвар  = Англия
}}
[[File:Cw2.jpg|thumb|left|нимҷазираи Корнуолл, акс]]
{{бознависӣ}}
'''Корнуолл''' ё '''Корнуэлл'''&lt;ref&gt;Суперанская А. В. Словарь географических названий. — М.: АСТ-ПРЕСС КНИГА, 2013. — 208 с. — С. 62: Ко́рнуэлл, -а [устар. Корнуо́лл, -а и Корнуэ́льс, -а]; корнуэ́лльский (Великобрит.).&lt;/ref&gt;; ({{lang-en|Cornwall}} — яке аз шаҳристонҳо  ва воҳиди ягонаи маъмурии [[Англия]] мебошад, ки дар Ҷанубу Ғарби кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ — шаҳри [[Труро]]. 

Шаҳристони Корнуолл аз Ҳерсогигарии Корнуолл фарқият дорад, чунки Ҳерсогигарии Корнуолл мулки шахсиест, ки заминҳояш дар 23 шаҳристонҳои Англия ва Уэлс воқеъ аст ва мулки меросии шоҳзодаи [[Подшоҳии Муттаҳида]] мебошад.&lt;ref&gt;[http://duchyofcornwall.org Duchy of Cornwall]&lt;/ref&gt;.

Масоҳат — 3 563  км² (ҷойи 12-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 549 404 наф. (2015) (ҷойи 24-ум аз рӯи шумораи аҳолӣ). 

== Таърих ==
== Бахшбандии кишварӣ ==
 
==Иқтисодиёт==
== Аҳолӣ ==
 
==Фарҳанг == 
=== [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]] ===
=== Дин ===
== Пайвандҳо == 
* [http://www.cornwall.gov.uk/ Официальный сайт совета унитарной единицы Корнуолл]
* [http://www.cornwalltouristboard.co.uk/ The official Cornwall Tourist Board] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070308001323/http://www.cornwalltouristboard.co.uk/ |date=2007-03-08 }}
* [http://geosfera.org/evropa/velikobritaniya/1359-kornuoll.html Корнуолл (полуостров)]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
 
{{ҷуғрофия-нопурра}}
{{Authority control}}
{{Шаҳристонҳои Англия}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Корнуолл]]</text>
      <sha1>atqhcavuqg2hp34hklp7fjxb5u9artt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эссекс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>217786</id>
    <revision>
      <id>1461789</id>
      <parentid>1422111</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T20:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>53982</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Essex numbered districts.png]] → [[File:Essex numbered districts (1974-2028).svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]])</comment>
      <origin>1461789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1620" sha1="g2ovnmwb69qx62heqjjxp7ktzjjyg73" xml:space="preserve">{{ВМ
|Кишвар  = Англия
}}
[[File:Upminster station MMB 06 357037.jpg|thumb|left|Поезди барқӣ, Эссекс]]
{{бознависӣ}}
'''Э́ссекс''' ({{lang-en|Essex}}) — яке аз шаҳристонҳои [[Англия]] мебошад, ки дар Ҷанубу Ғарби кишвар воқеъ аст. Маркази маъмурӣ —  шаҳри [[Челмсфорд]].  

Масоҳат — 3 670 км² (ҷойи 11-ум аз рӯи масоҳат). Аҳолӣ — 1,33 млн  наф. (2004) (ҷойи  -ум аз рӯи шумораи аҳолӣ).

== Таърих ==
== Бахшбандии кишварӣ ==
Ба ҳайати шаҳристон 5 ноҳия ва 2 воҳиди ягонаи маъмурӣ дохил мешаванд:
{|
|[[Акс:Essex numbered districts (1974-2028).svg]]
|
# [[Харлоу]]
# [[Эппинг-Форест]]
# [[Брентвуд]]
# [[Базилдон]] 
# [[Касл-Пойнт]]
# [[Рочфорд]]
# [[Молдон]]
# [[Сити-оф-Челмсфорд]]
# [[Атлсфорд]]
# [[Брейнтри]]
# [[Колчестер]]
# [[Тендринг]]
# [[Таррок]] (воҳиди ягонаи маъмурӣ)
# [[Саутенд-он-Си]] (воҳиди ягонаи маъмурӣ)
|} 
==Иқтисодиёт==
== Аҳолӣ ==
 
==Фарҳанг == 
=== [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]] ===
=== Дин ===
== Пайвандҳо == 
 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
 
{{ҷуғрофия-нопурра}}
{{Authority control}}
{{Шаҳристонҳои Англия}}
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Э́ссекс]]</text>
      <sha1>g2ovnmwb69qx62heqjjxp7ktzjjyg73</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ноҳияи Мертон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>218009</id>
    <revision>
      <id>1461833</id>
      <parentid>1442987</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T06:06:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3720" sha1="83s9ogwymun5q2p9f3ei4rucrcmss6s" xml:space="preserve">{{ВМ
|Кишвар  = Англия
}}
[[File:New Wimbledon Theatre (6856272185).jpg|thumb|left|Театри нави Уимблдон]]
{{бознависӣ}}
'''Мертон''' ({{lang-en|London Borough of Merton}}, {{Audio|En-uk-LBMerton.ogg|произношение}}) — яке аз 32 [[Борои Лондон|ноҳияҳои Лондон]] аст, ки дар ҷанубу-ғарбӣ Лондони берунӣ, дар маркази кишвар [[Лондони Бузург]] воқеъ аст. Масоҳат —  73,61 км². Аҳолӣ — 200 500 нафар. (2011) Митчам, Морден ва Уимблдон марказҳои тиҷоратии Мертон мебошанд, бузургатринаш — Уимблдон аст.
== Таърих ==
== Бахшбандии кишварӣ ==

==Иқтисодиёт==
== Аҳолӣ ==
 
==Фарҳанг == 
=== [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]] ===
  
=== Дин === 
Маълумоти оморӣ оид ба диндорони ноҳия соли 2011&lt;ref&gt;{{cite web |author=Neighbourhood Statistics |url=http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=7&amp;b=6275311&amp;c=westminster&amp;d=13&amp;e=62&amp;g=6340032&amp;i=1001x1003x1032x1004&amp;o=362&amp;m=0&amp;r=1&amp;s=1383224584812&amp;enc=1&amp;dsFamilyId=2479 |title=Religions - 2011 Census - ONS |publisher=Neighbourhood.statistics.gov.uk |date= |accessdate= |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103072522/http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do?a=7&amp;b=6275311&amp;c=westminster&amp;d=13&amp;e=62&amp;g=6340032&amp;i=1001x1003x1032x1004&amp;o=362&amp;m=0&amp;r=1&amp;s=1383224584812&amp;enc=1&amp;dsFamilyId=2479 |archivedate=2013-11-03 }}&lt;/ref&gt;:
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Дин
! Мертон&lt;br&gt;%
! Лондон&lt;br&gt;%
! Англия&lt;br&gt;%
|-
|[[Масеҳӣ]]
|style=&quot;text-align:center&quot;|56,1
|style=&quot;text-align:center&quot;|48,4
|style=&quot;text-align:center&quot;|59,4
|-
|[[Ислом]]
|style=&quot;text-align:center&quot;|8,1
|style=&quot;text-align:center&quot;|12,4
|style=&quot;text-align:center&quot;|5,0
|-
|[[Ҳиндуия]]
|style=&quot;text-align:center&quot;|6,1
|style=&quot;text-align:center&quot;|5,0
|style=&quot;text-align:center&quot;|1,5
|-
|[[Буддоия]]
|style=&quot;text-align:center&quot;|0,9
|style=&quot;text-align:center&quot;|1,0
|style=&quot;text-align:center&quot;|0,5
|-
|[[Яҳудият]]
|style=&quot;text-align:center&quot;|0,4
|style=&quot;text-align:center&quot;|1,8
|style=&quot;text-align:center&quot;|0,5
|-
|[[Сикхия]]
|style=&quot;text-align:center&quot;|0,2
|style=&quot;text-align:center&quot;|1,5
|style=&quot;text-align:center&quot;|0,8
|-
|Дигар динҳо
|style=&quot;text-align:center&quot;|0,4
|style=&quot;text-align:center&quot;|0,6
|style=&quot;text-align:center&quot;|0,4
|-
|Ғайримазҳаб
|style=&quot;text-align:center&quot;|20,6
|style=&quot;text-align:center&quot;|20,7
|style=&quot;text-align:center&quot;|24,7
|-
|Номаълум
|style=&quot;text-align:center&quot;|7,0
|style=&quot;text-align:center&quot;|8,5
|style=&quot;text-align:center&quot;|7,2
|-
|}

== Пайвандҳо == 
* [http://www.merton.gov.uk/ Merton Council]
* [https://twitter.com/Merton_Council/ Merton Council on Twitter]
* [http://www.nationaltrust.org.uk/morden-hall-park/ Morden Hall Park]
* [http://www.mertonchamber.co.uk/ Merton Chamber of Commerce]
* [http://www.mertonabbeymills.org.uk/ Merton Abbey Mills] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190815053033/https://www.mertonabbeymills.org.uk/ |date=2019-08-15 }}
* [http://www.stmarysmerton.org.uk/ St. Mary’s Church]
* [http://www.mertonfc.co.uk/ Merton Football Club] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190815053036/https://www.mertonfc.co.uk/ |date=2019-08-15 }}
 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
 
{{ҷуғрофия-нопурра}}
{{Authority control}}
{{Ноҳияҳои Лондон}}
[[Гурӯҳ:Мертон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Лондон]]</text>
      <sha1>83s9ogwymun5q2p9f3ei4rucrcmss6s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катрина Каиф</title>
    <ns>0</ns>
    <id>218893</id>
    <revision>
      <id>1461791</id>
      <parentid>1446780</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T21:27:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461791</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51465" sha1="03krzs3db38xuy2oyid8mm72sz9p1qe" xml:space="preserve">{{Синамогар
 |ном                  = Катрина Каиф
 |номи аслӣ            = Katrina Kaif
 |ном ҳангоми таваллуд = Katrina Turquotte
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд       = 16.07.1983
 |зодгоҳ               = [[Ҳонгконг]]
 |шаҳрвандӣ            = {{GBR|}} 
 |табаият              = 
 |таърихи даргузашт           = 
 |маҳалли даргузашт         = 
 |падар                = Муҳаммад Каиф
 |модар                = Сюзанна Каиф
 |ҳамсар               = 
 |завҷа                = 
 |фарзандон            = 
 |навъи фаъолият       = [[ҳунарпеша]], модел
 |солҳои фаъолият      =
 |ҷоизаҳо              = 
 |соядаст              = 
 |сайт                 = 
 |викианбор            = 
}}
'''Катрина Каиф''' ({{lang-en|Katrina Kaif}} {{IPA|[kəˈʈriːnaː ˈkɛːf]}}; тав. [[16 июл]] соли [[1983]]) - ҳунарпешаи англис, ки дар филмҳои [[Болливуд]] ҳунарнамои мекунад. Ӯ яке аз ҳунарпешаи баландпардохти Болливуд ба ҳисоб меравад.

== Зиндагинома ==
Катрина Каиф 16 июли соли 1983 дар [[Ҳонконг]] таваллуд шудааст. Ба гуфтаи актриса, падараш (Муҳаммад Каиф) як соҳибкори бритониёӣ аз [[Кашмир]] ва модараш (Сюзанна Туркотт) ҳуқуқшинос ва хайрхоҳи инглисӣ мебошанд.  Ҳунарпеша се хоҳари калонӣ (Стефанӣ, Кристина ва Наташа), се хоҳари хурдӣ (Мелисса, Соня ва Изабелла) ва бародари калонӣ (Майкл) дорад. Изабелл Кайф низ модел ва актриса аст. Волидони Катрина дар кӯдакӣ ҷудо шуданд ва падараш ба [[Иёлоти Муттаҳида]] кӯчид. Вай гуфт, ки падараш дар замони ба воя расидани ӯ ва хоҳаронаш ҳеҷ таъсире надошт ва онҳо дар тарбияи модар буданд. Каиф дар бораи набудани падар дар зиндагиаш чунин гуфт: «Вақте ман дӯстонеро мебинам, ки падарони олиҷаноб доранд, ки мисли сутунҳо барои оилаашон пуштибонӣ мекунанд, мегӯям, кош ман чунин падар дошта бошам. Аммо ба ҷои шикоят кардан, ман бояд барои ҳама чизҳои дигаре, ки дорам, шукрона кунам». Каиф мегӯяд, ки модараш тасмим гирифт, ки &quot;ҳаёти худро ба кори иҷтимоӣ бахшад&quot; ва ин боиси он шуд, ки оила дар муддатҳои гуногун дар як қатор кишварҳо монд:

Вақте ки ман калон шудам, мо пайваста мекӯчидем: аз Ҳонконг, ки ман таваллуд шудаам, ба [[Чин]], баъд ба [[Ҷопон]] ва аз Ҷопон бо киштӣ ба [[Фаронса]] ... пас аз Фаронса - [[Швейтсария]] ва ман бисёр шарқиҳоро ҳисоб намекунам. Мамлакатҳои [[Аврупо]], ки мо ҳамагӣ чанд моҳ будем, баъд [[Краков]]и [[Полша]]... баъд аз он мо ба [[Белгия]] рафтем, баъд ба [[Ҳавайӣ]], ки дар он ҷо як муддати кӯтоҳ мондем ва баъд ба [[Лондон]] рафтем.

Аз сабаби зуд-зуд ҳаракат кардани онҳо, Катрина ва бародаронаш дар хона таҳсил мекарданд. Ҳарчанд бисёриҳо фикр мекунанд, ки вай дар Лондон ба воя расидааст, вай ҳамагӣ се сол пеш аз кӯчидан ба Ҳиндустон дар он ҷо зиндагӣ мекард.

== Фаъолият ==
Дар синни чордаҳсолагӣ Каиф дар як озмуни зебоӣ дар [[Ҳавайӣ]] ғолиб омад ва аввалин фаъолияти моделии худро дар як ширкати заргарӣ оғоз кард. Вай дар [[Лондон]] ба таври касбӣ моделӣ намуд, бо намояндагони мустақил кор кард ва мунтазам дар Ҳафтаи мӯди Лондон баромад мекард. Дар намоиш Каиф диққати коргардони лондонӣ [[Кайзод Густад]]ро ҷалб намуд. Вай ӯро дар филми эротикии англисиву ҳиндӣ &quot;Бум&quot; (2003), ки дар он [[Амитабҳ Баччан]], [[Гулшан Гровер]], [[Ҷекӣ Шрофф]], [[Мадҳу Сапре]] ва [[Падма Лакшмӣ]] низ нақш бозиданд даъват намуд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/story/katrina-kaif-to-be-one-of-three-leading-ladies-in-kaizad-gustads-heist-film-boom/1/219881.html |title=Katrina Kaif to be one of three leading ladies in Kaizad … — India Today |access-date=2017-09-11 |archive-date=2013-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130923085749/http://indiatoday.intoday.in/story/katrina-kaif-to-be-one-of-three-leading-ladies-in-kaizad-gustads-heist-film-boom/1/219881.html |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Katrina-booms-in-Bollywood/articleshow/22997.cms |title=Katrina booms in Bollywood {{!}} Hindi Movie News — Times of India |access-date=2017-09-11 |archive-date=2016-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160215032338/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/Katrina-booms-in-Bollywood/articleshow/22997.cms |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://indiatoday.intoday.in/story/the-rise-of-bollywood-beauty-katrina-kaif/1/127282.html |title=Kat who stole the cream — Profile News — India Today |access-date=2017-09-11 |archive-date=2013-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130923081231/http://indiatoday.intoday.in/story/the-rise-of-bollywood-beauty-katrina-kaif/1/127282.html |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;.  Ҳангоми наворбардорӣ дар Ҳиндустон ба Каиф пешниҳодҳои дигар низ  шуд ва тасмим гирифт, ки дар ин кишвар бимонад. Соли 2003 ӯ дар Ҳиндустон фаъолияти бомуваффақияти моделиро оғоз карда, дар таблиғоти тамғаҳои ба монанди [[Coca-Cola]], [[LG Group]], [[Fevicol]] ва [[Samsung]] машғул буд.

Пас аз нокомии лоиҳаи аввалин дар [[Болливуд]], Каиф дар [[Синамои Телугу|филми телугу]] &quot;Malliswari&quot; (2004) нақш бозид, ки дар он Венкатеш низ нақши асосиро бозидааст. Музди ҳунарпеша 7,5 миллион ₹ (120 000 доллар) буд, ки он замон баландтарин маоши як ҳунарпешаи Ҳиндустони ҷанубӣ буд. Сарфи назар аз гирифтани баррасиҳои манфӣ барои актёрии худ, &quot;Malliswari&quot; ба филми даромаднок табдил ёфт. Пас аз он Каиф дар триллери сиёсии [[Рам Гопал Варма]] &quot;Sarkar&quot; (2005),  дар муқобили [[Абҳишек Баччан]] зоҳир шуд. Филми навбатии ӯ «Maine Pyaar Kyun Kiya?» буд, ки дар он ӯ дар муқобили [[Салмон Хон]], [[Сушмита Сен]] ва [[Соҳайл Хон]] нақш бозидааст ва онро &quot;қадами аввалини воқеӣ ба Болливуд&quot; медонад. Филм муваффақият пайдо кард. Барои нақши худ дар ин филм, ӯ ҷоизаи &quot;Stardust&quot; барои &quot;Пешравии сол&quot;-ро гирифт&lt;ref&gt;{{cite news|last=Jha |first=Subhash K. |title=Adi is my kind of director: Katrina |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/nm14/adi-is-my-kind-of-director-katrina/article1-133690.aspx |work=Hindustan Times |date=2006-08-03 |lang=en |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141216143049/http://www.hindustantimes.com/news-feed/nm14/adi-is-my-kind-of-director-katrina/article1-133690.aspx |archivedate=2014-12-16}}&lt;/ref&gt;.

Дар соли 2006 вай дар филми &quot;Humko Deewana Kar Gaye&quot; дар муқобили [[Акшай Кумар]] баромад кард, ки достони ду марди бегонаро дар бар мегирад, ки бо вуҷуди издивоҷ бо дигарон ошиқ мешаванд. Филм дар хазина ноком шуд. Катрина Каиф инчунин дар филми дигари телугу ва малаяламӣ нақш бозидааст&lt;ref&gt;{{cite web|title=I have done Malayalam, Telugu films: Katrina Kaif|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/I-have-done-Malayalam-Telugu-films-Katrina-Kaif/articleshow/9871163.cms|website=The Times of India|date=2011-09-05|lang=en|accessdate=2018-12-07}}&lt;/ref&gt;.

=== Муваффақияти бузург ===
Дурнамои касбии Каиф соли 2007 пайдо шуд, вақте ки ӯ дар чаҳор филми муваффақи болливудӣ нақш бозидааст.

Вай дар Namastey London бо [[Акшай Кумар]] бозӣ кардааст. Пас аз он, ӯ дар драмаи варзишии &quot;Apne&quot; ҳамчун табиб нақши хурд гирифт. Филм хеле интизорӣ буд, зеро он аввалин баромади ҳунарпеша [[Дҳармендра]] дар филм бо писаронаш [[Саннӣ Деол|Саннӣ]] ва [[Боббӣ Деол|Боббӣ]] буд. Пас аз филми &quot;Apne&quot; вай дар якҷоягӣ бо [[Салмон Хон]], [[Лара Датта]] ва [[Говинда]] дар комедияи Дэвид Давани &quot;Partner&quot; ширкат кард. Филм муваффақияти калони молиявӣ буд.  Ҳунарпеша дар филми &quot;Welcome&quot; ҳамроҳ бо [[Акшай Кумар]], [[Нана Патекар]], [[Маллика Шерават]] ва [[Анил Капур]] низ ширкат кардааст. Ҳарчанд ин филм аксаран баррасиҳои манфӣ гирифтааст, он дуввумин филми сердаромади Ҳиндустон дар соли 2007 гардид.

Дар соли 2008, бо ҳунарпеша се релизи рӯи экран баромад, ки аввалини онҳо триллер дар бораи ду бародари ӯгай барои мероси падари худ меҷанганд, ки дар он Каиф котибаи [[Сайф Алихон]] бародари калониро бозидааст ва ҳамзамон дӯстдоштаи бародари хурдро, иҷро ки [[Акшае Кҳанна]] бозидааст. Мунаққиди синамо Ниҳот Казмӣ аз ин филм барои &quot;назари олӣ ва саҳнаҳои экшни тестостерон&quot; ситоиш карда. Пас аз &quot;Race&quot;, Катрина дар &quot;Шоҳ Сингҳ&quot; нақш бозид, ки дар саросари ҷаҳон 1,25 миллиард ₹ (19 миллион доллар) ба даст оварда, шашумин филми муваффақи Катрина гардид.

Филми навбатии ӯ бо номи &quot;Yuvvrааj&quot; нокомии бузург буд. Дар рафти тайёрӣ ба нақши скрипканавоз вай бо аъзоёни оркестр машқ мекард. [[Соня Чопра]] аз [[Sify]] дар шарҳи худ гуфт: &quot;Катрина олиҷаноб аст, скрипкаро боварибахш менавозад ва эфирӣ менамояд.&quot;  Сарфи назар аз истиқболи омехтаи филм аз ҷониби мунаққидон, сенарияи филм барои шоистагии бадеии худ ба китобхонаи [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо]] илова карда шуд.

Дар соли 2009, Катрина дар филми &quot;Ню-Йорк&quot; ҳамроҳ бо [[Ҷон Абраҳам]] ва [[Нил Нитин Мукеш]] иштирок кард. Дар он вай Майя, донишҷӯи коллеҷро бозидааст, ки бо террорист издивоҷ мекунад.  Ҳунарпеша гуфт, ки вай бо нақши Майя наздик аст, зеро вақте ки ӯ дар [[Лондон]] зиндагӣ мекард, аз сабаби ранги пӯсташ ҷудоигузориро дар ҷомеа аз сар гузаронидааст. Филм бомуваффақият баромад ва баҳои мусбат гирифт. &quot;Ню Йорк&quot; ба ӯ аввалин номинатсияи &quot;[[Filmfare Awards]]&quot;-ро барои беҳтарин ҳунарпешаи зан овард. Худи ҳамон сол, вай дар муқобили [[Ранбир Капур]] дар филми &quot;Ajab Prem Ki Ghazab Kahani&quot; нақш бозид, ки ба хит табдил ёфт.

Дар соли 2010 ҳунарпеша дар филми &quot;Сиёсатмадорон&quot; ширкат варзидааст, ки ба ҳайати ҳунармандони он [[Ранбир Капур]], [[Аҷай Девган]], [[Арҷун Рампал]], [[Нана Патекар]], [[Манож Баҷпайӣ]] ва [[Сара Томпсон]] шомил буданд. Сюжети филм аз асари &quot;[[Маҳабҳарата]]&quot; ва [[Марио Пузо]] «[[Падари таъмидӣ]]» (1969) илҳом гирифта шудааст. Пас аз он Катрина Каиф бо [[Акшай Кумар]] дар филми мазҳакавии &quot;Подшоҳи фиреб&quot; баромад кард, ки дар хазинаҳо ноком шуд, аммо барои бозӣ ва иҷрои ӯ дар таронаи «Sheila Ki Jawani» баҳои мусбат гирифт.

Соли дигар, Каиф [[Ритик Рошан]] дар &quot;Zindagi Na Milegi Dobara&quot; ҷуфт шуд. Филм як муваффақияти интиқодӣ ва тиҷоратӣ буд ва яке аз беҳтарин филмҳои сол гардид, ки чандин ҷоизаҳои беҳтарин синамоиро ба даст овард. Баъдан вай дар филми “Арӯси бародарам” дар баробари [[Имрон Хон]] ва [[Алӣ Зафар]] нақш бозид ва барои ин дувумин ҷоизаи &quot;Filmfare Awards&quot;-ро дарёфт кард.

=== Идомаи ҳунар ===
Дар соли 2012, Каиф дар суруди рақсии «Chikni Chameli»-и филми &quot;Agneepath&quot; баромад кард. Ба гуфтаи ҳунарпеша, “Ин кори душвор буд. Ин хеле зуд буд ва на услубе, ки ман ба он одат кардаам, аммо ман онро ҳамчун даъват қабул кардам.&quot;  Дар лоиҳаи навбатии худ, триллери ҷосусии [[Кабир Хон]], &quot;Ek Tha Tiger&quot;, ӯ як ҷосуси иктишофии покистониро бозидааст, ки ба як ҷосуси ҳиндӣ ошиқ мешавад. Филм 3,1 миллиард рупий (48 миллион доллар) ба даст оварда, дар Ҳиндустон сердаромадтарин филми сол гардид.

Худи ҳамон сол Каиф дар қатори [[Анушка Шарма]] ва [[Шоҳрух Хон]] дар филми [[Яш Чопра]] “Jab Tak Hai Jaan” нақш бозид.  Дар бораи кор бо Чопра, вай мегӯяд, ки &quot;бешубҳа, подшоҳи романтика аст ва ман ҳамеша аз шеваи тасвири қаҳрамонони худ ҳайрон будам. Бо ӯ кор кардан ҳамеша орзу буд ва воқеият боз ҳам беҳтар буд”.  Аз нуқтаи назари тиҷоратӣ, ин филм бо даромади 2,1 миллиард рупий (33 миллион доллар) дар саросари ҷаҳон ба як хит табдил ёфт.

Соли 2013 вай дар филми «[[Dhoom 3]]» нақши ҳунарпешаи сиркро бозидааст, ки дар он [[Амир Хон]] нақш бозидааст.  Барои омодагӣ ба наворбардорӣ, вай курси яксолаи пилатес, омӯзиши функсионалӣ ва камарбанди ҳавоиро гирифт. Филм баррасиҳои мухталиф гирифт ва нақши Катрина барои аҳамият надоштан интиқод шуд. Бо вуҷуди ин, ин филм тавонист 5,42 миллиард рупий (84 миллион доллар) ба даст орад ва то он даме, ки ин рекорд аз комедияи &quot;Пикей&quot; дар соли 2014 гузашт, сердаромадтарин филми Болливуд шуд.

Дар филми навбатии «Bang Bang» Катрина мудири бонкро бозидааст, ки нохост бо як ҷосуси махфӣ ([[Ритик Рошан]]) дар дуздии алмоси калон иштирок мекунад. Ҳарчанд филм ба муваффақияти тиҷоратӣ табдил ёфт, таҳлилгарони молиявӣ қайд карданд, ки он ба интизориҳои иҷора ҷавобгӯ набуд.

Дар соли 2015 Катрина дар филми &quot;Phantom&quot; бо [[Сайф Алихон]] нақш бозидааст.

Соли дигар вай дар ду филм иштирок намуд. Дар филми &quot;Fitoor&quot;-и Абҳишек Капур, актриса дар баробари [[Адитя Рой Капур]] ва [[Табу]] бозӣ карда, ба хотири наворбардорӣ мӯйҳои худро арғувонӣ мекард. Дар охири ҳамон сол вай дар достони ишқи Нитя Меҳра &quot;Baar Baar Dekho&quot; дар муқобили [[Сидҳарт Малҳотра]] нақш бозид. Ҳарду филмҳо нокомии интиқодӣ ва тиҷоратӣ буданд.

Соли 2017 филми «Jagga Jasoos» ба нашр расид, ки дар он боз дар баробари [[Ранбир Капур]] нақш бозид. Бо вуҷуди ин, сарфи назар аз баррасиҳои мусбат аз ҷониби мунаққидон, он дар хазина ноком шуд. Дар ҳамон сол филми «Tiger Zinda Hai» бо иштироки [[Салмон Хон]] ба намоиш гузошта шуд, ки идомаи филми «Ek Tha Tiger» гардид ва мисли пешгузашта он ҳам муваффақияти тиҷоратӣ дошт. Соли 2018 дар касбаш ноком шуд, сабаби ин нақшҳои хурдаш буд. Соли дигар филми &quot;Thugs of Hindostan&quot; ба намоиш гузошта шуд, ки дар он [[Амитабҳ Баччан]], [[Амирхон]] ва Фотима Сана Шайх нақш доштанд. Ҳарчанд қаҳрамони ӯ Сурайё ҳамчун хонуми асосӣ эълон шуда буд, Катрина ҳамагӣ дар ду тарона ва чанд саҳнаи дигар ба экран баромад, ҳарчанд дар ҷараёни пеш аз таҳияи филм эълон шуда буд, ки ӯ як духтари инглисӣ бо номи Элизабетро бозӣ мекунад. Пас аз як моҳ вай дар филми &quot;Zero&quot; баромад кард, ки дар он [[Шоҳруххон]] нақши асосиро бозидааст. Қаҳрамони ӯ дар филм як актрисаи майзада аст, аммо вақти экрани ӯ бо 25 дақиқа маҳдуд буд. Ҳарду филм дар хазина ноком шуданд.

Илова бар ин, актриса дар филми &quot;Bharat&quot; нақш бозидааст, ки дар он [[Приянка Чопра]]ро иваз кардааст.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Катрина аз соли 2002 бо [[Салмон Хон]] мулоқот намудааст ва онро аввалин муносибати ҷиддии худ номид. Соли 2010 онҳо ҳамчун дӯст ҷудо шуданд&lt;ref&gt;{{cite news|last=Singh |first=Prashant |title=I am Katrina’s bodyguard: Salman Khan |url=http://www.hindustantimes.com/news-feed/archives/i-am-katrina-s-bodyguard-salman-khan/article1-734610.aspx |work=Hindustan Times |date=2011-08-19 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714122509/http://www.hindustantimes.com/news-feed/archives/i-am-katrina-s-bodyguard-salman-khan/article1-734610.aspx |archivedate=2014-07-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Salman believed in me: Katrina |url=http://indiatoday.intoday.in/story/Salman+believed+in+me:+Katrina/1/94790.html |work=India Today |date=2010-04-27 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714215118/http://indiatoday.intoday.in/story/Salman%20believed%20in%20me%3A%20Katrina/1/94790.html |archivedate=2014-07-14}}&lt;/ref&gt;. 

Соли 2009, дар филми &quot;Ajab Prem Ki Ghazab Kahani&quot; ӯ бо актёр [[Ранбир Капур]] наздик шуд. Соли 2010 онҳо мулоқот карданд.  Дар аввал, ҳунарпешаҳо муносибати худро рад карда, ба расонаҳо гуфтанд, ки онҳо танҳо дӯстанд. Соли 2013 маҷаллаи Stardust аксҳои онҳор нашр кард, ки Ранбир ва Катрина дар соҳили Ибитса истироҳат мекунанд. Дар ҳоле ки Ранбир ҳеҷ гоҳ ин муносибатро расман тасдиқ накардааст, вай Катринаро &quot;шахси махсус дар ҳаёти худ&quot; меномад ва соли 2015 иқрор шуд, ки вай чанд сол боз бо ӯ муносибатҳои ҷиддӣ дошт. Аз феврали соли 2015 то январи соли 2016, Ранбир ва Катрина дар маҷмааи истиқоматии Силверсандс дар Картер Роуд дар [[Мумбай]] якҷоя зиндагӣ мекарданд.  Онҳо моҳи феврали соли 2016 аз ҳам ҷудо шуданд.

Моҳи ноябри соли 2021 Катрина бо актёр [[Викӣ Каушал]] хонадор шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/katrina-kaif-vicky-kaushal-wedding-court-marriage-in-mumbai-before-grand-ceremony-at-rajasthan-fort-check-the-details-here/articleshow/87908338.cms|title=Katrina Kaif-Vicky Kaushal wedding: Court marriage before grand ceremony at Rajasthan fort|website=The Economic Times|date=2021-11-25|lang=en|accessdate=2021-12-15|archive-date=2021-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215134207/https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/katrina-kaif-vicky-kaushal-wedding-court-marriage-in-mumbai-before-grand-ceremony-at-rajasthan-fort-check-the-details-here/articleshow/87908338.cms|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==
{| class=&quot;wikitable sortable mw-collapsible plainrowheaders&quot; style=&quot;margin-right: 0;&quot;
|+
|-
! scope=&quot;col&quot; | Сол
! scope=&quot;col&quot; | Номгӯй
! scope=&quot;col&quot; | Нақш
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Шарҳҳо
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Иқт.
|-
|2003
! scope=&quot;row&quot; |''[[Boom]]''
|Rina Kaif
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|title=Katrina Kaif's Boom director always knew she would become a superstar |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/katrina-kaifs-boom-director-always-knew-she-would-become-a-superstar-613355 |author=Press Trust of India |publisher=[[NDTV]] |date=12 August 2013 |access-date=23 July 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723131117/http://movies.ndtv.com/bollywood/katrina-kaifs-boom-director-always-knew-she-would-become-a-superstar-613355 |archive-date=23 July 2015 |author-link=Press Trust of India }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2004
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Malliswari]]''
| Malliswari
| [[Филми телугу]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; |
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2005
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Sarkar]]''
| Pooja
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sarkar (2005) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540345 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722192320/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540345 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Maine Pyaar Kyun Kiya?]]''
| Sonia Bharadwaj
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Maine Pyaar Kyun Kiya (2005) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54551 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722205901/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54551 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Allari Pidugu]]''
| Swathi
| Филми телугу
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news|title=Commercial potboiler|url=http://www.thehindu.com/2005/10/08/stories/2005100806350200.htm|archive-url=https://archive.today/20150920025203/http://www.thehindu.com/2005/10/08/stories/2005100806350200.htm|url-status=dead|archive-date=20 September 2015|access-date=21 September 2013|work=[[The Hindu]]|date=8 October 2005}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2006
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Humko Deewana Kar Gaye]]''
| Jia Yashvardhan
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Humko Deewana Kar Gaye (2006) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508850 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722203748/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508850 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Balram vs. Tharadas]]''
| Supriya Menon
| [[Филми малаялам]]
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Good cinema should excite the minds|url=http://www.sify.com/movies/malayalam/interview.php?id=14196231&amp;cid=2406|website=[[Sify]]|access-date=22 September 2013|archive-date=24 October 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141024045841/http://www.sify.com/movies/malayalam/interview.php?id=14196231&amp;cid=2406}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2007
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Namastey London]]''
| Jasmeet &quot;Jazz&quot; Malhotra 
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Namastey London (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/531205 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722184125/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/531205 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Apne]]''
| Nandini
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Apne (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/55706 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722210421/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/55706 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Partner]]''
| Priya
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Partner(2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538407 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150330135353/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538407 |archive-date=30 March 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Welcome]]''
| Sanjana
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Welcome (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508650 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722185449/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508650 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2008
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Race]]''
| Sophia
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Race (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201619 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905124137/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201619 |archive-date= 5 September 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Singh Is Kinng]]''
| Sonia Singh
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Singh Is Kinng (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/531032 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722201642/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/531032 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Hello]]''
| Angel
| Камео 
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Hello (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58517 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140901061623/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58517 |archive-date= 1 September 2014 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Yuvvraaj]]''
| Anushka
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Yuvvraaj (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/56206 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722210046/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/56206 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2009
! scope=&quot;row&quot; | ''[[New York]]''
| Maya Sheikh
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=New York (2009) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/64814 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722203923/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/64814 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Blue]]''
| Nikita/Nikki
| Камео
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Blue (2009) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65165 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722213024/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65165 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Ajab Prem Ki Ghazab Kahani]]''
| Jennifer &quot;Jenny&quot; Pinto
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ajab Prem Ki Ghazab Kahani (2009) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/510223 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140901091748/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/510223 |archive-date= 1 September 2014 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[De Dana Dan]]''
| Anjali Kakkar
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=De Dana Dan (2009) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/502796 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722191135/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/502796 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2010
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Raajneeti]]''
| Indu Pratap
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Raajneeti (2010) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508306 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722212801/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508306 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Tees Maar Khan]]''
| Aanya
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Tees Maar Khan (2018) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/523357 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150905111756/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/523357 |archive-date= 5 September 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2011
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Zindagi Na Milegi Dobara]]''
| Laila
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Zindagi Na Milegi Dobara (2011) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/535587 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722200328/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/535587 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Bodyguard]]''
| Худ
| Намоиши махсус дар суруди &quot;Bodyguard&quot;
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bodyguard (2011) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537944 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141214032752/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537944 |archive-date=14 December 2014 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Mere Brother Ki Dulhan]]''
| Dimple Dixit
| 
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Mere Brother Ki Dulhan (2011) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537952 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150722191827/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/537952 |archive-date=22 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012
! scope=&quot;row&quot; |[[Agneepath]]''
| 
| Намоиши махсус дар суруди &quot;[[Chikni Chameli]]&quot;
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Agneepath (2012) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/503039 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130624131535/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/503039 |archive-date=24 June 2013 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Ek Tha Tiger]]''
| Zoya
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ek Tha Tiger (2012) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/545809 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402211617/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/545809 |archive-date= 2 April 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Jab Tak Hai Jaan]]''
| Meera Thapar
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Jab Tak Hai Jaan (2012) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/548942 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150716171437/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/548942/ |archive-date=16 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2013
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Main Krishna Hoon]]''
| Худ
| Камео
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Main Krishna Hoon (2013) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540663 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721051920/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540663 |archive-date=21 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Bombay Talkies]]''
| Худ
| Намоиши махсус дар суруди &quot;Sheila Ki Jawani&quot;
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bombay Talkies (2013) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/588998 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130707001430/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/588998 |archive-date= 7 July 2013 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Dhoom 3]]''
| Aaliya
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dhoom 3 (2013) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/542148 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715053512/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/542148 |archive-date=15 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Bang Bang!]]''
| Harleen Sahni
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Bang Bang! (2014) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/594271 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150710224128/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/594271 |archive-date=10 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Phantom]]''
| Nawaz Mistry
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Phantom (2015) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/673371 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=22 July 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721054853/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/673371 |archive-date=21 July 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2016
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Fitoor]]''
| Firdaus
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Fitoor (2016) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/674561 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=12 February 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160210094129/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/674561 |archive-date=10 February 2016 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Baar Baar Dekho]]''
| Diya Kapoor
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|title=Baar Baar Dekho (2016) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/4135231 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=10 September 2016 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160909144000/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/4135231/ |archive-date= 9 September 2016 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2017
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Jagga Jasoos]]''
| Shruti Sengupta
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;filming&quot;&gt;{{cite news|title='Fitoor' wraps shooting |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Fitoor-wraps-shooting/articleshow/49196486.cms |work=The Times of India |date=2 October 2014 |access-date=5 October 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102180237/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Fitoor-wraps-shooting/articleshow/49196486.cms |archive-date= 2 January 2016 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Tiger Zinda Hai]]''
| Zoya
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://m.mid-day.com/articles/salman-khan-katrina-kaif-movies-ali-abbas-zafar-tiger-zinda-hai-bollywood-news/17952161 |title=Tiger Zinda Hai shooting to start in March |work=Mid Day |access-date=31 January 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170131042933/http://m.mid-day.com/articles/salman-khan-katrina-kaif-movies-ali-abbas-zafar-tiger-zinda-hai-bollywood-news/17952161 |archive-date=31 January 2017 |date=31 January 2017 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2018
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Welcome to New York]]''
| Худ
| Камео
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/katrina-kaif-will-seen-sonakshi-sinha-starrer-welcome-new-york-details/ |title=Katrina Kaif will be seen in Sonakshi Sinha starrer Welcome To New York and we have the details |website=[[Bollywood Hungama]] |date=17 February 2018|access-date=26 February 2018}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Thugs of Hindostan]]''
| Suraiyya 
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/katrina-kaif-joins-aamir-amitabh-in-thugs-of-hindostan-it-s-a-dhoom-boom-reunion/story-Q7DLtpkGaU3w8NCuskHZ6K.html |title=Katrina Kaif joins Aamir, Amitabh in Thugs of Hindostan: It's a Dhoom Boom reunion|work=Hindustan Times |access-date=29 May 2017|date=11 May 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Zero]]''
| Babita Kumari
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/photo-katrina-kaif-and-shah-rukh-khan-begin-shoot-for-aanand-l-rai-film-4855911/ |title=Katrina Kaif begins shoot for Aanand L Rai film|date=22 September 2017}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/nominations-for-the-64th-vimal-filmfare-awards-2019_-32898-1.html|title=Nominations for the 64th Vimal Filmfare Awards 2019 |work=Filmfare |date=12 March 2019 |access-date=13 March 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Bharat]]''
| Kumud Raina
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/salman-khan-welcomes-katrina-kaif-onboard-bharat-after-priyanka-chopra-quits-1892308|title=Salman Khan Welcomes Katrina Kaif Onboard Bharat After Priyanka Chopra Quits}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2021
! scope=&quot;row&quot;| ''[[Sooryavanshi]]''
| Dr. Ria Gupta
| 
| style= &quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/confirmed-akshay-kumar-will-romance-katrina-kaif-in-rohit-shetty-s-sooryavanshi-1507084-2019-04-22|title=Confirmed: Akshay Kumar will romance Katrina Kaif in Rohit Shetty's Sooryavanshi|website=India Today|access-date=22 April 2019|date=22 April 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2022
! scope=&quot;row&quot; |''[[Phone Bhoot]]''
| Ragini Maheshwari
|
| style= &quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/celebrities/katrina-kaif-siddhant-chaturvedi-ishaan-khatter-starrer-phone-bhoot-shoot-begins-670989|title=Katrina Kaif, Siddhant Chaturvedi, Ishaan Khatter starrer 'Phone Bhoot' shoot begins|date=12 December 2020|work=India TV News|access-date=13 December 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2023
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Tiger 3]]''
| Zoya
| 
| style= &quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Salman Khan snapped at a studio as he begins 'Tiger 3' shoot with Katrina Kaif |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/salman-khan-snapped-at-a-studio-as-he-begins-tiger-3-shoot-with-katrina-kaif/articleshow/81431043.cms |access-date=14 March 2021 |work=The Times of India |date=10 March 2021 |language=en}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2024
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Merry Christmas]]''
| Anjali
| [[Синамои томилӣ]];
| style= &quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/katrina-kaif-vijay-sethupathi-starrer-merry-christmas-postponed-sriram-raghavan-directorial-now-release-january-12-2024-cinemas/|title=Katrina Kaif and Vijay Sethupathi starrer Merry Christmas postponed; Sriram Raghavan directorial to now release on January 12, 2024 in cinemas |work=Bollywood Hungama|date=16 November 2023|access-date=16 November 2023}}&lt;/ref&gt;
|}

== Ҷоизаҳо ==
* 2006 — {{iw|Stardust Awards}} — Пешрафт (ҳунарпеша)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2009/20090228/saturday/main1.htm|title=Director’s choice|author=Derek Bose|date=2009-02-28|work=The Tribune|lang=en|accessdate=2015-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100830001547/http://www.tribuneindia.com/2009/20090228/saturday/main1.htm|archivedate=2010-08-30}}&lt;/ref&gt;
* 2008 — [[IIFA Awards]] — Хонуми ҷолиб&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2008/|title=IIFA Through the Years – IIFA 2008 : Bangkok, Thailand|lang=en|publisher=IIFA Awards|accessdate=2015-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150904222629/http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2008/|archivedate=2015-09-04|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
* 2008 — {{iw|Star Guild Awards}} — Тасвири услуб&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://apsaraawards.org/3rd_apsara_awards_winners.html|title=3rd Apsara Film &amp; Television Producers Guild Awards Winners|publisher=Star Guild Awards|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2014-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140304211337/http://apsaraawards.org/3rd_apsara_awards_winners.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* 2008 — {{iw|Zee Cine Awards}} — Ҳунарпешаи бритониёиву ҳинд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/|title=Zee Cine Award Winners 2007-08|date=2008-05-03|publisher=Indicine|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2015-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713161421/http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/|deadlink=no|archivedate=2015-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150713161421/http://www.indicine.com/movies/bollywood/zee-cine-award-winners-2007-08/}}&lt;/ref&gt;
* 2010 — {{iw|Screen Awards}} — Ҳунарманди сол&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/star-screen-awards-winners-2009-2010/|title=Star Screen Awards Winners 2009 – 2010|date=2010-01-10|publisher=Indicine|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2013-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20131109180947/http://www.indicine.com/movies/bollywood/star-screen-awards-winners-2009-2010/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* 2010 — Stardust Awards — Беҳтарин ҳунарпеша — «[[Ню-Йорк (филм)|Ню-Йорк]]» ва «Ajab Prem Ki Ghazab Kahani»&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/647/|title=Winners of Max Stardust Awards 2010|date=2010-01-18|publisher=Bollywood Hungama|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2014-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20140309140255/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/647/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* 2011 — Screen Award — Беҳтарин ҳунарпеша — «Raajneeti» ва «Tees Maar Khan»&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/1748/|title=Winners of 17th Annual Star Screen Awards 2011|date=2011-01-06|publisher=Bollywood Hungama|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2019-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106131544/http://www.bollywoodhungama.com/features/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* 2011 — Star Guild Award — Ҳунарманди сол (''[[Hindustan Times]]'')&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://apsaraawards.org/6th_apsara_awards_winners.html|title=6th Apsara Film &amp; Television Producers Guild Awards Winners|publisher=Star Guild Awards|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2012-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121111005814/http://apsaraawards.org/6th_apsara_awards_winners.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* 2011 — Stardust Awards — Беҳтарин ҳунарпеша дар мазҳака ва мелодрама — «Tees Maar Khan»&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/stardust-awards-2011/stardust-awards-2011-winners|title=Stardust Awards 2011 Winners|date=2011-02-16|publisher=Pink Villa|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703025502/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/stardust-awards-2011/stardust-awards-2011-winners|deadlink=no|archivedate=2015-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150703025502/http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/stardust-awards-2011/stardust-awards-2011-winners}}&lt;/ref&gt;
* 2012 — {{iw|BIG Star Entertainment Awards}} — Машҳуртарин ҳунарпеша дар филми румонтикӣ — «Jab Tak Hai Jaan»&lt;ref name=&quot;Indicine&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/big-star-awards-2012-2013-winners-nominations/|title=Big Star Awards 2012 / 2013 – Winners, Nominations|date=2012-12-17|publisher=Indicine|lang=en|accessdate=2015-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190325084118/http://www.indicine.com/movies/bollywood/big-star-awards-2012-2013-winners-nominations/|archivedate=2019-03-25|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
* 2012 — BIG Star Entertainment Award — Беҳтарин ҷуфти экранӣ — «Jab Tak Hai Jaan» (бо [[Шаҳрух Хон]])&lt;ref name=&quot;Indicine&quot; /&gt;
* 2012 — Zee Cine Award — Намоиши ҷаҳони&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ibtimes.com/zee-cine-awards-2012-winners-bollywoods-top-film-honors-list-photos-553854|title=Zee Cine Awards 2012: Winners of Bollywood’s Top Film Honors|author=Julia Greenberg|date=2013-01-23|work=International Business Times|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2015-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20150703055650/http://www.ibtimes.com/zee-cine-awards-2012-winners-bollywoods-top-film-honors-list-photos-553854|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* 2013 — Screen Award — Беҳтарин ҳунарпеша  — «Jab Tak Hai Jaan» ва «Ek Tha Tiger»&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4403|title=Winners of 19th Annual Colors Screen Awards|date=2013-01-12|publisher=Bollywood Hungama|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2013-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925111241/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4403|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* 2013 — Zee Cine Award — Намоиши ҷаҳонӣ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4376/Winners+of+Zee+Cine+Awards+2013|title=Winners of Zee Cine Awards 2013|date=2013-01-07|publisher=Bollywood Hungama|lang=en|accessdate=2015-07-02|archive-date=2013-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131227090929/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4376/Winners%2Bof%2BZee%2BCine%2BAwards%2B2013|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои телугу]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои малаялам]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]]
[[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]]</text>
      <sha1>03krzs3db38xuy2oyid8mm72sz9p1qe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Неҳа Дҳупия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>218917</id>
    <revision>
      <id>1461813</id>
      <parentid>1405169</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:02:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19619" sha1="e7dmxp6zau2q1qsw54my4qjbrgmo472" xml:space="preserve">{{Синамогар
 |ном                  = Неҳа Дҳупия
 |номи аслӣ            = Neha Dhupia
 |ном ҳангоми таваллуд = Neha Dhupia
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд       = 27.08.1980
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Кочӣ}}, [[Керала]], [[Ҳиндустон]] 
 |шаҳрвандӣ            = {{IND|}} 
 |табаият              = 
 |таърихи даргузашт           = 
 |маҳалли даргузашт         = 
 |падар                = Прадип Сингҳ Дҳупия
 |модар                = Баблӣ Дҳупия
 |ҳамсар               = [[Ангад Бедӣ]] (аз 2018)
 |завҷа                = 
 |фарзандон            = 1
 |навъи фаъолият       = [[ҳунарпеша]], модел
 |солҳои фаъолият      =
 |ҷоизаҳо              = [[Screen Awards]], [[Zee Cine Awards]] 
 |соядаст              = 
 |сайт                 = 
 |викианбор            = 
}}
'''Неҳа Дҳупия''' ({{lang-en|Neha Dhupia}}; тав. [[27 август]] [[1980]])- [[ҳунарпеша]] ва [[Мудел (шахс)|мудели]] [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Ӯ дар филмҳои бо забонҳои [[забони ҳиндӣ|ҳиндӣ]], [[забони панҷобӣ|панҷобӣ]], [[забони телугу|телугу]] ва [[забони малаяламӣ|малаяламӣ]] ҳунарнамоӣ мекунад. Неҳа соли 2002 ғолиби &quot;Мисс Ҳиндустон 2002&quot; гардидааст. Нақши аввалини ӯ дар филми &quot;Qayamat: City Under Threat&quot; буд.

== Зиндагинома ==
Дҳупия 27 августи соли 1980 дар [[Кочи]]и [[Ҳиндустон]] дар оилаи [[сикҳо]] таваллуд шудааст. Падари ӯ, фармондеҳон Прадип Сингҳ Дҳупия, дар Нерӯи баҳрии Ҳиндустон хидмат кардааст ва модараш Манпиндер (Баблӣ Дҳупия) хонашин аст.  Вай ба Мактаби ҷамъиятии баҳрии Кочин дохил шуд ва сипас ба Мактаби кӯдаконаи баҳрӣ, Чанакяпурӣ дар [[Деҳлӣ]] кӯчид.  Вай баъдтар факултаи таърихи &quot;Коллеҷи Исо ва Марям&quot;-и Деҳлиро бо баҳои аъло хатм кард&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=http://indiatoday.intoday.in/education/story/10-bollywood-stars-who-passed-out-from-du/1/446162.html|title=10 bollywood celebrities who graduated from DU|website=India Today|date=2016-02-17|access-date=2021-10-31|archive-date=2017-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20171211015245/http://indiatoday.intoday.in/education/story/10-bollywood-stars-who-passed-out-from-du/1/446162.html|deadlink=no|accessdate=2023-12-28|archivedate=2017-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171211015245/http://indiatoday.intoday.in/education/story/10-bollywood-stars-who-passed-out-from-du/1/446162.html}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолият ==
Дхупия дар [[Деҳлии Нав]] дар намоишномаи «Graffiti» бори аввал ҳунарнамоӣ кард. Пас аз он вай дар клипи мусиқии [[инди-поп]]и гурӯҳи Euphoria нақш бозид.  Вай инчунин барои якчанд маъракаҳои таблиғотӣ муделӣ кардааст.  Вай баъдтар дар силсилафилми телевизионии ''Rajdhani'' нақш бозидааст.  Дар соли 2002, вай дар озмуни &quot;Бонуи Ҳиндустон&quot; рақобат кард, ки дар он ғолиби тоҷи Мисс Ҳиндустон 2002 гардид. Баъдан вай ба [[Пуэрто-Рико]] барои озмуни &quot;Мисс Коинот 2002&quot; фиристода шуд, ки дар он яке аз даҳ финалисти беҳтарин буд. Пас аз ширкат дар озмун, Дҳупия ният дошт, ки дар Хадамоти дипломатии Ҳиндустон касб кунад, аммо ба ҷои ин ба ҳунармандӣ баргашт&lt;ref&gt;{{cite web|title=Know the journey of Neha Dhupia from Miss India to super mom on bday|url=https://www.prameyanews.com/know-the-journey-of-neha-dhupia-from-miss-india-to-super-mom-on-bday/|website=Prameyanews.com|lang=en|accessdate=2021-11-05|archive-date=2021-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20211105201957/https://www.prameyanews.com/know-the-journey-of-neha-dhupia-from-miss-india-to-super-mom-on-bday/|deadlink=no|archivedate=2021-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211105201957/https://www.prameyanews.com/know-the-journey-of-neha-dhupia-from-miss-india-to-super-mom-on-bday/}}&lt;/ref&gt;.

=== Нақшҳо дар синамо ===
Вай аввалин нақши худро дар [[Болливуд]] соли 2003 дар филми &quot;Qayamat: City Under Threat&quot; анҷом дод, ки дар иҷора даромади миёна ба даст овардааст. Ҳунарпеша бо нақши худ дар филми &quot;Julie&quot; маъруф шуд.  Дар соли 2005 вай дар филми &quot;Sheesha&quot; дар нақши дугона, хоҳарони дугоник баромад кард, аммо филм дар хазина ноком шуд. Пас аз он вай дар филмҳое мисли &quot;Kyaa Kool Hai Hum&quot; соли 2005 ва &quot;Shootout at Lokhandwala&quot; соли 2007 нақш бозидааст. Ҳарду филм дар хазина муваффақ шуданд.

Дар солҳои минбаъда, Дҳупия дар якчанд филмҳо нақшҳои дуюмро бозидааст, аз ҷумла &quot;Chup Chup Ke&quot; (2006), &quot;Ek Chalis Ki Last Local&quot; (2007), &quot;Mithya&quot; (2008), &quot;Maharathi&quot; (2008), &quot;Singh Is Kinng&quot; (2008) ва &quot;Dasvidaniya&quot; (2008). Соли 2011 вай дар филми &quot;Dear Friend Hitler&quot; дар бораи [[Маҳатма Гандӣ]] нақши [[Ева Браун]]ро бозидааст.

=== Лоиҳаҳои дигар ===
Дҳупия дар намоишҳо барои тарроҳон ба монанди Роҳит Баҳл ва D'damas баромад кардааст. Дар соли 2016, Дҳупия лоиҳаи шахсии худро эҷод кард ва дар барномаи мусиқии ҳиндии &quot;Saavn&quot; як подкасти Болливудро бо номи #NoFilterNeha роҳандозӣ кард, ки дар он бо одамони машҳури Болливуд мусоҳиба мекунад.  Намоиш баҳои мусбат гирифт ва беш аз 2,3 миллион шунавандаро ҷалб кард. Дар моҳи ноябри соли 2019, Дҳупия мавсими чоруми подкастро оғоз кард ва нақша дорад, ки онро ба як [[силсилафилми интернетӣ]] табдил диҳад&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://www.firstpost.com/entertainment/neha-dhupia-on-fourth-season-of-her-jiosaavn-podcast-im-glad-most-of-my-guests-enjoy-being-unfiltered-7602291.html|title=Neha Dhupia on fourth season of her JioSaavn podcast: I'm glad most of my guests enjoy being 'unfiltered'|author=Simran Singh|website=First Post|date=2019-11-05|access-date=2021-10-31|archive-date=2021-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20211031213405/https://www.firstpost.com/entertainment/neha-dhupia-on-fourth-season-of-her-jiosaavn-podcast-im-glad-most-of-my-guests-enjoy-being-unfiltered-7602291.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Ҳаёти шахсӣ ва кор ==
Дҳупия дар марафон барои дастгирии Concern India Foundation дар [[Мумбай]] ширкат варзид ва ба ҷамъ овардани беш аз 5 лак кумак кард&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/7296846.cms?prtpage=1|title=&quot;B-town celeb quotient high at Mumbai Marathon&quot;|website=Times of India. IANS|date=2011-01-16|access-date=2021-10-31|archive-date=2011-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110123043819/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/7296846.cms?prtpage=1|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Вай инчунин дар ҷамъоварии маблағ барои қурбониёни заминларзаи Сикким дар соли 2011 кӯмак кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/bwood-going-all-out-to-raise-money/articleshow/10204358.cms?|title=&quot;B'wood going all out to raise money&quot;|author=Sen, Zinia|website=Times of India|date=2011-10-07|access-date=2021-10-31|archive-date=2018-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180819025205/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/bwood-going-all-out-to-raise-money/articleshow/10204358.cms|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Соли 2012 ӯ дар ҷоизаҳои GR8 Women's баромад кард&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_itawa_details.php?year=2012|title=&quot;The ITA Awards » GR8! Women Achiever Awards&quot;|website=IndianTelevisionAcademy.com|date=2012-02-15|access-date=2021-10-31|archive-date=2013-02-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20130212085057/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_itawa_details.php?year=2012|deadlink=yes|accessdate=2024-07-03|archivedate=2013-02-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130212085057/http://www.indiantelevisionacademy.com/site/awards_itawa_details.php?year=2012}}&lt;/ref&gt;.

Вай инчунин дар маросими ҷоизаҳои филми тиллоии Hiru 2014 дар [[Шри-Ланка]] ҳамчун меҳмони вижа ҳамроҳ бо ҳунарпешаҳои Болливуд ба мисли [[Сунил Шеттӣ]], [[Вивек Оберой]], [[Анил Капур]] ва ҳунарпеша [[Бипаша Басу]] ширкат кард.

10 майи соли 2018 бо актёр [[Ангад Бедӣ]] издивоҷ кард&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/neha-dhupia-and-angad-bedi-are-wife-and-husband-now-see-pics-from-wedding/story-6OA83592vnBPWIUS0txrcK.html|title=&quot;Neha Dhupia and Angad Bedi are wife and husband now. See pics from wedding&quot;|website=Hindustan Times|date=2018-05-10|access-date=2021-10-31|archive-date=2018-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180510120404/https://www.hindustantimes.com/bollywood/neha-dhupia-and-angad-bedi-are-wife-and-husband-now-see-pics-from-wedding/story-6OA83592vnBPWIUS0txrcK.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 18 ноябри соли 2018 духтарча таваллуд кард&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/neha-dhupia-angad-bedi-blessed-with-baby-girl/articleshow/66676967.cms|title=Neha Dhupia, Angad Bedi blessed with a baby girl - Times of India|work=The Times of India|access-date=2018-11-18|accessdate=2021-10-31|archivedate=2018-11-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181120062550/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/neha-dhupia-angad-bedi-blessed-with-baby-girl/articleshow/66676967.cms}}&lt;/ref&gt;. Пас аз ҳомиладорӣ, баъзе расонаҳо актрисаро барои афзоиши вазни ӯ сарзаниш карданд&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/parenting/moments/new-mom-neha-dhupia-gets-fat-shamed-for-her-post-pregnancy-weight/articleshow/67834620.cms|title=&quot;New mom Neha Dhupia gets fat-shamed for her post-pregnancy weight&quot;|website=The Times of India|date=2019-02-05|access-date=2021-10-31|archive-date=2021-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20211031220541/https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/parenting/moments/new-mom-neha-dhupia-gets-fat-shamed-for-her-post-pregnancy-weight/articleshow/67834620.cms|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 19 июли соли 2021 Бедиҳо дар [[Instagram]] эълон карданд, ки онҳо фарзанди дуюми худро интизоранд. 3 октябри соли 2021 Неҳа писар таваллуд кард&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://www.bollywoodbubble.com/bollywood-news/neha-dhupia-angad-bedi-announce-second-pregnancy/|title=Neha Dhupia and Angad Bedi announce their second pregnancy with a quirky post; Don’t miss|author=Srabanti Chakrabarti|website=bollywoodbubble.com|date=2021-07-19|access-date=2021-10-31|archive-date=2021-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20211030055456/https://www.bollywoodbubble.com/bollywood-news/neha-dhupia-angad-bedi-announce-second-pregnancy/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==

===Филмҳо===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Сол !! Филм !! Нақш !! Шарҳҳо
|-
|-
| 2000 || ''Ninja Odoru! Ninja Densetsu'' || Meena || Филми ҷопонӣ
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|2003|| ''[[Ninne Istapaddanu]]'' || || [[Синамои телугу|Филми телугу]]
|-
| ''[[Qayamat: City Under Threat]]'' || Sapna || Дебют дар Болливуд
|-
| ''Miss India: The Mystery'' || ||
|-
| ''[[Villain (2003 film)|Villain]]'' || Aisha || Филми телугу
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|2004 || ''[[Julie (2004 film)|Julie]]'' || Julie ||
|-
| ''[[Rakht: What If You Can See the Future]]'' || Rhea Trehan ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|2005 || ''Siskiyaan'' || Ayesha Sheikh ||
|-
| ''[[Sheesha (2005 film)|Sheesha]]'' || Sia/Ria Malhotra ||  Нақши дугона
|-
| ''[[Kyaa Kool Hai Hum]]'' || Dr. Rekha ||
|-
| ''[[Garam Masala (2005 film)|Garam Masala]]'' || Maggi ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|2006 || ''[[Fight Club – Members Only]]'' || Komal ||
|-
| ''[[Teesri Aankh: The Hidden Camera]]'' || Sapna ||
|-
| ''[[Chup Chup Ke]]'' || Meenakshi || 
|-
| ''[[Utthaan]]'' || Kiran Talreja ||
|-
|rowspan=&quot;5&quot;|2007 || ''[[Delhii Heights]]'' || Suhana ||
|-
| ''[[Ek Chalis Ki Last Local]]'' || Madhu ||
|-
| ''[[Shootout at Lokhandwala]]'' || Rohini ||
|-
| ''[[Heyy Babyy]]'' || Намоиши махсус дар суруд||
|-
| ''[[Dus Kahaniyaan]]'' || || Segment: [[Dus Kahaniyaan#Plot|Strangers in the Night]]
|-
|rowspan=&quot;7&quot;|2008 || ''[[Rama Rama Kya Hai Drama]]'' || Shanti ||
|-
| ''[[Mithya]]'' || Sonam ||
|-
| ''[[Kabhi Pyar Na Karna]]'' || || Филми покистонӣ бо [[забони урду]]
|-
| ''[[De Taali]]'' || Sara || Намоиши махсус 
|-
| ''[[Singh Is Kinng]]'' || Julie ||
|-
| ''[[Dasvidaniya]]'' || Neha Bhanot ||
|-
| ''[[Maharathi (2008 film)|Maharathi]]'' || Mallika ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|2009 || ''[[Paying Guests]]'' || Aarti Gupta ||
|-
| ''[[Bollywood Hero]]'' || Lalima Lakhani || Силсилафилми хурди ҳинду амрикоӣ
|-
| ''[[De Dana Dan]]'' || Anu Chopra ||
|-
| ''[[Raat Gayi Baat Gayi?]]'' || Sophia || 
|-
|rowspan=&quot;2&quot;|2010 || ''[[Action Replayy]]'' || Mona ||
|-
| ''[[Phas Gaye Re Obama]]'' || Munni (Gangster) ||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|2011 || ''[[Parama Veera Chakra]]'' || Razia Sultana || Филми телугу
|-
| ''[[Dear Friend Hitler]]'' || [[Eva Braun]] || Amrapali Media Vision film
|-
| ''[[Pappu Can't Dance Saala]]'' || Mehak Malvade ||
|-
|rowspan=&quot;4&quot;|2012 || ''[[Maximum (film)|Maximum]]'' || Supriya ||
|-
| ''[[I M 24]]''|| Sheela ||
|-
| ''[[Kismet Love Paisa Dilli]]'' || Камео ||
|-
| ''[[Rush (2012 film)|Rush]]'' || Lisa Kapoor ||
|-
|2013 || ''[[Rangeelay]]'' || Simmy || Филми панҷобӣ
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|2014 || ''[[Double Di Trouble]]'' || Herself || Намоиши махсус дар суруди &quot;Lak Tunu Tunu&quot;
|-
|''[[Ungli]]'' || Teestha ||
|-
|''[[Ekkees Toppon Ki Salaami]]'' || Jayaprabha 
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2016
|''[[Santa Banta Pvt Ltd]]''
|Kareena Roy
|
|-
|''[[Moh Maya Money]]''
|Divya
|
|-
|''[[Ae Dil Hai Mushkil]]''
|Овоз
|
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|2017
|''[[Hindi Medium (film)|Hindi Medium]]''
|Mrs. Aarti Suri
|
|-
|''[[Tumhari Sulu]]''
|Maria
|
|-
|''[[Qarib Qarib Singlle]]''
|Камео
|
|-
|rowspan=2|2018
|''[[Lust Stories]] ''
|  Rekha
|Karan Johar's segment
|-
|''[[Helicopter Eela]]''
|Lisa Marine
|
|-
|2020
|''[[Devi (2020 film)|Devi]]''
|
|Филми хурд
|-
| 2021
|''[[Sanak]]''
| ACP Jayati Bhargav
|
|-
|| 2022 || ''[[A Thursday]]'' || ACP Catherine Alvarez&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/neha-dhupia-plays-pregnant-cop-rsvps-upcoming-thriller-thursday/ |title=Neha Dhupia plays a pregnant cop in RSVP's upcoming thriller, A Thursday |work=Bollywood Hungama |date=24 August 2021 |access-date=24 August 2021}}&lt;/ref&gt; || 
|-
|2024
|''[[Bad Newz (film)|Bad Newz]]''
|
|
|}

===Телевизион===
{|class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!  scope=&quot;col&quot; | Сол
!  scope=&quot;col&quot; | Силсилафилм
!  scope=&quot;col&quot; | Нақш
!  scope=&quot;col&quot; | ТВ Шабака
!  scope=&quot;col&quot; | Шарҳҳо
|-
| 2000 || ''[[TV series|Rajdhani]]'' ||  || [[Star Plus]] ||
|-
| 2001 || ''[[Ssshhhh...Koi Hai|Ssshhhh…Koi Hai]]'' || Archana || StarPlus || Қисми 14
|-
| 2011 || ''[[Comedy Circus]]'' || Баранда || [[Sony Entertainment Television]] || 1 қисм
|-
| 2013 ||''[[Nautanki: The Comedy Theatre]]'' || Худ || [[Colors TV]] || Team Owner&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/New-show-Nautanki-The-Comedy-Theatre-launches/articleshow/18194059.cms |title=New show Nautanki : The Comedy Theatre launches! |work=[[The Times of India]] |date=26 January 2013 |access-date=1 August 2017}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014 || ''CEO's Got Talent''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://photos.boldsky.com/events/neha-dhupia-mahesh-bhatt-at-ceo-s-got-talent/photos-c63-e42847-p274728.html |title=Neha Dhupia and Mahesh Bhatt at Ceo's Got Talent |accessdate=2024-07-03 |archivedate=2020-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200714162910/https://photos.boldsky.com/events/neha-dhupia-mahesh-bhatt-at-ceo-s-got-talent/photos-c63-e42847-p274728.html }}&lt;/ref&gt;
|| Ҳакамон || [[CNBC TV18]] || 1 мавсим
|-
| 2016–то ҳол || ''[[MTV Roadies]]'' || Худ || [[MTV India]] || Сардори гангстерон
|-
| 2017 || ''Chhote Miyan Dhakkad'' || Ҳакамон || Colors TV || 
|-
| 2018 || ''BFFs with Vogue'' || Баранда || [[Colors Infinity]] || &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.exchange4media.com/industry-briefing-news/neha-dhupias-bffs-with-vogue-now-in-an-all-inclusive-avatar-97651.html |title=Neha Dhupia's BFFs With Vogue, now in an all-inclusive avatar}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018 || ''[[Styled By Neha]]''
|| Баранда || [[Fox Life India]] ||
|-
||2021 || ''Bigg Boss 15 '' || Меҳмон || [[Colors TV]] || 
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ҳиндӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои малаялам]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои урду]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои телугу]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои панҷобӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Муделҳои Ҳиндустон]]</text>
      <sha1>e7dmxp6zau2q1qsw54my4qjbrgmo472</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дҳармендра</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219851</id>
    <revision>
      <id>1461785</id>
      <parentid>1446127</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T17:06:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79695" sha1="atzd8gj9pqu97asam20gxsev0swvo84" xml:space="preserve">{{Синамогар
 |ном               = Дҳармендра
 |номи аслӣ         = {{lang-en|Dharmendra}}
 |тасвир            = 
 |бар               = 
 |тавсифи тасвир    = 
 |нишон             = 
 |тавсифи нишон     = 
 |бари нишон        = 
 |вазифа            = Узви Парламент, [[Лок Сабҳа]]
 |бо номи           = 
 |парчам            = 
 |парчам2           = 
 |шиор              = 
 |аввалдавр         = 2004
 |охирдавр          = 2009
 |давраи ҳокимият   = 
 |пешгузашта        = Рамешвар Лал Дудӣ
 |ҷонишин           = Арҷун Рам Мегҳвал
 |вазифа_2          = 
 |парчам_2          = 
 |парчам2_2         = 
 |аввалдавр_2       = 
 |охирдавр_2        = 
 |пешгузашта_2      = 
 |ҷонишин_2         = 
 |шарҳ              = 
 |таърихи таваллуд    = 08.12.1935
 |зодгоҳ            = {{зодгоҳ|Панҷоб (Ҳиндустони Бритониё)}}
 |таърихи даргузашт        = 24.11.2025
 |маҳалли марг      = {{МаҳаллиМарг|Мумбай}}, [[Ҳиндустон]]
 |дафн              = 
 |ҷинс              = мард
 |ном ҳангоми таваллуд= Dharam Singh Deol 
 |падар             = 
 |модар             = 
 |ҳамсар            = Паркаш Каур (аз 1954 то 1985)&lt;br&gt;[[Ҳема Малинӣ]] (аз 1980) 
 |фарзандон         = 6
 |ҳизб             = [[Ҳизби Бҳаратия Ҷаната]]
 |маълумот         = 
 |дараҷаи илмӣ     = 
 |унвонҳои илмӣ    =
 |касб             = [[сиёсатмадор]] , [[ҳунарпеша]], [[продюсер]]
 |фаъолият         = 1960—2025
 |эътиқод          = 
 |ҷоизаҳо          = 
 |соядаст          = 
 |монограмма       = 
 |бари монограммаҳо= 
 |сайт             = 
 |викианбор        = 
}} 
'''Дҳармендра''' (номи аслӣ '''Дҳарам Сингҳ Деол''', {{lang-en|Dharam Singh Deol}}; [[8 декабр]]и [[1935]], [[Панҷоб (Ҳиндустон)|Панҷоб]] - [[24 ноябр]]и [[2025]], [[Мумбай]], [[Ҳиндустон]]) — [[сиёсатмадор]], [[ҳунарпеша]] ва [[продюсер]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Дорандаи мукофоти сеюмдараҷаи давлатии [[Падма Бҳушан]] ва инчунин якчанд ҷоизаҳои синамо барои саҳм дар синамои [[Ҳиндустон]] мебошад.

== Зиндагинома ==
Дҳармендра ҳамчун Дҳармендра Кевал Кришан Деол&lt;ref name=&quot;Affidavit&quot;&gt;{{cite web |title=Affidavit - Dharmendra Kewal Krishan Deol |url=https://ceorajasthan.nic.in/Affidavits_pc/2/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN_SC1.html |website=ceorajasthan.nic.in |access-date=15 August 2023 |language=hi}}&lt;/ref&gt; дар [[Насралӣ]], деҳаи ноҳияи [[Лудҳиана]]и [[Панҷоб (Ҳиндустони Бритониё)|Панҷоб]]и [[Ҳиндустони Бритониё]] [[8 декабр]]и [[соли 1935]], дар оилаи консервативии [[сикҳо]] (ба гуфтаи писараш Саннӣ Деол, оилаи онҳо сикҳ нестанд, балки ба ҷунбиши [[Ориё самаҷ]] тааллуқ доранд&lt;ref&gt;[http://www.bbc.co.uk/programmes/p010z34s Watch In Conversation with The Deols] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20121119233753/http://www.bbc.co.uk/programmes/p010z34s |date=2012-11-19 }}. (12 November 2012)&lt;/ref&gt;) таваллуд шудааст&lt;ref&gt;{{cite news|title=Dharmendra talks about his mother Satwant Kaur: She wanted me to learn how to manage money|url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/dharmendra-talks-about-his-mother-satwant-kaur-she-wanted-me-to-learn-how-to-manage-money-28517|date=21 January 2020|newspaper=The Tribune}}&lt;/ref&gt;. Ӯ дар оилаи [[Панҷобиҳо|панҷобӣ]] Ҷат таваллуд шудааст&lt;ref name=&quot;farm&quot;&gt;{{cite news |last1=Kashyap |first1=Archita |title=I am a farmer's son: Dharmendra |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/i-am-a-farmers-son-dharmendra/article7361469.ece |access-date=3 November 2019 |work=The Hindu |date=27 June 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191103093244/https://www.thehindu.com/features/cinema/i-am-a-farmers-son-dharmendra/article7361469.ece|quote=I am a Jat. Jats love their land and their farms. I spend most of my time in my farmhouse at Lonavla these days.|archive-date=3 November 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|title=Dharmendra pained to see Punjabi girls hitting the bottle |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/dharmendra-pained-to-see-punjabi-girls-hitting-the-bottle/articleshow/25572225.cms|newspaper=Times of India|date=11 November 2013|quote=Bollywood superstar Dharmendra said as a Punjabi he was pained to hear that even girls in the state are now hitting the bottle.}}&lt;/ref&gt;. Деҳаи аҷдодии ӯ Дангон, дар наздикии Паҳовал Теҳсил [[Райкот]], Лудҳиана аст&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dharmendra nostalgic on visiting Dangon|url=http://www.tribuneindia.com/2013/20131106/ldh1.htm#8|date=6 November 2013|work=Ludhiana Tribune|access-date=15 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304110402/http://www.tribuneindia.com/2013/20131106/ldh1.htm#8|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;farm&quot;/&gt;.

Ӯ овони ҷавонии худро дар деҳаи Саҳневал гузаронида, дар Мактаби миёнаи давлатӣ дар Лалтон Калан, Лудҳиана таҳсил кардааст, ки падараш дар он ҷо мудири мактаби деҳа буд.  Вай дар соли 1952 Фагвараро хатм кардааст&lt;ref&gt;{{cite web|last=Sumbly|first=Vimal|title=From Ludhiana to Bikaner in support of Dharmendra|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040503/ldh1.htm#2|date=2 May 2004|work=Ludhiana Tribune|access-date=16 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303181855/http://www.tribuneindia.com/2004/20040503/ldh1.htm#2|archive-date=3 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Affidavit|url=http://ceorajasthan.nic.in/Affidavits_pc/2/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN_SC5.html|work=Chief Electoral Officer, Rajasthan|access-date=16 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304123615/http://ceorajasthan.nic.in/Affidavits_pc/2/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN/DEOL%20DHARMENDRA%20KEWAL%20KRISHAN_SC5.html|archive-date=4 March 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Дар он рӯзҳо мактабҳои Панҷоб ба [[Донишгоҳи Панҷоб]], [[Чандигарҳ]] дохил мешуданд.

== Фаъолият ==
Дҳармендра метавонист танҳо орзу кунад, ки дар филмҳо бозӣ кунад аммо ӯ аз хурдӣ ба синамо мафтун шуда буд. Дар синни 19-солагӣ бо интихоби волидонаш издивоҷ карда, дар як ширкати пармакунии амрикоӣ ба кор даромад. Баъдтар ӯ дар озмуни маҷаллаи Filmfare, ки чеҳраҳои навро барои филмҳо ҷустуҷӯ мекард иштирок намуд. Продюсер Арҷун Ҳингоронӣ ба ӯ бовар карда, бо ӯ барои филми “Dil Bhi Tera Hum Bhi Tere”&lt;ref&gt;{{cite web|title=My First Break: Dharmendra |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/My-First-Break-Dharmendra/article15675581.ece |date=2010-11-04 |work=The Hindu |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101211094655/http://www.thehindu.com/arts/cinema/article868667.ece |archivedate=2010-12-11}}&lt;/ref&gt; ба маблағи 51 рупия, наҳории ҳаррӯза бо чой ва тост дар як қаҳвахонаи маҳаллӣ шартнома баст.

Филм муваффақ набуд, аммо он ба ӯ оғози заруриро дод. Дар аввали солҳои 60-ум ӯ нақшҳои хурд дошт: ӯ барои филмҳои қаҳрамонона нигаронидашуда, аз қабили &quot;Bandini&quot; (1963, бо [[Нутан]]), &quot;Anpadh&quot; (1962, бо [[Мала Синҳа]]) ва &quot;Main Bhi Ladki Hoon&quot; (1964, бо [[Мино Кумарӣ]]) шартнома баст.  Дар ҳамин марҳила, Дҳармендра инчунин розӣ шуд, ки қаҳрамони дуюмдараҷаро дар филми &quot;Асри ишқ&quot; (1964), ки дар он суперситора [[Раҷендра Кумар]] ва маликаи зебоӣ [[Сайра Бону]] нақш бозидааст, бозӣ кунад. Сипас дар филмҳои «Ҳақиқат» (1964), «Сояҳо» (1965) ва «Муҳаббати модар» (1967) нақшҳо офаридааст. Дҳармендра аллакай хеле машҳур шуда буд ва бо ҳунарпешаи машҳур Мино Кумарӣ як ҷуфти муваффақ дар экран ташкил карда, якҷоя дар 7 филм нақш бозиданд. Филми онҳо «Гул ва санг» (1966) хити тиллоӣ буд. Дар нақши ҷинояткор кӯшиш кард, Дҳармендра мардонагӣ ва нармиро муттаҳид кард ва мухлисони зиёдеро ба даст овард. Ҳамон сол дар филми Анупама Дҳармендра нақши як нависандаи камбағал, вале худшиносро бозид, ки Анупамаи афсурдаро ([[Шармила Тагор]]) барои ҳимояи ҳуқуқҳояш илҳом мебахшад. Дар ин филм ӯ хеле ором ва табиӣ буд.

Дар авҷи муваффақияти худ, Дҳармендра тасмим гирифт, ки филми ҳассосии &quot;Satyakam&quot;-ро бо Ришикешем Мукерҷӣ ҳамчун коргардон таҳия кунад. Ӯ як марди ростқавлро бозид, ки барои ҳақиқат ҳам зиндагӣ мекунад ва фидо мешавад. Сарфи назар аз он, ки ин яке аз беҳтарин нақшҳо бозидаи Дҳармендра буд, филм нокомии тиҷоратӣ шуд. Эҳтимол, ба шарофати ин нокомӣ ва пайдоиши падидаи нав бо номи [[Раҷеш Кҳанна]], Дҳармендра худро дар филмҳои комилан шавқовар ба монанди драмаи интиқомии «Ҳаёти харобшуда» (1970) ва достони «Ватани ман» (1971) ғарқ кард.

Бартарии бузурги ӯ дар он буд, ки ӯ яке аз чанд ҳунарпешае буд, ки сарфи назар аз мавҷҳое, ки Раҷеш Кҳанна барангехт, тавонист сари худро болотар аз об нигоҳ дорад. Гузашта аз ин, барои касби Дҳарам [[Ҳема Малинӣ]] пайдо шуд. Ҷуфти ошиқон Дҳармендра-Мино Кумарӣ хеле пештар, пас аз он ки филмҳои &quot;Chandan Ka Palna&quot; (1967) ва &quot;Мавсими баҳор&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Meena-Kumari-Queen-of-broken-hearts/articleshow/21839971.cms|title=Men who loved and left Meena Kumari|date=2013-08-15|author=Chandrima Pal|work=Mumbai Mirror|lang=en|accessdate=2017-01-18|archive-date=2016-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20161205140014/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Meena-Kumari-Queen-of-broken-hearts/articleshow/21839971.cms|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; (1968) мардумро ноумед карданд, аз ҳам ҷудо шуданд.

Дар соли 2007, Дҳармедра пас аз як танаффуси чорсола ба сифати актёри ёрирасон дар филмҳои &quot;Life in a… Metro&quot; ва &quot;Apne&quot;, ки ҳарду комёб шуданд, ба филмҳо баргашт.

Дар соли 2011 ӯ дар филми &quot;Yamala Pagla Deewana&quot; бо писаронаш [[Саннӣ Деол|Саннӣ]] ва [[Боббӣ Деол|Боббӣ]] нақш бозид ва баъдан дар филми идомаи он, ки дар хазина ноком шуд. Аз миёнаҳои солҳои 2010, актёр бештар дар филмҳои панҷобӣ зоҳир мешавад. Дар соли 2014 ӯ дар филми &quot;Double Di Trouble&quot; дар муқобили [[Гиппӣ Гревал]] ва инчунин дар филми &quot;Jora 10 Numbaria&quot; дар соли 2017 нақши дукарата бозидааст. Ҳарду филмҳо муваффақияти тиҷоратӣ буданд.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Издивоҷи аввалини Дҳармендра бо Пракаш Каур дар синни 19-солагӣ дар соли 1954, қабл аз ворид шудан ба синамо буд&lt;ref&gt;{{cite news |title=Bobby Deol Reportedly Attacked Hema Malini with a Knife After Dharmendra's 2nd Marriage; Here's What Prakash Kaur Said on the Matter! |url=https://daily.bhaskar.com/news/ENT-BOW-dharmendra-hema-controversy-5440408-PHO.html |access-date=13 February 2020 |work=dailybhaskar |date=16 October 2016 |language=en |accessdate=2024-11-06 |archivedate=2020-02-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200213180023/https://daily.bhaskar.com/news/ENT-BOW-dharmendra-hema-controversy-5440408-PHO.html }}&lt;/ref&gt;.  Ӯ аз ин издивоҷ ду писар дорад, [[Саннӣ Деол]] ва [[Боббӣ Деол]], ҳарду ҳунарпешаи муваффақи синамоянд;  ва ду духтар, Виҷита ва Аҷита. Ҷиянаш [[Абҳай Деол]] низ актёр аст.

Пас аз кӯчидан ба [[Бомбей]] ва ворид шудан ба синамо, Дҳармендра бо [[Ҳема Малинӣ]] издивоҷ кард, ки дар он вақт ихтилофҳо ба вуҷуд омаданд, зеро ӯ аллакай оиладор буд.  Овозаҳо дар бораи Дҳармендра ва Ҳема Малинӣ барои қабули ислом ва ин издивоҷ оғоз ёфтанд&lt;ref&gt;{{cite news|title=Dharmendra or &quot;Dilawar Khan?&quot;|url=http://www.milligazette.com/Archives/2004/16-30Jun04-Print-Edition/163006200433.htm|access-date=18 June 2016|publisher=[[Milli Gazette]]|date=30 June 2004|quote=When his political rivals brought the issue to the notice of election authorities and the general public, he denied his conversion to Islam and change of name.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624093107/http://www.milligazette.com/Archives/2004/16-30Jun04-Print-Edition/163006200433.htm|archive-date=24 June 2016|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;converted&quot;&gt;{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/celebrities-who-converted-to-islam/photostory/30985640.cms|title=Celebrities who converted to Islam|work=[[The Times of India]]|access-date=23 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20170227231411/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/Celebrities-who-converted-to-Islam/photostory/30985640.cms|archive-date=27 February 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Ӯ ва Малинӣ дар аввали солҳои 1970-ум дар як қатор филмҳо, аз ҷумла &quot;Sholay&quot; нақш бозиданд&lt;ref&gt;{{cite news|title=Hema Malini on 35th wedding anniversary|url=http://www.mid-day.com/articles/love-is-togetherness-hema-malini-on-35th-wedding-anniversary/16181170|access-date=2 May 2015|work=[[Mid-Day]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170921114842/http://www.mid-day.com/articles/love-is-togetherness-hema-malini-on-35th-wedding-anniversary/16181170|archive-date=21 September 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Dharmendra – Action King: Personal life|url=http://www.indianexpress.com/pictureStory.php?galId=1101&amp;pg=4&amp;view=4|archive-url=https://archive.today/20130126142727/http://www.indianexpress.com/pictureStory.php?galId=1101&amp;pg=4&amp;view=4|url-status=dead|archive-date=26 January 2013|work=The Indian Express|access-date=2 July 2011}}&lt;/ref&gt;. Ин ҳамсарон ду духтар доранд: [[Эша Деол]] (ҳунарпеша, тав. 1981) ва Аҳана Деол (ассистенти коргардон, тав. 1985).

Набераи ӯ, писари Боббӣ Деол низ ба номи ӯ &quot;Дҳарам&quot; ном гузошта шудааст.

Дар соли 2019 набераи Дҳармендра, писари калонии Саннӣ Деол, [[Каран Деол]] ҳамчун ҳунарпеша бо &quot;Pal Pal Dil Ke Paas&quot;, ки коргардон Саннӣ Деол буд, аввалин бозиашро анҷом дод. Дар соли 2023, писари хурдии Саннӣ Деол, Раҷвир Деол ҳамчун актёри &quot;Dono&quot;-и коргардон Авниш Р. Барҷатя нақш бозид.

=== Даргузашт ===
Дҳармендра [[24 ноябр]]и [[соли 2025]] дар манзили худ дар [[Мумбай]], дар синни 89-солагӣ пас аз бемории вобаста ба синну сол вафот кард. Маросими охирини ӯ дар крематорияи Паван Ҳанс дар минтақаи Виле Парлеи Мумбай бо иштироки аъзои оила ва ҳамкорони сершумори соҳаи синамо баргузор шуд.

== Филмнома ==

{|class=&quot;wikitable sortable
|+ Рӯйхати филмҳо 
! Сол
! Номгӯй 
! Нақш
! Шарҳҳо
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;|Иқт.
|-
| 1960
| ''[[Dil Bhi Tera Hum Bhi Tere]]'' 
| Ashok
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1961
| ''[[Shola Aur Shabnam (1961 film)|Shola Aur Shabnam]]''
| Ravi (Bunnu)
|
|&lt;ref&gt;{{cite web|author=AVIJIT GHOSH &amp; UTTHARA KUMARI B.|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-24/news-and-interviews/28317215_1_rafi-shammi-singer|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811145815/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-24/news-and-interviews/28317215_1_rafi-shammi-singer|date=24 July 2010|archive-date=11 August 2011|title=The unforgettable Rafi|access-date=11 August 2011|accessdate=2024-11-08|archivedate=2011-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110811145815/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-07-24/news-and-interviews/28317215_1_rafi-shammi-singer}}&lt;/ref&gt; 
|-
|''[[Boy Friend (1961 film)|Boy Friend]]''
| Inspector Sunil Singh 
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1962
|''[[Soorat Aur Seerat]]''
| 
|
|
|-  
|''[[Anpadh]]''
| Deepak M. Nath
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Lokapally|first=Vijay|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Anpadh-1962/article15715735.ece|title=Anpadh (1962)|work=[[The Hindu]]|date=25 November 2010|access-date=3 November 2023|archive-date=3 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231103070630/https://www.thehindu.com/features/cinema/Anpadh-1962/article15715735.ece|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Shaadi (1962 film)|Shaadi]]''
| Ramesh R. Malhotra
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&amp;dat=19620727&amp;printsec=frontpage&amp;hl=en |title=Shaadi |date=27 July 1962 |work=[[The Indian Express]] |page=3 |access-date=7 September 2021 |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907071709/https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&amp;dat=19620727&amp;printsec=frontpage&amp;hl=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1963
|''[[Bandini (film)|Bandini]]''
| Dr. Devendra
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/2008/nov/26sd4-landmark-films-of-the-60s.htm |title=Landmark films of the 60s: Bandini |date=26 November 2008 |website=[[Rediff.com]] |publisher=Rediff |access-date=4 October 2023 |archive-date=8 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308220849/https://www.rediff.com/movies/2008/nov/26sd4-landmark-films-of-the-60s.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Begaana (1963 film)|Begaana]]''
| Prakash
|
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1964
|''[[Ayee Milan Ki Bela]]''
| Ranjit
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-dharmendra-played-negative-role-in-rajendra-kumar-saira-banu-starrer-ayee-milan-ki-bela-released-in-1964-after-haqeeqat-23249445.html|title=Dharmendra: पर्दे पर विलेन की धुनाई कर तालियां बटोरने वाले धर्मेंद्र ने इस फिल्म में निभाया था नेगेटिव रोल|trans-title=Dharmendra: Dharmendra, who got applause by beating up villains on screen, played a negative role in this film|language= |work=[[Dainik Jagran]] |date=8 December 2022|access-date=2 November 2023|archive-date=2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102183203/https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-dharmendra-played-negative-role-in-rajendra-kumar-saira-banu-starrer-ayee-milan-ki-bela-released-in-1964-after-haqeeqat-23249445.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Pooja Ke Phool]]''
| Balraj
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://books.google.com/books?id=WnxABAAAQBAJ&amp;q=%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%A4%E0%AE%AE%E0%AF%8D+%22%E0%AE%AA%E0%AF%82%E0%AE%9C%E0%AE%BE+%E0%AE%95%E0%AF%87%22 |title=A Journey Down Melody Lane |last=Bharatan |first=Raju |publisher=Hay House |year=2010 |isbn=978-93-81398-05-0 |access-date=7 September 2021 |archive-date=8 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240308210852/https://books.google.com/books?id=WnxABAAAQBAJ&amp;q=%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%A4%E0%AE%AE%E0%AF%8D+%22%E0%AE%AA%E0%AF%82%E0%AE%9C%E0%AE%BE+%E0%AE%95%E0%AF%87%22#v=onepage&amp;q=%E0%AE%95%E0%AF%81%E0%AE%AE%E0%AF%81%E0%AE%A4%E0%AE%AE%E0%AF%8D%20%22%E0%AE%AA%E0%AF%82%E0%AE%9C%E0%AE%BE%20%E0%AE%95%E0%AF%87%22&amp;f=false |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Mera Qasoor Kya Hai]]''
| 
|
|
|- 
|''[[Haqeeqat (1964 film)|Haqeeqat]]''
|Captain Bahadur Singh
|
|
|-
|''[[Ganga Ki Lahren]]''
|Ashok
|
|
|-
|''[[Aap Ki Parchhaiyan]]''
| Chandramohan Chopra (Channi)
|
|
|-
|''[[Main Bhi Ladki Hoon]]'' 
| Ram
|
|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1965
|''[[Purnima (film)|Purnima]]''
|Prakash
|
|
|-
|''[[Neela Aakash]]''
| Aakash
|
|
|- 
|''[[Kaajal]]''
| Rajesh
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hindu.com/mp/2010/11/19/stories/2010111951391100.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20131216045542/http://www.hindu.com/mp/2010/11/19/stories/2010111951391100.htm |archive-date=16 December 2013 |title=Kaajal (1965) |date=19 Nov 2012 |access-date=9 Jan 2012 |work=[[The Hindu]] |author=Deepak Mahaan |url-access=subscription |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2013-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131216045542/http://www.hindu.com/mp/2010/11/19/stories/2010111951391100.htm }}&lt;/ref&gt; 
|-
|''[[Chand Aur Suraj]]''
| Surajprakash A. Malik
|
|
|-
|''[[Akashdeep]]''
| Tarun
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Gupta |first=Ranjan Das |date=4 November 2010 |title=My First Break: Dharmendra |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/My-First-Break-Dharmendra/article15675581.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=14 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221014095647/https://www.thehindu.com/features/cinema/My-First-Break-Dharmendra/article15675581.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 1966
|''[[Phool Aur Patthar]]''
|Shakti Singh / Shaaka 
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Rewind - Sixty Years Of Dharmendra|url=https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6104|work=Box Office India|language=|date=24 November 2020|access-date=2 November 2023|archive-date=12 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230712182139/https://www.boxofficeindia.com/report-details.php?articleid=6104|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Mohabbat Zindagi Hai (1966 film)|Mohabbat Zindagi Hai]]''
|Amar
|
|
|-
|''[[Mamta (1966 film)|Mamta]]''
|Barrister Indraneel
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |author=&lt;!--not stated--&gt; |date=27 September 2023 |title=When Dharmendra's unscripted KISS left Suchitra Sen embarrassed and furious during the shooting of 'Mamta' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/when-dharmendras-unscripted-kiss-left-suchitra-sen-embarrassed-and-furious-during-the-shooting-of-mamta/articleshow/103981072.cms |work=[[Times of India]] |access-date=31 July 2024 |archive-date=5 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231005214409/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/when-dharmendras-unscripted-kiss-left-suchitra-sen-embarrassed-and-furious-during-the-shooting-of-mamta/articleshow/103981072.cms |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Dil Ne Phir Yaad Kiya (1966 film)|Dil Ne Phir Yaad Kiya]]''
|Ashok
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2023-12-08 |title=Happy Birthday Dharmendra: An icon's journey through Bollywood's peaks and valleys |url=https://www.ptcnews.tv/entertainment/88-year-old-dharmendras-legacy-an-icons-journey-through-bollywoods-peaks-and-valleys-735606 |access-date=2024-07-31 |work=[[PTC News]] |language= |archive-date=1 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801235618/https://www.ptcnews.tv/entertainment/88-year-old-dharmendras-legacy-an-icons-journey-through-bollywoods-peaks-and-valleys-735606 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Devar]]''
| Shankar J. Rai / Bhola
|
|
|-
|''[[Baharen Phir Bhi Aayengi]]''
| Jitendra Gupta (Jiten)
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Bali |first=Karan |date=27 March 2016 |title=Films that are 50: When Dharmendra completed Guru Dutt's dream in 'Baharen Phir Bhi Aayengi' |url=https://scroll.in/reel/805698/films-that-are-50-when-dharmendra-completed-guru-dutts-dream-in-baharen-phir-bhi-aayengi |work=[[Scroll.in]] |access-date=31 July 2024 |archive-date=13 December 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181213134510/https://scroll.in/reel/805698/films-that-are-50-when-dharmendra-completed-guru-dutts-dream-in-baharen-phir-bhi-aayengi |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Anupama (1966 film)|Anupama]]''
| Ashok
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://rediff.com/movies/2002/apr/11dinesh.htm |title=Classic Revisited: Anupama |last=Raheja |first=Dinesh |date=11 April 2002 |website=Rediff.com |access-date=28 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230421230634/https://m.rediff.com/movies/2002/apr/11dinesh.htm |archive-date=21 April 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Aaye Din Bahar Ke]]''
| Ravi
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Nagar |first=Abhishek |date=27 February 2023 |title=धर्मेंद्र के साथ आशा पारेख को देना था रोमांटिक सीन, मगर टेंशन में थे ओम प्रकाश, एक्ट्रेस बोलीं- लोग डरते थे... |trans-title=Asha Parekh had to give a romantic scene with Dharmendra, but Om Prakash was tensed, the actress said- people were scared... |url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-dharmendra-and-asha-parekh-strange-relation-on-film-aaye-din-bahar-ke-set-tensed-om-prakash-before-romantic-scene-shot-actress-says-log-darte-the-mere-se-5450943.html |work=[[News18]] |language= |access-date=31 July 2024 |archive-date=31 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731223153/https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-dharmendra-and-asha-parekh-strange-relation-on-film-aaye-din-bahar-ke-set-tensed-om-prakash-before-romantic-scene-shot-actress-says-log-darte-the-mere-se-5450943.html |url-status=live |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2024-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240731223153/https://hindi.news18.com/news/entertainment/bollywood-dharmendra-and-asha-parekh-strange-relation-on-film-aaye-din-bahar-ke-set-tensed-om-prakash-before-romantic-scene-shot-actress-says-log-darte-the-mere-se-5450943.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Paari (1966 film)|Paari]]''
|Ghanashyam Dhali
| [[Забони банголӣ|Филми банголӣ]]
|&lt;ref name=&quot;dilip_kumar_autobiography&quot;&gt;{{cite book |last=Udaytara Nayar |first=Dilip Kumar |title=Dilip Kumar: The Substance and the Shadow |publisher=Hay House India, New Delhi |chapter=Filmography and Awards |year=2014 |isbn=978-93-81398-86-9}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1967
|''[[Majhli Didi]]''
| Bipinchandra (Bipin)
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |title=Remembering The Master|work=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/opinion/edit-page/Top-Article-Remembering-The-Master/articleshow/4763656.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20120926001443/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-07-11/edit-page/28175092_1_shyam-benegal-bimal-roy-parakh |archive-date=26 September 2012 |url-status=live|date=11 July 2009 }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Jab Yaad Kisi Ki Aati Hai]]''
|
|
|
|-
|''[[Ghar Ka Chirag (1967 film)|Ghar Ka Chirag]]''
| 
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |author=&lt;!--not stated--&gt; |date=28 April 2023 |title=When Waheeda Rehman Revealed That Dharmendra Felt Uncomfortable Around Her |url=https://www.news18.com/entertainment/bollywood/when-waheeda-rehman-revealed-that-dharmendra-felt-uncomfortable-around-her-7669363.html |work=News18 |location=New Delhi |access-date=1 August 2024 |archive-date=1 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240801235621/https://www.news18.com/entertainment/bollywood/when-waheeda-rehman-revealed-that-dharmendra-felt-uncomfortable-around-her-7669363.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Dulhan Ek Raat Ki]]''
| Ashok
|
|&lt;ref&gt;{{Cite tweet |user=NFAIOfficial |author=[[National Film Archive of India]] |number=1666770332609576960 |title=#Nutan and #Dharmendra appear in an intense close-up from the film Dulhan Ek Raat Ki (1966), directed by #DDKashyap. Inspired by Thomas Hardy's Tess of the d'Urbervilles, the film is centred around the tragic lead (Nutan) in the aftermath of a horrific event. |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/74sWu |archive-date=1 August 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Chandan Ka Palna]]''
| Ajit
|
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1968
|''[[Shikar (1968 film)|Shikar]]''
| Ajay Singh
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Sharma |first=Sampada |date=28 January 2023 |title=Decades before Shah Rukh Khan's Pathaan vowed to save Bharat Mata, Dharmendra played the fan-favourite spy in Ankhen |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/decades-before-shah-rukh-khan-pathaan-bharat-mata-dharmendra-filmy-spy-ankhen-8407660/ |work=[[The Indian Express ]] |location=New Delhi |access-date=17 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=19 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230819184508/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/decades-before-shah-rukh-khan-pathaan-bharat-mata-dharmendra-filmy-spy-ankhen-8407660/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Mere Hamdam Mere Dost]]''
| Sunil
|
|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.rediff.com/entertai/2002/jun/24dinesh.htm|title=All muscle, all heart: Dharmendra|last=Raheja|first=Dinesh|website=[[Rediff.com]]|date=24 June 2002|access-date=28 July 2024|archive-date=4 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304131225/https://www.rediff.com/entertai/2002/jun/24dinesh.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Izzat (1968 film)|Izzat]]''
| Shekhar / Dilip P. Singh
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Rao |first=Subha J |date=6 December 2016 |title='We lived like a family' |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/%E2%80%98We-lived-like-a-family%E2%80%99/article16767726.ece |work=The Hindu |access-date=29 July 2024 |archive-date=12 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161212030831/http://www.thehindu.com/entertainment/movies/%E2%80%98We-lived-like-a-family%E2%80%99/article16767726.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Baharon Ki Manzil (1968 film)|Baharon Ki Manzil]]''
| Dr. Rajesh Khanna
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Vijaykar |first=Rajiv M. |date=7 December 2018 |title=Book Excerpt: Dharmendra's Life - The Meena Kumari Phase |url=https://www.ndtv.com/book-excerpts/book-excerpt-dharmendras-life-the-meena-kumari-phase-1959312 |access-date=1 August 2024 |work=NDTV |archive-date=20 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230520082045/https://www.ndtv.com/book-excerpts/book-excerpt-dharmendras-life-the-meena-kumari-phase-1959312 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Aankhen (1968 film)|Ankhen]]''
| Sunil
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/news/city/lucknow-times/Sunny-Deol-is-a-spy-with-a-heart/articleshow/40616531.cms|title=Sunny Deol is a spy with a heart|newspaper=[[The Times of India]]|access-date=2 November 2023|archive-date=2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102201150/https://timesofindia.indiatimes.com/news/city/lucknow-times/Sunny-Deol-is-a-spy-with-a-heart/articleshow/40616531.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Baazi (1968 film)|Baazi]]'' 
|D. S. P. Ajay
|
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 1969
|''[[Yakeen (1969 film)|Yakeen]]''
| Rajesh / Jackoss
|
|
|-
|''[[Satyakam]]''
| Satyapriya Acharya (Sath)
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2003/mar/15dinesh.htm|title=Satyakam: Dharmendra's career best role|last=Raheja|first=Dinesh|date=15 March 2003|website=Rediff.com|access-date=4 March 2023|archive-date=4 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304051029/https://www.rediff.com/movies/2003/mar/15dinesh.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Khamoshi (1970 film)|Khamoshi]]''
| Dev Kumar (Patient #24)
| Камео
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Sarangi |first=Y.B. |date=16 August 2008 |title=Khamoshi 1969 |url=http://www.hindu.com/mp/2008/08/16/stories/2008081653140600.htm |work=The Hindu |access-date=30 November 2018 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090804050555/http://www.hindu.com/mp/2008/08/16/stories/2008081653140600.htm |archive-date=4 August 2009 |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2009-08-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090804050555/http://www.hindu.com/mp/2008/08/16/stories/2008081653140600.htm }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Aadmi Aur Insaan]]''
| Munish Mehra
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.yashrajfilms.com/movies/aadmi-aur-insaan |title=Aadmi Aur Insaan |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=8 March 2017 |website=.yashrajfilms.com |publisher=[[Yash Raj Films]] |access-date=2 August 2024 |archive-date=4 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804102243/https://www.yashrajfilms.com/movies/aadmi-aur-insaan |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Pyar Hi Pyar]]''
| Vijay Pratap Gupta
|
|
|-
|''[[Aya Sawan Jhoom Ke]]''
| Jaishankar (Jai)
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |author=&lt;!--not stated--&gt; |date=6 April 2024 |title=These Three Dharmendra Hits Have One Thing In Common, Can You Guess? |url=https://www.news18.com/movies/these-three-dharmendra-hits-have-one-thing-in-common-can-you-guess-8841876.html |work=News18 |location=New Delhi |access-date=3 August 2024 |archive-date=2 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240802172046/https://www.news18.com/movies/these-three-dharmendra-hits-have-one-thing-in-common-can-you-guess-8841876.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Dharti Kahe Pukar Ke (1969 film)|Dharti Kahe Pukar Ke]]''
|Narrator
|
|
|-
|''[[Soldier Thakur Daler Singh]]''
|Deepak's Lawyer
|
|&lt;ref&gt;{{cite AV media |date=22 February 2017 |title=Soldier Thakur Daler Singh |language= |url=https://www.youtube.com/watch?v=S0-1W1d4sFM |access-date= |time=15:32 |publisher=[[Shemaroo Entertainment]] |via=[[YouTube]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1970
|''[[Jeevan Mrityu]]''
| Ashok Tandon / Bikram Sher Singh
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/jeevan-mrityu-1970/article6400941.ece|title=Jeevan Mrityu (1970)|work=[[The Hindu]]|author=Vijay Lokpally|date=11 September 2014|access-date=28 April 2024|archive-date=10 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410215127/https://www.thehindu.com/features/friday-review/jeevan-mrityu-1970/article6400941.ece|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Tum Haseen Main Jawaan]]'' 
| Sunil
|
|&lt;ref name=DharamHema&gt;{{Cite web |last=Sharma |first=Devesh |date=16 October 2020 |title=Best Hema Malini-Dharmendra Movies |url=https://www.filmfare.com/features/best-hema-malini-dharmendra-movies-44285.html |access-date=4 August 2024 |website=[[Filmfare]] |archive-date=16 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240616175638/https://www.filmfare.com/features/best-hema-malini-dharmendra-movies-44285.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Sharafat]]''
| Rajesh
|
|&lt;ref&gt;{{cite book |title=Bollywood's Top 20: Superstars of Indian Cinema|editor=Bhaichand Patel |publisher=Penguin Books India |year=2012|isbn=978-0-670-08572-9  |page=165 }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Mera Naam Joker]]''
| Mahendra Singh
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/silsila-to-kagaz-ke-phool-films-that-didnt-work-on-releasing-but-became-classics-later-2934152.html|title=Silsila to Kagaz Ke Phool: Films that didn't work on releasing, but became classics later|date=4 August 2016|website=Firstpost|access-date=2 November 2023|archive-date=2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102133907/https://www.firstpost.com/entertainment/silsila-to-kagaz-ke-phool-films-that-didnt-work-on-releasing-but-became-classics-later-2934152.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 
|-
|''[[Man Ki Aankhen]]''
|Rajesh Agarwal
|
|
|-
|''[[Kab? Kyoon? Aur Kahan?]]''
|C. I. D. Inspector Anand
|
|
|-
|''[[Ishq Par Zor Nahin]]''
| Ram Kumar
|
|
|- 
| rowspan=&quot;6&quot; | 1971
|''[[Kankan De Ole]]''
| Banta Singh
| [[Забони панҷобӣ|Филми панҷобӣ]]
|
|-
|''[[Rakhwala (1971 film)|Rakhwala]]''
| Deepak Kumar
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Lokapally |first1=Vijay |title=Rakhwala (1971) |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/rakhwala-1971/article18261786.ece |website=The Hindu |date=28 April 2017 |access-date=3 July 2021 |archive-date=9 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184721/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/rakhwala-1971/article18261786.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Naya Zamana]]''
| Anoop
|
|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
|-
|''[[Mera Gaon Mera Desh]]''
| Ajit
|
|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
|- 
|''[[Guddi (1971 film)|Guddi]]''
| Худ
| Намоиши меҳмонӣ
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2002/may/02dinesh.htm|title=rediff.com, Movies: Classics Revisited: Guddi|website=Rediff.com|last=Raheja|first=Dinesh|date=2 May 2002|access-date=4 March 2023|archive-date=30 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030233905/https://www.rediff.com/movies/2002/may/02dinesh.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Badnam Farishte]]''
|Narrator
|
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1972
|''[[Seeta Aur Geeta]]''
| Raka
|
|&lt;ref name=&quot;mid-day&quot;&gt;{{cite news|title=Seeta Aur Geeta was inspired: Salim Khan|url=http://www.mid-day.com/articles/seeta-aur-geeta-was-inspired-salim-khan/206163|work=[[Mid-Day]]|date=28 March 2013|access-date=1 June 2024|archive-date=25 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425140952/https://www.mid-day.com/articles/seeta-aur-geeta-was-inspired-salim-khan/206163|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 
|-
|''[[Samadhi (1972 film)|Samadhi]]''
| Daku Lakhan Singh / Jaswant Singh / Ajay
|
|
|-
|''[[Raja Jani]]''
| Rajkumar Singh (Raja)
|
|&lt;ref name=DharamHema/&gt;
|-
|''[[Lalkar]]''
| Major Ram Kapoor
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Malhotara|first=APS |date=26 December 2013 |title=Lalkar (1972) |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/lalkar-1972/article5504107.ece |work=The Hindu |access-date=4 August 2024 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302224602/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/lalkar-1972/article5504107.ece |archive-date=2 March 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Do Chor]]''
| Tony
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |author=&lt;!--not stated--&gt; |date=20 October 2016 |title=Do Chor (1972) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/Do-Chor-1972/article16076798.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=30 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730143224/https://www.thehindu.com/features/friday-review/Do-Chor-1972/article16076798.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Anokha Milan]]''
| Ghanshyam (Ghana)
|
|
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 1973
|''[[Loafer (1973 film)|Loafer]]''
| Ranjit
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Sing |first=Bobby |date=16 January 2022 |title=CinemaScope: From Akshay Kumar's Singh Is Kinng to Dharmendra's Loafer, and more... Here's how Bollywood filmmakers ripped off Frank Capra's 1933 classic Lady For A Day for decades |url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/cinemascope-from-akshay-kumars-singh-is-kinng-to-dharmendras-loafer-and-more-heres-how-bollywood-filmmakers-ripped-off-frank-capras-1933-classic-lady-for-a-day-for-decades |work=[[The Free Press Journal]] |access-date=4 August 2024 |archive-date=22 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220522170048/https://www.freepressjournal.in/entertainment/cinemascope-from-akshay-kumars-singh-is-kinng-to-dharmendras-loafer-and-more-heres-how-bollywood-filmmakers-ripped-off-frank-capras-1933-classic-lady-for-a-day-for-decades |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Phagun (1973 film)|Phagun]]''
| Gopal
| Камео
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Vajpayee |first=Ruchi |date=8 June 2023 |title=50 Years Of Phagun: 50 साल पहले, इस फिल्म में धर्मेंद्र की बेटी के किरदार में नजर आईं थीं जया बच्चन |trans-title=50 Years Of Phagun: 50 years ago, Jaya Bachchan was seen in the role of Dharmendra's daughter in this film |language=en |url=https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-phagun-50-years-jaya-bachchan-appeared-dharmendra-s-daughter-in-film-phagun-23435682.html |work=Dainik Jagran |access-date=4 August 2024 |archive-date=9 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230609173625/https://www.jagran.com/entertainment/bollywood-phagun-50-years-jaya-bachchan-appeared-dharmendra-s-daughter-in-film-phagun-23435682.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Keemat (1973 film)|Keemat]]''
| Gopal
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |author=&lt;!--not stated--&gt; |date=27 September 2016 |title=Keemat (1973) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/Keemat-1973/article14993419.ece |work=The Hindu |access-date=4 August 2024 |url-access=subscription |archive-date=28 February 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170228034808/https://www.thehindu.com/features/friday-review/Keemat-1973/article14993419.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Kahani Kismat Ki]]''
| Ajit Sharma
|
|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
|-
|''[[Jugnu (1973 film)|Jugnu]]''
| Ashok Roy (Jugnu)
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |author=&lt;!--not stated--&gt; |date=21 November 2013 |title=Jugnu (1973) |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/jugnu-1973/article5376237.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=2 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202083827/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-columns/jugnu-1973/article5376237.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Jheel Ke Us Paar]]''
| Sameer Rai
|
|
|-
|''[[Jwar Bhata (1973 film)|Jwar Bhata]]''
| Balraj Prasad (Billoo)
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Nadadhur |first1=Srivathsan |title=Daagudu Moothalu: The 'hidden' treasures unveiled |url=https://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/daagudu-moothalu-the-hidden-treasures-unveiled/article7561719.ece |access-date=4 August 2024 |work=The Hindu |date=20 August 2015 |url-access=subscription |quote=Daagudu Moothalu was later remade into Tamil as Avan Pithana with S. S Rajendran and in Hindi with Dharmendra titled Jwar Bhata, which however couldn’t replicate the success of the original. |archive-date=6 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206140748/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/daagudu-moothalu-the-hidden-treasures-unveiled/article7561719.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Yaadon Ki Baaraat]]''
| Shankar
|
|
|-
|''[[Blackmail (1973 film)|Black Mail]]''
| Kailash Gupta
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/Black-Mail-1973/article15006250.ece|title=Black Mail (1973)|first=Anuj|last=Kumar|date=30 September 2016|access-date=17 November 2021|website=Thehindu.com|archive-date=17 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211117130920/https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/Black-Mail-1973/article15006250.ece|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 1974
|''[[Dost (1974 film)|Dost]]''
| Manav
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kohli |first=Suresh |date=31 October 2013 |title=Dost (1974) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/dost-1974/article5301026.ece |work=[[The Hindu]] |location=New Delhi |access-date=29 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=29 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240729154923/https://www.thehindu.com/features/friday-review/dost-1974/article5301026.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 
|-
|''[[Resham Ki Dori]]''
| Ajit Singh
|
|
|-
|''[[Patthar Aur Payal]]''
| Ranjeet Singh (Chhote Thakur)
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.rediff.com/movies/special/vinod-khannas-3-finest-performances/20210427.htm |title=3 amazing Vinod Khanna performances you must watch! |last=Jha |first=Subhash K. |author-link=Subhash K. Jha |date=27 April 2021 |website=Rediff.con |access-date=4 August 2024 |quote=Interestingly VK’s first spell of stardom came his way as a villain. Even in 1974, when he had huge success as a leading man, he scored big as a villain in Patthar Aur Payal where Dharmendra played the hero. |archive-date=4 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804105225/https://www.rediff.com/movies/special/vinod-khannas-3-finest-performances/20210427.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Pocket Maar (1974 film)|Pocketmaar]]''
| Shankar
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Malhotra |first=A.P.S. |date=5 January 2017 |title=Pocket Maar (1974) |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pocket-maar-1974/article16993993.ece1 |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=8 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220708041209/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/pocket-maar-1974/article16993993.ece1 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Dukh Bhanjan Tera Naam]]''
| 
|Филми панҷобӣ
| 
|-
|''[[Do Sher]]''
| 
|
|
|-
|''[[International Crook]]'' 
|Shekhar
|
|
|-
|''[[Kunwara Baap (1974 film)|Kunwara Baap]]''
| Худ
| Намоиши меҳмонӣ 
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Lokapally |first=Vijay |date=24 March 2016 |title=Kunwara Baap (1974) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/kunwara-baap-1974/article7971884.ece |work=The Hindu |location= |access-date=4 August 2024 |url-access=subscription |quote=Mehmood though packed the film with special appearances. From Sanjeev Kumar, Vinod Khanna, Dharmendra, Hema Malini, Amitabh Bachchan, Yogita Bali, Dara Singh, Lalita Pawar and Mukri |archive-date=4 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240804130506/https://www.thehindu.com/features/friday-review/kunwara-baap-1974/article7971884.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 1975
|''[[Saazish (1975 film)|Saazish]]''
| Jaideep (Jai)
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Malhotra |first=A.P.S. |date=17 March 2017 |title=Saazish (1975) |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/saazish-1975/article17482575.ece |work=The Hindu |access-date=29 July 2024 |archive-date=30 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730111058/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/saazish-1975/article17482575.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Kahte Hain Mujhko Raja]]''
| Balram
|
|
|-
|''[[Ek Mahal Ho Sapno Ka]]''
|Vishal
|
|
|-
|''[[Dhoti Lota Aur Chowpatty]]''
| 
|
|
|-
|''[[Chupke Chupke (film)|Chupke Chupke]]''
|Dr. Parimal Tripathi (Pyare Mohan)
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Chopra |first1=Anupama |title=Why You Should Watch Hrishikesh Mukherjee's 1975 Classic Chupke Chupke |url=https://www.filmcompanion.in/features/why-you-should-watch-hrishikesh-mukherjees-1975-classic-chupke-chupke |access-date=12 August 2023 |magazine=Film Companion |date=11 April 2023 |language= |archive-date=11 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230811213710/https://www.filmcompanion.in/features/why-you-should-watch-hrishikesh-mukherjees-1975-classic-chupke-chupke |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Sholay]]''
| Veeru
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 April 2013 |title=100 Years of Indian Cinema: The 100 greatest Indian films of all time |url=http://ibnlive.in.com/photogallery/13200-19.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425234438/http://ibnlive.in.com/photogallery/13200-19.html |archive-date=25 April 2013 |access-date=12 February 2014 |website=[[IBN Live]] |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2013-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130425234438/http://ibnlive.in.com/photogallery/13200-19.html }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Pratigya (1975 film)|Pratiggya]]''
| Inspector Devendra Singh / Ajit D. Singh
|
|&lt;ref name=&quot;GHOSH2013&quot;&gt;{{cite book|author=AVIJIT GHOSH|title=40 RETAKES|url=https://books.google.com/books?id=iStBAQAAQBAJ&amp;pg=PT75|date=25 September 2013|publisher=Westland|isbn=978-93-83260-31-7|pages=75–}}{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 
|-
|''[[Chaitali (film)|Chaitali]]''
| Manish
|
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1976
|''[[Santo Banto]]''
|
|Филми панҷобӣ
|
|-
|''[[Chhoti Si Baat]]''
| Худ
| Намоиши меҳмонӣ дар суруди &quot;Jaaneman Jaaneman Tere Do Nayan&quot;
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Salam |first=Ziya Us |date=11 October 2012 |title=Chhoti Si Baat (1975) |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/Chhoti-Si-Baat-1975/article12553590.ece |work=The Hindu |quote=The song, &quot;Jaaneman jaanme tere do nayan…&quot; which has Yesudas at his breezy best, is filmed inside a hall on Dharmendra and Hema Malini on the big screen. |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription}}&lt;/ref&gt;
|- 
|''[[Apne Dushman]]''
| Brijesh
|
|
|-
|''[[Kahtey Hain Mujhko Raja]]''
|Balram
|
|
|-
|''[[Barood (1976 film)|Barood]]''
| Anup's Landlord
| Камео
|
|-
|''[[Charas (1976 film)|Charas]]''
|Suraj Kumar
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |author=&lt;!--not stated--&gt; |date=29 January 2015 |title=Charas (1976) |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/blast-from-the-past-charas-1976/article6833752.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=30 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730143239/https://www.thehindu.com/features/cinema/blast-from-the-past-charas-1976/article6833752.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Maa (1976 film)|Maa]]''
| Vijay
|
|
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 1977
|''[[Chacha Bhatija]]''
| Shankar Teja
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kohli |first=Suresh |date=10 November 2021 |title=Chacha Bhatija (1977) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/chacha-bhatija-1977/article4977871.ece |work=The Hindu |access-date=5 August 2024 |archive-date=14 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230714151131/https://www.thehindu.com/features/friday-review/chacha-bhatija-1977/article4977871.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Dream Girl (1977 film)|Dream Girl]]''
| Anupam Verma
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://in.rediff.com/movies/2003/oct/16sd1.htm |title=A dream called Hema Malini |work=Rediff.com |date=2003-10-16 |access-date=2009-09-24 |archive-date=25 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110525070002/http://in.rediff.com/movies/2003/oct/16sd1.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Swami (1977 film)|Swami]]''
| Nautanki Dancer
| Намоиши меҳмонӣ
|&lt;ref name=&quot;Swami (1977)&quot;&gt;{{cite news |last1=Lokpally |first1=Vijay  |title=Swami (1977) |url=https://www.thehindu.com/features/friday-review/swami-1977/article6267925.ece |accessdate=5 August 2024 |work=[[The Hindu]] |date=31 July 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180614150144/http://www.thehindu.com/features/friday-review/swami-1977/article6267925.ece |archivedate=14 June 2018 |url-status=live |quote=Hema Malini and Dharmendra make a cameo appearance in the film as Nautanki dancers. |url-access=subscription }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Aaina (1977 film)|Aaina]]''
| 
|
|
|- 
|''[[Kinara (film)|Kinara]]''
| Chandan Arya
| Камео
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Salam |first=Ziya Us |date=27 June 2013 |title=Kinara (1977) |url=https://www.thehindu.com/features/cinema/kinara-1977/article4857078.ece |work=The Hindu |location=New Delhi |access-date=5 August 2024 |url-access=subscription |quote=After all this is the story of a classical dancer who loses her boyfriend – Dharmendra, her then real life beau in a special appearance |archive-date=9 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240509074657/https://www.thehindu.com/features/cinema/kinara-1977/article4857078.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Khel Khilari Ka|Khel Khiladi Ka]]''
| Shaki Lutera / Raja Saab / Ajit
|
|
|-
|''[[Dharam Veer (film)|Dharam Veer]]''
|Dharam Singh
|
|&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;
|-
|''[[Charandas]]''
|Qawwali Singer
| Намоиши меҳмонӣ 
|
|-
|''[[Chala Murari Hero Banne]]''
|Худ
|Намоиши меҳмонӣ
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1978
|''[[Phandebaaz]]'' 
| Rajkumar Kakkar / Rana Shantidas
|
|
|-
|''[[Dillagi (1978 film)|Dillagi]]''
|Swarn Kamal
|
|&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.filmcompanion.in/features/indepth-stories/dharmendra-bollywoods-dreamboat|title=Dharmendra, Bollywood's Dreamboat|first=Saaya|last=Vaidya|date=8 December 2022|website=[[Film Companion]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20230126143630/https://www.filmcompanion.in/features/indepth-stories/dharmendra-bollywoods-dreamboat |archive-date=26 January 2023 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Azaad (1978 film)|Azaad]]''
|Ashok (Azaad)
|
|
|-
| ''[[Giddha (film)|Giddha]]'' || || Филми панҷобӣ
|
|-
|''[[Shalimar (1978 film)|Shalimar]]''
| S.S. Kumar
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://zeenews.india.com/entertainment/slideshow/outstanding-performances-dharmendra_335.html|title=The outstanding performances by Dharmendra!|date=8 December 2013|work=Zee News|access-date=23 November 2020|archive-date=30 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191030054725/https://zeenews.india.com/entertainment/slideshow/outstanding-performances-dharmendra_335.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Do Chehere]]''
| Kanwar Pran (Drunkard) / C.I.D. S.P. Shukla
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1979
|''[[Dil Kaa Heera]]''
| Custom Officer Rajat Sharma
|
|
|-
|''[[Kartavya (1979 film)|Kartavya]]'' 
| Vijay Kumar
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |author=&lt;!--not stated--&gt; |date=15 December 2016 |title=Kartavya (1979) |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/Kartavya-1979/article16833496.ece |work=The Hindu |access-date=30 July 2024 |url-access=subscription |archive-date=15 December 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161215112017/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/Kartavya-1979/article16833496.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1980
|''[[Chunaoti]]''
|Shakti Singh
| Камео
|
|- 
|''[[The Burning Train]]''
| Ashok Singh
|
|&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;
|-
|''[[Alibaba Aur 40 Chor (1980 film)|Alibaba Aur 40 Chor]]''
|[[Ali Baba (character)|Alibaba]]
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/entertainment/movies/alibaba-aur-40-chor-1979/article17407847.ece |title=Alibaba Aur 40 Chor (1979) |last=Malhotra |first=A. P. S. |date=4 March 2017 |work=[[The Hindu]] |access-date=6 August 2024 |url-access=subscription |archive-date=9 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009093033/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/alibaba-aur-40-chor-1979/article17407847.ece |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Insaaf Ka Tarazu]]''
| Soldier Anil Dev Maini
| Камео
|
|-
|''[[Ram Balram]]''
|Ram
|
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1981
|''[[Aas Paas]]'' 
|Arun Choudhury
|
|
|-
|''[[Krodhi]]''
| Vikramjit Singh (Vicky) / Acharya Shradhanand
|
|
|-
|''[[Naseeb (1981 film)|Naseeb]]''
|Худ 
| Намоиши меҳмонӣ дар суруди &quot;John Jani Janardhan&quot;
|
|-
|''[[Professor Pyarelal]]''
|Ram / Professor Pyarelal
|
|
|-
|''[[Khuda Kasam (1981 film)|Khuda Kasam]]''
|Maharaja Bhunam
| Камео
|
|-
|''[[Katilon Ke Kaatil]]''
| Ajit / Badshah
|
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 1982
|''[[Rajput (film)|Rajput]]''
| Manupratap Singh (Manu)
|
|
|-
|''[[Teesri Aankh (1982 film)|Teesri Aankh]]''
| Ashok
|
|
|-
|''[[Samraat (film)|Samraat]]''
| Ram
|
|
|-
|''[[Main Intequam Loonga]]''
|Kumar Agnihotri (Bitto)
|
|
|-
|''[[Ghazab]]''
| Ajay Singh (Munna) / Vijay Singh
|
|
|-
|''[[Do Dishayen]]''
| Ajitesh
|
|
|-
|''[[Baghavat]]'' 
| Amar Singh
|
|
|-
|''[[Badle Ki Aag]]''
| Sher Singh (Shera) / Jaggu
|
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1983
|''Ambri''
|Dharam Singh
|
|
|-
|''[[Putt Jattan De]]''
|Chaudhary Dharam Singh 
| Филми панҷобӣ
|
|-
|''[[Andhaa Kaanoon]]''
| Truck Driver
| Камео
|
|-
|''[[Naukar Biwi Ka]]''
| Deepak Kumar / Raja
|
|
|-
|''[[Jaani Dost]]''
|Raju
|
|
|-
|''[[Raziya Sultan (film)|Razia Sultan]]''
|Yakut Jamaluddin 
|
|
|-
|''[[Qayamat (1983 film)|Qayamat]]'' 
| Shyam / Rajeshwar
|
|
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 1984
|''[[Baazi (1984 film)|Baazi]]''
| Inspector Ajay Sharma
|
|
|-
|''[[Ranjhan Mera Yaar]]''
| 
|Филми панҷобӣ
|
|-
|''[[Dharam Aur Kanoon|Dharam Aur Qanoon]]''
|Rahim Khan
|
|
|-
|''[[Raaj Tilak]]''
|Zoravar Singh 
|
|
|-
|''[[Sunny (1984 film)|Sunny]]''
|Indrajeet
|
|
|-
|''[[Jeene Nahi Doonga]]''
| Roshan / Raka
|
|
|-
|''[[Jagir (film)|Jagir]]''
| Shankar
|
|
|-
|''[[Jhutha Sach (film)|Jhutha Sach]]''
| Vijay / Tiger
|
|
|-
|''[[The Gold Medal (film)|The Gold Medal]]''
|Labor Leader Acharya
|Камео
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1985
|''[[Ghulami]]''
| Ranjit Singh
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/ghulami|title=Ghulami &amp;#124; Rotten Tomatoes|website=www.rottentomatoes.com|access-date=25 May 2024|archive-date=25 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240525185248/https://www.rottentomatoes.com/m/ghulami|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Sitamgar]]''
| Sonu / Shankar
|
|
|-
|''[[Karishma Kudrat Kaa]]''
|Vijay / Karan
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1986
|''[[Saveray Wali Gaadi]]''
|Sher Singh
| Камео
|
|-
|''[[Mohabbat Ki Kasam]]''
| Shop Owner 
| Камео
|
|-
| ''[[Begaana (1986 film)|Begaana]]''
| Kailashnath Rana
|
|
|-
|''[[Main Balwan]]''
|D. C. P. Chaudhary
|
|
|-
|''[[Sultanat]]''
| General Khalid
|
|
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 1987
|''[[Insaniyat Ke Dushman]]''
| Inspector Shekhar Kapoor
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Basu |first1=Anjana |title=Book Review: 'When Ardh Satya Met Himmatwala' Chronicles The Turbulent 1980s Of Bollywood |url=https://www.outlookindia.com/culture-society/book-review-when-ardh-satya-met-himmatwala-chronicles-the-turbulent-1980s-of-bollywood-weekender_story-277038 |access-date=27 April 2023 |work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]] |date=9 April 2023 |archive-date=30 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730111123/https://www.outlookindia.com/culture-society/book-review-when-ardh-satya-met-himmatwala-chronicles-the-turbulent-1980s-of-bollywood-weekender_story-277038 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Loha (1987 film)|Loha]]''
| Inspector Amar
|
|
|-
|''[[Dadagiri (film)|Dadagiri]]''
| Dharma Dada
|
|
|-
|''[[Hukumat]]''
|Inspector Arjun Singh
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news |author=Kanwar, Rachna |title=25 Must See Bollywood Movies |date=3 October 2005 |url=http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-10.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015033756/http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837%2Ccurpg-10.cms |archive-date=15 October 2007 |publisher=Indiatimes movies |access-date=2010-11-08 |accessdate=2024-11-08 |archivedate=2018-12-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224230303/http://movies.indiatimes.com/Special_Features/25_Must_See_Bollywood_Movies/articleshow/msid-1250837,curpg-10.cms%20 }}&lt;/ref&gt; 
|-
|''[[Aag Hi Aag]]''
|Bahadur Singh / Sher Singh
|
|
|-
|''[[Mera Karam Mera Dharam]]'' 
|Ajay Shankar Sharma
|
|
|-
|''[[Watan Ke Rakhwale]]''
|Mahavir
|
|
|-
|''[[Insaaf Kaun Karega]]''
|Veerendra (Veeru)
|
|
|-
|''[[Mard Ki Zabaan]]'' 
| Laxman Chauhan
|
|
|-
|''[[Insaaf Ki Pukar]]''
| Vijay Singh
|
|
|-
|''[[Superman (1987 film)|Superman]]''
| [[Jor-El]]
|Камео
|
|-
|''[[Jaan Hatheli Pe]]''
| Soni Kapoor
|
|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 1988
|''[[Zalzala (1988 film)|Zalzala]]''
| Inspector Shiv Kumar
|
|
|-
|''[[Soorma Bhopali]]'' 
| Mahendra Singh / Худ
| Камео
|
|-
|''[[Sone Pe Suhaaga]]''
| C. B. I. Officer Ashwini Kumar / Vikram Dada
|
|
|- 
|''[[Khatron Ke Khiladi (1988 film)|Khatron Ke Khiladi]]'' 
|Balwant / Karamveer / Teesri Adalat
|
|
|-
|''[[Mardon Wali Baat]]''
| Yadvinder Singh
|
|
|-
|''[[Mahaveera (film)|Mahaveera]]''
| Ajay Verma
|
|
|-
|''[[Paap Ko Jalaa Kar Raakh Kar Doonga]]''
| Shankar
|
|
|-
|''[[Ganga Tere Desh Mein]]''
| Vijay Nath
|
|
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 1989
|''[[Sachai Ki Taqat]]''
| Constable Ram Singh
|
|
|-
|''[[Vardi (film)|Vardi]]''
| Havaldar Bhagwan Singh
| Камео
|
|- 
|''[[Nafrat Ki Aandhi]]''
| Sonu
|
|
|-
|''[[Hathyar (1989 film)|Hathyar]]''
| Khushal Khan
|
|
|-
|''[[Kasam Suhaag Ki]]''
| 
|
|
|-
|''[[Ilaaka]]''
| Inspector Dharam Verma
| Камео
|
|-
|''[[Batwara]]''
| Sumer Singh
|
|
|-
|''[[Elaan-E-Jung]]''
| Arjun Singh
|
|
|-
|''Sikka''
| Vijay
|
|
|-
|''[[Shehzaade]]''
| Subedhar Zorawar Singh / Inspector Shankar Shrivastav
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1990
|''[[Veeru Dada]]''
| Veeru Dada
|
|
|-
|''[[Qurbani Jatt Di]]''
| Sarpanch Sucha Singh
| Камео
|
|-
|''[[Pyar Ka Karz]]''
|Shekhar (Shaka)
|
|
|-
|''[[Sridevi|Naakabandi]]''
| Veer Singh (Veera)
|
|
|-
|''[[Humse Na Takrana]]''
|Amar
|
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1991
|''[[Trinetra]]''
| Raja
| Камео
|
|-
|''[[Mast Kalandar]]''
|Shankar
|
|
|-
|''[[Kohraam]]''
| Arjun
|
|
|-
|''[[Farishtay]]''
| Virendra Kumar (Veeru)
|
|
|-
|''Paap Ki Aandhi''
| Dharma / Mangal
|
|
|-
|''[[Dushman Devta]]''
| Shiva
|
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1992
|''[[Khule-Aam]]''
| Shiva
|
|-
|''[[Zulm Ki Hukumat]]''
| Pitamber Kohli
|
|
|-
|''[[Waqt Ka Badshah]]''
| N/A
|
|
|-
|''[[Tahalka]]''
|Ex-Major Dharam Singh
|
|
|-
|''[[Virodhi (1992 film)|Virodhi]]''
| Inspector Shekhar
| 
|
|-
|''[[Humlaa]]''
| Bhawani
|
|
|-
|''[[Kal Ki Awaz]]''
| Police Commissioner Ali Haider Jaffrey
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1993
|''Aag Ka Toofan''
| Dharam Singh / Inspector Arjun Singh
|
|
|-
|''Kundan'' 
| N/A
|
|
|-
|''[[Kshatriya (film)|Kshatriya]]''
| Maharaj Prithvi Singh
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1994
|''[[Maha Shaktishaali]]''
| Jaswant Singh (Jassi)
|
|
|-
|''[[Juaari]]'' 
|Police Inspector Dharam Singh
|
|
|-
|''[[Rakhwale]]''
|Ashok
|
|
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1995
|''[[Policewala Gunda]]''
| A.C.P. Ajit Singh
|
|
|-
|''[[Maidan-E-Jung]]''
| Shankar
|
|
|-
|''[[Aazmayish]]''
| Shankar Singh Rathod
|
|
|-
|''[[Taaqat (1995 film)|Taaqat]]''
| Shakti Singh
|
|
|-
|''[[Ham Sab Chor Hain (1995 film)|Hum Sab Chor Hain]]''
| Vijay Kumar
|
|
|-
|''[[Fauji (1995 film)|Fauji]]''
| Fauji Shamsher Singh (Sheroo)
|
|
|-
|''[[Veer (1995 film)|Veer]]''
| Veer (Veeru Bhaiya)
|
|
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1996
|''[[Smuggler (1996 film)|Smuggler]]''
|Ajit Singh
|
|
|-
|''[[Return of Jewel Thief]]''
|Police Commissioner Surya Dev Singh
|
|
|-
|''[[Himmatvar]]''
| Sultan
|
|
|-
|''[[Aatank]]''
| Jesu
|
|
|-
|''[[Mafia (1996 film)|Mafia]]''
| Fauji Ajit Singh
|
|
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1997
|''[[Loha (1997 film)|Loha]]''
| Shankar
|
|
|-
|''[[Jeeo Shaan Se]]''
| Brahma / Vishnu / Mahesh
|
|
|-
|''[[Gundagardi]]''
|Police Commissioner Karan Singh
|
|
|-
|''[[Agnee Morcha]]''
| Kishan Singh Bhatti
|
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1998
|''[[Pyaar Kiya To Darna Kya (1998 film)|Pyaar Kiya To Darna Kya]]''
|Thakur Ajay Singh (Chacha)
|
|
|-
|''[[Zulm O Situm]]''
| S.P. Arun
|
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1999
|''[[Nyaydaata]]''
| DCP Ram
|
|
|-
|''[[Munnibai]]''
|
|
|
|-
|''[[Lohpurush]]''
| Ajit Singh
|
|
|-
| rowspan=&quot;6&quot;|2000 ||''[[Sultaan]]'' || Sultan Singh || Камео||&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/celebrity/dharmendra/filmography/|title=Dharmendra Movies List |website=[[Bollywoo Hungama]]|date=31 July 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''The Revenge: Geeta Mera Naam'' || Baba Thakur ||||
|-
|''Meri Jung Ka Elaan'' || Ajit Singh ||||
|-
|''Kaali Ki Saugandh'' || Sultan Singh ||||
|-
| ''Jallad No. 1'' || Shankar ||||
|-
| ''Bhai Thakur '' ||||||
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2001 || ''Jagira'' ||||||
|-
| ''Saugandh Geeta Ki'' ||||||
|-
| ''Zakhmi Sherni'' ||||||
|-
| ''Bhooka Sher'' || Ranbir Singh ||||
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 2002 || ''Reshma Aur Sultan'' ||||||
|-
| ''Border Kashmir Ka'' ||||||
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2003
|''[[Kaise Kahoon Ke... Pyaar Hai]]'' || Dharam ||||&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.rediff.com/movies/2003/may/09kaise.htm |title=What a Yawn! |last=Deepa |first=Gumaste |date=9 May 2003 |website=Rediff.com |access-date=17 August 2024 |archive-date=8 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231108015023/https://www.rediff.com/movies/2003/may/09kaise.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  
|-
|''Tada'' || Balraj Singh Rana ||||
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|2004 || ''Sabse Badi Ganga Ki Saugandh'' || ||   ||
|-
|''[[Hum Kaun Hai?]]'' || Virendra 'Viru' || Камео ||&lt;ref&gt;{{cite news|work=[[BBC.co.uk]]|last=Gajjar|first=Manish|date=2004-09-03|accessdate=2024-08-16|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|title=Hum Kaun Hai|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218022608/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 
|-
|''[[Kis Kis Ki Kismat]]'' || Hasmukh Mehta || ||&lt;ref&gt;{{cite news |last=Gajjar |first=Manish |url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/08/kis_kiski_kismat_preview.shtml |title=BBC - Shropshire - Bollywood - Kis Kiski Kismat |date=11 August 2004 |work=BBC.co.uk |location=Shropshire |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20040811165952/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/08/kis_kiski_kismat_preview.shtml |archive-date=2004-08-11}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|2007 || ''[[Life in a... Metro]]'' || Amol |||| &lt;ref name=&quot;Metro&quot;&gt;{{cite web|title=Metro follows the six individual lives|url=http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/27950.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20061228150953/http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/27950.html|archive-date=28 December 2006|access-date=17 January 2007|website=IndiaGlitz|accessdate=2024-11-08|archivedate=2006-12-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061228150953/http://www.indiaglitz.com/channels/hindi/article/27950.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Apne]]'' || Baldev Singh Chaudhary |||| &lt;ref&gt;{{cite web |last=Adarsh |first=Taran |title=Apne: Movie Review |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/review/12711/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080306085243/http://www.bollywoodhungama.com/movies/review/12711/index.html |archive-date=6 March 2008 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=2011-04-07 |author-link=Taran Adarsh}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Johnny Gaddaar]]'' || Sheshadri |||| &lt;ref&gt;{{cite web|title=Review: Johnny Gaddaar is a delicious thriller|url=http://ibnlive.in.com/news/review-johnny-gaddaar-is-a-delicious-thriller/49544-8.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20090415162514/http://ibnlive.in.com/news/review-johnny-gaddaar-is-a-delicious-thriller/49544-8.html|archive-date=15 April 2009|date=29 September 2007|publisher=[[CNN-IBN]]|accessdate=2024-11-08|archivedate=2009-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090415162514/http://ibnlive.in.com/news/review-johnny-gaddaar-is-a-delicious-thriller/49544-8.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Om Shanti Om]]'' || Худ || Нақши меҳмонӣ  дар суруди &quot;Deewangi Deewangi&quot; ||&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/when-salman-khan-waited-for-4-hours-to-watch-dharmendra-dance-om-shanti-om-2543447-2024-05-24 |title=When Salman Khan waited for 4 hours to watch Dharmendra's dance in Om Shanti Om song |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=24 May 2024 |website=India Today |access-date=16 August 2024}}&lt;/ref&gt;
|-
|2009
|''[[Har Pal]]'' || Baba ||||
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 2011 || ''[[Yamla Pagla Deewana]]'' || Dharam Singh Dhillon ||||&lt;ref name=YPD&gt;{{cite news |author=&lt;!--not stated--&gt; |date=7 June 2013 |title=Critics' review: Yamla Pagla Deewana 2 is double the pain |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/critics-review-yamla-pagla-deewana-2-is-double-the-pain/story-KOMlv13dmBdUpFhd3RUm3H.html |work=Hindustan Times |location=New Delhi |access-date=15 August 2024 |archive-date=16 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240816001953/https://www.hindustantimes.com/bollywood/critics-review-yamla-pagla-deewana-2-is-double-the-pain/story-KOMlv13dmBdUpFhd3RUm3H.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|''[[Tell Me O Kkhuda]]''  || Tony Costello ||||&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.rediff.com/movies/review/review-tell-me-o-kuhuda/20111027.htm |title=Tell Me O Khuda: Oh for God's sake... |last=Arora |first=Preeti |date=27 October 2011 |website=Rediff.com |access-date=15 August 2024 |archive-date=10 December 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211210195940/https://www.rediff.com/movies/review/review-tell-me-o-kuhuda/20111027.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2013 || ''[[Yamla Pagla Deewana 2]]'' || Dharam Singh Dhillon ||||&lt;ref name=YPD/&gt;
|-
|''[[Singh Saab the Great]]'' ||Худ || Нақши меҳмонӣ дар суруди &quot;Daru Band Kal Se&quot; ||&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/singh-saab-the-great/critic-review/singh-saab-the-great-movie-review/ |title=Singh Saab The Great Movie Review |last=Adarsh |first=Taran |author-link=Taran Adarsh |date=22 November 2013 |website=[[Bollywood Hungama]] |access-date=15 August 2024 |quote='Daaru Bandh Kal Se' [which has surprise cameos by Dharmendra and Bobby Deol] is hummable and gels well in the context of things. |archive-date=22 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022053948/https://www.bollywoodhungama.com/movie/singh-saab-the-great/critic-review/singh-saab-the-great-movie-review/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
|''[[Double Di Trouble]]'' 
| Ajit / Manjit
| Филми панҷобӣ
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Vats |first=Rohit |date=30 August 2014 |title=Movie review: Dharmendra-starrer Double Di Trouble is a laugh riot |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/movie-review-dharmendra-starrer-double-di-trouble-is-a-laugh-riot/story-mOtTaOQNqbxFRdRs4dWPmJ.html |work=Hindustan Times |location=New Delhi |access-date=10 August 2024 |archive-date=20 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230920083401/https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/movie-review-dharmendra-starrer-double-di-trouble-is-a-laugh-riot/story-mOtTaOQNqbxFRdRs4dWPmJ.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2015 || ''[[Second Hand Husband]]'' || Ajit Singh || ||&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/interview/dharmendra-action-has-become-artificial-today/20150702.htm|title=Dharmendra: Action has become artificial today|first=Sonil|last=Dedhia|website=Rediff|access-date=4 March 2023|archive-date=4 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230304051349/https://www.rediff.com/movies/interview/dharmendra-action-has-become-artificial-today/20150702.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017 || ''[[Jora 10 Numbaria]]'' 
| Jagga Baba 
| Филми панҷобӣ
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Arshi |first=Arshdeep |date=20 July 2017 |title='Jora 10 Numbaria' shows reality of a gangster's life, says Deep Sidhu |url=https://www.hindustantimes.com/punjab/jora-10-numbaria-shows-reality-of-a-gangster-s-life-says-deep-sidhu/story-3IBTgsNOb6pV4yVu942NQN.html |work=Hindustan Times |location=Chandigarh |access-date=10 August 2024 |quote=Actor Dharmendra plays the role of a mentor and a godfather to Jora. In his days, a hit, Dharmendra has been given a look that is similar to Robert de Niro in ‘The Godfather II.’ Meeting him becomes the turning point for Jora in the film. |archive-date=16 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240816001949/https://www.hindustantimes.com/punjab/jora-10-numbaria-shows-reality-of-a-gangster-s-life-says-deep-sidhu/story-3IBTgsNOb6pV4yVu942NQN.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2018 || ''[[Yamla Pagla Deewana: Phir Se]]'' 
| Jaywant Parmar 
|
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Jha |first=Subhash K. |author-link=Subhash K. Jha |date=12 August 2018 |title=Dharmendra and Rekha recreate Rafta Rafta |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/120818/dharmendra-and-rekha-recreate-rafta-rafta.html |work=[[Deccan Chronicle]] |access-date=10 August 2024 |archive-date=16 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240816001943/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/120818/dharmendra-and-rekha-recreate-rafta-rafta.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|2020
| ''[[Shimla Mirchi]]''
| Foreign Minister
| Камео
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mirchi.in/stories/celebrity/dharmendra-presents-an-unseen-photo-from-an-old-talent-contest-that-pushed-him-to-acting/97050637|last=Shukla|first=Girish|title=Dharmendra presents an unseen photo from an old talent contest that pushed him to acting|date=18 January 2023|website=[[Radio Mirchi]]|access-date=10 August 2024|archive-date=10 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240810100601/https://mirchi.in/stories/celebrity/dharmendra-presents-an-unseen-photo-from-an-old-talent-contest-that-pushed-him-to-acting/97050637|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Jora: The Second Chapter]]''
| Jagga Baba
| Филми панҷобӣ
|&lt;ref&gt;{{cite news |last=Kaur |first=Gurnaaz |date=6 March 2020 |title=Movie Review - Jora: The Second Chapter - An intriguing tale |url=https://www.tribuneindia.com/news/reviews/story/movie-review-jora-the-second-chapter-an-intriguing-tale-51935 |work=[[Tribune India]] |location=Chandigarh |access-date=10 August 2024 |archive-date=14 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014093720/https://www.tribuneindia.com/news/reviews/story/movie-review-jora-the-second-chapter-an-intriguing-tale-51935 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 
|-
| 2021
| ''Dream Catcher''
| 
| Филми хурд
| &lt;ref&gt;{{cite web|url= https://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/dharmendra-promotes-his-first-international-project-dream-catcher-says-he-is-just-a-boy-from-punjab-a-sweet-boy-see-photos-4687335/|title= Dharmendra promotes his first international project Dream Catcher says he is just a boy from Punjab a sweet boy|website= Indian Express|author= Entertainment Gallery|date= 3 June 2017|access-date= 7 September 2021|archive-date= 27 October 2021|archive-url= https://web.archive.org/web/20211027175453/https://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/dharmendra-promotes-his-first-international-project-dream-catcher-says-he-is-just-a-boy-from-punjab-a-sweet-boy-see-photos-4687335/|url-status= live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2023
| ''[[Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani]]''
| Kanwal Randhawa
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.wionews.com/entertainment/bollywood/news-there-is-no-age-for-romance-dharmendra-on-kissing-scene-with-shabana-azmi-in-rocky-aur-rani-620782|title=No age for romance: Dharmendra on kissing Shabana Azmi in Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani|date=30 July 2023|access-date=2 November 2023|archive-date=2 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231102195001/https://www.wionews.com/entertainment/bollywood/news-there-is-no-age-for-romance-dharmendra-on-kissing-scene-with-shabana-azmi-in-rocky-aur-rani-620782|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| 2024
| ''[[Teri Baaton Mein Aisa Uljha Jiya]]'' 
| Jai Singh Agnihotri 
| 
|&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Dharmendra posts happy pics with Shahid Kapoor, Kriti Sanon as they wrap up their next untitled film|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/dharmendra-posts-happy-pics-with-shahid-kapoor-kriti-sanon-as-they-wrap-up-their-next-untitled-film-8547726/|work=[[The Indian Express]]|date=10 April 2023|access-date=11 April 2023|archive-date=10 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230410234224/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/dharmendra-posts-happy-pics-with-shahid-kapoor-kriti-sanon-as-they-wrap-up-their-next-untitled-film-8547726/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Mukherjee|first=Anindita|title=Kriti Sanon, Shahid Kapoor's film titled 'Teri Baaton Mein Aisa Uljha Jiya'|url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/kriti-sanon-shahid-kapoor-film-titled-teri-baaton-mein-aisa-uljha-jiya-2486795-2024-01-10|work=India Today|date=10 January 2024|access-date=10 January 2024|archive-date=31 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240131173230/https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/kriti-sanon-shahid-kapoor-film-titled-teri-baaton-mein-aisa-uljha-jiya-2486795-2024-01-10|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''Desh Ke Gaddar''
| 
|
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/movie/desh-ke-gaddar/cast/|title=Desh Ke Gaddar Cast|website=Bollywood Hungama|date=3 May 2024|access-date=2 June 2024|archive-date=14 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240514211638/https://www.bollywoodhungama.com/movie/desh-ke-gaddar/cast/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
|2025
| scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left; backg
|''Ikkis''
| 
|
|&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/etimes/bollywood/watch-dharmendra-meets-up-cm-yogi-adityanath-in-lucknow/videoshow/105148351.cms|title=Watch viral video: Veteran actor Dharmendra meets UP CM Yogi|date=13 November 2023|access-date=8 December 2023|archive-date=8 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231208194544/https://timesofindia.indiatimes.com/videos/etimes/bollywood/watch-dharmendra-meets-up-cm-yogi-adityanath-in-lucknow/videoshow/105148351.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]]
[[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]</text>
      <sha1>atzd8gj9pqu97asam20gxsev0swvo84</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Абдулбари Гаҷиев</title>
    <ns>1</ns>
    <id>245969</id>
    <revision>
      <id>1461770</id>
      <parentid>1078317</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T13:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Баҳс:Абдулбари Гаджийев]] to [[Баҳс:Абдулбари Гаҷиев]]</comment>
      <origin>1078317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0" xml:space="preserve">{{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}}</text>
      <sha1>dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дуа Липа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277950</id>
    <revision>
      <id>1461784</id>
      <parentid>1443552</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T16:57:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42111" sha1="e5pmlpne1d3cipbyzya3yo3nz1r1xbx" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
 |замина               = 
 |ном                  = Дуа Липа
 |номи аслӣ            = 
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |номи пурра           = 
 |таърихи таваллуд     = 
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|}}
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|}}
 |солҳои фаъолият      = 
 |кишвар               = 
 |касб                 = 
 |навъи садо           = 
 |асбоб                = 
 |сабк                 = 
 |номи мустаъор        = 
 |гурӯҳ                = 
 |ҳамкорӣ              = 
 |ношир                = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |викианбор            = 
 |викитека             = 
 |вебгоҳ               = 
}}
'''Ду́а Ли́па''' ({{Lang2|en|sq|Dua Lipa}}; {{ВД-Дебоча}}) — овозхони [[бритониё]]ии косовоитабор, таронасаро ва мудел&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.com/news/entertainment-arts-35520865|title=Dua Lipa: A pop star in waiting|first=Mark|last=Savage|date=2016-02-09|publisher=[[BBC News]]|accessdate=2016-05-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;guardian-shake&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2016/jan/01/shake-it-up-future-female-stars-2016|title=Shake it up: the future female pop stars of 2016|first=Paul|last=Lester|authorlink=Paul Lester|website=[[The Guardian]]|date=2016-01-01|accessdate=2016-05-07}}&lt;/ref&gt;. Соли 2015 шартнома бо Warner Bros. Records имзо кард ва дар онҷо сингли аввалини худро сабт кард. Дар соли 2016 бо ёрии маҷаллаи ''The Fader'' дар борааш филми мустанади ''See in Blue'' ба навор гирифта шуд&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=zxZPR4jxOM4|title=Dua Lipa - See in Blue (Documentary)|last=The Fader|date=2016-12-20|accessdate=2017-01-05}}&lt;/ref&gt;. Дар соли 2017 ӯ ҷоизаи EBBA Public Choice Award-ро ба даст овард&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.musicweek.com/talent/read/dua-lipa-scoops-public-choice-award-at-the-ebbas/067121|title=Dua Lipa scoops Public Choice Award at the EBBAs|last=Legrand|first=Emmanuel|date=2017-01-12|work=|accessdate=2017-01-13}}&lt;/ref&gt;.

2 июни соли 2017 нахустбаромади [[Dua Lipa (албом)|албоми ҳамномаш]] сурат гирифт. Ҷудогона аз албом 7 сингл баромад, ки дутояш дар чартҳои (ҷадвалҳои) бритониёӣ ба зудӣ машҳур шуд; «[[Be the One]]» ва «[[IDGAF (Dua Lipa song)]]». Ва сингле, ки дар Британия ҷои аввалро ишғол намуда буд (UK Singles Chart) яъне сингли «[[New Rules]]», ҳамчунон дар ҷои 6 дар ҷадвалҳои ИМА қарор гирифт. Дар моҳи феврали соли 2018 Липа ду ҷоизаро [[:en:2018 Brit Awards|Brit Awards]] дар номининатсияи British Female Solo Artist and British Breakthrough Act ба даст овард. Дар моҳи апрели соли 2018 сингли Липа ва [[Келвин Ҳаррис|Келвин Ҳаррисс]] — «[[One Kiss]]» ҳамчунон тавонист ҷои аввалро дар UK Singles Chart ба даст оварад.

Дар моҳи феврали соли 2019 дар маросими [[61-ум маросими «Грэмми»|Grammy Awards]], соҳиби 2 мукофот гардид: дар категорияи [[Ҷоизаи «Грэмми» ба беҳтарин сарояндаи нав|Ҷоиза ба беҳтарин сарояндаи нав]] ва [[Ҷоизаи «Грэмми» барои беҳтарин сабти рақсӣ|Беҳтарин суруди рақсӣ]] барои сингли «[[:en:Electricity (Silk City and Dua Lipa song)|Electricity]]» (ҳамроҳ бо дуэти [[:en:Silk City (band)|Silk City]])&lt;ref&gt;{{cite web | title = Grammys 2019: Full list of winners | url = https://celebrity.nine.com.au/2019/02/10/20/18/grammys-2019-winners-list | publisher = 9Honey Celebrity | date = 2019-02-11 | accessdate = 2019-02-11 }}&lt;/ref&gt;.

Дуюмин албоми студиявии сароянда «[[Future Nostalgia]]» дар моҳи марти соли 2020 баромад ва эътирофи мунаққидонро ба даст овард. Албом пластинкаи аввалини № 1 барои Липа дар Бритониё гашт; сингли «[[Don’t Start Now]]» бошад пешсафи ҷадвали бритониёии UK Singles Chart, ва ҷадвали амрикоии Billboard Hot 100 гашт&lt;ref name=&quot;Blinding1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9346375/weeknd-blinding-lights-number-one-hot-100|title=The Weeknd's 'Blinding Lights' Hits No. 1 on Billboard Hot 100, Doja Cat's 'Say So' Enters Top 10|work=Billboard|last=Trust|first=Gary|date=March 30, 2020|accessdate=March 31, 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/5-seconds-of-summers-calm-narrowly-beats-dua-lipas-future-nostalgia-to-number-1-on-the-official-albums-chart__29310/|title=5 Seconds of Summer's Calm narrowly beats Dua Lipa's Future Nostalgia to Number 1 on the Official Albums Chart|last=Cops|first=Rob|date=3 April 2020|website=[[Official Charts Company]]|accessdate=3 April 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;BB200&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9351457/the-weeknd-after-hours-no-1-billboard-200-chart|title=The Weeknd's 'After Hours' Spends Second Week at No. 1 on Billboard 200 Chart|work=Billboard|last=Caulfield|first=Keith|date=5 April 2020|accessdate=6 April 2020}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Дар [[Вестминстер]], [[Лондон]] 22 августи 1995 ба дунё омадааст. Номи ӯ «Дуа» аз [[забони албанӣ]] чун «Ман дӯст медорам», «Ман мехоҳам» ё «Ман лозим дорам» тарҷума мешавад&lt;ref name=&quot;guardian0116&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2016/jan/01/shake-it-up-future-female-stars-2016|title=Shake it up: the future female pop stars of 2016|publisher=The Guardian|date=2016-01-01}}&lt;/ref&gt;. Волидонаш — [[албаниҳо]]и этникӣ аз [[Ҷумҳурии Косово|Косово]] мебошанд, [[Приштина]]ро дар солҳои 1990-ум тарк кардаанд&lt;ref name=&quot;bbc&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;guardian-shake&quot;/&gt;. Дар [[Sylvia Young Theatre School]] таҳсил кардааст&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Cite web|url=http://www.digitalspy.com/music/new-music/interviews/a776876/meet-your-new-favourite-popstar-dua-lipa-just-dont-call-her-the-new-lana-del-rey/|title=Meet your new favourite popstar Dua Lipa - just don't call her the new Lana Del Rey|date=2015-12-11|publisher=DigitalSpy}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://clashmusic.com/features/the-realest-it-gets-dua-lipa#view-gallery-image-9|title=The Realest It Gets: Dua Lipa|publisher=|accessdate=2020-08-06|archivedate=2018-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180331042020/http://www.clashmusic.com/features/the-realest-it-gets-dua-lipa#view-gallery-image-9}}&lt;/ref&gt;. Липа сурудҳои падарашро, Дукагжин Липаро, гӯш карда калон шудааст&lt;ref name=&quot;ds1215&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lapsi.al/paparazzi/2015/12/23/njihuni-me-dua-lipa-shqiptarja-q%C3%AB-premton-t%C3%AB-b%C3%ABhet-ylli-i-ardhsh%C3%ABm-n%C3%AB-muzik%C3%AB#.VxGj-Y9OJPY|title=Njihuni me Dua Lipa, shqiptarja që premton të bëhet ylli i ardhshëm në muzikë|last=|first=|date=2015-12-23|website=Lapsi.al|publisher=|language=sq|trans-title=Meet Dua Lipa, the Albanian who is set to become the next star in music|access-date=2016-04-16|accessdate=2016-04-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151227001520/http://www.lapsi.al/paparazzi/2015/12/23/njihuni-me-dua-lipa-shqiptarja-q%C3%AB-premton-t%C3%AB-b%C3%ABhet-ylli-i-ardhsh%C3%ABm-n%C3%AB-muzik%C3%AB#.VxGj-Y9OJPY|archivedate=2015-12-27|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;. Дао соли 2008 ҳамроҳ бо оилааш ба Косово, замоне, ки давлат соҳибистиқлолии худро аз [[Сербия]] эълон кард, баргашт. Дар синни 15-солагӣ боз ба Лондон сафар кард, чун мехост маснади мусиқии худро давом диҳад. Дар онҷо бо дӯстонаш мезист&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nylon.com/articles/dua-lipa-interview|title=Band Crush: Dua Lipa |date=2015-10-23|publisher=NYLON}}&lt;/ref&gt;. Дар синни 16-солагии моделиро пешаи худ кард&lt;ref name=&quot;fader1215&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.thefader.com/2015/12/09/dua-lipa-gen-f-interview|title=Meet Dua Lipa, A Restless Spirit With A Mighty Big Voice|date=2015-12-09|publisher=The Fader}}&lt;/ref&gt;.

Дар синни 14-солагӣ ӯ кавер-версияи сурудҳои дӯстдоштаи худро аз сарояндаҳои [[Кристина Агилера]] ва [[Нелли Фуртадо]] ба [[YouTube]] мепартофт&lt;ref name=&quot;fader1215&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;bbc1215&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/p03br1k6|title=BBC Radio 1 - Dua Lipa talks dark pop and hip hop influences|date=2015-12-10|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt;. Соли 2015 дар рекламаи телевизионии ''[[The X Factor (Британияи Кабир)|The X Factor]]'' нақшбозӣ кард&lt;ref&gt;{{cite web |last=Murphy |first=Lauren |url=http://entertainment.ie/music/news/Watch-Turns-out-Dua-Lipa-appeared-on-an-ad-for-The-X-Factor-back-in-2013/396773.htm |title=Watch: Turns out Dua Lipa appeared on an ad for The X Factor back in 2013 |publisher=[[entertainment.ie]] |date=2017-08-30 |accessdate=2017-12-1}}&lt;/ref&gt;

== Карера ==

=== 2015-17: Пешрафт ва Dua Lipa ===
[[Акс:Dua_Lipa_By_Daniel_Åhs_Karlsson.jpg|мини|Липа дар намоиши телевизионии ''Sommarkrysset'' дар моҳи августи 2016.]]
Дар соли 2015 Липа корро болои албоми дебютии худ дар лейбли [[Warner Bros. Records]] оғоз кард&lt;ref name=&quot;fader1215&quot;/&gt;. Дар августи ҳамон сол сингли аввалини худро «New Love»-ро баровард,&lt;ref name=&quot;pj0815&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.popjustice.com/briefing/meet-dua-lipa-a-very-good-new-singer/137908/|title=Lana Del Rey’s management have a new artist and she is amazing|date=2015-08-21|publisher=Pop Justice|accessdate=2020-08-06|archivedate=2019-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191029140131/https://www.popjustice.com/briefing/meet-dua-lipa-a-very-good-new-singer/137908/}}&lt;/ref&gt;, ки продюсерҳояш [[Эмили Ҳейнӣ]] ва [[Эндрю Уотт]] шуданд&lt;ref name=&quot;fader1215&quot;/&gt;. Дар октябри 2015&lt;ref name=&quot;guardian1015&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/music/musicblog/2015/nov/09/the-playlist-new-bands-with-the-prettiots-dua-lipa-and-mind-enterprises|title=The playlist: new bands – with the Prettiots, Dua Lipa and Mind Enterprises|date=2015-11-09 |publisher=The Guardian}}&lt;/ref&gt; интишори сингли дуввум — «[[Be the One]]» баргузор гардид. Муаллифи суруд Люси «Поус» Тейлор гашт&lt;ref name=&quot;guardian0116&quot;/&gt;. Ӯ дар Ӯрупо бо бадаст овардани ҷои аввал Белгия муввафақ гашта буд&lt;ref name=&quot;BEL&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/showinterpret.asp?interpret=Dua+Lipa|title=Discografie Dua Lipa|publisher=[[Ultratop]]. Hung Medien|lang=nl|accessdate=2016-05-03}}&lt;/ref&gt;, дар Лаҳистон ва Словакия ҳамчунон. Дар Австралии ва Зеландияи Нав суруд ҷойҳои 6 ва 20-ро гирифт&lt;ref name=&quot;AUS&quot;&gt;Peaks in Australia:
* All except noted: {{cite web|url=http://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Dua+Lipa|title=Discography Dua Lipa|publisher=australian-charts.com. Hung Medien|accessdate=2016-05-03}}
* «Blow Your Mind (Mwah)»: {{cite web|url=http://www.noise11.com/news/australian-singles-the-chainsmokers-and-halsey-spend-seven-weeks-at-no-1-20160926|title=Australian Singles: The Chainsmokers and Halsey Spend Seven Weeks At No 1|last=Ryan|first=Gavin|date=2016-09-26|publisher=Noise11|accessdate=2016-09-26}}&lt;/ref&gt;.

Услуби мусиқии худро Липо чун «дарк-поп» иброз мекунад&lt;ref name=&quot;guardian1015&quot;/&gt;. 30 ноябри 2015 ӯ ба дохилшавӣ ба рӯйхати [[Sound of…|Sound of…2016]] номзад шуда буд&lt;ref name=&quot;bbc1215&quot;/&gt;. Январи соли 2016 сафари аввалини консертии ӯ дар Британия ва Аврупо оғоз шуд&lt;ref name=&quot;ds1215&quot;/&gt;.Сафар то тирамоҳи 2016 давом ёфт&lt;ref name=&quot;livenation&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.livenation.co.uk/artist/dua-lipa-tickets|title=Dua Lipa Tickets|date=2016-05-13|publisher=Livenation|accessdate=2020-08-06|archivedate=2016-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161116194033/http://www.livenation.co.uk/artist/dua-lipa-tickets}}&lt;/ref&gt;.

18 феврали 2016 Дуа Липа сингли сеюми худ «Last Dance»-ро интишор кард, ки аз пасаш боз «Hotter than Hell» баромад. Ин суруд муввафақ гашт, асосан дар Британия, ки дар онҷо ҷойи 15-ро ишғол кард&lt;ref name=&quot;UK&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/artist/48638/dua-lipa/|title=Dua Lipa|publisher=[[Official Charts Company]]|accessdate=2016-05-14}}&lt;/ref&gt;. 26 август релизи панҷум сингл «Blow Your Mind (Mwah)» баргузор гашт. Ин аввалин сингли Липа буд, ки тавонист ба US [[Billboard Hot 100|''Billboard'' Hot 100]] дохил шавад, ки дар он ҷои 72 ишғол кард&lt;ref name=&quot;US&quot;&gt;{{cite web|url={{BillboardURLbyName|artist=Dua Lipa|chart=Hot 100}}|title=Dua Lipa – Chart history: Hot 100|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|accessdate=2016-10-26}}&lt;/ref&gt;. «Blow Your Mind (Mwah)» ҳамчунон тавонист ба ''Billboard'' [[Dance Club Songs]] chart ворид шавад&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.billboard.com/artist/6752366/Dua+Lipa/chart?f=359|title=Dua Lipa - Chart history &amp;#124; Billboard|website=www.billboard.com|accessdate=2017-01-05}}&lt;/ref&gt; ва ҷои 23-юмро дар ''Billboard'' Mainstream Top 40 ишғол кунад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.billboard.com/artist/6752366/Dua+Lipa/chart?f=381|title=Dua Lipa - Chart history {{!}} Billboard|website=www.billboard.com|accessdate=2017-01-05}}&lt;/ref&gt;.
[[Акс:Dua Lipa 03-15-2017 -2 (34312936596).jpg|thumb|left|upright|Ҳангоми баромад дар Лос-Анҷелес дар соли 2017]]

Дар ноябри 2016 [[Шон Пол]] ҳамроҳи Липа сингли «[[No Lie]]»-ро баровард&lt;ref name=&quot;Scared&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/dance/7669858/martin-garrix-dua-lipa-scared-to-be-lonely|title=Martin Garrix and Dua Lipa Drop New 'Scared to Be Lonely' Video: Watch|publisher=Billboard|accessdate=2017-01-27}}&lt;/ref&gt;. Дар декабри 2016 года бо кумаки маҷаллаи ''[[The Fader]]'' филми мустанад дар бораи сароянда ''See in Blue'' ба навор гирифта шуд&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;. Дар январи соли 2017 [[Мартин Гаррикс]] ҳамроҳи Липа сингли «[[Scared to Be Lonely]]»-ро баровард&lt;ref name=&quot;Scared&quot;/&gt;.

2 июни 2017 албоми аввалини ҳамномаш интишор шуд&lt;ref&gt;{{cite web |last=Sonis |first=Rachel |url=http://www.idolator.com/7643997/dua-lipa-debut-album-cover-art |title=Dua Lipa Reveals Cover Art For Self-Titled Album |publisher=[[Idolator]] |date=2016-08-24 |accessdate=2016-08-24 |archivedate=2016-11-07 |archiveurl=https://archive.today/20161107163353/http://www.idolator.com/7643997/dua-lipa-debut-album-cover-art }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.apelzin.ru/news/dua-lipa-perenesla-plastinki-dua-lipa.html |title=Дуа Липа перенесла релиз дебютной пластинки «Dua Lipa» |accessdate=2017-01-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181026064524/http://www.apelzin.ru/news/dua-lipa-perenesla-plastinki-dua-lipa.html |archivedate=2018-10-26 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dualipa.com|title=DUA LIPA – ALBUM OUT NOW|publisher=DUA LIPA|accessdate=2017-06-02}}&lt;/ref&gt;. Сингли ҳафтумаш «[[New Rules]]» ҷои аввалро дар Британия ба даст овард&lt;ref name=&quot;UK&quot;/&gt;. Бо интарз сингли ӯ аввалин дар 2 соли охир сингли сароянда-зан шуд, ки тавонист қуллаи чартҳои Бритониёро аз замони [[Адел (сароянда)|Адел]], соли 2015 бо суруди «[[Hello (суруди Адел)|Hello]]» ба даст оварад&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.officialcharts.com/chart-news/dua-lipas-new-rules-becomes-the-first-solo-female-uk-number-1-single-since-adele-s-hello-this-means-a-lot-__19978/ |title=Dua Lipa's New Rules becomes the first solo female UK Number 1 single since Adele's Hello: 'This means a lot' |last=Copsey |first=Rob |date=2017-08-18 |publisher=Official Charts Company |accessdate=2017-08-19}}&lt;/ref&gt;. Суруд яке аз серфурӯштарин сингли то айни ҳол гаштааст ва тавонистааст ба топ 10-и чандин давлатҳо шомил гардад, аз он ҷумла ҷойи 2-юм дар Австралия ва ҷойи 7-ум дар Конодо, ҳамчунин ҷойи 11-ум дар ИМА&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8093297/ed-sheeran-beyonce-perfect-number-one-fifth-week-hot-100 |title=Ed Sheeran &amp; Beyonce's 'Perfect' No. 1 on Hot 100, Camila Cabello's 'Havana' Back Up to No. 2 |издание=Billboard |accessdate=2018-01-09 |lang=en |typ=journal |author=Trust, Gary |число=8 |месяц=1 |year=2018 |издательство=Lynne Segall}}&lt;/ref&gt;. Ҳамонсол дар июн Липа ба [[Glastonbury Festival]] дохил шуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.nme.com/news/music/dua-lipa-pulls-one-biggest-crowds-glastonbury-2017-far-hit-packed-set-2092368 |title=Dua Lipa pulls one of the biggest crowds at Glastonbury 2017 so far with hit-packed set |last=Daly |first=Rhian |date=2017-06-23 |work=NME |accessdate=2017-08-26}}&lt;/ref&gt;. Дар декабри соли 2017 Липа ҷои аввалро дар хадамоти стриммингии [[Spotify]] байни занон-сарояндагон аз рӯи миқдори гӯшкуниҳо/тамошокуниҳои истифодабарандагон аз Британияи Кабир ишғол намуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.theguardian.com/music/2017/dec/05/how-dua-lipa-became-the-most-streamed-woman-of-2017-new-rules|title=How Dua Lipa became the most streamed woman of 2017|author=Laura Snapes|date=2017-12-05|publisher=''The Guardian''|accessdate=2017-12-06}}&lt;/ref&gt;. Чор синглаш тавонистанд ба [[:en:List of UK top 10 singles in 2017|даҳгонаи беҳтаринм соли 2017]] шомил гарданд: «[[Be the One]]», «[[Bridge over Troubled Water]]» (сингли хайриявим [[Саймон Коуэлл]], ки барои оилаҳои зарардидаи [[сӯхтори бинои Grenfell Tower дар Лондон]] сабт шуда буд), «New Rules» ва «No Lie»&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official Singles Chart Top 100|url=http://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/20170623/7501/|publisher=Official Charts Company|accessdate=2018-01-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://metro.co.uk/2017/06/20/simon-cowells-grenfell-tower-charity-single-available-from-8am-on-june-21-6723130/|title=Simon Cowell’s Grenfell Tower charity single available from 8am on June 21|first=Rebecca Lewis for|last=Metro.co.uk|date=2017-06-20|publisher=|accessdate=2017-06-21}}&lt;/ref&gt;.

=== 2018 — ҳозир: албоми дуввуми студия ===
[[Акс:Dua_Lipa_02_08_2018_-15_(25884030647).jpg|рост|мини| Дуа Липа дар моҳи феврали соли 2018]]
Дар моҳи январ Липа ба панҷ номинатсияи [[2018 Brit Awards]] номзад шуда буд. У номинатсияҳоро дар [[:en:Brit Award for British Female Solo Artist|British Female Solo Artist]], [[:en:Brit Award for British Breakthrough Act|British Breakthrough Act]], MasterCard British Album of the Year («[[Dua Lipa (албом)|Dua Lipa]]»), British Single of The Year («[[New Rules]]») ва British Video of The Year («[[New Rules]]») соҳиб гашт. Ин аввалин бор аст, ки зан-сароянда яку якбора панҷ номинатсия дар Brit Award соҳиб мешавад. У дар маросими ифтитоҳ баромад кард ва дар номзадии British Female Solo Artist ва British Breakthrough Act ғолиб омад&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-42677246|title=Brit Awards 2018: The winners and nominees|work=[[BBC]]|date=2018-01-13|accessdate=2018-02-22}}&lt;/ref&gt;.

Тавассути шабакаҳои иҷтимоӣ Липа дар бораи кор болои албоми дуввуми студияаш хабар дод. Ӯ бо [[MNEK]] ҳамкорӣ мекунад, ки ё ӯ ҳаммуаллифи сингли «IDGAF»-и Липа буд&lt;ref&gt;[http://www.mtv.co.uk/dua-lipa/news/dua-lipa-is-working-with-mnek-on-her-brand-new-album Dua Lipa Is Working with MNEK on Her Brand New Album | MTV UK&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.mtv.co.uk/dua-lipa/news/dua-lipa-is-starting-work-on-her-second-album Dua Lipa Is Starting Work On Her Second Album | MTV UK&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;.

Боз Липа бо продюсери Whethan болои суруди «High» кор карда буд, ки саундтреки филми ''[[Панҷоҳ ранги озодӣ]]'' (февр. 2018) шуд&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.youredm.com/2018/01/08/whethan-reveals-details-new-collab-dua-lipa-coming-soon/|title=EDM's Upcoming 18-Year-Old Star Reveals New Collab with Dua Lipa|date=2018-01-08|work=Your EDM|access-date=2018-01-20|language=en}}&lt;/ref&gt;.

6 апрели 2018 Липа ҳамроҳ бо [[Келвин Ҳаррис]] сингли «[[One Kiss]]»-ро баровард&lt;ref&gt;{{cite web|title=iTunes - Music - One Kiss - Single by Calvin Harris, Dua Lipa|url=https://itunes.apple.com/gb/album/one-kiss-single/1364709432|publisher=[[iTunes Store]]}}&lt;/ref&gt;, ки 20 апрел хит-паради бритониёии UK Singles Chart-ро убур кард ва барои Липа дувумин чарттоппер дар Британия гашт&lt;ref&gt;{{cite news|title=Calvin Harris and Dua Lipa depose Drake in UK chart|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-43843110|agency=BBC|date=2018-05-13}}&lt;/ref&gt;. Липа дар он суруд на танҳо вокалхон буд, балки ӯ ҳамчунин муаллифаш низ буд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.discogs.com/Calvin-Harris-Dua-Lipa-One-Kiss/release/11827664 |title=Calvin Harris &amp; Dua Lipa – One Kiss |last= |first= |date= |website=Discogs |language=en |archive-url= |archive-date= |access-date=2018-05-14 }}&lt;/ref&gt;.

8 май дар бораи иштироки Липа дар маросими ифтитоҳи [[Финали Лига чемпионҳои УЕФА 2018]] хабар дода шуд&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{cite news|title=Dua Lipa to Perform at UEFA Champions League Opening Ceremony: 'There'll Be a Whole Lot of Girl Power'|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8455039/dua-lipa-performing-uefa-champions-league-opening-ceremony-soccer|work=Billboard|date=2018-05-13}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ru.uefa.com/insideuefa/about-uefa/news/newsid=2557092.html Дуа Липа выступит на церемонии открытия финала Лиги чемпионов, представленной Pepsi]. 8 мая 2018 года. uefa.com&lt;/ref&gt;.
26 майи 208 Липа дар финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА дар Киев дар варзишгоҳи НСК «Олимпийск» (ҳамчунон як сурудро ҳамроҳи Сеан Паул) баромад кард. Дар 220 кишвари ҷаҳон пахши мустақим рафт&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;UEFA&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=pO99ldxnZbg DUA LIPA’s full performance] at the 2018 UEFA Champions League Final opening ceremony! [[Youtube]].com&lt;/ref&gt;.

Худи ҳамон моҳ ӯ хабар дод, ки дар албомаш [[Принс]] ва [[OutKast]] хоҳанд иштирок намуд&lt;ref&gt;[http://www.officialcharts.com/chart-news/dua-lipa-says-her-second-album-is-inspired-by-prince-and-outkast__23057/ Dua Lipa shares news about her second album&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;. Ҳамчунин хабар дода шуд, ки ӯ тасмим дорад бо лоиҳаи [[Марк Ронсона]] ва [[Diplo]] — [[Silk City]] то охири соли 2018 ҳамкорӣ кунад&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.hiphopmagz.com/diplo-and-mark-ronson-debut-silk-city-confirm-dua-lipa-collab-is-coming/ |title=Diplo and Mark Ronson Debut Silk City, Confirm Dua Lipa Collab Is Coming {{!}} HipHop Magz&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |accessdate=2020-08-07 |archivedate=2019-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190610111552/http://www.hiphopmagz.com/diplo-and-mark-ronson-debut-silk-city-confirm-dua-lipa-collab-is-coming/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.officialcharts.com/chart-news/diplo-confirms-his-new-silk-city-group-with-mark-ronson-will-release-a-single-with-dua-lipa-this-summer__22999/ Diplo &amp; Mark Ronson’s new group Silk City are releasing a song with Dua Lipa&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;. Ронсон дертар тасдиқ кард, ки номи суруд «Electricity» хоҳад буд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/dua-lipas-new-single-electricity-with-mark-ronson-and-diplo-was-written-by-florence-welch-and-romy-from-the-xx__23408/|title=Dua Lipa's new single co-written by Florence Welch and The xx|publisher=Official Charts Company|date=2018-07-17|accessdate=2018-07-18}}&lt;/ref&gt;. Релиз 9 сентябри 2018 баргузор гардид. Дар фестивалии мусиқии худ бо ҳамроҳи падараш, — SunnyHill Festival — иштирок кард. Дар август, вақте ки ба Косово баргашт, барои гузаронидани фестивал, мири Приштина [[Шпенд Ахмети]] ба ӯ калиди шаҳрро супорид&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.mtv.co.uk/dua-lipa/news/dua-lipa-was-given-the-first-ever-key-to-hometown-in-kosovo|title=Dua Lipa Was Given The First Ever Key To Hometown In Kosovo|last=DeSantis|first=Marissa|work=MTV|access-date=2018-10-19}}&lt;/ref&gt;. Дар сентябр Липа дар [[Гран-прии Сингапур 2018 года|Гран-прии Формула-1 дар Сингапур (2018)]] баромад кард&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/dua-lipa-and-martin-garrix-share-the-stage-at-singapore-grand-prix-concert|title=Dua Lipa and Martin Garrix share the stage at Singapore Grand Prix concert|last=Raguraman|first=Anjali|work=The StraitsTime|access-date=2018-10-19|accessdate=2020-08-07|archivedate=2023-05-16|archiveurl=https://archive.today/20230516145911/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/dua-lipa-and-martin-garrix-share-the-stage-at-singapore-grand-prix-concert}}&lt;/ref&gt;. 19 октябр Липа нашри албоми дебютии худро ''[[Dua Lipa (албом)|Dua Lipa]]'' зери унвони Complete Edition бо иловаи 3 суруди нав, бо ҳамкорӣ бо сарояндаҳои гуногун мунташир кард&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/dua-lipa-will-release-a-super-deluxe-edition-of-her-debut-album-featuring-three-new-songs-this-october__23853/|title=Dua Lipa will release a super deluxe edition of her debut album featuring three new songs this October |last=White|first=Jack|work=Official Charts|access-date=2018-10-25}}&lt;/ref&gt;. Ҳамчунон бо гёрлгруппаи Кореяи Ҷанубии BLACKPINK зери унвони «[[Kiss and Make Up]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.iheart.com/content/2018-09-04-dua-lipa-announces-blackpink-collab-kiss-and-make-up-get-the-details/|title=Dua Lipa Announces BLACKPINK Collab 'Kiss And Make Up': Get The Details|last=|first=|date=|website=www.iheart.com|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-04-23}}&lt;/ref&gt;.

Дар августи 2019 Липа симои атрҳои [[Yves Saint Laurent]], Libre гашт&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.vogue.com/article/dua-lipa-yves-saint-laurent-libre-fragrance?verso=true|title=New Beauty Rules: Dua Lipa Is the Face of Yves Saint Laurent’s Latest Fragrance|last=Hanra|first=Hanna|work=Vogue|access-date=2019-10-24}}&lt;/ref&gt;. 1 ноябри 2019 сингли «Don’t Start Now» аз [[Future Nostalgia|албоми студиявии дуввумаш]] интишор шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.capitalfm.com/artists/dua-lipa/new-song-dont-start-now-album/|title=Dua Lipa's New Song 'Don't Start Now' Will Drop Next Week|website=[[Capital (network)|Capital FM]]|date=2019-10-24|accessdate=2019-10-31}}&lt;/ref&gt;. Суруд ҷойҳои баландро дар Британия ва дар [[Billboard Hot 100]] ишғол кард. Релизи албоми дуюми студиявиаш ''[[Future Nostalgia]]'' 27 марти 2020 баргузор гардид.

13 августи соли 2020 [[ремикс]]&lt;nowiki/&gt;и [[The Blessed Madonna]] барои суруди «[[Levitating]]» бромад. Дар сабти ремикс [[Мадонна (сароянда)|Мадонна]] ва [[Мисси Эллиот]] иштирока доштанд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/dua-lipa-madonna-missy-elliott-levitating-remix-1043768/|title=Dua Lipa Recruits Madonna, Missy Elliott for 'Levitating' remix|work=[[Rolling Stone]]|last=Spanos|first=Brittany|date=13 August 2020|access-date=13 August 2020|archive-date=2020-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813223705/https://www.rollingstone.com/music/music-news/dua-lipa-madonna-missy-elliott-levitating-remix-1043768/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Ин ремикс қисме аз гурӯҳе аз ремиксҳои бо номи ''[[Club Future Nostalgia]]'' буд, ки 28 август баромад&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.officialcharts.com/chart-news/dua-lipa-announces-club-future-nostalgia-the-remix-album-featuring-madonna-gwen-stefani-mark-ronson-and-more__30687/|title=Dua Lipa announces delay to upcoming remix album|publisher=[[Official Charts Company]]|last=Copsey|first=Rob|date=11 August 2020|access-date=11 August 2020|archive-date=2020-08-11|archive-url=https://archive.today/20200811140830/https://www.officialcharts.com/chart-news/dua-lipa-announces-club-future-nostalgia-the-remix-album-featuring-madonna-gwen-stefani-mark-ronson-and-more__30687/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 2 октябр боз як ремикс барои суруди «Levitating» баромад, ки бо ҳамроҳии [[DaBaby]] сабт шуда буд&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Gallagher|first=Alex|date=2 October 2020|title=Dua Lipa shares new 'Levitating' remix featuring DaBaby|url=https://www.nme.com/news/music/dua-lipa-shares-new-levitating-remix-featuring-dababy-2767750|access-date=18 November 2020|website=NME|archive-date=2021-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731032318/https://www.nme.com/news/music/dua-lipa-shares-new-levitating-remix-featuring-dababy-2767750|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Дар охири моҳи октябр суруди «[[Fever (песня Дуа Липы)|Fever]]» баромад, ки бо иштироки сарояндаи белгиягии [[Анжел (сароянда)|Анжел]] сабт шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|date=30 October 2020|title=Dua Lipa releases new single 'Fever' with Belgian singer Angèle|url=https://www.nme.com/news/music/dua-lipa-to-release-new-single-fever-with-belgian-singer-angele-this-week-2798665|access-date=14 November 2020|website=NME|language=en-GB|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026120102/https://www.nme.com/news/music/dua-lipa-to-release-new-single-fever-with-belgian-singer-angele-this-week-2798665|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Липа дар сабти суруди «[[Prisoner (песня Майли Сайрус)|Prisoner]]»-и [[Майли Сайрус]] иштирок кард, ки 19 ноябри соли 2020 баромад&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Buksbaum|first=Sydney|date=20 November 2020|title=Miley Cyrus and Dua Lipa Take a Sexy, Bloody Road Trip in 'Prisoner' Music Video|url=https://people.com/music/miley-cyrus-dua-lipa-prisoner-music-video/|access-date=26 November 2020|website=People|archive-date=2020-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222084255/https://people.com/music/miley-cyrus-dua-lipa-prisoner-music-video/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Услуби мусиқӣ ==
Жанри асосии Дуа Липа — поп-мусиқӣ. Ҳамчунон мусиқии ӯро ба дарк-попу, данс-поп, синт-поп, R&amp;B, дрим-поп ва попи алтернативӣ дохил мекунанд.


== Ҳаёти шахсӣ ==
Аз соли 2019 бо Анвар Хадид робита дорад.

=== Филантропия ===
Дар тобистони соли 2016 Дуа бо ҳамроҳии падараш фонди Sunny Hill Foundation-ро барои кумак ба шаҳрвандони ватани волидонаш — [[Ҷумҳурии Косово]], таъсис дод&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.teenvogue.com/story/dua-lipa-interview-debut-album-foundation-in-kosovo|title=21-Year-Old Dua Lipa Is About to Blow Your Mind|last=DeSantis|first=Marissa|work=Teen Vogue|access-date=2018-01-27|language=en}}&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Телевизион
! Сол
! Ном
! Нақш
! Эзоҳ
|-
| 2004
| ''Familja Moderne''
| Дугонаи Роберт
| Нақши дуюмдараҷа&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://botapress.info/kur-dua-lipa-aktronte-te-familja-moderne-video/|title=Dua Lipa on Familja Moderne|language=sq|access-date=2018-06-20|accessdate=2020-08-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181103085627/http://botapress.info/kur-dua-lipa-aktronte-te-familja-moderne-video/|archivedate=2018-11-03}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2017
| ''[[:en:Sounds Like Friday Night|Sounds Like Friday Night]]''
| Нақши худро бозӣ мекунад (баранда)
| Фасли 1, қисми 6
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018
| ''[[:en:Saturday Night Live (season 43)|Saturday Night Live]]''
| Меҳмони таронавӣ
| Қисм: «[[Natalie Portman]]/Dua Lipa»
|-
| ''[[:en:The Voice of Germany|The Voice of Germany]]''
| Нақши худро бозӣ мекунад
| [[:en:The Voice of Germany (season 8)|8 сезон]]; тими [[:en:Mark Forster (singer)|Марк Фостер]]
|}

== Дискография ==
Мақолаи асосӣ: [[Дискографияи Дуа Липа]]

* ''[[Dua Lipa (албом)|Dua Lipa]]'' (2017)
* ''[[Future Nostalgia]]'' (2020)

== Сафарҳо ==
;Хедлайнер
* {{нп4|Рӯйхати сафарҳои Дуа Липа 2016|2016 UK Tour||List of Dua Lipa concert tours#2016_UK_Tour_(2016)}} (2016)
* {{нп4|Hotter Than Hell Tour|||Hotter Than Hell Tour (Dua Lipa)}} (2016)
* {{нп4|US and Europe Tour|US/Europe Tour||US and Europe Tour}} (2017)
* {{нп4|The Self-Titled Tour||en|The Self-Titled Tour (Dua Lipa)}} (2017—2018)
* {{нп4|Future Nostalgia Tour}} (2020)
;На разогреве
* [[Трой Сиван]] — {{нп4|Suburbia Tour}} (2016)
* [[Бруно Марс]] — {{нп4|24K Magic World Tour}} (2017—2018)
* [[Coldplay]] — {{нп4|A Head Full of Dreams Tour}} (2017)&lt;ref&gt;{{cite web|title=Special guests announced for Argentina and Brazil dates|url=http://coldplay.com/special-guests-announced-for-argentina-and-brazil-dates/|publisher=[[Coldplay]]|accessdate=2017-08-23|date=2017-07-27}}&lt;/ref&gt;

== Мукофот ва номзадиҳо ==
{| class=&quot;wikitable plainrowheaders&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
! Сол
! Ташкилот
! Ҷоиза
! Барои кори
! Натиҷа
|-
| rowspan=&quot;3&quot;| 2016
| [[BBC]]
| [[Sound of...#Sound of 2016|Sound of… 2016]]&lt;ref name=&quot;bbc1215&quot;/&gt;
| rowspan=&quot;2&quot;| Худаш
| rowspan=&quot;3&quot; {{nom}}
|-
| [[:en:2016 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards]]
| [[MTV Europe Music Awards, Беҳтарин push артист|Best Push Act]]
|-
| [[:en:Popjustice £20 Music Prize|Popjustice £20 Music Prize]]
| Best British Pop Single
| «[[:en:Hotter than Hell (Dua Lipa song)|Hotter Than Hell]]»
|-
| rowspan=&quot;21&quot; | 2017
| rowspan=&quot;3&quot;| [[:en:Eurosonic Noorderslag|Eurosonic Noorderslag]]
| [[:en:European Border Breakers Award#Winners EBBA Awards 2017|European Border Breakers Awards: United Kingdom]]
| rowspan=&quot;10&quot; | Худаш
| {{won}}
|-
| Public Choice
| {{won}}
|-
| Best Newcomer of the Year
| {{won}}
|-
| [[:en:2017 Brit Awards|Brit Awards]]
| [[:en:Critics' Choice (Brit Award)|Critics' Choice]]
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[NME Awards]]
| Best British Female Artist
| {{nom}}
|-
| Best New Artist
| {{won}}
|-
| [[:id:SCTV Music Awards 2017|SCTV Music Awards]]
| Young and Promising International Artist
| {{won}}
|-
| [[:en:Glamour Awards|Glamour Awards]]
| Next Breakthrough
| {{won}}
|-
| [[:en:2017 Teen Choice Awards|Teen Choice Awards]]
| Choice Breakout Artist
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot;|BBC Radio 1’s Teen Awards
| Best British Solo Artist
| {{nom}}
|-
| Best Single
| «[[New Rules]]»
| {{won}}
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|[[:en:2017 MTV Europe Music Awards|MTV Europe Music Awards]]
| [[:en:MTV Europe Music Award for Best UK &amp; Ireland Act|Best UK &amp; Ireland Act]]
| rowspan=&quot;4&quot; | Худаш
| {{nom}}
|-
| [[:en:MTV Europe Music Award for Best New Act|Best New Act]]
| {{won}}
|-
| [[:en:MTV Europe Music Award for Best Look|Best Look]]
| {{nom}}
|-
| [[:en:Telehit Awards|Telehit Awards]]
| Emerging Artist in Networks
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot;| [[:en:UK Music Video Awards|UK Music Video Awards]]
| Best Pop Video — UK
| rowspan=&quot;3&quot; | «[[New Rules]]»
| {{won}}
|-
| VEVO Must See Award
| {{nom}}
|-
| BAMA Music Awards
| BAMA’s Best Video
| {{nom}}
|-
| Urban Music Awards
| Best Pop Act
| Худаш
| {{nom}}
|-
| [[:en:BBC Music Awards|BBC Music Awards]]
| Album of the Year
| ''[[Dua Lipa (альбом)|Dua Lipa]]''
| {{nom}}
|-
| [[:en:The Beano|The Beano Awards]]
| Pop Song of the Year
| «[[New Rules]]»
| {{nom}}
|-
| rowspan=&quot;17&quot;|2018
| Wish 107.5 Music Awards
| Wishclusive Performance of the Year by an International Artist
| «[[:en:Blow Your Mind (Mwah)|Blow Your Mind (Mwah)]]»
| {{won}}
|-
| rowspan=&quot;4&quot;|Global Awards&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.capitalfm.com/news/global-awards-2017-vote-now|title=Global Awards Vote Open |work=globalawards.com|accessdate=2017-12-20}}&lt;/ref&gt;
| Best Song
| «[[New Rules]]»
| {{nom}}
|-
| Best Female
| rowspan=&quot;3&quot;|Худаш
| {{nom}}
|-
| Rising Star Award
| {{nom}}
|-
| Best Pop
| {{nom}}
|-
| rowspan=5|[[Brit Awards]]
| MasterCard British Album of the Year
| ''[[Dua Lipa (альбом)|Dua Lipa]]''
|{{nom}}
|-
|[[:en:Brit Award for British Breakthrough Act|British Breakthrough Act]]
|rowspan=2|Худаш
|{{won}}
|-
|[[:en:Brit Award for British Female Solo Artist|British Female Solo Artist]]
|{{won}}
|-
| British Single of the Year
|rowspan=4|«[[New Rules]]»
|{{nom}}
|-
|British Video
|{{eliminated}}
|-
| rowspan=1|Gaygalan Awards&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.qx.se/noje/gaygala/153771/dags-att-nominera-till-qx-gaygala-2018/|title=Dags att nominera till QX Gaygala 2018! – QX|work=QX|date=2017-12-01}}&lt;/ref&gt;
| International Song of the Year
|{{nom}}
|-
| [[:en:iHeartRadio Music Awards|iHeartRadio Music Awards]]&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://news.iheart.com/featured/iheartradio-music-awards/content/2018-01-10-2018-iheartradio-music-awards-see-the-full-list-of-nominees/ |title=2018 iHeartRadio Music Awards: See The Full List of Nominees |date=2018-01-10 |work=iHeartRadio |access-date=2018-01-10}}&lt;/ref&gt;
| Видеои беҳтарини мусиқӣ
| {{nom}}
|-
| rowspan=2 | [[:en:WDM Radio Awards|WDM Radio Awards]]
| Best Bass Track
| «[[:en:Scared to Be Lonely|Scared to Be Lonely]]»&lt;br&gt;{{small|(ҳамроҳи [[Мартин Гаррикс]])}}
| {{won}}
|-
| Вокалисти беҳтарин
| Худаш
| {{won}}
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}

== Пайвандҳо ==
{{Пайвандҳои беруна}}

[[Гурӯҳ:Сарояндаҳо ва сарояндазанҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Сарояндаҳои Британияи Кабир]]</text>
      <sha1>e5pmlpne1d3cipbyzya3yo3nz1r1xbx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Муҳаммадиқболи Садриддин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>287614</id>
    <revision>
      <id>1461803</id>
      <parentid>1431386</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T03:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4945" sha1="914lm8etcnng103kbyvypvoajdv426u" xml:space="preserve">{{Бетараф?}}
{{Викисозӣ}}
{{Адиб
 |ном                  = Муҳаммадиқболи Садриддин
 |номи аслӣ            = Садуридинов Муҳаммадиқбол Қаландарович
 |тасвир               = 
 |таърихи таваллуд     = 15.05.1978
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Қурғонтеппа}}, [[вилояти Хатлон]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|}}
 |шаҳрвандӣ            = [[Тоҷикистон]]
 |падар                = Ҳоҷӣ Қаландар Садриддинзода
}}

== Зиндагинома ==
Ӯ писари Ҳоҷӣ Қаландар Садриддинзода яке аз асосгузорони ҲНИТ дар солҳои 1973 мебошад.

Муҳаммадиқболи Садриддин муаллифи китобҳо ва мақолаҳои адабӣ, динӣ, таърихӣ ва сиёсӣ аст. Ӯ дар соли 2008 «Тафсири мухтасари Хатлонӣ»-ро дар се ҷилд ба нашр расонида,&lt;ref&gt;{{cite news | title=&quot;Тафсири мухтасари Хатлонӣ&quot; нашр шуд|publisher=Радиои Озодӣ|date=24.02.2008| url=https://www.ozodi.org/a/871973.html| lang=tg}}&lt;/ref&gt; бунёди ҷамъиятии «Васатият»-ро таъсис додааст. Соли 2014 сомонаи бунёди ҷамъиятии «Васатият» марбут ба Муҳаммадиқболи Садриддин дар Тоҷикистон масдуд гардид.

Муҳаммадиқболи Садриддин дар солҳои ахир ошкоро ва тунд дар бораи амалҳои коррупсионӣ ва ҷиноии мақомдорон мақолаҳо дар Пойгоҳи «Isloh.net»&lt;ref&gt;[https://sud.tj/markazi-matbuot/khabarho/284/ Бо ҳалномаи Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 15 августи соли 2019] аризаи Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи иттиҳоди террористӣ-экстремистӣ эътироф намудани ташкилоти «Паймони миллии Тоҷикистон», манъ намудани фаъолияти он дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, бастани сомонаҳои интернетии ин ташкилот ва манъ кардани воридоту паҳни аудиосабтҳо, видеонаворҳо ва адабиёту варақаҳои он ба ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон қонеъ карда шудааст.&lt;/ref&gt; ва барномаҳои видеоӣ дар шабакаи YouTube пахш мекунад&lt;ref&gt;{{cite news | title=&quot;Ислоҳ&quot; чанд соат дастнорас шуд. Муҳаммадиқболи Садриддин: &quot;Ҳамлаи мақомот буд&quot;|publisher[Радиои Озодӣ|date=02.03.2021| url=https://www.ozodi.org/a/31129963.html| lang=tg}}&lt;/ref&gt;. Моҳи октябри соли 2020 [[Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] нисбати Муҳаммадиқболи Садриддин, ки худи Ӯ аз соли 2016 дар Аврупо паноҳандаи сиёсӣ аст&lt;ref&gt;{{cite web| title=&quot;Muhammadikbol Saduridinov - Justice for Journalists| publisher=JFJ.fund| date=15.10.2020| url=https://jfj.fund/jfj/muhammadikbol-saduridinov/| lang=en| accessdate=2021-03-15| archivedate=2023-10-04| archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004162132/https://jfj.fund/jfj/muhammadikbol-saduridinov/}}&lt;/ref&gt;, дар ғайбаш бо моддаи 247 қисми 4 (қаллобӣ бо расонидани зарари махсусан калон) парвандаи ҷиноӣ кушода аст&lt;ref&gt;{{cite web | title=&quot;Қаллоб дар кофтукоб|publisher=Сомонаи [[Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]|date=15.10.2020| url=http://www.prokuratura.tj/66-to-ik/news/1152-ba-khudkushi-rasonidan-28.html | lang=tg}}&lt;/ref&gt;. Худи Ӯ ин иттиҳомҳоро сохта ва дорои ангезаи сиёсӣ донист ва ба фошкориҳояш дар бораи мансабдорони тоҷик рабт дод.

== Осор ==
* Муҳаммадиқболи Садриддин. «Суханварони Балх», {{Д.}}, 2010&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mts.tj/ru/wp-content/uploads/2020/07/RRH-Makolai-ILM-rus-angl-baroi-UBOP.pdf|title=Наука – основа развития общества|author=Рахимзода Р. Х.|accessdate=2023-10-04|archivedate=2024-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240113034703/https://mts.tj/ru/wp-content/uploads/2020/07/RRH-Makolai-ILM-rus-angl-baroi-UBOP.pdf}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>914lm8etcnng103kbyvypvoajdv426u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дилшод Ҷӯразода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289124</id>
    <revision>
      <id>1461782</id>
      <parentid>1448092</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T16:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5475" sha1="6vizhtkzdfp86zc087fvmqoklk3cdod" xml:space="preserve">{{Шахс
| имя = Дилшод Джуразода
| сайт = instagram.com/iamdi55erent
}}
'''Дилшод Ҷӯразода''' (''Ҷӯразода Дилшод Музафар''; [[10 ноябр]]и [[1987]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — соҳибкори тоҷик, варзишгар&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ajptour.com/ru/profile/227729|title=Dilshod Jurazoda - Fighter profile|website=Abu Dhabi Jiu Jitsu Pro|lang=ru|accessdate=2024-02-08}}&lt;/ref&gt;, ноиби президенти [[Федератсияи футболи Тоҷикистон]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://fft.tj/tj/ro-baron/|title=Роҳбарон|publisher=Федератсияи футболи Тоҷикистон|lang=tg|accessdate=2021-05-05}}{{Пайванди мурда|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://catradeforum.org/sessions/sessions-day-five/|title=Day 5|website=CENTRAL ASIAN TRADE FORUM|date=2020-10-28|lang=en|accessdate=2021-05-07|archivedate=2021-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210514193613/https://catradeforum.org/sessions/sessions-day-five/}}&lt;/ref&gt;, директори Муассисаи давлатии «Ташаккул ва рушди соҳибкории Тоҷикистон»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://bizincubator.tj/heads|title=Бизнес инкубатор|website=bizincubator.tj|accessdate=2021-05-05|archivedate=2021-05-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210505184951/https://bizincubator.tj/heads}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://imruz.tj/tj/tajikistan/12123/|title=Дилшод Ҷӯразода: Ин майдони васеъ барои муаррифии соҳибкорон аст|website=imruz.tj|accessdate=2021-05-05|archivedate=2021-05-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210505184718/http://imruz.tj/tj/tajikistan/12123/}}&lt;/ref&gt;, муассис ва узви ҳозираи Шӯрои директорони 55 GROUP&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.peoples.ru/undertake/sport/dilshod_djuraev/|title=Дилшод Джураев. Биография}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Дилшод Ҷӯразода 10 ноябри соли 1987 дар шаҳри Душанбе дар хонаводаи зиёӣ ба дунё омадааст. Дар мактабҳои миёнаи № 20-и Душанбе (1993—2003) ва № 42 (2003—2004) таҳсил кардааст. Пас аз хатми мактаб, дар соли 2004, Дилшод ҳамзамон ба ду донишгоҳ, Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон бо ихтисоси ҳуқуқшиносӣ ва Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон, факултаи муносибатҳои байналмилалӣ дохил шуд ва дар соли 2009 ҳарду донишгоҳро хатм кард.

== Корнома ==
Аз соли 2013 то 2015 Ҷӯразода президенти Федератсияи футболи Душанбе буд. Соли 2014 директори Корхонаи воҳиди давлатии «Клуби соҳибкорони ҷавон»-и Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд.

Аз соли 2015 ноиби президенти [[Федератсияи футболи Тоҷикистон]] мебошад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodagon.com/23204-dilshod-raev-muovini-rustami-emomal-shud.html|title=Дилшод Ҷӯраев муовини Рустами Эмомалӣ шуд|website=www.ozodagon.com|date=2015-08-25|publisher=Озодагон|accessdate=2021-05-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210505185435/https://www.ozodagon.com/23204-dilshod-raev-muovini-rustami-emomal-shud.html|archivedate=2021-05-05}}&lt;/ref&gt;.

== Ҷоизаҳо ==
Дилшод Ҷӯразода соли 2019 ба рӯйхати &quot;ТОП-10 соҳибкори муваффақи тоҷики то 35 сола&quot; аз рӯйи раддабандии оҷонсии иттилоотии Азия+ дохил шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/news/tajikistan/society/20190630/top-10-tadzhikskih-predprinimatelei-molozhe-35|title=ТОП-10 таджикских предпринимателей моложе 35 {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=www.asiaplustj.info|accessdate=2024-02-08|archivedate=2024-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240208145549/https://www.asiaplustj.info/news/tajikistan/society/20190630/top-10-tadzhikskih-predprinimatelei-molozhe-35}}&lt;/ref&gt;

Соли 2023 медиа портали dushanbe.me Дилшод Ҷӯразодаро ба рӯйхати &quot;100 нафар шахсияти нодири Тоҷикистон&quot; барои саҳми арзанда дар самти варзиш ва соҳибкории Тоҷикистон гузоштанаш дохил намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://dume.tj/dilshod-jurazoda/|title=Дилшод Джуразода - биография, образование, карьера|author=officialmoderator|website=Медиа о людях и жизни в Душанбе|date=2023-11-30|lang=ru-RU|accessdate=2024-02-08|archivedate=2024-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240208145550/https://dume.tj/dilshod-jurazoda/}}&lt;/ref&gt;
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>6vizhtkzdfp86zc087fvmqoklk3cdod</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тиҷорати электронӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290100</id>
    <revision>
      <id>1461853</id>
      <parentid>1251641</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T09:10:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>2571</id>
      </contributor>
      <origin>1461853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1238" sha1="3qpd4jy8a57k0hbz67mmw7zkjkgvyx3" xml:space="preserve">'''Тиҷорати электронӣ''' ({{Lang-ru|электронная коммерция}}, {{Lang-en|e-commerce}}) — соҳаи [[иқтисод]] аст, ки тамоми [[Транзаксияи бонкӣ|амалиётҳои]] молиявӣ ва тиҷоратиро, ки бо истифода аз шабакаҳои компютерӣ анҷом дода мешаванд ва равандҳои тиҷоратии бо чунин амалиёт алоқамандро дар бар мегирад.

Тиҷорати электронӣ инҳоро дар бар мегирад:

* мубодилаи электронии иттилоот (Electronise Data Interchange, EDI),
* ҳаракати сармояи электронӣ (Electronic Funds Transfer, EFT),
* [[савдои электронӣ]] (e-trade),
* пули электронӣ (e-cash),
* маркетинги электронӣ (e-marketing),
* бонкдории электронӣ (e-banking),
* хадамоти суғуртаи электронӣ (e-insurance).

== Пайвандҳои беруна ==
{{Пайвандҳои беруна
}}

[[Гурӯҳ:Тиҷорати электронӣ|*]]
[[Гурӯҳ:Системаҳои иттилоотӣ]]</text>
      <sha1>3qpd4jy8a57k0hbz67mmw7zkjkgvyx3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Анатомияи Грей</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290573</id>
    <revision>
      <id>1461799</id>
      <parentid>1460714</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T01:37:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stephan1000000</username>
        <id>28486</id>
      </contributor>
      <comment>464</comment>
      <origin>1461799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="592" sha1="45eadfs98tasu00l4yxqv5oo4eynpoz" xml:space="preserve">{{Телесериал 
|сайт= 
|num_episodes=464}}

«'''Анатомияи Грей'''» ({{Lang-en|Grey's Anatomy}}) — як силсилаи телевизионии драмавии тиббии [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|амрикоӣ]] мебошад, ки онро [[Шонда Римес]] офаридааст. Нахустнамоиши он 27 марти соли 2005 дар [[American Broadcasting Company|ABC]] баргузор шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ ИМА]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>45eadfs98tasu00l4yxqv5oo4eynpoz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рӯйдодҳои соли 2020</title>
    <ns>0</ns>
    <id>302020</id>
    <revision>
      <id>1461914</id>
      <parentid>1377587</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461914</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76143" sha1="bdj0mvljuglvxxeyp549hafje0ygl2r" xml:space="preserve">== [[Тоҷикистон дар соли 2020]] ==
== [[декабр]]и [[соли 2020]] ==
* [[31 декабр]]и [[соли 2020]] шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар Тоҷикистон '''13 296''' нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба '''12 799''' нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба '''90''' нафар расид&lt;ref&gt;[https://covid.tj/ covid.tj дар рӯзи 31.12.2020 ]{{Пайванди мурда|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[31 декабр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''83 200 986''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 815 161''' нафар фавтиданд, ''58 987 491'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''21 081 896''' ба ҳамин сироят гирифторанд. Кишварҳое ки зиёда аз як миллион нафарро  [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] фаро гирифтааст, шаҳрвандони — [[ИМА]], [[Ҳиндустон]], [[Бразилия]], [[Русия]], [[Фаронса]], [[Туркия]], [[Бритониёи Кабир]], [[Италия]], [[Испания]], [[Аргентина]], [[Колумбия]], [[Олмон]], [[Мексика]], [[Лаҳистон]], [[Эрон]], [[Украина]], [[Африқои Ҷанубӣ]] ва [[Перу]] дохил шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 31.12.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[30 декабр]]и [[соли 2020]] Захираҳои тилоии Бонки Миллии Тоҷикистон дар соли сипаришуда дар пасманзари болоравии рекордии нархи тило дар ҷаҳон қариб нисф афзоиш ёфтанд. Нархи миёнаи тилое, ки аз БМТ озодона дастрасанд, 42,2% баланд шуд.&lt;ref&gt;[https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20201230/zolotie-slitki-natsbanka-tadzhikistana-v-2020-godu-podorozhali-na-422/Золотые слитки Нацбанка Таджикистана в 2020 году подорожали на 42,2%]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[25 декабр]]и [[соли 2020]] Академияи илмҳои табиии Русия Абдусафо Умарҷонов, декани факултети менталургияи Донишкадаи кӯҳию металлургии Тоҷикистон дар шаҳри Бӯстон барои нақши муассир дар рушди ихтироъкорӣ, таълимот дар мактабҳои олӣ ва ҷавобгӯй будани китобу корҳои илмияш ба меъёрҳои байналмиллалӣ бо сертификат ва медали ба номи Алфред Нобел ва ҷоизаи пулӣ қадрдон кардааст.&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20201225/medali-nobel-ba-donishmandi-toik-tadim-shud / Донишманди тоҷик медали Нобел ба даст овард]&lt;/ref&gt;
* [[24 декабр]]и [[соли 2020]] Дар минтақаи саноатии шаҳри Душанбе Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ва Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]]  корхонаи коркарди сангҳои ороишӣ ва худҷилои Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Асрори санг”-ро мавриди баҳрабардорӣ қарор доданд.
* [[24 декабр]]и [[соли 2020]] Корхонаи коркарди санги хоро ва мармари “СТОУН Сервис”-ро Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди “Строй комплекс” мутобиқ ба стандартҳои ҷаҳонӣ сохта, ба истифода дод.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/12/7prezidenti-mamlakat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-dushanbe-korhonai-korkardi-sangi-horo-va-marmarro-iftito-namudand/ |title=Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Душанбе Корхонаи коркарди санги хоро ва мармарро ифтитоҳ намуданд |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2021-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210615214327/https://khovar.tj/2020/12/7prezidenti-mamlakat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-dushanbe-korhonai-korkardi-sangi-horo-va-marmarro-iftito-namudand/ }}&lt;/ref&gt;
* [[23 декабр]]и [[соли 2020]] Пас аз чанд соли &quot;танаффус&quot;, рӯзи [[23 декабр]]и [[соли 2020]] , гази табии Узбекистон ба вилояти Суғд расид. &quot;Ҳоло ҳар куб газро аз Узбекистон ба 130 доллар мегирем. Ин нарх даҳ сол пеш аз 340 то 360 доллар буд”, - шарҳ дод мудири ширкати &quot;Суғдиёнгаз&quot; &lt;ref&gt;[https://www.centralasian.org/a/31016527.html/ Баъди солҳо &quot;танаффус&quot; гази Узбекистон ба Суғд расид, аммо мардум дар навбати аввал нестанд]&lt;/ref&gt;
* [[19 декабр]]и [[соли 2020]] шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар Тоҷикистон '''12 923''' нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба '''12 374''' нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба '''89''' нафар расид&lt;ref&gt;[https://covid.tj/ covid.tj дар рӯзи 19.12.2020 ]{{Пайванди мурда|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[19 декабр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''76 271 605''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 686 527''' нафар фавтиданд, ''53 523 094'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''21 081 896''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 19.12.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[15 декабр]]и [[соли 2020]] Дар даври дуюм ва ниҳоии интихоботи [[президенти Молдова|президентии Молдова]], [[Майя Санду]], иқтисоддони собиқи Бонки Ҷаҳонӣ, рӯзи [[15 декабр]] 57,7 дарсади раъйҳоро ба даст овард ва ғалаба кард.&lt;ref&gt;[https://www.centralasian.org/a/30954095.html/ Дар интихоботи президентии Молдова номзади аврупогаро пирӯз шуд]&lt;/ref&gt;
* [[15 декабр]]и [[соли 2020]] Коллеҷи интихоботии ИМА пирӯзии [[Ҷо Байден]]ро, рӯзи душанбеи [[14 декабр]], ҳамчун Президенти ИМА ба расмият шинохт.&lt;ref&gt;[https://www.centralasian.org/a/31001412.html/ Байден пас аз таъйиди расмии пирӯзӣ: &quot;Демократия ғалаба кард&quot;]&lt;/ref&gt;
* [[10 декабр]]и [[соли 2020]] Дар майдони Озодии шаҳри [[Боку]]и [[Озарбойҷон]] рӯзи [[10 декабр]]и [[соли 2020]] , ба ифтихори [[Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳӣ аз 10 ноябри соли 2020|хатми ҷанг]] дар [[Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ|Қарабоғи Куҳӣ]], гузашти низомӣ ташкил шуд.&lt;ref&gt;[https://www.centralasian.org/a/30995091.html/ Дар Боку ба ифтихори хатми ҷанги Қарабоғ гузашти низомӣ ташкил шуд]&lt;/ref&gt;

== [[ноябр]]и [[соли 2020]] ==
* [[24 ноябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати 24 ноябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар Тоҷикистон '''11 971''' нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба '''11 355''' нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба '''86''' нафар расид&lt;ref name=&quot;covid.tj&quot;&gt;[https://covid.tj/ covid.tj]{{Пайванди мурда|date=August 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[24 ноябр]]и [[соли 2020]] соати 18:42. Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''59 732 450''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 405 789''' нафар фавтиданд, ''41 323 353'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''17 003 308''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 24.11.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[16 ноябр]]и [[соли 2020]] Бино ба хабари  Комисиияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ, собиқ [[Сарвазири Қирғизистон]] ва иҷрокунандаи вазифаи президенти Қирғизистон [[Содир Ҷабборов]] барои иштирок дар интихоботи  президенти  ин кишвар номзадияшро пешниҳод кард. Вай номзади мустақил аст. Ба Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ 65 нафар  ҷиҳатьи иштирок дар интихоботи президентӣ ҳуҷҷат супоридаанд, аз ин теъдод ду нафар – Б. Бакетаев ва Ҷ. Турғуналиев аризаҳояшонро пас гирифтаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/11/yake-az-shastu-se-nafar-sodir-abborov-nomzadiyashro-ba-mansabi-prezidenti-ir-iziston-peshni-od-kard/ |title=ЯКЕ АЗ ШАСТУ СЕ НАФАР. Содир Ҷабборов номзадияшро ба мансаби президенти Қирғизистон пешниҳод кард |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155745/https://khovar.tj/2020/11/yake-az-shastu-se-nafar-sodir-abborov-nomzadiyashro-ba-mansabi-prezidenti-ir-iziston-peshni-od-kard/ }}&lt;/ref&gt;
* [[11 ноябр]]и [[соли 2020]] соати 15:39:37. Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''51 950 727''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 282 118''' нафар фавтиданд, ''36 491 764'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''14 176 845''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 11.11.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[10 ноябр]]и [[соли 2020]] [[Арманистон]], [[Озарбойҷон]] ва [[Русия]] [[Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳӣ аз 10 ноябри соли 2020|Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳиро]] имзо карданд. Созишнома воридшавии нерӯҳои посдори сулҳи Русияро ба Қарабоғи Кӯҳӣ ва ба Озарбойҷон додани як қисми қаламрави Қарабоғи Кӯҳӣ, аз ҷумла шаҳри Шушаро пешбинӣ мекунад.&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/politics/10/11/2020/5fa9b4249a794714efa5ea83?from=from_main_2 Армения заключила мир и пошла на уступки Азербайджану./ Арманистон сулҳ баст ва ба Озарбойҷон гузашт кард]&lt;/ref&gt; Боз нигаред:&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/ru/news/world/20201110/azerbaidzhan-armeniya-i-rossiya-obyavili-ob-okonchanii-voini-v-nagornom-karabahe Озарбойҷон, Арманистон ва Русия дар бораи хатми ҷанг дар Қарабоғи Кӯҳӣ хабар доданд]&lt;/ref&gt; 
* Муфассал:[[Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳӣ аз 10 ноябри соли 2020 ]]
* [[9 ноябр]]и [[соли 2020]] Тибқи иттилои ''Fox News'', [[Ҷо Байден]] 50,2 фоизи овозҳои интихобкунандагонро ба даст овард. 74,5 миллион нафар одам овози худро ба ӯ додааст. (Интихоботи Президенти [[ИМА]] [[3 ноябр]] баргузор гардидааст) Ин нишондод нисбат ба [[Доналд Трамп]] 4 миллион нафар зиёдтар мебошад. Ба ҳамин тартиб, демократ Байден рекорди соли 2008 гузоштаи [[Барак Обама]]ро шикаст. Вай амалан 69,5 миллион овоз (52,93 фоиз) гирифта буд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/11/ascao-bajden-az-i-ati-shumorai-ziyodtarini-ovoz-oi-ba-nomzad-ba-prezidenti-ima-dodashuda-rekordi-obamaro-shikast/ |title=Ҷо Байден аз ҷиҳати шумораи зиёдтарини овозҳои ба номзад ба президенти ИМА додашуда рекорди Обамаро шикаст |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155756/https://khovar.tj/2020/11/ascao-bajden-az-i-ati-shumorai-ziyodtarini-ovoz-oi-ba-nomzad-ba-prezidenti-ima-dodashuda-rekordi-obamaro-shikast/ }}&lt;/ref&gt;
* [[6 ноябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, то субҳи 6 ноябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''49 016 480''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 239 375''' нафар фавтиданд, ''34 979 953'' нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''12 797 152''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref name=&quot;koronovirus.site&quot;&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 6.11.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
Вазъи сироятёфтагон аз рӯи кишварҳо (Омори COVID-19 дар рӯзи 6.11.2020):
# [[ИМА]] — сироятёфтагон — '''9 919 522''' нафар; фавтиданд — '''240 953''' нафар
# [[Ҳиндустон]] — сироятёфтагон — '''8 411 034''' нафар; фавтиданд — '''125 029''' нафар
# [[Бразилия]] — сироятёфтагон — '''5 614 258''' нафар; фавтиданд — '''161 779''' нафар
# [[Русия]] — сироятёфтагон — '''1 712 858''' нафар; фавтиданд — '''29 509''' нафар
# [[Фаронса]] — сироятёфтагон — '''1 601 367''' нафар; фавтиданд — '''39 037''' нафар
*'''Илова''' Инчунин ба шумораи умумии сироятёфтагоне, ки зиёда аз як миллион нафарро фаро гирифтаанд шаҳрвандони — [[Испания]], [[Аргентина]], [[Бритониёи Кабир]] ва [[Колумбия]] дохил шудаанд.&lt;ref name=&quot;koronovirus.site&quot;/&gt;
* [[5 ноябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати то субҳи 5 ноябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар Тоҷикистон 11 ҳазору 219 нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба 10 494 нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба 83 нафар расид&lt;ref name=&quot;covid.tj&quot;/&gt;

== [[октябр]]и [[соли 2020]] ==
* [[26 октябр]]и [[соли 2020]] Вазирони корҳои хориҷии [[Арманистон]] ва [[Озарбойҷон]]  бо муовини котиби давлатии [[ИМА]] Стивен Биган мулоқот карданд ва пас аз он  сулҳи башардӯстонаро дар Қарабоғи Кӯҳӣ эълон карданд. Оташбас аз 26 октябр соати 08:00 эътибор пайдо мекунад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/rus/2020/10/ssha-obyavili-o-peremirii-v-karabahe/ |title=США объявили о перемирии в Карабахе |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155750/https://khovar.tj/rus/2020/10/ssha-obyavili-o-peremirii-v-karabahe/ }}&lt;/ref&gt;
* '''Илова''' Низоъи Озарбойҷону Арманистон бар сари Қабароғи Куҳӣ аз охирин солҳои мавҷудияти Иттиҳоди Шӯравӣ идома дорад.&lt;ref name=&quot;centralasian.org&quot;&gt;[https://www.centralasian.org/a/30877995.html Арманистон аз &quot;шаби нисбатан ором&quot; дар Қарабоғи Куҳӣ хабар дод]&lt;/ref&gt; Аз 27 сентябр дар минтақаи баҳсии вилояти [[Қарабоғи Кӯҳӣ]] миёни нерӯҳои [[Арманистон]] ва [[Озарбойҷон]] задухӯрди шадид давом дорад.&lt;ref name=&quot;asiaplustj.info&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/world/20200928/zaduhrdi-shadid-miyoni-neroi-armaniston-va-ozarboion-dar-araboi-k Задухӯрди шадид миёни нерӯҳои Арманистон ва Озарбойҷон дар Қарабоғи Кӯҳӣ]&lt;/ref&gt;
* [[25 октябр]]и [[соли 2020]] Варзишкори амрикоӣ Ҷон Ҷонс дар рейтинги беҳтарин размандагони UFC, новобаста аз вазн, аз ҷои аввал ба фоидаи Ҳабиб даст кашид.&lt;ref&gt;[https://sputnik-tj.com/sport/20201025/1032146907/Lazzat-bar-Jons-joi-avvalro-dar-reytingi-UFC-ba-Nurmuhammadov-dod.html Лаззат бар: Ҷонс ҷои аввалро дар рейтинги UFC ба Нурмуҳаммадов дод]&lt;/ref&gt; Қаҳрамони UFC Ҳабиб Нурмуҳаммадов, пас аз ба итмом расонидани корномаи худ ҳамчун размикор, ният дорад мураббӣ шавад.&lt;ref&gt;[https://sputnik-tj.com/sport/20201025/1032146828/Malum-shud-ki-Habib-Nurmuammadov-pas-az-khatmi-karera-ash-chi-kor-khohad-kard-video.html Маълум шуд, ки Ҳабиб Нурмуҳаммадов пас аз хатми “карера”-аш чӣ кор хоҳад кард]&lt;/ref&gt;
* [[25 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, то субҳи 25 октябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''42 924 533''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 154 761''' нафар фавтиданд, 31 666 683 нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''''10 103 089''''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 25.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
Вазъи сироятёфтагон аз рӯи кишварҳо (Омори COVID-19 дар рӯзи 25.10.2020):
# :ИМА - сироятёфтагон — '''8 827 932''' нафар; фавтиданд — '''230 068''' нафар
# :Ҳиндустон - сироятёфтагон — '''7 863 892''' нафар; фавтиданд — '''118 567''' нафар
# :Бразилия - сироятёфтагон — '''5 381 224''' нафар; фавтиданд — '''156 926''' нафар
# :Русия - сироятёфтагон — '''1 497 167''' нафар; фавтиданд — '''25 821''' нафар
# :Испания - сироятёфтагон — '''1 110 372''' нафар; фавтиданд — '''34 752''' нафар
* [[24 октябр]]и [[соли 2020]] [[Ҳабиб Нурмуҳаммадов]]и русиягӣ дифои сеюми камарбанди қаҳрамони сабуки UFC-ро анҷом дода, рақиби амрикоии худ Ҷастин Гетҷиро мағлуб кард. Мубориза барои ҳарифон шиддатнок гузашт ва дар даври дуввум Ҳабиб бо усули буғӣ кардан ҳарифашро шикаст дод.&lt;ref&gt;[https://sputnik-tj.com/sport/20201025/1032146073/Uqob-boz-boloi-qulla-ast-Habib-Getjiro-maglub-kard.html. Уқоб боз болои қулла аст: Ҳабиб Гетҷиро бо усули &quot;буғӣ&quot; шикаст дод]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Пас аз набард Ҳабиб Нурмуҳаммадов гуфт, ки ин охирин набарди ӯ дар чемпионати UFC аст.&lt;ref&gt;[https://sportmail.ru/article/mma/43884805/?frommail=1 Хабиб Нурмагомедов победил Джастина Гэтжи и завершил карьеру]&lt;/ref&gt; 
* [[20 октябр]]и [[соли 2020]] Никола Пашинян ва Илҳом Алиев дар бораи гуфтушуниди ҳалли осоиштаи муноқиша дар Қарабоғи Кӯҳӣ дар ш. Москва изҳори розигӣ намудаанд, аммо онҳо дар мавқеи худ истодаанд&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/ru/news/world/20201020/pashinyan-i-aliev-gotovi-k-peregovoram-no-stoyat-na-svoyom Пашинян и Алиев &quot;готовы к переговорам&quot;, но стоят на своём]&lt;/ref&gt;
* [[19 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, то субҳи 19 октябр шумораи умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз  '''40 268 496''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 118 294''' нафар фавтиданд, 30 111 748 нафар шифо ёфтаанд, ва то ҳол дар ҷаҳон '''''9 038 454''''' ба ҳамин сироят гирифторанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 19.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
Вазъи сироятёфтагон аз рӯи кишварҳо (Омори COVID-19 дар рӯзи 19.10.2020):
# :ИМА - сироятёфтагон — '''8 387 799''' нафар; фавтиданд — '''224 730''' нафар
# :Ҳиндустон - сироятёфтагон — '''7 548 238''' нафар; фавтиданд — '''114 642''' нафар
# :Бразилия - сироятёфтагон — '''5 235 344''' нафар; фавтиданд — '''153 905''' нафар
# :Русия - сироятёфтагон — '''1 399 334''' нафар; фавтиданд — '''24 187''' нафар
# :Аргентина - сироятёфтагон — '''989 680''' нафар; фавтиданд — '''26 267''' нафар
* [[20 октябр]]и [[соли 2020]] Натиҷаҳои пешакии маъракаи муҳими  сиёсӣ - '''барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзили Ҷумҳурии Тоҷикистон''', аз 1 то 15 октябри соли 2020  гузаронида шуд. Натиҷаҳои пешакии барӯйхатгирии соли 2020 дар Тоҷикистон, аввали соли 2021 пешниҳод мешаванд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/10/imr-z-r-zi-umumi-a-onii-omor-nati-a-oi-peshakii-bar-jhatgirii-a-ol-va-fondi-manzil-dar-to-ikiston-avvali-soli-2021-peshni-od-meshavand/ |title=Натиҷаҳои пешакии барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил дар Тоҷикистон аввали соли 2021 пешниҳод мешаванд |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155812/https://khovar.tj/2020/10/imr-z-r-zi-umumi-a-onii-omor-nati-a-oi-peshakii-bar-jhatgirii-a-ol-va-fondi-manzil-dar-to-ikiston-avvali-soli-2021-peshni-od-meshavand/ }}&lt;/ref&gt;
* [[19 октябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати то субҳи 19 октябр шумори сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар [[Тоҷикистон]]  '''10 ҳазору 493''' нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба '''9 511''' нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба '''80''' нафар расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.coronavirus-monitor.info/country/tajikistan/ |title=Статистика распространения коронавируса в Таджикистане на сегодня, 19 октября 2020 Омори Тоҷикистон дар рӯзи 19.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210817184035/https://coronavirus-monitor.info/country/tajikistan/ |archivedate=2021-08-17 }}&lt;/ref&gt;
* [[15 октябр]]и [[соли 2020]] 30 октябри соли 2020 мувофиқи Конститутсия (Қонуни Асосӣ)-и Тоҷикистон Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон  баъди интихоб шудан дар ҷаласаи муштараки Маҷлисҳои намояндагон ва миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон савганд ёд мекунад.&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/politics/20201015/emomal-ramon-30-oktyabr-savgand-yod-mekunad]&lt;/ref&gt;
* [[14 октябр]]и [[соли 2020]] И.в. Президенти Ҷумҳурии Қирғизистон [[Сооронбой Жээнбеков]] 14 октябр фармонро «Дар бораи таъйин кардани сарвазир ва аъзои ҳукумати Ҷумҳурии Қирғизистон» имзо кард. Роҳбари Анҷумани тоҷикони кишвар, профессор Равшанбек Собиров муовини сарвазири ҶҚ таъйин шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/10/prezidenti-ir-iziston-ajati-navi-ukumatro-tasdi-kard-ro-bari-an-umani-to-ikoni-kishvar-muovini-sarvazir-tajin-shud/ |title=ПРЕЗИДЕНТИ ҚИРҒИЗИСТОН ҲАЙАТИ НАВИ ҲУКУМАТРО ТАСДИҚ КАРД. Роҳбари Анҷумани тоҷикони кишвар муовини сарвазир таъйин шуд |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155803/https://khovar.tj/2020/10/prezidenti-ir-iziston-ajati-navi-ukumatro-tasdi-kard-ro-bari-an-umani-to-ikoni-kishvar-muovini-sarvazir-tajin-shud/ }}&lt;/ref&gt;
* [[12 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти пешакии КМИР-и Тоҷикистон, сарвари давлати амалкунандаи ҷумҳурӣ [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар маъракаи интихоботи президентӣ ғолиб омад. Ба ҷонибдории Эмомалӣ Раҳмон — '''90,92%''' ё худ — '''3 миллиону 837 ҳазору 927 нафар''' раъйдиҳандагон овоз доданд &lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/power/20201012/emomal-ramon-bori-panum-dar-intihoboti-prezident-olib-omad Эмомалӣ Раҳмон бори панҷум дар интихоботи президентӣ ғолиб омад]&lt;/ref&gt;
* [[9 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, то субҳи 9 октябр шумори умумии сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар саросари ҷаҳон зиёда аз '''36 753 904''' нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ '''1 066 856''' кас фавтиданд, 27 667 552 нафар шифо ёфтаанд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://koronovirus.site/ |title=Коронавирус COVID-19 Global Cases/Донишгоҳи Хопкинс, Омори COVID-19 дар рӯзи 9.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210811195227/https://koronovirus.site/ |archivedate=2021-08-11 }}&lt;/ref&gt;
* [[9 октябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати то субҳи 9 октябр шумори сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар [[Тоҷикистон]] 10 ҳазору 097 нафарро ташкил медиҳад. Теъдоди шифо ёфтагон ба 8914 нафар ва теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ ба 78 нафар расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.coronavirus-monitor.info/ |title=Онлайн карта, Мировая статистика Сабти Coronavirus COVID-19 дар рӯзи 9.10.2020 |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210703033519/https://coronavirus-monitor.info/ |archivedate=2021-07-03 }}&lt;/ref&gt;
* [[6 октябр]]и [[соли 2020]] Натиҷаҳои [[Интихоботи порлумонӣ дар Қирғизистон (2020)|интихоботи порлумонии рӯзи 4 октябри Қирғизистон]] беэътибор эълон шуданд.&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/centralasia/20201006/natiaoi-intihoboti-porlumonii-iriziston-beetibor-elon-shud Натиҷаҳои интихоботи порлумонии Қирғизистон беэътибор эълон шуд ]&lt;/ref&gt;
* [[5 октябр]]и [[соли 2020]] Тибқи маълумоти Донишгоҳи Хопкинс, шумори умумии сироятёфтагон аз COVID-19 дар саросари ҷаҳон зиёда аз 34,9 млн нафарро ташкил дода, аз ин беморӣ 1 025 647 кас фавтиданд.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20201005/sabti-boz-1-favt-az-covid-19-dar-rzoi-istiroat/ Сабти боз 1 фавт аз COVID-19 дар рӯзҳои истироҳат]&lt;/ref&gt;
* [[5 октябр]]и [[соли 2020]] Ба ҳолати то субҳи 5 октябр шумори сироятёфтагон аз [[Дунёгирии COVID-19|COVID-19]] дар [[Тоҷикистон]] 9 ҳазору 935 нафарро ташкил медиҳад. теъдоди фавтидагон аз коронавирус дар ҷумҳурӣ боз 1 нафар зиёд шуда, аз оғози пандемия ба 78 нафар расид.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;
* [[27 сентябр]] - [[15 октябр]]и [[соли 2020]]  Дар минтақаи баҳсии вилояти [[Қарабоғи Кӯҳӣ]] миёни нерӯҳои [[Арманистон]] ва [[Озарбойҷон]] задухӯрди шадид давом дорад.&lt;ref name=&quot;asiaplustj.info&quot;/&gt;
* '''Илова''' Низоъи Озарбойҷону Арманистон бар сари Қабароғи Куҳӣ аз охирин солҳои мавҷудияти Иттиҳоди Шӯравӣ идома дорад. Минтақаи мазкур, ки бештари бошандагонаш арманӣ ҳастанд, дар соли 1991 эълом кард, ки аз Озарбойҷон ҷудо ва мустақил мешавад.&lt;ref name=&quot;centralasian.org&quot;/&gt;
== [[сентябр]]и [[соли 2020]] ==
* [[16 сентябр]]и [[соли 2020]] Теъдоди афроди олуда ба вируси корона дар ҷаҳон ба беш аз 29 миллион нафар расидааст, ки аз ин теъдод  дасти ‌кам 933 ҳазор нафар ҷони худро аз даст дода ва ҳудуди 21 миллион нафар  ҳам беҳбуд ёфтаанд.&lt;ref&gt;[https://sputnik-tj.com/asia/20200916/1031908238/Shumori-jonbokhtagon-az-virusi-korona-dar-iran-ba-23-hazoru-453-nafar-rasid.html / Шумори ҷонбохтагон аз вируси корона дар Эрон ба 23 ҳазору 453 нафар расид]&lt;/ref&gt;
* [[15 сентябр]]и [[соли 2020]] Расман ба иттилои Вазорати тандурустии ҶТ, аз 30 апрел то 15 сентябри с. 2020 9 ҳазору 129 ҳолати гирифторшавӣ ба коронавирус ошкор шуда, аз ин 7 ҳазору 896 нафар ё 86,4%-и беморон шифо ёфтанд, теъдоди фавтидагон аз ин беморӣ ба 73 нафар расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://sputnik-tj.com/incidents/20200915/1031905266/Afzoishi-favt-az-COVID-19-dar-Tojikiston-tasdiqi-Vazorat.html/ |title=Афзоиши фавт аз COVID-19 дар Тоҷикистон: тасдиқи Вазорат  |accessdate=2021-07-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200925010649/https://sputnik-tj.com/incidents/20200915/1031905266/Afzoishi-favt-az-COVID-19-dar-Tojikiston-tasdiqi-Vazorat.html |archivedate=2020-09-25 }}&lt;/ref&gt;
* [[14 сентябр]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Қарори Раиси Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон  Бахтиёр  Худоёрзода дар бораи бақайдгирии номзадҳо ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/arori-raisi-kmir-dar-borai-ba-ajdgirii-nomzad-o-ba-mansabi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-ba-tasvib-rasid/ |title=Қарори Раиси КМИР дар бораи бақайдгирии номзадҳо ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба тасвиб расид |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2020-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201008230514/https://khovar.tj/2020/09/arori-raisi-kmir-dar-borai-ba-ajdgirii-nomzad-o-ba-mansabi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-ba-tasvib-rasid/ }}&lt;/ref&gt;  
* [[12 сентябр]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ҷиҳати иштирок дар тантанаҳои ҷашнӣ бахшида ба 5500-солагии Саразм, ба ин макони таърихӣ ташриф оварданд. Дар ин мавзеи бостонӣ муаррифии Рамзи Саразм, бо баландии 27 метр,  Дарвозаи Саразм, Осорхонаи таърихӣ-бостоншиносии Саразм бо иштироки Пешвои миллат сурат гирифт.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-tantana-oi-ashni-5500-solagii-sarazm1/ |title=Иштироки Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар тантанаҳои ҷашни 5500-солагии Саразм |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155739/https://khovar.tj/2020/09/ishtiroki-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-tantana-oi-ashni-5500-solagii-sarazm1/ }}&lt;/ref&gt;
* [[11 сентябр]]и [[соли 2020]] Рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон» ба муносибати ҷашни 90-солагии худ дар ҳаҷми 90 саҳифа ба нашр расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/r-znomai-avononi-to-ikiston-dar-a-mi-90-sa-ifa-ba-nashr-rasid/ |title=Рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон» дар ҳаҷми 90 саҳифа ба нашр расид |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155744/https://khovar.tj/2020/09/r-znomai-avononi-to-ikiston-dar-a-mi-90-sa-ifa-ba-nashr-rasid/ }}&lt;/ref&gt; 
* [[8 сентябр]]и [[соли 2020]] Паёми Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори 29-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/payomi-shodboshii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-ba-iftihori-29-umin-solgardi-isti-loli-davlatii-um-urii-to-ikiston/ |title=Паёми Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори 29-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155741/https://khovar.tj/2020/09/payomi-shodboshii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-ba-iftihori-29-umin-solgardi-isti-loli-davlatii-um-urii-to-ikiston/ }}&lt;/ref&gt;

== [[август]]и [[соли 2020]] ==
* [[10 август]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Шурӯъ аз оғози пандемияи коронавирус то имрӯз шумораи гирифторони COVID-19 бо ошкор гардидани 219 598 ҳолати нав давоми шабонарӯзи охир дар ҷаҳон ба 20 026 161 нафар расид. Шумораи зиёди ҳолатҳои сироятёбӣ дар ИМА ба қайд гирифта шудааст — 5 199 444. Баъдан Бразилия (3 035 582), Ҳиндустон (2 215 074), Россия (887 536), Африқои Ҷанубӣ (559 859), Мексика (480 278), Перу (478 024), Колумбия (387 481) Чили (373 056) ва Испания (361 442) ҷойгиранд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/shumorai-giriftoroni-covid-19-dar-a-on-ba-besh-az-20-million-nafar-rasid/ |title=Шумораи гирифторони COVID-19 дар ҷаҳон ба беш аз 20 миллион нафар расид  бештар... |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155807/https://khovar.tj/2020/08/shumorai-giriftoroni-covid-19-dar-a-on-ba-besh-az-20-million-nafar-rasid/ }}&lt;/ref&gt;
* [[10 август]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон тавсия додааст: [[17 август]]и соли равон  дар ҳамаи муассисаҳои таълимӣ, новобаста аз шакли ташкилию ҳуқуқӣ соли таҳсили 2020-2021 оғоз меёбад. Барои тамоми муассисаҳои таҳсилоти олии касбии мамлакат, ки дар низоми таҳсилоти кредитӣ фаъолият менамоянд, тибқи Стандарту барномаҳои таълимӣ дар як ҳафта дар ҳаҷми 15 соат ва дар як рӯз дар ҳаҷми 3 соат дарсҳои фаъол ташкил ва ба роҳ монда мешаванд. Барои давомнокии дарсҳо дар муассисаҳои таълимӣ дар ин тартиб 3 тавсия мешниҳод карда шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/maktab-o-dar-sharoiti-pandemiya-vazorati-maorif-va-ilm-tartibi-barguzorii-dars-o-dar-muassisa-oi-talimiro-ba-tasvib-rasond/ |title=Вазорати маориф ва илм тартиби баргузории дарсҳо дар муассисаҳои таълимиро ба тасвиб расонд  бештар... |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155744/https://khovar.tj/2020/08/maktab-o-dar-sharoiti-pandemiya-vazorati-maorif-va-ilm-tartibi-barguzorii-dars-o-dar-muassisa-oi-talimiro-ba-tasvib-rasond/ }}&lt;/ref&gt;
* [[9 август]]и [[соли 2020]] Рӯзи 9 август дар Беларус интихоботи президентӣ баргузор шуд. Ба иттилои расмӣ, раиси ҷумҳури феълӣ [[Александр Лукашенко]] 80,08 дарсади ройи мардумро соҳиб шудааст. Мақомот мегӯянд, 10,09 дарсади мардум аз Светлана Тихановская, рақиби асосии Лукашенко, пуштибонӣ карданд.&lt;ref&gt;[https://www.ozodi.org/a/belarus-pas-az-intikhobot/30777452.html/ Беларус баъд аз интихобот: Чӣ мегузарад?  бештар...]&lt;/ref&gt;
* [[6 август]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/.  Дар ҷаласаи дуюми якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, даъвати шашум қарор қабул гардид, ки Интихоботи [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] рӯзи якшанбе, [[11 октябр]]и [[соли 2020]]  таъйин карда шавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/5555sfsyfr-zi-intihoboti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-tain-karda-shud/ |title=Рӯзи Интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд бештар... |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155744/https://khovar.tj/2020/08/5555sfsyfr-zi-intihoboti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-tain-karda-shud/ }}&lt;/ref&gt;
* [[5 август]]и [[соли 2020]] Рӯзи [[5 август]] дар бандари шаҳри [[Байрут]] миқдори зиёди селитраи аммиак таркид. Дар ин таркиш ҳудуди 6 ҳазор нафар захмӣ шуда, 300 ҳазор нафар бехонаву ҷо шуданд. Ҳасан Диёб, нахуствазири [[Лубнон]], дар пайи эътирозҳои густурдаи мардумӣ рӯзи [[10 август]] аз мақомаш истеъфо дод.&lt;ref&gt;[https://www.ozodi.org/a/30777286.html/ Таркиши Байрут. Ҳукумати Лубнон пас аз эътирозҳо истеъфо дод.  бештар...]&lt;/ref&gt;

== [[июл]]и [[соли 2020]] ==
* [[6 июл]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ дар [[ноҳияи Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] бузургтарин фабрикаи парандапарварӣ ба истифода  дода мешавад. Ин комплекси муҳташами парандапарварӣ дар деҳаи Хоҷа Шақиқи Балхии Ҷамоати деҳоти Себистони ноҳияи мазкур  бунёд гардида, мувофиқи лоиҳа, дар ин ҷо 24 бинои мурғхона — ҳар кадом бо дарозии 96 метр бунёд мегардад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/ab-ai-buzurgi-sozandag-dar-sha-ru-de-oti-to-ikiston-dar-dan-ara-kompleksi-mu-tashami-parandaparvar-ba-istifoda-doda-meshavad/ |title=Дар Данғара комплекси муҳташами парандапарварӣ ба истифода дода мешавад  бештар... |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155801/https://khovar.tj/2020/07/ab-ai-buzurgi-sozandag-dar-sha-ru-de-oti-to-ikiston-dar-dan-ara-kompleksi-mu-tashami-parandaparvar-ba-istifoda-doda-meshavad/ }}&lt;/ref&gt;
* [[6 июл]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ Шабонарӯзи гузашта (5 июл) дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 49 ҳолати нави сироятёбӣ ба COVID-19 ошкор гардида, шумораи онҳо дар муддати аз 30 апрел то 6 июл ба 6262 нафар расид.Ба иттилои манбаъ, то имрӯз дар мамлакат 4914 нафар ё худ 78,4%-и гирифторони COVID-19 шифо ёфта, аз ин беморӣ 53 нафар фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/covid-19-dar-to-ikiston-shumorai-giriftoroni-koronavirusi-nav-ba-6262-nafar-rasid/ |title=Дар Тоҷикистон шумораи гирифторони коронавируси нав ба 6262 нафар расид  бештар... |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155756/https://khovar.tj/2020/07/covid-19-dar-to-ikiston-shumorai-giriftoroni-koronavirusi-nav-ba-6262-nafar-rasid/ }}&lt;/ref&gt; (то 15 июн дар ҶТ 5097 нафар кас гирифтори COVID-19 буд)
* Имрӯзҳо дар 85 беморхонаи ҷумҳурӣ зиёда аз 7 ҳазору 500 табиб ва 25 ҳазор корманди миёнаи тиб барои табобати сироятёфтагон сафарбар шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/covid-19-dar-to-ikiston-shumorai-giriftoroni-koronavirusi-nav-ba-6262-nafar-rasid/ |title=Дар Тоҷикистон шумораи гирифторони коронавируси нав ба 6262 нафар расид бештар... |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155756/https://khovar.tj/2020/07/covid-19-dar-to-ikiston-shumorai-giriftoroni-koronavirusi-nav-ba-6262-nafar-rasid/ }}&lt;/ref&gt;
* [[6 июл]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/ дар муддати 4 ҳафтаи гузашта (аз 15 июн то 6 июл) дар ҷаҳон ба сирояти COVID-19 зиёда аз 3 500 000 кас гирифтор шудаанд. Тибқи маълумоти нави СУТ, давоми шабонарӯзи гузашта 175 499 ҳолати нави гирифторшавӣ ба COVID-19 ошкор шуда, 3 572 нафар сироятшудагон фавтидаанд. Шумораи умумии ҳолатҳои ошкоршудаи COVID-19 дар ҷаҳон 11 580 119 нафар ва теъдоди фавтидагон 537 179 кас мебошад. Ҳамзамон то имрӯз дар ҷаҳон 6 547 935 нафар гирифторони ин беморӣ шифо ёфтаанд.&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-11-5-million-nafar-gardid/ |title=Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон беш аз 11,5 миллион нафар гардид бештар... |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155747/https://khovar.tj/2020/07/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-11-5-million-nafar-gardid/ }}&lt;/ref&gt;

::Ба даҳгонаи кишварҳое, ки дар онҳо теъдоди зиёди гирифторони коронавирус ба қайд гирифта шудааст (омори 6 июли  с 2020): 
# ИМА (2 983 155 нафар), 
# Бразилия (1 604 585), 
# Ҳиндустон (699 402), 
# Россия (687 862), 
# Перу (302 718), 
# Испания (297 625), 
# Чили (295 532), 
# Британияи Кабир (285 416), 
# Мексика (256 848)  
# Италия (241 611) дохил мешаванд.&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;/&gt;
* [[2 июл]]и [[соли 2020]] Дар шаҳри [[Хуҷанд]] дар кӯчаи Шарқ гузаргоҳи зеризаминии мавзеи бозори марказии «Панҷшанбе» мавриди баҳрабардорӣ қарор дода шуд....Иншооти мазкур ба маблағи 20 миллион сомонӣ сохта ба истифода дода шуд.... Масоҳати умумии қитъаи замини ҷудогардида 5054,4 м2, дарозии иншоот 260, бараш 18 метр буда, аз 10 даромад иборат аст. Ин дарозтарин гузаргоҳи зеризаминӣ дар Тоҷикистон ва дар минтақаи Осиёи Марказӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/daroztarin-guzargo-i-zerizamin-dar-to-ikiston-va-osiyoi-markaz-on-imr-z-dar-sha-ri-hu-and-dar-mavzei-bozori-markazii-pan-shanbe-mavridi-istifoda-aror-doda-shud/ |title=ДАРОЗТАРИН ГУЗАРГОҲИ ЗЕРИЗАМИНӢ ДАР ТОҶИКИСТОН ВА ОСИЁИ МАРКАЗӢ. бештар... |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155826/https://khovar.tj/2020/07/daroztarin-guzargo-i-zerizamin-dar-to-ikiston-va-osiyoi-markaz-on-imr-z-dar-sha-ri-hu-and-dar-mavzei-bozori-markazii-pan-shanbe-mavridi-istifoda-aror-doda-shud/ }}&lt;/ref&gt;
* [[2 июл]]и [[соли 2020]] Шӯрои Амнияти [[Созмони Милали Муттаҳид]] қатънома '''дар бораи оташбаси &quot;пурра ва фаврӣ&quot;''' дар саросари ҷаҳон барои мубориза бо пандемияи коронавирус, ки беш аз ним миллион нафар ҷони худро аз даст додааст, қабул кард, хабар медиҳад вебсайти UN News. Ин даъват ба амалиёти низомӣ алайҳи &quot;Давлати Исломӣ&quot;(ДАИШ), &quot;Алқоида&quot;, &quot;Ҷабҳаи ал-Нусра&quot;  ва дигар ташкилотҳои террористӣ дахл надорад.&lt;ref&gt;[https://fergana.site/news/119718/|title=Совбез ООН принял резолюцию о прекращении войн для борьбы с коронавирусом/ бештар...]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== [[июн]]и [[соли 2020]] ==
* [[15 июн]]и [[соли 2020]] Мақомоти Тоҷикистон бахше аз маҳдудиятҳои вобаста ба коронавируси навро дар шаҳри [[Душанбе]] бекор карданд ва ба фаъолияти дубораи даҳҳо кошонаи ҳусну сартарошхона, нуқтаҳои фурӯши телефон ва бозорҳои либос иҷозаи фаъолият доданд. Кори ин бозору марказҳои хидматрасонӣ ​аз охири моҳи апрел ба далели паҳншавии бемории COVID-19 мутаваққиф шуда буд. Ба иттилои шаҳрдории Душанбе рӯзи [[15 июн]] ҳудуди 10 200 тоҷир дубора ба кори худ шурӯъ карданд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/30671579.html|title=Бахше аз маҳдудиятҳои вобаста ба коронавирус дар Тоҷикистон бекор шуд.|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-06-16}}&lt;/ref&gt; 
* [[15 июн]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. Тибқи охирин маълумоти СУТ, дар ҷаҳон давоми шабонарӯзи гузашта 123 783 ҳолати нави гирифторшавӣ ба COVID-19 ошкор шуда, 3 258 бемор фавтидаанд. Ҳамин тариқ, шумораи умумии ҳолатҳои ошкоршудаи COVID-19 дар ҷаҳон 7 989 586 буда, теъдоди фавтидагон 435 491 мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2020/06/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-ba-8-million-nafar-nazdik-meshavad/|title=COVID-19. Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон ба 8 миллион нафар наздик мешавад|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-06-16|archivedate=2020-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200615212701/https://khovar.tj/2020/06/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-ba-8-million-nafar-nazdik-meshavad/}}&lt;/ref&gt;
* [[15 июн]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. Дар муддати аз 30 апрел то соати 18:00 дақиқаи 15 июн дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 5097 нафар бо ташхиси сирояти коронавируси нави CОVID-19 ошкор гардида, аз ин беморӣ то кунун дар мамлакат 3503 (68,7%) нафар шифо ёфтаанд. Ҳамзамон, то таърихи зикргардида дар мамлакат аз ин беморӣ 50 нафар фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2020/06/habari-favr-dar-to-ikiston-62-olati-navi-siroyatyob-ba-covid-19-ba-ajd-girifta-shud/|title=Дар Тоҷикистон 62 ҳолати нави сироятёбӣ ба COVID-19 ба қайд гирифта шуд|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-06-16|archivedate=2020-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200615212644/https://khovar.tj/2020/06/habari-favr-dar-to-ikiston-62-olati-navi-siroyatyob-ba-covid-19-ba-ajd-girifta-shud/}}&lt;/ref&gt;
* [[15 июн]]и [[соли 2020]] Бисёр кишварҳои аврупоӣ шурӯъ аз 15-16-уми июн марзҳои худро ба рӯи кишварҳои ҳамсоя боз мекунанд ва ин як қадами бузург дар паи се моҳи маҳдудиятҳо мебошад. Олмон, Белгия, Фаронса, Юнон ва Ҷумҳурии Чех дар миёни кишварҳое мебошанд, ки аз имрӯз ва Австрия аз 16 июн марзҳоро боз мекунанд. Бозкушоии ҳамоҳангшудаи марзҳо дар ҳоле ҷараён дорад, ки ҳафтаи гузашта Комиссиюни Аврупо машварат дод, ки кишварҳои узв марзҳояшонро боз кунанд. Бозкушоии марзҳо бештар марбут ба шаҳрвандони [[Иттиҳоди Аврупо]], [[Бритониё]] (Пас аз [[31 январ]]и [[соли 2020]], [[Бритониё]] аз иттиҳод хориҷ шуд) ва аксар [[Кишварҳои узви Иттиҳоди Аврупо|кишварҳои ҳавзаи Шенген]]  мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/30671232.html|title= Аврупо марзҳоро боз мекунад, Амрикову Осиё ҳамоно бо хуруҷи вирус дастбагиребонанд|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-06-16}}&lt;/ref&gt; 
* [[14 июн]]и [[соли 2020]] Чин даҳлези нави нақлиётии худро ба Узбекистон боз мекунад. Дар мавриди роҳандозии нахустин блок-поезд дар даҳлези чандҳолата (мультимодальный)-и Чин-Қирғизистон-Узбекистон аввали июн дафтари матбуоти Вазорати сармоягузорӣ ва тиҷорати берунии Узбекистон хабар дод. Гуфта мешавад, ки блок-поезд бо 25 контейнер ба Тошканд тавассути истгоҳи роҳи оҳани “Лонжу”-и музофоти Гонсу (Чин) тариқи Қошғар ба Шинҷон ва порти Иркештами Қирғизистон, аз он ҷо ба шаҳри Ӯш ва минбаъд ба самти Узбекистон меравад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/сарнавишти-роҳи-оҳани-чин-то-тоҷикистон/30669994.html|title= Даҳлези нав ва сарнавишти роҳи оҳан аз Чин то Тоҷикистон|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-06-16}}&lt;/ref&gt;

== [[май]]и [[соли 2020]] ==
* [[30 май]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/.  30 май  дар Тоҷикистон 3807 нафар бо ташхиси сирояти коронавируси нави COVID-19 ошкор гардида, аз ин беморӣ то кунун дар мамлакат 1865 нафар шифо ёфтаанд. Ҳамзамон, то таърихи зикргардида дар мамлакат аз ин беморӣ 47 нафар фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/covid-19-dar-to-ikiston-3807-nafar-bo-tashhisi-siroyati-koronavirusi-navi-covid-19-oshkor-gardidaast/|title=COVID-19. Дар Тоҷикистон 3807 нафар бо ташхиси сирояти коронавируси нави COVID-19 ошкор гардидааст|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200531174436/https://khovar.tj/2020/05/covid-19-dar-to-ikiston-3807-nafar-bo-tashhisi-siroyati-koronavirusi-navi-covid-19-oshkor-gardidaast/}}&lt;/ref&gt;
* [[28 май]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. Дар ҷаҳон шумораи гирифторони навъи нави коронавируси COVID-19 давоми шабонарӯзи гузашта 106 ҳазору 475 нафар зиёд шуда, ба '''5 миллиону 814 ҳазору 593''' нафар расид. Ҳамзамон аз ин теъдод то имрӯз 2 миллиону 515 ҳазору 490 кас шифо ёфтаанд ва 357 ҳазору 977 тан вафот кардаанд, хабар медиҳад АМИТ «Ховар» бо истинод ба маълумоти Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ).&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-5-8-million-nafar-gardid/|title=COVID-19. Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон беш аз 5,8 миллион нафар гардид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt;
* [[28 май]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. Ба даҳгонаи кишварҳое, ки дар онҳо теъдоди зиёди гирифторони коронавирус ба қайд гирифта шудааст, ИМА (1 746 217 нафар), Бразилия (414 661), Россия (379 051), Испания (283 849), Британияи Кабир (231 139), Италия (231 139), Франсия (182 913), Германия (181 895), Туркия (159 797) ва Ҳиндустон (159 054) дохил мешаванд. Аз ҳама бештар беморон дар ИМА (490 151), Испания (196 958), Бразилия (166 647), Германия (163 200), Россия (150 993), Италия (147 101), Туркия (122 793), Эрон (112 988), Чин (78 288) ва Ҳиндустон (67 929) шифо ёфтаанд. Ба қатори давлатҳое, ки дар онҳо т'''еъдоди зиёди ҳолатҳои фавт''' ба қайд гирифта шудааст, '''ИМА (102 114 нафар), Британияи Кабир (37 460), Италия (33 072), Франсия (28 596), Испания (27 118), Бразилия (25 697), Белгия (9 388), Мексика (8 597), Германия (8 533) ва Эрон (7627)''' шомил мебошанд.&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;/&gt;
* [[26 май]]и [[соли 2020]] Кумитаи дин ва танзими расму маросими миллӣ дар Тоҷикистон ба мақомоти маҳаллии кишвар дастур додааст, ки то беҳбуди вазъият барои баргузории маросимҳои арӯсӣ ба сокинон иҷозат надиҳад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/30635131.html|title=Дар Тоҷикистон гузарондани тӯю маъракаҳоро манъ карданд. Сабаб бемории COVID-19|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt;
* [[24 май]]и [[соли 2020]] Ҷӯрабек Назрӣ (Назриев), донишманд ва овозхони маъруфи тоҷик, рӯзи 24-уми май дар 74-солагӣ даргузашт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/%D2%B7%D3%AF%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA-%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D1%80%D3%A3-%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B3%D1%83%D0%B7%D0%B0%D1%88%D1%82/30631152.html|title=Ҷӯрабек Назрӣ, донишманд ва овозхони маъруфи тоҷик даргузашт.|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt; 
* [[24 май]]и [[соли 2020]] Шӯрои уламои Тоҷикистон қарор кард, ки Иди [[Рамазон]] ё Фитр дар Тоҷикистон 24 май фаро мерасад, аммо ба фарқ аз солҳои гузашта намози ид ва идгардак баргузор намегардад. Мақомот аз сокинон хостаанд, идро дар хона бо аъзои оила ҷашн гиранд. Ин тасмим ба густариши коронавируси нав дар Тоҷикистон рабт дорад, ки дар бист рӯзи ахир ба тақрибан ду ҳазор нафар сироят карда, боис ба марги 41 нафар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/30623662.html|title=Иди Фитр дар Тоҷикистон 24 май аст, вале бе намози дастҷамъӣ|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt;
* [[17 май]]и [[соли 2020]] /АМИТ «Ховар»/. 17 май дар Ҷумҳурии Тоҷикистон 1524  ҳолати сирояти коронавируси нави КОВИД-19 ошкор гардида, аз ин беморӣ 39  нафар фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-1524-nafar-rasid/|title=ХАБАРИ ФАВРӢ! Шумораи гирифторони коронавирус дар Тоҷикистон ба 1524 нафар расид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200528225549/http://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-1524-nafar-rasid/}}&lt;/ref&gt;
* [[12 май]]и [[соли 2020]] Комиссияи олии «Бародарии инсонӣ», ки қароргоҳаш дар Амороти Муттаҳидаи Араб воқеъ аст, аз тамоми мардуми ҷаҳон даъват ба амал овард, ки рӯзи панҷшанбе, 14 май тибқи оини дин, мазҳаб ва таълимоти худ даст ба дуо бардоранд, аз Худованд илтиҷо намоянд, ки   COVID-19-ро  бартараф созад, инсониятро аз ранҷу азобҳои имрӯза наҷот диҳад ва ба олимон кумак кунад, то табобати онро пайдо намоянд ва дунёро аз оқибатҳои тиббӣ, иқтисодӣ ва гуманитарии пандемияи коронавирус наҷот диҳанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/bad-az-pandemiya-zamin-be-tarin-makon-baroi-zindagii-insoniyat-ho-ad-shud-a-on-baroi-hotima-yoftani-pandemiyai-covid-19-dast-ba-duo-mebardorad/|title=Ҷаҳон барои хотима ёфтани пандемияи COVID-19 даст ба дуо мебардорад|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200525111308/http://khovar.tj/2020/05/bad-az-pandemiya-zamin-be-tarin-makon-baroi-zindagii-insoniyat-ho-ad-shud-a-on-baroi-hotima-yoftani-pandemiyai-covid-19-dast-ba-duo-mebardorad/}}&lt;/ref&gt;
* [[12 май]]и [[соли 2020]] Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе бо мақсади ҳифзи тандурустии сокинони пойтахт аз пешгирии бемории сироятии коронавирус (COVID-19) қатъ намудани  фаъолияти ҳамаи бозорҳои фурӯши либосаи шаҳрро, новобаста аз шакли моликият ва тобеияти идоравӣ то 31 майи соли 2020 тамдид намуд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-461-nafar-rasid/|title=Қатъи фаъолияти бозорҳои фурӯши либос дар шаҳри Душанбе то 31 май тамдид карда шуд|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-30|archivedate=2020-05-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200529220050/https://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-461-nafar-rasid/}}&lt;/ref&gt;
* [[7 май]]и [[соли 2020]] 7 май дар Тоҷикистон 82 ҳолати нави сироятёбӣ аз COVID-19 ба қайд гирифта шуда, шумораи беморон ба 461 нафар расид. Ҳамзамон, давоми шабонарӯзи гузашта 4 ҳолати фавт сабт гардида, дар умум 12 нафар беморони гирифтори ин навъи нави коронавирус фавтидаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/05/yvmyvcovid-19-ati-faoliyati-bozor-oi-fur-shi-libos-dar-sha-ri-dushanbe-to-31-maj-tamdid-karda-shud/|title=ХАБАРИ ФАВРӢ! Шумораи гирифторони коронавирус дар Тоҷикистон ба 461 нафар расид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-30}}&lt;/ref&gt;

== [[апрел]]и [[соли 2020]] ==
* [[30 апрел]]и [[соли 2020]] [[30 апрел]]и [[соли 2020]] дар ҷаҳон шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси [[Дунёгирии COVID-19‎‎|COVID-19]] '''''3 миллиону 220 ҳазору 969 нафар буда, аз онҳо 1 миллиону 1 ҳазору 72 кас шифо ёфтаанд ва 228 ҳазору 251 тан вафот кардаанд.'''''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/04/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-3-2-million-nafar-gardid/|title=COVID-19. Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон беш аз 3,2 миллион нафар гардид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-30|archivedate=2020-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200510171233/http://khovar.tj/2020/04/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-3-2-million-nafar-gardid/}}&lt;/ref&gt;
* [[30 апрел]]и [[соли 2020]] тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон [[29 апрел]]и [[соли 2020]] — 15 ҳодисаи тасдиқшудаи бемории сироятии коронавирусии [[Дунёгирии COVID-19‎‎|COVID-19]], аз ҷумла дар [[вилояти Суғд]] — 10 (даҳ) ҳодиса ва дар шаҳри [[Душанбе]] — 5 (панҷ) ҳодиса аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар  ба қайд гирифта шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/04/vmyhabari-favr-dar-to-ikiston-odisai-tasdi-shudai-bemorii-siroyatii-covid-19-az-namuna-oi-biologii-odisa-oi-gumonbar-ba-ajd-girifta-shud/|title=ХАБАРИ ФАВРӢ: Дар Тоҷикистон ҳодисаҳои тасдиқшудаи бемории сироятии CОVID-19 аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар ба қайд гирифта шуд|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-30|archivedate=2020-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200501194848/https://khovar.tj/2020/04/vmyhabari-favr-dar-to-ikiston-odisai-tasdi-shudai-bemorii-siroyatii-covid-19-az-namuna-oi-biologii-odisa-oi-gumonbar-ba-ajd-girifta-shud/}}&lt;/ref&gt;
* [[29 апрел]]и [[соли 2020]] Бобоҷон Назаров - донишманди тоҷики муқими Лондон шеваи нав барои муолиҷаи COVID-19-ро ошкор кардааст, ки дар сурати озмоишҳои муваффақиятомез метавонад, барои дармони миллионҳо мардум дар сайёра кумак кунад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/донишманди-тоҷик-шеваи-муолиҷаи-ковид-19-ро-ошкор-кардааст/30582969.html|title=Донишманди тоҷики муқими Бритониё шеваи муолиҷаи КОВИД-19-ро ошкор кардааст|author=|website=www.ozodi.org|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-04-30}}&lt;/ref&gt;
* [[17 апрел]]и [[соли 2020]] Иҷлосияи якуми Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, даъвати шашум баргузор гардид. Аъзои Маҷлиси миллӣ тариқи овоздиҳии пинҳонӣ, [[Рустами Эмомалӣ|Рустами Эмомали]]ро ба вазифаи Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷонибдорӣ намуданд.

== [[март]]и [[соли 2020]] ==
* [[17 март]]и [[соли 2020]]  [[Маҳмадтоир Зокирзода]]  дар ҷаласаи якуми иҷлосияи якуми [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати шашум Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://president.tj/node/22639|title=Иштирок дар ҷаласаи якуми иҷлосияи якуми Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати шашум|author=|website=www.parlament.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-03-18}}&lt;/ref&gt;
* [[1 март]]и [[соли 2020]] интихоботи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид. Тибқи рӯйхати ҳизбӣ дар парлумони нав: ҲХДТ-ро 12 нафар, ҲАТ-ро - 4 нафар, ҲИИТ-ро 4 нафар, ҲДТ-ро 1 нафар ва ҲСТ-ро 1 нафар вакил намояндагӣ мекунанд.&lt;ref name=&quot;ReferenceD&quot;&gt;{{Cite web |url=http://khovar.tj/2020/03/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-nati-a-oi-peshakii-intihoboti-vakiloni-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikistonro-elon-namud/ |title=ИНТИХОБОТ-2020. Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ натиҷаҳои пешакии интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро эълон намуд |accessdate=2022-11-04 |archivedate=2022-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221104155751/https://khovar.tj/2020/03/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-nati-a-oi-peshakii-intihoboti-vakiloni-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikistonro-elon-namud/ }}&lt;/ref&gt; 
* [[1 март]]и [[соли 2020]] дар интихоботи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон — 4 миллиону 245 ҳазору 951 нафар интихобкунандагон иштирок намуданд, ки ин 86,4%-и шумораи умумии интихобкунандагонро ташкил медиҳад, шумораи овозҳои интихобкунандагоне, ки ба муқобили рӯйхати ҳамаи ҳизбҳои сиёсӣ дода шудаанд, 52 ҳазору 30 нафар ё 1,39%-ро ташкил медиҳад.
* Тибқи натиҷаҳои ниҳоии интихобот дар 41 ҳавзаи якмандатии интихоботӣ: ҲХДТ - 35 нафар, ҲАТ - 3 нафар, ҲКТ - 2 нафар ва ҲИИТ - 1 нафар пирӯзӣ ба даст оварда, ба парлумон роҳ ёфтанд.&lt;ref name=&quot;ReferenceD&quot;/&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}} 
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ]]
[[Гурӯҳ:Соли 2020| ]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2020]]</text>
      <sha1>bdj0mvljuglvxxeyp549hafje0ygl2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пурим</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305479</id>
    <revision>
      <id>1461854</id>
      <parentid>1447171</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T09:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2864" sha1="oa0x8jm9py9wdq4k1wvygdguajnawd7" xml:space="preserve">'''Пурим''' ({{lang-he|פּוּרִים}}, аз пуру аккадӣ &quot;бисёр&quot; аст) — иди яҳудиён, ки тибқи Китоби Библиявии ({{lang-he|אסתר}} — Эстер), муқаррар шудааст.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}

== Сарчашма ==
* [http://machanaim-2.org/sidur/index_1.htm Сидур «Врата Молитвы» (Шаарей Тфила) на будни, субботу и праздники; нусах ашкеназ; транслитерация, перевод, комментарий и пояснения к порядку молитв] / под ред. [[Полонский, Пинхас|Пихаса Полонского]]; «[[Маханаим (организация)|Маханаим]]». Иерусалим, 2008.

==  Пайвандҳо  ==
* [http://www.machanaim.org/holidays/in_pur.htm Пурим] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230206122340/https://www.machanaim.org/holidays/in_pur.htm |date=2023-02-06 }} на machanaim.org
* [http://www.synagoge-karlsruhe.de/library/article_cdo/aid/549018 Заповеди и традиции праздника Пурим]
* [https://ph.yhb.org.il/ru/category/05/05-15/ Месяц адар и праздник Пурим, законы и обычаи — рав Элиэзер Меламед]
* [https://toldot.com/purim.html Пурим. Самый полный обзор статей о Празднике]  на сайте www.toldot.com
* [http://www.toldot.ru/torah/torah.php?id=ksuvim/ester Свиток Эстер] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090316041618/http://toldot.ru/torah/torah.php?id=ksuvim%2Fester |date=2009-03-16 }} Книга Эсфири. Полный текст
* [http://www.purim.ru Пурим.ру]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Сайт посвящённый празднику Пурим
* [http://nauka.bible.com.ua/sokr/index.htm Проклятые сокровища. Археологическое исследование книг Есфирь и Руфь], А. А. Опарин
* [https://web.archive.org/web/20110219144640/http://www.mjcc.ru/Religiia/Evreiskie_prazdniki/Pyrim_2011/index.html Пурим — 2011] Как отпраздновать Пурим в Москве?
* [http://talkiza.ru/?cat=72 Уроки Пурима]{{Недоступная ссылка|date=Ноябрь 2018 |bot=InternetArchiveBot }}. Сборник статей.
* [https://web.archive.org/web/20090315023644/http://booknik.ru/context/?id=28739 Переменчивые традиции Пурима] на booknik.ru
* [https://web.archive.org/web/20120411221041/http://boti.ru/node/79486 Старое кино: Пурим в Меа Шеарим] Фоторепортаж

[[Гурӯҳ:Пурим| ]]</text>
      <sha1>oa0x8jm9py9wdq4k1wvygdguajnawd7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маркази исмоилияи Душанбе</title>
    <ns>0</ns>
    <id>312772</id>
    <revision>
      <id>1461796</id>
      <parentid>1381623</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T00:36:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5453" sha1="e4trxdq1ljk1uc4ja2ms56d1g4ewehj" xml:space="preserve">{{Масҷид}}
'''Маркази исмоилияи Душанбе''' —  маркази масоили мазҳабӣ ва фарҳангии [[Исмоилия|исмоилиёни]] [[Тоҷикистон]]. 

== Таърих ==
Сохтмони Маркази исмоилияи шаҳри Душанбе соли 2003 оғоз&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://rus.ozodi.org/a/24533332.html|title=Официальная регистрация исмаилитского центра в Душанбе|website=[[Радио «Свобода»]]|date=2012-03-31|deadlink=no|accessdate=2020-10-12|archive-date=2020-10-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017064642/https://rus.ozodi.org/a/24533332.html}}&lt;/ref&gt; ва 12 октябри соли 2009 бо иштироки Президенти Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ва [[Шоҳзода Карим Оғохони IV]] расман ифтитоҳ шуд.

Ин панҷумин маркази исмоилия дар саросари ҷаҳон ва нахустин марказ дар Осиёи Марказӣ аст. Қаблан чунин марказҳо дар Британияи Кабир, Конодо, Португалия ва Имороти Муттаҳидаи Арабӣ сохта шудаанд.

== Ҳадафи марказ ==
Маркази исмоилияи шаҳри Душанбе натанҳо ҷойи ибодат, балки маркази фарҳангие низ мебошад, ки ба наздикшавӣ ва муколама байни фарҳангҳои гуногун ва дину мазҳабҳо мусоидат менамояд.

Танҳо ҷамоатхона бинои хос динист, ки дар он пайравони мазҳаби исмоилия барои ибодат меоянд. Рӯзҳои шанбе ва якшанбе дарҳои марказ барои ҳамаи хоҳишмандон боз аст: аз соати 9 то соати 12 барои шахсони хоҳишманд экскурсия гузаронида мешавад.

Ҳадафи марказ андеша ва намояндагӣ аз дарки ақлонӣ ва рӯҳонии ислом аз тарафи ҷамоати исмоилӣ, уҳдадориҳои иҷтимоии он, низому тартиби он, муносибатҳои мусбии он бо ҷамоатҳое, ки дӯшодуш бо исмоилиён зиндагӣ доранд. 

Дар маросими гузошта шудани хишти аввали марказ (30 августи 2003) Шоҳзода Карим Оғохон иброз дошта буд: ''«Умеди ман ин аст, ки ин Марказ ба ҷаҳониён ёдрас мекунад: суннатҳои маънавӣ ва омӯзишии Осиёи Марказӣ ба тамаддунҳои атрофи худ таъсири мудом ва мусбат доштанд, ҳарчанд, мутаассифона, он маъмулан сарфи назар ё нодуруст фаҳмида мешавад»''. Ҳузури ҳамешагии ҷамоати исмоилӣ рамзи ҳамбастагии ҷанбаи рӯҳоният ва дунявият, ҷойгоҳ барои доир намудани тадбирҳои иҷтимоӣ, фарҳангӣ, мазҳабӣ-маросимӣ, вохӯриҳои зеҳнӣ ва ҷустуҷӯҳои маърифати рӯҳонӣ мебошад. 

== Сохтмон ==
Тарҳи бинои Маркази исмоилия бар асоси ёдгориҳои бузурги таърихии минтақа, омезиши ҳунари меъморӣ бо бисёр ҷанбаҳои ҳунармандии исломӣ, истифодаи баъзе суннатҳои мазҳабӣ дар сохтору банду басти бино бунёд гардида, он яке аз биноҳои зеботарини Душанбе ба шумор меравад.

Майдони Маркази исмоилияи шаҳри Душанбе 16 гектар ва бинои марказ 3 гектарро фаро мегирад. Барои бунёди деворҳои марказ аз Самарқанд 3 миллион дона хишт оварда шуд. Дохили бино ба аз 4 бахш – маъмурӣ, иҷтимоӣ, барои ҷавонон ва маърифатӣ бо китобхона иборат аст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/society/20181015/guzorishi-tasvir-az-markazi-ismoiliyai-shari-dushanbe|title=Гузориши тасвирӣ аз Маркази исмоилияи шаҳри Душанбе|author=Таҳмина Охонвалиева|website=asiaplustj.info|date=2018-10-15|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2023-12-11}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Маркази исмоилияи Душанбе // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 397—398. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Ниёишгоҳҳо дар Душанбе]]
[[Гурӯҳ:Ислом дар Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Исмоилия]]</text>
      <sha1>e4trxdq1ljk1uc4ja2ms56d1g4ewehj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дар орзуи падар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>323062</id>
    <revision>
      <id>1461781</id>
      <parentid>1439905</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T15:22:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4461" sha1="ht07rav0o5ps1c53vtwxl3js9ha2cl7" xml:space="preserve">{{Филм
|НомТоҷ           = Дар орзуи падар
|НомАсл           = 
|Тасвир           = 
 |Андоза          = 
 |Имзо            = 
|Жанр             = 
|Коргардон        = [[Саидҷон Қодирӣ]]
|Таҳиякунанда     = 
|Филмноманавис    = [[Кароматуллоҳи Мирзо]], [[Саидҷон Қодирӣ]], [[Ҷумъа Қуддус]]
|Бозигарон        = [[Беҳрӯзҷони Саид]]&lt;br&gt;[[Муҳаммадҷон Шодӣ]]&lt;br&gt;[[Гулбаҳор Ҷумъаева]]&lt;br&gt;[[Сайрам Исоева]]&lt;br&gt;[[Ҳабибуллоҳ Абдураззоқ]]&lt;br&gt;[[Таҳмина Бурхвалишоева]]&lt;br&gt;[[Маҳмадсаид Пиров]]
|Наворбардор      = Анвар Ғайбуллоев, Рустами Юсуф
|Оҳангсоз         = Ҳафизи Саид
|Рақспардоз       = &lt;!-- [[]] --&gt;
|Ширкат           = [[Тоҷикфилм]]
|Давомнокӣ        = 
|Буҷет            = 
|Ҳазина           = &lt;!-- 000 млн долл. --&gt;
|Мамлакат         = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|Забон            = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]]
|Сол              = 2005
|Филми қаблӣ      = &lt;!-- [[ном]] --&gt;
|Филми баъдӣ      = &lt;!-- [[ном]] --&gt;
|imdb_id          = 
|Сайт             = &lt;!-- http://сайти_расмии_филм --&gt;
}}
«'''Дар орзуи падар'''» — силсилафилми телевизионии тоҷикӣ, бо коргардонии [[Саидҷон Қодирӣ]] ва нависандагии [[Кароматуллоҳи Мирзо]], ки авоили соли 2000 рӯи пардаи синамо баромад ва яке аз пурмухотабтарин филмҳои телевизионии Тоҷикистон гардид.

== Достон ==
Филм қиссаи зиндагии писарбачае бо номи Меҳрубонро нақл мекунад, ки дар кӯдакӣ аз сабаби иштибоҳҳои падар оилаашро аз даст медиҳад. Дар оғоз онҳо хушбахтона зиндагӣ мекарданд, вале бо пайдо шудани маъшуқаи падар нохушиҳо ба миён меоянд. Дар ҳамин асно ҷанги шаҳрвандӣ дар кишвар оғоз мешавад, ки боиси тағйири нигоҳи Меҳрубон ба зиндагӣ мегардад.

== Ҳунарпешагон ==
* [[Беҳрӯзҷони Саид]] — Меҳрубон
* [[Муҳаммадҷон Шодӣ]] — Нозимӣ (падари Меҳрубон)
* [[Гулбаҳор Ҷумъаева]] — Мушарраф (модари Меҳрубон)
* [[Сайрам Исоева]] — бибии Меҳрубон
* [[Ҳабибуллоҳ Абдураззоқ]] — бобои Меҳрубон
* [[Таҳмина Бурхвалишоева]] — Шаҳноз (маъшуқаи Нозимӣ)
* [[Маҳмадсаид Пиров]] — Абдушукур (падарандари Меҳрубон)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://farazh.tj/musohiba/ma-madsaid-sho-ijon-az-unarvar-to-sarvar/|title=Маҳмадсаид Шоҳиён: Аз ҳунарварӣ то сарварӣ|author=[[Абдулқодири Раҳим]]|website=Фараж|date=2023-07-21|publisher=[[Фараж]]|lang=|accessdate=2025-02-24|archivedate=2024-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240518220805/https://farazh.tj/musohiba/ma-madsaid-sho-ijon-az-unarvar-to-sarvar/}}&lt;/ref&gt;

== Пазироӣ ва маҳбубият ==
Ин силсилафилм натанҳо дар Тоҷикистон, балки дар Эрон ва Афғонистон ҳам маҳбубият пайдо кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/society/20240920/az-muassamai-ish-u-dar-orzui-padar-to-dov-10-betarin-filmi-unarii-toik-ki-boyad-tamosho-kard|title=Аз &quot;Муҷассамаи ишқ&quot;-у &quot;Дар орзуи падар&quot; то &quot;Дов&quot;. 10 филми ҳунарии беҳтарини тоҷик, ки бояд тамошо кард|website=asiaplustj.info|date=2024-09-20|publisher=[[ASIA-Plus]]|lang=tg|accessdate=2025-02-24}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Тоҷикфилм]]</text>
      <sha1>ht07rav0o5ps1c53vtwxl3js9ha2cl7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кварк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>323369</id>
    <revision>
      <id>1461792</id>
      <parentid>1425740</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T21:33:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14650" sha1="1sb1eyt9uinhhi2zlsy44bl1zd25yy2" xml:space="preserve">{{Қуттии ҳамагонӣ}}
'''Кварк''' — [[заррачаи бунёдӣ|заррачаи бунёдии бидуни таркиб]] ва ҷузъи асосии [[материя]]. Кваркҳо якҷоя шуда заррачаҳои таркибӣ бо номи адронро ташкил медиҳанд, ки устувортаринашон [[Протон|протонҳо]] ва нейтронҳо, ҷузъҳои ядроҳои атомӣ мебошанд&lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=Quark (subatomic particle)|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/486323/quark|accessdate=2008-06-29|archivedate=2015-05-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150507140251/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/486323/quark}} {{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/486323/quark|title=Источник|accessdate=2022-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150507140251/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/486323/quark|archivedate=2015-05-07}}&lt;/ref&gt;. Аз сабаби падидае, ки бо номи нигоҳдории ранг маълум аст, кваркҳо ҳеҷ гоҳ дар алоҳидагӣ пайдо намешаванд; Онҳоро танҳо дар адронҳо, ки [[Барион|барионҳо]] (ба монанди протонҳо ва нейтронҳо) ва мезонҳоро дар бар мегиранд, ё дар плазмаҳои кварк-глюонӣ &lt;ref name=&quot;HyperphysicsConfinment&quot;&gt;{{Cite web|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Particles/quark.html#c6|title=Confinement of Quarks|author=R. Nave|website=[[HyperPhysics]]|publisher=[[Georgia State University]], Department of Physics and Astronomy|accessdate=2008-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427164333/http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Particles/quark.html#c6|archivedate=2020-04-27}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;HyperphysicsBagModel&quot;&gt;{{Cite web|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Particles/qbag.html#c1|title=Bag Model of Quark Confinement|author=R. Nave|website=[[HyperPhysics]]|publisher=[[Georgia State University]], Department of Physics and Astronomy|accessdate=2008-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190501233402/http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Particles/qbag.html#c1|archivedate=2019-05-01}}&lt;/ref&gt;  дидан мумкин аст.

== Тасниф ==
[[Акс:Standard_Model_of_Elementary_Particles_ru.svg|мини|300x300пкс|Шаш зарраҳои Модели Стандарт, кваркҳо бо ранги арғувон нишон дода шудаанд. Ҳар яке аз се сутуни аввал ''[[Насл (физика)|насли]]'' зарраҳои материяро ташкил медиҳанд. Барои ҳар як зарра масса, заряд ва спин дода мешавад.]]
Модели стандартӣ — чаҳорчӯбаи назариявӣ мебошад, ки ҳама зарраҳои маълуми элементариро тавсиф мекунад. Ин модел дорои шаш навъ ё маззаҳои кваркҳо {{Sfn|Емельянов|2007|страницы=18}} ({{Subatomic particle|кварк}}): боло ({{Subatomic particle|up quark}}), поён ({{Subatomic particle|down quark}}), аҷиб ({{Subatomic particle|strange quark}}), дилрабоӣ ({{Subatomic particle|charm quark}}), поён ({{Subatomic particle|bottom quark}})&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://postnauka.ru/faq/24078|title=FAQ: Кварки|author=Казаков, Дмитрий|website=|date=2014-03-25|publisher=|lang=ru|accessdate=2022-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220630174740/https://postnauka.ru/faq/24078|archivedate=2022-06-30|ref=Казаков}}&lt;/ref&gt; ва боло ({{Subatomic particle|top quark}})&lt;ref name=&quot;HyperphysicsQuark&quot;&gt;{{Cite web|url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Particles/quark.html|title=Quarks|author=R. Nave|website=[[HyperPhysics]]|publisher=[[Georgia State University]], Department of Physics and Astronomy|accessdate=2008-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427164333/http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/Particles/quark.html|archivedate=2020-04-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ens.tpu.ru/POSOBIE_FIS_KUSN/Квантовая%20оптика.%20Атомная%20и%20ядерная%20физика.%20Физика%20элементарных%20частиц/10-5.htm|title=Кварки и очарование|author=Кузнецов, Сергей Иванович|website=http://ens.tpu.ru/|date=|publisher=Томский политехнический университет|lang=ru|accessdate=2022-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220630181043/http://ens.tpu.ru/POSOBIE_FIS_KUSN/Квантовая%20оптика.%20Атомная%20и%20ядерная%20физика.%20Физика%20элементарных%20частиц/10-5.htm|archivedate=2022-06-30|ref=Кузнецов}}&lt;/ref&gt;.

== Таърих ==
[[Акс:MurrayGellMannJI1.jpg|рост|мини|200x200пкс| Мюррей Гелл-Манн (2007)]]
[[Акс:George_Zweig.jpg|рост|мини|200x200пкс| Ҷорҷ Цвейг (2015)]]
Модели кварк аз ҷониби физик [[Марри Гелл-Ман|Мюррей Гелл-Манн]] &lt;ref name=&quot;Gell-Man1964&quot;&gt;
{{Cite journal|author=Gell-Mann, M.|title=A Schematic Model of Baryons and Mesons|journal=[[Physics Letters]]|volume=8|issue=3|pages=214–215|year=1964|bibcode=1964PhL.....8..214G|doi=10.1016/S0031-9163(64)92001-3}}&lt;/ref&gt; ва Ҷорҷ Свейг &lt;ref name=&quot;Zweig1964a&quot;&gt;{{Cite journal|author=Zweig, G.|year=1964|title=An SU(3) Model for Strong Interaction Symmetry and its Breaking|url=http://cds.cern.ch/record/352337/files/CERN-TH-401.pdf|accessdate=2022-05-31}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;Zweig1964b&quot;&gt;{{Cite journal|author=Zweig, G.|year=1964|title=An SU(3) Model for Strong Interaction Symmetry and its Breaking: II|url=http://cds.cern.ch/record/570209|accessdate=2022-05-31}}&lt;/ref&gt; соли 1964 &lt;ref name=&quot;Carithers&quot;&gt;{{Cite journal|author=Carithers, B.|title=Discovery of the Top Quark|url=http://www.slac.stanford.edu/pubs/beamline/25/3/25-3-carithers.pdf|journal=[[Beam Line (journal)|Beam Line]]|volume=25|issue=3|pages=4–16|year=1995|accessdate=2008-09-23}}&lt;/ref&gt; пешниҳод карда шуд.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
{{Refbegin|2}}
* {{Книга|автор=[[Боголюбов, Николай Николаевич|Боголюбов Н.Н.]], [[Логунов, Анатолий Алексеевич|Логунов А.А.]], Оксак А.И., Тодоров И.Т.|заглавие=Общие принципы квантовой теории поля|место=М.|издательство=[[Наука (издательство)|Наука]]|год=1987|страницы=3, 226-228, 362, 363, 366, 412, 414-416, 420, 421, 423, 425, 428, 561, 562, 571, 572, 574, 614|страниц=616}}
* {{Книга|автор=Вайнберг, С.|часть=|заглавие=Всё ещё неизвестная Вселенная. Мысли о физике, искусстве и кризисе науке|оригинал=|ссылка=|издание=|ответственный=Пер. с англ.|место=М.|издательство=Альпина нон-фикшн|год=2020|том=|страницы=|страниц=330|isbn=978-5-00139-096-1|ref=Вайнберг}}
* {{Статья}}
* {{Книга|автор=Дэвис, П.|часть=|заглавие=Суперсила. Поиски единой теории природы|оригинал=|ссылка=|издание=|ответственный=Пер. с англ./Под ред. и с предисл. Е. М. Лейкина|место=М.|издательство=Мир|год=1989|том=|страницы=|страниц=272|isbn=5-03-000546-3|ref=Дэвис}}
* {{Книга|автор=Емельянов, В. М.|заглавие=Стандартная модель и её расширения|место=М.|издательство=Физматлит|год=2007|страниц=584|isbn=978-5-9221-0830-0|ref=Емельянов}}
* {{Книга|автор=[[Намбу, Йоитиро]]|ссылка=https://libcats.org/book/1479816|заглавие=Симметрия и законы сохранения / Кварки|ответственный=Д-р физ.-мат. наук Р. М. Мир-Касимов|место=М.|издательство=Мир|год=1984|isbn=|страниц=|ref=Намбу}}
* {{Книга|автор=Зи Э.|заглавие=Квантовая теория поля в двух словах|издательство=РХД|год=2009|страниц=632|isbn=978-5-93972-770-9|ref=Зи}}
* {{Книга|автор=Клоуз Ф.|заглавие=Кварки и партоны. Введение в теорию.|место=М.|издательство=Мир|год=1982|страниц=438|ref=Клоуз}}
* {{Книга|автор=Коккедэ Я.|заглавие=Теория кварков|место=М.|издательство=Мир|год=1971|страниц=341|ref=Коккедэ}}
* {{Книга|автор=Судершан, Э.; Маршак, Р.|часть=|заглавие=Введение в физику элементарных частиц|издательство=Издательство иностранной литературы|год=1962|страниц=236|ref=Судершан и Маршак}}
* {{Книга|автор=[[Намбу, Йоитиро|Намбу Ё.]]|заглавие=Кварки|место=М.|издательство=[[Мир (издательство)|Мир]]|год=1984|страниц=225|ref=Кварки}}
* {{Книга|автор=Никитин Ю. П., [[Розенталь, Иосиф Леонидович|Розенталь И. Л.]]|заглавие=Ядерная физика высоких энергий|место=М.|издательство=[[Атомиздат]]|год=1980|страниц=232|ref=Никитин, Розенталь}}
* {{Книга|автор=[[Окунь, Лев Борисович|Окунь,Л. Б.]]|заглавие=Леп­то­ны и квар­ки|место=М.|издательство=[[Наука]]|издание=2-е изд.|год=1990|страниц=346|isbn=5-02-014027-9|ref=Окунь}}

;На английском языке
* {{Cite journal|author=Ali, A.|year=2011|title=JETS and QCD: A Historical Review of the Discovery of the Quark and Gluon Jets and Its Impact on QCD|journal=[[European Physical Journal H]]|volume=36|issue=2|arxiv=1012.2288|bibcode=2011EPJH...36..245A|doi=10.1140/epjh/e2011-10047-1}}
* {{Cite web|url=http://www.sixtysymbols.com/videos/quarks.htm|title=Quarks|author=Bowley, R.; Copeland, E.|website=[[Sixty Symbols]]|publisher=Brady Haran for the University of Nottingham|accessdate=2025-03-06|archivedate=2017-12-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171220042625/http://sixtysymbols.com/videos/quarks.htm}}
* {{Книга|автор=Daviau, Claude; Bertrand, Jacques|заглавие=The Standard Model of Quantum Physics in Clifford Algebra|место=Singapore|издательство=World Scientific|год=2015|страниц=240|isbn=978-981-4719-86-5|ref=Daviau, Bertrand}}
* {{Cite book|last=Griffiths, D. J.|title=Introduction to Elementary Particles|edition=2nd|publisher=[[Wiley–VCH]]|year=2008|isbn=978-3-527-40601-2}}
* {{Cite book|last=Hughes, I. S.|title=Elementary Particles|edition=2nd|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=1985|isbn=978-0-521-26092-3|url=https://archive.org/details/elementarypartic00hugh}}
* {{Cite book|last=Oerter, R.|title=The Theory of Almost Everything: The Standard Model, the Unsung Triumph of Modern Physics|url=https://archive.org/details/theoryofalmostev0000oert|publisher=[[Pi Press]]|year=2005|isbn=978-0-13-236678-6}}
* {{Cite book|last=Pickering, A.|title=Constructing Quarks: A Sociological History of Particle Physics|publisher=[[The University of Chicago Press]]|year=1984|isbn=978-0-226-66799-7}}
* {{Cite book|last=Povh, B.|title=Particles and Nuclei: An Introduction to the Physical Concepts|publisher=[[Springer-Verlag]]|year=1995|isbn=978-0-387-59439-2}}
* {{Cite book|last=Riordan, M.|title=The Hunting of the Quark: A True Story of Modern Physics|url=https://archive.org/details/huntingofquarktr00mich|publisher=[[Simon &amp; Schuster]]|year=1987|isbn=978-0-671-64884-8}}
* {{Cite book|last=Schumm, B. A.|title=Deep Down Things: The Breathtaking Beauty of Particle Physics|publisher=[[Johns Hopkins University Press]]|year=2004|isbn=978-0-8018-7971-5|url=https://archive.org/details/deepdownthingsbr00schu}}
* {{Книга|автор=Jean Letessier, Johann Rafelski, T. Ericson, P. Y. Landshoff|заглавие=Hadrons and Quark-Gluon Plasma|издательство=Cambridge University Press|год=2002|allpages=415|isbn=9780511037276}}
{{Refend}}

== Пайвандҳо ==
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1969/index.html Маърузаи Мюррей Гелл-Манн, Лауреати Ҷоизаи Нобел дар соҳаи физика 1969]
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1976/richter-lecture.html Лексияи Бертон Рихтер, Лауреати Ҷоизаи Нобел дар соли 1976 дар соҳаи физика]
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1976/ting-lecture.html Маърузаи Самуэл Х.Тинг, Лауреати Ҷоизаи Нобел дар соҳаи физика 1976]
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2008/kobayashi-lecture.html Маърузаи Макото Кобаяши, Лауреати Ҷоизаи Нобел дар соли 2008 дар соҳаи физика]
* [http://nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/2008/maskawa-lecture.html Лексияи Тошихиде Маскава, барандаи Ҷоизаи Нобел дар соҳаи физика 2008]
* [http://books.nap.edu/openbook.php?isbn=0-309-04893-1&amp;page=236 Кварки Top ва Хиггс заррача Т.А. Ҳеппенгеймер] - Тавсифи таҷрибаи CERN барои ҳисоб кардани оилаҳои кварк.
* {{Cite web|url=http://pdg.lbl.gov/2007/listings/qxxx.html|title=Экспериментальная информация о кварках|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080310233205/http://pdg.lbl.gov/2007/listings/qxxx.html|archivedate=2008-03-10}} дар вебсайти Particle Data Group.

[[Гурӯҳ:Кваркҳо]]
[[Гурӯҳ:Зарраҳои бунёдӣ]]</text>
      <sha1>1sb1eyt9uinhhi2zlsy44bl1zd25yy2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нубия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>323634</id>
    <revision>
      <id>1461836</id>
      <parentid>1426977</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T06:17:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5456" sha1="eajt7asr52pedfoihrdj0t1tmsztj0c" xml:space="preserve">[[Акс:Northeast_Africa_1885.jpg|мини| Нубия дар харитаи [[Африқо]] соли 1885]]
'''Нубия''' ({{Lang-ar|النوبة}}, Ан-Нуба) — минтақаи таърихӣ дар водии [[Нил (дарё)|Нил]], байни саддаҳои аввал ва шашум, яъне дар шимоли пойтахти [[Судон]], [[Хартум]] ва ҷанубтари [[Асвон]]и [[Миср]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Нубияи қадим ===
Таърихи Нубияро метавон 5000 сол пеш барад ва бо рушди тамаддуни Миср, ки дар шимол ҷойгир аст, зич алоқаманд аст. Маданияти Мисри қадим ба Нубия таъсири қавӣ дошт. Аввалин ҷамоатҳои пешрафта дар Нубия дар давраи сулолаи якуми Миср (3100-2890 пеш аз милод) пайдо шудаанд. Тақрибан 2500 пеш аз милод. Мисриён ба ҷануб ҳаракат карданд ва аз онҳо маълумоти бештари мо дар бораи Нубия пайдо мешавад, ки қисми шимолии онро мисриён Вават меномиданд ва қисми ҷанубии — [[Куш]]. Қавитарин сохтори сиёсии Нубия дар он вақт маркази худро дар [[Керма]] дошт.

=== Салтанати мероитӣ ===
[[Акс:Die_Pyramiden_von_Meroe_French_nach_Schmidt.jpg|рост|мини|Аҳромҳо дар Мерое]]
[[Акс:Ancient_Egypt_map-la.svg|мини|Роҳи Адриан дар харитаи музофоти Миср дар замони император Ҳадриан.]]
Дар соли 23 пеш аз милод префекти румӣ дар Миср [[Гай Петроний|Гай Петрониус]] дар посух ба ҳамлаи нубиён ба ҷануби Миср ба Нубия ҳамла кард. Вай шимоли мамлакат, аз ҷумла Напатаро ғорат карда, ба Миср баргашт.

== Дин ==
[[Акс:Nubia_pyramids1.JPG|чап|мини|[[Аҳром]] дар наздикии Меро]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
=== Сафарҳо ===
* Буркхардт, «Саёхатхо дар Нубия» (Л., 1819; дар замима тарчумаи порчахо аз муаррихони араб оварда шудааст)
* Light, &quot;Саёҳатҳо дар Миср ва Нубия&quot;
* Белзони, &quot;Сафар ба Миср ва Нубия&quot;
* Каило, «В. &quot;Ба Мерое&quot; (1826)
* Сенковский, дар «Annales des voyages» (XII)
* Рүппел, «Савораҳо дар Нубьен ва ғайра». (1829)
* Хоскинс, «Саёҳатҳо дар Эфиопия» (1833, барои археология муҳим)
* Норов, «Саёҳат дар Миср ва Нубия» (Санкт-Петербург, 1840; барои археологияи насронӣ муҳим)
* Лепсиус, «Мухтасар аз Миср ва Этиопиен» (Б., 1852)
* Абекен «Репортажхо дар бораи натичахои экспедициям Пруссия дар Н. (Ревю Археол., III, 1)
* Комбс, «Сафар ба Миср ва Нубия» (1846)
* Робертс, «Миср ва Нубия» (1846)
* Рафалович, дар «Ёддоштхо. Рус. Геогр. умумӣ» (IV, 1)
* Ценковский, «Известия»-и хамин чамъият. (1850)
* Ампер, &quot;Ла Н.&quot; (Revue de D. Mondes, 1849)
* Ҳартман, дар &quot;Анн. г. Вой.» (1863) ва бисьёр дигарон. ва ғайра. б)

=== Таърих ===
* Куатремер, &quot;Мем. с. la Nubie» («М. с. l'Egypte» II, 1811)
* ''А.В.Розов'' . &quot;Христиан Нубия. Сарчашмаҳои таърихи масеҳият дар Нубия» (Киев, 1890)
* Revillout, &quot;Meme. с. les Blemmyes&quot; (Пар., 1874-87) ва мақолаҳо дар &quot;Revue Egyptologique&quot;
* Лепсиус, «Денкмалер ва Миср у. Aethiopien»
* Шамполлион, «Ёдгорихои М. ва аз Нуби» ва бисьёр дигарон. ва ғайра. бо)

=== Забон ===
* Лепсиус, «Грами нубия». (1880)
* Рейниш, &quot;Суханронии Нуба&quot; (1879, дар силсилаи &quot;Суханронии НЕ Африқо&quot;)
* Эрман, «Бимиред Алоа-Иушрифтен» («Aeg. Zeitscbr.», 1881)
* Шефер, «Нубише Орцнамен» ва дигарон. (иб., 1895)
* Брюгш, &quot;Entzifferung д. «Мероитищен Шрифтденкм». (Ҳамон ҷо, 1887).

== Пайвандҳо ==
* {{ВТ-ЭСБЕ|Нубия}}
* [http://www.wdl.org/ru/item/2550 Путешествие в Эфиопию, Восточный Судан и Нигритию] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150612112405/http://www.wdl.org/ru/item/2550 |date=2015-06-12 }} Архивная копия от 12 июня 2015 на Wayback Machine была написана Пьер Trémaux в 1862-63. К услугам гостей обширный описания и рисунки Нубии.

[[Гурӯҳ:Таърихи Судон]]
[[Гурӯҳ:Нубия]]</text>
      <sha1>eajt7asr52pedfoihrdj0t1tmsztj0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Наталӣ Эммануэл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324170</id>
    <revision>
      <id>1461810</id>
      <parentid>1429452</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T04:39:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26106" sha1="6o5l1vhtq2j1pcrlxw12o4fez93vjme" xml:space="preserve">
{{Синамогар
| сайт = 
| зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Саутенд-он-Сӣ}}, [[Эссекс]], [[Ингилистон|Англия]]
}}'''Наталӣ Ҷоанна Эммануэл''' ({{Lang-en|Nathalie Joanne Emmanuel}}; {{ВД-Дебоча}})&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Celeb Birthdays for the Week of March 1-7|url=https://www.nytimes.com/aponline/2015/02/05/arts/ap-us-celeb-birthdays.html?_r=0|work=[[The New York Times]]|date=2015-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150419175453/http://www.nytimes.com/aponline/2015/02/05/arts/ap-us-celeb-birthdays.html?_r=0|archivedate=2015-04-19|accessdate=2015-04-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;VF&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.vanityfair.com/hollywood/2015/02/nathalie-emmanuel-game-of-thrones-furious-7|title=Game of Thrones's Nathalie Emmanuel Gears Up for Furious 7|work=Vanity Fair|publisher=Condé Nast|date=2015-03|accessdate=2015-04-04|archivedate=2017-04-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170425225106/http://www.vanityfair.com/hollywood/2015/02/nathalie-emmanuel-game-of-thrones-furious-7}}&lt;/ref&gt; — [[ҳунарпеша]]и [[Британияи Кабир|бритониёӣ]]. Вай бештар бо нақшаш ба ҳайси ёвари Дейенерис Таргариен Миссандей дар силсилафилми телевизионии [[HBO]] «[[Бозии тоҷу тахт]]»&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.ew.com/article/2014/02/07/game-of-thrones-series-regular|title='Game of Thrones' scoop: See who's becoming a series regular|work=Entertainment Weekly|publisher=Time Inc.|date=2015-01-17|accessdate=2015-04-04|archivedate=2015-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150715225824/http://www.ew.com/article/2014/02/07/game-of-thrones-series-regular}}&lt;/ref&gt; ва Рамзӣ дар силсилаи филмҳои «[[Форсаж]]» машҳур аст.

== Зиндагинома ==
2 марти соли 1989 дар Саутенд-он-Сӣ, [[Эссекс]], [[Ингилистон|Англия]] таваллуд шудааст&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/aponline/2015/02/05/arts/ap-us-celeb-birthdays.html|title=Celeb Birthdays for the Week of March 1–7|work=The New York Times|date=26 February 2015|accessdate=4 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150419175453/http://www.nytimes.com/aponline/2015/02/05/arts/ap-us-celeb-birthdays.html?_r=0|archivedate=19 April 2015}}&lt;/ref&gt;. Падари ӯ ним [[Сент-Люсия|сент-люсианӣ]] ва ним [[Инглисҳо|англисӣ]] ва модараш доминиканӣ аст. Вай хоҳари бузургтар аз худ дорад&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2015/03/29/game-of-thrones-fetching-consigliere-nathalie-emmanuel-on-missandei-and-grey-worm-vs-obama.html|title=Game of Thrones' Fetching Consigliere: Nathalie Emmanuel on Missandei and Grey Worm vs. Obama|date=29 March 2015|accessdate=4 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150406225704/http://www.thedailybeast.com/articles/2015/03/29/game-of-thrones-fetching-consigliere-nathalie-emmanuel-on-missandei-and-grey-worm-vs-obama.html|archivedate=6 April 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.southendstandard.co.uk/news/8127883.Lifelong_Jacko_fan_Louise_is_set_for_a_Thriller_of_a_time/|title=Lifelong Jacko fan Louise is set for a Thriller of a time|date=30 April 2010|accessdate=4 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150409201525/http://www.southendstandard.co.uk/news/8127883.Lifelong_Jacko_fan_Louise_is_set_for_a_Thriller_of_a_time/|archivedate=9 April 2015}}&lt;/ref&gt;. Волидони онҳо бори аввал ҳаваси духтарашон ба драма ва хоҳиши ҳунарпеша шуданро ҳангоми таҳсил дар мактаби хусусии Сент Ҳилда дар Вестклифф-он-Сӣ мушоҳида карданд; вай баъдтар ба Мактаби грамматикаи Вестклифф барои духтарон интиқол ёфт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lovesouthend.co.uk/local-news/are-you-excited-for-season-5-of-game-of-thrones-southend.html|title=Are you excited for Season 5 of Game of Thrones, Southend?|date=2015-04-13|publisher=Love Southend|accessdate=2016-07-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160914220102/http://www.lovesouthend.co.uk/local-news/are-you-excited-for-season-5-of-game-of-thrones-southend.html|archivedate=2016-09-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-essex-28265100|title=St Hilda's school in Westcliff goes into liquidation|date=11 July 2014|work=BBC News|accessdate=22 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180731073632/https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-essex-28265100|archivedate=31 July 2018}}&lt;/ref&gt;

Дар мусоҳиба бо ''New York Daily News,'' вай гуфт: «Вақте ки ман сесола будам, [ман] он қадар драмаро ба вуҷуд меовардам, ки модарам тасмим гирифт, ки шояд ман бояд онро ба самти мусбӣ интиқол диҳам, аз ин рӯ вай маро дар дарсҳои актёрӣ, сурудхонӣ ва рақс бурд». Дар синни 10-солагӣ вай Налаи ҷавонро дар истеҳсоли [[театри Уэст-Энде]] &quot;The Lion King&quot; бозид&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/thrones-nathalie-emmanuel-acting-royalty-article-1.2175071|title='Game of Thrones' puts Nathalie Emmanuel, who plays Emilia Clarke's aide, on the way to royal ranks of acting|work=[[Daily News (New York)|Daily News]]|date=6 April 2015|accessdate=6 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150408082221/http://www.nydailynews.com/entertainment/tv/thrones-nathalie-emmanuel-acting-royalty-article-1.2175071|archivedate=8 April 2015}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолият ==
[[Акс:Nathalie Emmanuel (28016543143) (cropped).jpg|thumb|Эммануэл соли 2016 дар Comic-Con Сан Диего суханронӣ мекунад|alt=|left|upright]]
Соли 2006, вай аввалин маротиба дар телевизион баромад ва нақши Саша Валентинро дар операи собунии «Ҳоллиокс» бозид. Эммануэл то соли 2010 дар намоиш баромад, ки ҳикояҳои қаҳрамони ӯ танфурӯшӣ ва нашъамандии ҳероинро дар бар мегирифтанд&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://blogs.indiewire.com/shadowandact/game-of-thrones-newbie-nathalie-emmanuel-joins-cast-of-fast-furious-7 |title='Game Of Thrones' Newbie Nathalie Emmanuel Joins Cast Of 'Fast &amp; Furious 7' |work=Indiewire |date=7 September 2013 |access-date=4 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150413043706/http://blogs.indiewire.com/shadowandact/game-of-thrones-newbie-nathalie-emmanuel-joins-cast-of-fast-furious-7 |archive-date=13 April 2015 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.liverpoolecho.co.uk/whats-on/film-news/hollyoaks-gemma-merna-leaves-show-8097853 |title=As Hollyoaks' Gemma Merna leaves the show we look at where the soap's biggest stars are now |work=Liverpool Echo |date=12 November 2014 |access-date=4 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318064301/http://www.liverpoolecho.co.uk/whats-on/film-news/hollyoaks-gemma-merna-leaves-show-8097853 |archive-date=18 March 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Echo&gt;{{cite news |url=http://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/nathalie-emmanuel-goes-hollyoaks-hollywood-3319707 |title=Nathalie Emmanuel goes from Hollyoaks to Hollywood in Game of Thrones |work=Liverpool Echo |date=4 April 2013 |access-date=4 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150409195202/http://www.liverpoolecho.co.uk/news/liverpool-news/nathalie-emmanuel-goes-hollyoaks-hollywood-3319707 |archive-date=9 April 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Моҳи январи соли 2012, Эммануэл &quot;Websex: What's the Harm?&quot;-и BBC Three-ро пешниҳод кард, ки одатҳои ҳамхобагии онлайнии ҷавонони 16-24-соларо дар Британияи Кабир таҳқиқ мекунад&lt;ref name=&quot;WEBSEX&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/programmes/p00mz839 |title=Websex: What's the Harm?, Targeting girls for sex on social networks |date=4 January 2012 |publisher=BBC |access-date=4 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150528042422/http://www.bbc.co.uk/programmes/p00mz839 |archive-date=28 May 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Баъдтар ҳамон сол вай аввалин филми дебютии худро дар [[триллер]]и &quot;Twenty8k&quot; иҷро кард&lt;ref name=&quot;TWENTY8K&quot;&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/film/2012/sep/06/twenty8k-review |title=Twenty8k – review |work=The Guardian |date=6 September 2012 |access-date=4 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150410024252/http://www.theguardian.com/film/2012/sep/06/twenty8k-review |archive-date=10 April 2015 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ajmanagement.co.uk/index.php/actor/nathalie-emmanuel |title=Nathalie Emmanuel |publisher=A &amp; J Management |access-date=4 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190910044330/http://www.ajmanagement.co.uk/index.php/actor/nathalie-emmanuel |archive-date=10 September 2019 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

Соли дигар вай ба ҳайси Миссандея, тарҷумони Дейенерис Таргариенро дар силсилаи драмаи фантастикии [[HBO]] «[[Бозии тоҷу тахт]]» таъин шуд. Дар мусоҳиба бо Ҷиммӣ Киммел, вай тасдиқ кард, ки хабари ғолиб шуданашро барои нақш ҳангоми дар як мағозаи либос ба ҳайси фурӯшанда кор мекард шунид&lt;ref&gt;{{cite web |title=This 'Game of Thrones' actress was working in a clothing store when she got cast |url=https://www.mic.com/articles/173505/this-game-of-thrones-actress-was-working-in-a-clothing-store-when-she-got-cast |website=Mic.com|date=7 April 2017 }}&lt;/ref&gt;. Соли 2015, Эммануэл ба узви доимии ин намоиш таъин карда шуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.ew.com/article/2014/02/07/game-of-thrones-series-regular |title='Game of Thrones' scoop: See who's becoming a series regular |magazine=Entertainment Weekly |date=17 January 2015 |access-date=4 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150410005710/http://www.ew.com/article/2014/02/07/game-of-thrones-series-regular |archive-date=10 April 2015 |url-status=live |accessdate=2025-04-03 |archivedate=2015-04-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150410005710/http://www.ew.com/article/2014/02/07/game-of-thrones-series-regular }}&lt;/ref&gt;. Миссандея ягона қаҳрамони барҷастае буд, ки дар намоиш зани сиёҳпӯст буд ва саҳнаи марги ӯ, ки ҳангоми занҷир буданаш сурат гирифт, дар байни мухлисон нописанд буд ва онро намунаи яхдонсозӣ ва бедор кардани тасвири ғуломӣ меноманд&lt;ref name=&quot;Frankel2019&quot;&gt;{{cite book |last=Saulson |first=Sumiko |editor-last=Frankel |editor-first=John |chapter=From sidekick to romantic lead: rise of the strong black woman |title=Fourth Wave Feminism in Science Fiction and Fantasy: Volume 2. Essays on Television Representations, 2013-2019 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Mt6_DwAAQBAJ&amp;pg=PT115 |date=22 November 2019 |publisher=McFarland |isbn=978-1-4766-3866-9 |pages=93–109}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Romero |first=Aja |url=https://www.vox.com/2019/5/6/18530526/game-of-thrones-season-8-episode-4-death-who-died-missandei-daenerysn |title=Game of Thrones' Missandei controversy, explained |work=Vox |date=5 May 2019 |access-date=9 July 2020}}&lt;/ref&gt;.

Инчунин соли 2015 вай дар филми амалиётии [[Сареъ ва хашмгин 7]] ҳакери компютер Ремзӣ ва Ҳарриетро дар саёҳати илмии фантастикаи &quot;Maze Runner: The Scorch Trials&quot; бозӣ кардааст. Эммануэл ҷоизаи [[Screen Nation Awards]] барои беҳтарин нақши зан дар филмро ба даст овард. Вай бори дигар Ҳарриетро дар филми &quot;Maze Runner: The Cure Cure&quot; дар соли 2018 бозид&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/adam-driver-nathalie-emmanuel-francis-ford-coppola-megalopolis-1235145407/ |title=Adam Driver, Nathalie Emmanuel to Star in Francis Ford Coppola's 'Megalopolis' |date=12 May 2022 |publisher=Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;.

Соли 2017, Эммануэл гуфт, ки вай дар бозии Миссандея &quot;санъати нозукро&quot; омӯхтааст ва вақте ки вай дар саҳнаҳои садо ва бо экранҳои сабз ҳангоми бозӣ дар Ремзӣ кор мекард, ин нақш истифодаи хаёлотро ҳангоми бозӣ инкишоф дод. Вай соли 2017 нақши Ремзиро дар «[[Сареъ ва хашмгин 8]]» такрор кард; вай боз Рэмзиро дар «[[Сареъ ва хашмгин 9]]» бозӣ кард, ки мебоист моҳи майи соли 2020 бароварда мешуд, аммо бо сабаби [[дунёгирии COVID-19]] то июни соли 2021 мавқуф гузошта шуд&lt;ref&gt;{{Cite web |date=26 August 2022 |title=If you prefer titillated to terrified, RSVP yes to The Invitation |url=https://www.avclub.com/review-the-invitation-nathalie-emmanuel-film-1849451231 |access-date=5 September 2022 |website=The A.V. Club |language=en-us}}&lt;/ref&gt;.

Эммануэл дар силсилаи мазҳакавии романтикии телевизионии «Чор тӯй ва маросими дафн»-и Ҳулу Майя, сухангӯи сиёсиро бозид ва овози Дитро дар силсилаи филмҳои &quot;The Dark Crystal: Age of Resistance&quot;-и  [[Netflix]] буд, ки ҳарду соли 2019 бароварда шудаанд.

Моҳи июли соли 2020 Эммануэл дар муқобили [[Кевин Ҳарт]] ва [[Ҷон Траволта]] дар силсилафилми Quibi &quot;Die Hart&quot; нақш бозид&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Colburn |first1=Randall |title=John Travolta turns sidekicks into action heroes in this trailer for Kevin Hart's Die Hart |url=https://www.avclub.com/john-travolta-turns-sidekicks-into-action-heroes-in-thi-1844282738 |website=The A.V. Club |access-date=10 July 2020}}&lt;/ref&gt;.

Моҳи майи соли 2022 Эммануэл ба ҳайати ҳунармандони филми [[Фрэнсис Форд Коппола]] «Мегалополис» ҳамроҳ шуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/adam-driver-nathalie-emmanuel-francis-ford-coppola-megalopolis-1235145407/ |title=Adam Driver, Nathalie Emmanuel to Star in Francis Ford Coppola's 'Megalopolis' |date=12 May 2022 |publisher=Hollywood Reporter}}&lt;/ref&gt;.

Соли 2022, вай дар баробари [[Томас Доэртӣ]] дар филми тарсноки &quot;The Invitation&quot; нақш бозид&lt;ref&gt;{{Cite web |date=26 August 2022 |title=If you prefer titillated to terrified, RSVP yes to The Invitation |url=https://www.avclub.com/review-the-invitation-nathalie-emmanuel-film-1849451231 |access-date=5 September 2022 |website=The A.V. Club |language=en-us}}&lt;/ref&gt;.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Эммануэл бо сабабҳои саломатӣ растанихориро риоя мекунад ва дар соли 2017 ба Glamour гуфта буд, ки &quot;Ман ба саноати хӯрокворӣ эътимод надорам, ман ба он чизе ки ба мо медиҳанд бовар надорам - ин маро воқеан бемор мекунад&quot;

== Филмнома ==
=== Синамо ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Сол
! Номгӯй 
! Нақш
! class=&quot;unsortable&quot; | Шарҳҳо
! Иқт.
|-
| 2012
| ''[[Twenty8k]]''
| Carla
|
|
|-
| rowspan=2 | 2015
| ''[[Maze Runner: The Scorch Trials]]''
| Harriet
|
|&lt;ref name=&quot;COLLIDER&quot;&gt;{{cite web |url=https://collider.com/nathalie-emmanuel-game-of-thrones-furious-7-maze-runner-2-interview/ |title=Nathalie Emmanuel Talks Game of Thrones, Furious 7, and Maze Runner 2 |last=Weintraub |first=Steve |website=collider.com |publisher=Collider Cryptomedia |date=10 April 2015 |access-date=9 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200109105130/https://collider.com/nathalie-emmanuel-game-of-thrones-furious-7-maze-runner-2-interview/ |archive-date=9 January 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Furious 7]]''
| rowspan=&quot;2&quot; | [[List of Fast &amp; Furious characters#Ramsey|Ramsey]]
| 
|
|-
| 2017
| ''[[The Fate of the Furious]]''
|
|
|-
| rowspan=2 | 2018
| ''[[Maze Runner: The Death Cure]]''
| Harriet
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mtv.com/news/2276012/nathalie-emmanuel-scorch-trials/ |title=The &quot;Scorch Trials&quot; sequel will definitely feature more butt-kicking ladies |last=Murphy |first=Shaunna |website=mtv.com |publisher=MTV |date=21 September 2015 |access-date=9 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190213101817/http://www.mtv.com/news/2276012/nathalie-emmanuel-scorch-trials/ |archive-date=13 February 2019 |url-status=dead |accessdate=2025-04-03 |archivedate=2019-02-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190213101817/http://www.mtv.com/news/2276012/nathalie-emmanuel-scorch-trials/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[The Titan (film)|The Titan]]''
| Warrant Officer Tally Rutherford
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.radiotimes.com/film/f55ght/ |title=The Titan |author=&lt;!--Not stated--&gt; |website=radiotimes.com |publisher=Immediate Media Company |access-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705082127/https://www.radiotimes.com/film/f55ght/ |archive-date=5 July 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2020
| ''[[Holly Slept Over]]''
| Holly
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |last=Galuppo |first=Mia |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/nathalie-emmanuel-ron-livingston-star-comedy-holly-slept-ld-entertainment-1042850 |title=Nathalie Emmanuel, Ron Livingston to Star in Comedy 'Holly Slept Over' for LD Entertainment (Exclusive) |work=hollywoodreporter.com |date=25 September 2017 |access-date=9 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190724150432/https://www.hollywoodreporter.com/news/nathalie-emmanuel-ron-livingston-star-comedy-holly-slept-ld-entertainment-1042850 |archive-date=24 July 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=3 | 2021
| ''[[F9 (film)|F9]]''
| Ramsey
|
|
|-
| ''[[Army of Thieves]]''
| Gwendoline Starr
| 
|&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Snyder |first1=Zack |title=Busy here in LA editing #AOTD. Meanwhile, in Germany/Prague, the prequel starts filming this week! Nathalie Emmanuel, Stuart Martin, Matthias Schweighöfer, Guz Khan, Ruby O´Fee - and additionally: Jonathan Cohen, Noémi Nakai, Peter Simonischek |url=https://twitter.com/ZackSnyder/status/1317499243246936064 |website=[[Twitter]] |access-date=20 February 2021 |date=17 October 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Last Train to Christmas]]''
| Sue Taylor
|
|
|-
|2022
| ''[[The Invitation (2022 film)|The Invitation]]
| Evelyn &quot;Evie&quot; Jackson
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://deadline.com/2021/05/game-of-thrones-nathalie-emmanuel-garrett-hedlund-screen-gems-dracula-the-bride-1234758555/ |title='Game Of Thrones' Alum Nathalie Emmanuel And Garrett Hedlund To Star in Screen Gems' Horror Pic 'The Bride' |website=Deadline Hollywood |first=Justin |last=Kroll |date=17 May 2021 |access-date=2 April 2022}}&lt;/ref&gt;
|-
|2023
| ''[[Fast X]]''
| Ramsey
| 
|
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |2024
| ''[[Arthur the King]]''
| Olivia
|
|
|-
| ''[[Megalopolis (film)|Megalopolis]]''
| Julia Cicero
|
|
|-
|''[[The Killer (2024 film)|The Killer]]''
|Zee
|
|
|}

=== Телевизион ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Сол
! Номгӯй 
! Нақш
! class=&quot;unsortable&quot; | Шарҳҳо
! Иқт.
|-
| 2006–2010
| ''[[Hollyoaks]]''
| rowspan=&quot;3&quot; | [[Sasha Valentine]]
| 191 episodes
|
|-
| 2008
| ''[[Hollyoaks Later]]''
| Мавсими 1 (4 қисм)
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.limepictures.com/programmes/scripted/hollyoaks-later |title=Hollyoaks Later |author=&lt;!--Not stated--&gt; |website=limepictures.com |publisher=Lime Picture |access-date=9 July 2020 |archive-date=11 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200711063825/https://www.limepictures.com/programmes/scripted/hollyoaks-later |url-status=dead |accessdate=2025-04-03 |archivedate=2020-07-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200711063825/https://www.limepictures.com/programmes/scripted/hollyoaks-later }}&lt;/ref&gt;&lt;!--source does not verify number of episodes--&gt;
|-
| 2009
| ''[[Hollyoaks: The Morning After the Night Before]]''
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=OH0CA_Yku3I |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211213/OH0CA_Yku3I |archive-date=13 December 2021 |url-status=live |title=Episode Four - Hollyoaks: The Morning After the Night Before |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=13 July 2009 |website=youtube.com |publisher=Hollyoaks (official YouTube Channel) |access-date=5 July 2020}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2011
| ''[[Casualty (TV series)|Casualty]]''
| Cheryl Hallows
| Қисм: &quot;Only Human&quot;
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.radiotimes.com/tv-programme/e/tc5w/casualty--series-25---28-only-human/ |title=Casualty: Series 25 - Episode 28 |author=&lt;!--Not stated--&gt; |website=radiotimes.com |publisher=Immediate Media Company |access-date=9 July 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[Misfits (TV series)|Misfits]]''
| Charlie
| Қисми 3.1
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.comedy.co.uk/tv/misfits_e4/episodes/3/1/ |title=Misfits (2009) Series 3, Episode 1 |author=&lt;!--Not stated--&gt; |website=comedy.co.uk |publisher=British Comedy Guide |access-date=9 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200314052745/https://www.comedy.co.uk/tv/misfits_e4/episodes/3/1/ |archive-date=14 March 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''Scream if You Know the Answer!''
| Худ
| Series 1, episode 9
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.radiotimes.com/tv-programme/e/9rgr/scream-if-you-know-the-answer--series-1-episode-9/ |title=Scream if you Know the Answer! |author=&lt;!--Not stated--&gt; |website=radiotimes.com |publisher=Immediate Media Company |access-date=5 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200705165842/https://www.radiotimes.com/tv-programme/e/9rgr/scream-if-you-know-the-answer--series-1-episode-9/ |archive-date=5 July 2020 |url-status=live |accessdate=2025-04-03 |archivedate=2020-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200705165842/https://www.radiotimes.com/tv-programme/e/9rgr/scream-if-you-know-the-answer--series-1-episode-9/ }}&lt;/ref&gt;
|-
| 2012
| ''Websex: What's the Harm?''
| Худ
| 
|
|-
| 2013–2019
| ''[[Game of Thrones]]''
| [[Missandei]]
| Мавсимҳои 3–4: гуногун (15 қисм)&lt;br&gt;Мавсимҳои 5–8: нақши асосӣ (23 қисм)
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2019
| ''[[Four Weddings and a Funeral (miniseries)|Four Weddings and a Funeral]]''
| Maya Jones
| Силсилафилми хурд
|&lt;ref name=&quot;BEHEADED&quot;&gt;{{cite news |last=Davies |first=Hannah |date=11 December 2019 |title=No-one gets beheaded: Nathalie Emmanuel on life after Game of Thrones |url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2019/dec/11/no-one-gets-beheaded-nathalie-emmanuel-on-life-after-game-of-thrones-westeros-four-weddings |work=The Guardian |location=London |access-date=4 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704014201/https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2019/dec/11/no-one-gets-beheaded-nathalie-emmanuel-on-life-after-game-of-thrones-westeros-four-weddings |archive-date=4 July 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
| ''[[The Dark Crystal: Age of Resistance]]''
| Deet (овоз)
| Нақши асосӣ 
|
|-
| 2020
| ''[[Die Hart]]''
| Jordan King
| Нақши асосӣ
|&lt;ref name=&quot;DHESS&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.essence.com/feature/nathalie-emmanuel-die-hart/ |title='Die Hart' Star Nathalie Emmanuel Manifested Her Breakout Role |last=Ogunsola |first=Jennifer |date=21 July 2020 |website=essence.com |publisher=[[Essence (magazine)|Essence]] |access-date=19 August 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DHVOG&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.vogue.co.uk/arts-and-lifestyle/article/nathalie-emmanuel-interview |title='Game Of Thrones' Star Nathalie Emmanuel Is Just Getting Started |last=Maitland |first=Hayley |date=22 July 2020 |website=vogue.co.uk |publisher=[[British Vogue|Vogue]] |access-date=19 August 2020}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Радио ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Сол
! Номгӯй 
! Нақш
! class=&quot;unsortable&quot; | Шарҳҳо
! Иқт.
|-
| 2018
| ''Love Henry James: The Golden Bowl''
| Charlotte Stant
|
|&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/m0000n98 |title=DramaLove Henry James: The Golden Bowl |author=&lt;!--Not stated--&gt; |date=7 October 2018 |website=bbc.co.uk |publisher=BBC |access-date=4 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200708011539/https://www.bbc.co.uk/programmes/m0000n98 |archive-date=8 July 2020 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Британияи Кабир]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Британияи Кабир]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Британияи Кабир]]</text>
      <sha1>6o5l1vhtq2j1pcrlxw12o4fez93vjme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мадаклаштиҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325946</id>
    <revision>
      <id>1461795</id>
      <parentid>1438621</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T23:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5165" sha1="kojb0q3m6sdju32f1rhhsxegq8ulrul" xml:space="preserve">{{Мардум
| название = Мадаклаштцы
| самоназвание = мадаклашти
| расселение = {{Флагификация|Пакистан}}
| численность = 3635 чел{{sfn|Akhunzada|2018|с=38}}.
| вымер = 
| архкультура = 
| язык = [[Мадаклаштский язык|мадаклаштский]], [[кховар]], [[пушту]], [[урду]]
| религия = [[ислам]] [[исмаилизм|исмаилитского толка]]
| входит = [[таджики]]
| родственные = [[пуштуны]], [[персы]], [[нуристанцы]]
| включает = 
| происхождение = 
}}'''Мадаклаштӣ''' як ҷамъияти қавмӣ-забонӣ (этнолингвистии) маҳаллии [[тоҷикон]] аст, ки мисли [[Тоҷикони Покистон|тоҷикони дигари Покистон]] ба далели ассимилятсияи мардумони дигар [[Забони форсӣ|забони форсиро]] намедонанд. Дар водии Мадаклашти ҳавзаи Читрали [[Хайбер-Пухтунхво|музофоти Хайбер-Пахтунхва]] дар шимоли [[Покистон]] ва навоҳии атрофи он зиндагӣ мекунанд. Онҳо бо гуфтори мадаклаштӣ ҳарф мезананд. Бархе аз забоншиносон онро гӯиши [[Забони дарӣ|дарӣ]] ё [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uoch.edu.pk/index.php/languages-of-hindukush/|title=Brief descriptions of the Languages spoken in Chitral|website=University of Chitral|deadlink=no|accessdate=2022-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220209224834/https://uoch.edu.pk/index.php/languages-of-hindukush/|archivedate=2022-02-09}}&lt;/ref&gt; меноманд, бархеи дигар низ мисли худи мадаклаштиён онро забони мустақили шохаи эронии ғарбӣ медонанд {{Sfn|Kreutzmann|2017|страницы=255}}. Онҳо ба [[Ислом|исломи]] [[Исмоилия|исмоилӣ]] эътиқод доранд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ismailimail.blog/2014/06/09/madaklasht-village-of-ismaili-muslims-sets-an-example-of-communal-tolerance-harmony/|title=Madaklasht village of Ismaili Muslims sets an example of communal tolerance, harmony|website=IsmailiMail|date=2014-06-09|deadlink=no|accessdate=2022-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220209224837/https://ismailimail.blog/2014/06/09/madaklasht-village-of-ismaili-muslims-sets-an-example-of-communal-tolerance-harmony/|archivedate=2022-02-09}}&lt;/ref&gt;.

== Таърих ==
Аҷдодони сокинони муосири Мадаклашт беш аз дувуним аср пеш аз манотиқи тоҷикзабони шимолу шарқи [[Афғонистон]] ба Читрал муҳоҷират кардаанд {{Sfn|Israr|1969|страницы=12}} . Аз он вақт инҷониб онҳо дар ҷудоии нисбӣ аз дигар гӯяндагони шеваҳои форсӣ зиндагӣ мекарданд ва зери таъсири ҳамсоягони нави худ – қавмҳои кҳо, гуҷор ва [[паштунҳо]] қарор гирифтанд. Ин омилҳо имкон доданд, ки мадаклаштиён як ҳувияти хосе ба вуҷуд оранд ва ҳам аз тоҷикон ва ҳам аз мардуми бумии Читрал фарқ кунанд {{Sfn|Akhunzada|2018|страницы=37}} .

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==

* {{Статья|автор=Akhunzada F.|заглавие=Madaklashti: A Persian-Speaking Community Of Northern Pakistan|издание=Archivio per l’Antropologia e la Etnologia|год=2018|ссылка=https://www.researchgate.net/publication/335961328_Madaklashti_A_Persian-Speaking_Community_Of_Northern_Pakistan|номер=148|страницы=35–47|ref=Akhunzada}}
* {{Статья|автор=Israr D.|заглавие=The people of Chitral: A Survey of their Ethnic Diversity|издание=Pakistan Geographical Review|год=1969|ссылка=http://www.mahraka.com/israr_ud_din/people-of-chitral.pdf|номер=24 (1)|страницы=1–13|ref=Israr}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Статья|автор=Kreutzmann H.|заглавие=Language Variegation across the Pamir: Hindukush-Karakoram: Perceptions and Mobilities|издание=Südasien-Chronik – South Asia Chronicle|год=2017|ссылка=https://edoc.hu-berlin.de/bitstream/handle/18452/19499/11%20-%20Forum%20-%20Kreutzmann%20-%20Language%20Variegation%20across%20the%20Pamir%20Hindukush-Karakoram%20Perceptions%20and%20Mobilities.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y|номер=7|страницы=251–273|ref=Kreutzmann}}
[[Гурӯҳ:Диаспораи тоҷикон]]
[[Гурӯҳ:Ақвоми Покистон]]
[[Гурӯҳ:Мардумони эронитабор]]</text>
      <sha1>kojb0q3m6sdju32f1rhhsxegq8ulrul</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Забони мадаклаштӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325947</id>
    <revision>
      <id>1461786</id>
      <parentid>1438626</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T17:29:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6765" sha1="t2s3nvb6qms5xetxiullc0zfut0vvge" xml:space="preserve">{{Забон|письмо [[Бесписьменные языки|бесписьменный]]}}'''Забони мадаклаштӣ''' (лаҳҷаи мадаклаштӣ) шеваи [[Мадаклаштиҳо|мардуми мадаклашт]], як ҷомеаи этнолингвистии [[тоҷикон]] аст[[Тоҷикон|,]] ки дар ноҳияи Читрал дар шимоли [[Покистон]] зиндагӣ мекунанд.

== Таърих ==
Мадаклаштиҳо зиёда аз дувуним аср пеш аз дигар гуруҳҳои тоҷикзабон ҷудо шуда, аз қисмати шимолу шарқии [[Афғонистон]] ба Читрал кӯчида буданд {{Sfn|Israr|1969|страницы=12}} . Аз он вақт инҷониб онҳо аз дигар тоҷикон ва даризабонҳо дар ҷудоии нисбӣ зиндагӣ мекарданд, вале бо ҳамсоягони нави худ, яъне миллатҳои кҳо, гуҷар ва [[паштунҳо]] робитаи зич доштанд. Рушди ҷудогона ва таъсири забонҳои халқҳои Читрал имкон дод, ки дар шеваи мадаклаштиҳо аз гуфтори тоҷикони Афғонистон тафовути ҷиддӣ пайдо шавад. Ба далели ин тафовут бештари гӯяндагони мадаклаштӣ ва бархе аз забоншиносон онро забони мустақили шохаи эронии ғарбӣ {{Sfn|Kreutzmann|2017|страницы=255}} ва бархеи дигар онро ба гӯиши [[Забони форсӣ|форсӣ]]  {{Sfn|Decker|1992|страницы=12}} {{Sfn|Lorimer|1922|страницы=127}} тасниф кардаанд. Тибқи маълумоте, ки забоншиноси покистонӣ Фахруддин Охундзода аз яке аз гӯяндагони шева ба даст овардааст, тафовути луғавии мадаклаштӣ ва тоҷикӣ ҳудуди 30-35 дарсадро ташкил медиҳад {{Sfn|Akhunzada|2018|страницы=38}} .

== Вазъияти иҷтимоӣ-забонӣ ==
Мадаклаштӣ тақрибан барои 2-4 ҳазор нафар забони модарӣ аст  {{Sfn|Decker|1992|страницы=11}} {{Sfn|Akhunzada|2018|страницы=37–38}} . Қариб хамаи онҳо дар панч дехаи водии Мадаклашт: Матив, Кашакал, Убара, Эбара ва Бебандӣ зиндагй мекунанд. Аз ҷиҳати маъмурӣ ин деҳаҳо, ки бо масофаҳои хурд аз ҳам ҷудо шудаанд, як шаҳракро ташкил медиҳанд, ки бо номи Мадаклашт маълум аст.

Забони мадаклаштӣ бо вуҷуди тангии ҷуғрофӣ ва шумораи ками гуфту-шунидҳо дараҷаи зиндаи баланд дошта, дар ҳаёти рӯзмарра тамоми сокинони Мадалакшт, аз чумла бачаҳо аз он истифода мебаранд. Ф.Охундзода дараҷаи баланди ҳифзи забонро ба ҷойгиршавии дури водӣ, вуҷуд надоштани никоҳи омехта ва нуфузи таърихии иҷтимоии [[забони форсӣ]], ки ба он наздик аст, нисбат медиҳад. Ба забони мадаклаштӣ на танҳо мадаклаштиҳо, балки бархе аз сокинони деҳаҳои ҳамсояи паштуниву гуҷарӣ низ ҳарф мезананд {{Sfn|Akhunzada|2018|страницы=38}} .

Аксари занон ва кӯдакони Мадаклашт якзабонанд, яъне онҳо бо забонҳои дигар ҳарф намезананд. Қариб ҳамаи мардон ба ғайр аз мадаклаштӣ боз бо забони дардии кҳовар ҳарф мезананд, ки ҳамчун забони гуфтугӯии Читрал амал мекунад. Бисёре аз мардон инчунин бо [[Пашту|забони пашту]] ҳарф мезананд, сокинони таҳсилкардаи Мадаклашт бг [[Забони урду|урду]] ва камтар бо [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] ҳарф мезананд {{Sfn|Akhunzada|2018|страницы=38}} ․

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==

* {{Статья|автор=Akhunzada F.|заглавие=Madaklashti: A Persian-Speaking Community Of Northern Pakistan|издание=Archivio per l’Antropologia e la Etnologia|год=2018|ссылка=https://www.researchgate.net/publication/335961328_Madaklashti_A_Persian-Speaking_Community_Of_Northern_Pakistan|номер=148|страницы=35–47|ref=Akhunzada}}
* {{Книга|автор=Decker K.|заглавие=Sociolinguistic Survey of Northern Pakistan. Volume 5. Languages of Chitral|год=1992|ссылка=https://www.sil.org/system/files/reapdata/27/02/58/27025885940262322544465526417847562858/32850_SSNP05.pdf|место=Islamabad|издательство=Quaid-i-Azam University, National Institute of Pakistan Studies|страниц=257|ref=Decker}}
* {{Статья|автор=Israr D.|заглавие=The people of Chitral: A Survey of their Ethnic Diversity|издание=Pakistan Geographical Review|год=1969|ссылка=http://www.mahraka.com/israr_ud_din/people-of-chitral.pdf|номер=24 (1)|страницы=1–13|ref=Israr}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Статья|автор=Kreutzmann H.|заглавие=Language Variegation across the Pamir: Hindukush-Karakoram: Perceptions and Mobilities|издание=Südasien-Chronik – South Asia Chronicle|год=2017|ссылка=https://edoc.hu-berlin.de/bitstream/handle/18452/19499/11%20-%20Forum%20-%20Kreutzmann%20-%20Language%20Variegation%20across%20the%20Pamir%20Hindukush-Karakoram%20Perceptions%20and%20Mobilities.pdf?sequence=1&amp;isAllowed=y|номер=7|страницы=251–273|ref=Kreutzmann}}
* {{Книга|автор=Lorimer D.|заглавие=The phonology of the Bakhtiari, Badakhshani, and Madaglashti dialects of modern Persian, with vocabularies.|год=1922|ссылка=https://digitalcommons.unomaha.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1184&amp;context=afghanuno|место=London|издательство=Royal Asiatic Society|страниц=205|ref=Lorimer}}
[[Гурӯҳ:Забонҳои Покистон]]</text>
      <sha1>t2s3nvb6qms5xetxiullc0zfut0vvge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маҳмадсаид Шоҳиён</title>
    <ns>0</ns>
    <id>326471</id>
    <revision>
      <id>1461798</id>
      <parentid>1441891</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T01:18:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9702" sha1="hx98wpdz54yk93t8ejb8sbam5wkjjaw" xml:space="preserve">{{Синамогар}}
'''Маҳмадсаид Шоҳиён''' (''Маҳмадсаид Пиров''; зод. 18 марти 1966, ноҳияи Совет, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — [[Ҳунарпеша|ҳунарпешаи театру]] синамо, продюсер, давлатмард ва фарҳангии тоҷик. [[Арбоби ҳунари Тоҷикистон]] (2025)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20250825/az-ozoda-ramonu-ruiya-urbonova-to-raim-saidzoda-va-muammadsaid-shoiyon-boz-kio-imrz-mukofoti-davlat-giriftand|title=Аз Озода Раҳмону Руқия Қурбонова то Раҳим Саидзода ва Муҳаммадсаид Шоҳиён. Боз киҳо имрӯз мукофоти давлатӣ гирифтанд?|website=asiaplustj.info|date=2025-08-25|publisher=[[ASIA-Plus]]|lang=tg|accessdate=2025-08-26}}&lt;/ref&gt;. 

== Зиндагинома ==
Маҳмадсаид Шоҳиён 18 марти соли 1966 дар ноҳияи Темурмалики вилояти Хатлон ба дунё омадааст. Таҳсилоти худро дар соҳаҳои гуногун такмил додааст&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://tojikfilm.tj/%d2%b3%d0%be%d0%bb%d0%bd%d0%be%d0%bc%d0%b0%d0%b8-%d0%bc%d0%b0%d2%b3%d0%bc%d0%b0%d0%b4%d1%81%d0%b0%d0%b8%d0%b4-%d1%88%d0%be%d2%b3%d0%b8%d1%91%d0%bd/|title=Ҳолномаи Маҳмадсаид Шоҳиён|publisher=Тоҷикфилм|lang=|accessdate=2025-08-26}}&lt;/ref&gt;:

* 1985—1989 — Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода, ихтисоси «ҳунарпешаи драма ва синамо».
* 1994—1998 — Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон, ихтисоси «тоҷири молшинос».
* 1999—2002 — Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, факултаи ҳуқуқшиносӣ, ихтисоси «ҳуқуқшинос».
* 2004—2006 — Академияи  хидмати давлатии Шимолу-Ғарбити шаҳри Санкт-Петербург, ихтисоси «менеҷер».

== Корнома ==
Фаъолияти кории Маҳмадсаид Шоҳиён доираи васеи соҳаҳои фарҳанг ва идоракунии давлатиро дар бар мегирад&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;:

* 1989—2000 — ҳунарпешаи Театри давлатии академии драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.
* 2000—2001 — муовини директори киностудияи «Тоҷикфилм».
* 2001—2005 — муовини раиси Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* 2005—2009 — директори Телевизиони «Сафина».
* 2009—2011 — директори киностудияи «Тоҷикфилм».
* 2011—2013 — мудири шуъбаи фарҳанги Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* 2013—2015 — муовини якуми вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref&gt;[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/power/20131206/mahmadsaid-pirov-muovini-avvali-vaziri-farhangi-tochikiston-tain-shud Маҳмадсаид Пиров муовини аввали вазири фарҳанги Тоҷикистон таъин шуд]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Asia-Plus (6 Декабр 2013). Дастрасӣ 25 августи 2025.&lt;/ref&gt;.
* 2015—2020 — раиси Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref&gt;[https://www.president.tj/node/8213 Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи Раиси Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин намудани Пирзода М.]. president.tj (4 феврали 2015). Дастрасӣ 25 августи 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/20049|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи аз вазифаи раиси Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон озод намудани Шоҳиён М.|author=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=|date=2020-01-24|lang=|accessdate=2025-08-26}}&lt;/ref&gt;.
* Аз январи соли 2020 — директори Муассисаи давлатии «Тоҷикфилм»&lt;ref name=&quot;sputnik&quot;&gt;[https://sputnik.tj/20200127/Mahmadsaid-Shohiyon-direktori-Tojikfilm-tain-shud-1030614050.html Маҳмадсаид Шоҳиён директори «Тоҷикфилм» таъин шуд]{{Пайванди мурда|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (тоҷ.). Sputnik Тоҷикистон (27 Январ 2020). Дастрасӣ 25 августи 2025.&lt;/ref&gt;.

== Эҷод ==
Маҳмадсаид Шоҳиён ҳам дар саҳнаи театр ва ҳам дар синамо нақшҳои хотирмон офаридааст&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Нақшҳо дар театр ===
Дар саҳнаи Театри ба номи Лоҳутӣ дар намоишномаҳои зерин нақш бозидааст:

* «Имтиҳон» (коргардон Т. Аҳмадхонов, 1989) — ''Донишҷӯ''
* «Афсонаҳои мӯйсафед» (А. Муҳаммадҷонов, 1989) — ''Ибод''
* «Борбад» (Б. Миралибеков, 1990) — ''Ҳофиз''
* «Мардон намегирянд» (Т. Аҳмадхонов, 1991) — ''Сарбоз''
* «Сид» (Х. Майбалиев, 1993) — ''Родриго''

=== Нақшҳо дар синамо ===
Фаъолияти ӯ дар синамо аз соли 1989 оғоз шуда, дар филмҳои бадеии зерин нақш офаридааст:

* «Шӯравӣ» (коргардон Сергей Нилов, Мосфилм, 1988)
* «Интиқомҷӯйи хурдакак» (коргардони таҳиягар Г. Александров, [[Тоҷикфилм]], 1990) — ''Маҳмудбой'' 
* «Ашк ва шамшер» (коргардони таҳиягар Тоҳир Собиров, 1991) — [[Восеъ]] 
* «Муҳаббат баъди сад сол» (коргардони таҳиягар  М. Қосимова, Тоҷикфилм, 1992) — ''Маҷнун'' 
* «Буд, набуд…» (коргардонҳо [[Асланшоҳ Раҳматуллоев]] ва Раҷабалӣ Пиров, Тоҷикфилм, 2002) — ''Ҳалимбой'' 
* «[[Дар орзуи падар]]» (коргардони таҳиягар  [[Саидҷон Қодирӣ]], Тоҷикфилм, 2002) — ''Абдушукур&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://farazh.tj/musohiba/ma-madsaid-sho-ijon-az-unarvar-to-sarvar/|title=Маҳмадсаид Шоҳиён: Аз ҳунарварӣ то сарварӣ|author=[[Абдулқодири Раҳим]]|website=|date=2023-07-21|publisher=[[Фараж]]|lang=|accessdate=2025-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240518220805/https://farazh.tj/musohiba/ma-madsaid-sho-ijon-az-unarvar-to-sarvar/|archivedate=2024-05-18}}&lt;/ref&gt;''
* «Сароби биҳишт» (коргардон  [[Юнус Юсупов]], Тоҷикфилм, 2002)
* «Пуштаи  Хандақпеч» (коргардони  таҳиягар  Саидҷон Қодирӣ, [[ТВ Сафина]], 2007) —  ''Ватандор'' 
* «Кӯҳистонӣ» (коргардон  Юнус Юсупов, ТВ Сафина, 2009) — ''Файз'' 
* «Чарх» (коргардон Ш. Раҷабов, ТВ Сафина, 2010) — ''Шаҳзод'' 
* «Соҳил» (коргардон  Раҷабалӣ Пиров, Тоҷикфилм, 2011) — ''Ансорӣ'' 

=== Садогузорӣ ===
Ба беш аз 100 нақши филм дар «Тоҷикфилм», телевизиони «Сафина», телевизиони «Тоҷикистон»  ва телевизиони «Синамо» ба забони тоҷикӣ садогузорӣ кардааст.

=== Продюсерӣ ===
Ба ҳайси продюсер дар таҳияи беш аз 25 филм саҳм гузоштааст, ки баъзе аз онҳо дар ҷашнвораҳои байналмилалӣ соҳиби ҷоизаҳо шудаанд&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Таълифот ==
Муаллиф, таҳиякунандаи беш аз 25 филмнома ва нашрҳои сершумор дар соҳаи синамо, театр ва продюсерӣ; муаллифи 4 монография ва 50 мақолаҳои илмию методӣ дар соҳаи рушди иқтисоди телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Ордени «Шараф», дараҷаи 1;
* Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон;
* Аълочии фарҳанги Тоҷикистон;
* Аълочии кинематографияи тоҷик.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Арбобони ҳунари Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>hx98wpdz54yk93t8ejb8sbam5wkjjaw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Озодии эътиқод</title>
    <ns>0</ns>
    <id>327889</id>
    <revision>
      <id>1461840</id>
      <parentid>1452953</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T06:47:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17517" sha1="ds08ve0y02xkwhfpsxzu093zmt8baq9" xml:space="preserve"> 

'''Озодии эътиқод''' — ҳуқуқи табиии мустақилона ташаккул додани ҷаҳонбинӣ, [[виҷдон]] ва арзишҳое мебошад, ки ба худшиносӣ мусоидат мекунанд.

Мафҳуми « [[Озодӣ (дар хуқуқ)|озодии]] [[эътиқод]] » нисбат ба мафҳуми « [[озодии эътиқод]] » доираи васеътари масъалаҳоро дар бар мегирад. Моҳияти [[Озодӣ (дар хуқуқ)|озодии]] [[эътиқод]] одатан аз нигоҳи [[фалсафа]], [[Ахлоқиёт|ахлоқиёт]], [[сиёсатшиносӣ]] ва омӯзиши динӣ баррасӣ мешавад.

== Таърих ==
=== Эъломияи умумии ҳуқуқи башар ===
{{аввали иқтибос}}{{охири иқтибос|сарчашма=}}«Ҳар як шахс ҳақ дорад озодии андеша, виҷдон ва динро дошта бошад; ин ҳуқуқ озодии тағйир додани дин ё эътиқоди худро ва озодии пайравӣ аз дин ё эътиқоди худро хоҳ танҳо ва хоҳ якҷоя бо дигарон ва ба таври оммавӣ ё хусусӣ дар таълим, амал, ибодат ва маросимҳои динӣ дар бар мегирад».{{охири иқтибос|сарчашма=Эъломияи умумии ҳуқуқи башар}}

=== Эъломияи ҳуқуқҳо ===
Билли ҳуқуқии Бритониё аз [[соли 1689]] ҳуқуқи шахсро барои доштани [[ақида]] ва [[эътиқод]], пайравӣ аз эътиқоди худ новобаста аз он ки дигарон чӣ маслиҳат медиҳанд эътироф мекард.
=== Конститутсияи ИМА ===
Дар [[Фаронса]] принсипи озодии [[эътиқод]] бори аввал дар моддаи 10-уми Эъломияи ҳуқуқи инсон ва шаҳрванд ( [[Соли 1789|1789]] ) эълон шудааст, ки дар он гуфта мешуд: &quot;Ҳеҷ касро барои эътиқоди худ, ҳатто эътиқоди динӣ, таъқиб кардан мумкин нест, ба шарте ки ифшои онҳо ба тартиботи ҷамъиятӣ таҳдид накунад.&quot; Конститутсия &quot; озодии ибодати диниро эълон кард (сентябри [[соли 1791]] ). Кодекси шаҳрвандии [[Фаронса]] [[Соли 1804|аз соли 1804]] - Кодекси Наполеони I - умуман масъалаҳои [[Дин|диниро]] баррасӣ намекард ва бо ин нишон медод, ки [[давлат]] асосан [[Дунявият|дунявӣ]] аст.

=== Эъломияи ҳуқуқи инсон ва шаҳрванд ===
Дар [[Сарқонуни Иёллоти Мутаҳидда|Конститутсияи аввалини ИМА]] [[Соли 1787|дар соли 1787]] рӯихати [[Ҳуқуқ|ҳуқуқҳои]] ҷудонашаванда мавҷуд набуд, зеро Падарони асосгузор тахмин мезаданд, ки ҳуқуқҳое, ки табиатан ба шахс тааллуқ доранд, тасдиқи матни [[Қонуни асосӣ]] талаб карда намешавад. Рӯихати онҳоро метавон ҳамчун рӯихати пурраи [[ҳуқуқ]] ва озодиҳо қабул кард, ки метавонад боиси поймол шудани ҳуқуқҳое гардад, ки дар рӯихат дохил нашудаанд. Набудани рӯихати ҳуқуқ ва озодиҳои аз ҷониби федералӣ муқарраршуда дар  [[Сарқонуни Иёллоти Мутаҳидда|Конститутсияи аввалини ИМА]] боиси танқиди [[ҳуҷҷат]] гардид. Дар [[соли 1789]] ба [[Конгресси ИМА|Конгресси нав интихобшудаи ИМА]] лоиҳаи тағйироте пешниҳод карда шуд, ки дорои муқаррароти ҳуқуқҳои сиёсӣ ва шахсӣ буданд. Даҳ тағйироти аввалин ба [[Сарқонуни Иёллоти Мутаҳидда|Конститутсияи аввалини ИМА]], ки Билли федералии ҳуқуқҳоро ташкил медоданд, то охири [[соли 1791]] тасдиқ карда шуданд. Тағйиротҳои қабулшуда [[Озодии эътиқод|озодии дин]], [[Озодии баён|озодии сухан]] ва озодии матбуот, ҳуқуқи мардум барои ҷамъомадҳои осоишта ва дархост ба [[ҳукумат]], [[дахлнопазирии шахс]] , манзил, ҳуҷҷатҳо ва моликият ва дигар ҳуқуқҳоро пешбинӣ мекарданд.

=== Ислоҳот ===
[[Эъломияи ҷаҳонии ҳуқуқи башар|Эъломияи умумии ҳуқуқи башар]] дар ҷаласаи сеюми [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид|Маҷмаи Умумии СММ]] бо қарори 217 A (III) дар [[10 декабр|10 декабри]] [[соли 1948]] қабул шуда, ҳуқуқҳои асосии инсонро муайян кардааст. Дар моддаи 18-уми Эъломия гуфта мешавад:

Асри XV дар [[Аврупо]] бо оғози [[Ислоҳот]] қайд карда шуд, ки дар он, ба гуфтаи як қатор муҳаққиқон, &quot;ҳамин идеяи озодии виҷдон пайдо шуд&quot;. 95 тезиси машҳури Виттенберги Мартин Лютер, ки ҳуҷҷати асосии [[Ислоҳот]] гардид, озодии виҷдони [[Масеҳият|масеҳтро]]  бо талаботи мавъизаи озод ва паҳн кардани бемамониати Навиштаҳои Муқаддас, ки анъанавӣ салоҳияти [[Калисои католикӣ]] ҳисобида мешуд, пайваст мекард. Ҳамин тариқ, вазифаи асосии Ислоҳот аз байн бурдани таъсири бартаридоштаи [[Калисои католикӣ]] ҳамчун тарафдори [[тундгароӣ]] буд, ки дар баробари дигар чизҳо бузургтарин феодал дар Аврупо буд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rusoir.ru/03print/03print-01/03print-01-03/|title=Институт свободы совести в Европе: история и современность.|website=Российское общество исследователей религии|lang=ru-RU|accessdate=2021-01-13|archivedate=2023-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230228132732/https://rusoir.ru/03print/03print-01/03print-01-03/}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://allrefs.net/c2/46l75/p11/|title=allRefs.net|website=allrefs.net|lang=ru|accessdate=2021-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170927014338/http://allrefs.net/c2/46l75/p11/|archivedate=2017-09-27}}&lt;/ref&gt;. Яке аз аввалинҳоест, ки масъалаи озодии виҷдонро дар рисолаи худ ''&quot;De haereticis, an sint persequendi&quot;'' ( &quot;Оё бидъаткоронро таъқиб кардан лозим аст&quot;, 1554), ки бо тахаллус нашр шудааст, ба миён гузоштааст.

== Замони муосир ==
=== Фаронса ===
Фаронса ба принсипи лайсизм, ки ҷудо кардани ҳокимияти сиёсӣ ва давлатӣ аз созмонҳои динӣ ва эътироф накардани ягон [[дин]] аз ҷониби давлат аст, риоя мекунад. Аз давлат ва ҳамаи ниҳодҳои он даъват карда мешавад, ки нисбат ба ҳама динҳо ва эътиқодҳо бетараф бошанд ва ҳамзамон озодии пурраи виҷдон, ибодат ва эътиқод, аз ҷумла даст кашидан аз динро кафолат диҳанд. Ҷумҳурӣ тавассути секуляризатсияи ҷомеа бо динҳо ё эътиқодҳо мубориза намебарад, балки онҳоро қасдан аз татбиқи ҳокимияти сиёсӣ ва маъмурӣ маҳрум мекунад.

Ҳамаи ақидаҳои динӣ, маънавӣ ва фалсафӣ дар Фаронса дар доираи истисноии шуури инфиродӣ ва интихоби хусусии шаҳрвандони алоҳида боқӣ мемонанд.

Ташкилотҳои динӣ вазифадоранд, ки тартиботи ҷамъиятиро таъмин кунанд. Ҳеҷ як эътиқод аз дигарон ( [[дин]], [[атеизм]], [[Надонамгароӣ|агностикизм]] ё озодфикрӣ ) бартарӣ надорад. Ин асоси принсипи ҷумҳурихоҳии ''&quot;озодӣ, баробарӣ, бародарӣ&quot;'' аст.

Озодии виҷдон бо эътирофи [[ҳуқуқ]] ба &quot;эътиқодҳои ботинӣ&quot; оғоз мешавад: ҳеҷ касро маҷбур кардан мумкин нест, ки эътиқоди [[Дин|динӣ]] ё [[Фалсафа|фалсафии]] худро ошкор кунад. Масалан, зикри мансубияти [[Дин|динӣ]] ҳангоми [[Барӯйхатгирии аҳолӣ|барӯихатгирии аҳолӣ]] манъ аст. Аз тарафи дигар, ба ҳеҷ кас иҷозат дода намешавад, ки ин корро ихтиёрӣ анҷом диҳад. Дар айни замон, [[қонун]] аз [[Мансабдор|мансабдорон]]&lt;nowiki/&gt;и давлатӣ ҳимоят мекунад: [[истинод]] ба [[Дин|эътиқоди динӣ]] ё [[Фалсафа|фалсафии]] онҳо дар ҳама ҳуҷҷатҳои маъмурӣ манъ аст.

== Озодии виҷдон ва ҷудоии калисо аз давлат ==
Робитаи байни озодии виҷдон ва ҷудоии [[Калисои масеҳӣ|калисо]] ва [[давлат]] норавшан ба назар мерасад. Аз як тараф, байни ҷудоии калисо ва давлат ва кафолати озодии виҷдон дар он давлат робитаи мусбат вуҷуд дорад. Масалан, қонуни [[шариат|шариати]] [[ислом]] ҳам меъёрҳои ҳуқуқӣ ва ҳам диниро дар бар мегирад. Масалан, дар [[соли 2006]] [[додгоҳ]]&lt;nowiki/&gt;и [[шариат]] [[Афғонистон|дар Афғонистон]] Абдурраҳмонро, мусалмонеро, ки ба [[ислом]] гаравида буд, ба [[ҷазо]] маҳкум кард. Аз тарафи дигар, ҷудоии калисо ва давлат озодии виҷдонро кафолат намедиҳад, дар ҳоле ки ҷудо нашудан онро манъ намекунад. Ҳамин тариқ, кишварҳое ҳастанд, ки калисои давлатӣ доранд (масалан, [[Британияи Кабир]] ва аксари дигар давлатҳои [[подшоҳӣ]] [[Аврупо|дар Аврупо]] ), ки бо вуҷуди ин ба тобеони худ ҳуқуқи пайравӣ аз дини интихобкардаашон ё пайравӣ накардани ҳеҷ динеро кафолат медиҳанд. Баръакс, дар баъзе давлатҳое, ки калисои алоҳида доранд (ҳама режимҳои коммунистӣ, [[Ироқ]], [[Туркия]] ), пайравони бисёр динҳо [[табъиз]] шудаанд.

Ҷудошавии калисо аз давлат : дар [[Русия]] - [[Соли 1918|1918]] ( Фармон дар бораи ҷудо кардани калисо аз давлат ва мактаб аз калисо ), [[Фаронса]] - соли [[Соли 1905|1905]] тасдиқ шудааст. Дар [[Колумбия]] - [[Соли 1853|соли 1853]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|дар ИМА]] - [[соли 1787]]ба амал омад.

== Инчунин нигаред ==
* [[Ҳуқуқу озодиҳои шахсӣ]]
* [[Дахлнопазирии шахс]]
* [[Ҳуқуқҳои инсон]]
* [[Мардумсолорӣ]]

{{Викииқтибос}}
 
== Адабиёт ==

* ''Адамишин А. Л.'' «СССР и международное сотрудничество в области прав человека». М.: Международные отношения, 1989
* ''[[Николай Бердяев|Бердяев Н. А.]]'' «Опыт парадоксальной этики». М.:АСТ, 2003. С. 13
* «Свобода совести». Литературно-философский сборник. Издательство И. Д. Сытина, 1906
* Федотов В.В., Ткаченко А.А. Римская империя и проблема тоталитарного типа культуры. // Античность и общечеловеческие ценности. Вып. 6.-  Алматы: Изд-во Казахского гос. ун-та, 1999. - ISBN 9965-01-289-X. С. 252 – 265.
* Федотов В.В. Свобода совести в Римской империи. // Античность и общечеловеческие ценности. Вып. 7.-  Алматы: Изд-во Казахского гос. ун-та, 2000. - ISBN 9965-408-53-X. С. 188 – 202.
* ''Иванов В. Н.'' «Основные права и обязанности граждан СССР». М.: Государственное издательство юридической литературы, 1953
* ''Кириченко М. Г.'' «Свобода совести в СССР». М.: Юридическая литература, 1985
* ''Коркунов Н.&amp;amp;nbsp;М.'' «Русское государственное право». М., 1908
* ''Орландо В. Э.'' «Принципы конституционного права». Издательство В. М. Саблина, 1907
* [http://frontiers.loc.gov/cgi-bin/ampage «О свободе совести». Беседа сказанная Высокопреосвященным Николаем Архиепископом Варшавским. 26 сентября 1910] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240605041639/http://frontiers.loc.gov/cgi-bin/ampage |date=2024-06-05 }}
* ''Савельев В. Н.'' «Свобода совести: история и теория». М.: Высшая школа, 1991. ISBN 5-06-001989-6
* ''Струве П.&amp;amp;nbsp;Б.'' «Избранные сочинения». М.: РОССПЭН, 1999. С. 25-34
* ''Тарновский Е. Н.'' [http://forum.yurclub.ru/index.php?download=4371 «Четыре свободы». М.: Макет, 1995,]{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ISBN 5-85186-028-6 (недоступная ссылка)
* ''Фуров В. Г.'' «Буржуазные конституции и свобода совести». М.: Политиздат, 1983
* «Религия, свобода совести, государственно-церковные отношения в России». Справочник. М: Российская академия государственной службы при Президенте РФ, 1996. — 208 с.
* [http://www.lawlibrary.ru/izdanie2230583.html Свобода совести: проблемы теории и практики. Монография / под ред.]''Ф.&amp;amp;nbsp;М.&amp;amp;nbsp;Рудинского, С. А. Бурьянова''&lt;span&gt;. М.: ЗАО ТФ «МИР», 2012. — 1108 с.&lt;/span&gt; ISBN 978-5-91158-027-8

== Эзоҳ ==
&lt;references responsive=&quot;1&quot;&gt;&lt;/references&gt;

== Пайвандҳо ==

* ''Мердок Ҷ.'' [https://web.archive.org/web/20091015033644/http://book.coe.int/sysmodules/RBS_fichier/admin/download.php?fileid=3012 Озодии андеша, виҷдон ва дин.] [https://web.archive.org/web/20091015033644/http://book.coe.int/sysmodules/RBS_fichier/admin/download.php?fileid=3012 Дастур оид ба татбиқи моддаи 9-уми Конвенсияи Аврупо оид ба ҳуқуқи инсон] Страсбург, Шӯрои Аврупо, 2007 

{{Мақолаи тарҷумашуда|ru|Свобода совести}}
{{ТарҷумаКунед|en|Freedom of thought}}
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Мафҳумҳои иҷтимоӣ]] 
[[Гурӯҳ:Озодии виҷдон]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқи башар]]
[[Гурӯҳ:Дин]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ds08ve0y02xkwhfpsxzu093zmt8baq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Бошгоҳи баскетбол</title>
    <ns>10</ns>
    <id>328298</id>
    <revision>
      <id>1461776</id>
      <parentid>1454055</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T13:48:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1461776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3045" sha1="h6ckmjh8j13so7f486rmg0yfjp652st" xml:space="preserve">{{Бошгоҳи варзишӣ
| ном              = {{{Ном|}}}
| from             = {{{from|}}}
| логотип          = {{{лого|{{{логотип|}}}}}}
| бари логотип     = {{{андоза_лого|}}}
| номи пурра       = {{{номи пурра|}}}
| лақаб            = {{{лақаб|}}}
| рангҳо           = {{{рангҳо|}}}
| таъсис           = {{{таъсис|}}}
| барҳам           = {{{барҳам|}}}
| шаҳр             = {{{шаҳр|}}}
| варзишгоҳ        = {{{толор|}}}
| ғунҷоиш          = {{{ғунҷоиш|}}}
| президент        = {{{президент|}}}
| капитан          = {{{капитан|}}}
| мураббӣ          = {{{мураббӣ|}}}
| таърихи номҳо    = {{{таърих|{{{таърихи номҳо|}}}}}}
| ҷоизаҳо          = {{{унвонҳо|}}}
| мусобиқа         = {{{лигаҳо|{{{лига|}}}}}}
| дивизион         = {{{дивизион|}}}
| мавсим           = {{{мавсим|}}}
| ҷой              = {{{ҷой|}}}
| вебгоҳ           = {{{вебгоҳ|}}}
| пӯшоки хонагӣ    = {{Пӯшоки баскетбол
  | pattern_b  = {{{х_тасв_бадана|}}}
  | pattern_sh = {{{х_тасв_шалворак|}}}
  | body       = {{{х_бадана|}}}
  | shorts     = {{{х_шалворак|}}}
  }}
| пӯшоки меҳмонӣ   = {{Пӯшоки баскетбол
  | pattern_b  = {{{м_тасв_бадана|}}}
  | pattern_sh = {{{м_тасв_шалворак|}}}
  | body       = {{{м_бадана|}}}
  | shorts     = {{{м_шалворак|}}}
  }}
| пӯшоки эҳтиётӣ   = {{Пӯшоки баскетбол
  | pattern_b  = {{{э_тасв_бадана|}}}
  | pattern_sh = {{{э_тасв_шалворак|}}}
  | body       = {{{э_бадана|}}}
  | shorts     = {{{э_шалворак|}}}
  }}
| мавсими ҷорӣ = {{{мавсими ҷорӣ|}}}
}}{{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||&lt;!--
--&gt;[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои баскетбол аз рӯи алифбо]]&lt;!--
--&gt;{{гурӯҳ аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Бошгоҳҳои баскетбол, таъсисёфта|p571|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;}}&lt;noinclude&gt;{{doc-inline}}

Лутфан, дар мақолаҳо дар бораи бошгоҳҳои баскетбол аз шаблони {{t|бошгоҳи баскетбол}} истифода баред. Барои нишон додани пӯшоки даста дар параметрҳои {{para|пӯшоки хонагӣ}} ва {{para|пӯшоки меҳмонӣ}} шаблони {{t|пӯшоки баскетбол}}-ро истифода кунед. Тафсилоти бештар дар ҳуҷҷатгузории шаблони {{t|бошгоҳи варзишӣ}} оварда шудааст.
{{doc-end}}

[[Гурӯҳ:Шаблонҳо-қуттиҳо:Баскетбол]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо-қуттиҳо:Ташкилотҳои варзишӣ]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h6ckmjh8j13so7f486rmg0yfjp652st</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Бошгоҳи баскетбол/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>328299</id>
    <revision>
      <id>1461778</id>
      <parentid>1454054</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T15:01:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1461778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3087" sha1="lci59505raclesbaqelijqreuksj6r8" xml:space="preserve">== Истифода ==
{{Parameter names example
 | 1_body | 1_pattern_b | 1_pattern_s | 1_shorts | 1_title
 | 2_body | 2_pattern_b | 2_pattern_s | 2_shorts | 2_title
 | 3_body | 3_pattern_b | 3_pattern_s | 3_shorts | 3_title
 | 4_body | 4_pattern_b | 4_shorts | 4_pattern_s | 4_title
 | 5_body | 5_pattern_b | 5_pattern_s | 5_shorts | 5_title
 | 6_body | 6_pattern_b | 6_shorts | 6_pattern_s | 6_title
 | affiliation | affiliations | arena | assistants | capacity | captain | ceo | championships | city | clubname | coach
 | color1 | color2 | color3 | colors | colour1 | colour2 | colour3 | colours | conf_champs | conference | current
 | dissolved | div_champs | division | division_champs | established | folded | founded | gm | history
 | image | image_size | imagesize | league | league_champs | leagues | location | logo | logo_size | logo_caption
 | manager | name | nickname | owner | owners | ownership | playoff_appearances | position | president | President
 | ret_nums | retired_numbers | season | sponsor | vice-presidents | website
}}

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; style=&quot;overflow:auto&quot;&gt;
{{Бошгоҳи баскетбол
| ном = &lt;!-- ҳатмӣ --&gt;
| ранг1 = &lt;!-- ё | ранги1 = --&gt;
| ранг2 = &lt;!-- ё | ранги2 = --&gt;
| ранг3 = &lt;!-- ё | ранги3 = --&gt;
| логотип = 
| логотип_caption = 
| лақаб = 
| мусобиқа = &lt;!-- ё league --&gt;
| конфронс = 
| дивизион = 
| таъсис = &lt;!-- ё founded --&gt;
| барҳам = &lt;!-- ё dissolved --&gt;
| таърих = 
| майдон = 
| ғунҷоиш = 
| шаҳр = 
| рангҳо = &lt;!-- ё colours --&gt;
| мавсими ҷорӣ = 
| сарпараст = 
| расонаҳо = 
| президент = 
| раис = 
| ҳамраисон = 
| мудир = &lt;!-- general manager --&gt;
| менеҷер = 
| мураббӣ = 
| капитан = 
| моликӣ = 
| унвонҳо = 
| унвонҳои конфронс = 
| унвонҳои дивизион = 
| мавсим = 
| ҷойгоҳ = 
| сомона = 
| 1_title = 
| 1_body = 
| 1_pattern_b = 
| 1_shorts = 
| 1_pattern_s = 
| 2_title = 
| 2_body = 
| 2_pattern_b = 
| 2_shorts = 
| 2_pattern_s =  
}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

=== Либоси иловагӣ ===
Барои либосҳои иловагӣ истифода кунед:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot; style=&quot;overflow:auto&quot;&gt;
| 3_title = 
| 3_body = 
| 3_pattern_b = 
| 3_shorts = 
| 3_pattern_s = 
| 4_title = 
| 4_body = 
| 4_pattern_b = 
| 4_shorts = 
| 4_pattern_s = 
| 5_title = 
| 5_body = 
| 5_pattern_b = 
| 5_shorts = 
| 5_pattern_s = 
| 6_title = 
| 6_body = 
| 6_pattern_b = 
| 6_shorts = 
| 6_pattern_s = 
&lt;/syntaxhighlight&gt;

{{clear}}

== Гурӯҳи пайгирӣ ==
* {{clc|Саҳифаҳое, ки шаблони Бошгоҳи баскетбол бо параметрҳои ношинос доранд}}

&lt;includeonly&gt;
&lt;!-- Гурӯҳҳо ва интервикиҳо --&gt;
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои Бошгоҳи баскетбол|Club]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо бо гурӯҳи пайгирӣ]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>lci59505raclesbaqelijqreuksj6r8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461779</id>
      <parentid>1461778</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T15:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаро холӣ кард</comment>
      <origin>1461779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Далер Меҳтоҷов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328367</id>
    <revision>
      <id>1461780</id>
      <parentid>1454504</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T15:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7760" sha1="30bc9u8dxenaj1f8lsgr40wgd6htf5f" xml:space="preserve">{{Рассом
|ном                = Далер Миҳтоҷов
|акс                = 
|андозаи_акс        = 
|тавсифи_акс        = 
|номи_аслӣ          = Далер Миҳтоҷов
|таърихи_таваллуд   = 1976
|маҳалли_таваллуд   = [[ноҳияи Хуросон]], [[вилояти Хатлон]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{flag|Tajikistan}}
|пеша               = [[Рассом]], [[омӯзгор]], тарроҳ, рассоми синамо
|мактаб             = [[Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов]], [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|ДДФСТ ба номи М. Турсунзода]]
|услуб              = [[Рамзгароӣ|Символизм]], [[Экспрессионизм]], ороишгарӣ
|солҳои_фаъолият    = 2000 — то ҳол
|ҷоизаҳо            = [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2016)
}}

'''Далер Миҳтоҷов''' (зод. 1976, [[ноҳияи Хуросон]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[рассом]], тарроҳ, омӯзгори варзида ва рассоми синамо. [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2016).

== Зиндагинома ==
Далер Миҳтоҷов соли 1976 дар [[ноҳияи Хуросон]]-и [[вилояти Хатлон]] дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Таҳсилоти ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифтааст.

=== Таҳсилот ===
* '''1992—2001:''' [[Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов]] (ихтисоси рассом-ороишгар, хатм бо дипломи аъло).
* '''2006:''' [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода|Донишкадаи давлатии ҳунарҳои зебои ба номи М. Турсунзода]] (ихтисоси рассом-дизайнер, хатм бо дипломи аъло).
* '''2015:''' Донишгоҳи давлатии фарҳанг ва санъати Москва (МГУКИ) — такмили ихтисос.

== Фаъолияти ҳунарӣ ==
Аз соли 2007 Далер Миҳтоҷов дар Коллеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов ба ҳайси омӯзгори фанни «Тарроҳӣ ва ороишгарӣ» фаъолият мекунад. Ӯ зиёда аз 26 сол таҷрибаи омӯзгорӣ ва эҷодӣ дорад. 

Ӯ бо телевизион, театр ва кино ҳамкории пурсамар дошта, муаллифи зиёда аз 50 лоиҳаи ороишии барномаҳои телевизионӣ ва консертҳои давлатӣ мебошад. 

=== Синамо ===
Ҳамчун рассом-таҳиягар (Production Designer) дар офаридани филмҳои зерин саҳм гузоштааст:
* «Муҷассамаи ишқ» (2003, корг. У. Мирзоширинов);
* «Қиёми рӯз» (2009, корг. [[Носир Саидов]]);
* «Умед ба адолат» (2012);
* «Гунҷишки сафед» (2014);
* «Сафари ҳавоӣ» (2015, корг. Д. Раҳматов);
* «Бункер» (2019, корг. Диловар Султонӣ). Филми «[[Бункер (филм, 2019)|Бункер]]» дар фестивалҳои байналмилалии [[Сочи]] (Русия), Экс-ан-Прованс ([[Фаронса]]) ва Бангладеш иштирок намудааст.&lt;ref name=&quot;bunker&quot;&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2020/02/yvabunker-dar-kinofestivali-a-onii-sochi-ishtirok-mekunad/|title=Филми «Бункер» дар Кинофестивали ҷаҳонии Сочи иштирок мекунад|website=khovar.tj|accessdate=2026-02-16}}&lt;/ref&gt;

== Намоишгоҳҳо ==
Асарҳои рассом дар бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла [[Туркия]], [[Чин]], [[Узбекистон]], [[Қазоқистон]], [[Россия]], [[Беларус]], [[Украина]], [[Кипр]] ва [[Юнон]] ба намоиш гузошта шудаанд.

=== Намоишгоҳҳои инфиродӣ: ===
* '''2008''' — Аввалин намоиши шахсӣ (Осорхонаи ба номи К. Беҳзод);
* '''2009''' — Намоиши шахсӣ дар дафтари Швейтсария дар Тоҷикистон;
* '''2010''' — Намоиши шахсии муштарак (шаҳри [[Анқара]], Туркия);
* '''2013''' — «Кӯзаҳо чӣ мегӯянд?» (Осорхонаи миллии Тоҷикистон);&lt;ref name=&quot;ozodi&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/interwiev-with-daler-mehtojev/24817073.html|title=Далер Меҳтоҷов: &quot;Кӯзаҳо бо инсон бидуни забон ҳарф мегӯянд&quot;|website=ozodi.org|accessdate=2026-02-16}}&lt;/ref&gt;
* '''2016''' — «Гулбоғи Хайём» (Осорхонаи миллии Тоҷикистон);
* '''2017''' — «Сири кӯзаҳо» (Сафоратхонаи Фаронса дар Душанбе);
* '''2018''' — «Хати сурх» (Меҳмонхонаи «Serena»);
* '''2021''' — Намоиши вертуалӣ «Роҳи сурх»;
* '''2022''' — «Гиряи лолаҳо» (Меҳмонхонаи «Serena»).&lt;ref name=&quot;asiaplus&quot;&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/life/person/20260214/kogda-kartini-govoryat-kak-daler-mihtodzhov-prodvigaet-iskusstvo-strani|title=Как Далер Михтоджов продвигает искусство Таджикистана|website=asiaplustj.info|accessdate=2026-02-16}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Лоиҳаҳои муҳим ==
* '''Ороиши «Карон» (2013):''' Лоиҳаи ороишии саҳроӣ дар шаҳри бостонии Карон ([[Дарвоз]]).
* '''EXPO-2019:''' Ороиши павилони Тоҷикистон дар намоишгоҳи ҷаҳонии ЭКСПО-2019 дар шаҳри [[Пекин]] (соҳиби ҷойи 1-ум).
* '''Қасри Миллат (2024–2025):''' Таҳия ва офаридани силсилаи 22 асари бузургҳаҷми таърихӣ аз давраи Пешдодиён то замони Истиқлол.
* '''Театри Миллӣ (2025–2026):''' Офаридани 3 асари таърихӣ дар мавзӯи «Фарҳанг».

== Ҷоизаҳо ==
* [[Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2016);
* Ҷойи 1-ум, EXPO-2019 (Пекин, Чин);
* Ҷойи 2-юм, озмуни байналмилалии «Дунё. Қувват. Одам» (Остона, Қазоқистон, 2016);
* Барандаи озмуни «Беҳтарин 100 плакат» (Минск, Беларус, 2018);
* Муаллифи логотипи расмии «2018 — Соли рушди сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ».

== Эзоҳ ==
{{Reflist}}

[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони синамои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Хуросон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1976]]</text>
      <sha1>30bc9u8dxenaj1f8lsgr40wgd6htf5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зокирзода Маҳмадёқуб</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328574</id>
    <revision>
      <id>1461788</id>
      <parentid>1455737</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T18:25:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4914" sha1="hybqobw6afltjspe9h7hx7k12m7tsge" xml:space="preserve">{{Шахсият
|ном               = Маҳмадёқуб Зокирзода
|акс               = 
|андозаи_акс       = 
|тавсифи_акс       = 
|номи_аслӣ         = Зокирзода Маҳмадёқуб Раҷабалӣ
|таърихи_таваллуд  = 10.1.1975
|макони_таваллуд   = [[ноҳияи Ёвон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|миллат            = [[тоҷик]]
|шаҳрвандӣ         = {{flag|Tajikistan}}
|соҳа              = [[Журналистика]], [[Телевизион]]
|корфармо          = [[Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»]]
|вазифа            = Муовини аввали директори МД «Телевизиони Сафина»
|мукофотҳо         = [[File:Medal of Excellence (Tajikistan) ribbon.png|20px]] [[Медали «Хизмати шоиста»]] (2022)
}}

'''Маҳмадёқуб Раҷабалӣ Зокирзода''' (тав. [[10 январ]]и [[1975]], [[ноҳияи Ёвон]]) — журналист ва корманди соҳаи телевизиони Тоҷикистон. Муовини аввали директори Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» (аз январи соли 2025).

== Зиндагинома ==
Маҳмадёқуб Зокирзода 10 январи соли 1975 дар ноҳияи Ёвон ба дунё омадааст. Миллаташ тоҷик, таҳсилоташ олӣ мебошад. Соли 1999 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси муаллими забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатиашро соли 1993 ҳамчун омӯзгори мактаби №11-и ноҳияи Ёвон оғоз намуда, то соли 1994 дар ин вазифа кор кардааст. Пас аз хатми донишгоҳ, вориди соҳаи журналистика шуд:

* '''1999–2003''' — муҳаррири идораи иқтисодии [[Радиои Тоҷикистон]] ва муҳаррири идораи иттилоотии Телевизиони Тоҷикистон.
* '''2003–2005''' — муҳаррири идораи телевизиони «Субҳ»-и Телевизиони Тоҷикистон.
* '''2005–2006''' — омӯзгори мактаби №4-и ноҳияи Рӯдакӣ.
* '''2006–2009''' — муҳаррири идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилии Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина».
* '''2009–2015''' — ҷонишини сармуҳаррири идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилии МД «Телевизиони Сафина».
* '''2015–2025''' — сармуҳаррири идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилии МД «Телевизиони Сафина».
* '''Аз январи соли 2025''' — муовини аввали директори Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»&lt;ref name=&quot;asiaplus&quot;&gt;{{cite web |author=Азия-Плюс |url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/power/20250121/vaziri-menatu-raisi-oonsii-nafaa-az-mansab-ozod-shudand-bozhondi-shermuammad-shoiyon-az-raisii-dodgoi-ol |title=Тағйироти кадрӣ дар сохторҳои давлатӣ |date=2025-01-21 |publisher=Asiaplustj.info }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;president&quot;&gt;{{cite web |url=https://president.tj/event/documents/resolutions/49585 |title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи муовини аввали директори МД «Телевизиони Сафина» |publisher=Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон}}&lt;/ref&gt;.

== Мукофотҳо ==
Барои фаъолияти пурсамар дар соҳаи матбуот ва хизмати давлатӣ дар соли 2022 бо мукофоти давлатии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] — [[Медали «Хизмати шоиста»]] сарфароз гардонида шудааст.

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://safina.tj Сомонаи расмии Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»]

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ёвон]]
[[Гурӯҳ:Журналистони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кормандони Телевизиони Сафина]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>hybqobw6afltjspe9h7hx7k12m7tsge</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зинин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328672</id>
    <revision>
      <id>1461838</id>
      <parentid>1456277</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T06:34:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2043" sha1="hv3gjxyce9h6n1gr3gwcrpbs8ecsvpb" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Зинин Николай Николаевич''' (25.8.1812 Шуша, ҳо­зи­ра Вилояти Мухтори Қарабоғи Кӯҳӣ – 18.2.1880, Петербург), кимиёдони рус, акад. АИ [[Петербург]] (1865).

== Корнома ==
Баъди хатми Универистети [[Қазон]] (1833) дар ҳамон ҷо аз [[физика]] ва [[Механика|ме­ханика]] дарс додааст. Со­ли 1836 ба хориҷа рафта, бо оз­моиш­гоҳу заводҳои [[Олмон]] ва [[Фаронса]] шинос шуд. Проф. Универистети Қазон (1841), проф. ва директори академияи тиббӣ-ҷарроҳии Петер­бург (1864–74). Зинин аввалин шу­да дар натиҷаи конденсатсияи бензалдегид зе­ри таъ­сири сианиди калий бензоин ва дар натиҷаи оксидшавии он бо кислотаи нит­рат [[Бензол|бензил]] ҳосил намуд. Соли 1842 реаксияи таҳти таъсири сулфити [[аммоний]] ба аминҳои мушкин бар­қарор шу­дани нитропайвастҳои мушкин (реаксияи Зи­нин)-ро кашф кард. Ӯ бо ин усул чанд аминҳои мушкини дигар, аз ҷум­ла [[анилин]], λ нафтиламин, мета-фенилдиамин (1844), кислотаи мета-аминобензоат (1845) ва амсоли онҳоро ҳо­сил намуд. Зинин солҳои 1867–1868 Ҷамъияти ки­миёдонҳои рус­ро таъ­сис додааст (10 сол сарвари он буд).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зинин |7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи дараҷаи илмӣ]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>hv3gjxyce9h6n1gr3gwcrpbs8ecsvpb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нобиноӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328694</id>
    <revision>
      <id>1461822</id>
      <parentid>1460507</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:33:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44558" sha1="848dzp6ul22luqbhxfh05sf8ryjm52t" xml:space="preserve">{{←|Нобино|Нобино (маъноҳо)}}
{{Беморӣ
| Name = Нобиноӣ
| Image = Long cane.jpg
| eMedicineTopic =
| eMedicineSubj =
| DiseasesDB = 28256
| ICD9 = {{ICD9|369}}
| OMIM =
| ICDO =
| Caption = [[Асои сафед]], рамзи байналмилалии нобиноӣ
| ICD10 = {{ICD10|H|54|0}}, {{ICD10|H|54|1}}, {{ICD10|H|54|4}}
| Width = 100
| MedlinePlus =
}}

[[file:John Everett Millais - The Blind Girl, 1854-56.jpg|мини|150px|«Духтари нобино» ([[1856]]). Мусаввараи [[Милле, Ҷон Эверетт|Ҷон Эверетт Милле]]]]
'''Нобиноӣ''' (кӯрӣ) — истилоҳи [[Тиб|тиббӣ]] мебошад, ки набудани комили [[Биноӣ|биноӣ]] ё осеби ҷиддии онро дар назар дорад.

Нобиноии комил (''амавро́з'') ва қисман гум шудани майдони биноӣ (''ското́ма'') ё нисфи майдони биноӣ (''гемианопси́я'')-ро фарқ мекунанд. Аз ин ғайр, нобиноии рангҳо (''далтони́зм'')-ро ҷудо мекунанд. Шахсеро, ки нобиноӣ дорад, бо сифатҳои «'''нобино'''» ё «'''кӯр'''» ишора мекунанд.

== Таърифи ТУТ ==
Нашри даҳуми Таснифоти омории ҷароҳатҳо, бемориҳо ва сабабҳои марг, ки аз ҷониби [[Созмони ҷаҳонии беҳдошт|ТУТ]] нашр мешавад, биноии қисманро ҳамчун қобилияти биноии камтар аз 6/18, вале бештар аз 3/60, ё танг шудани майдони биноӣ то 20 дараҷа таъриф мекунад. Нобиноӣ — қобилияти биноии камтар аз 3/60 ё танг шудани майдони биноӣ то 10 дараҷа мебошад&lt;ref&gt;[http://www3.who.int/icd/currentversion/fr-icd.htm]{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(http://www3.who.int/icd/currentversion/fr-icd.htm){{Пайванди дастнорас|date=июни 2021 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=[http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/](http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/)|title=WHO | Magnitude and causes of visual impairment|publisher=Who.int|date=2012-06-21|access-date=2012-07-18|archive-url=[https://www.webcitation.org/6HQQhIXSn?url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/#](https://www.webcitation.org/6HQQhIXSn?url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/#)|archive-date=2013-06-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Сабабҳои нобиноӣ ==
Созмони ҷаҳонии беҳдошт дар байни сабабҳои маъмули нобиноӣ инҳоро нишон медиҳад (дар қавс ҳиссаи ҳолатҳои нобиноӣ зикр шудааст)&lt;ref&gt;[[http://www.who.int/blindness/causes/en/](http://www.who.int/blindness/causes/en/)Causes of blindness and visual impairment] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150605165934/ |date=2015-06-05 }} — [[Созмони ҷаҳонии беҳдошт]].&lt;/ref&gt;, аз чор се ҳиссаи ҳамаи ҳолатҳои нобиноиро метавон пешгирӣ ё табобат кард&lt;ref name=&quot;blindnessru&quot;&gt;{{Cite web |url=[http://www.who.int/topics/blindness/ru/](http://www.who.int/topics/blindness/ru/) |title=ТУТ &gt; Масъалаҳои тандурустӣ &gt; Нобиноӣ |access-date=2013-06-17 |archive-date=2013-05-09 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130509065941/http://www.who.int/topics/blindness/ru/](https://web.archive.org/web/20130509065941/http://www.who.int/topics/blindness/ru/) |url-status=live }}&lt;/ref&gt;:

* катаракта (47,9 %)
* [[глаукома]] (12,3 %)
* коҳиши биноӣ вобаста ба пиршавӣ (8,7 %)
* тирашавии қарния (5,1 %)
* ретинопатияи диабетикӣ (4,8 %)
* нобиноӣ дар кӯдакон (хусусан аз норасоии витамини А&lt;ref name=&quot;blindnessru&quot;/&gt;, катаракта ва ретинопатия дар навзодони норасид ба вуҷуд меояд&lt;ref name=&quot;who7&quot;&gt;{{Cite web |url=[http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index6.html](http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index6.html) |title=ТУТ — 10 далел дар бораи нобиноӣ — 7 |access-date=2013-06-17 |archive-date=2017-12-18 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20171218110600/http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index6.html](https://web.archive.org/web/20171218110600/http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index6.html) |url-status=live }}&lt;/ref&gt;) (3,9 %)
* трахома (3,6 %)
* онхотсеркоз (0,8 %)

Нобиноиро инчунин ҷароҳатҳои чашм, сироятҳо (масалан, бленнорея, сифилис ва ғ.), таъсири афканишоти ионизатсиякунанда ва ултрабунафш, манбаи нури намоёни хеле дурахшон (масалан, [[лазер]]) ба вуҷуд оварда метавонанд. Дар ҷаҳон нобиноие, ки бо синну сол инкишоф меёбад ва инчунин нобиноие, ки бар асари диабети идоранашаванда ба вуҷуд меояд, бештар мешавад&lt;ref&gt;{{Cite web |url=[http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index5.html](http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index5.html) |title=ТУТ — 10 далел дар бораи нобиноӣ — 6 |access-date=2013-06-17 |archive-date=2013-10-27 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20131027200159/http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index5.html](https://web.archive.org/web/20131027200159/http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index5.html) |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Аз тарафи дигар, дар натиҷаи тадбирҳои тиббию санитарӣ шумораи ҳолатҳои нобиноӣ аз сироятҳо кам мешавад&lt;ref name=&quot;blindnessru&quot;/&gt;. Масалан, шумораи афроди гирифтори трахома, ки боиси нобиноӣ мешавад, аз 360 млн дар соли 1985 то 40 млн дар аввали солҳои 2000-ум коҳиш ёфт&lt;ref&gt;{{Cite web |url=[http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index7.html](http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index7.html) |title=ТУТ — 10 далел дар бораи нобиноӣ — 8 |access-date=2013-06-17 |archive-date=2013-10-27 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20131027200201/http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index7.html](https://web.archive.org/web/20131027200201/http://www.who.int/features/factfiles/blindness/blindness_facts/ru/index7.html) |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

=== Кишварҳои рӯ ба тараққӣ ===

Нобиноӣ дар кишварҳои рӯ ба тараққии ҷаҳон нисбат ба кишварҳои пешрафта дар миқёси хеле калонтар мавҷуд аст. Мувофиқи маълумоти ТУТ, 90 %-и ҳамаи одамони нобино дар кишварҳои рӯ ба тараққӣ зиндагӣ мекунанд. Аз инҳо катаракта барои 65 % (22 миллион ҳолат) масъул аст&lt;ref&gt;{{cite web|url=[http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/](http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/)|title=90% of visually impaired living in developing world|publisher=Who.int|date=2012-06-21|access-date=2012-07-18|archive-url=[https://www.webcitation.org/6HQQhIXSn?url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/#](https://www.webcitation.org/6HQQhIXSn?url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs282/en/#)|archive-date=2013-06-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Аз [[Глаукома|глаукома]] соле дар 6 млн ҳолат нобиноӣ фаро мерасад, дар ҳоле ки онхотсеркоз дар тамоми ҷаҳон барои тақрибан 1 млн ҳолати нобиноӣ масъул аст.

Шумораи афроди аз трахома нобиношуда дар 10 соли охир аз 6,0 миллион то 1,3 миллион ҳолат дар як сол якбора кам шуд, ки онро дар рӯйхати сабабҳои нобиноӣ дар ҷаҳон ба ҷойи ҳафтум гузошт. Ксерофталмия ҳар сол ба 5 миллион кӯдак таъсир мерасонад; 0,5 миллион қарнияро осеб медиҳанд ва нисфи онҳо нобино мешаванд. Ҷароҳати қарния аз ҳама сабабҳо дар айни замон сабаби чаҳоруми муҳими нобиноӣ дар ҷаҳон мебошад.

Одамон дар кишварҳои рӯ ба тараққӣ нисбат ба одамони кишварҳои пешрафта бештар бо халалдоршавии биноӣ дар натиҷаи шароит ё бемориҳое рӯбарӯ мешаванд, ки онҳоро метавон табобат ё пешгирӣ кард&lt;ref name=&quot;БСЭ-3&quot;&gt;{{БСЭ3|заглавие=Слепота}}&lt;/ref&gt;. Гарчанде ки бадшавии биноӣ дар байни одамони аз 60-сола боло дар ҳама минтақаҳо бештар маъмул аст, кӯдакон дар ҷомеаҳои камбизоат нисбат ба ҳамсолони сарватманди худ бештар ба бемориҳои боиси нобиноӣ гирифтор мешаванд.
&lt;nowiki&gt;[[Файл:68-4062-1 (ATED).jpg|thumb|Африқо: кӯдакон калонсолони аз онхотсеркоз нобиношударо пеш мебаранд.]]&lt;/nowiki&gt;
Дар кишварҳои рӯ ба тараққӣ, ки одамон давомнокии кӯтоҳтари умр доранд, аксар вақт гунаҳкорони нобиноӣ катаракта ва бемориҳое мебошанд, ки тавассути паразитҳои дар об мавҷудбуда (масалан, нобиноии дарёӣ) ба вуҷуд меоянд&lt;ref name=&quot;БСЭ-3&quot; /&gt;, гарчанде ки ҳам катаракта ва ҳам ин бемориҳои паразитӣ метавонанд ба таври муассир табобат карда шаванд. Аз тақрибан 40 миллион одамони нобино, ки дар тамоми ҷаҳон зиндагӣ мекунанд, биноии 70-80%-и онҳоро метавон тавассути табобати мувофиқ қисман ё пурра барқарор кард.

=== Кишварҳои пешрафта ===
[[file:Слепой инвалид ищет работу в Екатеринбурге 2 декабря 2018 года.jpg|thumb|left|300px|Маъюби гурӯҳи I дорои биноии заиф дар маркази [[Екатеринбург]] кор меҷӯяд. [[Асои сафед]] дида мешавад. 2 декабри соли 2018.]]
Алоқаи байни камбизоатӣ ва халалдоршавии биноии табобатшаванда ҳангоми гузаронидани муқоисаҳои минтақавӣ бештар аён мегардад. Аксари халалдоршавии биноӣ дар калонсолон дар Амрикои Шимолӣ ва Аврупои Гарбӣ ба дегенератсияи вобаста ба синну соли доғи зард ва ретинопатияи диабетикӣ вобаста аст&lt;ref name=&quot;БСЭ-3&quot; /&gt;.

Дар кишварҳои пешрафта, ки бемориҳои паразитӣ камтар дида мешаванд ва ҷарроҳии катаракта дастрастар аст, сабабҳои асосии нобиноӣ, чун қоида, дегенератсияи вобаста ба синну соли доғи зард, глаукома ва ретинопатияи диабетикӣ, инчунин ҷароҳатҳои чашм мебошанд&lt;ref name=&quot;БСЭ-3&quot; /&gt;.

=== Сабабҳои марбут ба ҳомиладорӣ ===
Нобиноии кӯдакон метавонад аз сабабҳои марбут ба ҳомиладорӣ, ба монанди синдроми сурхчаи модарзодӣ ва ретинопатияи навзодони норасид ба вуҷуд ояд.

=== Ҷароҳатҳо ===
[[file:Re-educating wounded. Blind French soldiers learning to make baskets. American Red Cross., 1917 - 1919 - NARA - 533674.tif|thumb|Бозомӯзии захмиён. Сарбози нобинои фаронсавӣ сабадбофиро меомӯзад, Ҷанги якуми ҷаҳонӣ.]]
Ҷароҳатҳои чашм, ки бештар дар одамони то 30-сола дида мешаванд, сабаби асосии нобиноии монокулярӣ (гум кардани биноии як чашм) дар тамоми қаламрави [[ИМА]] мебошанд. Ҷароҳатҳо ва катаракта ба худи чашм таъсир мерасонанд, дар ҳоле ки нуқсонҳои инкишоф, ба монанди гипоплазияи асаби биноӣ, ба бастаи асаб таъсир мерасонанд, ки сигналҳоро аз чашм ба қисми қафои мағзи сар мефиристад, ки метавонад ба коҳиши тезии биноӣ оварда расонад.

Нобиноии кортикалӣ дар натиҷаи осеби қисми пушти [[Мағзи сар|мағзи сар]] ба вуҷуд меояд, ки ба мағзи сар барои қабули дуруст ё тафсири сигналҳои тавассути асаби биноӣ воридшуда халал мерасонад. Аломатҳои нобиноии кортикалӣ дар одамони гуногун хеле фарқ мекунанд ва метавонанд дар давраҳои хастагӣ ё стресс ҷиддитар бошанд. Одатан, дар одамони дорои нобиноии кортикалӣ биноӣ то охири рӯз бадтар мешавад.

=== Нуқсонҳои генетикӣ ===
Дар одамони дорои [[албинизм]] аксар вақт гум кардани биноӣ то дараҷае ҷой дорад, ки бисёре аз онҳо тибқи қонун ба нобиноён мансубанд, гарчанде ки танҳо шумораи ками онҳо дар ҳақиқат дида наметавонанд. [[Нобиноии модарзодии Лебер]] метавонад ба нобиноии комил ё гум кардани ҷиддии биноӣ аз таваллуд ё дар хурдсолӣ оварда расонад.

Дастовардҳои охирини [[Харитаи генетикӣ|харитасозии]] геноми инсон дигар сабабҳои генетикии заифшавии биноӣ ё нобиноиро муайян карданд. Яке аз чунин намунаҳо [[синдроми Барде — Бидл]] мебошад.

=== Заҳролудшавӣ ===
Дар баъзе ҳолатҳо нобиноӣ аз истеъмоли моддаҳои кимиёвии муайян ба вуҷуд меояд. Намунаи хуб маълум метанол аст. Метанол то формалдегид ва кислотаи мӯрча оксид мешавад, ки онҳо дар навбати худ метавонанд ба нобиноӣ, бисёр мушкилоти дигар ва ҳатто марг оварда расонанд&lt;ref name=&quot;Methanol&quot;&gt;{{cite web
 |title        = Methanol
 |work         = Symptoms of Methanol Poisoning
 |publisher    = Canada Safety Council
 |date         = 2005
 |url          = [http://www.safety-council.org/info/OSH/methanol.htm](http://www.safety-council.org/info/OSH/methanol.htm)
 |archive-url  = [https://www.webcitation.org/6HZyhXlYF?url=http://canadasafetycouncil.org/#](https://www.webcitation.org/6HZyhXlYF?url=http://canadasafetycouncil.org/#)
 |archive-date = 2013-06-23
 |access-date  = 2013-06-17
 |url-status   = dead
}}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Метанол аксар вақт ба организми инсон ҳамчун омехта ҳангоми истифодаи спирти этилии денатуратшуда (денатурат) ҳамчун нӯшокӣ ворид мешавад, ки нисбат ба этаноли хӯрокворӣ арзонтар аст. Истеъмоли 30 миллилитр метанол метавонад ба деградатсияи баргарднопазири асаби биноӣ, ки аз ҷониби метаболитҳои метанол ба вуҷуд меояд, оварда расонад&lt;ref&gt;{{cite web|url=[http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/chem03/chem03561.htm](http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/chem03/chem03561.htm)|title=Methanol and Blindness|publisher=Ask A Scientist, Chemistry Archive|access-date=2013-06-17|archive-url=[https://www.webcitation.org/6HRc7qQDf?url=http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/chem03/chem03561.htm#](https://www.webcitation.org/6HRc7qQDf?url=http://www.newton.dep.anl.gov/askasci/chem03/chem03561.htm#)|archive-date=2013-06-17|url-status=live}}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

=== Амалҳои қасдона ===
Нобино кардан дар баъзе ҳолатҳо ҳамчун амали қасосгирӣ ва шиканҷа истифода мешуд, то инсонро аз ҳисси асосие маҳрум кунанд, ки бо ёрии он ӯ метавонад ҷаҳони атрофро назорат кунад, комилан мустақилона амал кунад ва дар рӯйдодҳои атроф самтгирӣ намояд. Намуна аз классика шоҳ Эдип мебошад, ки пас аз фаҳмидани он ки ӯ пешгӯии даҳшатнокро иҷро кардааст, худро нобино мекунад. Императори Византия Василийи II Булғоркуш пас аз пахш кардани шӯриши булғорҳо, то 15 000 асири дар ҷанг дастгиршударо пеш аз озод кардан нобино кард&lt;ref&gt;Finlay, George (1856). ''History of the Byzantine Empire from DCCXVI to MLVII'', 2nd Edition, Published by W. Blackwood, p. 444–445.&lt;/ref&gt;.

Қонуни Аҳди Қадим «чашм ба чашм, дандон ба дандон», ки инчунин ба [[Шариат]] дохил мешавад, баъзан дар замони мо низ татбиқ мешавад. Соли 2003 суди зиддитеррористии Покистон мардеро барои он ки арӯси худро бо пошидани кислота ба рӯяш аз биноӣ маҳрум карда буд, ба нобино кардан маҳкум намуд&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Eye-for-eye in Pakistan acid case|url=[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3313207.stm](http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3313207.stm)|publisher=BBC News|date=2003-12-12|access-date=2008-06-30|archive-date=2008-09-29|archive-url=[https://web.archive.org/web/20080929145054/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3313207.stm](https://web.archive.org/web/20080929145054/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3313207.stm)}}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Чунин ҳукм дар Эрон соли 2009 нисбат ба марде бароварда шуд, ки ба рӯи дӯстдухтараш Омана Баҳромӣ кислота пошида буд, ва ҳукмро бояд худи ҷабрдида иҷро мекард.

=== Аксуламали патологии фотопикии ба нақш нигаронидашуда ===
Гум кардани муваққатии комил ё қисмии биноӣ дар натиҷаи ворид шудан ба майдони биноӣ ва таъсири тӯлонии нақшҳои (паттернҳои) шадид ё мураккаб (хатҳои навбатшаванда, торҳо) ба вуҷуд меояд. Одатан, биноӣ дар минтақаи дарки нақш гум мешавад ва на бештар аз чанд дақиқа давом мекунад. Ҳангоми таъсири тӯлонии нақш нобиноии комил мумкин аст. Вобастагӣ байни давомнокии таъсири нақш ва давомнокии нобиноӣ пас аз бартараф кардани нақш аз майдони биноӣ муайян карда нашудааст. Синдром ихтилоли неврологӣ буда, дар доираи спектри халалдоршавии эпилептиформӣ тасниф мешавад.

== Шаклҳои нобиноӣ ва дараҷаи зоҳиршавии он ==
Барои муайян кардани нобиноӣ ҷадвалҳои гуногун истифода мешаванд&lt;ref name=&quot;ICO&quot;&gt;International Council of Ophthalmology. [[http://www.icoph.org/pdf/visualstandardsreport.pdf](http://www.icoph.org/pdf/visualstandardsreport.pdf) «International Standards: Visual Standards — Aspects and Ranges of Vision Loss with Emphasis on Population Surveys.»] {{Wayback|url=[http://www.icoph.org/pdf/visualstandardsreport.pdf](http://www.icoph.org/pdf/visualstandardsreport.pdf) |date=20090921162133 }} April 2002.&lt;/ref&gt;. ''Нобиноии комил'' ҳамчун набудани мутлақи аксуламал ба [[нур]] таъриф дода мешавад. Бо вуҷуди ин, дар бисёр кишварҳо мафҳуми ''нобиноии амалӣ'' ворид карда шудааст&lt;ref name=&quot;Belote&quot;&gt;Belote, Larry. [[http://www.larrybelote.com/Files/Low%20Vision%20Education%20and%20Training/Extending%20the%20Boundaries%20of%20Service.DOC](http://www.larrybelote.com/Files/Low%20Vision%20Education%20and%20Training/Extending%20the%20Boundaries%20of%20Service.DOC)«Low{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}Vision Education and Training: Defining the Boundaries of Low Vision Patients.»] ''A Personal Guide to the VA Visual Impairment Services Program.'' Retrieved 31 March 2006.&lt;/ref&gt;. Нобиноии амалӣ (қобилияти қисман ба биноӣ) — ҳолатест, ки инсон рӯшноӣ ва торикиро фарқ мекунад ва баъзан ҳатто қобилияти муайяни дарки иттилооти визуалиро дорад, аммо ин қобилият чунон ночиз аст, ки аҳамияти амалӣ надорад. Дар [[ИМА]] ва бисёр кишварҳои аврупоӣ нобиноии амалӣ ҳамчун қобилияти биноии бадтар аз 20/200 таъриф дода мешавад пас аз ҳамаи ислоҳҳои имконпазир&lt;ref&gt;{{cite web|url=[http://www.afb.org/Section.asp?SectionID=26&amp;TopicID=144](http://www.afb.org/Section.asp?SectionID=26&amp;TopicID=144)|title=Living with Low Vision|publisher=American Foundation for the Blind|date=|access-date=2012-07-18|archive-url=[https://www.webcitation.org/6HQQjF3Vr?url=http://www.afb.org/section.aspx?SectionID=26](https://www.webcitation.org/6HQQjF3Vr?url=http://www.afb.org/section.aspx?SectionID=26)|archive-date=2013-06-16|url-status=dead}}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Дар бисёр кишварҳо шахсе, ки майдони биноӣ-аш камтар аз 20 дараҷа аст (муқаррарӣ — 180 дараҷа), инчунин амалан нобино эътироф мешавад. Симулятсияи нобиноӣ ҳангоми солим будани чашмҳо хеле кам вохӯрда, тавассути усулҳои дахлдори назоратии санҷиши биноӣ ба осонӣ ошкор карда мешавад.

== Таснифоти байналмилалӣ ==
[[ТТУ-10]], синфи VII, фасли H-ро дар бар мегирад, ва хусусан — ''Ихтилоли биноӣ ва нобиноӣ (Н53-Н54)''.

=== H53—H54.7 ===
'''H53—H54 — Ихтилоли биноӣ ва нобиноӣ''':

* H54.0 Нобиноии ҳарду чашм
* H54.1 Нобиноии як чашм ва паст шудани тезии биноии чашми дигар
* Н54.2 Паст шудани тезии биноии ҳарду чашм
* H54.3 Гум шудани номуайяни биноии ҳарду чашм
* H54.4 Нобиноии як чашм
* H54.5 Паст шудани тезии биноии як чашм
* H54.6 Гум шудани номуайяни биноии як чашм
* H54.7 Гум шудани номуайяни биноӣ

== Одамони нобино ва ҷомеа ==
[[file:Watch for the blind2.jpg|thumb|left|150px|Соат бо рақами махсус]]
Нобиноён — одамоне мебошанд, ки [[биноӣ]]-ашон комилан ё қариб комилан нест.
Одамон аз таваллуд нобино мешаванд ё дар натиҷаи ҷароҳатҳо, бемориҳо нобиноиро пайдо мекунанд. Дар ҳолати нобиноӣ инсон маъюб эътироф карда мешавад.
Нобиноён дар фазо бо ёрии шунавоӣ ва ламс, асбобҳои махсус, роҳбаладон ва [[саг]]ҳои роҳбалад самтгирӣ мекунанд.

=== Дастгирии ҷамъиятии нобиноён ва офияти иҷтимоӣ ===
Омӯзиши нобиноён дар мактабҳо ва интернатҳои махсусгардонидашуда сурат мегирад.

Барои хондан нобиноён [[хати Брайл]]-ро истифода мебаранд. [[Китобхона]]ҳои махсус барои нобиноён мавҷуданд, ки дар онҳо китобҳои бо [[хати Брайл]] чопшуда ва китобҳои савтӣ дар барандаҳои гуногун нигоҳ дошта мешаванд. Калонтарин китобхона барои нобиноён дар Русия — Китобхонаи давлатии нобиноёни Русия мебошад.

=== Ташкили муҳити мусоид барои нобиноён ===
[[file:Aklbusway11.jpg|thumb|200px|Плиткаи релефии пиёдагард дар истгоҳи автобус]]
: Чароғакҳои роҳ бо такрори садоии сигнал
: Мумфарши релефии кӯчаҳо
: Монеаҳо
: Такрори навиштаҷот бо [[Хати Брайл|хати Брайл]]
: Хадамоти махсуси кӯмак

Дар баъзе ҷойҳои сайёҳӣ барои нобиноён моделҳои ҳаҷмии атроф дар миқёси хурд сохта мешаванд, ки ба онҳо имкон медиҳанд бо ёрии ламс бо меъмории атроф шинос шаванд.

== Дастовардҳои муосири илм дар мубориза бо нобиноӣ ==

=== Сагҳои роҳбалад ===
[[file:Caoguia2006.jpg|thumb|left|250px|Марди нобино ва [[саг-роҳбалад]] ([[Бразилия]]).]]
{{main|Саг-роҳбалад}}
Чандсад сол аст, ки ҳамчун [[Роҳбалад|роҳбаладон]] — ҳайвоноти махсус омӯзонидашуда, ки ба одамони нобино ва дорои биноии заиф барои ҳаракат дар берун аз бино ва пешгирӣ аз монеаҳо кӯмак мекунанд — [[Саг|сагҳо]] истифода мешаванд.

[[file:Guide horse.jpg|thumb|left|[[Аспчаи минятюрӣ|Аспчаи]] роҳбалад]]

=== Дастгоҳҳои электронии компютерӣ ===

* Дар айни замон алтернативаи ҷолиби китобҳои чопӣ китобҳои савтӣ мебошанд. Сайтҳое ҳастанд, ки дар онҳо китобҳои савтӣ аз ҷониби волонтёрҳо барои паҳнкунии озод сохта мешаванд.
* Ба ғайр аз китобҳои савтии махсус сабтшуда, барои нобиноён барномаҳои махсуси хониши овозии экран дар асоси генератори нутқ аҳамияти амалӣ доранд.
* Нобиноён метавонанд матнҳоро дар компютери фардӣ бо ёрии клавиатураи муқаррарӣ ё махсуси Брайл ва дисплейи Брайл таҳрир кунанд.
* Дастгоҳҳои гуногун таҳия мешаванд, масалан Лоиҳаи «Биноии тактилӣ» — моделҳои дастгоҳҳои ивазкунандаи биноӣ.
* Корҳо болои лоиҳаҳо дар заминаи зеҳни сунъӣ идома доранд. Моҳият дар он аст, ки дастгоҳи махсус ашёҳои атрофро шинохта, онҳоро садо медиҳад (масалан, дар пеш мошин, одам, дар, дарахт, [[Гурба|гурба]], саг ва ғайра ҳаст).

=== Барномаҳои компютерӣ барои нобиноён ===
Барои истифодаи компютерҳо аз ҷониби нобиноён одатан вуруд-хуруҷ-и маълумоти Брайл ва нутқӣ истифода мешавад.
Ғайр аз ин, панелҳои электромеханикии тактилӣ барои баровардани иттилооти графикӣ дар шакли ламсшаванда истифода мешаванд.

Дистрибутивҳои Linux мавҷуданд, ки махсус барои нобиноён таҳия шудаанд — {{iw|Oralux}} ва Adriane Knoppix. Инчунин бозии компютерии NetHack бо интерфейс барои нобиноён мавҷуд аст.

Инчунин технологияи [[Веб|веб]]-и WAI-ARIA барои фароҳам овардани имконияти истифодаи Интернет аз ҷониби одамони дорои гумшавии комил ё қисмии биноӣ мавҷуд аст.

=== Чашми бионикӣ ===
{{main|Чашми бионикӣ}}

* '''Чашми бионикӣ''' — системаи биноии сунъӣ барои барқарор кардани биноии гумшуда. Ба [[чашм]]и дорои тӯрпардаи осебдида имплантат — протези тӯрпардаи чашмро мегузоранд.

Ин технология бо он фарқ мекунад, ки ба айнакҳои махсус камера насб карда мешавад, ки аз он иттилоот ба видеопротсессор фиристода мешавад. Протсессор тасвирро ба сигнали электронӣ табдил дода, ба интиқолдиҳандаи махсус мефиристад. Сипас ин интиқолдиҳанда сигнали бесимро ба ресивери электронии дар чашм ва фотосенсор (панели электродӣ), ки ба тӯрпардаи чашми бемор имплантатсия шудааст, мефиристад.

Электродҳои фотодатчик асабҳои биноии боқимондаи тӯрпардаи чашмро ҳавасманд карда, сигналҳои видеоии электрикиро тавассути асабҳои биноӣ ба [[мағзи сар]] мефиристанд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=[http://nxmed.ru/tehnologiya/protez-setchatki-glaza-na-ik/](http://nxmed.ru/tehnologiya/protez-setchatki-glaza-na-ik/) |title=Протези тӯрпардаи чашм дар ИК |access-date=2012-05-16 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20120518194108/http://nxmed.ru/tehnologiya/protez-setchatki-glaza-na-ik/](https://web.archive.org/web/20120518194108/http://nxmed.ru/tehnologiya/protez-setchatki-glaza-na-ik/) |archive-date=2012-05-18 |url-status=dead }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Дигар ихтироот ва дастгоҳҳои техникӣ барои нобиноён ==
Бо назардошти гарон будани раванди омӯзиши сагҳои роҳбалад, вақтҳои охир роҳбаладони электронӣ пайдо шуданд, масалан дастгоҳи «Электросонар». Бо ошкор кардани монеа, Электросонар сигнали садоӣ ё вибратсионии давомнокии гуногун медиҳад (давомнокии сигнал аз масофа то монеа вобаста аст). Дар раванди таҳия технологияе қарор дорад, ки ба нобиноён имкон медиҳад мошинро идора кунанд&lt;ref&gt;{{cite news|url=[http://www.boston.com/business/technology/articles/2011/01/28/blind_driver_to_debut_new_technologies_at_daytona/?page=full](http://www.boston.com/business/technology/articles/2011/01/28/blind_driver_to_debut_new_technologies_at_daytona/?page=full)|title=Blind driver to debut new technologies at Daytona|agency=Associated Press|date=2011-01-28|access-date=2012-10-27|archive-date=2015-05-05|archive-url=[https://web.archive.org/web/20150505233536/http://www.boston.com/business/technology/articles/2011/01/28/blind_driver_to_debut_new_technologies_at_daytona/?page=full](https://web.archive.org/web/20150505233536/http://www.boston.com/business/technology/articles/2011/01/28/blind_driver_to_debut_new_technologies_at_daytona/?page=full)}}&lt;/ref&gt;.

== Доруҳо аз нобиноӣ ==
Дар озмоишгоҳҳои Русия болои препарате кор идома дорад, ки нобиноиро бар асари тӯрпардаи ҳассосияташро ба нур гумкарда табобат мекунад. Соли 2017 гурӯҳҳои илмии Донишгоҳи давлатии Маскав (МГУ) ва дигар пажӯҳишгоҳҳо кӯшишҳои худро муттаҳид карданд, то препарати барқароркунандаи ҳассосияти нурии тӯрпардаро созанд. Препарат аллакай дар мушҳои нобино санҷида шудааст. Пас аз ду ҳафтаи истифода, ҷавандагон ба фарқ кардани рӯшноӣ ва соя шурӯъ карданд, яъне тавонистанд дар фазо самтгирӣ кунанд, аммо ашё ва рангҳоро намедиданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=[https://ria.ru/science/20180203/1513879373.html](https://ria.ru/science/20180203/1513879373.html)|title=Ва нобино бино хоҳад шуд. Чӣ гуна генетикҳо нейронҳои чашмро таъмир мекунанд|access-date=2018-02-03|publisher=ria.ru|archive-date=2018-02-03|archive-url=[https://web.archive.org/web/20180203074727/https://ria.ru/science/20180203/1513879373.html](https://web.archive.org/web/20180203074727/https://ria.ru/science/20180203/1513879373.html)|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Баъзе нобиноёни машҳур ===
Одамоне маълуманд, ки ба шарофати таланти худ ва кӯмаки атрофиён дар санъат, илм ва фаъолияти ҷамъиятӣ ба қуллаҳои баланд расидаанд, бо вуҷуди нобиноии худ. Дар байни онҳо — Гомер (асри VIII то м.); [[Ҷон Милтон]] (асри XVII); дар асри XX — [[Хорхе Луис Борхес|Борхес]], Ҳелен Келлер, Николай Островский, Эдуард Асадов, Рэй Чарлз, Стиви Уандер, Андреа Бочелли, Ванга; дар асри XXI — Диана Гурская ва Олег Аккуратов.

== Нобиноӣ дар асотир ва санъат ==
[[file:Притча о слепых.jpeg|мини|слева|230пкс|Питер Брейгели Калон, «[[Масали нобиноён (мусаввара)|Масали нобиноён]]» (1568)]]

[[file:El Greco 015.jpg|thumb|Муъҷизаи шифо додани нобиноён аз ҷониби Масеҳ, [[Эл Греко]], 1570]]

=== Асотир ===
Масали нобиноён ва фил ба бисёр анъанаҳои динӣ хос буда, қисми фарҳангҳои ҷайнӣ, [[Буддизм|буддоӣ]], [[Тасаввуф|суфиёна]] ва [[Ҳиндуия|ҳиндуӣ]] мебошад. Дар вариантҳои гуногуни масал гурӯҳи одамони нобино филро ламс мекунанд, то бифаҳманд, ки ӯ чӣ гуна аст. Ҳар яки онҳо қисмҳои гуногуни бадани ӯро ламс мекунанд, масалан, паҳлу, хартум ё дандон. Сипас онҳо таассуроти худро ба ҳамдигар нақл мекунанд ва ба баҳс шурӯъ мекунанд, зеро ҳар кас филро ба таври худ тасвир мекунад, дар ҳоле ки дар асл ягон тасвир дуруст нест.

Дар асотири юнонӣ Тиресий ғайбгӯ буд. Тибқи як афсона, ӯ аз ҷониби худоён барои ошкор кардани асрори онҳо нобино карда шуда буд, ва афсонаи дигар мегӯяд, ки ӯ барои дидани Афина дар ҳолати урён нобино карда шуд.

Дар «[[Одиссея]]» сиклоп Полифемро Одиссей фиреб дода, нобино мекунад. Дар асотири скандинавӣ Локи худои нобино Хёдро фиреб медиҳад, то бародари худро Балдр, худои хушбахтиро бикушад. Один барои ба даст овардани хирад як чашмашро қурбон мекунад.

== Нигаред низ ==
* [[:Гурӯҳ:Нобиноён|Рӯйхати мақолаҳо дар бораи нобиноён]]
* [[Нобиноии лолу кар|Нобиноии лолу карӣ]] | [[Скотома]] | [[Фосфен]] | [[Алифбои тактилӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==

* {{cite book
 |author      = Кузнецов Н.
 |chapter     = Нобиноӣ
 |title       = [[Энсиклопедияи бузурги шӯравӣ]]: Дар 65 ҷилд
 |editor      = под ред. [[Ворошилов, Климент Ефремович|К. Е. Ворошилова]] и др.
 |edition     = 1-е изд
 |location    = М.
 |publisher   = Государственный научный институт «Советская Энциклопедия»
 |year        = 1945
 |volume      = 51 (Серна — Созерцание)
 |pages       = 385—387
 |language    = ru
}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Слепота|[[Островский, Владимир Маркович|Островский В. М.]]}}
* {{БСЭ3|заглавие=Слепота}}
* * {{cite book
 |chapter     = Нобиноӣ
 |title       = Энсиклопедияи тиббии оммафаҳм
 |editor      = [[Петровский, Борис Васильевич|Б. В. Петровский]]
 |edition     = 2-е изд., доп. и перераб
 |location    = М.
 |publisher   = «Советская Энциклопедия»
 |year        = 1987
 |pages       = 573—574
 |allpages    = 704
 |isbn        = 5-87410-013-X
 |language    = ru
}}

== Пайвандҳо ==
{{Навигатсия}}

* {{cite web|author=Ҷеймс Галлахер|authorlink=|datepublished=|url=[http://www.bbc.co.uk/russian/science/2011/02/110207_blindness_enzyme_activity.shtml](http://www.bbc.co.uk/russian/science/2011/02/110207_blindness_enzyme_activity.shtml)|title=Олимон молекулаи масъул барои нобиноиро пайдо карданд|format=|work=|publisher=[[Хадамоти русии Би-би-си]]|access-date=2011-02-07|lang=ru|description=|archive-url=[https://www.webcitation.org/65TlzwaRi?url=http://www.bbc.co.uk/russian/science/2011/02/110207_blindness_enzyme_activity.shtml](https://www.webcitation.org/65TlzwaRi?url=http://www.bbc.co.uk/russian/science/2011/02/110207_blindness_enzyme_activity.shtml)|archive-date=2012-02-15|url-status=live}}
* ''[[Выготский, Лев Семёнович|Выготский Л. С.]]'' «[[http://www.scepsis.ru/library/id_1580.html](http://www.scepsis.ru/library/id_1580.html){{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Кӯдаки нобино»] // Маҷмӯаи осор дар 6 ҷилд. Ҷ. 5., М., 1983.
* ''[[Мещеряков, Александр Иванович|Мещеряков А. И.]]'' «[[http://scepsis.ru/library/id_960.html](http://scepsis.ru/library/id_960.html){{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Шинохти ҷаҳон бидуни шунавоӣ ва биноӣ]» // «[[Природа (маҷалла)|Табиат]]». 1970. № 1.
* Торочешникова М. [[https://www.svoboda.org/a/30216312.html](https://www.svoboda.org/a/30216312.html){{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Чашмонатро пӯш ва бубин] // [[Радиои Озодӣ]], 15.10.2019
* [[https://web.archive.org/web/20090413210557/http://www.rgbs.ru/ru/std/info/satnez](https://web.archive.org/web/20090413210557/http://www.rgbs.ru/ru/std/info/satnez) Рӯйхати захираҳо барои нобиноён], дар сайти [[Китобхонаи давлатии нобиноёни Русия]]
* [[http://www.fond.org.ru](http://www.fond.org.ru) Бунёди хайрияи «Китобҳои тасвирӣ барои кӯдакони хурдсоли нобино»]
* [[https://web.archive.org/web/20110307020134/http://www.reability.ru/](https://web.archive.org/web/20110307020134/http://www.reability.ru/) Сайти «Офиятбахшӣ — бар маъюбӣ даст боло хоҳем кард!»]
* [[http://www.radiovos.ru/](http://www.radiovos.ru/){{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Радиои ВОС]
{{Бемориҳои чашм}}
{{ВС}}

[[Гурӯҳ:Биноӣ]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳои чашм]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳои системаи асаб]]
[[Гурӯҳ:Нобиноён|*]]
[[Гурӯҳ:Маъюбӣ]]
[[Гурӯҳ:Нобиноӣ]]</text>
      <sha1>848dzp6ul22luqbhxfh05sf8ryjm52t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Заррина Раҳматова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329189</id>
    <revision>
      <id>1461787</id>
      <parentid>1459220</parentid>
      <timestamp>2026-04-02T17:59:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13514" sha1="10cohjuru1vgragngif9kaypp26cube" xml:space="preserve">{{Таҳрир|16.03.2026 |[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]])}}

{{Олим 
 |ном                 = Заррина Раҳматова
 |номи аслӣ           = Заррина Юнусовна Раҳматова
 |тасвир              = Заррина Юнусовна Рахматова.jpg
 |бар                 = 220px
 |тавсифи тасвир      = Заррина Юнусовна Раҳматова 
 |таърихи таваллуд      = 31.05.1966 
 | зодгоҳ             = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |шаҳрвандӣ           = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |маҳалли даргузашт        = 
 |Муҳитти илмӣ        = [[таърих]]
 |ҷойҳои кор          =  [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] (1996 — то ҳол)
 |дараҷаи илмӣ        = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои таърих}}
 |унвонҳои илмӣ       = {{Унвонҳои илмӣ||1}}
 |алма-матер          = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
 |роҳбари илмӣ        = 
 |шогирдони машҳӯр    = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо = [[медали «Хидмати шоиста»]]  
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                = 
 |викитека            = 
}}
'''Заррина Юнусовна Раҳматова''' ( [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]) — {{муаррих}}&lt;nowiki/&gt;и [[СССР|шӯравӣ]] ва [[Тоҷикистон|тоҷик]], номзади илмҳои таърих, [[дотсент]].

== Корнома ==
Заррина Юнусовна Раҳматова [[31 май|31 майи]] [[соли 1966]] дар ш. [[Душанбе]] ба дунё омадааст. Ӯ пас аз бомуваффақият хатм кардани факултети таърихи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикстон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин]]  [[соли 1988]] ба фаъолияти меҳнатӣ дар вазифаи мудири шуъбаи экскурсионии НДХХ ҶШС Тоҷикистон оғоз намудааст. Аз [[соли 1996]] сар карда фаъолияти меҳнатиашро дар [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] идома дод.  Ҳамаи зинаҳои вазифавиро, аз лаборант ва мудири кабинет то мудири кафедра гузаштааст. Соли 2003 ба вазифаи муаллими кафедра, баъдан дар соли 2007 ба вазифаи муаллими калони ҳамин кафедра, ки ба кафедраи таърихи ватанӣ тағйири ном кард, гузаронида шуд.  З. Раҳматова соли 2012 ба вазифаи и.в. дотсенти кафедраи таърихи ватанӣ гузаронида шуда, соли 2013 тариқи озмун ба вазифаи дотсенти ҳамин кафедра гузашт. Аз 22 апрели соли 2019 бо фармони Вазорати илм ва таҳсилоти олии Федератсияи Россия тибқи ихтисоси «Таърихи ватанӣ» ба мавсуф дараҷаи илмии дотсент дода шуд. 1 майи соли 2021 ба вазифаи мудири кафедраи Таърихи умумӣ ва ватанӣ таъин карда шуд. Аз октябри соли 2024 дар вазифаи дотсенти кафедраи Таърихи умумӣ ва ватании [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] кор мекунад.&lt;ref&gt;[https://www.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-istorii-i-mezhdunarodnykh-otnosheniy/kafedry/kafedra-otechestvennaya-istoriya/about.php]&lt;/ref&gt;
== Фаъолияти илмӣ ==
З. Раҳматова соли 2009 рисолаи илмиашро барои дарёфти дараҷаи илмии [[номзади илмҳои таърих]] аз рӯи мавзӯи «Саҳми олимони рус ба ташаккул ва рушди илмҳои табииёти Тоҷикистон дар нимаи дуюми асри XIX – аввали асри XX» дар Шурои диссертатсионии КОА Федератсияи Россия дар назди Институти таърих, бостоншиносӣ ва этнография ба номи Аҳмади Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон дифоъ намуд. Раҳматова З.Ю. дар мавзуи «Саҳми олимони рус дар ташаккулёбӣ ва рушди илмҳои дақиқи Тоҷикистон дар нимаи дуюми асри XIX – аввали асри XX» монографияро ба табъ расонидааст. Ғайр аз ин, ӯ муаллифи бештар аз 50 корҳои нашршудаи илмӣ ва таълимию методӣ доир ба муносибатҳои Россия ва Осиёи Миёна мебошад. Раҳматова З.Ю. дар конференсияҳои байнидонишгоҳӣ, ҷумҳуриявӣ ва байналхалқӣ (Россия, Белоруссия) иштирок карда бо маърузаҳо баромад мекунад. Муаллифи дастури таълимӣ барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ аз фанни “Таърихи халқи тоҷик”: «История таджикского народа: учебное пособие. - Душанбе, 2024. - 249 с.» (дар ҳаммуаллифӣ), дастури таълимӣ барои магистрантон оид ба гузаштани таҷрибаомӯзии педагогӣ, вазифаҳои тестӣ доир ба таърихи халқи тоҷик «Тесты по истории таджикского народа.
== Мукофот ва ҷоизаҳо ==
Мавсуф З. Раҳматова барои меҳнати софдилонааш соҳиби як қатор ифтихорномаҳои Вазорати илм ва таҳсилоти олии Федератсияи Русия, роҳбарияти ДСРТ, факултети ТМБ-и донишгоҳ ва намояндагии Россотрудничество дар Тоҷикистон гардидааст. Соли 2011 бо унвони «Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардонида шудааст. 
24 сентябри соли 2024 дар Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номзади илмҳои таърих, дотсент Раҳматова Заррина Юнусовна барои меҳнати пурмаҳсул, саҳми назарраси шахсӣ дар рушди системаи маориф, таълим ва тарбияи насли наврас, тайер кардани кадрҳои илмӣ-педагогӣ ва мутахассисони баландихтисос [[Медали «Хидмати шоиста»]] супурда шуд. Ҷоиза бо Фармони Президенти Тоҷикистон ба ифтихори ҷашни 33-солагии рӯзи истиқлолияти кишвар тақдим карда шуданд.&lt;ref&gt;[https://rtsu.tj/news/?ELEMENT_CODE=2038 Преподаватель РТСУ Заррина Рахматова удостоена государственной награды]&lt;/ref&gt;

== Осор ==
* Вклад русских ученых-естествоиспытателей в изучение Памира на рубеже ХIХ-ХХ вв./Памирское разграничение 1895 года: история и современность: материалы международной научно-теоретической конференции, посвящённой 115-летию подписания договора между Россией и Англией (Душанбе, 26 ноября 2010 г.). – Душанбе: РТСУ, 2011. С. 153-162.
* Создание Общества по изучению Таджикистана в 20-е годы ХХ века./Вестник университета (Российско-Таджикский (Славянский) университет). №593. – Душанбе: РТСУ, 2012, с. 206-211 ( в перечне реценз.изд.)
* Комиссия по национальному примирению (КНП) – гарант поддержания мира в Таджикистане./ Межтаджикское соглашение в исторической судьбе таджикского народа: сборник статей международной научно-практической конференции, посвященной 15-летию подписания Общего соглашения об установлении мира и национального согласия в Таджикистане (Душанбе, 30 октября 2012 г.). – Душанбе: РТСУ, 2013, с. 85-90.  
* Вклад таджикистанцев в победу советского народа над гитлеровской Германией. /Великая Победа, добытая единством: сборник материалов конференции в рамках подготовки Международного форума победителей (Москва, 28 апреля 2015 г.). – М., 2015, с. 101-109. 
* Изучение Памира в трудах А.Е.Снесарева./ Историк. – Душанбе: АН РТ, 2016. – №1(5), с.105-107.  
* Внешнеполитический фактор национально-территориального размежевания в Средней Азии. /Общественные и культурные трансформации в контексте современной глобализации: европейский сборник социальных и поведенческих наук международной научной конференции (Грозный, 14-15 июня, 2019). – Грозный, 2019.  с. 3630-3640. (в соавторстве с Джамалова М.К.).
* Дружественные отношения русского и таджикского народов в условиях становления советской власти в 20-40-е годы ХХ века./Россия–Таджикистан: исторический опыт взаимоотношений. Материалы международной научно-теоретической конференции (Душанбе, 30 ноября 2021 г.). Душанбе: РТСУ, 2022. с. 80-88. (в соавторстве с Тагдиров А.У.).
*  Герои-таджикистанцы на фронтах Великой Отечественной войны./ Материалы Международной научно-практической конференции «Война была общей», 27 мая 2025 г./ ГМЗ «Ростовский Кремль»; ЯрГУ им.П.Г.Демидова. Ростов Великий; Ярославль, 2025. с. 10-18.     
* Истории таджикского народа. Учебное псобие — Душанбе, 2017. - 240 с.(в соавторстве с Саъдиев Ш.С.)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.studfiles.ru/preview/6161910|title=Истории таджикского народа|author=|website=www.studfiles.ru|date=2017-01-23|publisher=|lang=ru|accessdate=2025-04-09}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* История таджикского народа: Учебное пособие. - Душанбе, 2024. - 249 с. (в соавторстве с Саъдиев Ш.С.).
* Материалы по проведению интерактивных занятий по дисциплине «История таджикского народа». Учебно-методическое пособие для преподавателей и студентов неисторических направлений. —Душанбе:РТСУ, 2022. - 227 с. (в соавторстве с Абдурашитов Ф.М.).
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}} 

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]]</text>
      <sha1>10cohjuru1vgragngif9kaypp26cube</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ориф (хонанда)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329393</id>
    <revision>
      <id>1461843</id>
      <parentid>1460511</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T07:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5604" sha1="3m80e2f64i1mybnwcw7q6qvoe5e3dfv" xml:space="preserve">{{Тоза даргузашта}}{{Мусиқидон}}

'''Ориф Орифкиё''' ({{Lang-fa|عارف عارف‌کیا}}; зод. [[10 август|10 августи]] [[Соли 1941|1941]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://arefrecords.com/aref-biography/|title=Biography {{!}} Aref Arefkia Official Site {{!}} Aref Records|author=Aref Arefkia Official Site {{!}} Aref Records|website=arefrecords.com|lang=en-US|accessdate=2026-03-21|archivedate=2018-06-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180630113745/http://arefrecords.com/aref-biography}}&lt;/ref&gt;— даргузашт [[20 март|20 марти]] [[Соли 2026|2026]]) хонандаи [[Мусиқии папи эронӣ|мусиқии попи]] эронӣ буд.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Iranian Music: Aref Arefkia|url=https://www.iranchamber.com/music/aarefkia/aref_arefkia.php|website=iranchamber|accessdate=2025-08-06}}&lt;/ref&gt; Ориф ҳудуди 900 тарона иҷро намудааст&lt;ref&gt;{{cite web|title=Ориф: 20 дақиқа бо хоки Эрон фосила дорам|url=https://www.bbc.com/persian/arts/2013/10/131004_l41_music_aref_interview|website=[[Би-би-си Форсӣ]]|date=2013-10-04|accessdate=2025-08-06|language=fa|author=[[Беҳзод Булур]]}}&lt;/ref&gt;, ки илова бар форсӣ ба забонҳо ва лаҳҷаҳои мухталиф низ иҷро шудаанд.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Aref Arefkia - мусоҳиба бо маҷаллаи Тамошо|url=https://www.facebook.com/photo/?fbid=404186552966436&amp;set=a.384469131604845|website=facebook|accessdate=2025-08-06|language=fa}}&lt;/ref&gt;

== Зиндагии шахсӣ ==

==Таваллуд ва кӯдакӣ ==

[[File:Aref 13.jpg|thumb|Ориф дар ҷавонӣ]]
Ориф Орифкиё аз падару модаре бо асолати [[Ардабил|ардабилӣ]]; 15 августи 1940 (19-и мурдоди 1319 хуршедӣ) дар [[Теҳрон]] мутаваллид шуд.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Biography|url=http://aref-music.persiangig.com/biography.htm|website=aref-music.persiangig.com|accessdate=2021-12-04}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Модараш зода ва сокини [[Боку]] буд ва дар [[Донишгоҳи давлатии Маскав|Донишгоҳи Маскав]] риштаи дандонпизишкиро гузаронда буд; ҳамчунин бибиаш (модаркалонаш) [[опера]] мехонд ва алоқаи фаровоне ба ашъори туркӣ дошт.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Aref Arefkia part 1|url=https://www.youtube.com/watch?v=GoV-Zb1cmJg|date=2012-06-21|accessdate=2025-08-06|author=Ashkan Rouzbahani}}&lt;/ref&gt;Бо шурӯи [[Ҷанги ҷаҳонии дувум]] бисёре аз хонаводаҳои эронӣ ба ҷануби [[Арас]] ([[Эрон]]) кӯчонида шуданд. Падари Ориф низ ронандаи мошини боркаш буд. Падару модараш аз ҳам ҷудо шуданд. Ориф хоҳару бародарони дигаре ба номҳои Муҳаммадризо, Алиризо ва Шаҳрзод низ дорад.
== Интихоби шуғл ==
Ориф пас аз дарёфти диплом, ба унвони дабир ба ҳунаристони саноатии Қазвин муаррифӣ гардид. Пас аз 2,5 сол, Ориф ҳини бозгашт аз Қазвин дучори сонеҳаи нақлиётӣ шуда ва аз ноҳияи пушти гӯш ва қафаси сина ба шиддат захмӣ мешавад.
== Издивоҷ ==
Ориф 4 бор издивоҷ карда, ки ҳосили онҳо 4 духтар аст, ки дар Аврупо ва Амрико зиндагӣ мекунанд. Ӯ ҳамчунин як писар ба номи Суҳайл дошт, ки дар синни 41-солагӣ даргузашт.
== Фаъолиятҳои ҳунарӣ ==
Аввалин ҳузури ҳирфаии Ориф дар телевизион дар соли 1961 (1340 хуршедӣ) дар барномае ба номи «Рангинкамон» буд. Таронаи дусадоии ӯ бо Пурон бо номи «Дида дида» ба ҳадде мавриди таваҷҷуҳ қарор гирифт, ки бори дувум дар ҳамон барнома иҷро шуд.
=== Иқомат дар Лондон ва Лос-Анҷелес ===
Ориф соли 1979 Эронро тарк кард ва ба [[Лондон]] рафт. Иқомати ӯ дар Лондон 2,5 сол тӯл кашид. Сипас ба [[Лос-Анҷелес]] рафт ва беш аз 10 албоми мусиқӣ мунташир кард.
== Дискография ==
Ориф то ба ҳол ҳудуди 900 тарона хондааст. Бархе аз таронаҳои ҷадиди ӯ иборатанд аз:

* Ки беҳтар аз ту (2016)
* Буғзи дарё (2015)
* Гиря макун (2014)
* Ишқ (2014)
* Оромш (2012)
* Халиҷи Форс

== Эзоҳ == 
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳои беруна ==
[http://www.arefrecords.com/ Вебгоҳи расмии Ориф Орифкиё] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170716032202/http://arefrecords.com/ |date=2017-07-16 }}
{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони шаҳри Теҳрон]]</text>
      <sha1>3m80e2f64i1mybnwcw7q6qvoe5e3dfv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Метакоинот</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329461</id>
    <revision>
      <id>1461800</id>
      <parentid>1461268</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T01:48:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1461800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22838" sha1="65c6rcxetesoejl3emz9i89ffvptqzq" xml:space="preserve">{{Нармафзор
|ном               = Метакоинот
|тасвир            = Metaverse_illustration.jpg
|тавсиф            = Фазои виртуалии муштарак
|таҳиякунанда      = Ширкатҳои технологӣ
|навъ              = Технологияи рақамӣ
|нашр              = [[1992]] (Snow Crash)
|вазъ              = Фаъол
}}

'''Метакоинот''' (ба англисӣ: metaverse) — фазои муштараки виртуалии се-андозаӣ буда, дар он корбарон тавассути аватарҳо (тасвирҳои рақамии худ) бо якдигар муошират, кор ва бозӣ мекунанд.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.theverge.com/22701104/metaverse-explained-fortnite-roblox-facebook-horizon |title=What is the metaverse? |publisher=The Verge |date=4 октябри 2021 |lang=en}}&lt;/ref&gt; Метакоинот омезиши [[воқеияти виртуалӣ]], [[воқеияти илова-шуда]] ва интернет мебошад.

Истилоҳи &quot;metaverse&quot; аввалин бор дар романи илмию фантастикии &quot;Snow Crash&quot; (соли [[1992]]) аз ҷониби нависанда [[Нил Стивенсон]] истифода шуд. Дар соли [[2021]] [[Марк Зукерберг]] эълон кард, ки ширкати [[Meta Platforms|Meta]] ояндаи худро дар Метакоинот мебинад.

Мутахассисон баҳс мекунанд, ки Метакоинот як маҳсули мушаххас нест, балки замони нави рушди [[интернет]] мебошад — интернети се-андозаӣ ва иҷтимоӣ. Барои дастрасӣ ба Метакоинот аз абзорҳои гуногун — аз ҷумла [[айнакҳои воқеияти виртуалӣ]], смартфон ва компютер — истифода бурда мешавад.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theguardian.com/technology/2021/dec/29/metaverse-what-it-means-and-who-is-building-it |title=The metaverse: what it means |work=The Guardian |date=29 декабри 2021 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Пайдоиши мафҳум (1992–2020) ===
Мафҳуми Метакоинот барои аввалин бор дар романи &quot;Snow Crash&quot; (ба тоҷикӣ: '''Лавина''', соли [[1992]]) тавсиф шуд — ки дар он қаҳрамон ба коинот (фазои) виртуалии бузурге ворид мешуд. Ҷолиби диққат аст, ки дар ҳамин роман истилоҳи '''аватар''' низ барои аввалин бор дар маънои рақамии худ истифода шудааст — тасвири рақамии шахс дар фазои виртуалӣ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.newyorker.com/books/under-review/the-sci-fi-novel-that-predicted-the-metaverse |title=The Sci-Fi Novel That Predicted the Metaverse |work=The New Yorker |lang=en |accessdate=2026-03-17 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Дар романи Стивенсон ҷаҳони воқеӣ ба вайроншавӣ рӯ ба рӯ шуда, одамон ба дунёи виртуалии Метакоинот паноҳ мебаранд — пешгӯие ки имрӯз ба воқеият наздик мешавад. Дар солҳои 2000-ум бозиҳои онлайни '''Second Life''' ва '''World of Warcraft''' ибтидоии Метакоинот ба шумор мерафтанд.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://time.com/6116826/what-is-the-metaverse/ |title=What Is the Metaverse |work=Time |date=15 ноябри 2021 |lang=en |accessdate=2026-03-23 |archivedate=2022-01-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220111165215/https://time.com/6116826/what-is-the-metaverse/ }}&lt;/ref&gt;

=== Бозиҳои онлайнӣ ва пешгузаштагон (2000–2019) ===
Пеш аз пайдоиши мафҳуми Метакоинот, якчанд бозӣ ва платформа ҷаҳони виртуалии иҷтимоиро созмон доданд:
* '''Second Life''' ([[2003]]) — корбарон метавонистанд дар он зиндагии дуввум созанд, замин бихаранд ва тиҷорат кунанд
* '''World of Warcraft''' ([[2004]]) — бо 12 миллион бозингар маъруфтарин бозии MMO шуд
* '''Fortnite''' ([[2017]]) — концертҳои онлайнии [[Travis Scott]] ва [[Ariana Grande]] дар он баргузор шуданд&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/technology-56166766 |title=Travis Scott's Fortnite concert |work=BBC News |date=2021 |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Эълони Meta (2021) ===
Дар [[октябр]]и [[2021]] [[Марк Зукерберг]] эълон кард, ки Facebook ном худро ба [[Meta Platforms|Meta]] иваз мекунад ва ҳадафи асосии ширкат сохтани Метакоинот мебошад. Ин эълон таваҷҷӯҳи ҷаҳонӣ ба мафҳуми Метакоинот ҷалб кард.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.theverge.com/22588022/mark-zuckerberg-facebook-ceo-metaverse-interview |title=Mark Zuckerberg's metaverse plans |work=The Verge |date=22 июли 2021 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

=== Суст шудани таваҷҷӯҳ (2022–2023) ===
Дар солҳои [[2022]]–[[2023]] таваҷҷӯҳ ба Метакоинот каме суст шуд. Meta зиёда аз '''13 миллиард доллар''' барои таҳияи Метакоинот сарф кард, аммо натиҷаҳо мутобиқи интизор набуданд.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.wsj.com/articles/meta-metaverse-losses-2022 |title=Meta's Metaverse Losses |work=The Wall Street Journal |lang=en |accessdate=2026-03-17}}&lt;/ref&gt; Ин боис шуд, ки баъзе ширкатҳо сармоягузории худро кам кунанд.

=== Зеҳни сунъӣ ва Метакоинот (2024–ҳол) ===
[[Акс:Apple Vision Pro.jpg|мини|Apple Vision Pro — нашри соли 2024]]
Аз соли [[2024]] [[зеҳни сунъӣ]] ва Метакоинот бо ҳам якҷоя мешаванд. [[Apple Vision Pro]] дар соли [[2024]] нашр шуд ва мафҳуми нави &quot;spatial computing&quot; (ҳисоббарории фазоӣ) ба мейдон омад — ки омезиши Метакоинот ва ҷаҳони воқеӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2024/01/19/technology/apple-vision-pro.html |title=Apple Vision Pro Review |work=The New York Times |date=19 январи 2024 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

== Хусусиятҳо ==
Метакоинот якчанд хусусияти асосӣ дорад:
* '''Доимӣ будан''' — Метакоинот пайваста кор мекунад, ҳатто вақте корбар берун аст
* '''Вақти воқеӣ''' — рӯйдодҳо дар вақти воқеӣ ба амал меоянд
* '''Иқтисодиёти рақамӣ''' — хариду фурӯши молҳо ва хизматҳои виртуалӣ
* '''Дастрасии умумӣ''' — аз ҳар дастгоҳ дастрас аст
* '''Аватарҳо''' — ҳар корбар аватари рақамии худро дорад&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://about.meta.com/metaverse/ |title=What is the Metaverse? |publisher=Meta |lang=en |accessdate=2026-03-17}}&lt;/ref&gt;

== Шарикон ва татбиқ ==
Ширкатҳои бузург дар Метакоинот сармоягузорӣ мекунанд:
* '''[[Meta Platforms|Meta]]''' — Horizon Worlds ва Horizon Workrooms
* '''[[Microsoft]]''' — Mesh барои Microsoft Teams (мулоқотҳои виртуалӣ)
* '''[[Epic Games]]''' — Fortnite ҳамчун платформаи Метакоинот
* '''[[Roblox]]''' — платформаи маъруфи Метакоинот барои наврасон
* '''[[Decentraland]]''' — Метакоинот мустақилшудаи марказнашуда бар асоси [[блокчейн]]&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.wired.com/story/metaverse-guide/ |title=What is the metaverse? |work=Wired |lang=en |accessdate=2026-03-17}}&lt;/ref&gt;

Метакоинот барои корҳои корпоративӣ, таҳсил, рӯйдодҳо ва бозӣ истифода мешавад.

== Технологияҳои асосӣ ==
Метакоинот бар асоси якчанд технологияи муосир сохта мешавад:

=== Воқеияти виртуалӣ (VR) ===
[[Акс:Oculus-Rift-CV1-Headset-Front.jpg|мини|чап|Айнаки VR — асбоби асосии дастрасӣ ба Метакоинот]]
[[Воқеияти виртуалӣ]] тавассути айнакҳои VR (монанди Meta Quest, PlayStation VR, Apple Vision Pro) корбарро пурра ба муҳити рақамӣ мебарад. Ин технология асоси иммерсивии Метакоинот мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.meta.com/quest/ |title=Meta Quest VR |publisher=Meta |lang=en |accessdate=2026-03-17}}&lt;/ref&gt;

=== Воқеияти илова-шуда (AR) ===
[[Акс:Augmented-reality-1957411 1920.jpg|мини|Намунаи воқеияти илова-шуда]]
[[Воқеияти илова-шуда]] унсурҳои рақамиро бар рӯи ҷаҳони воқеӣ қабат мекунад — монанди бозии [[Pokémon GO]]. Тавассути AR Метакоинот ба дунёи воқеӣ дохил мешавад.

=== Блокчейн ва NFT ===
[[Акс:NFT diagram.svg|мини|чап|Схемаи кори NFT дар блокчейн]]
[[Блокчейн]] асоси иқтисодиёти Метакоинот мебошад: NFT-ҳо (рамзҳои ғайрифунгибелӣ) соҳибияти молҳои рақамӣ — замин, либос, санъат — ро тасдиқ мекунанд. Дар Decentraland ва The Sandbox замини виртуалӣ ба садҳо ҳазор доллар фурӯхта шудааст.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.reuters.com/technology/virtual-real-estate-metaverse-2021-12-01/ |title=Virtual real estate in the metaverse |work=Reuters |date=1 декабри 2021 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

=== Зеҳни сунъӣ ===
[[Зеҳни сунъӣ]] барои сохтани аватарҳои реалистӣ, тарҷумаи фаврии забон дар Метакоинот ва идораи муҳитҳои виртуалии мураккаб истифода мешавад.

== Иқтисодиёти Метакоинот ==
[[Акс:VR headset with smartphone and stereoscopy image.jpg|мини|чап|Абзори дастрасӣ ба Метакоинот]]
Метакоинот иқтисодиёти мустақили рақамӣ дорад:

=== Замини виртуалӣ ===
Дар платформаҳои Decentraland ва The Sandbox замини виртуалӣ хариду фурӯш мешавад. Дар соли [[2021]] як қатъа замини виртуалӣ дар Decentraland ба нархи '''2,4 миллион доллар''' фурӯхта шуд — рекорди ҷаҳонӣ.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.cnbc.com/2021/11/23/metaverse-real-estate-sale-sets-record-at-2point4-million/ |title=Metaverse real estate record |work=CNBC |date=23 ноябри 2021 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

=== Молҳои рақамӣ ===
Корбарон дар Метакоинот метавонанд:
* Либос ва ороиш барои аватараш бихаранд
* Асарҳои санъати рақамӣ (NFT) бихаранд ва бифурӯшанд
* Хизматҳои гуногун (дарс, консертҳо, мулоқотҳо) пешниҳод кунанд

=== Бозори Метакоинот ===
Тибқи пешгӯии аналитикон, бозори ҷаҳонии Метакоинот то соли [[2030]] ба '''800 миллиард доллар''' хоҳад расид.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bloomberg.com/professional/blog/metaverse-may-be-800-billion-market-next-tech-platform/ |title=Metaverse May Be $800 Billion Market |publisher=Bloomberg Intelligence |date=2021 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

== Таҳсил ва илм ==
Метакоинот дар соҳаи таҳсил имкониятҳои нав мекушояд:
* '''Дарсҳои иммерсивӣ''' — хонандагон метавонанд ба таърих, кайҳон ё ҷисми инсон дар муҳити виртуалӣ &quot;ворид шаванд&quot;
* '''Лабораторияҳои виртуалӣ''' — озмоишҳои хатарнок бехатарона дар муҳити рақамӣ иҷро карда мешаванд
* '''Донишгоҳҳо''' — [[Стэнфорд]], [[Гарвард]] ва дигар донишгоҳҳои маъруф дарсҳои виртуалӣ дар Метакоинот баргузор мекунанд&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.wired.com/story/schools-metaverse-education/ |title=Schools Are Building in the Metaverse |work=Wired |lang=en |accessdate=2026-03-17}}&lt;/ref&gt;
* '''Конференсияҳо''' — рӯйдодҳои илмии байналмилалӣ бо иштироки аватарҳо баргузор мешаванд

== Тандурустӣ ==
Метакоинот дар тибби муосир низ татбиқ мешавад:
* '''Ҷарроҳии виртуалӣ''' — духтурон ҷарроҳиро дар муҳити VR машқ мекунанд пеш аз иҷрои воқеӣ
* '''Табобати равонӣ''' — муолиҷаи фобияҳо (тарс аз баландӣ, ҷойи ғун) тавассути экспозицияи виртуалӣ
* '''Реабилитатсия''' — беморони сактаи мағзӣ ва садамаҳо ҳаракатро дар муҳити VR барқарор мекунанд
* '''Тадқиқоти тиббӣ''' — олимон дар Метакоинот маълумоти тиббӣ ва моделҳои бемориро таҳлил мекунанд&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.nature.com/articles/s41591-021-01486-0 |title=Digital health in the metaverse |work=Nature Medicine |lang=en |accessdate=2026-03-17}}&lt;/ref&gt;

== Танқид ==
Мафҳуми Метакоинот бо интиқодҳои ҷиддӣ рӯ ба рӯ шудааст:

=== Нигаронӣ аз махфият ===
Дар Метакоинот ширкатҳо метавонанд маълумоти хеле бештаре — аз ҷумла ҳаракатҳои бадан, ифодаи чеҳра ва нигоҳ — ҷамъоварӣ кунанд. Ин нигаронии ҷиддиеро дар бораи махфият ва истифодаи маълумоти шахсӣ ба вуҷуд меорад.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.eff.org/deeplinks/2021/10/metaverse-surveillance-nightmare |title=The Metaverse Could Be a Surveillance Nightmare |publisher=EFF |date=октябри 2021 |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Тааллуқ ва саломатии рӯҳӣ ===
Мутахассисони тандурустии равонӣ нигаронанд, ки вақти тӯлонии зиёд дар Метакоинот метавонад ба тааллуқ (addiction), гӯшагирӣ аз ҷомеа ва мушкилоти саломатии рӯҳӣ оварад.

=== Монеаҳои техникӣ ===
Дастрасии баробар ба Метакоинот ҳанӯз мушкил аст — айнакҳои VR гарон буда (аз 300 то 3000 доллар), интернети баландсуръат дар бисёр кишварҳо дастнорас аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.pewresearch.org/internet/2022/06/30/the-metaverse-in-2040/ |title=The Metaverse in 2040 |publisher=Pew Research Center |date=30 июни 2022 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

== Метакоинот дар бозиҳои видеоӣ ==
[[Акс:An avatar in the virtual world Second Life.png|мини|Аватар дар дунёи виртуалии Second Life]]
Бозиҳои видеоӣ аввалин ва бештарин рушдёфтаи Метакоинот мебошанд:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:50%;&quot;
! Бозӣ !! Платформа !! Корбарон
|-
| [[Roblox]] || ПК, мобилӣ || 60+ миллион рӯзона
|-
| [[Fortnite]] || ПК, консол, мобилӣ || 350+ миллион бозингар
|-
| [[Minecraft]] || ПК, консол, мобилӣ || 140+ миллион моҳона
|-
| Second Life || ПК || ~1 миллион фаъол
|-
| Decentraland || Браузер || 8000+ фаъол
|}

Дар Fortnite концертҳои рӯякаш бо иштироки миллионҳо нафар баргузор шудааст — ба монанди консерти Travis Scott дар соли [[2020]] бо '''27 миллион''' тамошобин.&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/technology-52368008 |title=Travis Scott's Fortnite concert |work=BBC News |date=24 апрели 2020 |lang=en }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Ояндаи Метакоинот ==
Мутахассисон барои Метакоинот пешгӯиҳои гуногун доранд:

Созмони '''Pew Research Center''' дар соли [[2022]] аз 624 мутахассис пурсид — 54% онҳо мегуфтанд, ки то соли [[2040]] Метакоинот ба ҳаёти рӯзмарра ворид хоҳад шуд.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.pewresearch.org/internet/2022/06/30/the-metaverse-in-2040/ |title=The Metaverse in 2040 |publisher=Pew Research Center |date=30 июни 2022 |lang=en}}&lt;/ref&gt;

Омилҳое ки ояндаи Метакоинотро муайян мекунанд:
* Рушди технологияи VR/AR ва арзонтар шудани таҷҳизот
* Суръат ва паҳнои шабакаи интернет ([[5G]], [[6G]])
* Қонунгузории давлатҳо дар бораи ҷаҳони рақамӣ
* Ҳалли масъалаҳои махфият ва амнияти маълумот
* Пайдоиши стандартҳои умумӣ барои ҳамкории платформаҳо (interoperability)

Баъзе коршиносон мегӯянд, ки Метакоинот на як ҷаҳони алоҳида, балки '''давраи нави интернет''' мебошад — интернети иммерсивӣ ва фазоӣ, ки тадриҷан ба зиндагии мо ворид хоҳад шуд.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.mckinsey.com/capabilities/growth-marketing-and-sales/our-insights/value-creation-in-the-metaverse |title=Value creation in the metaverse |publisher=McKinsey |date=июни 2022 |lang=en |accessdate=2026-03-23 |archivedate=2026-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260129085623/https://www.mckinsey.com/capabilities/growth-marketing-and-sales/our-insights/value-creation-in-the-metaverse }}&lt;/ref&gt;

== 7 хусусияти Метакоинот ==
Сармоягузор ва муаллифи китоби &quot;The Metaverse&quot; [[Мэтью Болл]] 7 хусусияти асосии Метакоинотро муайян кард, ки аз ҷониби коршиносон пазируфта шудааст:&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Metaverse: And How It Will Revolutionize Everything |author=Matthew Ball |year=2022 |publisher=Liveright |lang=en}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:50%;&quot;
! № !! Хусусият !! Маъно
|-
| 1 || Доимӣ будан || Ҳеҷ гоҳ қатъ намешавад ва дубора оғоз намекунад
|-
| 2 || Вақти воқеӣ || Бо тарзи синхронӣ кор мекунад
|-
| 3 || Бидуни маҳдудияти иштирокчӣ || Шумораи корбарон маҳдуд нест
|-
| 4 || Иқтисодиёти пурра || Соҳибияти воқеӣ, тиҷорат ва музд
|-
| 5 || Дунёи ба ҳам пайваст || Онлайн ва офлайн якҷоя мешаванд
|-
| 6 || Мутобиқат бо маълумот || Таҷрибаи рақамӣ ба воқеият мегузарад
|-
| 7 || Пур аз мӯҳтавои корбарон || Корбарон худашон мӯҳтаво месозанд
|}

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Акс:Second-life.jpg|Дунёи виртуалии Second Life
Акс:Virtual reality headset.jpg|Айнаки воқеияти виртуалӣ
Акс:Augmented-reality-1957411 1920.jpg|Воқеияти илова-шуда
Акс:NFT diagram.svg|Схемаи NFT дар блокчейн
Акс:Apple Vision Pro.jpg|Apple Vision Pro (2024)
Акс:Avatar of virtual world.png|Аватар дар дунёи виртуалӣ
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Ball, Matthew. ''The Metaverse: And How It Will Revolutionize Everything''. Liveright, 2022
* Stephenson, Neal. ''Snow Crash''. Bantam Books, 1992

== Пайвандҳо ==
* [https://about.meta.com/metaverse/ Метакоинот дар Meta]
* [https://decentraland.org Decentraland — Метакоинот бар асоси блокчейн]
* [https://www.roblox.com Roblox]
* [https://www.pewresearch.org/internet/2022/06/30/the-metaverse-in-2040/ Pew Research: Метакоинот то соли 2040]
* [https://www.mckinsey.com/capabilities/growth-marketing-and-sales/our-insights/value-creation-in-the-metaverse McKinsey: Арзиш дар Метакоинот] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20260129085623/https://www.mckinsey.com/capabilities/growth-marketing-and-sales/our-insights/value-creation-in-the-metaverse |date=2026-01-29 }}

[[Гурӯҳ:Технологияи иттилоотӣ]]
[[Гурӯҳ:Воқеияти виртуалӣ]]
[[Гурӯҳ:Интернет]]
[[Гурӯҳ:Зеҳни сунъӣ]]
[[Гурӯҳ:Бозиҳои видеоӣ]]
[[Гурӯҳ:Блокчейн]]</text>
      <sha1>65c6rcxetesoejl3emz9i89ffvptqzq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдулбари Гаджийев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330045</id>
    <redirect title="Абдулбари Гаҷиев" />
    <revision>
      <id>1461769</id>
      <timestamp>2026-04-02T13:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Абдулбари Гаджийев]] to [[Абдулбари Гаҷиев]]</comment>
      <origin>1461769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="j66c3kmfz7a8chpxbnj955t9kxjtn5p" xml:space="preserve">#равона [[Абдулбари Гаҷиев]]</text>
      <sha1>j66c3kmfz7a8chpxbnj955t9kxjtn5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Абдулбари Гаджийев</title>
    <ns>1</ns>
    <id>330046</id>
    <redirect title="Баҳс:Абдулбари Гаҷиев" />
    <revision>
      <id>1461771</id>
      <timestamp>2026-04-02T13:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Баҳс:Абдулбари Гаджийев]] to [[Баҳс:Абдулбари Гаҷиев]]</comment>
      <origin>1461771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="9i5kz3k2u2cjxbvnxg4zaik1l1d4bq9" xml:space="preserve">#равона [[Баҳс:Абдулбари Гаҷиев]]</text>
      <sha1>9i5kz3k2u2cjxbvnxg4zaik1l1d4bq9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Infobox sports team</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330047</id>
    <redirect title="Шаблон:Бошгоҳи варзишӣ" />
    <revision>
      <id>1461774</id>
      <timestamp>2026-04-02T13:27:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Шаблон:Infobox sports team]] to [[Шаблон:Бошгоҳи варзишӣ]]</comment>
      <origin>1461774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="05om0ba3n7g0roz08lqeuo4z2hldwn0" xml:space="preserve">#равона [[Шаблон:Бошгоҳи варзишӣ]]</text>
      <sha1>05om0ba3n7g0roz08lqeuo4z2hldwn0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Бошгоҳи варзишӣ/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330048</id>
    <revision>
      <id>1461783</id>
      <timestamp>2026-04-02T16:32:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{docpage}} Ин [[Википедия:Шаблонҳо-қуттиҳо|шаблони қуттӣ]] барои бошгоҳҳои варзишӣ дар намудҳои гуногуни варзиш пешбинӣ шудааст.  То ҳол (апрели 2026) он дар ҳолати рушд қарор дорад ва танҳо риштаҳои варзишӣ: [[баскетбол]], [[волейбол]], [[ҳандбол]], [[регби-15]] ва регбили...</comment>
      <origin>1461783</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11017" sha1="dh64skrkw56x4ixfbgqgnws4ro4wcw1" xml:space="preserve">{{docpage}}
Ин [[Википедия:Шаблонҳо-қуттиҳо|шаблони қуттӣ]] барои бошгоҳҳои варзишӣ дар намудҳои гуногуни варзиш пешбинӣ шудааст.

То ҳол (апрели 2026) он дар ҳолати рушд қарор дорад ва танҳо риштаҳои варзишӣ: [[баскетбол]], [[волейбол]], [[ҳандбол]], [[регби-15]] ва [[регбилиг]]ро пуштибонӣ мекунад. Барои бошгоҳҳои дигар намудҳои варзиш он дастабандии [[:Гурӯҳ:Бошгоҳҳои варзишӣ бо навъи варзиши номаълум]]ро илова мекунад. Ҳамчунин, ин дастабандӣ ҳангоми нодуруст пур кардани {{WD property|P31}} дар Викидода низ пайдо мешавад, аз ҷумла барои бошгоҳҳои бисёрварзишӣ.

== Риштаҳои варзишии пуштибонишуда ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Риштаи варзишӣ
! Параметрҳои пӯшок
! Шаблони пӯшок
! Қолаби кӯҳнашуда
|-
| [[баскетбол]]
| асосӣ, меҳмонӣ ва эҳтиётӣ
| {{t|пӯшоки баскетбол}}
| {{t|бошгоҳи баскетбол}}
|-
| [[волейбол]]
| асосӣ, меҳмонӣ ва эҳтиётӣ
| {{t|пӯшоки волейбол}}
| {{t|бошгоҳи волейбол}}
|-
| [[ҳандбол]]
| асосӣ ва эҳтиётӣ
| {{t|пӯшоки ҳандбол}}
| {{t|бошгоҳи ҳандбол}}
|-
| [[Регби|регби-15]]
| асосӣ, меҳмонӣ ва эҳтиётӣ
| {{t|пӯшоки футбол}}
| {{t|бошгоҳи регби}}
|-
| [[регбилиг]]
| асосӣ ва меҳмонӣ
| {{t|пӯшоки футбол}} ё коди чунин намуд &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[Акс:&lt;/nowiki&gt;''акси_пӯшок''&lt;nowiki&gt;|100px]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;
| {{t|бошгоҳи регбилиг}}
|}

== Захира барои нусхабардорӣ ==
Бар асоси ришта варзиши мавриди назарро интихоб кунед.

=== Бошгоҳи [[баскетбол]] ===
&lt;pre&gt;
{{Бошгоҳи варзишӣ
| ном              = 
| логотип          = 
| номи пурра       = 
| лақаб            = 
| рангҳо           = 
| таъсис           = 
| барҳам           = 
| шаҳр             = 
| варзишгоҳ        = 
| ғунҷоиш          = 
| президент        = 
| капитан          = 
| мураббӣ          = 
| мусобиқа         = 
| мавсим           = 
| ҷой              = 
| вебгоҳ           = 
| пӯшоки асосӣ     = {{Пӯшоки баскетбол
  | pattern_b  = 
  | pattern_sh = 
  | body       = 
  | shorts     = 
  }}
| пӯшоки меҳмонӣ   = {{Пӯшоки баскетбол
  | pattern_b  = 
  | pattern_sh = 
  | body       = 
  | shorts     = 
  }}
| мавсими ҷорӣ     = 
}}
&lt;/pre&gt;

Параметрҳои иловагӣ:

&lt;pre&gt;
| бари логотип     = 
| лақаб            = 
| унвонҳо          = 
| таърихи номҳо    = 
| дивизион         = 
| пӯшоки эҳтиётӣ   = {{Пӯшоки баскетбол
  | pattern_b  = 
  | pattern_sh = 
  | body       = 
  | shorts     = 
  }}
&lt;/pre&gt;

{{сутунҳо}}
{{сутун}}

=== Бошгоҳи [[волейбол]] ===
&lt;pre&gt;
{{Бошгоҳи варзишӣ
| ном             = 
| логотип         = 
| номи пурра      = 
| лақаб           = 
| таъсис          = 
| барҳам          = 
| шаҳр            = 
| варзишгоҳ       = 
| ғунҷоиш         = 
| президент       = 
| капитан         = 
| мураббӣ         = 
| мусобиқа        = 
| мавсим          = 
| ҷой             = 
| вебгоҳ          = 
| пӯшоки асосӣ    = {{Пӯшоки волейбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  }}
| пӯшоки меҳмонӣ  = {{Пӯшоки волейбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  }}
| мавсими ҷорӣ    = 
}}
&lt;/pre&gt;

Параметрҳои иловагӣ:

&lt;pre&gt;
| бари логотип    = 
| лақаб           = 
| раис            = 
| пӯшоки эҳтиётӣ  = {{Пӯшоки волейбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  }}
&lt;/pre&gt;

=== Бошгоҳи [[ҳандбол]] ===
&lt;pre&gt;
{{Бошгоҳи варзишӣ
| ном             = 
| логотип         = 
| номи пурра      = 
| лақаб           = 
| таъсис          = 
| барҳам          = 
| шаҳр            = 
| варзишгоҳ       = 
| ғунҷоиш         = 
| президент       = 
| капитан         = 
| мураббӣ         = 
| мусобиқа        = 
| мавсим          = 
| ҷой             = 
| вебгоҳ          = 
| пӯшоки асосӣ = {{Пӯшоки ҳандбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  }}
| пӯшоки эҳтиётӣ  = {{Пӯшоки ҳандбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  }}
| мавсими ҷорӣ    = 
}}
&lt;/pre&gt;

Параметрҳои иловагӣ:

&lt;pre&gt;
| бари логотип    = 
| лақаб           = 
| раис            = 
&lt;/pre&gt;

{{сутун}}

=== Бошгоҳи [[Регби|регби-15]] ===
&lt;pre&gt;
{{Бошгоҳи варзишӣ
| ном             = 
| логотип         = 
| номи пурра      = 
| лақаб           = 
| таъсис          = 
| барҳам          = 
| шаҳр            = 
| варзишгоҳ       = 
| ғунҷоиш         = 
| президент       = 
| капитан         = 
| мураббӣ         = 
| мусобиқа        = 
| мавсим          = 
| ҷой             = 
| вебгоҳ          = 
| пӯшоки асосӣ    = {{Пӯшоки футбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | pattern_so = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  | socks      = 
  }}
| пӯшоки меҳмонӣ  = {{Пӯшоки футбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | pattern_so = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  | socks      = 
  }}
| мавсими ҷорӣ    = 
}}
&lt;/pre&gt;

Параметрҳои иловагӣ:

&lt;pre&gt;
| бари логотип    = 
| лақаб           = 
| раис            = 
| пӯшоки эҳтиётӣ  = {{Пӯшоки футбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | pattern_so = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  | socks      = 
  }}
&lt;/pre&gt;

=== Бошгоҳи [[регбилиг]] ===
&lt;pre&gt;
{{Бошгоҳи варзишӣ
| ном             = 
| логотип         = 
| номи пурра      = 
| лақаб           = 
| таъсис          = 
| барҳам          = 
| шаҳр            = 
| варзишгоҳ       = 
| ғунҷоиш         = 
| президент       = 
| капитан         = 
| мураббӣ         = 
| мусобиқа        = 
| мавсим          = 
| ҷой             = 
| вебгоҳ          = 
| пӯшоки асосӣ    = {{Пӯшоки футбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | pattern_so = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  | socks      = 
  }}
| пӯшоки меҳмонӣ   = {{Пӯшоки футбол
  | pattern_la = 
  | pattern_b  = 
  | pattern_ra = 
  | pattern_sh = 
  | pattern_so = 
  | leftarm    = 
  | body       = 
  | rightarm   = 
  | shorts     = 
  | socks      = 
  }}
| мавсими ҷорӣ     = 
}}
&lt;/pre&gt;

Ҳамчунин метавон пӯшокро тавассути тасвир нишон дод:

 &lt;nowiki&gt;| пӯшоки асосӣ  = [[Акс:&lt;/nowiki&gt;''акси_пӯшок''&lt;nowiki&gt;|100px]]&lt;/nowiki&gt;
 &lt;nowiki&gt;| пӯшоки меҳмонӣ  = [[Акс:&lt;/nowiki&gt;''акси_пӯшок''&lt;nowiki&gt;|100px]]&lt;/nowiki&gt;

Параметрҳои иловагӣ:

&lt;pre&gt;
| бари логотип    = 
| лақаб           = 
| раис            = 
&lt;/pre&gt;

{{Col-end}}

== TemplateData ==
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
		&quot;исм&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;параметри хизматӣ барои қолабҳои печонанда аст ва дар мақолаҳо пур карда намешавад&quot;,
			&quot;deprecated&quot;: true
		},
		&quot;ном&quot;: {},
		&quot;логотип&quot;: {},
		&quot;бари логотип&quot;: {},
		&quot;номи пурра&quot;: {},
		&quot;лақабҳо&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;\&quot;лақаб\&quot;, агар якто бошад&quot;
		},
		&quot;таъсис&quot;: {},
		&quot;барҳам&quot;: {},
		&quot;шаҳр&quot;: {},
		&quot;варзишгоҳ&quot;: {},
		&quot;ғунҷоиш&quot;: {},
		&quot;президент&quot;: {},
		&quot;капитан&quot;: {},
		&quot;раис&quot;: {},
		&quot;мураббӣ&quot;: {},
		&quot;мусобиқа&quot;: {},
		&quot;мавсим&quot;: {},
		&quot;ҷой&quot;: {},
		&quot;вебгоҳ&quot;: {},
		&quot;пӯшоки асосӣ&quot;: {},
		&quot;пӯшоки хонагӣ&quot;: {},
		&quot;пӯшоки эҳтиётӣ&quot;: {},
		&quot;пӯшоки меҳмонӣ&quot;: {},
		&quot;мавсими ҷорӣ&quot;: {},
		&quot;nocat&quot;: {},
		&quot;лақаб&quot;: {
			&quot;description&quot;: &quot;\&quot;лақабҳо\&quot;, агар якчандто бошад&quot;
		},
		&quot;рангҳо&quot;: {},
		&quot;варзишгоҳҳо&quot;: {},
		&quot;таърихи номҳо&quot;: {},
		&quot;унвонҳо&quot;: {},
		&quot;конфронс&quot;: {},
		&quot;дивизион&quot;: {}
	},
	&quot;paramOrder&quot;: [
		&quot;исм&quot;,
		&quot;ном&quot;,
		&quot;логотип&quot;,
		&quot;бари логотип&quot;,
		&quot;номи пурра&quot;,
		&quot;лақаб&quot;,
		&quot;лақабҳо&quot;,
		&quot;рангҳо&quot;,
		&quot;таъсис&quot;,
		&quot;барҳам&quot;,
		&quot;шаҳр&quot;,
		&quot;варзишгоҳ&quot;,
		&quot;варзишгоҳҳо&quot;,
		&quot;ғунҷоиш&quot;,
		&quot;президент&quot;,
		&quot;раис&quot;,
		&quot;мураббӣ&quot;,
		&quot;капитан&quot;,
		&quot;таърихи номҳо&quot;,
		&quot;мусобиқа&quot;,
		&quot;конфронс&quot;,
		&quot;дивизион&quot;,
		&quot;мавсим&quot;,
		&quot;ҷой&quot;,
		&quot;вебгоҳ&quot;,
		&quot;унвонҳо&quot;,
		&quot;пӯшоки хонагӣ&quot;,
		&quot;пӯшоки асосӣ&quot;,
		&quot;пӯшоки меҳмонӣ&quot;,
		&quot;пӯшоки эҳтиётӣ&quot;,
		&quot;мавсими ҷорӣ&quot;,
		&quot;nocat&quot;
	],
	&quot;format&quot;: &quot;block&quot;
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;includeonly&gt;
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Варақаҳо:Ташкилотҳои варзишӣ|*]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>dh64skrkw56x4ixfbgqgnws4ro4wcw1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зироъулайман</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330049</id>
    <revision>
      <id>1461804</id>
      <timestamp>2026-04-03T04:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Ситора  | Название                     = Alpha Cephei  | Изображение                  = Cepheus constellation map.png  | Описание                     =   | Открыватель                  =   | Дата_открытия                =   | Эпоха                        = J2000  | Тип                          =   | Прямое_восхождение           = {{RA|21|18|34.7715}}  | Склонение...</comment>
      <origin>1461804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6231" sha1="ra2wual0ewybgdbxxuckomv06gub0zl" xml:space="preserve">{{Ситора
 | Название                     = Alpha Cephei
 | Изображение                  = Cepheus constellation map.png
 | Описание                     = 
 | Открыватель                  = 
 | Дата_открытия                = 
 | Эпоха                        = J2000
 | Тип                          = 
 | Прямое_восхождение           = {{RA|21|18|34.7715}}
 | Склонение                    = {{DEC|+62|35|08.061}}
 | Шаблон_AstroCoord            = да
 | Шаблон_Eq                    = нет
 | Прямое_восхождение_Eq        = {{RA|00|00|00,0|Eq}}
 | Склонение_Eq                 = {{Dec|±00|00|00,0|Eq}}
 | Угол_Eq                      = 
 | Название_Eq                  = 
 | Расстояние                   = {{ly|48.8 ± 0.4|15 ± 0.1}}
 | Видимая_звёздная_величина    = 2,5141&lt;ref name=&quot;два&quot;&gt;van Leeuwen, F (November 2007). [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HIP%20105199 &quot;Hipparcos, the New Reduction&quot;] {{Wayback|url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HIP%20105199 |date=20191128215903 }}. Astronomy and Astrophysics (Centre de Données astronomiques de Strasbourg) 474 (2): 653–664. Bibcode [http://adsabs.harvard.edu/abs/2007A&amp;A...474..653V 2007A&amp;A...474..653V] {{Wayback|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2007A%26A...474..653V |date=20190626205459 }}. doi:[https://dx.doi.org/10.1051%2F0004-6361%3A20078357 10.1051/0004-6361:20078357].&lt;/ref&gt;
 | Созвездие                    = Цефей
 | Лучевая_скорость             = -10,0
 | Собственное_движение_RA      = 149,91&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Собственное_движение_Dec     = 48,27&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Параллакс                    = 66,50
 | Ошибка_параллакса            = 0,11&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Абсолютная_звёздная_величина = 1,63&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Спектральный_класс           = A7 IV
 | Показатель_цвета_B-V         = 0,21&lt;ref name=&quot;три&quot;&gt;Mermilliod, J.-C. (1986). &quot;Compilation of Eggen's UBV data, transformed to UBV (unpublished)&quot;. Catalogue of Eggen's UBV data.. Bibcode [http://adsabs.harvard.edu/abs/1986EgUBV........0M 1986EgUBV........0M] {{Wayback|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1986EgUBV........0M |date=20181005055148 }}&lt;/ref&gt;
 | Показатель_цвета_U-B         = 0,12&lt;ref name=&quot;три&quot; /&gt;
 | Переменность                 = предполагается
 | Масса                        = 1,9&lt;ref name=&quot;четыре&quot;&gt;Professor James B. (Jim) Kaler. [http://stars.astro.illinois.edu/sow/alderamin.html &quot;ALDERAMIN (Alpha Cephei)&quot;] {{Wayback|url=http://stars.astro.illinois.edu/sow/alderamin.html |date=20180208013546 }}. University of Illinois.&lt;/ref&gt;
 | Радиус                       = 2,5&lt;ref name=&quot;четыре&quot; /&gt;
 | Возраст                      = 
 | Температура                  = 7600&lt;ref name=&quot;четыре&quot; /&gt;
 | Светимость                   = 18&lt;ref name=&quot;четыре&quot; /&gt;
 | Металличность                = 
 | Вращение                     = 246 км/с&lt;ref name=&quot;пять&quot;&gt;[http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%208162 &quot;Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)&quot;] {{Wayback|url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%208162 |date=20160304044912 }}. VizieR. Centre de Données astronomiques de Strasbourg.&lt;/ref&gt;
 | Свойства                     = 
 | Другие_обозначения           = Альдерамин, 5 Cephei, [[Henry L. Giclas catalogue|Gl]] 826, [[Harvard Revised catalogue|HR]] 8162, [[Harvard Revised catalogue|HR]] Anna Buzki, [[Bonner Durchmusterung|BD]] +61°2111, [[Henry Draper catalogue|HD]] 203280, [[General Catalogue of Trigonometric Parallaxes|GCTP]] 5139.00, [[Каталог SAO|SAO]] 19302, FK5 803, [[Hipparcos catalogue|HIP]] 105199
 | ARICNS                       = 
 | accessdate                   = 
 | Источники                    = 
}}
Зироъулайман({{lang-ar|}} ذِراعالاَیمَن}} – банди дасти рост, Алфа Сефей, русӣ – Альдерамин) —  ситораи дурахшонтарини бурҷи Сефей. Дар Нимкураи шимолии Осмон, дар назди ситораи қутбӣ қарор дорад. Қадри зо­ҳириаш ба 2,514m, қадри мутлақи ситоравиаш ба 1,63m баробар аст. Масса ва ра­диуси зироъулайман аз масса ва радиуси Офтоб муво­фи­қан 1,9 ва 2,5 баробар бузургтар аст. Зироъулайман нисбат ба Оф­тоб 8 баробар равшантар мебошад. Ба гурӯҳи тай­фии A7 IV дохил мешавад, ҳаро­рати сатҳаш ба 7600 К баробар аст. Чун дигар ситора­ҳои ин гурӯҳ ситораи тағйир­ёбан­даи ам­плитудааш 0,06m мебошад. Дар масофаи 48,8 ± 0,4 с.р. (15 пк) дур аз Офтоб қарор дорад. Зироъулайман дар давоми шабо­нарӯз дар атрофи ситораи қутбӣ доираи хурд мекашад. Зироъулайман суръати баланди чархзанӣ дорад, ки аз 246 км/с кам набуда, дар муддати тақрибан 12 соат гардиш мекунад. Миқ­дори афканишоти рентгении он ба миқдори афканишоти рентгении Офтоб баробар аст, ки ин аз мавҷудияти тағй­ироти магнитӣ далолат мекунад. Аз марзи Тоҷи­кис­тон ҳамеша мушоҳида мешавад ва дар Нимкураи ши­молӣ то арзи 27° ғуруб намекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зироъулайман|7|муаллиф= }}

[[Гурӯҳ:Ситораи бурҷ]]</text>
      <sha1>ra2wual0ewybgdbxxuckomv06gub0zl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461805</id>
      <parentid>1461804</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T04:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6231" sha1="l2miwke74pbfcmfxjuuervq1ylqeenz" xml:space="preserve">{{Звезда
 | Название                     = Alpha Cephei
 | Изображение                  = Cepheus constellation map.png
 | Описание                     = 
 | Открыватель                  = 
 | Дата_открытия                = 
 | Эпоха                        = J2000
 | Тип                          = 
 | Прямое_восхождение           = {{RA|21|18|34.7715}}
 | Склонение                    = {{DEC|+62|35|08.061}}
 | Шаблон_AstroCoord            = да
 | Шаблон_Eq                    = нет
 | Прямое_восхождение_Eq        = {{RA|00|00|00,0|Eq}}
 | Склонение_Eq                 = {{Dec|±00|00|00,0|Eq}}
 | Угол_Eq                      = 
 | Название_Eq                  = 
 | Расстояние                   = {{ly|48.8 ± 0.4|15 ± 0.1}}
 | Видимая_звёздная_величина    = 2,5141&lt;ref name=&quot;два&quot;&gt;van Leeuwen, F (November 2007). [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HIP%20105199 &quot;Hipparcos, the New Reduction&quot;] {{Wayback|url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HIP%20105199 |date=20191128215903 }}. Astronomy and Astrophysics (Centre de Données astronomiques de Strasbourg) 474 (2): 653–664. Bibcode [http://adsabs.harvard.edu/abs/2007A&amp;A...474..653V 2007A&amp;A...474..653V] {{Wayback|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2007A%26A...474..653V |date=20190626205459 }}. doi:[https://dx.doi.org/10.1051%2F0004-6361%3A20078357 10.1051/0004-6361:20078357].&lt;/ref&gt;
 | Созвездие                    = Цефей
 | Лучевая_скорость             = -10,0
 | Собственное_движение_RA      = 149,91&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Собственное_движение_Dec     = 48,27&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Параллакс                    = 66,50
 | Ошибка_параллакса            = 0,11&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Абсолютная_звёздная_величина = 1,63&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Спектральный_класс           = A7 IV
 | Показатель_цвета_B-V         = 0,21&lt;ref name=&quot;три&quot;&gt;Mermilliod, J.-C. (1986). &quot;Compilation of Eggen's UBV data, transformed to UBV (unpublished)&quot;. Catalogue of Eggen's UBV data.. Bibcode [http://adsabs.harvard.edu/abs/1986EgUBV........0M 1986EgUBV........0M] {{Wayback|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1986EgUBV........0M |date=20181005055148 }}&lt;/ref&gt;
 | Показатель_цвета_U-B         = 0,12&lt;ref name=&quot;три&quot; /&gt;
 | Переменность                 = предполагается
 | Масса                        = 1,9&lt;ref name=&quot;четыре&quot;&gt;Professor James B. (Jim) Kaler. [http://stars.astro.illinois.edu/sow/alderamin.html &quot;ALDERAMIN (Alpha Cephei)&quot;] {{Wayback|url=http://stars.astro.illinois.edu/sow/alderamin.html |date=20180208013546 }}. University of Illinois.&lt;/ref&gt;
 | Радиус                       = 2,5&lt;ref name=&quot;четыре&quot; /&gt;
 | Возраст                      = 
 | Температура                  = 7600&lt;ref name=&quot;четыре&quot; /&gt;
 | Светимость                   = 18&lt;ref name=&quot;четыре&quot; /&gt;
 | Металличность                = 
 | Вращение                     = 246 км/с&lt;ref name=&quot;пять&quot;&gt;[http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%208162 &quot;Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)&quot;] {{Wayback|url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%208162 |date=20160304044912 }}. VizieR. Centre de Données astronomiques de Strasbourg.&lt;/ref&gt;
 | Свойства                     = 
 | Другие_обозначения           = Альдерамин, 5 Cephei, [[Henry L. Giclas catalogue|Gl]] 826, [[Harvard Revised catalogue|HR]] 8162, [[Harvard Revised catalogue|HR]] Anna Buzki, [[Bonner Durchmusterung|BD]] +61°2111, [[Henry Draper catalogue|HD]] 203280, [[General Catalogue of Trigonometric Parallaxes|GCTP]] 5139.00, [[Каталог SAO|SAO]] 19302, FK5 803, [[Hipparcos catalogue|HIP]] 105199
 | ARICNS                       = 
 | accessdate                   = 
 | Источники                    = 
}}
Зироъулайман({{lang-ar|}} ذِراعالاَیمَن}} – банди дасти рост, Алфа Сефей, русӣ – Альдерамин) —  ситораи дурахшонтарини бурҷи Сефей. Дар Нимкураи шимолии Осмон, дар назди ситораи қутбӣ қарор дорад. Қадри зо­ҳириаш ба 2,514m, қадри мутлақи ситоравиаш ба 1,63m баробар аст. Масса ва ра­диуси зироъулайман аз масса ва радиуси Офтоб муво­фи­қан 1,9 ва 2,5 баробар бузургтар аст. Зироъулайман нисбат ба Оф­тоб 8 баробар равшантар мебошад. Ба гурӯҳи тай­фии A7 IV дохил мешавад, ҳаро­рати сатҳаш ба 7600 К баробар аст. Чун дигар ситора­ҳои ин гурӯҳ ситораи тағйир­ёбан­даи ам­плитудааш 0,06m мебошад. Дар масофаи 48,8 ± 0,4 с.р. (15 пк) дур аз Офтоб қарор дорад. Зироъулайман дар давоми шабо­нарӯз дар атрофи ситораи қутбӣ доираи хурд мекашад. Зироъулайман суръати баланди чархзанӣ дорад, ки аз 246 км/с кам набуда, дар муддати тақрибан 12 соат гардиш мекунад. Миқ­дори афканишоти рентгении он ба миқдори афканишоти рентгении Офтоб баробар аст, ки ин аз мавҷудияти тағй­ироти магнитӣ далолат мекунад. Аз марзи Тоҷи­кис­тон ҳамеша мушоҳида мешавад ва дар Нимкураи ши­молӣ то арзи 27° ғуруб намекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зироъулайман|7|муаллиф= }}

[[Гурӯҳ:Ситораи бурҷ]]</text>
      <sha1>l2miwke74pbfcmfxjuuervq1ylqeenz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461806</id>
      <parentid>1461805</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T04:03:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2116" sha1="d4zlbcwbpd1yxunxbxzsanlgslzkym7" xml:space="preserve">{{Сурати фалакӣ}}
Зироъулайман({{lang-ar|}} ذِراعالاَیمَن}} – банди дасти рост, Алфа Сефей, русӣ – Альдерамин) —  ситораи дурахшонтарини бурҷи Сефей. Дар Нимкураи шимолии Осмон, дар назди ситораи қутбӣ қарор дорад. Қадри зо­ҳириаш ба 2,514m, қадри мутлақи ситоравиаш ба 1,63m баробар аст. Масса ва ра­диуси зироъулайман аз масса ва радиуси Офтоб муво­фи­қан 1,9 ва 2,5 баробар бузургтар аст. Зироъулайман нисбат ба Оф­тоб 8 баробар равшантар мебошад. Ба гурӯҳи тай­фии A7 IV дохил мешавад, ҳаро­рати сатҳаш ба 7600 К баробар аст. Чун дигар ситора­ҳои ин гурӯҳ ситораи тағйир­ёбан­даи ам­плитудааш 0,06m мебошад. Дар масофаи 48,8 ± 0,4 с.р. (15 пк) дур аз Офтоб қарор дорад. Зироъулайман дар давоми шабо­нарӯз дар атрофи ситораи қутбӣ доираи хурд мекашад. Зироъулайман суръати баланди чархзанӣ дорад, ки аз 246 км/с кам набуда, дар муддати тақрибан 12 соат гардиш мекунад. Миқ­дори афканишоти рентгении он ба миқдори афканишоти рентгении Офтоб баробар аст, ки ин аз мавҷудияти тағй­ироти магнитӣ далолат мекунад. Аз марзи Тоҷи­кис­тон ҳамеша мушоҳида мешавад ва дар Нимкураи ши­молӣ то арзи 27° ғуруб намекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зироъулайман|7|муаллиф= }}

[[Гурӯҳ:Ситораи бурҷ]]</text>
      <sha1>d4zlbcwbpd1yxunxbxzsanlgslzkym7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461807</id>
      <parentid>1461806</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T04:06:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2098" sha1="5r60zykxc1vdqioqnopgo2xqprgfseo" xml:space="preserve">{{Ситора}}
Зироъулайман({{lang-ar|}} ذِراعالاَیمَن}} – банди дасти рост, Алфа Сефей, русӣ – Альдерамин) —  ситораи дурахшонтарини бурҷи Сефей. Дар Нимкураи шимолии Осмон, дар назди ситораи қутбӣ қарор дорад. Қадри зо­ҳириаш ба 2,514m, қадри мутлақи ситоравиаш ба 1,63m баробар аст. Масса ва ра­диуси зироъулайман аз масса ва радиуси Офтоб муво­фи­қан 1,9 ва 2,5 баробар бузургтар аст. Зироъулайман нисбат ба Оф­тоб 8 баробар равшантар мебошад. Ба гурӯҳи тай­фии A7 IV дохил мешавад, ҳаро­рати сатҳаш ба 7600 К баробар аст. Чун дигар ситора­ҳои ин гурӯҳ ситораи тағйир­ёбан­даи ам­плитудааш 0,06m мебошад. Дар масофаи 48,8 ± 0,4 с.р. (15 пк) дур аз Офтоб қарор дорад. Зироъулайман дар давоми шабо­нарӯз дар атрофи ситораи қутбӣ доираи хурд мекашад. Зироъулайман суръати баланди чархзанӣ дорад, ки аз 246 км/с кам набуда, дар муддати тақрибан 12 соат гардиш мекунад. Миқ­дори афканишоти рентгении он ба миқдори афканишоти рентгении Офтоб баробар аст, ки ин аз мавҷудияти тағй­ироти магнитӣ далолат мекунад. Аз марзи Тоҷи­кис­тон ҳамеша мушоҳида мешавад ва дар Нимкураи ши­молӣ то арзи 27° ғуруб намекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зироъулайман|7|муаллиф= }}

[[Гурӯҳ:Ситорагон]]</text>
      <sha1>5r60zykxc1vdqioqnopgo2xqprgfseo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461808</id>
      <parentid>1461807</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T04:09:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2149" sha1="9u7o0azban36azzh9agmidb17461rtf" xml:space="preserve">{{Ситора}}
'''Зироъулайман''' ({{lang-ar|}}&lt;nowiki&gt; ذِراعالاَیمَن}} – &lt;/nowiki&gt;'''банди дасти рост''', '''Алфа Сефей''', русӣ – '''Альдерамин''') —  ситораи дурахшонтарини бурҷи Сефей.

Дар Нимкураи шимолии Осмон, дар назди ситораи қутбӣ қарор дорад. Қадри зо­ҳириаш ба 2,514m, қадри мутлақи ситоравиаш ба 1,63m баробар аст. Масса ва ра­диуси зироъулайман аз масса ва радиуси Офтоб муво­фи­қан 1,9 ва 2,5 баробар бузургтар аст. Зироъулайман нисбат ба Оф­тоб 8 баробар равшантар мебошад. Ба гурӯҳи тай­фии A7 IV дохил мешавад, ҳаро­рати сатҳаш ба 7600 К баробар аст. Чун дигар ситора­ҳои ин гурӯҳ ситораи тағйир­ёбан­даи ам­плитудааш 0,06m мебошад. Дар масофаи 48,8 ± 0,4 с.р. (15 пк) дур аз Офтоб қарор дорад. Зироъулайман дар давоми шабо­нарӯз дар атрофи ситораи қутбӣ доираи хурд мекашад. Зироъулайман суръати баланди чархзанӣ дорад, ки аз 246 км/с кам набуда, дар муддати тақрибан 12 соат гардиш мекунад. Миқ­дори афканишоти рентгении он ба миқдори афканишоти рентгении Офтоб баробар аст, ки ин аз мавҷудияти тағй­ироти магнитӣ далолат мекунад. Аз марзи Тоҷи­кис­тон ҳамеша мушоҳида мешавад ва дар Нимкураи ши­молӣ то арзи 27° ғуруб намекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зироъулайман|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ситорагон]]</text>
      <sha1>9u7o0azban36azzh9agmidb17461rtf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461830</id>
      <parentid>1461808</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6294" sha1="puf0rwt0erktdjkja3705vd4zggou7t" xml:space="preserve">{{Ситора}}
{{Звезда
 | Название                     = Alpha Cephei
 | Изображение                  = Cepheus constellation map.png
 | Описание                     = 
 | Открыватель                  = 
 | Дата_открытия                = 
 | Эпоха                        = J2000
 | Тип                          = 
 | Прямое_восхождение           = {{RA|21|18|34.7715}}
 | Склонение                    = {{DEC|+62|35|08.061}}
 | Шаблон_AstroCoord            = да
 | Шаблон_Eq                    = нет
 | Прямое_восхождение_Eq        = {{RA|00|00|00,0|Eq}}
 | Склонение_Eq                 = {{Dec|±00|00|00,0|Eq}}
 | Угол_Eq                      = 
 | Название_Eq                  = 
 | Расстояние                   = {{ly|48.8 ± 0.4|15 ± 0.1}}
 | Видимая_звёздная_величина    = 2,5141&lt;ref name=&quot;два&quot;&gt;van Leeuwen, F (November 2007). [http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HIP%20105199 &quot;Hipparcos, the New Reduction&quot;] {{Wayback|url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HIP%20105199 |date=20191128215903 }}. Astronomy and Astrophysics (Centre de Données astronomiques de Strasbourg) 474 (2): 653–664. Bibcode [http://adsabs.harvard.edu/abs/2007A&amp;A...474..653V 2007A&amp;A...474..653V] {{Wayback|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2007A%26A...474..653V |date=20190626205459 }}. doi:[https://dx.doi.org/10.1051%2F0004-6361%3A20078357 10.1051/0004-6361:20078357].&lt;/ref&gt;
 | Созвездие                    = Цефей
 | Лучевая_скорость             = -10,0
 | Собственное_движение_RA      = 149,91&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Собственное_движение_Dec     = 48,27&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Параллакс                    = 66,50
 | Ошибка_параллакса            = 0,11&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Абсолютная_звёздная_величина = 1,63&lt;ref name=&quot;два&quot; /&gt;
 | Спектральный_класс           = A7 IV
 | Показатель_цвета_B-V         = 0,21&lt;ref name=&quot;три&quot;&gt;Mermilliod, J.-C. (1986). &quot;Compilation of Eggen's UBV data, transformed to UBV (unpublished)&quot;. Catalogue of Eggen's UBV data.. Bibcode [http://adsabs.harvard.edu/abs/1986EgUBV........0M 1986EgUBV........0M] {{Wayback|url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1986EgUBV........0M |date=20181005055148 }}&lt;/ref&gt;
 | Показатель_цвета_U-B         = 0,12&lt;ref name=&quot;три&quot; /&gt;
 | Переменность                 = предполагается
 | Масса                        = 1,9&lt;ref name=&quot;четыре&quot;&gt;Professor James B. (Jim) Kaler. [http://stars.astro.illinois.edu/sow/alderamin.html &quot;ALDERAMIN (Alpha Cephei)&quot;] {{Wayback|url=http://stars.astro.illinois.edu/sow/alderamin.html |date=20180208013546 }}. University of Illinois.&lt;/ref&gt;
 | Радиус                       = 2,5&lt;ref name=&quot;четыре&quot; /&gt;
 | Возраст                      = 
 | Температура                  = 7600&lt;ref name=&quot;четыре&quot; /&gt;
 | Светимость                   = 18&lt;ref name=&quot;четыре&quot; /&gt;
 | Металличность                = 
 | Вращение                     = 246 км/с&lt;ref name=&quot;пять&quot;&gt;[http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%208162 &quot;Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991)&quot;] {{Wayback|url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%208162 |date=20160304044912 }}. VizieR. Centre de Données astronomiques de Strasbourg.&lt;/ref&gt;
 | Свойства                     = 
 | Другие_обозначения           = Альдерамин, 5 Cephei, [[Henry L. Giclas catalogue|Gl]] 826, [[Harvard Revised catalogue|HR]] 8162, [[Harvard Revised catalogue|HR]] Anna Buzki, [[Bonner Durchmusterung|BD]] +61°2111, [[Henry Draper catalogue|HD]] 203280, [[General Catalogue of Trigonometric Parallaxes|GCTP]] 5139.00, [[Каталог SAO|SAO]] 19302, FK5 803, [[Hipparcos catalogue|HIP]] 105199
 | ARICNS                       = 
 | accessdate                   = 
 | Источники                    = 
}}
'''Зироъулайман''' ({{lang-ar|}}&lt;nowiki&gt; ذِراعالاَیمَن}} – &lt;/nowiki&gt;'''банди дасти рост''', '''Алфа Сефей''', русӣ – '''Альдерамин''') —  ситораи дурахшонтарини бурҷи Сефей.

Дар Нимкураи шимолии Осмон, дар назди ситораи қутбӣ қарор дорад. Қадри зо­ҳириаш ба 2,514m, қадри мутлақи ситоравиаш ба 1,63m баробар аст. Масса ва ра­диуси зироъулайман аз масса ва радиуси Офтоб муво­фи­қан 1,9 ва 2,5 баробар бузургтар аст. Зироъулайман нисбат ба Оф­тоб 8 баробар равшантар мебошад. Ба гурӯҳи тай­фии A7 IV дохил мешавад, ҳаро­рати сатҳаш ба 7600 К баробар аст. Чун дигар ситора­ҳои ин гурӯҳ ситораи тағйир­ёбан­даи ам­плитудааш 0,06m мебошад. Дар масофаи 48,8 ± 0,4 с.р. (15 пк) дур аз Офтоб қарор дорад. Зироъулайман дар давоми шабо­нарӯз дар атрофи ситораи қутбӣ доираи хурд мекашад. Зироъулайман суръати баланди чархзанӣ дорад, ки аз 246 км/с кам набуда, дар муддати тақрибан 12 соат гардиш мекунад. Миқ­дори афканишоти рентгении он ба миқдори афканишоти рентгении Офтоб баробар аст, ки ин аз мавҷудияти тағй­ироти магнитӣ далолат мекунад. Аз марзи Тоҷи­кис­тон ҳамеша мушоҳида мешавад ва дар Нимкураи ши­молӣ то арзи 27° ғуруб намекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зироъулайман|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ситорагон]]</text>
      <sha1>puf0rwt0erktdjkja3705vd4zggou7t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461831</id>
      <parentid>1461830</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:59:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2150" sha1="72tjt0gkuewr0x758301wy400f19bm3" xml:space="preserve">{{Ситора}}

'''Зироъулайман''' ({{lang-ar|}}&lt;nowiki&gt; ذِراعالاَیمَن}} – &lt;/nowiki&gt;'''банди дасти рост''', '''Алфа Сефей''', русӣ – '''Альдерамин''') —  ситораи дурахшонтарини бурҷи Сефей.

Дар Нимкураи шимолии Осмон, дар назди ситораи қутбӣ қарор дорад. Қадри зо­ҳириаш ба 2,514m, қадри мутлақи ситоравиаш ба 1,63m баробар аст. Масса ва ра­диуси зироъулайман аз масса ва радиуси Офтоб муво­фи­қан 1,9 ва 2,5 баробар бузургтар аст. Зироъулайман нисбат ба Оф­тоб 8 баробар равшантар мебошад. Ба гурӯҳи тай­фии A7 IV дохил мешавад, ҳаро­рати сатҳаш ба 7600 К баробар аст. Чун дигар ситора­ҳои ин гурӯҳ ситораи тағйир­ёбан­даи ам­плитудааш 0,06m мебошад. Дар масофаи 48,8 ± 0,4 с.р. (15 пк) дур аз Офтоб қарор дорад. Зироъулайман дар давоми шабо­нарӯз дар атрофи ситораи қутбӣ доираи хурд мекашад. Зироъулайман суръати баланди чархзанӣ дорад, ки аз 246 км/с кам набуда, дар муддати тақрибан 12 соат гардиш мекунад. Миқ­дори афканишоти рентгении он ба миқдори афканишоти рентгении Офтоб баробар аст, ки ин аз мавҷудияти тағй­ироти магнитӣ далолат мекунад. Аз марзи Тоҷи­кис­тон ҳамеша мушоҳида мешавад ва дар Нимкураи ши­молӣ то арзи 27° ғуруб намекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зироъулайман|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ситорагон]]</text>
      <sha1>72tjt0gkuewr0x758301wy400f19bm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461832</id>
      <parentid>1461831</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T06:00:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2149" sha1="9u7o0azban36azzh9agmidb17461rtf" xml:space="preserve">{{Ситора}}
'''Зироъулайман''' ({{lang-ar|}}&lt;nowiki&gt; ذِراعالاَیمَن}} – &lt;/nowiki&gt;'''банди дасти рост''', '''Алфа Сефей''', русӣ – '''Альдерамин''') —  ситораи дурахшонтарини бурҷи Сефей.

Дар Нимкураи шимолии Осмон, дар назди ситораи қутбӣ қарор дорад. Қадри зо­ҳириаш ба 2,514m, қадри мутлақи ситоравиаш ба 1,63m баробар аст. Масса ва ра­диуси зироъулайман аз масса ва радиуси Офтоб муво­фи­қан 1,9 ва 2,5 баробар бузургтар аст. Зироъулайман нисбат ба Оф­тоб 8 баробар равшантар мебошад. Ба гурӯҳи тай­фии A7 IV дохил мешавад, ҳаро­рати сатҳаш ба 7600 К баробар аст. Чун дигар ситора­ҳои ин гурӯҳ ситораи тағйир­ёбан­даи ам­плитудааш 0,06m мебошад. Дар масофаи 48,8 ± 0,4 с.р. (15 пк) дур аз Офтоб қарор дорад. Зироъулайман дар давоми шабо­нарӯз дар атрофи ситораи қутбӣ доираи хурд мекашад. Зироъулайман суръати баланди чархзанӣ дорад, ки аз 246 км/с кам набуда, дар муддати тақрибан 12 соат гардиш мекунад. Миқ­дори афканишоти рентгении он ба миқдори афканишоти рентгении Офтоб баробар аст, ки ин аз мавҷудияти тағй­ироти магнитӣ далолат мекунад. Аз марзи Тоҷи­кис­тон ҳамеша мушоҳида мешавад ва дар Нимкураи ши­молӣ то арзи 27° ғуруб намекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зироъулайман|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ситорагон]]</text>
      <sha1>9u7o0azban36azzh9agmidb17461rtf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461834</id>
      <parentid>1461832</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T06:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2174" sha1="7txxmz54lyg7gltprowdvcoi4gl77oz" xml:space="preserve">{{Ситора}}
'''Зироъулайман''' ({{lang-ar|}}&lt;nowiki&gt; ذِراعالاَیمَن}} – &lt;/nowiki&gt;'''банди дасти рост''', '''Алфа Сефей''', русӣ – '''Альдерамин''') —  ситораи дурахшонтарини бурҷи Сефей.

Дар Нимкураи шимолии Осмон, дар назди ситораи қутбӣ қарор дорад. Қадри зо­ҳириаш ба 2,514m, қадри мутлақи ситоравиаш ба 1,63m баробар аст. Масса ва ра­диуси зироъулайман аз масса ва радиуси Офтоб муво­фи­қан 1,9 ва 2,5 баробар бузургтар аст. Зироъулайман нисбат ба Оф­тоб 8 баробар равшантар мебошад. Ба гурӯҳи тай­фии A7 IV дохил мешавад, ҳаро­рати сатҳаш ба 7600 К баробар аст. Чун дигар ситора­ҳои ин гурӯҳ ситораи тағйир­ёбан­даи ам­плитудааш 0,06m мебошад. Дар масофаи 48,8 ± 0,4 с.р. (15 пк) дур аз Офтоб қарор дорад. Зироъулайман дар давоми шабо­нарӯз дар атрофи ситораи қутбӣ доираи хурд мекашад. Зироъулайман суръати баланди чархзанӣ дорад, ки аз 246 км/с кам набуда, дар муддати тақрибан 12 соат гардиш мекунад. Миқ­дори афканишоти рентгении он ба миқдори афканишоти рентгении Офтоб баробар аст, ки ин аз мавҷудияти тағй­ироти магнитӣ далолат мекунад. Аз марзи [[Тоҷикистон|Тоҷи­кис­тон]] ҳамеша мушоҳида мешавад ва дар Нимкураи ши­молӣ то арзи 27° ғуруб намекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зироъулайман|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ситорагон]]</text>
      <sha1>7txxmz54lyg7gltprowdvcoi4gl77oz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зоммерфелд (Sommerfeld) Арнолд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330050</id>
    <revision>
      <id>1461809</id>
      <timestamp>2026-04-03T04:39:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Олим}} Зоммерфелд (Sommerfeld) Арнолд [(5.12.1868, Кёнигсберг (ҳоло Калининград) – 26.4.1951, Мюнхен)] —  физик ва математики олмонӣ. Хатмкардаи Донишгоҳи Кёнигс­берг (1891). Проф. Академияи кӯҳкорӣ дар Клаустал (1897–1900), Мактаби олии техникӣ дар Ахен (1900–06), Ун-ти Мюнхен (1906–38)....</comment>
      <origin>1461809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2242" sha1="d2tts0ylup21pg58m4lns08ksx3lgjk" xml:space="preserve">{{Олим}}
Зоммерфелд (Sommerfeld) Арнолд [(5.12.1868, Кёнигсберг (ҳоло Калининград) – 26.4.1951, Мюнхен)] —  физик ва математики олмонӣ. Хатмкардаи Донишгоҳи Кёнигс­берг (1891). Проф. Академияи кӯҳкорӣ дар Клаустал (1897–1900), Мактаби олии техникӣ дар Ахен (1900–06), Ун-ти Мюнхен (1906–38). Корҳои асосии Зоммерфелд ба назарияи атом, назарияи фи­лиз­ҳо ва физикаи мате­ма­тикӣ бахшида шудаанд. Зоммерфелд на­зарияи дақиқи математикии дифраксияро таҳия наму­да (1895), ифо­даи интегралии функ­сияҳои бесселиро (интеграли Зоммерфелд, 1896) пешниҳод кард, ҳал­ли масъаларо дар бораи афканишоти диполи (ду­қутба)-и аму­дӣ, ки дар сарҳадди ду му­ҳит ҷой дода шудааст, ҳал намуд (1909) ва назарияи ато­мии Борро, ки дар он ҳара­ка­ти электронҳоро аз рӯи мадори байзавӣ (эллип­сӣ) тасаввур кардааст (1915–­16), такмил дод. Ӯ инчунин назарияи сохтори нозуки тайф­ҳои атомро пеш­ниҳод намуда (1916), принсипи Паулиро бо газҳои элект­ронӣ дар филизҳо тат­биқ кард, формулаи нисбатан саҳеҳро барои Қонуни Видеман–Франс баён намуд ва чандин зуҳу­ро­ти дигарро дар филизҳо (гармии ҷоулӣ, падидаҳои гармо­электрӣ, 1928) маъ­нидод кард. Муаллифи чандин асар оид ба назарияи афканишоти рентгенӣ ва назарияи афканишоти боздош­тӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоммерфелд|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>d2tts0ylup21pg58m4lns08ksx3lgjk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461811</id>
      <parentid>1461809</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T04:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2586" sha1="nlwlgpd67j0z383yutp4oqchqs0vw3e" xml:space="preserve">{{Олим|таърихи таваллуд=5.12.1868|зодгоҳ=Кёнигсберг|таърихи даргузашт=26.04.1951|маҳалли даргузашт=Мюнхен|алма-матер=Донишгоҳи Кёнигс­берг|номи аслӣ=Арнолд Зоммерфелд}}
'''Зоммерфелд''' ('''Sommerfeld''') '''Арнолд''' [(5.12.1868, Кёнигсберг (ҳоло Калининград) – 26.4.1951, [[Мюнхен]])] —  физик ва математики олмонӣ.

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Донишгоҳи Кёнигс­берг (1891). Проф. Академияи кӯҳкорӣ дар Клаустал (1897–1900), Мактаби олии техникӣ дар Ахен (1900–06),  Донишгоҳи Мюнхен (1906–38). Корҳои асосии Зоммерфелд ба назарияи атом, назарияи фи­лиз­ҳо ва физикаи мате­ма­тикӣ бахшида шудаанд. Зоммерфелд на­зарияи дақиқи математикии дифраксияро таҳия наму­да (1895), ифо­даи интегралии функ­сияҳои бесселиро (интеграли Зоммерфелд, 1896) пешниҳод кард, ҳал­ли масъаларо дар бораи афканишоти диполи (ду­қутба)-и аму­дӣ, ки дар сарҳадди ду му­ҳит ҷой дода шудааст, ҳал намуд (1909) ва назарияи ато­мии Борро, ки дар он ҳара­ка­ти электронҳоро аз рӯи мадори байзавӣ (эллип­сӣ) тасаввур кардааст (1915–­16), такмил дод. Ӯ инчунин назарияи сохтори нозуки тайф­ҳои атомро пеш­ниҳод намуда (1916), принсипи Паулиро бо газҳои элект­ронӣ дар филизҳо тат­биқ кард, формулаи нисбатан саҳеҳро барои Қонуни Видеман–Франс баён намуд ва чандин зуҳу­ро­ти дигарро дар филизҳо (гармии ҷоулӣ, падидаҳои гармо­электрӣ, 1928) маъ­нидод кард. Муаллифи чандин асар оид ба назарияи афканишоти рентгенӣ ва назарияи афканишоти боздош­тӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоммерфелд|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>nlwlgpd67j0z383yutp4oqchqs0vw3e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461835</id>
      <parentid>1461811</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T06:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2595" sha1="gzih4h3br4gte000k0fj6pykoa0q3h9" xml:space="preserve">{{Олим|таърихи таваллуд=5.12.1868|зодгоҳ=Кёнигсберг|таърихи даргузашт=26.04.1951|маҳалли даргузашт=Мюнхен|алма-матер=Донишгоҳи Кёнигс­берг|номи аслӣ=Арнолд Зоммерфелд}}
'''Зоммерфелд''' ('''Sommerfeld''') '''Арнолд''' [(5.12.1868, Кёнигсберг (ҳоло Калининград) – 26.4.1951, [[Мюнхен]])] —  физик ва математики олмонӣ.

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Донишгоҳи Кёнигс­берг (1891). Проф. Академияи кӯҳкорӣ дар Клаустал (1897–1900), Мактаби олии техникӣ дар Ахен (1900–06),  Донишгоҳи Мюнхен (1906–38). Корҳои асосии Зоммерфелд ба назарияи атом, назарияи фи­лиз­ҳо ва физикаи мате­ма­тикӣ бахшида шудаанд. Зоммерфелд на­зарияи дақиқи математикии дифраксияро таҳия наму­да (1895), ифо­даи интегралии функ­сияҳои бесселиро (интеграли Зоммерфелд, 1896) пешниҳод кард, ҳал­ли масъаларо дар бораи афканишоти диполи (ду­қутба)-и аму­дӣ, ки дар сарҳадди ду му­ҳит ҷой дода шудааст, ҳал намуд (1909) ва назарияи ато­мии Борро, ки дар он ҳара­ка­ти электронҳоро аз рӯи мадори байзавӣ (эллип­сӣ) тасаввур кардааст (1915–­16), такмил дод. Ӯ инчунин назарияи сохтори нозуки тайф­ҳои атомро пеш­ниҳод намуда (1916), принсипи Паулиро бо газҳои элект­ронӣ дар филизҳо тат­биқ кард, формулаи нисбатан саҳеҳро барои Қонуни Видеман–Франс баён намуд ва чандин зуҳу­ро­ти дигарро дар филизҳо (гармии ҷоулӣ, падидаҳои гармо­электрӣ, 1928) маъ­нидод кард. Муаллифи чандин асар оид ба назарияи афканишоти рентгенӣ ва назарияи афканишоти боздош­тӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоммерфелд|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>gzih4h3br4gte000k0fj6pykoa0q3h9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зоогамия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330051</id>
    <revision>
      <id>1461812</id>
      <timestamp>2026-04-03T05:02:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: [[Акс:Isogamy.svg|thumb|Различные формы изогамии: A) изогамия подвижных гамет, B) изогамия неподвижных гамет, C) конъюгация]] Зоогамия —  гардолудшавии рустаниҳо ба воситаи ҷон­варон. Зоогамия бештар дар Австралия, бешазорҳои Африқо ва Амрикои Ҷанубӣ ба назар мерасад....</comment>
      <origin>1461812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="966" sha1="d9yakqk6h0louo5swsjl3zdimc9bqzh" xml:space="preserve">[[Акс:Isogamy.svg|thumb|Различные формы изогамии: A) изогамия подвижных гамет, B) изогамия неподвижных гамет, C) конъюгация]]
Зоогамия —  гардолудшавии рустаниҳо ба воситаи ҷон­варон. Зоогамия бештар дар Австралия, бешазорҳои Африқо ва Амрикои Ҷанубӣ ба назар мерасад. Масалан, буттаҳои мар­бут ба ҷинси дриандра (Driandra), ки дар Австралия ме­рӯянд, ба воситаи кенгуру гардолуд мешаванд. Кенгуру аз як гул ба гули дигар гузашта, шаҳди онро менӯшад ва бо ҳамин роҳ гулҳоро гардолуд мекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоогамия|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>d9yakqk6h0louo5swsjl3zdimc9bqzh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461814</id>
      <parentid>1461812</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="801" sha1="sda08w6dkydpufpx2vhh8zdzdv4ev5t" xml:space="preserve">Зоогамия —  гардолудшавии рустаниҳо ба воситаи ҷон­варон. Зоогамия бештар дар Австралия, бешазорҳои Африқо ва Амрикои Ҷанубӣ ба назар мерасад. Масалан, буттаҳои мар­бут ба ҷинси дриандра (Driandra), ки дар Австралия ме­рӯянд, ба воситаи кенгуру гардолуд мешаванд. Кенгуру аз як гул ба гули дигар гузашта, шаҳди онро менӯшад ва бо ҳамин роҳ гулҳоро гардолуд мекунад.

{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоогамия|7|муаллиф= }}

 [[Гурӯҳ:бордашавии рустаниҳо]]</text>
      <sha1>sda08w6dkydpufpx2vhh8zdzdv4ev5t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461815</id>
      <parentid>1461814</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:12:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="909" sha1="t7iiafnr8mj49khffnm6qxi1a96zxtf" xml:space="preserve">'''Зоогамия''' —  гардолудшавии [[рустаниҳо]] ба воситаи [[Ҷонварон|ҷон­варон.]]

Зоогамия бештар дар [[Австралия (қитъа)|Австралия]], бешазорҳои [[Африқо]] ва [[Амрикои Ҷанубӣ]] ба назар мерасад. Масалан, буттаҳои мар­бут ба ҷинси дриандра (Driandra), ки дар Австралия ме­рӯянд, ба воситаи [[кенгуру]] гардолуд мешаванд. Кенгуру аз як гул ба гули дигар гузашта, шаҳди онро менӯшад ва бо ҳамин роҳ гулҳоро гардолуд мекунад.

{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоогамия|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Бордорӣ]]
[[Гурӯҳ:Бордашавии рустаниҳо]]</text>
      <sha1>t7iiafnr8mj49khffnm6qxi1a96zxtf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461825</id>
      <parentid>1461815</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:46:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="854" sha1="6bv8ghteo5wygk08y9skgy220ei65g8" xml:space="preserve">'''Зоогамия''' —  гардолудшавии [[рустаниҳо]] ба воситаи [[Ҷонварон|ҷон­варон.]]

Зоогамия бештар дар [[Австралия (қитъа)|Австралия]], бешазорҳои [[Африқо]] ва [[Амрикои Ҷанубӣ]] ба назар мерасад. Масалан, буттаҳои мар­бут ба ҷинси дриандра (Driandra), ки дар Австралия ме­рӯянд, ба воситаи [[кенгуру]] гардолуд мешаванд. Кенгуру аз як гул ба гули дигар гузашта, шаҳди онро менӯшад ва бо ҳамин роҳ гулҳоро гардолуд мекунад.

{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоогамия|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Бордорӣ]]</text>
      <sha1>6bv8ghteo5wygk08y9skgy220ei65g8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зооглея</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330052</id>
    <revision>
      <id>1461816</id>
      <timestamp>2026-04-03T05:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: [[Акс:Морской рис.jpeg|мини|справа|[[Индийский морской рис]]]] Зооглея (аз зоо... ва юн. gloios ‒ моддаи часпак, ширеш) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад. Зооглея аз поли­са­харид­ҳо, гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогенд...</comment>
      <origin>1461816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1162" sha1="4so21aignclyco0ifc4vvdt65mwl911" xml:space="preserve">[[Акс:Морской рис.jpeg|мини|справа|[[Индийский морской рис]]]]
Зооглея (аз зоо... ва юн. gloios ‒ моддаи часпак, ширеш) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад. Зооглея аз поли­са­харид­ҳо, гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе бактерияҳо (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>4so21aignclyco0ifc4vvdt65mwl911</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461817</id>
      <parentid>1461816</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1164" sha1="gwmjpg2knv4ycw6sagri4kuysrvym3y" xml:space="preserve">[[Файл:Морской рис.jpeg|мини|справа|[[Индийский морской рис]]]]
Зооглея (аз зоо... ва юн. gloios ‒ моддаи часпак, ширеш) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад. Зооглея аз поли­са­харид­ҳо, гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе бактерияҳо (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>gwmjpg2knv4ycw6sagri4kuysrvym3y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461818</id>
      <parentid>1461817</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:22:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1162" sha1="4so21aignclyco0ifc4vvdt65mwl911" xml:space="preserve">[[Акс:Морской рис.jpeg|мини|справа|[[Индийский морской рис]]]]
Зооглея (аз зоо... ва юн. gloios ‒ моддаи часпак, ширеш) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад. Зооглея аз поли­са­харид­ҳо, гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе бактерияҳо (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>4so21aignclyco0ifc4vvdt65mwl911</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461819</id>
      <parentid>1461818</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:24:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1102" sha1="22uifc5y24na21lsd6dwhzopl7eg4lk" xml:space="preserve">Зооглея (аз зоо... ва юн. gloios ‒ моддаи часпак, ширеш) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад. Зооглея аз поли­са­харид­ҳо, гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе бактерияҳо (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:моддаҳои часпак]]</text>
      <sha1>22uifc5y24na21lsd6dwhzopl7eg4lk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461820</id>
      <parentid>1461819</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1159" sha1="gpvvmidl7wgkhfobk2cjq0u34xd6o44" xml:space="preserve">'''Зооглея''' (аз '''зоо'''... ва юн. '''gloios''' ‒ '''моддаи часпак''', '''ширеш''') —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад.

Зооглея аз [[Полисахаридҳо|поли­са­харид­ҳо]], гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе [[бактерияҳо]] (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Бактерияҳо]]</text>
      <sha1>gpvvmidl7wgkhfobk2cjq0u34xd6o44</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461821</id>
      <parentid>1461820</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:31:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1184" sha1="gs2i5dub5auqy05w1k4e19sfeo2uyol" xml:space="preserve">'''Зооглея''' (аз {{забон-код|el|'''зоо'''... ва юн. '''gloios''' ‒ '''моддаи часпак''', '''ширеш'''}}) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад.

Зооглея аз [[Полисахаридҳо|поли­са­харид­ҳо]], гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе [[бактерияҳо]] (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Бактерияҳо]]</text>
      <sha1>gs2i5dub5auqy05w1k4e19sfeo2uyol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461826</id>
      <parentid>1461821</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:49:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1227" sha1="n8odtqxspvkhf6fm4tdy1m0hy1mhngy" xml:space="preserve">&lt;big&gt;Матни калон&lt;/big&gt;'''Зооглея''' (аз {{забон-код|el|'''зоо'''... ва {{lang-grc|юн. '''gloios''' ‒ '''моддаи часпак''', '''ширеш'''}}) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад.

Зооглея аз [[Полисахаридҳо|поли­са­харид­ҳо]], гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе [[бактерияҳо]] (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Бактерияҳо]]</text>
      <sha1>n8odtqxspvkhf6fm4tdy1m0hy1mhngy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461827</id>
      <parentid>1461826</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:50:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1216" sha1="ohw63cqf7ujytwycst8cwhghlavh0fn" xml:space="preserve">&lt;big&gt;Матни калон&lt;/big&gt;'''Зооглея''' (аз {{lang-grc| '''зоо'''... ва {{lang-grc|юн. '''gloios''' ‒ '''моддаи часпак''', '''ширеш'''}}) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад.

Зооглея аз [[Полисахаридҳо|поли­са­харид­ҳо]], гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе [[бактерияҳо]] (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Бактерияҳо]]</text>
      <sha1>ohw63cqf7ujytwycst8cwhghlavh0fn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461828</id>
      <parentid>1461827</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:51:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1204" sha1="hq2hf7zbulfra036fbp844rf5lmmear" xml:space="preserve">&lt;big&gt;Матни калон&lt;/big&gt;'''Зооглея''' (аз '''зоо'''... ва {{lang-grc|юн. '''gloios''' ‒ '''моддаи часпак''', '''ширеш'''}}) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад.

Зооглея аз [[Полисахаридҳо|поли­са­харид­ҳо]], гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе [[бактерияҳо]] (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Бактерияҳо]]</text>
      <sha1>hq2hf7zbulfra036fbp844rf5lmmear</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461829</id>
      <parentid>1461828</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1172" sha1="3z63am31ha764e1v07myg3by0bcgw6b" xml:space="preserve">'''Зооглея''' (аз '''зоо'''... ва {{lang-grc|юн. '''gloios''' ‒ '''моддаи часпак''', '''ширеш'''}}) —  луобе, ки ҳангоми часпиши бактерияҳои ширешӣ ё ғилофаки ширешдор ҳосил мешавад.

Зооглея аз [[Полисахаридҳо|поли­са­харид­ҳо]], гоҳо бо омехтаи пайвастҳои нитрогендор иборат аст. Зооглея хосси баъзе [[бактерияҳо]] (бештар бактерияҳои обӣ)-и ҷин­си Zoogloea ramigera мебошад. Зооглея гуногун ‒ ангушт­монанд, марҷоншакл, масориқавӣ ва ғ. мешавад. Пайдоиши Зооглея, эҳтимол, хусусияти мутобиқатӣ дорад: бо сабаби луобмонанду часпак будани он аз об моддаҳои барои ҳаё­ти бак­терияҳо зарур ҷазб мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зооглея|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Бактерияҳо]]</text>
      <sha1>3z63am31ha764e1v07myg3by0bcgw6b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зоомӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330053</id>
    <revision>
      <id>1461823</id>
      <timestamp>2026-04-03T05:39:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Таксон  | name        = Зоомӣ  | image file  =   | image title =    | image descr = Харбуза  дар палак  | regnum      = Гиёҳон  | parent      = Cucumis  | rang        = Гуна  | latin       = Cucumis melo  | author      = [[Линней, Карл|L.]], 1753  | syn =  | range map =  | wikispecies = Cucumis melo  | commons     = Category:Cucumis melo  | grin =  }} Зоомӣ —  як навъ ҳанда­лаки пешпазак....</comment>
      <origin>1461823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1649" sha1="eg6v4rbwjh2ms3tus9f5v2nhvyn5w1z" xml:space="preserve">{{Таксон
 | name        = Зоомӣ
 | image file  = 
 | image title =  
 | image descr = Харбуза  дар палак
 | regnum      = Гиёҳон
 | parent      = Cucumis
 | rang        = Гуна
 | latin       = Cucumis melo
 | author      = [[Линней, Карл|L.]], 1753
 | syn =
 | range map =
 | wikispecies = Cucumis melo
 | commons     = Category:Cucumis melo
 | grin =
 }}
Зоомӣ —  як навъ ҳанда­лаки пешпазак. Дар Стансияи таҷрибавии кишоварзии Чорҷӯ рӯёнда шудааст. Давраи нашваш 70–75 рӯз. Зоомӣ гирдашакл (дарозиаш 22 см, бараш 21 см; вазнаш 2,8–3,1 кг) ва рах-рахи тӯрдор аст. Рангаш зарди сабзтоб. Баъди пур­ра пухта расидан но­ран­ҷӣ мешавад. Пӯсташ нафис, мулоим. Дилааш сафеди зард­ча ё сабзтоб, хуштамъу хуш­бӯй. Дар таркибаш 10,3% моддаҳои хушк, 8,9% қанд, 18,6–21,4 мг% витамини С мавҷуд аст. Тухмаш калон, нӯгтези сафед. Аз ҳар га 220–280 сентнер ҳосил мегиранд. Барои ба ҷойҳои дур кашондан мувофиқ нест. Зоомӣ ба камобӣ тобовар буда, аз касалиҳои пажмурдашавии фузариозӣ ва гарда осеб мебинад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоомӣ|7|муаллиф= }}

[[Гурӯҳ:Харбузаҳо]]</text>
      <sha1>eg6v4rbwjh2ms3tus9f5v2nhvyn5w1z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461824</id>
      <parentid>1461823</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T05:44:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1682" sha1="mnzjyjv1zzl60h9sa3mxfarw8664q3b" xml:space="preserve">{{Таксон
 | name        = Зоомӣ
 | image file  = 
 | image title =  
 | image descr = Харбуза  дар палак
 | regnum      = Гиёҳон
 | parent      = Cucumis
 | rang        = Гуна
 | latin       = Cucumis melo
 | author      = [[Линней, Карл|L.]], 1753
 | syn =
 | range map =
 | wikispecies = Cucumis melo
 | commons     = Category:Cucumis melo
 | grin =
 }}
'''Зоомӣ''' —  як навъ ҳанда­лаки пешпазак. 

== Тавсифи шакл ==
Дар Стансияи таҷрибавии кишоварзии Чорҷӯ рӯёнда шудааст. Давраи нашваш 70–75 рӯз. Зоомӣ гирдашакл (дарозиаш 22 см, бараш 21 см; вазнаш 2,8–3,1 кг) ва рах-рахи тӯрдор аст. Рангаш зарди сабзтоб. Баъди пур­ра пухта расидан но­ран­ҷӣ мешавад. Пӯсташ нафис, мулоим. Дилааш сафеди зард­ча ё сабзтоб, хуштамъу хуш­бӯй. Дар таркибаш 10,3% моддаҳои хушк, 8,9% қанд, 18,6–21,4 мг% витамини С мавҷуд аст. Тухмаш калон, нӯгтези сафед. Аз ҳар га 220–280 сентнер ҳосил мегиранд. Барои ба ҷойҳои дур кашондан мувофиқ нест. Зоомӣ ба камобӣ тобовар буда, аз касалиҳои пажмурдашавии фузариозӣ ва гарда осеб мебинад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоомӣ|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Харбуза]]</text>
      <sha1>mnzjyjv1zzl60h9sa3mxfarw8664q3b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зузанаби Ҳаллей</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330054</id>
    <revision>
      <id>1461837</id>
      <timestamp>2026-04-03T06:26:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Дуболадор}} Зузанаби Ҳаллей (1Р/Ҳаллей), зузанаби маш­ҳур­та­рини кӯтоҳдавр. Даври гардишаш дар гирди Офтоб 76 сол буда, 2200 (дар баъзе маъхазҳои таърихӣ зиёда аз 2600) соли охир (30 давр) мушоҳада мешавад. Зузанаби Ҳаллей зузанаби нахустин аст, ки мадораш чун эллип...</comment>
      <origin>1461837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4727" sha1="kr4lccxci5i8w0tm59gghapngv63za5" xml:space="preserve">{{Дуболадор}}
Зузанаби Ҳаллей (1Р/Ҳаллей), зузанаби маш­ҳур­та­рини кӯтоҳдавр. Даври гардишаш дар гирди Офтоб 76 сол буда, 2200 (дар баъзе маъхазҳои таърихӣ зиёда аз 2600) соли охир (30 давр) мушоҳада мешавад. Зузанаби Ҳаллей зузанаби нахустин аст, ки мадораш чун эллипсӣ муайян гардида, даварони баргашти он муқаррар карда шудааст. Он ягона зузанабест, ки бо чашм мушоҳада мешавад. Падидор шудани Зузанаби Ҳаллей бори нахуст тақр. соли 240 то м. му­шо­ҳида шудааст. Бори охир он аз периҳелий 9 феврали соли 1986 дар бурҷи Далв гузашта буд. Наздик омадани Зузанаби Ҳаллей соли 2061 ва баъд тақрибан соли 2134 пешбинӣ мешавад.
Ба ифтихори астрономи англис Эдмунд Ҳаллей (1656–1742) номгузорӣ шудааст. Ҳаллей робитаи Зузанаби Ҳаллейи соли 1682 мушоҳиданамудаашро бо Зузанаби Ҳаллейи солҳои 1531 ва 1607 кашфшуда муқоиса карда, шабоҳати мушаххасот (па­раметрҳо)-и мадори он ва якчанд зузанаби дигарро муайян намуд ва соли 1705 минбаъд намудоршавии онро дар солҳои 1758–59 пешгӯӣ кард. Периҳелийи мадори Зузанаби Ҳаллей дар масофаи 0,59 в. а. ва масофаи афелийии он баъд аз мадори Нептун воқеъ гардидааст. Мадори он нисбат ба ҳамвории доиратулбуруҷ (эклиптика) таҳти кунҷи 162° ҷойгир шуда, самти ҳаракаташ муқобили ҳаракати сайё­раҳо мебошад. Зондҳои сохти шӯравии «Вега-1» ва «Ве­га-2» ба ҳастаи Зузанаби Ҳаллей то масофаи 8890 ва 8030 км ва зонди аврупоии «Ҷотто» то масофаи 605 км наздик шуда, оид ба таркиби кимиёӣ ва сохтори он маълумот гирифтанд. Натиҷаи мушоҳадаи дастгоҳҳои кайҳонӣ мавҷудияти ҳас­таи сахти яху чангиро нишон дод. Ҳастаи Зузанаби Ҳаллей лӯнда­шакл буда, андозааш баробари 16 х 8 х 7 км ва албедояш 0,04 мебошад. Таркиби ҳастаи зузанаб 80% аз яхи обӣ, 10% оксиди карбон, 2,5% омехтаи метан ва аммиак дар фазаи сахт, инчунин оҳан, натрий, карбо­ҳидратҳо ва дигар пайвастагиҳо иборат аст. Андозаи лифофа (кома)-и Зузанаби Ҳаллей то 100000 м расида, думи аз он пайдошуда то даҳҳо млн км тӯл мекашад. Даври гардишаш ба 7,1 шаборӯз ва ҳа­рорати сатҳи офтобии он ба 350 К баробар аст. Селҳои шиҳоби (метеори)-и Эта-Аквариҳо ва Ҷаббориҳо ба Зузанаби Ҳаллей алоқаманданд. Ҳангоми гардиши худ дар гирди Офтоб За­мин Зузанаби Ҳаллейро ду бор убур мекунад (ба вуҷуд омадани бо­ронҳои шиҳобӣ дар моҳи май ва октябр маҳз аз ин ҷост).
Зузанаби Ҳаллей дар ҳар дафъаи наздикшавӣ ба Офтоб зиёда аз млрд т модда (тақр. 0,2 %-и массаи худ)-ро гум мекунад ва тақрибан баъди 500 бор гардиш хӯрдан (дар тӯли тақр. 10000 сол) пурра маҳв мешавад ё қабл аз он қабати чангии сахт пайдо карда, ба моддаи астероидӣ табдил меё­бад, ё аз таъсири шаклтағйирдиҳӣ (деформатсия) ҳас­таи он ба пораҳо тақсим мешавад. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зузанаби Ҳаллей|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>kr4lccxci5i8w0tm59gghapngv63za5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зинченко Зинаида Алексеевна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330055</id>
    <revision>
      <id>1461839</id>
      <timestamp>2026-04-03T06:41:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Олим}} Зинченко Зинаида Алексеевна (1.4.1941, н. Қаробу­дахкенти Доғистон ‒ 7.7.2017, ш. Маскав) —  маъданшинос ва кимиёдон, д. и. тех­никӣ, акад. Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷи­кис­тон, Ихтироъкори шоис­таи Ҷум­ҳу­рии Тоҷи­кис­тон (2002), Кор­манди шоистаи Ҷумҳур...</comment>
      <origin>1461839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4385" sha1="2weus6mixjcxmgf2zkowsvqiqfyp8h4" xml:space="preserve">{{Олим}}
Зинченко Зинаида Алексеевна (1.4.1941, н. Қаробу­дахкенти Доғистон ‒ 7.7.2017, ш. Маскав) —  маъданшинос ва кимиёдон, д. и. тех­никӣ, акад. Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷи­кис­тон, Ихтироъкори шоис­таи Ҷум­ҳу­рии Тоҷи­кис­тон (2002), Кор­манди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷи­кис­тон (2003). Баъди хатми Ин-ти кӯҳко­ри­ву маъ­даншиносии Қаф­қози Ши­мо­лӣ дар ш. Ор­ҷо­никидзе (1963) ба Тоҷи­кис­тон ба кор фирис­тода шуд. Муҳандис-муҳақ­қиқ ва сардори баст дар кони маъ­дани Қаро­ма­зор (1963), сардори баст дар Комб. маъдантозакунии Анзоб (1964‒66), ас­пи­рант, х. х. и., х. к. и. ва сардори лаборатория (ташхисгоҳ)-и ға­нигардонии маъдани Ин-ти кимиёи ба номи В. И. Никитини АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1966–2002), муовини сар­дори шуъбаи Вазорати саноати Ҷумҳу­рии Тоҷикистон (2002–07), сармутахассиси Сарраёсати геологияи назди Ҳуку­мати Ҷум­ҳу­рии Тоҷикистон (2007–14). Ҳамзамон дар ДМТ, ДТТ ба номи акад. М. С. Осимӣ ва Филиали ду­шанбегии Ин-ти пӯлод ва хӯ­лаҳои Маскав (МИСИС) дарс додааст. Ҳоло муаллимми. Самтҳои асосии таҳқиқо­ти илмии З.: истифодаи маҷ­мӯии ашёи хоми минералӣ, омӯ­зиши механизми таъсири мутақобили реагентҳои тафсияшаванда (флотат­сио­нӣ) бо сатҳи маъданҳо. Бо сарварии З. нақшаҳои ғани­гардонии маъданҳои сурма, сурмаву симоби тилодор, фос­форитҳо, маъданҳои тилову маргимушдор, сурби нуқра­дор ва ғ. таҳия шудаанд. Дар Комб. кӯҳкориву маъдантозакунии Адрасмон ҳангоми ғанигар­донии маъдан­ҳои мису висмут ва сурбдор технологияи нав бо истифодаи реагенти «Оксафор–11107» ба кор дароварда шуд, ки дар натиҷаи истифодаи он корхона 3,3 млн доллари ИМА самараи иқтисодӣ ба даст овард. З. бори нахуст бо усули ре­зонанси парамагнитии электрони (РПЭ)-и квадруполию ҳастаӣ, тайфшиносии рентгениву электронӣ қонун­ман­дии сорбсияи катионҳои филиззот бо сатҳи маъдан­ҳоро омӯхт, ки тафсияи онҳо вобаста ба намуд дигар мешавад. Бо усули РПЭ реагентҳои спин-нишонадор ба ву­ҷуд овар­да шуданд, ки барои дуруст муайян кардани шаклҳои сорб­сия дар сатҳи маъданҳо имкон доданд. Ба сифати реагент­ҳои тафсияшаванда реа­гентҳои нави ок­сиэтилӣ, ки ба син­фи моддаҳои сатҳии фаъоли ғайри­ионогенӣ мансубанд, пешниҳод карда шуданд. Муаллифи зиёда аз 170 асари илмӣ, аз ҷумла 27 шаҳодат­номаи муаллифӣ ва патент. Дар бисёр конфе­ренсияҳо ва анҷу­манҳои кишварҳои хориҷӣ (Чехословакия, Сербия, Бул­ғория, Ҳиндустон, Амрико ва ғ.) ширкат варзидааст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зинченко Зинаида Алексеевна|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>2weus6mixjcxmgf2zkowsvqiqfyp8h4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461841</id>
      <parentid>1461839</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T06:49:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4560" sha1="g2ik7s0bz7j74zxas2pn4rn7trvcfo4" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Зинченко Зинаида Алексеевна''' (1.4.1941, н. Қаробу­дахкенти [[Доғистон]] ‒ 7.7.2017, ш. [[Маскав]]) —  маъданшинос ва кимиёдон, д. и. тех­никӣ, акад. [[Академияи муҳандисии Тоҷикистон|Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷи­кис­тон,]] Ихтироъкори шоис­таи Ҷум­ҳу­рии Тоҷи­кис­тон (2002), Кор­манди шоистаи [[Тоҷикистон|Ҷумҳурии Тоҷи­кис­тон]] (2003). Баъди хатми Ин-ти кӯҳко­ри­ву маъ­даншиносии [[Қафқози Шимолӣ|Қаф­қози Ши­мо­лӣ]] дар ш. Ор­ҷо­никидзе (1963) ба Тоҷи­кис­тон ба кор фирис­тода шуд. Муҳандис-муҳақ­қиқ ва сардори баст дар кони маъ­дани Қаро­ма­зор (1963), сардори баст дар Комб. маъдантозакунии Анзоб (1964‒66), ас­пи­рант, х. х. и., х. к. и. ва сардори лаборатория (ташхисгоҳ)-и ға­нигардонии маъдани Ин-ти кимиёи ба номи В. И. Никитини АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1966–2002), муовини сар­дори шуъбаи Вазорати саноати Ҷумҳу­рии Тоҷикистон (2002–07), сармутахассиси Сарраёсати геологияи назди Ҳуку­мати Ҷум­ҳу­рии Тоҷикистон (2007–14). Ҳамзамон дар ДМТ, ДТТ ба номи акад. М. С. Осимӣ ва Филиали ду­шанбегии Ин-ти пӯлод ва хӯ­лаҳои Маскав (МИСИС) дарс додааст. Ҳоло муаллимми. Самтҳои асосии таҳқиқо­ти илмии Зинченко: истифодаи маҷ­мӯии ашёи хоми минералӣ, омӯ­зиши механизми таъсири мутақобили реагентҳои тафсияшаванда (флотат­сио­нӣ) бо сатҳи маъданҳо. Бо сарварии Зинченко нақшаҳои ғани­гардонии маъданҳои сурма, сурмаву симоби тилодор, фос­форитҳо, маъданҳои тилову маргимушдор, сурби нуқра­дор ва ғ. таҳия шудаанд. Дар Комб. кӯҳкориву маъдантозакунии Адрасмон ҳангоми ғанигар­донии маъдан­ҳои мису висмут ва сурбдор технологияи нав бо истифодаи реагенти «Оксафор–11107» ба кор дароварда шуд, ки дар натиҷаи истифодаи он корхона 3,3 млн доллари ИМА самараи иқтисодӣ ба даст овард. Зинченко бори нахуст бо усули ре­зонанси парамагнитии электрони (РПЭ)-и квадруполию ҳастаӣ, тайфшиносии рентгениву электронӣ қонун­ман­дии сорбсияи катионҳои филиззот бо сатҳи маъдан­ҳоро омӯхт, ки тафсияи онҳо вобаста ба намуд дигар мешавад. Бо усули РПЭ реагентҳои спин-нишонадор ба ву­ҷуд овар­да шуданд, ки барои дуруст муайян кардани шаклҳои сорб­сия дар сатҳи маъданҳо имкон доданд. Ба сифати реагент­ҳои тафсияшаванда реа­гентҳои нави ок­сиэтилӣ, ки ба син­фи моддаҳои сатҳии фаъоли ғайри­ионогенӣ мансубанд, пешниҳод карда шуданд. Муаллифи зиёда аз 170 асари илмӣ, аз ҷумла 27 шаҳодат­номаи муаллифӣ ва патент. Дар бисёр конфе­ренсияҳо ва анҷу­манҳои кишварҳои хориҷӣ (Чехословакия, Сербия, Бул­ғория, Ҳиндустон, Амрико ва ғ.) ширкат варзидааст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зинченко Зинаида Алексеевна|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>g2ik7s0bz7j74zxas2pn4rn7trvcfo4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461842</id>
      <parentid>1461841</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T07:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1461842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5088" sha1="397w2bjwvnh4cne75pgs6qr33toyfh5" xml:space="preserve">{{Олим|таърихи таваллуд=1.04.1941|таърихи даргузашт=7.07.2017|зодгоҳ=н. Қаробу­дахкенти Доғистон|маҳалли даргузашт=Шаҳри Маскав|дараҷаи илмӣ=д.и.техникӣ}}
'''Зинченко Зинаида Алексеевна''' (1.4.1941, н. Қаробу­дахкенти [[Доғистон]]Зинченко ‒ 7.7.2017, ш. [[Маскав]]) —  маъданшинос ва кимиёдон, д. и. тех­никӣ, акад. [[Академияи муҳандисии Тоҷикистон|Академияи муҳандисии Ҷумҳурии Тоҷи­кис­тон,]] Ихтироъкори шоис­таи Ҷум­ҳу­рии Тоҷи­кис­тон (2002), Кор­манди шоистаи [[Тоҷикистон|Ҷумҳурии Тоҷи­кис­тон]] (2003).  

== Зиндагинома ==
Баъди хатми Ин-ти кӯҳко­ри­ву маъ­даншиносии [[Қафқози Шимолӣ|Қаф­қози Ши­мо­лӣ]] дар ш. Ор­ҷо­никидзе (1963) ба Тоҷи­кис­тон ба кор фирис­тода шуд. Муҳандис-муҳақ­қиқ ва сардори баст дар кони маъ­дани Қаро­ма­зор (1963), сардори баст дар Комб. маъдантозакунии Анзоб (1964‒66), ас­пи­рант, х. х. и., х. к. и. ва сардори лаборатория (ташхисгоҳ)-и ға­нигардонии маъдани Ин-ти кимиёи ба номи В. И. Никитини АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1966–2002), муовини сар­дори шуъбаи Вазорати саноати Ҷумҳу­рии Тоҷикистон (2002–07), сармутахассиси Сарраёсати геологияи назди Ҳуку­мати Ҷум­ҳу­рии Тоҷикистон (2007–14). Ҳамзамон дар [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|ДМТ]], [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон|ДТТ ба номи акад. М. С. Осимӣ]] ва Филиали ду­шанбегии Ин-ти пӯлод ва хӯ­лаҳои Маскав (МИСИС) дарс додааст. Ҳоло муаллимми. Самтҳои асосии таҳқиқо­ти илмии Зинченко: истифодаи маҷ­мӯии ашёи хоми минералӣ, омӯ­зиши механизми таъсири мутақобили реагентҳои тафсияшаванда (флотат­сио­нӣ) бо сатҳи маъданҳо. Бо сарварии Зинченко нақшаҳои ғани­гардонии маъданҳои сурма, сурмаву симоби тилодор, фос­форитҳо, маъданҳои тилову маргимушдор, сурби нуқра­дор ва ғ. таҳия шудаанд. Дар Комб. кӯҳкориву маъдантозакунии [[Адрасмон]] ҳангоми ғанигар­донии маъдан­ҳои мису висмут ва сурбдор технологияи нав бо истифодаи реагенти «Оксафор–11107» ба кор дароварда шуд, ки дар натиҷаи истифодаи он корхона 3,3 млн доллари ИМА самараи иқтисодӣ ба даст овард. Зинченко бори нахуст бо усули ре­зонанси парамагнитии электрони (РПЭ)-и квадруполию ҳастаӣ, тайфшиносии рентгениву электронӣ қонун­ман­дии сорбсияи катионҳои филиззот бо сатҳи маъдан­ҳоро омӯхт, ки тафсияи онҳо вобаста ба намуд дигар мешавад. Бо усули РПЭ реагентҳои спин-нишонадор ба ву­ҷуд овар­да шуданд, ки барои дуруст муайян кардани шаклҳои сорб­сия дар сатҳи маъданҳо имкон доданд. Ба сифати реагент­ҳои тафсияшаванда реа­гентҳои нави ок­сиэтилӣ, ки ба син­фи моддаҳои сатҳии фаъоли ғайри­ионогенӣ мансубанд, пешниҳод карда шуданд. Муаллифи зиёда аз 170 асари илмӣ, аз ҷумла 27 шаҳодат­номаи муаллифӣ ва патент. Дар бисёр конфе­ренсияҳо ва анҷу­манҳои кишварҳои хориҷӣ ([[Чехословакия]], [[Сербия]], [[Булғористон|Бул­ғория]], [[Ҳиндустон]], [[Амрико]] ва ғ.) ширкат варзидааст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон|Адабиёт]] ==
* {{ЭМТ|Зинченко Зинаида Алексеевна|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>397w2bjwvnh4cne75pgs6qr33toyfh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Александр Морозов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330056</id>
    <revision>
      <id>1461847</id>
      <timestamp>2026-04-03T09:06:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Александр Александрович''' '''Морозов''' [16(29).10.1904, деҳаи Бежисаи губернияи Орлов, ҳоло ноҳияи маъмурии Бежисаи Брянск – 14.6.1979, Харков] – муҳандис-конструктори танкҳои шӯравӣ, ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1943, 1974), генерал-майори хидмати муҳандисӣ-та...</comment>
      <origin>1461847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12658" sha1="tr5j4lvx3ubnskpzx9wtyfnqp08gsr7" xml:space="preserve">'''Александр Александрович''' '''Морозов''' [16(29).10.1904, деҳаи Бежисаи губернияи Орлов, ҳоло ноҳияи маъмурии Бежисаи Брянск – 14.6.1979, Харков] – муҳандис-конструктори танкҳои шӯравӣ, ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1943, 1974), генерал-майори хидмати муҳандисӣ-танки (1945), генерал-майор-муҳандис (1971), доктори илмҳои техникӣ (1972), мошинсози шоистаи РСС Украина (1970). Ба раванди лоиҳакашии танки Т-34, нусхаи такмилёфтаи он Т-34-85 ва инчунин бисёр мошинҳои дигари зиреҳпӯш роҳбарӣ кардааст.

== Зиндагинома ==
Падараш, Александр Дмитриевич, дар корхонаи релсбарории Брянск ба ҳайси чобукдаст (слесар) кор мекард, аз соли 1914 дар Корхонаи паровозсозии Харков (ХПЗ, ҳоло Корхонаи давлатии «Завод имени В. А. Малышева») фаъолият дошт. Модараш, Екатерина Васильевна, чор фарзанд: Александр, бародараш Николай ва ду хоҳараш – Анна ва Вераро тарбия намуд. Александр писари калонии оила буд. Аз хурдӣ ба сохтани механизмҳои гуногун аз маводи дастрас шавқу ҳавас дошт ва вақти зиёдро бо абзорҳо мегузаронд.

Соли 1914, чанде пеш аз оғози Ҷанги якуми ҷаҳонии солҳои 1914–1918, оилаи Морозовҳо аз деҳаи худ ба Харков кӯчиданд. Дар ҷойи нав писари калонӣ 5 синфи омӯзишгоҳи реалиро хатм кард.

Соли 1919 ба ҳайси коргузор ба дафтари техникии ХПЗ ба кор қабул шуд, сипас дар бюрои конструктории (БК) корхона ба сифати нақшакаш ва нусхабардор кор карда, дар таҳияи ҳуҷҷатҳои аввалин трактори тасмачархи ватанӣ бо номи «Коммунар» иштирок намуд.

Моҳи ноябри соли 1926 ба сафи РККА (Артиши Сурхи Коргару Деҳқон) ба хидмати ҳатмӣ даъват шуд. Дар вазифаи техника-моторист дар бригадаи авиатсионии ҳавзаи низомии Киев хидмат кард. Соли 1928 аз хидмат рухсат шуд.

Дар охири солҳои 1920 ва аввали солҳои 1930 роҳбарияти кишвар ба рушди танксозии ватанӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Доктринаи низомии РККА истифодаи оммавии техникаи зиреҳпӯшро дар назар дошт. Бюроҳои конструкторӣ, аз ҷумла БК-и ХПЗ, ба лоиҳакашии мошинҳои зиреҳпӯши муосир нигаронида шуданд.

Пас аз рухсатӣ аз артиш Морозов ба ХПЗ (октябри 1928, он вақт – Корхонаи паровозсозии Харков ба номи Коминтерн) баргашт ва ба вазифаи конструктор дар гурӯҳи конструктории танкӣ қабул шуд. Ин таъйинот роҳи минбаъдаи ҳаёти ӯро муайян кард. Ҳамзамон бо кор дар БК барои сохтани аввалин танкҳои миёнаи ватанӣ [Т-12-и таҷрибавӣ (1929) ва Т-24-и силсилавӣ (1930)], ӯ дар шуъбаи ғоибонаи Институти автотрактории Маскав ва шуъбаи шабонаи Техникуми мошинсозии Харков (1929–1931) такмили ихтисос намуд.

Ҳангоми лоиҳакашии танки Т-24 роҳбарияти БК-и ХПЗ тахмин мекард, ки он аввалин намунаи силсилавии «манёврӣ» хоҳад шуд. Аммо тибқи натиҷаҳои озмоишҳои муқоисавии Т-24 ва танки ТГ-1, ки дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) сохта шуда буд, ТГ-1 ғолиб омад. Вале он низ, сарфи назар аз қарорҳои зиёди инноватсионии техникӣ, камбудиҳои худро дошт: истеҳсолаш гарон, нигоҳдорӣ ва таъмираш душвор буд. Бинобар ин, роҳбарияти БК-и ХПЗ қарор қабул кард (1931), ки силсилаи танкҳои худро аввал дар асоси нақшаҳои танкҳои ширкати амрикоии «Кристи» таҳия кунад. То ин вақт Морозов пас аз хатми таҳсил дар институтҳои зикршуда, роҳбари гурӯҳ дар БК таъйин гардид (1931). Дар солҳои 1931–1934 танкҳои сабуки чарху тасмачархи БТ-2 (1931), БТ-5 (1932), БТ-7 (1935) ва БТ-7М (1939) таҳия карда шуданд. Морозов дар лоиҳакашии трансмиссия ва қисми ҳаракатдиҳандаи онҳо иштирок намудааст.

Моҳи майи соли 1934 Морозов дар курси командирони танкҳо таҳсил кард. Ин ба ӯ, ҳамчун муҳандиси ҷавон, имкон дод, ки ихтирооти худро аз нигоҳи аъзои экипажи танк ва устоҳои таъмиркунанда арзёбӣ кунад. Дар солҳои 1936–1938 ба бахши лоиҳакашии нави БК роҳбарӣ мекард.

Соли 1937 роҳбарияти ХПЗ ва БК-и корхона барои камбудиҳо дар сохти БТ-7 мавриди таъқиб (репрессия) қарор гирифтанд. Конструктори асосӣ М. И. Кошкин таъйин шуд. Пас аз тағйироти кадрӣ, вазифаи асосии БК-и ХПЗ такмил додани сохтор ва модернизатсияи танки БТ-7 гардид.

Дар ин давраи душвор Кошкин хатогиҳоро таҳлил намуда, иқтидори коллективҳои БК ва ХПЗ-ро арзёбӣ кард ва И. В. Сталинро бовар кунонд, ки ба сохтани танки нав, ки пурра бо тасмачарх ҳаракат кунад, вале аз ҷиҳати суръат ва манёвр аз мошинҳои чарху тасмачарх кам набошад, шурӯъ кардан лозим аст. Морозов ҳамчун муовини сардори БК (1938), сипас сардори БК ва муовини конструктори асосӣ, дар сохтани ду намунаи таҷрибавӣ – прототипҳои танки нав – А-20 ва А-32 иштирок кард. Дар рафти бартараф кардани камбудиҳо ва беҳтар намудани параметрҳои намунаҳои таҷрибавӣ, симои техникии танки ояндаи Т-34 ташаккул ёфт. Морозов ҳамчун роҳбари техникии лоиҳа таҳти роҳбарии Кошкин ва Н. А. Кучеренко дар такмили ҳуҷҷатҳои конструкторӣ ва азхудкунии истеҳсоли танки Т-34 (моҳи декабри соли 1939 ба яроқпартоии РККА қабул шуд) саҳми фаъол гузошт.

Пас аз марги Кошкин дар соли 1940, Морозовро конструктори асосии БК-и ХПЗ таъйин карданд. Таҳти роҳбарии ӯ танки нави Т-34 бо суръати баланд ба истеҳсоли силсилавӣ ворид карда шуд.

Моҳи октябри соли 1941 ХПЗ ба шаҳри Нижний Тагили вилояти Свердловск кӯчонида шуд. Дар ҷойи нав Морозов – конструктори асосии БК-и Корхонаи Уралии № 183 ба номи Коминтерн (аз соли 1945 – Корхонаи вагонсозии Урал ба номи И. В. Сталин, ҳоло иттиҳодияи истеҳсолии «Уралвагонзавод») ба ташкили истеҳсоли оммавии танки Т-34 ва корҳои такмилу модернизатсияи амиқи он роҳбарӣ кард. Натиҷаи заҳматҳои ӯ то соли 1944 танки Т-34-85 гардид, ки бо бурҷи бештар муҳофизатшаванда, ҷойгиршавии беҳтари экипаж ва муҳимтар аз ҳама, бо тӯпи пурқуввати 85-миллиметрии ЗИС-С-53 муҷаҳҳаз буд. Ин танк низ ба истеҳсоли силсилавӣ оғоз кард. Тибқи нишондиҳандаҳои асосӣ, танки Т-34-85 беҳтарин танки миёнаи Ҷанги дуюми ҷаҳонии солҳои 1939–1945 эътироф шудааст. Ҳамзамон бо оғози истеҳсоли силсилавии Т-34-85, Морозов ба кор дар болои лоиҳаҳои нав шурӯъ кард. Ҳамин тариқ, соли 1944 лоиҳакашии мошини ҷангӣ – «объекти 137» оғоз ёфт ва соли 1946 он бо номи «танки Т-54» ба яроқпартоӣ қабул гардид. Соли 1947 истеҳсоли силсилавии он шурӯъ шуд.

Соли 1951 Морозов ба Харков ба вазифаи конструктори асосии корхонаи ба номи В. А. Малышев баргашт (солҳои 1966–1976 ҳамзамон директори корхона буд) ва ба таҳияи мошини комилан нав – танки Т-64 (объекти 432) шурӯъ кард, ки аз соли 1963 ба таври силсилавӣ истеҳсол шуда, соли 1966 ба яроқпартоии Артиши Шӯравӣ қабул шуд. Бо сохтани танки навбатии Т-64А (1966), дар истилоҳоти низомӣ мафҳуми «танки асосии ҷангӣ» ба ҷойи истилоҳҳои қаблии «танки миёна» ва «танки вазнин» ворид шуд.

Аз июни соли 1976 ба ҳайси мушовири БК-и мошинсозии Харков кор мекард ва узви Шӯрои илмӣ-техникии Вазорати саноати мудофиаи СССР буд.

== Ҷоизаҳову орденҳо ==
Барандаи 2 Мукофоти Сталинии дараҷаи 1 барои соли 1941 (1942) ва барои солҳои 1943–1944 (1946), Мукофоти Сталинии дараҷаи 2 барои соли 1947 (1948) ва Мукофоти Ленинӣ (1967).

Бо 3 ордени Ленин (1942, 1943, 1974), ордени Инқилоби Октябр (1971), ордени Кутузов дараҷаи 1 (1945), ордени Суворов дараҷаи 2 (1945), 3 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат (1941, 1954, 1964), ордени Ситораи Сурх (1944) ва медалҳо сарфароз гаштааст.

Морозов то охири умр дар Харков зиндагӣ кард. Дар қабристони № 2-и Харков ба хок супурда шудааст. Нимпайкараҳои биринҷии Морозов дар Брянск ва Харков гузошта шудаанд. Дар Харков дар девори хонае, ки ӯ зиндагӣ мекард, лавҳаи ёдгорӣ насб шудааст.</text>
      <sha1>tr5j4lvx3ubnskpzx9wtyfnqp08gsr7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461848</id>
      <parentid>1461847</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T09:06:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Морозов, Александр Александрович]] to [[Александр Морозов]]</comment>
      <origin>1461847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12658" sha1="tr5j4lvx3ubnskpzx9wtyfnqp08gsr7" xml:space="preserve">'''Александр Александрович''' '''Морозов''' [16(29).10.1904, деҳаи Бежисаи губернияи Орлов, ҳоло ноҳияи маъмурии Бежисаи Брянск – 14.6.1979, Харков] – муҳандис-конструктори танкҳои шӯравӣ, ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1943, 1974), генерал-майори хидмати муҳандисӣ-танки (1945), генерал-майор-муҳандис (1971), доктори илмҳои техникӣ (1972), мошинсози шоистаи РСС Украина (1970). Ба раванди лоиҳакашии танки Т-34, нусхаи такмилёфтаи он Т-34-85 ва инчунин бисёр мошинҳои дигари зиреҳпӯш роҳбарӣ кардааст.

== Зиндагинома ==
Падараш, Александр Дмитриевич, дар корхонаи релсбарории Брянск ба ҳайси чобукдаст (слесар) кор мекард, аз соли 1914 дар Корхонаи паровозсозии Харков (ХПЗ, ҳоло Корхонаи давлатии «Завод имени В. А. Малышева») фаъолият дошт. Модараш, Екатерина Васильевна, чор фарзанд: Александр, бародараш Николай ва ду хоҳараш – Анна ва Вераро тарбия намуд. Александр писари калонии оила буд. Аз хурдӣ ба сохтани механизмҳои гуногун аз маводи дастрас шавқу ҳавас дошт ва вақти зиёдро бо абзорҳо мегузаронд.

Соли 1914, чанде пеш аз оғози Ҷанги якуми ҷаҳонии солҳои 1914–1918, оилаи Морозовҳо аз деҳаи худ ба Харков кӯчиданд. Дар ҷойи нав писари калонӣ 5 синфи омӯзишгоҳи реалиро хатм кард.

Соли 1919 ба ҳайси коргузор ба дафтари техникии ХПЗ ба кор қабул шуд, сипас дар бюрои конструктории (БК) корхона ба сифати нақшакаш ва нусхабардор кор карда, дар таҳияи ҳуҷҷатҳои аввалин трактори тасмачархи ватанӣ бо номи «Коммунар» иштирок намуд.

Моҳи ноябри соли 1926 ба сафи РККА (Артиши Сурхи Коргару Деҳқон) ба хидмати ҳатмӣ даъват шуд. Дар вазифаи техника-моторист дар бригадаи авиатсионии ҳавзаи низомии Киев хидмат кард. Соли 1928 аз хидмат рухсат шуд.

Дар охири солҳои 1920 ва аввали солҳои 1930 роҳбарияти кишвар ба рушди танксозии ватанӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Доктринаи низомии РККА истифодаи оммавии техникаи зиреҳпӯшро дар назар дошт. Бюроҳои конструкторӣ, аз ҷумла БК-и ХПЗ, ба лоиҳакашии мошинҳои зиреҳпӯши муосир нигаронида шуданд.

Пас аз рухсатӣ аз артиш Морозов ба ХПЗ (октябри 1928, он вақт – Корхонаи паровозсозии Харков ба номи Коминтерн) баргашт ва ба вазифаи конструктор дар гурӯҳи конструктории танкӣ қабул шуд. Ин таъйинот роҳи минбаъдаи ҳаёти ӯро муайян кард. Ҳамзамон бо кор дар БК барои сохтани аввалин танкҳои миёнаи ватанӣ [Т-12-и таҷрибавӣ (1929) ва Т-24-и силсилавӣ (1930)], ӯ дар шуъбаи ғоибонаи Институти автотрактории Маскав ва шуъбаи шабонаи Техникуми мошинсозии Харков (1929–1931) такмили ихтисос намуд.

Ҳангоми лоиҳакашии танки Т-24 роҳбарияти БК-и ХПЗ тахмин мекард, ки он аввалин намунаи силсилавии «манёврӣ» хоҳад шуд. Аммо тибқи натиҷаҳои озмоишҳои муқоисавии Т-24 ва танки ТГ-1, ки дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) сохта шуда буд, ТГ-1 ғолиб омад. Вале он низ, сарфи назар аз қарорҳои зиёди инноватсионии техникӣ, камбудиҳои худро дошт: истеҳсолаш гарон, нигоҳдорӣ ва таъмираш душвор буд. Бинобар ин, роҳбарияти БК-и ХПЗ қарор қабул кард (1931), ки силсилаи танкҳои худро аввал дар асоси нақшаҳои танкҳои ширкати амрикоии «Кристи» таҳия кунад. То ин вақт Морозов пас аз хатми таҳсил дар институтҳои зикршуда, роҳбари гурӯҳ дар БК таъйин гардид (1931). Дар солҳои 1931–1934 танкҳои сабуки чарху тасмачархи БТ-2 (1931), БТ-5 (1932), БТ-7 (1935) ва БТ-7М (1939) таҳия карда шуданд. Морозов дар лоиҳакашии трансмиссия ва қисми ҳаракатдиҳандаи онҳо иштирок намудааст.

Моҳи майи соли 1934 Морозов дар курси командирони танкҳо таҳсил кард. Ин ба ӯ, ҳамчун муҳандиси ҷавон, имкон дод, ки ихтирооти худро аз нигоҳи аъзои экипажи танк ва устоҳои таъмиркунанда арзёбӣ кунад. Дар солҳои 1936–1938 ба бахши лоиҳакашии нави БК роҳбарӣ мекард.

Соли 1937 роҳбарияти ХПЗ ва БК-и корхона барои камбудиҳо дар сохти БТ-7 мавриди таъқиб (репрессия) қарор гирифтанд. Конструктори асосӣ М. И. Кошкин таъйин шуд. Пас аз тағйироти кадрӣ, вазифаи асосии БК-и ХПЗ такмил додани сохтор ва модернизатсияи танки БТ-7 гардид.

Дар ин давраи душвор Кошкин хатогиҳоро таҳлил намуда, иқтидори коллективҳои БК ва ХПЗ-ро арзёбӣ кард ва И. В. Сталинро бовар кунонд, ки ба сохтани танки нав, ки пурра бо тасмачарх ҳаракат кунад, вале аз ҷиҳати суръат ва манёвр аз мошинҳои чарху тасмачарх кам набошад, шурӯъ кардан лозим аст. Морозов ҳамчун муовини сардори БК (1938), сипас сардори БК ва муовини конструктори асосӣ, дар сохтани ду намунаи таҷрибавӣ – прототипҳои танки нав – А-20 ва А-32 иштирок кард. Дар рафти бартараф кардани камбудиҳо ва беҳтар намудани параметрҳои намунаҳои таҷрибавӣ, симои техникии танки ояндаи Т-34 ташаккул ёфт. Морозов ҳамчун роҳбари техникии лоиҳа таҳти роҳбарии Кошкин ва Н. А. Кучеренко дар такмили ҳуҷҷатҳои конструкторӣ ва азхудкунии истеҳсоли танки Т-34 (моҳи декабри соли 1939 ба яроқпартоии РККА қабул шуд) саҳми фаъол гузошт.

Пас аз марги Кошкин дар соли 1940, Морозовро конструктори асосии БК-и ХПЗ таъйин карданд. Таҳти роҳбарии ӯ танки нави Т-34 бо суръати баланд ба истеҳсоли силсилавӣ ворид карда шуд.

Моҳи октябри соли 1941 ХПЗ ба шаҳри Нижний Тагили вилояти Свердловск кӯчонида шуд. Дар ҷойи нав Морозов – конструктори асосии БК-и Корхонаи Уралии № 183 ба номи Коминтерн (аз соли 1945 – Корхонаи вагонсозии Урал ба номи И. В. Сталин, ҳоло иттиҳодияи истеҳсолии «Уралвагонзавод») ба ташкили истеҳсоли оммавии танки Т-34 ва корҳои такмилу модернизатсияи амиқи он роҳбарӣ кард. Натиҷаи заҳматҳои ӯ то соли 1944 танки Т-34-85 гардид, ки бо бурҷи бештар муҳофизатшаванда, ҷойгиршавии беҳтари экипаж ва муҳимтар аз ҳама, бо тӯпи пурқуввати 85-миллиметрии ЗИС-С-53 муҷаҳҳаз буд. Ин танк низ ба истеҳсоли силсилавӣ оғоз кард. Тибқи нишондиҳандаҳои асосӣ, танки Т-34-85 беҳтарин танки миёнаи Ҷанги дуюми ҷаҳонии солҳои 1939–1945 эътироф шудааст. Ҳамзамон бо оғози истеҳсоли силсилавии Т-34-85, Морозов ба кор дар болои лоиҳаҳои нав шурӯъ кард. Ҳамин тариқ, соли 1944 лоиҳакашии мошини ҷангӣ – «объекти 137» оғоз ёфт ва соли 1946 он бо номи «танки Т-54» ба яроқпартоӣ қабул гардид. Соли 1947 истеҳсоли силсилавии он шурӯъ шуд.

Соли 1951 Морозов ба Харков ба вазифаи конструктори асосии корхонаи ба номи В. А. Малышев баргашт (солҳои 1966–1976 ҳамзамон директори корхона буд) ва ба таҳияи мошини комилан нав – танки Т-64 (объекти 432) шурӯъ кард, ки аз соли 1963 ба таври силсилавӣ истеҳсол шуда, соли 1966 ба яроқпартоии Артиши Шӯравӣ қабул шуд. Бо сохтани танки навбатии Т-64А (1966), дар истилоҳоти низомӣ мафҳуми «танки асосии ҷангӣ» ба ҷойи истилоҳҳои қаблии «танки миёна» ва «танки вазнин» ворид шуд.

Аз июни соли 1976 ба ҳайси мушовири БК-и мошинсозии Харков кор мекард ва узви Шӯрои илмӣ-техникии Вазорати саноати мудофиаи СССР буд.

== Ҷоизаҳову орденҳо ==
Барандаи 2 Мукофоти Сталинии дараҷаи 1 барои соли 1941 (1942) ва барои солҳои 1943–1944 (1946), Мукофоти Сталинии дараҷаи 2 барои соли 1947 (1948) ва Мукофоти Ленинӣ (1967).

Бо 3 ордени Ленин (1942, 1943, 1974), ордени Инқилоби Октябр (1971), ордени Кутузов дараҷаи 1 (1945), ордени Суворов дараҷаи 2 (1945), 3 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат (1941, 1954, 1964), ордени Ситораи Сурх (1944) ва медалҳо сарфароз гаштааст.

Морозов то охири умр дар Харков зиндагӣ кард. Дар қабристони № 2-и Харков ба хок супурда шудааст. Нимпайкараҳои биринҷии Морозов дар Брянск ва Харков гузошта шудаанд. Дар Харков дар девори хонае, ки ӯ зиндагӣ мекард, лавҳаи ёдгорӣ насб шудааст.</text>
      <sha1>tr5j4lvx3ubnskpzx9wtyfnqp08gsr7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461850</id>
      <parentid>1461848</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T09:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1461850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12587" sha1="fl3is2rtiiexpjmgp2kutxc6bnkyfju" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Александр Александрович''' '''Морозов''' ({{ВД-Дебоча}}) — муҳандис-конструктори танкҳои шӯравӣ, ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1943, 1974), генерал-майори хидмати муҳандисӣ-танки (1945), генерал-майор-муҳандис (1971), доктори илмҳои техникӣ (1972), мошинсози шоистаи РСС Украина (1970). Ба раванди лоиҳакашии танки Т-34, нусхаи такмилёфтаи он Т-34-85 ва инчунин бисёр мошинҳои дигари зиреҳпӯш роҳбарӣ кардааст.

== Зиндагинома ==
Падараш, Александр Дмитриевич, дар корхонаи релсбарории Брянск ба ҳайси чобукдаст (слесар) кор мекард, аз соли 1914 дар Корхонаи паровозсозии Харков (ХПЗ, ҳоло Корхонаи давлатии «Завод имени В. А. Малышева») фаъолият дошт. Модараш, Екатерина Васильевна, чор фарзанд: Александр, бародараш Николай ва ду хоҳараш — Анна ва Вераро тарбия намуд. Александр писари калонии оила буд. Аз хурдӣ ба сохтани механизмҳои гуногун аз маводи дастрас шавқу ҳавас дошт ва вақти зиёдро бо абзорҳо мегузаронд.

Соли 1914, чанде пеш аз оғози Ҷанги якуми ҷаҳонии солҳои 1914—1918, оилаи Морозовҳо аз деҳаи худ ба Харков кӯчиданд. Дар ҷойи нав писари калонӣ 5 синфи омӯзишгоҳи реалиро хатм кард.

Соли 1919 ба ҳайси коргузор ба дафтари техникии ХПЗ ба кор қабул шуд, сипас дар бюрои конструктории (БК) корхона ба сифати нақшакаш ва нусхабардор кор карда, дар таҳияи ҳуҷҷатҳои аввалин трактори тасмачархи ватанӣ бо номи «Коммунар» иштирок намуд.

Моҳи ноябри соли 1926 ба сафи РККА (Артиши Сурхи Коргару Деҳқон) ба хидмати ҳатмӣ даъват шуд. Дар вазифаи техника-моторист дар бригадаи авиатсионии ҳавзаи низомии Киев хидмат кард. Соли 1928 аз хидмат рухсат шуд.

Дар охири солҳои 1920 ва аввали солҳои 1930 роҳбарияти кишвар ба рушди танксозии ватанӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Доктринаи низомии РККА истифодаи оммавии техникаи зиреҳпӯшро дар назар дошт. Бюроҳои конструкторӣ, аз ҷумла БК-и ХПЗ, ба лоиҳакашии мошинҳои зиреҳпӯши муосир нигаронида шуданд.

Пас аз рухсатӣ аз артиш Морозов ба ХПЗ (октябри 1928, он вақт — Корхонаи паровозсозии Харков ба номи Коминтерн) баргашт ва ба вазифаи конструктор дар гурӯҳи конструктории танкӣ қабул шуд. Ин таъйинот роҳи минбаъдаи ҳаёти ӯро муайян кард. Ҳамзамон бо кор дар БК барои сохтани аввалин танкҳои миёнаи ватанӣ [Т-12-и таҷрибавӣ (1929) ва Т-24-и силсилавӣ (1930)], ӯ дар шуъбаи ғоибонаи Институти автотрактории Маскав ва шуъбаи шабонаи Техникуми мошинсозии Харков (1929—1931) такмили ихтисос намуд.

Ҳангоми лоиҳакашии танки Т-24 роҳбарияти БК-и ХПЗ тахмин мекард, ки он аввалин намунаи силсилавии «манёврӣ» хоҳад шуд. Аммо тибқи натиҷаҳои озмоишҳои муқоисавии Т-24 ва танки ТГ-1, ки дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) сохта шуда буд, ТГ-1 ғолиб омад. Вале он низ, сарфи назар аз қарорҳои зиёди инноватсионии техникӣ, камбудиҳои худро дошт: истеҳсолаш гарон, нигоҳдорӣ ва таъмираш душвор буд. Бинобар ин, роҳбарияти БК-и ХПЗ қарор қабул кард (1931), ки силсилаи танкҳои худро аввал дар асоси нақшаҳои танкҳои ширкати амрикоии «Кристи» таҳия кунад. То ин вақт Морозов пас аз хатми таҳсил дар институтҳои зикршуда, роҳбари гурӯҳ дар БК таъйин гардид (1931). Дар солҳои 1931—1934 танкҳои сабуки чарху тасмачархи БТ-2 (1931), БТ-5 (1932), БТ-7 (1935) ва БТ-7М (1939) таҳия карда шуданд. Морозов дар лоиҳакашии трансмиссия ва қисми ҳаракатдиҳандаи онҳо иштирок намудааст.

Моҳи майи соли 1934 Морозов дар курси командирони танкҳо таҳсил кард. Ин ба ӯ, ҳамчун муҳандиси ҷавон, имкон дод, ки ихтирооти худро аз нигоҳи аъзои экипажи танк ва устоҳои таъмиркунанда арзёбӣ кунад. Дар солҳои 1936—1938 ба бахши лоиҳакашии нави БК роҳбарӣ мекард.

Соли 1937 роҳбарияти ХПЗ ва БК-и корхона барои камбудиҳо дар сохти БТ-7 мавриди таъқиб (репрессия) қарор гирифтанд. Конструктори асосӣ М. И. Кошкин таъйин шуд. Пас аз тағйироти кадрӣ, вазифаи асосии БК-и ХПЗ такмил додани сохтор ва модернизатсияи танки БТ-7 гардид.

Дар ин давраи душвор Кошкин хатогиҳоро таҳлил намуда, иқтидори коллективҳои БК ва ХПЗ-ро арзёбӣ кард ва И. В. Сталинро бовар кунонд, ки ба сохтани танки нав, ки пурра бо тасмачарх ҳаракат кунад, вале аз ҷиҳати суръат ва манёвр аз мошинҳои чарху тасмачарх кам набошад, шурӯъ кардан лозим аст. Морозов ҳамчун муовини сардори БК (1938), сипас сардори БК ва муовини конструктори асосӣ, дар сохтани ду намунаи таҷрибавӣ — прототипҳои танки нав — А-20 ва А-32 иштирок кард. Дар рафти бартараф кардани камбудиҳо ва беҳтар намудани параметрҳои намунаҳои таҷрибавӣ, симои техникии танки ояндаи Т-34 ташаккул ёфт. Морозов ҳамчун роҳбари техникии лоиҳа таҳти роҳбарии Кошкин ва Н. А. Кучеренко дар такмили ҳуҷҷатҳои конструкторӣ ва азхудкунии истеҳсоли танки Т-34 (моҳи декабри соли 1939 ба яроқпартоии РККА қабул шуд) саҳми фаъол гузошт.

Пас аз марги Кошкин дар соли 1940, Морозовро конструктори асосии БК-и ХПЗ таъйин карданд. Таҳти роҳбарии ӯ танки нави Т-34 бо суръати баланд ба истеҳсоли силсилавӣ ворид карда шуд.

Моҳи октябри соли 1941 ХПЗ ба шаҳри Нижний Тагили вилояти Свердловск кӯчонида шуд. Дар ҷойи нав Морозов — конструктори асосии БК-и Корхонаи Уралии № 183 ба номи Коминтерн (аз соли 1945 — Корхонаи вагонсозии Урал ба номи И. В. Сталин, ҳоло иттиҳодияи истеҳсолии «Уралвагонзавод») ба ташкили истеҳсоли оммавии танки Т-34 ва корҳои такмилу модернизатсияи амиқи он роҳбарӣ кард. Натиҷаи заҳматҳои ӯ то соли 1944 танки Т-34-85 гардид, ки бо бурҷи бештар муҳофизатшаванда, ҷойгиршавии беҳтари экипаж ва муҳимтар аз ҳама, бо тӯпи пурқуввати 85-миллиметрии ЗИС-С-53 муҷаҳҳаз буд. Ин танк низ ба истеҳсоли силсилавӣ оғоз кард. Тибқи нишондиҳандаҳои асосӣ, танки Т-34-85 беҳтарин танки миёнаи Ҷанги дуюми ҷаҳонии солҳои 1939—1945 эътироф шудааст. Ҳамзамон бо оғози истеҳсоли силсилавии Т-34-85, Морозов ба кор дар болои лоиҳаҳои нав шурӯъ кард. Ҳамин тариқ, соли 1944 лоиҳакашии мошини ҷангӣ — «объекти 137» оғоз ёфт ва соли 1946 он бо номи «танки Т-54» ба яроқпартоӣ қабул гардид. Соли 1947 истеҳсоли силсилавии он шурӯъ шуд.

Соли 1951 Морозов ба Харков ба вазифаи конструктори асосии корхонаи ба номи В. А. Малышев баргашт (солҳои 1966—1976 ҳамзамон директори корхона буд) ва ба таҳияи мошини комилан нав — танки Т-64 (объекти 432) шурӯъ кард, ки аз соли 1963 ба таври силсилавӣ истеҳсол шуда, соли 1966 ба яроқпартоии Артиши Шӯравӣ қабул шуд. Бо сохтани танки навбатии Т-64А (1966), дар истилоҳоти низомӣ мафҳуми «танки асосии ҷангӣ» ба ҷойи истилоҳҳои қаблии «танки миёна» ва «танки вазнин» ворид шуд.

Аз июни соли 1976 ба ҳайси мушовири БК-и мошинсозии Харков кор мекард ва узви Шӯрои илмӣ-техникии Вазорати саноати мудофиаи СССР буд.

== Ҷоизаҳову орденҳо ==
Барандаи 2 Мукофоти Сталинии дараҷаи 1 барои соли 1941 (1942) ва барои солҳои 1943—1944 (1946), Мукофоти Сталинии дараҷаи 2 барои соли 1947 (1948) ва Мукофоти Ленинӣ (1967).

Бо 3 ордени Ленин (1942, 1943, 1974), ордени Инқилоби Октябр (1971), ордени Кутузов дараҷаи 1 (1945), ордени Суворов дараҷаи 2 (1945), 3 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат (1941, 1954, 1964), ордени Ситораи Сурх (1944) ва медалҳо сарфароз гаштааст.

Морозов то охири умр дар Харков зиндагӣ кард. Дар қабристони № 2-и Харков ба хок супурда шудааст. Нимпайкараҳои биринҷии Морозов дар Брянск ва Харков гузошта шудаанд. Дар Харков дар девори хонае, ки ӯ зиндагӣ мекард, лавҳаи ёдгорӣ насб шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>fl3is2rtiiexpjmgp2kutxc6bnkyfju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461851</id>
      <parentid>1461850</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T09:07:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1461851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12608" sha1="hsguzm3d3ng9w50axi8qruustgg4ohk" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Александр Александрович''' '''Морозов''' ({{ВД-Дебоча}}) — муҳандис-конструктори танкҳои шӯравӣ, ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1943, 1974), генерал-майори хидмати муҳандисӣ-танки (1945), генерал-майор-муҳандис (1971), доктори илмҳои техникӣ (1972), мошинсози шоистаи РСС Украина (1970). Ба раванди лоиҳакашии танки Т-34, нусхаи такмилёфтаи он Т-34-85 ва инчунин бисёр мошинҳои дигари зиреҳпӯш роҳбарӣ кардааст.

== Зиндагинома ==
Падараш, Александр Дмитриевич, дар корхонаи релсбарории Брянск ба ҳайси чобукдаст (слесар) кор мекард, аз соли 1914 дар Корхонаи паровозсозии Харков (ХПЗ, ҳоло Корхонаи давлатии «Завод имени В. А. Малышева») фаъолият дошт. Модараш, Екатерина Васильевна, чор фарзанд: Александр, бародараш Николай ва ду хоҳараш — Анна ва Вераро тарбия намуд. Александр писари калонии оила буд. Аз хурдӣ ба сохтани механизмҳои гуногун аз маводи дастрас шавқу ҳавас дошт ва вақти зиёдро бо абзорҳо мегузаронд.

Соли 1914, чанде пеш аз оғози Ҷанги якуми ҷаҳонии солҳои 1914—1918, оилаи Морозовҳо аз деҳаи худ ба Харков кӯчиданд. Дар ҷойи нав писари калонӣ 5 синфи омӯзишгоҳи реалиро хатм кард.

== Корнома ==
Соли 1919 ба ҳайси коргузор ба дафтари техникии ХПЗ ба кор қабул шуд, сипас дар бюрои конструктории (БК) корхона ба сифати нақшакаш ва нусхабардор кор карда, дар таҳияи ҳуҷҷатҳои аввалин трактори тасмачархи ватанӣ бо номи «Коммунар» иштирок намуд.

Моҳи ноябри соли 1926 ба сафи РККА (Артиши Сурхи Коргару Деҳқон) ба хидмати ҳатмӣ даъват шуд. Дар вазифаи техника-моторист дар бригадаи авиатсионии ҳавзаи низомии Киев хидмат кард. Соли 1928 аз хидмат рухсат шуд.

Дар охири солҳои 1920 ва аввали солҳои 1930 роҳбарияти кишвар ба рушди танксозии ватанӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Доктринаи низомии РККА истифодаи оммавии техникаи зиреҳпӯшро дар назар дошт. Бюроҳои конструкторӣ, аз ҷумла БК-и ХПЗ, ба лоиҳакашии мошинҳои зиреҳпӯши муосир нигаронида шуданд.

Пас аз рухсатӣ аз артиш Морозов ба ХПЗ (октябри 1928, он вақт — Корхонаи паровозсозии Харков ба номи Коминтерн) баргашт ва ба вазифаи конструктор дар гурӯҳи конструктории танкӣ қабул шуд. Ин таъйинот роҳи минбаъдаи ҳаёти ӯро муайян кард. Ҳамзамон бо кор дар БК барои сохтани аввалин танкҳои миёнаи ватанӣ [Т-12-и таҷрибавӣ (1929) ва Т-24-и силсилавӣ (1930)], ӯ дар шуъбаи ғоибонаи Институти автотрактории Маскав ва шуъбаи шабонаи Техникуми мошинсозии Харков (1929—1931) такмили ихтисос намуд.

Ҳангоми лоиҳакашии танки Т-24 роҳбарияти БК-и ХПЗ тахмин мекард, ки он аввалин намунаи силсилавии «манёврӣ» хоҳад шуд. Аммо тибқи натиҷаҳои озмоишҳои муқоисавии Т-24 ва танки ТГ-1, ки дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) сохта шуда буд, ТГ-1 ғолиб омад. Вале он низ, сарфи назар аз қарорҳои зиёди инноватсионии техникӣ, камбудиҳои худро дошт: истеҳсолаш гарон, нигоҳдорӣ ва таъмираш душвор буд. Бинобар ин, роҳбарияти БК-и ХПЗ қарор қабул кард (1931), ки силсилаи танкҳои худро аввал дар асоси нақшаҳои танкҳои ширкати амрикоии «Кристи» таҳия кунад. То ин вақт Морозов пас аз хатми таҳсил дар институтҳои зикршуда, роҳбари гурӯҳ дар БК таъйин гардид (1931). Дар солҳои 1931—1934 танкҳои сабуки чарху тасмачархи БТ-2 (1931), БТ-5 (1932), БТ-7 (1935) ва БТ-7М (1939) таҳия карда шуданд. Морозов дар лоиҳакашии трансмиссия ва қисми ҳаракатдиҳандаи онҳо иштирок намудааст.

Моҳи майи соли 1934 Морозов дар курси командирони танкҳо таҳсил кард. Ин ба ӯ, ҳамчун муҳандиси ҷавон, имкон дод, ки ихтирооти худро аз нигоҳи аъзои экипажи танк ва устоҳои таъмиркунанда арзёбӣ кунад. Дар солҳои 1936—1938 ба бахши лоиҳакашии нави БК роҳбарӣ мекард.

Соли 1937 роҳбарияти ХПЗ ва БК-и корхона барои камбудиҳо дар сохти БТ-7 мавриди таъқиб (репрессия) қарор гирифтанд. Конструктори асосӣ М. И. Кошкин таъйин шуд. Пас аз тағйироти кадрӣ, вазифаи асосии БК-и ХПЗ такмил додани сохтор ва модернизатсияи танки БТ-7 гардид.

Дар ин давраи душвор Кошкин хатогиҳоро таҳлил намуда, иқтидори коллективҳои БК ва ХПЗ-ро арзёбӣ кард ва И. В. Сталинро бовар кунонд, ки ба сохтани танки нав, ки пурра бо тасмачарх ҳаракат кунад, вале аз ҷиҳати суръат ва манёвр аз мошинҳои чарху тасмачарх кам набошад, шурӯъ кардан лозим аст. Морозов ҳамчун муовини сардори БК (1938), сипас сардори БК ва муовини конструктори асосӣ, дар сохтани ду намунаи таҷрибавӣ — прототипҳои танки нав — А-20 ва А-32 иштирок кард. Дар рафти бартараф кардани камбудиҳо ва беҳтар намудани параметрҳои намунаҳои таҷрибавӣ, симои техникии танки ояндаи Т-34 ташаккул ёфт. Морозов ҳамчун роҳбари техникии лоиҳа таҳти роҳбарии Кошкин ва Н. А. Кучеренко дар такмили ҳуҷҷатҳои конструкторӣ ва азхудкунии истеҳсоли танки Т-34 (моҳи декабри соли 1939 ба яроқпартоии РККА қабул шуд) саҳми фаъол гузошт.

Пас аз марги Кошкин дар соли 1940, Морозовро конструктори асосии БК-и ХПЗ таъйин карданд. Таҳти роҳбарии ӯ танки нави Т-34 бо суръати баланд ба истеҳсоли силсилавӣ ворид карда шуд.

Моҳи октябри соли 1941 ХПЗ ба шаҳри Нижний Тагили вилояти Свердловск кӯчонида шуд. Дар ҷойи нав Морозов — конструктори асосии БК-и Корхонаи Уралии № 183 ба номи Коминтерн (аз соли 1945 — Корхонаи вагонсозии Урал ба номи И. В. Сталин, ҳоло иттиҳодияи истеҳсолии «Уралвагонзавод») ба ташкили истеҳсоли оммавии танки Т-34 ва корҳои такмилу модернизатсияи амиқи он роҳбарӣ кард. Натиҷаи заҳматҳои ӯ то соли 1944 танки Т-34-85 гардид, ки бо бурҷи бештар муҳофизатшаванда, ҷойгиршавии беҳтари экипаж ва муҳимтар аз ҳама, бо тӯпи пурқуввати 85-миллиметрии ЗИС-С-53 муҷаҳҳаз буд. Ин танк низ ба истеҳсоли силсилавӣ оғоз кард. Тибқи нишондиҳандаҳои асосӣ, танки Т-34-85 беҳтарин танки миёнаи Ҷанги дуюми ҷаҳонии солҳои 1939—1945 эътироф шудааст. Ҳамзамон бо оғози истеҳсоли силсилавии Т-34-85, Морозов ба кор дар болои лоиҳаҳои нав шурӯъ кард. Ҳамин тариқ, соли 1944 лоиҳакашии мошини ҷангӣ — «объекти 137» оғоз ёфт ва соли 1946 он бо номи «танки Т-54» ба яроқпартоӣ қабул гардид. Соли 1947 истеҳсоли силсилавии он шурӯъ шуд.

Соли 1951 Морозов ба Харков ба вазифаи конструктори асосии корхонаи ба номи В. А. Малышев баргашт (солҳои 1966—1976 ҳамзамон директори корхона буд) ва ба таҳияи мошини комилан нав — танки Т-64 (объекти 432) шурӯъ кард, ки аз соли 1963 ба таври силсилавӣ истеҳсол шуда, соли 1966 ба яроқпартоии Артиши Шӯравӣ қабул шуд. Бо сохтани танки навбатии Т-64А (1966), дар истилоҳоти низомӣ мафҳуми «танки асосии ҷангӣ» ба ҷойи истилоҳҳои қаблии «танки миёна» ва «танки вазнин» ворид шуд.

Аз июни соли 1976 ба ҳайси мушовири БК-и мошинсозии Харков кор мекард ва узви Шӯрои илмӣ-техникии Вазорати саноати мудофиаи СССР буд.

== Ҷоизаҳову орденҳо ==
Барандаи 2 Мукофоти Сталинии дараҷаи 1 барои соли 1941 (1942) ва барои солҳои 1943—1944 (1946), Мукофоти Сталинии дараҷаи 2 барои соли 1947 (1948) ва Мукофоти Ленинӣ (1967).

Бо 3 ордени Ленин (1942, 1943, 1974), ордени Инқилоби Октябр (1971), ордени Кутузов дараҷаи 1 (1945), ордени Суворов дараҷаи 2 (1945), 3 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат (1941, 1954, 1964), ордени Ситораи Сурх (1944) ва медалҳо сарфароз гаштааст.

Морозов то охири умр дар Харков зиндагӣ кард. Дар қабристони № 2-и Харков ба хок супурда шудааст. Нимпайкараҳои биринҷии Морозов дар Брянск ва Харков гузошта шудаанд. Дар Харков дар девори хонае, ки ӯ зиндагӣ мекард, лавҳаи ёдгорӣ насб шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>hsguzm3d3ng9w50axi8qruustgg4ohk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461852</id>
      <parentid>1461851</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T09:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1461852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12608" sha1="qqiek19kuoumikidu8jvev8pbv8easl" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Александр Александрович''' '''Морозов''' ({{ВД-Дебоча}}) — муҳандис-конструктори танкҳои шӯравӣ, ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1943, 1974), генерал-майори хидмати муҳандисӣ-танки (1945), генерал-майор-муҳандис (1971), доктори илмҳои техникӣ (1972), мошинсози шоистаи ҶШС Украина (1970). Ба раванди лоиҳакашии танки Т-34, нусхаи такмилёфтаи он Т-34-85 ва инчунин бисёр мошинҳои дигари зиреҳпӯш роҳбарӣ кардааст.

== Зиндагинома ==
Падараш, Александр Дмитриевич, дар корхонаи релсбарории Брянск ба ҳайси чобукдаст (слесар) кор мекард, аз соли 1914 дар Корхонаи паровозсозии Харков (ХПЗ, ҳоло Корхонаи давлатии «Завод имени В. А. Малышева») фаъолият дошт. Модараш, Екатерина Васильевна, чор фарзанд: Александр, бародараш Николай ва ду хоҳараш — Анна ва Вераро тарбия намуд. Александр писари калонии оила буд. Аз хурдӣ ба сохтани механизмҳои гуногун аз маводи дастрас шавқу ҳавас дошт ва вақти зиёдро бо абзорҳо мегузаронд.

Соли 1914, чанде пеш аз оғози Ҷанги якуми ҷаҳонии солҳои 1914—1918, оилаи Морозовҳо аз деҳаи худ ба Харков кӯчиданд. Дар ҷойи нав писари калонӣ 5 синфи омӯзишгоҳи реалиро хатм кард.

== Корнома ==
Соли 1919 ба ҳайси коргузор ба дафтари техникии ХПЗ ба кор қабул шуд, сипас дар бюрои конструктории (БК) корхона ба сифати нақшакаш ва нусхабардор кор карда, дар таҳияи ҳуҷҷатҳои аввалин трактори тасмачархи ватанӣ бо номи «Коммунар» иштирок намуд.

Моҳи ноябри соли 1926 ба сафи РККА (Артиши Сурхи Коргару Деҳқон) ба хидмати ҳатмӣ даъват шуд. Дар вазифаи техника-моторист дар бригадаи авиатсионии ҳавзаи низомии Киев хидмат кард. Соли 1928 аз хидмат рухсат шуд.

Дар охири солҳои 1920 ва аввали солҳои 1930 роҳбарияти кишвар ба рушди танксозии ватанӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Доктринаи низомии РККА истифодаи оммавии техникаи зиреҳпӯшро дар назар дошт. Бюроҳои конструкторӣ, аз ҷумла БК-и ХПЗ, ба лоиҳакашии мошинҳои зиреҳпӯши муосир нигаронида шуданд.

Пас аз рухсатӣ аз артиш Морозов ба ХПЗ (октябри 1928, он вақт — Корхонаи паровозсозии Харков ба номи Коминтерн) баргашт ва ба вазифаи конструктор дар гурӯҳи конструктории танкӣ қабул шуд. Ин таъйинот роҳи минбаъдаи ҳаёти ӯро муайян кард. Ҳамзамон бо кор дар БК барои сохтани аввалин танкҳои миёнаи ватанӣ [Т-12-и таҷрибавӣ (1929) ва Т-24-и силсилавӣ (1930)], ӯ дар шуъбаи ғоибонаи Институти автотрактории Маскав ва шуъбаи шабонаи Техникуми мошинсозии Харков (1929—1931) такмили ихтисос намуд.

Ҳангоми лоиҳакашии танки Т-24 роҳбарияти БК-и ХПЗ тахмин мекард, ки он аввалин намунаи силсилавии «манёврӣ» хоҳад шуд. Аммо тибқи натиҷаҳои озмоишҳои муқоисавии Т-24 ва танки ТГ-1, ки дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) сохта шуда буд, ТГ-1 ғолиб омад. Вале он низ, сарфи назар аз қарорҳои зиёди инноватсионии техникӣ, камбудиҳои худро дошт: истеҳсолаш гарон, нигоҳдорӣ ва таъмираш душвор буд. Бинобар ин, роҳбарияти БК-и ХПЗ қарор қабул кард (1931), ки силсилаи танкҳои худро аввал дар асоси нақшаҳои танкҳои ширкати амрикоии «Кристи» таҳия кунад. То ин вақт Морозов пас аз хатми таҳсил дар институтҳои зикршуда, роҳбари гурӯҳ дар БК таъйин гардид (1931). Дар солҳои 1931—1934 танкҳои сабуки чарху тасмачархи БТ-2 (1931), БТ-5 (1932), БТ-7 (1935) ва БТ-7М (1939) таҳия карда шуданд. Морозов дар лоиҳакашии трансмиссия ва қисми ҳаракатдиҳандаи онҳо иштирок намудааст.

Моҳи майи соли 1934 Морозов дар курси командирони танкҳо таҳсил кард. Ин ба ӯ, ҳамчун муҳандиси ҷавон, имкон дод, ки ихтирооти худро аз нигоҳи аъзои экипажи танк ва устоҳои таъмиркунанда арзёбӣ кунад. Дар солҳои 1936—1938 ба бахши лоиҳакашии нави БК роҳбарӣ мекард.

Соли 1937 роҳбарияти ХПЗ ва БК-и корхона барои камбудиҳо дар сохти БТ-7 мавриди таъқиб (репрессия) қарор гирифтанд. Конструктори асосӣ М. И. Кошкин таъйин шуд. Пас аз тағйироти кадрӣ, вазифаи асосии БК-и ХПЗ такмил додани сохтор ва модернизатсияи танки БТ-7 гардид.

Дар ин давраи душвор Кошкин хатогиҳоро таҳлил намуда, иқтидори коллективҳои БК ва ХПЗ-ро арзёбӣ кард ва И. В. Сталинро бовар кунонд, ки ба сохтани танки нав, ки пурра бо тасмачарх ҳаракат кунад, вале аз ҷиҳати суръат ва манёвр аз мошинҳои чарху тасмачарх кам набошад, шурӯъ кардан лозим аст. Морозов ҳамчун муовини сардори БК (1938), сипас сардори БК ва муовини конструктори асосӣ, дар сохтани ду намунаи таҷрибавӣ — прототипҳои танки нав — А-20 ва А-32 иштирок кард. Дар рафти бартараф кардани камбудиҳо ва беҳтар намудани параметрҳои намунаҳои таҷрибавӣ, симои техникии танки ояндаи Т-34 ташаккул ёфт. Морозов ҳамчун роҳбари техникии лоиҳа таҳти роҳбарии Кошкин ва Н. А. Кучеренко дар такмили ҳуҷҷатҳои конструкторӣ ва азхудкунии истеҳсоли танки Т-34 (моҳи декабри соли 1939 ба яроқпартоии РККА қабул шуд) саҳми фаъол гузошт.

Пас аз марги Кошкин дар соли 1940, Морозовро конструктори асосии БК-и ХПЗ таъйин карданд. Таҳти роҳбарии ӯ танки нави Т-34 бо суръати баланд ба истеҳсоли силсилавӣ ворид карда шуд.

Моҳи октябри соли 1941 ХПЗ ба шаҳри Нижний Тагили вилояти Свердловск кӯчонида шуд. Дар ҷойи нав Морозов — конструктори асосии БК-и Корхонаи Уралии № 183 ба номи Коминтерн (аз соли 1945 — Корхонаи вагонсозии Урал ба номи И. В. Сталин, ҳоло иттиҳодияи истеҳсолии «Уралвагонзавод») ба ташкили истеҳсоли оммавии танки Т-34 ва корҳои такмилу модернизатсияи амиқи он роҳбарӣ кард. Натиҷаи заҳматҳои ӯ то соли 1944 танки Т-34-85 гардид, ки бо бурҷи бештар муҳофизатшаванда, ҷойгиршавии беҳтари экипаж ва муҳимтар аз ҳама, бо тӯпи пурқуввати 85-миллиметрии ЗИС-С-53 муҷаҳҳаз буд. Ин танк низ ба истеҳсоли силсилавӣ оғоз кард. Тибқи нишондиҳандаҳои асосӣ, танки Т-34-85 беҳтарин танки миёнаи Ҷанги дуюми ҷаҳонии солҳои 1939—1945 эътироф шудааст. Ҳамзамон бо оғози истеҳсоли силсилавии Т-34-85, Морозов ба кор дар болои лоиҳаҳои нав шурӯъ кард. Ҳамин тариқ, соли 1944 лоиҳакашии мошини ҷангӣ — «объекти 137» оғоз ёфт ва соли 1946 он бо номи «танки Т-54» ба яроқпартоӣ қабул гардид. Соли 1947 истеҳсоли силсилавии он шурӯъ шуд.

Соли 1951 Морозов ба Харков ба вазифаи конструктори асосии корхонаи ба номи В. А. Малышев баргашт (солҳои 1966—1976 ҳамзамон директори корхона буд) ва ба таҳияи мошини комилан нав — танки Т-64 (объекти 432) шурӯъ кард, ки аз соли 1963 ба таври силсилавӣ истеҳсол шуда, соли 1966 ба яроқпартоии Артиши Шӯравӣ қабул шуд. Бо сохтани танки навбатии Т-64А (1966), дар истилоҳоти низомӣ мафҳуми «танки асосии ҷангӣ» ба ҷойи истилоҳҳои қаблии «танки миёна» ва «танки вазнин» ворид шуд.

Аз июни соли 1976 ба ҳайси мушовири БК-и мошинсозии Харков кор мекард ва узви Шӯрои илмӣ-техникии Вазорати саноати мудофиаи СССР буд.

== Ҷоизаҳову орденҳо ==
Барандаи 2 Мукофоти Сталинии дараҷаи 1 барои соли 1941 (1942) ва барои солҳои 1943—1944 (1946), Мукофоти Сталинии дараҷаи 2 барои соли 1947 (1948) ва Мукофоти Ленинӣ (1967).

Бо 3 ордени Ленин (1942, 1943, 1974), ордени Инқилоби Октябр (1971), ордени Кутузов дараҷаи 1 (1945), ордени Суворов дараҷаи 2 (1945), 3 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат (1941, 1954, 1964), ордени Ситораи Сурх (1944) ва медалҳо сарфароз гаштааст.

Морозов то охири умр дар Харков зиндагӣ кард. Дар қабристони № 2-и Харков ба хок супурда шудааст. Нимпайкараҳои биринҷии Морозов дар Брянск ва Харков гузошта шудаанд. Дар Харков дар девори хонае, ки ӯ зиндагӣ мекард, лавҳаи ёдгорӣ насб шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>qqiek19kuoumikidu8jvev8pbv8easl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461856</id>
      <parentid>1461852</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T09:49:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1461856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12612" sha1="s716o9jnnf6ddt9eid56dm8j0tl3i44" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Александр Александрович''' '''Морозов''' ({{ВД-Дебоча}}) — муҳандис-конструктори танкҳои шӯравӣ, ду карат [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1943, 1974), генерал-майори хидмати муҳандисӣ-танки (1945), генерал-майор-муҳандис (1971), доктори илмҳои техникӣ (1972), мошинсози шоистаи ҶШС Украина (1970). Ба раванди лоиҳакашии танки Т-34, нусхаи такмилёфтаи он Т-34-85 ва инчунин бисёр мошинҳои дигари зиреҳпӯш роҳбарӣ кардааст.

== Зиндагинома ==
Падараш, Александр Дмитриевич, дар корхонаи релсбарории Брянск ба ҳайси чобукдаст (слесар) кор мекард, аз соли 1914 дар Корхонаи паровозсозии Харков (ХПЗ, ҳоло Корхонаи давлатии «Завод имени В. А. Малышева») фаъолият дошт. Модараш, Екатерина Васильевна, чор фарзанд: Александр, бародараш Николай ва ду хоҳараш — Анна ва Вераро тарбия намуд. Александр писари калонии оила буд. Аз хурдӣ ба сохтани механизмҳои гуногун аз маводи дастрас шавқу ҳавас дошт ва вақти зиёдро бо абзорҳо мегузаронд.

Соли 1914, чанде пеш аз оғози Ҷанги якуми ҷаҳонии солҳои 1914—1918, оилаи Морозовҳо аз деҳаи худ ба Харков кӯчиданд. Дар ҷойи нав писари калонӣ 5 синфи омӯзишгоҳи реалиро хатм кард.

== Корнома ==
Соли 1919 ба ҳайси коргузор ба дафтари техникии ХПЗ ба кор қабул шуд, сипас дар бюрои конструктории (БК) корхона ба сифати нақшакаш ва нусхабардор кор карда, дар таҳияи ҳуҷҷатҳои аввалин трактори тасмачархи ватанӣ бо номи «Коммунар» иштирок намуд.

Моҳи ноябри соли 1926 ба сафи РККА (Артиши Сурхи Коргару Деҳқон) ба хидмати ҳатмӣ даъват шуд. Дар вазифаи техника-моторист дар бригадаи авиатсионии ҳавзаи низомии Киев хидмат кард. Соли 1928 аз хидмат рухсат шуд.

Дар охири солҳои 1920 ва аввали солҳои 1930 роҳбарияти кишвар ба рушди танксозии ватанӣ таваҷҷуҳи махсус зоҳир намуд. Доктринаи низомии РККА истифодаи оммавии техникаи зиреҳпӯшро дар назар дошт. Бюроҳои конструкторӣ, аз ҷумла БК-и ХПЗ, ба лоиҳакашии мошинҳои зиреҳпӯши муосир нигаронида шуданд.

Пас аз рухсатӣ аз артиш Морозов ба ХПЗ (октябри 1928, он вақт — Корхонаи паровозсозии Харков ба номи Коминтерн) баргашт ва ба вазифаи конструктор дар гурӯҳи конструктории танкӣ қабул шуд. Ин таъйинот роҳи минбаъдаи ҳаёти ӯро муайян кард. Ҳамзамон бо кор дар БК барои сохтани аввалин танкҳои миёнаи ватанӣ [Т-12-и таҷрибавӣ (1929) ва Т-24-и силсилавӣ (1930)], ӯ дар шуъбаи ғоибонаи Институти автотрактории Маскав ва шуъбаи шабонаи Техникуми мошинсозии Харков (1929—1931) такмили ихтисос намуд.

Ҳангоми лоиҳакашии танки Т-24 роҳбарияти БК-и ХПЗ тахмин мекард, ки он аввалин намунаи силсилавии «манёврӣ» хоҳад шуд. Аммо тибқи натиҷаҳои озмоишҳои муқоисавии Т-24 ва танки ТГ-1, ки дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) сохта шуда буд, ТГ-1 ғолиб омад. Вале он низ, сарфи назар аз қарорҳои зиёди инноватсионии техникӣ, камбудиҳои худро дошт: истеҳсолаш гарон, нигоҳдорӣ ва таъмираш душвор буд. Бинобар ин, роҳбарияти БК-и ХПЗ қарор қабул кард (1931), ки силсилаи танкҳои худро аввал дар асоси нақшаҳои танкҳои ширкати амрикоии «Кристи» таҳия кунад. То ин вақт Морозов пас аз хатми таҳсил дар институтҳои зикршуда, роҳбари гурӯҳ дар БК таъйин гардид (1931). Дар солҳои 1931—1934 танкҳои сабуки чарху тасмачархи БТ-2 (1931), БТ-5 (1932), БТ-7 (1935) ва БТ-7М (1939) таҳия карда шуданд. Морозов дар лоиҳакашии трансмиссия ва қисми ҳаракатдиҳандаи онҳо иштирок намудааст.

Моҳи майи соли 1934 Морозов дар курси командирони танкҳо таҳсил кард. Ин ба ӯ, ҳамчун муҳандиси ҷавон, имкон дод, ки ихтирооти худро аз нигоҳи аъзои экипажи танк ва устоҳои таъмиркунанда арзёбӣ кунад. Дар солҳои 1936—1938 ба бахши лоиҳакашии нави БК роҳбарӣ мекард.

Соли 1937 роҳбарияти ХПЗ ва БК-и корхона барои камбудиҳо дар сохти БТ-7 мавриди таъқиб (репрессия) қарор гирифтанд. Конструктори асосӣ М. И. Кошкин таъйин шуд. Пас аз тағйироти кадрӣ, вазифаи асосии БК-и ХПЗ такмил додани сохтор ва модернизатсияи танки БТ-7 гардид.

Дар ин давраи душвор Кошкин хатогиҳоро таҳлил намуда, иқтидори коллективҳои БК ва ХПЗ-ро арзёбӣ кард ва И. В. Сталинро бовар кунонд, ки ба сохтани танки нав, ки пурра бо тасмачарх ҳаракат кунад, вале аз ҷиҳати суръат ва манёвр аз мошинҳои чарху тасмачарх кам набошад, шурӯъ кардан лозим аст. Морозов ҳамчун муовини сардори БК (1938), сипас сардори БК ва муовини конструктори асосӣ, дар сохтани ду намунаи таҷрибавӣ — прототипҳои танки нав — А-20 ва А-32 иштирок кард. Дар рафти бартараф кардани камбудиҳо ва беҳтар намудани параметрҳои намунаҳои таҷрибавӣ, симои техникии танки ояндаи Т-34 ташаккул ёфт. Морозов ҳамчун роҳбари техникии лоиҳа таҳти роҳбарии Кошкин ва Н. А. Кучеренко дар такмили ҳуҷҷатҳои конструкторӣ ва азхудкунии истеҳсоли танки Т-34 (моҳи декабри соли 1939 ба яроқпартоии РККА қабул шуд) саҳми фаъол гузошт.

Пас аз марги Кошкин дар соли 1940, Морозовро конструктори асосии БК-и ХПЗ таъйин карданд. Таҳти роҳбарии ӯ танки нави Т-34 бо суръати баланд ба истеҳсоли силсилавӣ ворид карда шуд.

Моҳи октябри соли 1941 ХПЗ ба шаҳри Нижний Тагили вилояти Свердловск кӯчонида шуд. Дар ҷойи нав Морозов — конструктори асосии БК-и Корхонаи Уралии № 183 ба номи Коминтерн (аз соли 1945 — Корхонаи вагонсозии Урал ба номи И. В. Сталин, ҳоло иттиҳодияи истеҳсолии «Уралвагонзавод») ба ташкили истеҳсоли оммавии танки Т-34 ва корҳои такмилу модернизатсияи амиқи он роҳбарӣ кард. Натиҷаи заҳматҳои ӯ то соли 1944 танки Т-34-85 гардид, ки бо бурҷи бештар муҳофизатшаванда, ҷойгиршавии беҳтари экипаж ва муҳимтар аз ҳама, бо тӯпи пурқуввати 85-миллиметрии ЗИС-С-53 муҷаҳҳаз буд. Ин танк низ ба истеҳсоли силсилавӣ оғоз кард. Тибқи нишондиҳандаҳои асосӣ, танки Т-34-85 беҳтарин танки миёнаи Ҷанги дуюми ҷаҳонии солҳои 1939—1945 эътироф шудааст. Ҳамзамон бо оғози истеҳсоли силсилавии Т-34-85, Морозов ба кор дар болои лоиҳаҳои нав шурӯъ кард. Ҳамин тариқ, соли 1944 лоиҳакашии мошини ҷангӣ — «объекти 137» оғоз ёфт ва соли 1946 он бо номи «танки Т-54» ба яроқпартоӣ қабул гардид. Соли 1947 истеҳсоли силсилавии он шурӯъ шуд.

Соли 1951 Морозов ба Харков ба вазифаи конструктори асосии корхонаи ба номи В. А. Малышев баргашт (солҳои 1966—1976 ҳамзамон директори корхона буд) ва ба таҳияи мошини комилан нав — танки Т-64 (объекти 432) шурӯъ кард, ки аз соли 1963 ба таври силсилавӣ истеҳсол шуда, соли 1966 ба яроқпартоии Артиши Шӯравӣ қабул шуд. Бо сохтани танки навбатии Т-64А (1966), дар истилоҳоти низомӣ мафҳуми «танки асосии ҷангӣ» ба ҷойи истилоҳҳои қаблии «танки миёна» ва «танки вазнин» ворид шуд.

Аз июни соли 1976 ба ҳайси мушовири БК-и мошинсозии Харков кор мекард ва узви Шӯрои илмӣ-техникии Вазорати саноати мудофиаи СССР буд.

== Ҷоизаҳову орденҳо ==
Барандаи 2 Мукофоти Сталинии дараҷаи 1 барои соли 1941 (1942) ва барои солҳои 1943—1944 (1946), Мукофоти Сталинии дараҷаи 2 барои соли 1947 (1948) ва Мукофоти Ленинӣ (1967).

Бо 3 ордени Ленин (1942, 1943, 1974), ордени Инқилоби Октябр (1971), ордени Кутузов дараҷаи 1 (1945), ордени Суворов дараҷаи 2 (1945), 3 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат (1941, 1954, 1964), ордени Ситораи Сурх (1944) ва медалҳо сарфароз гаштааст.

Морозов то охири умр дар Харков зиндагӣ кард. Дар қабристони № 2-и Харков ба хок супурда шудааст. Нимпайкараҳои биринҷии Морозов дар Брянск ва Харков гузошта шудаанд. Дар Харков дар девори хонае, ки ӯ зиндагӣ мекард, лавҳаи ёдгорӣ насб шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>s716o9jnnf6ddt9eid56dm8j0tl3i44</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Морозов, Александр Александрович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330057</id>
    <redirect title="Александр Морозов" />
    <revision>
      <id>1461849</id>
      <timestamp>2026-04-03T09:06:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Морозов, Александр Александрович]] to [[Александр Морозов]]</comment>
      <origin>1461849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="qovq871g5rgnq20qnc9ivnadsbvpf4w" xml:space="preserve">#равона [[Александр Морозов]]</text>
      <sha1>qovq871g5rgnq20qnc9ivnadsbvpf4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330058</id>
    <revision>
      <id>1461858</id>
      <timestamp>2026-04-03T11:18:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1461858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="715" sha1="t7wdj3vqbi0qv4xc5h756gjzdicnghz" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}</text>
      <sha1>t7wdj3vqbi0qv4xc5h756gjzdicnghz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461859</id>
      <parentid>1461858</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:18:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1740" sha1="ls2kggj0t622b910orxc8c392g1jjrd" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.</text>
      <sha1>ls2kggj0t622b910orxc8c392g1jjrd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461860</id>
      <parentid>1461859</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2532" sha1="edt9xkd2jgrt8jiewj5glaeo3fd4ttm" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.</text>
      <sha1>edt9xkd2jgrt8jiewj5glaeo3fd4ttm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461861</id>
      <parentid>1461860</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:19:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3225" sha1="gclpijwbwqqhdzlaylu05hpf29ta9am" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}</text>
      <sha1>gclpijwbwqqhdzlaylu05hpf29ta9am</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461862</id>
      <parentid>1461861</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:19:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3822" sha1="1dfdvbjj27rmd3niu8no4z2has1t0yh" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо: Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо, Wi-Fi.</text>
      <sha1>1dfdvbjj27rmd3niu8no4z2has1t0yh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461863</id>
      <parentid>1461862</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:19:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1461863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4282" sha1="rczrv5fjbp91g6vl2groa788tskblbj" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо: Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо, Wi-Fi.

== Нигаред низ ==
* [[Фарғона]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ferganaairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>rczrv5fjbp91g6vl2groa788tskblbj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461875</id>
      <parentid>1461863</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:25:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5307" sha1="5tnp5en3ix7pldcwf1bajkh6m8bjau1" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо: Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо, Wi-Fi.

== Нигаред низ ==
* [[Фарғона]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ferganaairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.</text>
      <sha1>5tnp5en3ix7pldcwf1bajkh6m8bjau1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461876</id>
      <parentid>1461875</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:25:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6099" sha1="cbpxj5wcu2vvflxbdnk6bb80r5a3rxl" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо: Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо, Wi-Fi.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Нигаред низ ==
* [[Фарғона]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ferganaairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.</text>
      <sha1>cbpxj5wcu2vvflxbdnk6bb80r5a3rxl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461877</id>
      <parentid>1461876</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:25:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6792" sha1="0gt94nmurpbhqgbsj6vk2iodjwe0rtn" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо: Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо, Wi-Fi.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Нигаред низ ==
* [[Фарғона]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ferganaairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.</text>
      <sha1>0gt94nmurpbhqgbsj6vk2iodjwe0rtn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461878</id>
      <parentid>1461877</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:26:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7389" sha1="d0sktl29ficcrd36mhz8f92man20kah" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо: Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо, Wi-Fi.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо: Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо, Wi-Fi.

== Нигаред низ ==
* [[Фарғона]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ferganaairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.</text>
      <sha1>d0sktl29ficcrd36mhz8f92man20kah</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461879</id>
      <parentid>1461878</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:26:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1461879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7849" sha1="6spb3zqzik6aefmzbomn7nlxgwhr40v" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо: Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо, Wi-Fi.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Хуковски]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо: Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо, Wi-Fi.

== Нигаред низ ==
* [[Фарғона]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ferganaairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

== Нигаред низ ==
* [[Фарғона]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ferganaairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Наманган]] — ҷой дорад.</text>
      <sha1>6spb3zqzik6aefmzbomn7nlxgwhr40v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461907</id>
      <parentid>1461879</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:49:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1461907</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4317" sha1="k6xv12a6qjk03lxihsxsfqmeazpw7co" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона
| nativename       = Farg'ona xalqaro aeroporti
| IATA             = FEG
| ICAO             = UZFF
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Фарғона]]
| location         = [[Фарғона]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 625
| elevation-f      = 2,051
| coordinates      = {{Coord|40|21|32|N|071|44|43|E|type:airport}}
| website          = [http://ferganaairport.uz ferganaairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 18/36
| r1-length-m      = 2,862
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона''' (ӯзбекӣ: ''Farg'ona xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''FEG''', ИКАО: '''UZFF''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Фарғона]] буда, яке аз фурудгоҳҳои бузурги [[Ӯзбекистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://ferganaairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона |publisher=ferganaairport.uz |accessdate=2026-04-03}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар [[Вилояти Фарғона]] воқеъ буда, дар баландии 625 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Ин фурудгоҳ аз рӯи шумори мусофирон чорум дар Ӯзбекистон — баъди [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]], [[Фурудгоҳи байналмилалии Самарқанд]] ва [[Фурудгоҳи байналмилалии Намангон]] — ҷой дорад.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Фарғона ба солҳои 1960-ум бармегардад. Дар соли [[1960]] дар ин ҷо полки 194-уми авиатсияи ҳарбии-нақлиётии гвардиявӣ ҷойгир шуд, ки аз Средне-Белая дар Ховари Дур омада буд.

Дар аввали соли [[1992]], пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]], фурудгоҳ ба зери назорати [[Нерӯҳои ҳавоии Ӯзбекистон]] гузашт. Дар солҳои баъдӣ фурудгоҳ ба объекти нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои мусофирбарии байналмилалӣ кушода шуданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Қозон]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Жуковский]]
|-
| [[Utair]] || [[Маскав]], [[Сургут]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Turkish Airlines]] || [[Истамбул]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Самарқанд]], [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
Фурудгоҳи байналмилалии Фарғона як хати фуруд дорад:

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 2,862 || Асфалт
|}

=== Терминал ===
Фурудгоҳ терминали муосирро дорад, ки барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ истифода мешавад. Хизматрасониҳо шомили Дюти фри, кофехонаҳо, банкоматҳо ва Wi-Fi мебошанд.

== Нигаред низ ==
* [[Фарғона]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ferganaairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>k6xv12a6qjk03lxihsxsfqmeazpw7co</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Наманган</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330059</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Намангон" />
    <revision>
      <id>1461864</id>
      <timestamp>2026-04-03T11:20:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1461864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="e07uli4r5lkn22s4nts9b5b2ow343cr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}</text>
      <sha1>e07uli4r5lkn22s4nts9b5b2ow343cr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461865</id>
      <parentid>1461864</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:20:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1651" sha1="lseo3qzetaa1ktd76h2swtvlctw1kxb" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.</text>
      <sha1>lseo3qzetaa1ktd76h2swtvlctw1kxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461866</id>
      <parentid>1461865</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:20:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2467" sha1="4dble2qx5w3xd4latvmzqpj203of9i8" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.</text>
      <sha1>4dble2qx5w3xd4latvmzqpj203of9i8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461867</id>
      <parentid>1461866</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:21:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3368" sha1="9wseaog8ouxdaxkb7k88b1g2a1u8igb" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}</text>
      <sha1>9wseaog8ouxdaxkb7k88b1g2a1u8igb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461868</id>
      <parentid>1461867</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4052" sha1="i9pwechj5q8ihcdy6sxntvjnsoizs26" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.</text>
      <sha1>i9pwechj5q8ihcdy6sxntvjnsoizs26</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461869</id>
      <parentid>1461868</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1461869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4561" sha1="h8adoefqf9v88tbrwgcgjm61qbkp1oc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.

== Нигаред низ ==
* [[Наманган]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>h8adoefqf9v88tbrwgcgjm61qbkp1oc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461880</id>
      <parentid>1461869</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5494" sha1="i9h514rl3u4pwshg2nr5m1affce38tj" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.

== Нигаред низ ==
* [[Наманган]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.</text>
      <sha1>i9h514rl3u4pwshg2nr5m1affce38tj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461881</id>
      <parentid>1461880</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:27:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6310" sha1="aoypzu0zha729hu4vj4w5opyou4nuo3" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Нигаред низ ==
* [[Наманган]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.</text>
      <sha1>aoypzu0zha729hu4vj4w5opyou4nuo3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461882</id>
      <parentid>1461881</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:27:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7211" sha1="e3b6jputws4giucuktwdmjyxiew6cgu" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Нигаред низ ==
* [[Наманган]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.</text>
      <sha1>e3b6jputws4giucuktwdmjyxiew6cgu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461883</id>
      <parentid>1461882</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:27:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7895" sha1="n9kzmkbhmmwm9tkqagh32dbtnpuckxw" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.

== Нигаред низ ==
* [[Наманган]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.</text>
      <sha1>n9kzmkbhmmwm9tkqagh32dbtnpuckxw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461884</id>
      <parentid>1461883</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:28:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1461884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8404" sha1="d8e1nw5hnubld6ie2g1x4tezxz0a4ou" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Наманган
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Наманган]]
| location         = [[Наманган]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Наманган дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Наманган аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.

== Нигаред низ ==
* [[Наманган]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

== Нигаред низ ==
* [[Наманган]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]

'''Фурудгоҳи байналмилалии Наманган''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Наманган]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Наманган |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.</text>
      <sha1>d8e1nw5hnubld6ie2g1x4tezxz0a4ou</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461909</id>
      <parentid>1461884</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1461909</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80" sha1="kyv8b983j50m82m2l790jzorbzr1r5i" xml:space="preserve">#РАВОНА [[Фурудгоҳи байналмилалии Намангон]]</text>
      <sha1>kyv8b983j50m82m2l790jzorbzr1r5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330060</id>
    <revision>
      <id>1461870</id>
      <timestamp>2026-04-03T11:22:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1461870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="709" sha1="tp2turdxq8izwk8mgtowksug1aq56uy" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}</text>
      <sha1>tp2turdxq8izwk8mgtowksug1aq56uy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461871</id>
      <parentid>1461870</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:22:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1628" sha1="rlxvprctkw4ktje5t80ecyz8ftqrir2" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.</text>
      <sha1>rlxvprctkw4ktje5t80ecyz8ftqrir2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461872</id>
      <parentid>1461871</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2502" sha1="4xp965ppo89bbfqiv6q06icm77jtt7b" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.</text>
      <sha1>4xp965ppo89bbfqiv6q06icm77jtt7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461873</id>
      <parentid>1461872</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:23:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3103" sha1="ebbnsqoxifz30p5g26z4vrwsaahj0l6" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}</text>
      <sha1>ebbnsqoxifz30p5g26z4vrwsaahj0l6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461874</id>
      <parentid>1461873</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3608" sha1="5viekilb72rf1efr3ksy2vel0pp1x9t" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 2,978 || 38 || Бетон
|}

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ баъди тармим иқтидори парвозҳои байналмилалӣ ва дохилиро дорад. Хизматрасонӣ шомили Дюти фри, кофехонаҳо ва Wi-Fi мебошад.</text>
      <sha1>5viekilb72rf1efr3ksy2vel0pp1x9t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461885</id>
      <parentid>1461874</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4527" sha1="7sjy2ug0d9ovelko9nsg2x0vqnf8s8h" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 2,978 || 38 || Бетон
|}

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ баъди тармим иқтидори парвозҳои байналмилалӣ ва дохилиро дорад. Хизматрасонӣ шомили Дюти фри, кофехонаҳо ва Wi-Fi мебошад.

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.</text>
      <sha1>7sjy2ug0d9ovelko9nsg2x0vqnf8s8h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461886</id>
      <parentid>1461885</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:29:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5401" sha1="7z9moatl9cs3vumqwto2gt6sachwrgn" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 2,978 || 38 || Бетон
|}

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ баъди тармим иқтидори парвозҳои байналмилалӣ ва дохилиро дорад. Хизматрасонӣ шомили Дюти фри, кофехонаҳо ва Wi-Fi мебошад.

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.</text>
      <sha1>7z9moatl9cs3vumqwto2gt6sachwrgn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461887</id>
      <parentid>1461886</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:29:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6002" sha1="c194a9mcdi7g3ls4zrov6ny2ibzyid4" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 2,978 || 38 || Бетон
|}

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ баъди тармим иқтидори парвозҳои байналмилалӣ ва дохилиро дорад. Хизматрасонӣ шомили Дюти фри, кофехонаҳо ва Wi-Fi мебошад.

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}</text>
      <sha1>c194a9mcdi7g3ls4zrov6ny2ibzyid4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461888</id>
      <parentid>1461887</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6507" sha1="8td6zljzpvqneav251j2vg28se3jxzm" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 2,978 || 38 || Бетон
|}

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ баъди тармим иқтидори парвозҳои байналмилалӣ ва дохилиро дорад. Хизматрасонӣ шомили Дюти фри, кофехонаҳо ва Wi-Fi мебошад.

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 2,978 || 38 || Бетон
|}

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ баъди тармим иқтидори парвозҳои байналмилалӣ ва дохилиро дорад. Хизматрасонӣ шомили Дюти фри, кофехонаҳо ва Wi-Fi мебошад.</text>
      <sha1>8td6zljzpvqneav251j2vg28se3jxzm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461889</id>
      <parentid>1461888</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:30:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1461889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6982" sha1="4sbq837lu92mwapdneqgbnx8d2fn2gs" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 2,978 || 38 || Бетон
|}

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ баъди тармим иқтидори парвозҳои байналмилалӣ ва дохилиро дорад. Хизматрасонӣ шомили Дюти фри, кофехонаҳо ва Wi-Fi мебошад.

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал, фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 2,978 || 38 || Бетон
|}

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ баъди тармим иқтидори парвозҳои байналмилалӣ ва дохилиро дорад. Хизматрасонӣ шомили Дюти фри, кофехонаҳо ва Wi-Fi мебошад.

== Нигаред низ ==
* [[Андиҷон]]
* [[Вилояти Андиҷон]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>4sbq837lu92mwapdneqgbnx8d2fn2gs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461910</id>
      <parentid>1461889</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1461910</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4082" sha1="q5xdfduvt98octy4jln459ejcnplcx3" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон
| nativename       = Andijon xalqaro aeroporti
| IATA             = AZN
| ICAO             = UZFA
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Андиҷон]]
| location         = [[Андиҷон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 462
| elevation-f      = 1,515
| coordinates      = {{Coord|40|44|13|N|072|17|39|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 04/22
| r1-length-m      = 2,978
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон''' (ӯзбекӣ: ''Andijon xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''AZN''', ИКАО: '''UZFA''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Андиҷон]] буда, дар [[Вилояти Андиҷон]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Андиҷон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-03}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 462 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, хати фурудаш аз бетон сохта шудааст. Пас аз навсозии охирин хатҳои нави байналмилалӣ ба [[Истамбул]], [[Маскав]] ва [[Санкт-Петербург]] кушода шуданд.

== Таърих ==
Таърихи фурудгоҳи Андиҷон ба солҳои Шӯравӣ бармегардад. Дар [[ноябри]] [[1955]] полки 9-уми авиатсияи ҷангии гвардиявии ПВО дар ин ҷо мустақар шуд.

Аз [[апрели]] [[1986]] то [[октябри]] [[1992]] фурудгоҳ зери фармондеҳии Лашкари 15-уми мудофиаи ҳавоӣ буд. Дар [[октябри]] [[1992]] ба зери назорати Нерӯҳои Мусаллаҳи [[Ӯзбекистон]] гузашт.

Баъди тармими куллии терминал фурудгоҳ имкониятҳои нави байналмилалиро ба даст овард ва имрӯз хатҳои мустақим ба шаҳрҳои зиёди Россия ва Туркия дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Тошканд]]
|-
| [[S7 Airlines]] || [[Иркутск]], [[Новосибирск]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Новосибирск]]
|-
| [[FlyOne]] || [[Ҷидда]], [[Мадина]]
|-
| [[Fly Khiva]] || [[Мадина]] (фасллӣ)
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04/22 || 2,978 || 38 || Бетон
|}

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ баъди тармим иқтидори парвозҳои байналмилалӣ ва дохилиро дорад. Хизматрасонӣ шомили Дюти фри, кофехонаҳо ва Wi-Fi мебошад.

== Нигаред низ ==
* [[Андиҷон]]
* [[Вилояти Андиҷон]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-andijan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>q5xdfduvt98octy4jln459ejcnplcx3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Термиз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330061</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Тирмиз" />
    <revision>
      <id>1461890</id>
      <timestamp>2026-04-03T11:30:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1461890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="744" sha1="sma9yhb3mw21uwafpsbuoozzp7z2izw" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Термиз
| nativename       = Termiz xalqaro aeroporti
| IATA             = TMJ
| ICAO             = UZST
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Термиз]]
| location         = [[Термиз]], [[Вилояти Сурхондарё]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 313
| elevation-f      = 1,027
| coordinates      = {{Coord|37|17|12|N|067|18|36|E|type:airport}}
| website          = [http://termezairport.uz termezairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 07/25
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}</text>
      <sha1>sma9yhb3mw21uwafpsbuoozzp7z2izw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461891</id>
      <parentid>1461890</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:30:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1623" sha1="jk7mfue344qwv5qlcf85e0acfi3i17d" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Термиз
| nativename       = Termiz xalqaro aeroporti
| IATA             = TMJ
| ICAO             = UZST
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Термиз]]
| location         = [[Термиз]], [[Вилояти Сурхондарё]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 313
| elevation-f      = 1,027
| coordinates      = {{Coord|37|17|12|N|067|18|36|E|type:airport}}
| website          = [http://termezairport.uz termezairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 07/25
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Термиз''' (ӯзбекӣ: ''Termiz xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''TMJ''', ИКАО: '''UZST''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Термиз]] буда, дар [[Вилояти Сурхондарё]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://termezairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Термиз |publisher=termezairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 313 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, дар наздикии марзи [[Афғонистон]] воқеъ аст. Ин мавқеи ҷуғрофӣ фурудгоҳро дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар Афғонистон аҳамияти стратегӣ бахшида буд.</text>
      <sha1>jk7mfue344qwv5qlcf85e0acfi3i17d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461892</id>
      <parentid>1461891</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:31:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2534" sha1="rlj2b74hwlb2ecl1b26bn73sq26ataw" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Термиз
| nativename       = Termiz xalqaro aeroporti
| IATA             = TMJ
| ICAO             = UZST
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Термиз]]
| location         = [[Термиз]], [[Вилояти Сурхондарё]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 313
| elevation-f      = 1,027
| coordinates      = {{Coord|37|17|12|N|067|18|36|E|type:airport}}
| website          = [http://termezairport.uz termezairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 07/25
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Термиз''' (ӯзбекӣ: ''Termiz xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''TMJ''', ИКАО: '''UZST''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Термиз]] буда, дар [[Вилояти Сурхондарё]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://termezairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Термиз |publisher=termezairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 313 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, дар наздикии марзи [[Афғонистон]] воқеъ аст. Ин мавқеи ҷуғрофӣ фурудгоҳро дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар Афғонистон аҳамияти стратегӣ бахшида буд.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Термиз дар замони [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ҳамчун объекти ҳарбӣ ва нақлиётӣ истифода мешуд.

Дар солҳои 2000-ум, дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар [[Афғонистон]], фурудгоҳ аҳамияти стратегии вижа пайдо кард. [[Нерӯҳои ҳавоии Олмон]] ҳавопаймоҳои C-160 Transall-и худро дар ин ҷо барои таъмини гурӯҳи ISAF дар Афғонистон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bundestag.de |title=ISAF-Mandat Бундестаг |publisher=Bundestag.de}}&lt;/ref&gt;

Пас аз хуруҷи НАТО аз Афғонистон дар соли [[2021]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт.</text>
      <sha1>rlj2b74hwlb2ecl1b26bn73sq26ataw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461893</id>
      <parentid>1461892</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:31:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2984" sha1="iyzijau79iqjsq34m8b9ddfmrkood3d" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Термиз
| nativename       = Termiz xalqaro aeroporti
| IATA             = TMJ
| ICAO             = UZST
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Термиз]]
| location         = [[Термиз]], [[Вилояти Сурхондарё]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 313
| elevation-f      = 1,027
| coordinates      = {{Coord|37|17|12|N|067|18|36|E|type:airport}}
| website          = [http://termezairport.uz termezairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 07/25
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Термиз''' (ӯзбекӣ: ''Termiz xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''TMJ''', ИКАО: '''UZST''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Термиз]] буда, дар [[Вилояти Сурхондарё]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://termezairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Термиз |publisher=termezairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 313 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, дар наздикии марзи [[Афғонистон]] воқеъ аст. Ин мавқеи ҷуғрофӣ фурудгоҳро дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар Афғонистон аҳамияти стратегӣ бахшида буд.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Термиз дар замони [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ҳамчун объекти ҳарбӣ ва нақлиётӣ истифода мешуд.

Дар солҳои 2000-ум, дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар [[Афғонистон]], фурудгоҳ аҳамияти стратегии вижа пайдо кард. [[Нерӯҳои ҳавоии Олмон]] ҳавопаймоҳои C-160 Transall-и худро дар ин ҷо барои таъмини гурӯҳи ISAF дар Афғонистон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bundestag.de |title=ISAF-Mandat Бундестаг |publisher=Bundestag.de}}&lt;/ref&gt;

Пас аз хуруҷи НАТО аз Афғонистон дар соли [[2021]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Санкт-Петербург]]
|-
| [[Pobeda]] || [[Маскав]]
|-
| [[Azimuth]] || [[Сочи]]
|}</text>
      <sha1>iyzijau79iqjsq34m8b9ddfmrkood3d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461894</id>
      <parentid>1461893</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3676" sha1="7v04injsy9pn0rh68dknak85ley0awc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Термиз
| nativename       = Termiz xalqaro aeroporti
| IATA             = TMJ
| ICAO             = UZST
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Термиз]]
| location         = [[Термиз]], [[Вилояти Сурхондарё]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 313
| elevation-f      = 1,027
| coordinates      = {{Coord|37|17|12|N|067|18|36|E|type:airport}}
| website          = [http://termezairport.uz termezairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 07/25
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Термиз''' (ӯзбекӣ: ''Termiz xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''TMJ''', ИКАО: '''UZST''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Термиз]] буда, дар [[Вилояти Сурхондарё]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://termezairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Термиз |publisher=termezairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 313 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, дар наздикии марзи [[Афғонистон]] воқеъ аст. Ин мавқеи ҷуғрофӣ фурудгоҳро дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар Афғонистон аҳамияти стратегӣ бахшида буд.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Термиз дар замони [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ҳамчун объекти ҳарбӣ ва нақлиётӣ истифода мешуд.

Дар солҳои 2000-ум, дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар [[Афғонистон]], фурудгоҳ аҳамияти стратегии вижа пайдо кард. [[Нерӯҳои ҳавоии Олмон]] ҳавопаймоҳои C-160 Transall-и худро дар ин ҷо барои таъмини гурӯҳи ISAF дар Афғонистон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bundestag.de |title=ISAF-Mandat Бундестаг |publisher=Bundestag.de}}&lt;/ref&gt;

Пас аз хуруҷи НАТО аз Афғонистон дар соли [[2021]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Санкт-Петербург]]
|-
| [[Pobeda]] || [[Маскав]]
|-
| [[Azimuth]] || [[Сочи]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3,000 || Бетон
|}

Хати 3-километра имкони қабули ҳавопаймоҳои миёна ва бузургро медиҳад. Рӯйпӯши бетон барои боркашонии ҳарбӣ низ мувофиқ буд.

=== Терминал ===
Терминали мусофирбарӣ барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ хизмат мекунад. Дар он хизматрасониҳои асосии фурудгоҳӣ мавҷуд аст.</text>
      <sha1>7v04injsy9pn0rh68dknak85ley0awc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461895</id>
      <parentid>1461894</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:31:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1461895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4108" sha1="cxaqjy6ptajtl37q4dzesg0v02lqauh" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Термиз
| nativename       = Termiz xalqaro aeroporti
| IATA             = TMJ
| ICAO             = UZST
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Термиз]]
| location         = [[Термиз]], [[Вилояти Сурхондарё]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 313
| elevation-f      = 1,027
| coordinates      = {{Coord|37|17|12|N|067|18|36|E|type:airport}}
| website          = [http://termezairport.uz termezairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 07/25
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Термиз''' (ӯзбекӣ: ''Termiz xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''TMJ''', ИКАО: '''UZST''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Термиз]] буда, дар [[Вилояти Сурхондарё]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://termezairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Термиз |publisher=termezairport.uz |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 313 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, дар наздикии марзи [[Афғонистон]] воқеъ аст. Ин мавқеи ҷуғрофӣ фурудгоҳро дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар Афғонистон аҳамияти стратегӣ бахшида буд.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Термиз дар замони [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ҳамчун объекти ҳарбӣ ва нақлиётӣ истифода мешуд.

Дар солҳои 2000-ум, дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар [[Афғонистон]], фурудгоҳ аҳамияти стратегии вижа пайдо кард. [[Нерӯҳои ҳавоии Олмон]] ҳавопаймоҳои C-160 Transall-и худро дар ин ҷо барои таъмини гурӯҳи ISAF дар Афғонистон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bundestag.de |title=ISAF-Mandat Бундестаг |publisher=Bundestag.de}}&lt;/ref&gt;

Пас аз хуруҷи НАТО аз Афғонистон дар соли [[2021]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Санкт-Петербург]]
|-
| [[Pobeda]] || [[Маскав]]
|-
| [[Azimuth]] || [[Сочи]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3,000 || Бетон
|}

Хати 3-километра имкони қабули ҳавопаймоҳои миёна ва бузургро медиҳад. Рӯйпӯши бетон барои боркашонии ҳарбӣ низ мувофиқ буд.

=== Терминал ===
Терминали мусофирбарӣ барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ хизмат мекунад. Дар он хизматрасониҳои асосии фурудгоҳӣ мавҷуд аст.

== Нигаред низ ==
* [[Термиз]]
* [[Вилояти Сурхондарё]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://termezairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>cxaqjy6ptajtl37q4dzesg0v02lqauh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461912</id>
      <parentid>1461895</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1461912</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="restqh7w6civnvj3wj80styy0zkg10i" xml:space="preserve">#РАВОНА [[Фурудгоҳи байналмилалии Тирмиз]]</text>
      <sha1>restqh7w6civnvj3wj80styy0zkg10i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи Нуқус</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330062</id>
    <revision>
      <id>1461896</id>
      <timestamp>2026-04-03T11:32:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1461896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="781" sha1="9ctyilshobixxbntrm7psvg4jdqf3k8" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи Нуқус
| nativename       = Nukus aeroporti
| IATA             = NCU
| ICAO             = UZNN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Нуқус]]
| location         = [[Нуқус]], [[Қорақалпоғистон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 76
| elevation-f      = 249
| coordinates      = {{Coord|42|29|17|N|059|37|24|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 15/33
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
| r2-number        = 07/25
| r2-length-m      = 600
| r2-surface       = [[Бетон]]
}}</text>
      <sha1>9ctyilshobixxbntrm7psvg4jdqf3k8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461897</id>
      <parentid>1461896</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1641" sha1="ih6mwn9thi27rzbg9779x8i6de1pvfx" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи Нуқус
| nativename       = Nukus aeroporti
| IATA             = NCU
| ICAO             = UZNN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Нуқус]]
| location         = [[Нуқус]], [[Қорақалпоғистон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 76
| elevation-f      = 249
| coordinates      = {{Coord|42|29|17|N|059|37|24|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 15/33
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
| r2-number        = 07/25
| r2-length-m      = 600
| r2-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи Нуқус''' (ӯзбекӣ: ''Nukus aeroporti''; ИОТА: '''NCU''', ИКАО: '''UZNN''') — фурудгоҳи шаҳри [[Нуқус]] буда, маркази нақлиёти ҳавоии [[Қорақалпоғистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-nukus |title=Фурудгоҳи Нуқус |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

[[Нуқус]] пойтахти [[Ҷумҳурии Мухтори Қорақалпоғистон]] дар [[Ӯзбекистон]] буда, дар наздикии бодияи [[Қизилқум]] воқеъ аст. Фурудгоҳ дар паст тарин баландӣ дар байни фурудгоҳҳои Ӯзбекистон — 76 метр аз сатҳи баҳр — ҷойгир аст.</text>
      <sha1>ih6mwn9thi27rzbg9779x8i6de1pvfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461898</id>
      <parentid>1461897</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:33:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461898</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2424" sha1="1jrvvhkb8lriu52vpidmnqo5hviuor9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи Нуқус
| nativename       = Nukus aeroporti
| IATA             = NCU
| ICAO             = UZNN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Нуқус]]
| location         = [[Нуқус]], [[Қорақалпоғистон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 76
| elevation-f      = 249
| coordinates      = {{Coord|42|29|17|N|059|37|24|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 15/33
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
| r2-number        = 07/25
| r2-length-m      = 600
| r2-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи Нуқус''' (ӯзбекӣ: ''Nukus aeroporti''; ИОТА: '''NCU''', ИКАО: '''UZNN''') — фурудгоҳи шаҳри [[Нуқус]] буда, маркази нақлиёти ҳавоии [[Қорақалпоғистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-nukus |title=Фурудгоҳи Нуқус |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

[[Нуқус]] пойтахти [[Ҷумҳурии Мухтори Қорақалпоғистон]] дар [[Ӯзбекистон]] буда, дар наздикии бодияи [[Қизилқум]] воқеъ аст. Фурудгоҳ дар паст тарин баландӣ дар байни фурудгоҳҳои Ӯзбекистон — 76 метр аз сатҳи баҳр — ҷойгир аст.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Нуқус дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Дар давраи Шӯравӣ дар ин ҷо яке аз эскадрилияҳои озмоишии авиатсионӣ мустақар буд, ки дар озмоишҳои силоҳи кимиёвӣ иштирок мекард.

Пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]] дар соли [[1991]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои ба шаҳрҳои Россия ва [[Қазоқистон]] кушода шуданд. Фурудгоҳ танҳо роҳи ҳавоии мусофирбарии ин минтақаи дурдаст мебошад.</text>
      <sha1>1jrvvhkb8lriu52vpidmnqo5hviuor9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461899</id>
      <parentid>1461898</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461899</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3171" sha1="68b9446l19xll8no8mbzi5hqhvjq8ub" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи Нуқус
| nativename       = Nukus aeroporti
| IATA             = NCU
| ICAO             = UZNN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Нуқус]]
| location         = [[Нуқус]], [[Қорақалпоғистон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 76
| elevation-f      = 249
| coordinates      = {{Coord|42|29|17|N|059|37|24|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 15/33
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
| r2-number        = 07/25
| r2-length-m      = 600
| r2-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи Нуқус''' (ӯзбекӣ: ''Nukus aeroporti''; ИОТА: '''NCU''', ИКАО: '''UZNN''') — фурудгоҳи шаҳри [[Нуқус]] буда, маркази нақлиёти ҳавоии [[Қорақалпоғистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-nukus |title=Фурудгоҳи Нуқус |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

[[Нуқус]] пойтахти [[Ҷумҳурии Мухтори Қорақалпоғистон]] дар [[Ӯзбекистон]] буда, дар наздикии бодияи [[Қизилқум]] воқеъ аст. Фурудгоҳ дар паст тарин баландӣ дар байни фурудгоҳҳои Ӯзбекистон — 76 метр аз сатҳи баҳр — ҷойгир аст.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Нуқус дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Дар давраи Шӯравӣ дар ин ҷо яке аз эскадрилияҳои озмоишии авиатсионӣ мустақар буд, ки дар озмоишҳои силоҳи кимиёвӣ иштирок мекард.

Пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]] дар соли [[1991]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои ба шаҳрҳои Россия ва [[Қазоқистон]] кушода шуданд. Фурудгоҳ танҳо роҳи ҳавоии мусофирбарии ин минтақаи дурдаст мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Алмаото]], [[Ақтой]], [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Тошканд]], [[Муйноқ]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Pobeda]] || [[Маскав]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Алмаото]], [[Ақтой]], [[Атирой]], [[Тошканд]]
|-
| [[FlyArystan]] || [[Алмаото]]
|-
| [[SCAT Airlines]] || [[Ақтой]]
|}

Фурудгоҳи Нуқус дар ҳафта беш аз 20 парвози мусофирбарӣ ба шаҳрҳои Ӯзбекистон ва ИДМ дорад.</text>
      <sha1>68b9446l19xll8no8mbzi5hqhvjq8ub</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461900</id>
      <parentid>1461899</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:33:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1461900</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3924" sha1="06kspkmxa0ypkl97556tk1s6elbdsz6" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи Нуқус
| nativename       = Nukus aeroporti
| IATA             = NCU
| ICAO             = UZNN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Нуқус]]
| location         = [[Нуқус]], [[Қорақалпоғистон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 76
| elevation-f      = 249
| coordinates      = {{Coord|42|29|17|N|059|37|24|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 15/33
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
| r2-number        = 07/25
| r2-length-m      = 600
| r2-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи Нуқус''' (ӯзбекӣ: ''Nukus aeroporti''; ИОТА: '''NCU''', ИКАО: '''UZNN''') — фурудгоҳи шаҳри [[Нуқус]] буда, маркази нақлиёти ҳавоии [[Қорақалпоғистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-nukus |title=Фурудгоҳи Нуқус |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

[[Нуқус]] пойтахти [[Ҷумҳурии Мухтори Қорақалпоғистон]] дар [[Ӯзбекистон]] буда, дар наздикии бодияи [[Қизилқум]] воқеъ аст. Фурудгоҳ дар паст тарин баландӣ дар байни фурудгоҳҳои Ӯзбекистон — 76 метр аз сатҳи баҳр — ҷойгир аст.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Нуқус дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Дар давраи Шӯравӣ дар ин ҷо яке аз эскадрилияҳои озмоишии авиатсионӣ мустақар буд, ки дар озмоишҳои силоҳи кимиёвӣ иштирок мекард.

Пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]] дар соли [[1991]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои ба шаҳрҳои Россия ва [[Қазоқистон]] кушода шуданд. Фурудгоҳ танҳо роҳи ҳавоии мусофирбарии ин минтақаи дурдаст мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Алмаото]], [[Ақтой]], [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Тошканд]], [[Муйноқ]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Pobeda]] || [[Маскав]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Алмаото]], [[Ақтой]], [[Атирой]], [[Тошканд]]
|-
| [[FlyArystan]] || [[Алмаото]]
|-
| [[SCAT Airlines]] || [[Ақтой]]
|}

Фурудгоҳи Нуқус дар ҳафта беш аз 20 парвози мусофирбарӣ ба шаҳрҳои Ӯзбекистон ва ИДМ дорад.

== Зерсохтор ==
=== Хатҳои фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 15/33 || 3,000 || 48 || Бетон
|-
| 07/25 || 600 || 25 || Бетон
|}

Хати асосии 3,000-метра барои парвозҳои мусофирбарӣ истифода мешавад.

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ барои хизматрасонии мусофирони дохилӣ ва байналмилалӣ мувофиқ карда шудааст. Ин фурудгоҳ ягона нуқтаи пайвасти ҳавоии Қорақалпоғистон бо дигар минтақаҳо мебошад.</text>
      <sha1>06kspkmxa0ypkl97556tk1s6elbdsz6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461901</id>
      <parentid>1461900</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1461901</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4331" sha1="bmteh3dl5mndlf8fcekiwyaqm4dg7z4" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи Нуқус
| nativename       = Nukus aeroporti
| IATA             = NCU
| ICAO             = UZNN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Нуқус]]
| location         = [[Нуқус]], [[Қорақалпоғистон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 76
| elevation-f      = 249
| coordinates      = {{Coord|42|29|17|N|059|37|24|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 15/33
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
| r2-number        = 07/25
| r2-length-m      = 600
| r2-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи Нуқус''' (ӯзбекӣ: ''Nukus aeroporti''; ИОТА: '''NCU''', ИКАО: '''UZNN''') — фурудгоҳи шаҳри [[Нуқус]] буда, маркази нақлиёти ҳавоии [[Қорақалпоғистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-nukus |title=Фурудгоҳи Нуқус |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

[[Нуқус]] пойтахти [[Ҷумҳурии Мухтори Қорақалпоғистон]] дар [[Ӯзбекистон]] буда, дар наздикии бодияи [[Қизилқум]] воқеъ аст. Фурудгоҳ дар паст тарин баландӣ дар байни фурудгоҳҳои Ӯзбекистон — 76 метр аз сатҳи баҳр — ҷойгир аст.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Нуқус дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Дар давраи Шӯравӣ дар ин ҷо яке аз эскадрилияҳои озмоишии авиатсионӣ мустақар буд, ки дар озмоишҳои силоҳи кимиёвӣ иштирок мекард.

Пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]] дар соли [[1991]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои ба шаҳрҳои Россия ва [[Қазоқистон]] кушода шуданд. Фурудгоҳ танҳо роҳи ҳавоии мусофирбарии ин минтақаи дурдаст мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Алмаото]], [[Ақтой]], [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Тошканд]], [[Муйноқ]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Pobeda]] || [[Маскав]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Алмаото]], [[Ақтой]], [[Атирой]], [[Тошканд]]
|-
| [[FlyArystan]] || [[Алмаото]]
|-
| [[SCAT Airlines]] || [[Ақтой]]
|}

Фурудгоҳи Нуқус дар ҳафта беш аз 20 парвози мусофирбарӣ ба шаҳрҳои Ӯзбекистон ва ИДМ дорад.

== Зерсохтор ==
=== Хатҳои фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 15/33 || 3,000 || 48 || Бетон
|-
| 07/25 || 600 || 25 || Бетон
|}

Хати асосии 3,000-метра барои парвозҳои мусофирбарӣ истифода мешавад.

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ барои хизматрасонии мусофирони дохилӣ ва байналмилалӣ мувофиқ карда шудааст. Ин фурудгоҳ ягона нуқтаи пайвасти ҳавоии Қорақалпоғистон бо дигар минтақаҳо мебошад.

== Нигаред низ ==
* [[Нуқус]]
* [[Қорақалпоғистон]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-nukus Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>bmteh3dl5mndlf8fcekiwyaqm4dg7z4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1461913</id>
      <parentid>1461901</parentid>
      <timestamp>2026-04-03T11:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1461913</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4410" sha1="619cwqlq9ifh0aaqfq1mgwxlk4726o0" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи Нуқус
| nativename       = Nukus aeroporti
| IATA             = NCU
| ICAO             = UZNN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Нуқус]]
| location         = [[Нуқус]], [[Қорақалпоғистон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 76
| elevation-f      = 249
| coordinates      = {{Coord|42|29|17|N|059|37|24|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 15/33
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
| r2-number        = 07/25
| r2-length-m      = 600
| r2-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи Нуқус''' (ӯзбекӣ: ''Nukus aeroporti''; ИОТА: '''NCU''', ИКАО: '''UZNN''') — фурудгоҳи шаҳри [[Нуқус]] буда, маркази нақлиёти ҳавоии [[Қорақалпоғистон|Қорақалпоқистон]] мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-nukus |title=Фурудгоҳи Нуқус |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-02}}&lt;/ref&gt;

[[Нуқус]] пойтахти [[Ҷумҳурии Қароқалпоқистон|Ҷумҳурии Мухтори Қорақалпоқистон]] дар [[Ӯзбекистон]] буда, дар наздикии бодияи [[Қизилқум]] воқеъ аст. Фурудгоҳ дар паст тарин баландӣ дар байни фурудгоҳҳои Ӯзбекистон — 76 метр аз сатҳи баҳр — ҷойгир аст.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Нуқус дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Дар давраи Шӯравӣ дар ин ҷо яке аз эскадрилияҳои озмоишии авиатсионӣ мустақар буд, ки дар озмоишҳои силоҳи кимиёвӣ иштирок мекард.

Пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]] дар соли [[1991]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт ва хатҳои ба шаҳрҳои Россия ва [[Қазоқистон]] кушода шуданд. Фурудгоҳ танҳо роҳи ҳавоии мусофирбарии ин минтақаи дурдаст мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Алмаото]], [[Ақтой]], [[Истамбул]], [[Маскав]], [[Тошканд]], [[Муйноқ]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Pobeda]] || [[Маскав]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Алмаото]], [[Ақтой]], [[Атирой]], [[Тошканд]]
|-
| [[FlyArystan]] || [[Алмаото]]
|-
| [[SCAT Airlines]] || [[Ақтой]]
|}

Фурудгоҳи Нуқус дар ҳафта беш аз 20 парвози мусофирбарӣ ба шаҳрҳои Ӯзбекистон ва ИДМ дорад.

== Зерсохтор ==
=== Хатҳои фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Паҳнӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 15/33 || 3,000 || 48 || Бетон
|-
| 07/25 || 600 || 25 || Бетон
|}

Хати асосии 3,000-метра барои парвозҳои мусофирбарӣ истифода мешавад.

=== Терминал ===
Терминали фурудгоҳ барои хизматрасонии мусофирони дохилӣ ва байналмилалӣ мувофиқ карда шудааст. Ин фурудгоҳ ягона нуқтаи пайвасти ҳавоии Қорақалпоғистон бо дигар минтақаҳо мебошад.

== Нигаред низ ==
* [[Нуқус]]
* [[Қорақалпоғистон]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-nukus Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>619cwqlq9ifh0aaqfq1mgwxlk4726o0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Намангон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330063</id>
    <revision>
      <id>1461908</id>
      <timestamp>2026-04-03T11:49:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1461908</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4561" sha1="4xphtoz7ajmcm9zr5jvo7jwicz7wnwc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Намангон
| nativename       = Namangan xalqaro aeroporti
| IATA             = NMA
| ICAO             = UZFN
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Намангон]]
| location         = [[Намангон]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 520
| elevation-f      = 1,706
| coordinates      = {{Coord|40|59|14|N|071|33|23|E|type:airport}}
| website          = [https://www.uzairways.com uzairways.com]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 10/28
| r1-length-m      = 3,261
| r1-surface       = [[Асфалт]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Намангон''' (ӯзбекӣ: ''Namangan xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''NMA''', ИКАО: '''UZFN''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Намангон]] буда, дар ғарби ин шаҳр воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan |title=Фурудгоҳи байналмилалии Намангон |publisher=Uzbekistan Airways |accessdate=2026-04-03}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 520 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, тавассути [[Uzbekistan Airways]] идора карда мешавад. Он яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои [[Ӯзбекистон]] мебошад ва хатҳои мустақим ба шаҳрҳои Аврупо, Россия ва Ховари Миёна дорад.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Намангон дар давраи [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] сохта шудааст. Аз соли [[1991]], пас аз истиқлолияти [[Ӯзбекистон]], фурудгоҳ ба маркази нақлиёти ҳавоии вилоят табдил ёфт.

Дар солҳои 2010-ум навсозии куллии терминал анҷом ёфт. Дар ин давра шумори хатҳои байналмилалӣ назаррас афзуд: хатҳои нав ба [[Истамбул]], [[Дубай]], [[Ҷидда]] ва шаҳрҳои Россия кушода шуданд. Имрӯзҳо Намангон аз рӯи шумори мусофирон дар Ӯзбекистон ҷойи сеюмро ишғол мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]], [[Деҳлӣ]], [[Уфа]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Ural Airlines]] || [[Маскав]], [[Иркутск]], [[Сочи]], [[Екатеринбург]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Истамбул]], [[Дубай]]
|-
| [[Centrum Air]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Новосибирск]], [[Самарқанд]], [[Истамбул]]
|-
| [[Flynas]] || [[Ҷидда]]
|-
| [[Jazeera Airways]] || [[Кувайт]]
|-
| [[Red Wings Airlines]] || [[Маҳачқалъа]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 3,261 || Асфалт
|}

Хати фуруди 3,261-метра имкони қабули ҳавопаймоҳои бузург — аз ҷумла [[Boeing 767]] ва [[Airbus A330]] — медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали байналмилалӣ баъди навсозии солҳои 2010-ум иқтидори назаррасро дорад. Дар он дӯконҳои Дюти фри, ресторанҳо, хизматрасониҳои VIP ва Wi-Fi мавҷуд аст.

== Нигаред низ ==
* [[Намангон]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.uzairways.com/en/flights/international-airport-namangan Саҳифаи расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>4xphtoz7ajmcm9zr5jvo7jwicz7wnwc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Тирмиз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330064</id>
    <revision>
      <id>1461911</id>
      <timestamp>2026-04-03T11:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1461911</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3962" sha1="8ain4p8keibxyd3li8syj8ao5n4w0vo" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном              = Фурудгоҳи байналмилалии Тирмиз
| nativename       = Termiz xalqaro aeroporti
| IATA             = TMJ
| ICAO             = UZST
| type             = Ҳамагона
| operator         = [[Uzbekistan Airways]]
| city-served      = [[Тирмиз]]
| location         = [[Тирмиз]], [[Вилояти Сурхондарё]], [[Ӯзбекистон]]
| elevation-m      = 313
| elevation-f      = 1,027
| coordinates      = {{Coord|37|17|12|N|067|18|36|E|type:airport}}
| website          = [http://termezairport.uz termezairport.uz]
| metric-elev      = y
| metric-rwy       = y
| r1-number        = 07/25
| r1-length-m      = 3,000
| r1-surface       = [[Бетон]]
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Тирмиз''' (ӯзбекӣ: ''Termiz xalqaro aeroporti''; ИОТА: '''TMJ''', ИКАО: '''UZST''') — фурудгоҳи байналмилалии шаҳри [[Тирмиз]] буда, дар [[Вилояти Сурхондарё]]и [[Ӯзбекистон]] воқеъ аст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://termezairport.uz |title=Фурудгоҳи байналмилалии Тирмиз |publisher=termezairport.uz |accessdate=2026-04-03}}&lt;/ref&gt;

Фурудгоҳ дар баландии 313 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир буда, дар наздикии марзи [[Афғонистон]] воқеъ аст. Ин мавқеи ҷуғрофӣ фурудгоҳро дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар Афғонистон аҳамияти стратегӣ бахшида буд.

== Таърих ==
Фурудгоҳи Тирмиз дар замони [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ҳамчун объекти ҳарбӣ ва нақлиётӣ истифода мешуд.

Дар солҳои 2000-ум, дар давраи амалиётҳои [[НАТО]] дар [[Афғонистон]], фурудгоҳ аҳамияти стратегии вижа пайдо кард. [[Нерӯҳои ҳавоии Олмон]] ҳавопаймоҳои C-160 Transall-и худро дар ин ҷо барои таъмини гурӯҳи ISAF истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.bundestag.de |title=ISAF-Mandat |publisher=Bundestag.de}}&lt;/ref&gt;

Пас аз хуруҷи НАТО аз Афғонистон дар соли [[2021]], фурудгоҳ пурра ба нақлиёти ҳамагона табдил ёфт.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:80%; font-size:90%;&quot;
! Авиакомпания !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Uzbekistan Airways]] || [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]], [[Тошканд]]
|-
| [[Silk Avia]] || [[Тошканд]]
|-
| [[Qanot Sharq]] || [[Санкт-Петербург]]
|-
| [[Pobeda]] || [[Маскав]]
|-
| [[Azimuth]] || [[Сочи]]
|}

== Зерсохтор ==
=== Хати фуруд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:55%; font-size:90%;&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3,000 || Бетон
|}

Хати 3-километра имкони қабули ҳавопаймоҳои миёна ва бузургро медиҳад.

=== Терминал ===
Терминали мусофирбарӣ барои парвозҳои дохилӣ ва байналмилалӣ хизмат мекунад. Дар он хизматрасониҳои асосии фурудгоҳӣ мавҷуд аст.

== Нигаред низ ==
* [[Тирмиз]]
* [[Вилояти Сурхондарё]]
* [[Ӯзбекистон]]
* [[Uzbekistan Airways]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://termezairport.uz Сайти расмии фурудгоҳ]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нақлиёти ҳавоӣ]]</text>
      <sha1>8ain4p8keibxyd3li8syj8ao5n4w0vo</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>