Ҷорҷ Вашингтон

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Ҷорҷ Вашингтон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2258</id>
    <revision>
      <id>1463663</id>
      <parentid>1396815</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T02:54:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14510" sha1="4103tuuh80wwzex2u8zblmwxrobvqat" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|вазифа           = [[Президенти ИМА]]
| страна            =       
| имя               = Ҷорҷ Вашингтон
| оригинал имени    = George Washington
| герб = 
| тартиб            = 1
| акс               = George Washington by Adolf Ulrik Wertmuller.jpg
| бар               = 250px
| парчам            = Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg
| парчам            = Flag of the United States (1777–1795).svg 
| аввалдавр         = {{date|30|04|1789|1}}
|охирдавр           = {{date|04|03|1797|1}}
| пешгузашта        = вазифа таъсис ёфт&lt;br&gt;[[Сайрус Гриффин]] ҳамчун Президенти Конгресси Конфедератсия
| ҷонишин           = [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
| ноиби президент   = [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
| дата рождения     = 22.02.1732
| место рождения    = Бриджс-Крик, {{МестоРождения|Виргиния}}, [[Британская Америка]]
| дата смерти       = 14.12.1799
| место смерти      = {{МС|Маунт-Вернон|в Виргинии}}
| гражданство       = {{Флагификация|ИМА|1789}}
| вероисповедание   = не афишировал&lt;ref&gt;[http://web.archive.org/web/20090507180334/http://www.washprofile.org/ru/node/5830 Отцы-основатели ИМА: символы веры | Washington ProFile - International News &amp; Information Agency&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;
| партия            = беспартийный
| в браке           = [[Вашингтон, Марта|Марта Кастис Дандридж]]
| отец              = [[Вашингтон, Огастин|Огастин Вашингтон]]
| мать              = [[Болл, Мэри|Мэри Болл Вашингтон]]
| похоронен = [[Маунт-Вернон]],&lt;br&gt; штат {{МЗ|Виргиния}}
| дети = нет
| награды = Золотая Медаль Конгресса, Благодарность от Конгресса
| подпись = George Washington signature.png
}}
[[Акс:Mount Rushmore Closeup 2017.jpg|thumb|мини|300px|Муҷассамаи президентон Ҷорҷ Вашингтон, [[Томас Ҷефферсон]], [[Теодор Рузвелт]] ва [[Абраҳам Линколн]] дар Маҷмаамаи миллии кӯҳи Рашмор]]
'''Ҷорҷ Вашингтон''' ({{забон-ен|George Washington}}; [[22 Феврал]] [[Соли 1732|1732]], [[Бриҷс-Крик]], иёлати [[Вирҷиния]] — [[14 декабр]] [[Соли 1799|1799]], [[Маунт-Вернон]]) — арбоби давлатӣ, сиёсатмадор, афсар, кишоварз, нахустин Президенти [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], сарфармондеҳи Артиши континенталӣ дар Ҷанги мустамликаҳои амрикоиҳои шимолӣ барои истиқлол (1756—1763), асосгузори давлати соҳибистиқлоли ИМА.

Ҷорҷ Вашингтон аввалин президенти [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] (солҳои 1789—1997). Аз оилаи заминдори (плантатори) сарватманд. Дар ибтидои Ҷанги ҳафтсола (1756—1763) дар рутбаи полковник фармондеҳи қӯшунҳои [[Вирҷиния]] буд. Соли 1774 ба Конгресси 1, с. 1775 ба Конгресси 2 континенталӣ интихоб гардид. Дар ибтидои ҷанги мустамликаҳои амрикоиҳои шимолӣ барои истиқлол зидди мустамликадорони Англия Конгресси ИМА Вашингтонро сарфармондеҳи қӯшунҳои мусаллаҳи шӯришгарон интихоб кардааст. (15 июни 1775). Дар ин вазафа истеъдоди лашкаркашӣ ва ташкилотчигии ӯ зоҳир гардид. Соли 1787 президенти ИМА интихоб шуда, сиёсати консервативиро пеш гирифт. Вашингтон яке аз асосгузорони системаи сиёсии дупартиявӣ дар ШМА аст. Вашингтон дар таърихи ИМА чун арбоби тараққипарвари давлатӣ дохил шудааст, зеро вай муборизаи мустамликаҳоро баҳри истиқлол дастгирӣ ва сарварӣ намуд.

== Зиндагинома ==
Ҷорҷ Вашингтон [[22 феврал]]и соли [[1732]] дар оилае, ки аллакай 4 — насл (поколение) ки дар Вирҷиния зиндагӣ мекарданд, таваллуд ёфтааст. Дар оилаи заминдор ба дунё омадааст. Таҳсилоти хонаводагӣ гирифтааст, мутолиаи китобро дӯст медошт. Дар синни 11 солагӣ бе падар мондааст. Касбаш заминпаймо (заминченкун) буд ва дар соли 1748 дар экспедитсияи лорд Ферфакс, ки корҳои заминпаймоиро дар водии Шенандоа мегузаронид, иштирок кардааст. Ҷорҷ дар оилаи бародари ӯгай Лоуренс тарбия ёфта баъд аз вафоти ӯ, [[соли 1752]] вориси мулки Маунт-Вернон, наздики Александрия дар дарёи Потомак шудааст. Ҳамин сол, ӯ майори лашкари халқӣ таъйин мегардад ва дар амалиётҳои низомии зидди фаронсавиҳо ва ҳиндуҳои амрикоӣ иштирок намудааст. Соли 1758 бо рутбаи ҳарбии полковник ба истеъфо баромадааст. Соли 1759 Ҷорҷ Вашингтон ба бевазани сарватманд Марта Дендриҷ Кастис хонадор мешавад ва соҳиби 17 ҳазор акр замин, 300 ғулом ва молу мулк гардида, бо кӯшишу ғайрати хеш ба яке аз заминдорони сарватманди Вирҷиния мубаддал мегардад.

Ҷорҷ Вашингтон сарчашмаи таърихи миллии Амрико аст. Ӯ дар муборизаи озодихоҳии сенздаҳ собиқ мустамликаҳои [[Подшоҳии Муттаҳида|Британиёи Кабир]] ва ба иттиҳоди ҷумҳуриҳои [[иёлот]]ҳои мустақил ва таъсиси якумин давлати федеративии ҳозиразамон ИМА ширкат варзидааст. Дар Вирҷиния ва дар Конгресси Континенталӣ ӯ ба гурӯҳе таалуқ дошт, ки ба муқобили сиёсати [[Подшоҳии Муттаҳида|Британиёи Кабир]] мубориза мебурд.

== Фаъолият ==
Солҳои 1758—1774 Вашингтон ба Маҷлиси Қонунгузории Вирҷиния интихоб шудааст ва дар он ҷо барои дифои ҳуқуқҳои мустамлика зидди метрополия баромад кардааст. Ӯ яке аз вакилони Конгресси якуми континенталӣ буд. Баъди задухӯрдҳои низомӣ бо [[Британияи Кабир]] аз оштӣ шудан дасткашида боз ба хидмати низомӣ баргашт ва ниҳоят дар натиҷаи интихобот, якдилона сарфармондеҳи Артиши континенталӣ таъйин шудааст. Ӯ ҳамчун сарфармондеҳи қӯшунҳои амрикоӣ муқобилиятро бар зидди ҳукумати метрополия — [[Подшоҳии Муттаҳида|Британиёи Кабир]] ташкил ва ба уҳда гирифт, ки баъд аз ҳашт соли ҷанг ба муcтақилияти ИМА оварда расонид. Боварӣ ва зарурат ба ҳукумати пурқувват ва марказӣ дар коркард ва қабули сарқонуни нав [[Конститутсияи ИМА]] дар солҳои [[1787]]—[[1788]] ширкат варзид. Дар вазифаи президентӣ ИМА асосҳои давлати ҷумҳуриявӣ — федеративиро барпо кард, то ки амрикоиҳо ҳамдигарфаҳмии миллиро ёбанд. Вашингтон артишро ба тарзи нав ташкил намуд, ба вай сарварӣ мекард ва ҳамроҳи он аз муҳосираи [[Бостон]], соли 1776 сар карда то таслимшавии қӯшуни англисӣ назди Йорктаун соли 1781 буд. Моҳи ноябри соли 1783 баъд аз ба имзо расидани Шартномаи сулҳи Париж, ӯ ба истеъфо баромад ва ба Маунт-Вернон баргашт.

Аз бобҳои мавҷудаи Конфедератсия норозигӣ намуда Вашингтон ба вазифаи Раиси Конвенти конститутсионӣ интихоб гардид. Конвенти конститутсионӣ соли 1787 [[Конститутсияи ИМА]] навишта ба охир расонид. Соли 1789 дар интихобот Ҷорҷ Вашингтон бо як овоз президенти аввалини [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] интихоб шуд. Соли 1792 бори дуюм якдилона ба вазифаи президент интихоб гардид. Аз байни президентони мамлакат Вашингтон ягона шахсест, ки ду маротиба коллегияи интихобкунандагон якдилона ба ӯ овоз додааст. Ҳамчун сарвари давлат ба мустаҳкамшавии Иттиҳод, амалӣ гардидани талаботҳои конститутсия ва бунёди пойтахти мамлакат мусоидат кард. Ба ташкил намудани идораҳои марказии ҳукумат, сохтори идоракунӣ ва сохтани амсоли (тимсоли) институти президентӣ ва барои ҳавасмандкунии рушди иқтисодиёт, кумак расонидааст. Ӯ бо Конгресси [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муносибати дӯстона дошт. Дар таърихи ИМА, соли 1794 аввалин исёни зиддиҳукуматиро торумор намуд. Дар сиёсати байналмилалӣ аз дахолат ба корҳои дохилии мамолики аврупоӣ худдорӣ мекард. Номзадии худро барои навбати сеюм ба вазифаи президент гузоштан даст кашид. Пеш аз тарки мақоми президентӣ ба миллат бо номаи видоӣ муроҷиат кард.

Мақоми президентиро тарк намуда Ҷорҷ Вашингтон ба Маунт-Вернон баргашт ва зуд-зуд пойтахти сохта шудаистодаро хабар мегирифт. Конгресс ба Ҷорҷ Вашингтон унвони «Падари Ватан»-ро эҳдо намудааст. Ҳангоми муташанниҷ гардидани муносибат бо Фаронса, соли 1798 Вашингтон ба таври рамзӣ сарфармондеҳи артиш таъйин шуда буд. Ҷорҷ Вашингтон [[15 декабр]]и [[соли 1799]] вафот кардааст. 18 декабр дар Маунт-Вернон ба хок супорида шудааст.

Ӯ нахустин президенте мебошад, ки бар зидди [[Подшоҳии Муттаҳида|Британиёи Кабир]] барои истиқлоли давлатӣ мубориза бурдааст ва бо роҳбарии ӯ Амрико аз зулми Англия комилан озод шудааст. Барои нигоҳ доштани поси хотири Ҷорҷ Вашингтон, пойтахти ИМА ва дигар сохторҳои маъмуриву давлатии кишвар ба номи ӯ номгузорӣ шудаанд.

== Адабиёт ==
* Ушаков В. А., Джордж Вашингтон: страницы истории, СПб., 2006
* Американские президенты : 41 ист. портр. от Д. Вашингтона до Б. Клинтона / Под ред. Ю.Хайдекинга; Пер. с нем. Л. В. Седовой, Ростов н/Д; М. : Феникс : Зевс, 1997
* Богучарский В. Я., Георг Вашингтон и основание Северо-Американских соединённых штатов, М., 1895
* Анненская А. Н., Георг Вашингтон и война за независимость, СПб., Монтвид, ценз. 1899
* Гизо, Франсуа, В борьбе за свободу : Очерки из жизни Вашингтона, СПб., 1907
* Валуева-Мунт А. П., Джордж Вашингтон / Сост. А. П. Мунт, СПб, 1880
* Яковлев Николай ,Вашингтон.- Ростов н/Д : издательство «Феникс»,1997.-544 с (ЖЗЛ)

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{Президентҳои ИМА}}

[[Гурӯҳ:Инқилобчиёни ИМА]]
[[Гурӯҳ:Сарварони ҳарбии ИМА]]</text>
      <sha1>4103tuuh80wwzex2u8zblmwxrobvqat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хатти ниёгон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5085</id>
    <redirect title="Хатти форсӣ" />
    <revision>
      <id>1463640</id>
      <parentid>995242</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:43:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3642</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Хатти форсӣ]]</comment>
      <origin>1463640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh" xml:space="preserve">#равона [[Хатти форсӣ]]</text>
      <sha1>ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳуруфи форсӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5086</id>
    <redirect title="Хатти форсӣ" />
    <revision>
      <id>1463642</id>
      <parentid>995243</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3642</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Хатти форсӣ]]</comment>
      <origin>1463642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh" xml:space="preserve">#равона [[Хатти форсӣ]]</text>
      <sha1>ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хатти Форсӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5124</id>
    <redirect title="Хатти форсӣ" />
    <revision>
      <id>1463639</id>
      <parentid>995244</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:43:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3642</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Хатти форсӣ]]</comment>
      <origin>1463639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh" xml:space="preserve">#равона [[Хатти форсӣ]]</text>
      <sha1>ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шабнами Сурайё</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10746</id>
    <revision>
      <id>1463719</id>
      <parentid>1444565</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T10:36:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7604" sha1="2swkw00yhmj38euzmtmt4tla8q36gcg" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
| замина = &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
| ном = Шабнами Сурайё
| номи аслӣ = Шабнам
| тасвир = Shabnam Surayo.jpg
| бар = 
| тавсифи тасвир = 
| ном ҳангоми таваллуд = 
| номи пурра = 
| таърихи таваллуд = 14.10.1981
| зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Кӯлоб|шаҳри Кӯлоб}}, [[Тоҷикистон]]
| таърихи даргузашт = 
| маҳалли даргузашт = 
| солҳои фаъолият = 
| кишвар = 
| касб = овозхон
| навъи садо = 
| асбоб = 
| сабк = [[мусиқии поп]]и [[тоҷик]]ӣ, эстрада
| номи мустаъор = 
| гурӯҳ = 
| ҳамкорӣ = 
| ношир = 
| ҷоизаҳои адабӣ = Big Apple Award (New York 2014), Daf BAMA Music Awards (Hamburg 2017)
| викианбор = 
| викитека = 
| вебгоҳ = 
}}

'''Шабнами Сурайё''' ([[14 октябр]]и [[1981]], [[Кӯлоб]],  [[ҶШС Тоҷикистон]]) — яке аз маҳбубтарин [[ҳунарпеша]]ҳо дар заминаи овозхонӣ ва [[рақс]]у [[мусиқии поп]]и [[тоҷик]]ӣ мебошад.

== Зиндагинома ==
Шабнами Сурайё — [[14 октябр]]и соли [[1981]] дар шаҳри [[Кӯлоб]] таваллуд шудааст. Шабнам ҳамчун «тахаллуси саҳнавӣ» ба худ, ба шарафи модараш Сурайё Қосимова, «Шабнами Сурайё»—ро қабул кардааст. Падараш корманди ҳифзи ҳуқуқ, шодравон Хуршед Рабиев, модари Шабнам — [[Сурайё Қосимова]] ва хоҳараш [[Фарзонаи Хуршед]] — низ аз ҳунарпешаҳои шинохта дар [[Тоҷикистон]] ҳастанд. Шавҳари Шабнами Сурайё, Холид Зоҳир мебошад ва онҳо духтаре доранд бо номи Шарифа.

== Ҳунарнамоӣ ==
Шабнамро машҳуртарин овозхони тоҷик медонанд, ки шуҳраташ аз марзҳои Тоҷикистон гузашта ва ҳунараш дар [[Осиёи Миёна]], [[Эрон]]у [[Афғонистон]] дӯстдорони бисёре дорад. Шабнам сурудҳои тоҷикӣ, русӣ, афғонӣ ва форсиро бо мусиқиҳои замонавӣ тобиш дода месарояд, ки ҳаводоронаш аз ин ру меафзоянд. Вай сурудҳои [[Сурайё Қосимова]], [[Фарҳоди Дарё]], [[Лайло Фуруҳар]] ва [[Аҳмад Зоҳир]]ро низ бозхонӣ кардааст. Шабнам соли 2004 бо суруди &quot;Ман садқаи ту&quot;дар саҳнаи мусиқии Тоҷикистон зуҳур кард&lt;ref&gt;[http://www.ozodi.org/content/article/2067673.html Шабнам: «Ман зани хушбахтам»]&lt;/ref&gt;, аммо замоне номдор шуд, ки яке аз сурудҳояш «Аз қудуми сафар» дар соли [[2006]] ''беҳтарин суруди Тоҷикистон'' шинохта шуд&lt;ref&gt;[https://archive.is/20120719134154/www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2007/02/070212_rm-taj_singer_picture1.shtml Гузориши Би-би-си]&lt;/ref&gt;.

Шабнам дар солҳои [[2008]]—[[2009]] бо ибтикори ширкатҳои хориҷӣ панҷ консерт дар [[Аврупо]] ([[Мюнхен]], [[Лондон]], [[Берлин]], [[Дюселдорф]]), се консерт дар [[Канада]] ([[Монреал]], [[Ванкувер]], [[Торонто]]) ва 10 консерт дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ([[Ню-Йорк]], [[Лос Анҷелес]], [[Сан Франсиско]]) баргузор кардааст. Дар соли 2014 сазовори ҷоизаи беҳтарин ҳунарпешаи кишварҳои форсизабон, дар озмуни мусиқии «Big Apple Award», дар шаҳри Ню Йорк гардид. Соли 2017 дар озмуни мусиқии «Daf BAMA Music Awards 2017» ки дар шаҳри [[Ҳамбург]]и [[Олмон]] баргузор шуд, Шабнам иштирок кард ва соҳиби ҷоиза шуд. То ба кунун албомҳои зиёдаш рӯи нашрро дидааст. Шабнам бо бархе аз овозхонони тоҷик, аз ҷумла [[Ҷонибек Муродов]], [[Садриддин Наҷмиддин]], [[Баҳром Ғафурӣ]], шодравон [[Суҳроб Сафарзод]], [[Парвина Шукруллоева]] ва дигарон ҳамкорӣ мекунад. Шабнам дар [[Эрон]], [[Афғонистон]] ва [[Ӯзбакистон]] низ дӯстдорони бисёре дорад, аз он хотир, ки бархе аз сурудҳои маъруфи эрониву афғониро, аз ҷумла «Ёри сабзина», «То туро дидам», «Аз қудуми сафар» (аз [[Амирҷон Сабурӣ]]) ва «Шишта бошам» (аз [[Фарҳоди Дарё]]) бозхонӣ карда бо овозхонони тоҷики афғонистонӣ [[Ҷовид Шариф]] ва [[Наҷиб Навобӣ]] ва эронии амрикоӣ [[Лайло Фуруҳар]], бо сарояндаи ӯзбек [[Юлдуз Усмонова]] сурудҳои дуовоза иҷро кардааст. Соли 2007 [[Созмони Милали Муттаҳид|Созмони Миллали Муттаҳид]] Шабнами Сурайёро Сафири ихтиёрии СММ аз ҷониби Тоҷикистон таъйин намуд, то ки барои рушди барномаи СММ доир ба мубориза зидди бемории норасоии масъунияти бадан [[СПИД|БНМБ]] мусоидат намояд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://ovozz.ru/artists/shabnami-surajyo/ Сурудхо ва ҳаёти Шабнами Сурайё]
* [http://www.shabnamsuraya.com/ Вебгоҳи расмии Шабнам Сурайё] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130820151553/http://www.shabnamsuraya.com/ |date=2013-08-20 }}
* [https://web.archive.org/web/20090918232327/http://www.simo-tj.ucoz.ru/photo/33/ '''Аксҳои Шабнам Сурайё''']
* [https://archive.is/20130707013630/www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2006/01/060108_so_entertainment.shtml Гуфтугӯ бо Шабнами Сурайё — Бахши нахуст]
* [https://archive.is/20130707024124/www.bbc.co.uk/persian/tajikistan/story/2006/01/060115_rm_tajentertainment_cyr.shtml Гуфтугӯ бо Шабнами Сурайё — Бахши дуюм]
* [http://www.asiaplus.tj/articles/55/1034.html Шабнами СУРАЙЁ: «Если обо мне говорят, значит, я чего-то стою»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927201842/http://www.asiaplus.tj/articles/55/1034.html |date=2007-09-27 }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сарояндаҳои асри XXI]]</text>
      <sha1>2swkw00yhmj38euzmtmt4tla8q36gcg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бофтаи эпителӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13492</id>
    <revision>
      <id>1463704</id>
      <parentid>1461060</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T07:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>163</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Epithelium_types_tajik.png|Epithelium_types_tajik.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Túrelio|Túrelio]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Derivative work of an image that is not under a free license: The secret</comment>
      <origin>1463704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36786" sha1="551gky3u1mgzyp5ti4n7si45pxnygl9" xml:space="preserve">[[акс:Epithelial Tissues Stratified Squamous Epithelium (40230842160).jpg|thumb|350px|Эпителияи бисёрқабатаи ҳамвор, рангкунии гематоксилин-эозин]]
'''Эпителия''' ([[Номи илмӣ|номи илмӣ]]: ''epithelium''), ё '''бофтаи эпителӣ''' — маҷмӯи ҳуҷайраҳои қутбии дифференсиатсияшуда, ки дар шакли қабат ба ҳам зич часпида, дар болои мембранаи базалӣ мехобанд. Эпителия дар сарҳади муҳити беруна ё дарунии организм ҷойгир буда, қисми зиёди ғадудҳоро ташкил медиҳад{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=148}}. Дар эпителия моддаи байниҳуҷайравӣ ва рагҳои хунгард вуҷуд надоранд, аммо иннерватсияи фаровон дорад. Эпителияҳо метавонанд аз ҳар се қабатҳои ҷанинӣ: энтодерма, эктодерма ва мезодерма ба вуҷуд оянд, гарчанде ки қисми зиёди онҳо аз энтодерма ва эктодерма сарчашма мегиранд. Чанд таснифоти бофтаҳои эпителиалӣ мавҷуд аст, вале таснифоти морфологӣ бештар паҳн шудааст, ки дар он эпителияҳо аз рӯи шумораи қабатҳо (як ё бисёрқабата) ва шакли ҳуҷайраҳо (ҳамвор, кубӣ, призмавӣ), инчунин қобилияти шохшавӣ тақсим мешаванд. Ба бофтаҳои эпителиалӣ қобилияти баланди регенератсия хос аст.

== Хусусиятҳои морфофизиологӣ ==
Аз рӯи хусусиятҳои морфофизиологӣ ҳуҷайраҳои эпителия (''эпителиоситҳо'') хеле гуногунанд, вале як қатор аломатҳо мавҷуданд, ки ба ҳамаи ҳуҷайраҳои эпителия хосанд. Дар эпителияҳо моддаи байниҳуҷайравӣ амалан вуҷуд надорад, ҳуҷайраҳо ба ҳам зич часпида, дар байни худ тамосҳои байниҳуҷайравӣ — тамосҳои зич, тамосҳои шикофӣ ва десмосомаҳоро ба вуҷуд меоранд. Ба шарофати тамосҳои зич гузариши интихобии эпителия таъмин карда мешавад{{sfn|Ross, Pawlina|2011|p=121}}. Эпителия дар болои мембранаи базалии ғафсиаш тақрибан 1 мкм ҷойгир аст, ки ҷузъҳои онро ҳам ҳуҷайраҳои эпителия ва ҳам бофтаи пайвандкунанда-и зери он месозанд{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=149}}.

Шакли ҳуҷайраҳои эпителиалӣ метавонад кубӣ, силиндрӣ, ҳамвор бошад ва аз миқдори [[Ситоплазма|ситоплазма]] ва органеллаҳо дар он вобаста аст, ки ба сатҳи фаъолияти метаболикӣ алоқаманд мебошад. Эпителиоситҳои ҳамвор камтар фаъоланд. Дар ҳуҷайраҳои сутуншакл ретикулуми эндоплазмавӣ хеле фаъол буда, митохондрияҳо-и сершумор доранд. Баъзан ҳуҷайраҳои эпителиалӣ дорои пигмент мебошанд, масалан, ҳуҷайраҳои рангинияи чашм, тӯрпарда ва [[Пӯст|пӯст]]{{sfn|Singh|2011|p=52}}.

Мембранаи базалӣ ба пластинкаи равшани зериэпителиалии аз ҷиҳати электронӣ шаффоф бо ғафсии 20 то 40 нм (lamina lucida) ва пластинкаи торик (lamina densa) бо ғафсии 20—60 нм (бино ба маълумоти дигар, 20—100 нм{{sfn|Жункейра, Карнейро|2009|с=87}}) тақсим мешавад. Пластинкаи торик аз матритсаи аморфӣ иборат аст, ки мустаҳкамии механикии онро коллагени навъи IV таъмин мекунад. Ҳуҷайраҳои эпителиалӣ бо мембранаи базалӣ тавассути нимдесмосомаҳо бо иштироки гликопротеинҳои фибронектин, ламинин ва нидоген пайваст мешаванд. Ионҳои [[Калсий|калсий]] дар часпидан ба мембранаи базалӣ нақши муҳим мебозанд. Мембранаи базалӣ ғайр аз такягоҳи механикӣ буданаш, вазифаи трофикиро низ иҷро мекунад — маводи ғизоиро ба ҳуҷайраҳои эпителия мегузаронад, зеро дар эпителияҳо рагҳои хунгард нестанд{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=149—150}}.

[[акс:Microvilli-Duodenum.JPG|thumb|Ҳошияи шӯткашакл дар микроворсинкаҳои [[Рӯдаи дувоздаҳангушта|рӯдаи дувоздаҳангушта]]]]
Эпителиоситҳо дорои қутбияти возеҳ мебошанд: қисмҳои апикалӣ ва базалии онҳо аз ҳамдигар фарқи калон доранд. Қутбият бештар дар эпителияҳои якқабата дида мешавад, масалан, сатҳи апикалии ҳуҷайраҳои рӯда микроворсинкаҳо-и сершумор доранд, вале дар қисми базалӣ микроворсинкаҳо нестанд ва он ҷо ҷаббиши маводи ғизоӣ ва ҷудошавии маҳсулоти мубодила ба [[Хун|хун]] ё лимфа сурат мегирад. Микроворсинкаҳои хеле дароз ва беҳаракатро стереоситҳо меноманд. Стереоситҳоро дар иловаи тухмдон дар системаи таносули мардон ва дар ҳуҷайраҳои мӯякдори гӯши дарунӣ ёфтан мумкин аст{{sfn|Ross, Pawlina|2011|p=110}}. Эпителияҳо ба шарофати тақсимшавии митозӣ ва дифференсиатсияи ҳуҷайраҳои бунёдӣ, ки қобилияти тақсимшавиро дар давоми тамоми ҳаёт нигоҳ медоранд, қобилияти баланди регенератсия доранд{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=151, 160}}.

Дар эпителия иннерватсияи фаровон мавҷуд буда, бисёр нӯгҳои асаби ҳассос (ресепторҳо) ҷойгир шудаанд{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=160}}.

Ҳамчун маркери ситогенетикии ҳуҷайраҳои эпителиалӣ сафедаи ситокератин истифода мешавад. Зиёда аз 20 намуди ситокератин маълум аст, ки дар намудҳои гуногуни эпителия мавҷуданд. Ин дар тадқиқоти гистологии омосҳо аҳамияти калон дорад{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=149}}.

== Вазифаҳо ==
Бофтаҳои эпителӣ дар организм бисёр вазифаҳои муҳимро иҷро мекунанд. Онҳо муҳити дарунии организмро муҳофизат мекунанд, интиқоли транссетсюллюлярии моддаҳоро таъмин менамоянд, луоб, гормонҳо, [[Фермент|ферментҳо]] ва дигар моддаҳоро хориҷ мекунанд (секретсия), ҷаббиши моддаҳоро аз ҷавфи узвҳо (дар рӯда ё каналчаҳои гурда) амалӣ месозанд. Ба шарофати гузариши интихобии тамосҳои байниҳуҷайравӣ, эпителияҳо интиқоли моддаҳоро байни узвҳои гуногун назорат мекунанд. Баъзе ҳосилаҳои эпителия, ба монанди пиёзчаҳои чашидан, тӯрпарда ва ҳуҷайраҳои махсуси мӯякдори [[Гӯш|гӯш]] вазифаи [[Системаи сенсорӣ|сенсориро]] иҷро мекунанд{{sfn|Gartner|2017|p=99}}.
== Решаи ном ==
Номаш аз решаҳои {{lang-gr|ἐπι-}} (эпи), &quot;дар рӯи&quot; ё &quot;дар болои&quot; ва {{lang-gr|θηλή}} (теле) &quot;пистон&quot; гирифта шудааст. Сабабаш он аст, ки дар аввал '''эпител''' гуфта, болои &quot;пистонча&quot;-ҳои шаффофи лабро дар назар доштаанд.
== Таснифот ==
Чанд таснифоти эпителияҳо мавҷуданд, ки хусусиятҳои гуногуни бофтаҳои эпителиалиро ба назар мегиранд: морфологӣ, функсионалӣ ва онтофилогенетикӣ{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=151}}.
=== Таснифоти морфологӣ ===
Таснифоти морфологӣ, ки дар асоси шакли ҳуҷайраҳо ва алоқаи онҳо бо мембранаи базалӣ сохта шудааст, бештар паҳн гардидааст. Мувофиқи ин таснифот, ҳамаи эпителияҳо ба якқабата (ки дар онҳо ҳамаи ҳуҷайраҳо бо мембранаи базалӣ алоқаманданд) ва бисёрқабата (ки дар онҳо танҳо қабати поёнии ҳуҷайраҳо бо мембранаи базалӣ бевосита алоқа доранд) тақсим мешаванд. Аз рӯи шакли ҳуҷайраҳо эпителияи якқабата ба ҳамвор (сквамозӣ), кубӣ ва призмавӣ (сутуншакл, силиндрӣ{{sfn|Жункейра, Карнейро|2009|с=94}}) ҷудо мешавад. Дар мавриди эпителияҳои бисёрқабата ҳангоми тасниф танҳо шакли ҳуҷайраҳои қабати берунӣ ба назар гирифта мешавад{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=151—152}}.

==== Эпителияҳои якқабата ====
[[акс:Epithelial Tissues Simple Columnar Epithelium (41006485014).jpg|thumb|Эпителияи якқабатаи сутуншакл аз роҳи ҳозимаи [[Ширхӯрон|ширхӯр]]]]
Эпителияҳои якқабата ба якқатора (ки дар онҳо ҳастаҳои эпителиоситҳо дар як сатҳ ҷойгиранд) ва бисёрқатора ё псевдобисёрқабата (ки дар онҳо ҳастаҳои ҳуҷайраҳо дар сатҳҳои гуногун ҷойгиранд, гарчанде ҳамаи ҳуҷайраҳо алоқаро бо мембранаи базалӣ нигоҳ медоранд) тақсим мешаванд{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=152}}.

Ҳуҷайраҳои эпителияи якқатора шакли якхела (ҳамвор, кубӣ, сутуншакл) дошта, ҳастаҳо дар марказ ҷойгиранд{{sfn|Gartner|2017|p=99}}. Эпителияи якқабатаи ҳамворро мезотелия меноманд, ки пардаҳои серозӣ-ро (варақаҳои плевра, халтаи дил (перикард), пардаи шикам) мепӯшонад. Инчунин эндотелия, ки даруни рагҳои хунгард ва рагҳои лимфавӣ-ро мепӯшонад, ба ин гурӯҳ дохил мешавад. Эпителияи якқабатаи ҳамвор инчунин алвеолаҳои шуш, ҳалқаи Генле ва варақаи париеталии капсулаи Баумен-ро дар гурдаҳо ташкил медиҳад{{sfn|Gartner|2017|p=99}}.

Ҳуҷайраҳои эпителияи якқабатаи кубӣ шакли мукааб дошта, даруни каналчаҳои проксималӣ ва дисталии гурдаро мепӯшонанд. Ин эпителия инчунин дар фолликулаҳои [[Ғадуди сипаршакл|ғадуди сипаршакл]], сатҳи дарунии кристаллик ва қабати пигментии тӯрпарда вомехӯрад{{sfn|Singh|2011|p=48}}.

Ҳуҷайраҳои эпителияи якқабатаи призмавӣ шакли дароз дошта, барои бисёр қисмҳои роҳи ҳозима — [[Меъда|меъда]], рӯдаи борик ва [[Рӯдаи ғафс|ғафс]], халтаи талха ва баъзе роҳҳои [[Ҷигар|ҷигар]] хос мебошанд. Эпителияи призмавии мижадор даруни майнаи ҳаром ва меъдачаҳои мағзи сар-ро мепӯшонад{{sfn|Singh|2011|p=47}}.

[[акс:Psuedostratified epithelium animated.gif|thumb|left|Эпителияи псевдобисёрқабата]]
Эпителияи бисёрқатора (псевдобисёрқабата) барои роҳҳои нафас — ҷавфи бинӣ, трахея, бронхҳо ва баъзе узвҳои дигар хос аст. Дар роҳҳои нафас як қатор ҳуҷайраҳои ин эпителия мижаҳо доранд ва ҳуҷайраҳои дигар ба ҳуҷайраҳои базалӣ ва қадаҳшакл (ки луоб ҷудо мекунанд) тақсим мешаванд{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=155—156}}.

==== Эпителияҳои бисёрқабата ====
[[акс:Stratified suqamous epithelium animated.gif|thumb|Эпителияи бисёрқабатаи ҳамвор]]
Дар эпителияҳои бисёрқабата танҳо ҳуҷайраҳои қабати аз ҳама поёнӣ (базалӣ) бо мембранаи базалӣ алоқаманданд. Дар эпителияи бисёрқабатаи ҳамвори шохнашаванда се қабат мавҷуд аст: базалӣ, хордор (миёна) ва ҳамвор (сатҳӣ). Ин намуди эпителия қарнияи чашм, ҷавфи даҳон, сурхной ва [[Маҳбал|маҳбал]]-ро мепӯшонад{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=156—157}}.

Сатҳи пӯст бо эпителияи бисёрқабатаи ҳамвори шохшаванда пӯшида шудааст, ки эпидермис-ро ташкил медиҳад. Дар эпидермис раванди шохшавӣ (кератинизатсия) ба амал меояд. Эпидермис аз қабатҳои зерин иборат аст: базалӣ, хордор, донадор, дурахшон ва шохӣ. Қабати шохӣ аз ҳуҷайраҳои мурдаи ҳамвор иборат аст, ки ба пулакчаҳои шохӣ табдил ёфтаанд. Онҳо организмро аз таъсири механикӣ, химиявӣ ва гум кардани об муҳофизат мекунанд{{sfn|Gartner|2017|p=101}}.

Инчунин эпителияи бисёрқабатаи ҳамвори паракератинизатсияшуда мавҷуд аст, ки кони сахт ва милки дандон-ро мепӯшонад{{sfn|Gartner|2017|p=101}}.

[[акс:Stratified cuboidal epithelium animated.gif|thumb|Эпителияи бисёрқабатаи кубӣ дар роҳҳои ғадудҳои арақ]]
Эпителияи бисёрқабатаи кубӣ танҳо аз ду қабати ҳуҷайраҳо иборат буда, роҳҳои ғадудҳои арақро мепӯшонад. Эпителияи бисёрқабатаи сутуншакл дар организми инсон кам вомехӯрад, онро танҳо дар конъюнктиваи чашм ва баъзе қисмҳои пешоброҳа (уретра) дидан мумкин аст{{sfn|Gartner|2017|p=102}}.
==== Намудҳои махсуси эпителияҳо ====
[[акс:Transitional epithelium animated.gif|thumb|left|Эпителияи гузаранда]]
Узвҳои пешоброҳа (ҷомҳои гурда, пешоброҳҳо, қовуқ, уретра) бо '''эпителияи гузаранда'''-и махсус пӯшида шудаанд, ки ба ин узвҳо имкон медиҳад, ки ҳангоми пур шудан бо пешоб сахт кашиш ёбанд. Номи худро он аз он сабаб гирифтааст, ки қаблан гумон мерафт, ки он шакли гузаранда байни эпителияи бисёрқабатаи сутуншакл ва бисёрқабатаи ҳамвор аст. Азбаски эпителияи гузаранда танҳо дар роҳҳои пешоб вомехӯрад, онро инчунин уротелия меноманд{{sfn|Singh|2011|p=45}}. Эпителияи гузаранда одатан аз 4—6 қабати ҳуҷайра иборат аст. Дар он се қабатро ҷудо мекунанд: базалӣ, миёна ва сатҳӣ. Ҳуҷайраҳои қабати сатҳӣ хеле калонанд, аксар вақт дорои ду ё се ҳаста мебошанд ва вобаста ба дараҷаи кашишхӯрии девори узв, шакли гумбазшакл ё ҳамворро мегиранд{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=159—160}}.

Эпителияи нешизанҳо (стрекаюшие) низ як қатор хусусиятҳо дорад. Эпителияи онҳо архаикӣ аст, зеро ҳуҷайраҳояш суст дифференсиатсия шудаанд: масалан, дар гидра эпителияи беруна метавонад аз ҳисоби дедифференсиатсияи ҳуҷайраҳои ғадудии ҷавфи гастралӣ ба вуҷуд ояд{{sfn|Заварзин|1985|с=115}}.

Дар кирмҳои ҳамвории паразит (сестодҳо ва трематодҳо) бадан бо эпителияи махсуси ситситиалӣ — тегумент пӯшида шудааст. Тегумент ҳамзамон вазифаҳои монеавӣ ва ҷаббишро иҷро мекунад, инчунин кирмро аз таъсири ферментҳои гидролитикии соҳибхона муҳофизат мекунад{{sfn|Заварзин|1985|с=114}}.

Дар аксари ҳайвоноти бисёрҳуҷайраи муосир варианти маъмултарини эпителияи пӯст эпителияи кутикулавӣ мебошад. Он дар аннелидҳо, моллюскҳо, [[Буғумпойҳо|буғумпойҳо]] ва нематодҳо хуб инкишоф ёфтааст. Эпителияи кутикулавӣ аз як қабати ҳуҷайраҳо ва моддаи берунҳуҷайравии хориҷкардаи онҳо, ки пластинкаи кутикулавиро ташкил медиҳад, иборат аст{{sfn|Заварзин|1985|с=119}}.

=== Таснифоти функсионалӣ ===
Аз рӯи вазифаҳо ду намуди асосии эпителияро ҷудо мекунанд: сатҳӣ (ё пӯшишдиҳанда) ва ғадудӣ. Эпителияҳои сатҳӣ сатҳи баданро мепӯшонанд, пардаҳои луобии узвҳои даруниро (меъда, рӯда, қовуқ, бачадон ва ғайра) ташкил медиҳанд. Вазифаи асосии онҳо — ҷудо кардани организм ва узвҳои он аз муҳити беруна ва амалӣ намудани мубодилаи моддаҳо мебошад. Эпителияи ғадудӣ бисёр ғадудҳои организмро ташкил дода, вазифаи секреториро иҷро мекунад ва ферментҳои ҳозима ва гормонҳоро хориҷ менамояд{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=148}}.

[[акс:405_Modes_of_Secretion_by_Glands_updated.svg|thumb|380px|Намудҳои асосии секретсия: мерокринӣ, апокринӣ, голокринӣ]]
Эпителияҳои ғадудӣ вазифаи возеҳи секреториро доранд. Ҳуҷайраҳои онҳоро грандулоситҳо меноманд. Онҳо моддаҳои махсус (секретҳо) синтез карда, ба сатҳи пӯст, пардаҳои луобӣ ё ба хун ва лимфа хориҷ мекунанд. Аз рӯи механизми хориҷ кардани секрет се намуди секретсияро ҷудо мекунанд{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=160—162}}:
* '''Мерокринӣ (эккринӣ)''' — хориҷ кардани моддаҳо тавассути экзоситоз, дар ин ҳолат ҳуҷайраҳои ғадудӣ сохтори худро пурра нигоҳ медоранд (масалан, ғадудҳои оби даҳон);
* '''Апокринӣ''' — қисман вайрон шудани ҳуҷайраҳои ғадудӣ, зеро секрет ҳамроҳ бо қисми апикалии ситоплазма ҳуҷайраро тарк мекунад (масалан, ғадуди шир ҳангоми лактатсия);
* '''Голокринӣ''' — бо вайроншавии пурраи ҳуҷайраҳои ғадудӣ ҳангоми хориҷ шудани секрет ҳамроҳӣ мешавад (масалан, дар ғадудҳои чарб).

Инчунин ҳуҷайраҳои нейроэпителиалӣ мавҷуданд, ки ба вазифаҳои сенсорӣ (чашидан, бӯй кашидан) махсус гардонида шудаанд. Ҳуҷайраҳои миоэпителиалӣ бошанд, кашишхӯрии роҳҳои ғадудҳоро барои хориҷ кардани секрет таъмин мекунанд{{sfn|Жункейра, Карнейро|2009|с=94}}.

=== Таснифоти онтофилогенетикӣ ===
Ин таснифот аз ҷониби гистологи рус Николай Григоревич Хлопин пешниҳод шудааст ва пайдоиши эпителияҳоро аз варақчаҳои гуногуни ҷанинӣ ба назар мегирад{{sfn|Афанасьев и др.|2004|с=153}}:
* '''Эпидермалӣ''' — аз эктодерма сарчашма мегирад, бисёрқабата ё бисёрқатора, вазифааш муҳофизатӣ;
* '''Энтеродермалӣ''' — аз энтодерма, якқабатаи призмавӣ, вазифаи ғадудӣ ё ҷаббиш (масалан, дар рӯда);
* '''Селонефродермалӣ''' — аз мезодерма, якқабата, вазифаи экскреторӣ ё монеавӣ (мезотелия, эпителияи каналчаҳои гурда);
* '''Эпендимоглиалӣ''' — эпителияи махсусе, ки ҷавфҳои [[Мағзи сар|мағзро]] мепӯшонад, аз найчаи асаб инкишоф меёбад;
* '''Ангиодермалӣ''' — энтотелияи рагҳоро дар бар мегирад, ки пайдоиши мезенхимавӣ дорад.
== Ҳосилаҳои эпителия ==
[[акс:Hair Follicles in Mammal Skin.jpg|left|thumb|Микроакси фолликулаҳои мӯй дар пӯсти ширхӯрон]]
Барои ширхӯрон ҳосилаҳои шохии пайдоиши эпидермалидошта хеле хос мебошанд: мӯй, чангол, нохун, суман (суми ҳайвон), шох ва пулакчаҳо{{sfn|Дзержинский, Васильев, Малахов|2014|с=372—373|name=D372}}.

'''[[Мӯй]]''' — ҳосилаест, ки танҳо ба ширхӯрон хос буда, ба ягон ҳосилаи пӯсти дигар амниотҳо гомологӣ нест. Вазифаи асосии онҳо — гармизидӣ (теплоизолятсия) мебошад, гарчанде ки сабаби пайдоиши қабати мӯй, эҳтимолан, вазифаи ламсӣ (осязателная) буд{{sfn|Кэрролл, т. 2|1993|с=236, 238}}. Набудани мӯй дар баъзе ширхӯрон ([[Фил|филҳо]], сиренаҳо, китшаклҳо) хусусияти дуюминдараҷа дорад{{sfn|Константинов, Шаталова|2004|с=364}}.

Дар аксари ширхӯрон фалангаҳои охирини ангуштон бо чанголҳо муҳофизат шудаанд. Дар бисёр приматҳо чанголҳо ба '''нохунҳои''' ҳамвор табдил ёфтаанд; дар сумдорон бошад, дар натиҷаи мураккабшавии чанголҳо '''суманҳо''' (копыта) ташаккул ёфтаанд&lt;ref name=D372/&gt;. Дар баъзе ширхӯрон (каркаданҳо, говшаклҳо) мавҷудияти шох — сабзиши азимҷуссаи эпителияи шохшуда хос аст{{sfn|Константинов, Наумов, Шаталова|2012|с=314—315}}.

Ба қатори ҳосилаҳои эпителия инчунин парҳои [[Парранда|паррандагон]] ва пулакчаҳои хазандагон дохил мешаванд. Бархлофи мӯй ва нохунҳои ширхӯрон, ки аз α-кератин иборатанд, парҳои паррандагон ва пулакчаҳои рептилияҳо аз β-кератин таркиб ёфтаанд.

== Эволютсия ==
Аввалин қабатҳои ҳуҷайравии наздик ба эпителия дар раванди [[Эволютсия|эволютсия]] дар исфанҷҳо (губкаҳо) пайдо шудаанд. Аммо онҳоро эпителияи ҳақиқӣ намеҳисобанд, зеро онҳо мембранаи базалӣ надоранд.

Бархлофи исфанҷҳо, нешизанҳо (стрекаюшие) асосан аз эпителияҳо иборатанд: эпидермиси онҳо ва гастродермис, ки ҷавфи гастралиро мепӯшонад, ба ҳамаи меъёрҳои бофтаҳои эпителиалӣ ҷавобгӯ мебошанд. Сафедаҳои калидӣ, ки барои ташаккули тамосҳои байниҳуҷайравӣ заруранд, дар ҳамаи Eumetazoa якхелаанд ва дар марҳилаҳои аввали эволютсия пайдо шудаанд&lt;ref name=&quot;tyler&quot;&gt;{{cite doi|10.1093/icb/43.1.55}}&lt;/ref&gt;.

== Аҳамияти клиникӣ ==
Баъзан дар натиҷаи илтиҳоби музмин ва дигар омилҳои номатлуб '''метаплазияи эпителиалӣ''' ба амал меояд — табдилёбии баргаштаи ҳуҷайраҳои дифференсиатсияшудаи як намуди эпителия ба намуди дигар. Масалан, метаплазияи ҳамворҳуҷайравӣ дар трахея ва бронхҳои тамокукашҳо зуд-зуд мушоҳида мешавад. Метаплазия раванди баргашташаванда аст ва пас аз дур кардани омили зараровар, эпителия метавонад ба ҳолати аввалааш баргардад{{sfn|Ross, Pawlina|2011|p=109}}.

Баъзе патогенҳо гузариши интихобии эпителияро бо роҳи вайрон кардани тамосҳои байниҳуҷайравӣ халалдор мекунанд. Масалан, бактерияи ''Clostridium perfringens'' энтеротоксин ҷудо мекунад, ки сафедаи клаудинро (ҷузъи тамосҳои зич) вайрон менамояд. ''Helicobacter pylori'' низ тамосҳои зичро дар луобпардаи меъда вайрон мекунад{{sfn|Ross, Pawlina|2011|p=129}}.

Омосҳои хатарнок, ки аз бофтаҳои эпителиалӣ сарчашма мегиранд, '''карсинома''' номида мешаванд. Аз рӯи намуди эпителияи зарардида аденокарсиномаҳо (аз эпителияи ғадудӣ), карсиномаҳои ҳамворҳуҷайравӣ ва дигар намудҳоро ҷудо мекунанд.
== Таърихи омӯзиш ==
[[акс:William_Sharpey_3.jpg|thumb|Уилям Шарпей]]
Истилоҳи «эпител»-ро бори аввал олими [[Нидерланд|ҳолландӣ]] Фредерик Рюйш соли 1703 дар кори худ «Thesaurus Anatomicus» истифода бурдааст. Ӯ бо ин истилоҳ бофтаеро номид, ки дар [[Лаб|лабҳои]] ҷасад кашф карда буд. Дар миёнаҳои асри XIX табиатшиноси [[Швейтсария|швейтсарӣ]] Албрехт фон Галлер истилоҳи пешниҳодкардаи Рюйшро ба шакли «эпителия» мутобиқ кард. Аввалин кӯшиши тасниф кардани эпителияҳо аз ҷониби Уилям Шарпей сурат гирифтааст. Таснифи Шарпей дар нашри ҳабдаҳуми асари «Quain’s Elements of Anatomy», ки соли 1867 чоп шуд, оварда шудааст. Шарпей бофтаҳои эпителиалиро ба категорияҳои физиологӣ, ба монанди эпидермис, эпителияи ғадудӣ, эпителияи луобӣ, эпителияи рагӣ ҷудо кард ва инчунин намудҳои асосии морфологиро муайян намуд: сутуншакл, куравӣ, «ячейкавӣ», мижадор ва ҳамвор. Гарчанде ки бисёр истилоҳҳои воридкардаи Шарпей имрӯз истифода намешаванд, таснифоти муосир дар асоси пешниҳоди ӯ сохта шудааст. Ду сол пеш аз нашри таснифоти Шарпей, Вилгелм Гис истилоҳи «эндотелия»-ро барои ифодаи эпителияи пӯшишдиҳандаи рагҳои хунгард пешниҳод кард, ва соли 1890 муҳаққиқи [[ИМА|амрикоӣ]] Чарлз Сеҷвик Майнот пешниҳод намуд, ки эпителияи сатҳи берунии бадан «эктотелия» ва эпителияи ҷавфҳои бадан «мезотелия» номида шаванд. Истилоҳҳои эндотелия ва мезотелия то имрӯз истифода мешаванд. Дар солҳои 1960-ум исбот шуд, ки эпителия дар рушди ҷанинии бисёр узвҳо иштирок мекунад&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://embryo.asu.edu/pages/epithelium |title=The Embryo Project Encyclopedia: Epithelium |access-date=2020-06-03 |archive-date=2020-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200810044041/https://embryo.asu.edu/pages/epithelium |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}

== Адабиёт ==
* {{книга |заглавие=Гистология, цитология и эмбриология |автор=Афанасьев Ю. И., Кузнецов С. Л., Юрина Н. А., Котовский Е. Ф. и др. |издание=6-е изд., перераб. и доп. |место=М. |издательство=Медицина |год=2004 |страниц=768 |isbn=5-225-04858-7 |ref=Афанасьев и др.}}
* {{книга|автор=[[Дзержинский, Феликс Янович|Дзержинский Ф. Я.]], Васильев Б. Д., [[Малахов, Владимир Васильевич|Малахов В. В.]]|заглавие=Зоология позвоночных. 2-е изд|место=М.|издательство=Издат. центр «Академия»|год=2014|страниц=464|isbn=978-5-4468-0459-7|ref=Дзержинский, Васильев, Малахов}}
* {{книга |автор=Жункейра Л. К., Карнейро Ж. |заглавие=Гистология |место=М. |издательство=ГЭОТАР-Медиа |год=2009 |страниц=576 |isbn=978-5-9704-1352-4 |ref=Жункейра, Карнейро}}
* {{книга |автор=[[Заварзин, Алексей Алексеевич|Заварзин А. А.]] |заглавие=Основы сравнительной гистологии |место=Л. |издательство=Издательство Ленинградского университета |год=1985 |страниц=400 |ref=Заварзин}}
* {{книга|автор=[[Константинов, Владимир Михайлович (орнитолог)|Константинов В. М.]], [[Наумов, Сергей Павлович|Наумов С. П.]], Шаталова С. П.|заглавие=Зоология позвоночных. 7-е изд|место=М.|издательство=Издат. центр «Академия»|год=2012|страниц=448|isbn=978-5-7695-9293-5|ref=Константинов, Наумов, Шаталова}}
* {{книга|автор=[[Константинов, Владимир Михайлович (орнитолог)|Константинов В. М.]], Шаталова С. П.|заглавие= Зоология позвоночных|место=М.|издательство=Гуманитарный издательский центр ВЛАДОС|год=2004|страниц=527|isbn=5-691-01293-2|ref=Константинов, Шаталова}}
* {{книга|автор=[[Кэрролл, Роберт Лин|Кэрролл Р.]]|заглавие=Палеонтология и эволюция позвоночных: В 3-х тт. Т. 2|место=М.|издательство=Мир|год=1993|страниц=283|isbn=5-03-001819-0|ref=Кэрролл, т. 2}}
* {{книга |автор=Leslie P. Gartner |заглавие=Textbook of Histology |год=2017 |издательство=[[Elsevier]] |isbn=978-0-323-35563-6 |место=Philadelphia |ref=Gartner}}
* {{книга |автор=Michael Ross, Wojciech Pawlina |заглавие=Histology: A Text and Atlas |ссылка=https://archive.org/details/histologytextatl0000ross_w3p7 |год=2011 |издательство=Lippincott Williams &amp; Wilkins |место=Philadelplia |isbn= |ref=Ross, Pawlina}}
* {{книга |автор=Inderbir Singh |заглавие=Textbook of Human Histology |ссылка=https://archive.org/details/textbookofhumanh0006sing |год=2011 |издательство=Jaypee Brother Medical Publishers |место=India |isbn=978-93-80704-34-0 |ref=Singh}}

== Пайвандҳои беруна ==
* {{cite web |url=http://histology-world.com/photoalbum/thumbnails.php?album=1/|title=Тасвирҳои эпителияҳо дар histology-world.com|lang=en}}

{{Биология}}

[[Гурӯҳ:Бофтаҳои организм]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Колбадшиносӣ]]</text>
      <sha1>551gky3u1mgzyp5ti4n7si45pxnygl9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фазоил Атоуллохонов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60277</id>
    <revision>
      <id>1463625</id>
      <parentid>1377613</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T17:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5243" sha1="37p2ex2i9ax188x0p7u2wx8j2io6pqv" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                 = Фазоил  Атоуллохонов
 | номи аслӣ                 = Фазоил Иноятович Атоуллохонов
 |тасвир                 = 
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд       = 23.04.1946
 | зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|Самарқанд|шаҳри Самарқанд}}
 |таърихи даргузашт           = 
 |шаҳрвандӣ            = 
 |маҳалли даргузашт         = 
 |фазои илмӣ          = 
 |ҷойҳои кор          = Институти иммунология  (1985–1987),  Институти биофизикаи  назариявию  таҷрибавии [[Академияи илмҳои ИҶШС]] (1988–1989), Маркази илмии гематологии Маскав (1989–2006). Маркази масъалаҳои  назариявии  фармакологияи  физикавию  кимиёии Академияи илмҳои Россия, [[Донишгоҳи давлатии Маскав|Донишгоҳи давлатии Маскав ба  номи  М.  В.  Ломоносов]] 
 |дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои биология}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
 |алма-матер           = [[Донишгоҳи давлатии Маскав|Донишгоҳи давлатии Маскав ба  номи  М.  В.  Ломоносов]]
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |мукофоту ҷоизаҳо = 
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 = 
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}
'''Фазоил Иноятович Атоуллохонов''' ({{ВД-Дебоча}}) — биофизики тоҷик, [[доктори илм]]ҳои  биология  (1984),  [[профессор]] ([[1995]]). Узви ҷамъиятҳои биофизикҳои [[Россия]] ва [[ИМА]].
==Зиндагинома==
Хатмкардаи факултети физикаи [[Донишгоҳи давлатии Маскав|Донишгоҳи давлатии Маскав ба  номи  М.  В.  Ломоносов]] (1969). Лаборант ва аспиранти Институти биофизикаи назария вӣ ва таҷрибавии Академияи илмҳои ИҶШС (1969–74),  корманди  Институти  таҷрибаи  биологӣ  ва  пайвастаҳои табиии Академияи илмҳои ИҶШС (1975–1985), ходими калони илмии Институти иммунология  (1985–1987)  ва  Институти биофизикаи  назариявию  таҷрибавии [[Академияи илмҳои ИҶШС]] (1988–1989), мудири лабораторияи Маркази илмии гематологии Маскав (1989–2006). Аз с.2006 – директори Маркази масъалаҳои  назариявии  фармакологияи  физикавию  кимиёии Академияи илмҳои Россия, ҳамзамон (аз с. 1995) профессори [[Донишгоҳи давлатии Маскав|Донишгоҳи давлатии Маскав ба  номи  М.  В.  Ломоносов]].

Атоуллохонов дар соҳаи назарияи мубодилаи  моддаҳо,  биофизикаи  манзумаҳои  мураккаб, динамикаи ғайри хаттӣ, амсиласозии математикии шабакаҳои мубодилаи модда, динамикаи фазоии лахтбасти хун ва ғ. зиёда аз 200 таълифоти илмӣ ба чоп расондааст. 
==Осор== 
* Регуляция метаболизма в эритроцитах. - М., 1983; 
* Новая лекарственная форма: даунорубицин, инкапсулированный в эритроциты // Актуальные вопросы гемотологии и трансфузиологии. - СПб., 2000 &lt;ref&gt;Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе:Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.77-78&lt;/ref&gt;
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==  
* [http://www.fazly.ru Сайт лаборатории физической биохимии] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20141217035108/http://fazly.ru/ |date=2014-12-17 }}
* [http://www.ctppcp.ru Сайт ЦТП ФХФ РАН]
* [http://expert.ru/expert/2008/50/45_mikronov_v_minutu/ Сорок пять микрон в минуту. Эксперт, №50(639), 22 декабря 2008] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161126002051/http://expert.ru/expert/2008/50/45_mikronov_v_minutu/ |date=2016-11-26 }}

[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>37p2ex2i9ax188x0p7u2wx8j2io6pqv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сурайё Қосимова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>73460</id>
    <revision>
      <id>1463718</id>
      <parentid>1440007</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T10:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8446" sha1="1t08g1helfryhrwy5hr1j81ji9rrpqb" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
| замина = 
| ном = Сурайё Қосимова
| номи аслӣ = Сурайё Қосимова
| тасвир = [[File:Сураё Қосимова.jpg|thumb|]]
| бар = 
| тавсифи тасвир = 
| ном ҳангоми таваллуд = Раҳима
| номи пурра = 
| таърихи таваллуд = 21.04.1957
| зодгоҳ = {{зодгоҳ|Кӯлоб|шаҳри Кӯлоб}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
| таърихи даргузашт = 
| маҳалли даргузашт = 
| солҳои фаъолият = 55
| кишвар = {{парчам|Тоҷикистон}}
| касб = сароянда
| навъи садо = 
| асбоб = 
| сабк = 
| номи мустаъор = 
| гурӯҳ = 
| ҳамкорӣ = Алишер Анс
| ношир = 
| ҷоизаҳо =  [[Ҳунарпешаи хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1980) &lt;br&gt; [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (1994).
| викианбор = 
| викитека = 
| вебгоҳ = 
}}

'''Сурайё Қосимова''' (тав. 21 апрели соли 1957 дар шаҳри [[Кӯлоб]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] (1980). [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (1994)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Сурайё Қосимова 21 апрели соли [[1957]] дар шаҳри [[Кӯлоб]] ба дунё омадааст. Модари 4-фарзанд: Рузигул, [[Шабнами Сурайё]], [[Фарзонаи Хуршед]] ва Эмомалии Хуршед мебошад. Шавҳараш шодравон Хуршед Рабиев буданд. Сурайё дар оилаашон ягона шахсе нест, ки ба рақсу суруд дил бохтааст, апааш раққоса, [[ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]], [[Садбарг Қосимова]] низ ба фарҳанг майл доранд.&lt;ref&gt;[http://life.ansor.info/surayo_qosimova_ru/ surayo_qosimova_ru]{{Пайванди мурда|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://24smi.org/celebrity/5290-shabnami-surae.html shabnami-surae]&lt;/ref&gt; Аз соли 1970 дар Театри мазҳакаи мусиқии шаҳри Кӯлоб ба номи Сайдалӣ Вализода фаъолият дошта, аз соли 2004 роҳбари ансамбли «Фалак»-и назди идораи фарҳанги вилояти Хатлон мебошад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://farazh.tj/sahifai-asosy/farhang/boz-ham-surajjo-jaktost/|title=Боз ҳам Сурайё яктост|author=Умари Шерхон|website=|date=2020-10-10|publisher=[[Фараж]]|lang=tg|accessdate=2024-01-17|archivedate=2024-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240117144707/https://farazh.tj/sahifai-asosy/farhang/boz-ham-surajjo-jaktost/}}&lt;/ref&gt;.

== Эҷодиёт ==
Сурайё Қосимова бештар сурудҳои халқӣ, бадеҳа, сурудҳои тӯёна месарояд. Ӯ бо сурудҳои «Ба ман ояд» (шеъри [[Рӯдакӣ]], оҳанги А. Одинаев), «Бахтномаи мо» (шеъри М. Ҳайдаршо, оҳанги М. Миров), «Ватан» (шеъри Ҳ. Ғоиб, оҳанги Д. Холов), «Медонам» (шеъри М. Ҳакимова, оҳанги Ҷ. Обидпур), «Дидори ёр» (шеъри Ҳофиз, оҳанги Т. Юнусов) ва ғ. дар байни халқ машҳур гаштааст. Қ. дар як қатор намоишномаҳо низ нақш бозидааст: модар («Карим девона»-и Т. Аҳмадхонов), Марям («Мукофот»-и Н. Енисенку), Ҳумайро («Хусрав ва Ширин»-и М. Турсунзода ва А. Деҳотӣ), Гиатсинта («Найрангҳои Скапен»-и Ж. Молер), Сокина («Моҷарои имтиҳон»-и А. Атобоев) ва ғ. Лауреати озмуни ҷумҳуриявии ҳофизон (1979). Ба як қатор кишварҳои хориҷ — [[Афғонистон]], [[Эрон]], [[Яман]], [[Покистон]], [[Муғулистон]] ва ғ. сафари ҳунарӣ кардааст.&lt;ref&gt;[[Ҷӯрахон Обидпур|Обидпур Ҷ.]] Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. — Душанбе: Аржанг, 2019. — С. 201—202 — 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2{{ref-tg}}&lt;/ref&gt;

== Ҳаёти шахсӣ ==
Сурайё Қосимова аз издивоҷи аввалаш [[Шабнами Сурайё|Шабнам]] (1981) ва Рузигулро таваллуд намудааст. Издивоҷи дуввумаш бо коркуни ҳифзи ҳуқуқ Хуршед Рабиев буд, ки аз ҳам ҷудо шуданд ва онҳо соҳиби як духтар [[Фарзонаи Хуршед|Фарзона]] (1989) ва як писар Эмомалӣ, ки дар синни 16-солагӣ дар соли [[2017]] аз бемории [[саратон]] вафот кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/a-son-of-tajik-famous-artist-surayo-qosim-dead-due-to-cancer/28436360.html|title=Ҷасади писари Сурайёи Қосим дар Кӯлоб ба хок супурда шуд. ВИДЕО, АКС|website=Радиои Озодӣ|lang=tg|accessdate=2017-04-18}}&lt;/ref&gt;.

Моҳи сентябри соли 2020 наворе дар шабакаҳои иҷтимоӣ пайдо шуд, ки маросими тӯи Сурайё Қосимова, мебошад. Баъдан маълум шуд, ки Сурайё бо Пӯлод Шарипов, марди 45-сола, ки аз худаш 17 сол хурд аст, ба шавҳар баромад. Шавҳараш соҳибкор ва варзишгар мебошад, ки қаблан консертҳои Сурайёро таблиғ менамудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik-tj.com/Tajikistan/20200925/1031959950/Rostu-durug-atrofi-Sharopov-shavhari-navi-Surayo-ovozai-farqi-sol-durust-nest-aksu-video.html|title=Росту дурӯғ, атрофи Шарипов, шавҳари нави Сурайё:овозаи фарқи сол дуруст нест-аксу видео|website=Sputnik-tj.com|lang=tg|accessdate=2020-09-25}}&lt;/ref&gt;.

19 июни соли 2021 [[ВАО]] менависад, ки агентии зидди фасоди Тоҷикистон Сураё Қосимоваро бо маблағ 15 ҳазор сомонӣ ҷарима баст. Ӯро дар он айбдор намуданд, ки овозхон дар Кӯлоб зиндагӣ намекунад аммо аз идораи фарҳанг моҳона мегирад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik-tj.com/20210619/agentii-ziddi-korrupsiya-surayyo-qosimovaro-jarima-bastaast-dar-kulob-nestu-maosh-megirad-1040317592.html|title=Маоши баҳсангези Сурайё Қосимова:Агетии зиди коррупсия ӯро ҷарима баст}}&lt;/ref&gt;

=== Сурудҳо ===
* Майда — майда
* Оҳуи маст
* Тоҷикистон
* Тоҷикам
* Чакидан гирад

=== Ҳунарнамоӣ дар филмҳо ===
* Дар филми ҳунарии «''Бедил''» нақшофарӣ кардааст.

== Адабиёт ==
* [[Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]</text>
      <sha1>1t08g1helfryhrwy5hr1j81ji9rrpqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Marriage</title>
    <ns>10</ns>
    <id>75802</id>
    <revision>
      <id>1463683</id>
      <parentid>685307</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:31:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4230" sha1="3nypy07rgkkx1dgvfdbusoj7cgwy6o2" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;!--

     To do:  Alternate format/s such as &quot;Mildred Harris (1918–20; div.)&quot; rather than &quot;Mildred Harris (m. 1918; div. 1920)&quot;.
             Producing e.g. {{marriage|1234|1256}} = &quot;(m. 1234–56)&quot; or just &quot;(1234–56)&quot;...?

 --&gt;&lt;span itemscope itemtype=&quot;https://en.wikipedia.org/wiki/{{BASEPAGENAME}}&quot;&gt;&lt;!--
     --&gt;{{#if:{{{show|}}} |{{{show|}}} &lt;!--                                              (?) - I think this is to accommodate alternate formats from to do list above
      --&gt;| {{#if:{{{1|}}} |{{trim|{{{1}}}}}}}&amp;#32;&lt;!--                                   (Display first parameter (usually a name))
          --&gt;{{#switch:{{{()|}}}&lt;!--                                                     (Add options on font size - default to small size (95%)
           --&gt;|small|smaller=&lt;span style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;&lt;!--                           (Smaller size if |()=small[er]) keep for backwards compatibility
           --&gt;|norm|normal=&lt;!--                                                          (no change to font size if normal)
           --&gt;|mini|tiny=&lt;span style=&quot;font-size:80%;&quot;&gt;&lt;!--                               (Even smaller size if mini/tiny)
           --&gt;|=&lt;span style=&quot;font-size:95%;&quot;&gt;}}&lt;!--                                      (Default to smaller size)
          --&gt;(&lt;!--                                                                       (Start parenthesis carrying marriage data)
               --&gt;{{abbr|х.|хонадор}}&amp;nbsp;&lt;!--                                          (Insert &quot;m.&quot;/&quot;married&quot;) [make optional if context already supplied?]
               --&gt;{{#ifeq:{{{2|}}}|{{get year|{{{2|}}}}} |{{{2|}}}&lt;!--                   (If {{{2}}} is a year, display as is...
                --&gt;| {{abbr|1={{get year|{{{2|}}}}} |2={{{2|{{#time:F j, Y}}}}}}}&lt;!--     ...otherwise extract and display year
               --&gt;}}&lt;!--                                                                     and present remainder in tooltip)
               --&gt;{{#if:{{{3|}}} &lt;!--                                                    (If {{{3}}} supplied...
                --&gt;|  {{#ifeq:{{{3|}}}| |&lt;!--                                             ...then if {{{3}}} isn't nothing,
                    --&gt;|   {{#ifeq:{{{end|{{{reason|}}}}}}| |– |&amp;#59;&amp;#32;}}&lt;!--             add {{{end}}} (if supplied))
                        --&gt;{{#switch:{{{end|{{{reason|}}}}}}
                            | div | div. | divorced = {{abbr|div.|divorced}}&amp;nbsp;
                            | w | w. | wid | wid. | widowed = {{abbr|wid.|widowed}}&amp;nbsp;
                            | = &lt;!--(reason marriage ended not supplied)--&gt;
                            | #default = {{{end|{{{reason|}}}}}}&amp;nbsp;
                      }}   }}&lt;!--
                   --&gt;{{#ifeq:{{{end|{{{reason|}}}}}}|
                       &lt;!----------Adding third parameter (end date) if {{{end}}} not supplied:---------&gt;
                       | {{#ifexpr:(floor({{#time:Y|{{{3|}}}}}/100))-(floor({{#time:Y|{{{2|}}}}}/100))=0
                          | {{#ifeq:{{{3|}}}|{{get year|{{{3|}}}}}
                             | {{padleft: {{#expr:{{#time:Y|{{{3|}}}}}-(floor({{#time:Y|{{{2|}}}}}/100))*100}} |2 |0 }}
                             | {{abbr|1={{padleft: {{#expr: {{#time:Y|{{{3|}}}}}-(floor({{#time:Y|{{{2|}}}}}/100))*100 }} |2 |0 }} |2={{{3|}}} }}
                            }}
                          | {{#ifeq:{{{3|}}}|{{get year|{{{3|}}}}} |{{{3|}}}
                             | {{abbr|1={{get year|{{{3|}}}}} |2={{{3|}}} }}
                         }} }}
                       &lt;!----------Adding third parameter (end date) if {{{end}}} supplied:---------&gt;
                       | {{#ifeq:{{{3|}}}|{{get year|{{{3|}}}}} |{{{3|}}}
                          | {{abbr|1={{get year|{{{3|}}}}} |2={{{3|}}} }} 
                      }} }}
                   |
                  }}&lt;!--
          --&gt;)&lt;!--                                                                        (Close parenthesis carrying marriage data)
          --&gt;{{#switch:{{{()|}}} |small|smaller=&lt;/span&gt;}} &lt;!--                            (End smaller size (if |()=small[er]))
     --&gt;}}&lt;!--
 --&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--
--&gt;&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{Documentation}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>3nypy07rgkkx1dgvfdbusoj7cgwy6o2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алифбои порсӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94706</id>
    <redirect title="Хатти форсӣ" />
    <revision>
      <id>1463637</id>
      <parentid>995245</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:43:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3642</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Хатти форсӣ]]</comment>
      <origin>1463637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh" xml:space="preserve">#равона [[Хатти форсӣ]]</text>
      <sha1>ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара»</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97933</id>
    <revision>
      <id>1463678</id>
      <parentid>1441499</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1463678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5263" sha1="dy7ogzty43wxvips4q6h055a3fb6vki" xml:space="preserve">'''Минтақаҳои озоди иқтисодии «Данғара»''' ва «Ишкошим» [[2 феврал]]и [[соли 2009]] таъсис ёфтанд. Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара» дар ҳудуди [[ноҳияи Данғара]] масоҳати умумии 521 гектар ва Минтақаи озоди иқтисодии «Ишкошим» дар ҳудуди [[ноҳияи Ишкошим]] 200 гектарро фаро мегирад.

Ҳаҷми сармояи мустақим низ ба минтақаҳои озоди иқтисодӣ  тамоюли афзоишро касб карда, солҳои 2011 -  2015 ба 259 миллион сомонӣ баробар шудааст.  Дар робита ин, солҳои 2014 — 2015 аз Буҷети давлатӣ барои нигоҳдорӣ ва инфрасохтори аввалиндараҷаи минтақаҳои озоди иқтисодӣ 10,8 миллион сомонӣ ҷудо гардидааст.

Аз ҷониби субъектҳои минтақаҳои озоди иқтисодӣ дар солҳои зикршуда  ба Буҷети давлатӣ дар ҳаҷми 19,7 миллион сомонӣ пардохтҳои гумрукӣ ва андозҳо ворид шудааст.

Сохтмони се иншооти бузург — корхонаҳои сементбарорӣ, кафелбарорӣ ва шишабарорӣ дар ҳудуди Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара»-и [[ноҳияи Данғара]] мебошанд.
Корхонаи сементбарорӣ дар минтақаи мазкур дар масоҳати 20,8 гектар замин ва бо харҷи 1 миллиард сомонӣ сохта мешавад. Иқтидори солонаи корхонаи бунёдшаванда 1,6 миллион тонна сементро ташкил дода, маблағи фурӯши солонаи маҳсулот ба 775 миллион сомонӣ расонида мешавад. 
Ба сохтмони корхона 150 нафар ҳамватанонамон ҷалб шуда, баъди ба фаъолият шурӯъ кардан  дар маҷмӯъ 800 нафар бо ҷои кори доимӣ таъмин мешаванд.

Дар Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара» соли 2015  5 субъект ба фаъолият шурӯъ кардаанд.
Оид ба истеҳсоли маҳсулот дар минтақаҳои озоди иқтисодӣ, ки соли 2015 аз ҷониби ҳамаи субъектҳо ба маблағи 57,6 миллион сомонӣ маҳсулот истеҳсол шудааст, ки ба Минтақаи озоди иқтисодии «Суғд» 55 миллион сомонӣ, Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара» 2,5 миллион сомонӣ ва Минтақаи озоди иқтисодии «Панҷ» беш аз 103 ҳазор сомонӣ рост меояд.&lt;ref&gt;[http://sadoimardum.tj/i-tisod/minta-a-oi-ozodi-i-tisod-olat-fa-oliyat-va-durnamo/ Минтақаҳои озоди иқтисодӣ: ҳолат, фаъолият ва дурнамо]{{Пайванди мурда|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
== МОИ-ӣ Тоҷикистон дар соли 2020 == 
[[19 феврал]]и [[соли 2021]] Вазири рушди иқтисод ва савдои Тоҷикистон Завқӣ Завқизода нишасти матбуотии солонаи вазорат фаъолияти Минтақаҳои озодии иқтисодии Тоҷикистонро баррасӣ намуд. Гуфта шуд, ки то ҳоли ҳозир (январи соли 2021) ҳамагӣ 72 ширкатҳои саноатӣ номанвис шудаанд. 30 субъект дар [[Минтақаи озоди иқтисодии «Суғд»]], 25 субъект дар Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара», 11 субъект дар [[Минтақаи озоди иқтисодии «Панҷ»]], 5 субъект дар [[Минтақаи озоди иқтисодии «Ишкошим»]] ва 1 себъект дар МОИ-и навтаъсиси “Кулоб”.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://halva.tj/tj/news/dar_minta_a_oi_ozodi_i_tisodi_oi_to_ikiston_72_korkhona_faoliyat_mekunand/ |title=Дар минтақаҳои озоди иқтисодиҳои Тоҷикистон 72 корхона фаъолият мекунанд /halva.tj/ 19.02.2021 |accessdate=2021-02-27 |archivedate=2021-05-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210513032354/https://halva.tj/tj/news/dar_minta_a_oi_ozodi_i_tisodi_oi_to_ikiston_72_korkhona_faoliyat_mekunand/ }}&lt;/ref&gt;

== Нигаред низ ==
* [[Минтақаи озоди иқтисодии «Суғд»]]
* [[Минтақаи озоди иқтисодии «Панҷ»]]
* [[Минтақаи озоди иқтисодии «Ишкошим»]]
 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Иқтисоди Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияи Данғара]]</text>
      <sha1>dy7ogzty43wxvips4q6h055a3fb6vki</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Президентҳои ИМА</title>
    <ns>10</ns>
    <id>142372</id>
    <revision>
      <id>1463670</id>
      <parentid>1421883</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:20:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2916" sha1="tm4f9icc0pgtn9o3fq7xe2p07p4o50z" xml:space="preserve">{{Ҷадвали новбарӣ
 |ном              = Президентҳои ИМА
 |state            = &lt;includeonly&gt;{{{state|autocollapse}}}&lt;/includeonly&gt;
 |сарлавҳа         = [[Президенти ИМА|Президентҳои ИМА]]
 |тасвир           = [[Акс:Seal of the President of the United States.svg|100px]]
 |синфи_феҳристҳо  = hlist

 |сарлавҳа1     = 1—10 &lt;small&gt;(1789—1841)&lt;/small&gt;
 |феҳрист1      = 
* [[Ҷорҷ Вашингтон]]
* [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
* [[Томас Ҷефферсон]]
* [[Ҷеймс Мадисон]]
* [[Ҷеймс Монро]]
* [[Ҷон Куинси Адамс]]
* [[Эндрю Ҷаксон]]
* [[Мартин Ван Бюрен]]
* [[Уилям Ҳаррисон]]
* [[Ҷон Тайлер]]

 |сарлавҳа2    = 11—20 &lt;small&gt;(1841—1881)&lt;/small&gt;
 |феҳрист2     = 
* [[Ҷеймс Полк]]
* [[Закарӣ Тейлор]]
* [[Миллард Филлмор]]
* [[Франклин Пирс]]
* [[Ҷеймс Бюкенен]]
* [[Абраҳам Линколн]]
* [[Эндрю Ҷонсон]]
* [[Улисс Грант]]
* [[Ратерфорд Хейс]]
* [[Ҷеймс Гарфилд]]

 |сарлавҳа3    = 21—30 &lt;small&gt;(1881—1929)&lt;/small&gt;
 |феҳрист3     = 
* [[Честер Артур]]
* [[Гровер Кливленд]]
* [[Бенҷамин Гаррисон]]
* [[Гровер Кливленд]]
* [[Уилям Мак-Кинли]]
* [[Теодор Рузвелт]]
* [[Уилям Ҳовард Тафт|Уилям Тафт]]
* [[Вудро Вилсон]]
* [[Уоррен Ҳардинг]]
* [[Калвин Кулиҷ]]

 |сарлавҳа4    = 31—40 &lt;small&gt;(1929—1989)&lt;/small&gt;
 |феҳрист4     = 
* [[Ҳерберт Гувер]]
* [[Франклин Рузвелт]]
* [[Ҳаррӣ Труман]]
* [[Дуайт Эйзенҳоуэр]]
* [[Ҷон Ф. Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]]
* [[Линдон Ҷонсон]]
* [[Ричард Никсон]]
* [[Ҷералд Форд]]
* [[Ҷиммӣ Картер]]
* [[Роналд Рейган]]

 |сарлавҳа5   = 41—46 &lt;small&gt;(1989 — то ҳол)&lt;/small&gt;
 |феҳрист5    = 
* [[Ҷорҷ Ҳерберт Уокер Буш]]
* [[Билл Клинтон]]
* [[Ҷорҷ Уокер Буш]]
* [[Барак Обама]]
* [[Доналд Трамп]]
* [[Ҷо Байден]]
* [[Доналд Трамп]]

 |поёнӣ       = [[Президентҳои ИМА]]
}}
&lt;includeonly&gt;{{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]][[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Сиёсати ИМА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Феҳристи президентҳо|ИМА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Президентҳо]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tm4f9icc0pgtn9o3fq7xe2p07p4o50z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463671</id>
      <parentid>1463670</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2912" sha1="mknzf3r1mfk5n5yd45oy1nw90fer7nu" xml:space="preserve">{{Ҷадвали новбарӣ
 |ном              = Президентҳои ИМА
 |state            = &lt;includeonly&gt;{{{state|autocollapse}}}&lt;/includeonly&gt;
 |сарлавҳа         = [[Президенти ИМА|Президентҳои ИМА]]
 |тасвир           = [[Акс:Seal of the President of the United States.svg|100px]]
 |синфи_феҳристҳо  = hlist

 |сарлавҳа1     = 1—10 &lt;small&gt;(1789—1841)&lt;/small&gt;
 |феҳрист1      = 
* [[Ҷорҷ Вашингтон]]
* [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
* [[Томас Ҷефферсон]]
* [[Ҷеймс Мадисон]]
* [[Ҷеймс Монро]]
* [[Ҷон Куинси Адамс]]
* [[Эндрю Ҷаксон]]
* [[Мартин Ван Бюрен]]
* [[Уилям Ҳаррисон]]
* [[Ҷон Тайлер]]

 |сарлавҳа2    = 11—20 &lt;small&gt;(1841—1881)&lt;/small&gt;
 |феҳрист2     = 
* [[Ҷеймс Полк]]
* [[Закарӣ Тейлор]]
* [[Миллард Филлмор]]
* [[Франклин Пирс]]
* [[Ҷеймс Бюкенен]]
* [[Абраҳам Линколн]]
* [[Эндрю Ҷонсон]]
* [[Улисс Грант]]
* [[Ратерфорд Хейс]]
* [[Ҷеймс Гарфилд]]

 |сарлавҳа3    = 21—30 &lt;small&gt;(1881—1929)&lt;/small&gt;
 |феҳрист3     = 
* [[Честер Артур]]
* [[Гровер Кливленд]]
* [[Бенҷамин Гаррисон]]
* [[Гровер Кливленд]]
* [[Уилям Мак-Кинли]]
* [[Теодор Рузвелт]]
* [[Уилям Ҳовард Тафт|Уилям Тафт]]
* [[Вудро Вилсон]]
* [[Уоррен Ҳардинг]]
* [[Калвин Кулиҷ]]

 |сарлавҳа4    = 31—40 &lt;small&gt;(1929—1989)&lt;/small&gt;
 |феҳрист4     = 
* [[Ҳерберт Гувер]]
* [[Франклин Рузвелт]]
* [[Ҳаррӣ Труман]]
* [[Дуайт Эйзенҳоуэр]]
* [[Ҷон Ф. Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]]
* [[Линдон Ҷонсон]]
* [[Ричард Никсон]]
* [[Ҷералд Форд]]
* [[Ҷиммӣ Картер]]
* [[Роналд Рейган]]

 |сарлавҳа5   = 41—46 &lt;small&gt;(1989 — то ҳол)&lt;/small&gt;
 |феҳрист5    = 
* [[Ҷорҷ Ҳерберт Уокер Буш]]
* [[Билл Клинтон]]
* [[Ҷорҷ Уокер Буш]]
* [[Барак Обама]]
* [[Доналд Трамп]]
* [[Ҷо Байден]]
* [[Доналд Трамп]]

 |поёнӣ       = Президентҳои ИМА
}}
&lt;includeonly&gt;{{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]][[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Сиёсати ИМА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Феҳристи президентҳо|ИМА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Президентҳо]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mknzf3r1mfk5n5yd45oy1nw90fer7nu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463672</id>
      <parentid>1463671</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:22:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2858" sha1="ntkagh0udco985i7rgenuu14avc0gag" xml:space="preserve">{{Ҷадвали новбарӣ
 |ном              = Президентҳои ИМА
 |state            = &lt;includeonly&gt;{{{state|autocollapse}}}&lt;/includeonly&gt;
 |сарлавҳа         = [[Президенти ИМА|Президентҳои ИМА]]
 |тасвир           = [[Акс:Seal of the President of the United States.svg|100px]]
 |синфи_феҳристҳо  = hlist

 |сарлавҳа1     = 1—10 &lt;small&gt;(1789—1841)&lt;/small&gt;
 |феҳрист1      = 
* [[Ҷорҷ Вашингтон]]
* [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
* [[Томас Ҷефферсон]]
* [[Ҷеймс Мадисон]]
* [[Ҷеймс Монро]]
* [[Ҷон Куинси Адамс]]
* [[Эндрю Ҷаксон]]
* [[Мартин Ван Бюрен]]
* [[Уилям Ҳаррисон]]
* [[Ҷон Тайлер]]

 |сарлавҳа2    = 11—20 &lt;small&gt;(1841—1881)&lt;/small&gt;
 |феҳрист2     = 
* [[Ҷеймс Полк]]
* [[Закарӣ Тейлор]]
* [[Миллард Филлмор]]
* [[Франклин Пирс]]
* [[Ҷеймс Бюкенен]]
* [[Абраҳам Линколн]]
* [[Эндрю Ҷонсон]]
* [[Улисс Грант]]
* [[Ратерфорд Хейс]]
* [[Ҷеймс Гарфилд]]

 |сарлавҳа3    = 21—30 &lt;small&gt;(1881—1929)&lt;/small&gt;
 |феҳрист3     = 
* [[Честер Артур]]
* [[Гровер Кливленд]]
* [[Бенҷамин Гаррисон]]
* [[Гровер Кливленд]]
* [[Уилям Мак-Кинли]]
* [[Теодор Рузвелт]]
* [[Уилям Ҳовард Тафт|Уилям Тафт]]
* [[Вудро Вилсон]]
* [[Уоррен Ҳардинг]]
* [[Калвин Кулиҷ]]

 |сарлавҳа4    = 31—40 &lt;small&gt;(1929—1989)&lt;/small&gt;
 |феҳрист4     = 
* [[Ҳерберт Гувер]]
* [[Франклин Рузвелт]]
* [[Ҳаррӣ Труман]]
* [[Дуайт Эйзенҳоуэр]]
* [[Ҷон Ф. Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]]
* [[Линдон Ҷонсон]]
* [[Ричард Никсон]]
* [[Ҷералд Форд]]
* [[Ҷиммӣ Картер]]
* [[Роналд Рейган]]

 |сарлавҳа5   = 41—46 &lt;small&gt;(1989 — то ҳол)&lt;/small&gt;
 |феҳрист5    = 
* [[Ҷорҷ Ҳерберт Уокер Буш]]
* [[Билл Клинтон]]
* [[Ҷорҷ Уокер Буш]]
* [[Барак Обама]]
* [[Доналд Трамп]]
* [[Ҷо Байден]]
* [[Доналд Трамп]]
}}
&lt;includeonly&gt;{{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]][[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Сиёсати ИМА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Феҳристи президентҳо|ИМА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Президентҳо]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ntkagh0udco985i7rgenuu14avc0gag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463673</id>
      <parentid>1463672</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:22:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2873" sha1="qeh8paksmkgeazcdbo230atqco5odai" xml:space="preserve">{{Ҷадвали новбарӣ
 |ном              = Президентҳои ИМА
 |state            = &lt;includeonly&gt;{{{state|autocollapse}}}&lt;/includeonly&gt;
 |сарлавҳа         = [[Президенти ИМА|Президентҳои ИМА]]
 |тасвир           = [[Акс:Seal of the President of the United States.svg|100px]]
 |синфи_феҳристҳо  = hlist

 |сарлавҳа1     = 1—10&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1789—1841)&lt;/small&gt;
 |феҳрист1      = 
* [[Ҷорҷ Вашингтон]]
* [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
* [[Томас Ҷефферсон]]
* [[Ҷеймс Мадисон]]
* [[Ҷеймс Монро]]
* [[Ҷон Куинси Адамс]]
* [[Эндрю Ҷаксон]]
* [[Мартин Ван Бюрен]]
* [[Уилям Ҳаррисон]]
* [[Ҷон Тайлер]]

 |сарлавҳа2    = 11—20&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1841—1881)&lt;/small&gt;
 |феҳрист2     = 
* [[Ҷеймс Полк]]
* [[Закарӣ Тейлор]]
* [[Миллард Филлмор]]
* [[Франклин Пирс]]
* [[Ҷеймс Бюкенен]]
* [[Абраҳам Линколн]]
* [[Эндрю Ҷонсон]]
* [[Улисс Грант]]
* [[Ратерфорд Хейс]]
* [[Ҷеймс Гарфилд]]

 |сарлавҳа3    = 21—30&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1881—1929)&lt;/small&gt;
 |феҳрист3     = 
* [[Честер Артур]]
* [[Гровер Кливленд]]
* [[Бенҷамин Гаррисон]]
* [[Гровер Кливленд]]
* [[Уилям Мак-Кинли]]
* [[Теодор Рузвелт]]
* [[Уилям Ҳовард Тафт|Уилям Тафт]]
* [[Вудро Вилсон]]
* [[Уоррен Ҳардинг]]
* [[Калвин Кулиҷ]]

 |сарлавҳа4    = 31—40&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1929—1989)&lt;/small&gt;
 |феҳрист4     = 
* [[Ҳерберт Гувер]]
* [[Франклин Рузвелт]]
* [[Ҳаррӣ Труман]]
* [[Дуайт Эйзенҳоуэр]]
* [[Ҷон Ф. Кеннедӣ|Ҷон Кеннедӣ]]
* [[Линдон Ҷонсон]]
* [[Ричард Никсон]]
* [[Ҷералд Форд]]
* [[Ҷиммӣ Картер]]
* [[Роналд Рейган]]

 |сарлавҳа5   = 41—46&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1989 — то ҳол)&lt;/small&gt;
 |феҳрист5    = 
* [[Ҷорҷ Ҳерберт Уокер Буш]]
* [[Билл Клинтон]]
* [[Ҷорҷ Уокер Буш]]
* [[Барак Обама]]
* [[Доналд Трамп]]
* [[Ҷо Байден]]
* [[Доналд Трамп]]
}}
&lt;includeonly&gt;{{#if:{{{nocat|}}}{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]][[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;

[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Сиёсати ИМА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Феҳристи президентҳо|ИМА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Президентҳо]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qeh8paksmkgeazcdbo230atqco5odai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бобоҷон Азиз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149288</id>
    <revision>
      <id>1463716</id>
      <parentid>1281327</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T10:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8047" sha1="nh97554j75f2bfurmq0zxs6tikt5tps" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
 |замина               = solo_singer
 |ном                  = Бобоҷон Азиз 
 |номи аслӣ            = Бобоҷон Азизов
 |тасвир               = Бобоҷон Азизов.jpg
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |номи пурра           = 
 |таърихи таваллуд     = 26.06.1950
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Кӯлоб|шаҳри Кӯлоб}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт    = 21.01.2021
 |маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Кӯлоб|шаҳри Кӯлоб}}, [[вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]]
 |солҳои фаъолият      = 
 |кишвар               = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |касб                 = [[сароянда]], [[ҳунарпешаи театр]]
 |навъи садо           = 
 |асбоб                = 
 |сабк                 = 
 |номи мустаъор        = 
 |гурӯҳ                = 
 |ҳамкорӣ              = 
 |ношир                = 
 |ҷоизаҳо              = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (1996)&lt;br&gt; {{Ордени Дӯстӣ|1998}} &lt;br&gt; Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон
 |викианбор            = 
 |викитека             = 
 |вебгоҳ               = 
}}

'''Бобоҷон Азиз''' (''Бобоҷон Азизов''; [[26 июн]]и [[1950]], [[Кӯлоб]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — [[21 январ]]и [[2021]], [[Кӯлоб]], [[вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]]) — [[сароянда]] ва [[ҳунарпешаи театр]]и тоҷик, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (1996).

== Зиндагинома ==
Бобоҷон Азиз 26 июни соли 1950 дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://kmt.tj/bobochon-azizov-khunarmandi-maruf-niz-tarki-olam-kard|title=Бобоҷон Азизов –ҳунарманди маъруф низ тарки олам кард|author=Манижа Раҷабова|website=kmt.tj|date=2021-01-21|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|accessdate=2021-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210129043813/http://kmt.tj/bobochon-azizov-khunarmandi-maruf-niz-tarki-olam-kard|archivedate=2021-01-29}}&lt;/ref&gt;. Ӯ дар 15-солагиаш ба саҳна баромада, дар аввалҳои даҳи 1970 аз худ ба сифати як овозхони касбӣ дарак дод&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/famous-singer-bobojon-aziz-in-coma-/29385269.html|title=Овозхон Бобоҷон Азиз дар ҳолати кома афтодааст. ВИДЕО|website=Радиои Озодӣ|lang=tg|accessdate=2021-01-21}}&lt;/ref&gt;. Хатмкардаи факултети забон ва адабиёти тоҷики Институти давлатии педагогии Кӯлоб (1971). Дар хидмати низомӣ (1972—1974). Корманди Хонаи маданияти шаҳри Кӯлоб (1974—1976), сарояндаи Театри давлатии мазҳакаи мусиқии шаҳри Кӯлоб ба номи С. Вализода (1976—1989). Аз соли 1989 роҳбари бадеии ансамбли «Навои Хатлон».

== Овозхонӣ ==
Дар эҷоди суруду оҳангҳо сабки хоса дошт. Сурудҳои «Дилҳо нишона карда» (ғазали Мушфиқӣ), «Дар дидаи ман монд» (ғазали [[Абулқосим Лоҳутӣ|Лоҳутӣ]]), «Ёди Ватан» (ғазали Махфӣ), «Ҳарфи дигар мазан» (шеъри Ҳ. Ғоиб), «Нолаи Кова» (шеъри Лоиқ, оҳанги А. Баротов), «Хорӣ макун» (шеъри С. Аюбӣ), «Модар» (шеъри Ф. Ансорӣ, оҳанги А. Баротов), «Ту ширинлаб» (ғазали Ҷомӣ, оҳанги Ф. Одинаев) ва ғайра ки Бобоҷон Азизов сурудааст, хеле дилнишинанд.

== Театр ==
Бобоҷон Азиз маҳорати хуби бозигарӣ дар театр низ дошт ва дар чанде аз намоишҳо нақшҳои асосии Муҳаммадалии Ашқар («Карим Девона»-и [[Тӯрахон Аҳмадхонов]]), Фарҳод («Хусрав ва Ширин»-и [[Мирзо Турсунзода]] ва [[Абдусалом Деҳотӣ]]) ва ғайрараро бозидааст.

== Ҷоизаҳо ==
Дорандаи ҷоизаи Озмуни ҷумҳуриявии ҳофизони ҷавон (1979), иштирокчии Фестивали умумииттифоқии театрҳои халқӣ дар шаҳри Москва (1969), Фестивали умумиҷаҳонии театрҳои халқӣ дар шаҳри Кишинёв (1970) ва Ярмаркаи умумиҷаҳонии Лейпсиг (РДГ, 1983).

Бо ордени Дӯстӣ (1998) ва Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

== Беморӣ ва даргузашт ==
Бобоҷон Азиз солҳои ахри умраш сактаи мағзӣ гирифта дар бистарӣ беморӣ қарор дошт ва бар асари дардмандӣ наметавонист ба осонӣ мисраъҳои таронаҳояшро ба ёд оварад&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Бобоҷон Азиз 21 январи соли 2021 дар 70 солагӣ бар асари беморие ки дошт, дар зодгоҳаш шаҳри Кӯлоб даргузашт&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20210121/darguzashti-ovozhoni-maruf-boboon-azizov-dar-sinni-70-solag|title=Даргузашти овозхони маъруф Бобоҷон Азизов дар синни 70-солагӣ|author=|website=www.asiaplustj.info|date=|publisher=Хабарҳои Тоҷикистон ASIA-Plus|accessdate=2021-01-21}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* [[Ҷӯрахон Обидпур|Обидпур Ҷ.]] Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. — Душанбе: Аржанг, 2019. — С. 11 — 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=3C8ByATIbdA|title=Нози хаёл - Бобоҷон Азизов|author=Нигинаи Муъмин|website=YouTube|date=|publisher=ТВ Сафина}}
* {{Cite web|url=http://kmt.tj/chand-suhan-az-khunarmandi-asil-bobochon-azizov|title=Чанд сухан аз ҳунарманди асил Бобоҷон Азизов|author=Таҳияи Манижа Раҷабова|website=kmt.tj|date=2020-06-26|publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|accessdate=2020-07-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200630015749/http://kmt.tj/chand-suhan-az-khunarmandi-asil-bobochon-azizov|archivedate=2020-06-30}}
* {{Cite web|url=http://www.bbc.com/tajik/news/2010/12/101206_sq_ah_literature|title=Ҷашни 60-солагии Бобоҷон Азизов|author=|website=BBC Tajik/Persian|date=2010-12-06|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-07-20}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Азизов Бобоҷон|1}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]</text>
      <sha1>nh97554j75f2bfurmq0zxs6tikt5tps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳуруфи Порсӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208314</id>
    <redirect title="Хатти форсӣ" />
    <revision>
      <id>1463641</id>
      <parentid>995234</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3642</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Хатти форсӣ]]</comment>
      <origin>1463641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39" sha1="ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh" xml:space="preserve">#равона [[Хатти форсӣ]]</text>
      <sha1>ee4v5scu0fjbhmqxb3udom4ttrb54bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рӯйдодҳои соли 2015</title>
    <ns>0</ns>
    <id>209900</id>
    <revision>
      <id>1463674</id>
      <parentid>1459693</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тоҷикистон дар соли 2015 */ илова</comment>
      <origin>1463674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13594" sha1="lp0jjeyhd1ihqxhc2xluldyj7qoh1t2" xml:space="preserve">== [[Тоҷикистон дар соли 2015]] ==
*  Соли 2015 Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи таъсиси минтақаҳои озоди иқтисодии «Панҷ» ва «Суғд» ба тасвиб расид. Мутобиқи банди якуми қарори мазкур дар мавзеи саноатии ҷанубу ғарбии шаҳри [[Хуҷанд]] Минтақаи озоди иқтисодии шакли истеҳсолию инноватсионии «Суғд» дар масоҳати 320 гектар замин таъсис ёфт. Мутобиқи банди якуми қарори мазкур '''Минтақаи озоди иқтисодии «Панҷ»''' дар мавзеи Қарадуми [[ноҳияи Қумсангир]]  бо масоҳати умумии 400 гектарро  фаро мегирад.

== [[декабр]]и [[соли 2015]]==
* [[25 декабр]]и [[соли 2015]] [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат» ба имзо расонид. Қонун дар асоси пешниҳоди бархе аз вакилони Маҷлиси намояндагони  Маҷлиси Олии Тоҷикистон [[9 декабр]]и [[соли 2015]] аз тарафи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон ''Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат»'' қабул ва [[18 декабр]]и [[соли 2015]] аз тарафи Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Тоҷикистон якдилона ҷонибдорӣ карда шуд. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ- Пешвои миллат» бо мақсади тақвияти асосҳои сохтори конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон, истиқлоли давлатӣ ва тамомияти арзӣ, якпорчагии Ватан, пойдориву бардавомии давлати Тоҷикистон, таҳкими демократия, таъмини рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангӣ, ҳифзи арзишҳои таърихии давлатдории миллӣ, фароҳам овардани шароити зиндагии арзанда ва инкишофи озодона барои ҳар як инсон таҳия ва қабул карда шудааст. Қонуни мазкур аз муқаддима ва 16 модда иборат буда, вазъи сиёсиву ҳуқуқӣ, салоҳият, дахлнопазирӣ, бунёди осорхона, бойгонӣ, китобхона, амният ва кафолатҳои иҷтимоию иқтисодии Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллатро муқаррар мекунад.&lt;ref&gt;[http://www.khovar.tj/content/ Ба имзо расидани як қатор қонунҳо]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* [[17 декабр]]и [[соли 2015]] — [[Википедиаи Тоҷикӣ]] https://tg.wikipedia.org/    
# Шумораи мақолаҳо - зиёда аз 40 000     
# Шумораи саҳифаҳо - 89 426 
Аз рӯи шумораи мақолаҳо [[Википедиаи Тоҷикӣ]] '''дар ҷойи 83-ӯм''' қарор гирифтааст.

== [[Октябр]]и [[соли 2015]]==
* [[18 октябр]] - дар [[ноҳияи Айнӣ]] [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]]  [[Роҳи автомобилгарди Айнӣ– Панҷакент|Роҳи автомобилгарди Айнӣ– Панҷакентро]] ифтитоҳ намуд. Роҳи мошингарди Айнӣ - Панҷакент 112,6 километрро ташкил медиҳад. Корҳои сохтмонӣ моҳи октябри соли 2012 оғоз гардида, моҳи октябри соли 2015 ба охир расид. Навсозии роҳ бо маблағи 115 миллион доллари амрикоӣ аз ҳисоби ҷалби сармояи хориҷию ватанӣ иҷро карда шудааст. Дар ин шоҳроҳ, 31 адад пулҳои хурду бузург ва иншооти зиёди ёрирасон сохта шудаанд. Корҳои асосии сохтмонӣ ва таъмиру навсозиро ширкати чинии Сансиян Бейсин бо ҷалби мутахассисону роҳсозони маҳаллӣ, ки беш аз 80% шумораи умумии коргаронро ташкил медиҳанд, иҷро кардааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://khovar.tj/2015/10/iftito-i-ro-i-moshingardi-ajn-pan-akent/|title=Ифтитоҳи роҳи мошингарди Айнӣ - Панҷакент |accessdate=2018-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193705/http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%80%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D0%BC%D0%BE%D1%88%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8-%D0%B0%D0%B9%D0%BD%D3%A3-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D2%B7%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 |archivedate=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;

* [[18 октябр]] Дар [[Панҷакент]] Президенти мамлакат Фабрикаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки [[зар]]шӯии “Зарафшон”-ро ифтитоҳ намуд. Коргоҳи дуюми заршӯии корхонаи муштараки «Зарафшон» дар давоми як сол сохта, ба истифода супорида шуд. Арзиши лоиҳавии Фабрикаи заршӯӣ бо иқтидори коркарди 10 ҳазор тонна маъдан дар як шабонарӯз бо инфрасохтори мавҷуда 1миллиард сомонӣ мебошад. Дар ин коргоҳ дар як сол то 2,2 тонна [[тило]]и холис истеҳсол карда шуда, қариб 11 ҳазор тонна [[маъдан]]ро дар як шабонарӯз коркард менамояд. Дар корхонаи муштараки  &quot;Зарафшон&quot; то имрӯз танҳо ду коргоҳ фаъолият мекард, ки имкон дошт то 4 ҳазор тонна маъданро дар як шабонарӯз коркард намояд. Баробари мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани коргоҳи бузург иқтидори умумии корхона дар як шабонарӯз ба коркарди 17 ҳазор тонна маъдан баробар гардида, иқтидори истеҳсолии корхонаи муштараки «Зарафшон» то 5 тонна тило дар як сол расонида мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |title=Ифтитоҳи Фабрикаи дуюми Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди Корхонаи муштараки заршӯии “Зарафшон” |accessdate=2018-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304193202/http://www.khovar.tj/content/%D0%B8%D1%84%D1%82%D0%B8%D1%82%D0%BE%D2%B3%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%B8-%D0%B4%D1%83%D1%8E%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%B0%D0%BC%D1%8A%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B8-%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B8-%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8A%D1%83%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%B0%D1%88-%D0%BC%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D1%83%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D1%85%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B8-%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B8-%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%88%D3%AF%D0%B8%D0%B8- |archivedate=2016-03-04 }}&lt;/ref&gt;

== [[Август]]и [[соли 2015]]==
* [[23 август]]и [[соли 2015]] гурзандози тоҷик [[Дилшод Назаров]] дар мусобиқаи Бозиҳои ҷаҳонӣ оид ба варзиши сабук дар ш. [[Пекин]] соҳиби ҷойизаи дуюм гардид. Ӯ ҳоло якумин аз варзишгарони тоҷикистониест, ки барои иштирок намудан дар [[Бозиҳои олимпӣ]] дар Рио-Дежанейрои [[Бразилия]] ([[соли 2016]]) роҳхат гирифтааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.toptj.com/News/2015/08/23/dilshod-nazarov-poluchil-medal-i-$30-tys-na-chempionate-mira |title=Дилшод Назаров получил медаль и $30 тыс на чемпионате мира |accessdate=2018-06-30 |archivedate=2017-08-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170816103214/http://www.toptj.com/News/2015/08/23/dilshod-nazarov-poluchil-medal-i-$30-tys-na-chempionate-mira }}&lt;/ref&gt;

== [[Июн]]и [[соли 2015]]==
* [[14 июн]]и [[соли 2015]] — [[Википедиаи Тоҷикӣ]] https://tg.wikipedia.org/    
# Шумораи мақолаҳо - зиёда аз 32 500     
# Шумораи саҳифаҳо - зиёда аз 70 000
Аз рӯи шумораи мақолаҳо [[Википедиаи Тоҷикӣ]] '''дар ҷойи 85-ӯм''' қарор гирифтааст. 
&lt;ref&gt;[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A1%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%BA_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B9 Википедия:Список Википедий 14.06.2015]&lt;/ref&gt;

== [[Март]]и [[соли 2015]]==
* [[1 март]]и [[соли 2015]] интихоботи вакилон ба [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] баргузор гардид. Тибқи натиҷаҳои ниҳоӣ [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] (ҲХДТ) - 65,4%, [[Ҳизби аграрии Тоҷикистон]] (ҲАТ) - 11,7%, [[Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон]] (ҲИИТ) - 7,5%, [[Ҳизби сотсиалистии Тоҷикистон]] (ҲСТ) - 5,5%-и раъйи интихобкунандагонро касб намуданд. Ҳамин тариқ, тибқи рӯйхати ҳизбӣ дар парлумони нав ҲХДТ-ро 16 нафар, ҲАТ-ро - 3 нафар, ҲИИТ-ро 2 нафар ва ҲСТ-ро 1 нафар вакил намояндагӣ мекунанд.
Аз ҳавзаи ягонаи умумиҷумҳуриявӣ ба ҷонибдории рӯйхати [[Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон]] (ҲНИТ) - 1,6% , [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон]] (ҲКТ) - 2,2%, [[Ҳизби демократии Тоҷикистон]] (ҲДТ) - 1,7% ва [[Ҳизби сотсиал-демократии Тоҷикистон]] (ҲСДТ) - 0,5%-и интихобкунадагон овоз доданд.
Ба иттилои манбаъ, дар интихобот 4 млн. 319 ҳазору 395 интихобкунандагон ба қайд гирифта шуда, аз ин шумор 3 млн. 791 ҳазору 827 нафар овоз доданд.
Тибқи натиҷаҳои ниҳоии интихобот дар 41 ҳавзаи якмандатии интихоботӣ 35 нафар номзадҳои ҲХДТ, 2 номзади ҲАТ, 2 намояндаи ҲКТ ва 1 нафарӣ номзадҳои ҲДТ ва ҲИИТ пирӯзӣ ба даст оварда, ба парлумон роҳ ёфтанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.news.tj/tj/news/kmir-nati-oi-ni-oii-intikhobotro-elon-kard |title=КМИР натиҷаҳои ниҳоии интихоботро эълон кард |accessdate=2018-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150323102808/http://news.tj/tj/news/kmir-nati-oi-ni-oii-intikhobotro-elon-kard |archivedate=2015-03-23 }}&lt;/ref&gt;

== [[Январ]]и [[соли 2015]]==
* Дар моҳи [[январ]]и [[соли 2015]]  ба [[Википедиаи Тоҷикӣ]] https://tg.wikipedia.org/  1 038 935	 маротиба муштариёни INTERNET ворид шудаанд. Шумораи мақолаҳои тоҷикӣ ба 30 750 расид.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stats.wikimedia.org/EN/SummaryTG.htm |title=Tajik Wikipedia at a glance January 2015 |accessdate=2018-06-30 |archivedate=2018-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181004072011/https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryTG.htm }}&lt;/ref&gt;
{{хурд}}  
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}} 
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ]]
[[Гурӯҳ:Соли 2015| ]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2015]]}</text>
      <sha1>lp0jjeyhd1ihqxhc2xluldyj7qoh1t2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рӯйдодҳои соли 2009</title>
    <ns>0</ns>
    <id>209937</id>
    <revision>
      <id>1463677</id>
      <parentid>1320018</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1463677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3342" sha1="rgbr675sssd6xzu00zyfup10x4h0a5x" xml:space="preserve">== [[Тоҷикистон дар соли 2009]] ==

== [[Феврал]] [[2009]] ==
* [[2 феврал]] – Минтақаҳои озоди иқтисодии «Ишкошим» ва «Данғара» таъсис ёфтанд. Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара» дар ҳудуди [[ноҳияи Данғара]] масоҳати умумии 521 гектар ва Минтақаи озоди иқтисодии «Ишкошим» дар ҳудуди [[ноҳияи Ишкошим]] 200 гектарро фаро мегирад.
== [[Март]] [[2009]] ==
* [[6 март]] – мувофиқи фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 8 март «Рӯзи модарон» эълон гардид.  
* [[19 март]] – ба сохтмони роҳи оҳани Душанбе – Ваҳдат – Қурғонтеппа шурӯъ карданд. 
* [[21 март]]  – дар ш. [[Душанбе]] аввалин меҳмонҳонаи 5 ситорадор («Ҳайат») сохта шуд.

== [[Май]] [[2009]] ==
* [[30 май]] – мувофиқи Укази Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳар гуна қарзи деҳқонон, ки то 1 январи соли 2008 ҷамъ шудаанд (548 млн. доллари амрикоӣ) аз онҳо бардошта шуд.
== [[Июл]] [[2009]] ==
* [[1 июл]] – дар Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равзанаи ягона» ҷорӣ гардид.
== [[Сентябр]] [[2009]] ==
* [[3 сентябр]] – сохтмони нақби «Шар – Шар» ([[Нақби автомобилгарди «Озодӣ»]]) ба итмом расид.
* [[30 сентябр]] – бо қарори ЮНЕСКО «[[Наврӯз]]» ҷашни байналмилалӣ гардид.
== [[Октябр]] [[2009]] ==
* [[5 октябр]] -  дар ш.Душанбе Симпозиуми байналмилалии «Мероси Абӯҳанифа ва аҳамияти он дар муколамаи тамаддунҳо» баргузор гардид. Соли 2009 – соли бузургдошти [[Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит|Имоми Аъзам (Абӯҳанифа)]] эълон гардид.
* [[5 октябр]]  – Қонуни нави забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон қабул карда шуд ва минбаъд ин рӯз ҳамчун «[[Рӯзи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» қайд карда мешавад.
== [[Ноябр]] [[2009]] ==
* [[29 ноябр]] -  сохтмони [[Хати баландшиддати барқии «Ҷануб – Шимол» (ЛЭП – 500)]], ки [[16 сентябр]]и [[соли 2006]] сар шуда буд, ба итмом расид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Рӯйдодҳои моҳона}}
== Адабиёт ==
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 555.
 
{{хурд}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ]]
[[Гурӯҳ:Соли 2009| ]] 
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2009]]</text>
      <sha1>rgbr675sssd6xzu00zyfup10x4h0a5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фарзонаи Хуршед</title>
    <ns>0</ns>
    <id>211834</id>
    <revision>
      <id>1463720</id>
      <parentid>1410673</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T10:37:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13593" sha1="324ijsq2ye5obin82m9lluv600dj4ah" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
 |ном     = Фарзона
 |номи аслӣ            = Фарзонаи Хуршед
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |таърихи таваллуд = 11.07.1989
 |зодгоҳ         = {{зодгоҳ|Кӯлоб|шаҳри Кӯлоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |маҳалли марг =
 |мамлакат       = {{flag|Тоҷикистон}}
 |касб           = овозхон
 |сабк           =
 |номи мустаъор  = 
}}

'''Фарзонаи Хуршед''' ([[11 июл]]и [[1989]], [[Кӯлоб]], [[Тоҷикистон]]) — [[овозхон]]и машҳури [[мусиқии поп]]и [[тоҷик]].

== Зиндагинома ==
Фарзона [[11 июл]]и соли [[1989]] дар шаҳри [[Кӯлоб]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] дар оилаи ҳунарманд ба дунё омадааст. Ба рақсу суруд машғул шуданаш аз муҳити оилавиаш вобастагӣ дорад; модараш ҳунарпеша ва овозхон — [[Сурайё Қосимова]], апааш овозхон — [[Шабнами Сурайё]]. Падараш Хуршед Рабиев корманди милиса буд, ки насабашро аз ӯ ба вай гузоштаанд.

== Фаъолияти ҳунарӣ ==
Соли 2008 Фарзонаи бори аввал барномаи мусиқавӣ иштирок намуд. Овози форами сарояндаи ҷавон зуд тамошобинонро мафтун кард.

Ӯ барномаи консертии худро дар [[Маскав]]и [[Русия]] барои муҳоҷирони кории тоҷик гузаронид, ки ҳам маъруфият ва ҳам сару садоҳоро ба овозхон овард. Дар [[Интернет]] видеое паҳн шуд, ки дар он Фарзонаи Хуршед дар саҳни клуб суруд мехонад ва рақс мекунад, дар иҳотаи муҳоҷирони меҳнатӣ аз Тоҷикистон, ки номаҳдуд ва мастанд. Мунаққидон овозхонро барои он маҳкум карданд, ки Фарзона дар худро дар сатҳи пасттарин қарор дода дар назди шахсони бадмаст рақсу сурудхонӣ намудааст. Фарзтна амали худро бо ватандӯстӣ ва муҳаббат ба мардуми зодгоҳаш шарҳ дод. Ба гуфтаи сароянда, вай мехост дар назди ҳамватаноне, ки имкони ширкат дар консерти овозхонро надоранд, ҳунарнамоӣ кунад.

Соли 2014 бо сабти клипҳои «Ашк» ва «Лола», композитсияҳои мусиқии «Иллоҳи», «Ёрам», соли 2015 бо суруди «Очаҷон» шумораи мухлисонаш зиёд гардидаанд. Дар соли 2015 Фарзона дар барномаи мусиқавии «Big Apple Music Awards 2015» дар шаҳри [[Ҳамбург]], [[Олмон]] беҳтарин овозхони мусиқии попи Тоҷикистон эълон шуд.

Соли 2016 Фарзонаи Хуршед Тоҷикистонро дар Big Apple Music Awards дар [[Ню Йорк]] муаррифӣ кард, соли 2017 Хуршед ба матбуот гуфт, ки ба нахустин консерти пас аз таваллуди писараш омодагии ҷиддӣ дида истодааст ва барои нишон додани модарон ва шунидани маслиҳат таҳияҳои мусиқӣ офарида истодааст. Моҳи январи соли 2017 Фарзонаи суруди нави &quot;Ҳадяи меҳмонӣ&quot; -ро хонд. Соли 2017 сароянда инчунин як композитсияи нав ва клипи суруди &quot;Ҷовидон&quot; -ро пешниҳод кард.

Соли 2019 Фарзона суруди овозхони афғон [[Мир Мафтун]] &quot;Холаи аза маза&quot; - ро бозхонӣ намуд, ки аз тарафи мардум хуб қабул шуд.

Соли 2020 сурудҳои&quot; Оре-оре&quot; ва &quot;Сартарошон&quot; -и ӯ рӯи сабт баромаданд.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Соли 2010 сароянда дар ҷанҷол дар монд. Ӯ ба дӯстписари худ Фаррух Рӯзиев кумак кард, ки аз толори додгоҳ фирор кунад.  Айбдоршаванда бидуни иҷозат толори судро тарк карда, ба мошин нишаст, ки Фарзона ронандаи мошин буд. Сароянда ба додгоҳ иқрор шуд: вай намедонист, ки мард бидуни иҷозат аз бино баромада рафтааст, зеро полисҳое, ки дар даромадгоҳ истода буданд, барои боздошти фирорӣ кӯшиш накарданд&lt;ref name=&quot;Фарзонаи Хуршед ду сол ҳукм гирифт&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/1965913.html|title=Фарзонаи Хуршед ду сол ҳукм гирифт|website=Радиои озодӣ|lang=tg|accessdate=2010-02-23}}&lt;/ref&gt;.

Дар мурофиа Фарзонаи Хуршед хоҳиш кард, ки ӯро на ҳамчун овозхони маъруф, балки ҳамчун як шаҳрванди оддии давлат муҳокима кунанд.  Матбуот медонад, ки хоҳар ва модари сароянда борҳо дар назди ҳукуматдорон ҳунарнамоӣ карда, дар доираҳои ҳукумат ва сарватмандон робитаҳои дӯстона доштанд, аммо духтар аз ин пайвастагиҳо истифода накард. Суди минтақавии [[ноҳияи Сино]] овозхони ҷавонро барои кумак ба фирорӣ ба 2 соли зиндон маҳкум кард&lt;ref name=&quot;Фарзонаи Хуршед ду сол ҳукм гирифт&quot;/&gt;. Ҷазои хеле сангин барои бадрафтории носанҷида ва ғайримунтазира дар баробари радди неки Фарзона аз истифодаи мавқеи оила, дар ҷомеа ҳангома эҷод кард. Мухлисон ин амали ӯро ошиқона хонда Фарзонаро &quot;асири ишқ&quot; номиданд. Соли 2011 овозхон пас аз адои якуним соли зиндон ба озодӣ баромад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20110823/farzonai-khurshed-vyshla-na-svobodu|title=Фарзонаи Хуршед вышла на свободу|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2013-08-23}}&lt;/ref&gt;.

Соли 2013 Фарзонаи Хуршед [[фоҷиа]]ро аз сар гузаронд: падари овозхон Хуршед Рабиев вафот кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://rus.ozodi.org/a/25121762.html|title=Скончался отец Фарзонаи Хуршед - Хуршед Рабиев|website=rus.ozodi.org|lang=ru|accessdate=2013-09-30}}&lt;/ref&gt;.

Соли 2014, ӯ ба зиёрати хонаи [[Каъба]] ба шаҳрҳои [[Макка]] ва [[Мадина]]и [[Арабистони Саудӣ]] рафт, баъд аз он Фарзона мақоми &quot;Ҳоҷибибӣ&quot; -ро гирифт. Сароянда ба пӯшидани ҳиҷоби мусулмонӣ ва бо либоси мазҳабӣ ба саҳна баромадан шурӯъ кард.

Аз соли 2014 дар матбуот овозаҳо дар бораи муносибати сароянда бо овозхони ҷавон [[Фаридуни Хуршед]] пайдо шуданд.  Сарояндагон дар якҷоягӣ бо ҷоизаҳои Tamoshow Music Awards иштирок карданд ва овозаҳоро ба вуҷуд оварданд. Фаридуни як шиноси деринаи сароянда, писари оҳангсоз Хуршед аст, ки навозандаи модари Фарзона Сурайё Қосимова мебошад. Мунаққидони мусиқӣ иброз доштанд, ки оилаи Сурайё Косимова ба писари оҳангсоз барои сарояндаи машҳури поп шудан мусоидат кард. Фаридун бо суруди &quot;Мануэла&quot; ба тамошобинон муаррифӣ гардид.

Худи ҳамон сол расонаҳо навиштанд, ки Фарзона ва Фаридуни Хуршед дар издивоҷи мусулмонӣ якҷоя зиндагӣ мекунанд, аммо онҳо инро пинҳон медоранд. Нимаи соли 2015 рӯзноманигорон фаҳмиданд, ки овозхон ҳомиладор аст. Дере нагузашта Фарзонаи Хуршед духтаре бо номи Закия таваллуд намуд ва соли 2015 Фарзона расман оиладор шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.toptj.com/News/2015/05/13/farzona-vykhodit-zamuzh-za-fariduna|title=Фарзонаи Хуршед выходит замуж за Фаридуни Хуршед|website=toptj.com|lang=ru|accessdate=2015-05-13|archivedate=2015-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706054311/http://www.toptj.com/News/2015/05/13/farzona-vykhodit-zamuzh-za-fariduna}}&lt;/ref&gt;. Маросими тӯй рӯзи 15 сентябр дар шаҳри [[Кӯлоб]], зодгоҳи Фарзона баргузор шуд. Шавҳари сароянда, тавре интизор мерафт, навозандаи боистеъдод ва овозхон Фаридуни Хуршед буд. Никоҳи расмӣ пас аз таваллуди кӯдак сурат гирифт. Тибқи гуфтаи сарояндагон, ҷашни бошукӯҳ бо мақсади баланд эълон кардани он, ки тӯй аллакай баргузор шудааст, ташкил карда шудааст.

Соли 2016 Фарзона бори дуввум модар шуд. Овозхон ба мухлисон гуфт, ки қарор аст ба писараш Муҳаммад ном гузоранд. Тарбияи ду фарзанд, ба гуфтаи Фарзона ба хабарнигорон, ба эҷодиёти сароянда халал намерасонад.  Баръакс, вақте ки зан фарзандонашро ба ҷойгаҳ мехобонад, сурудҳои алла месарояд.

Фарзона бо шавҳараш соли 2018 аз ҳам ҷудо шуданд, ки кӯдакон бо модар монданд ва Фариддун дар тарбияи онҳо нақш мебозад.

Соли 2017 бародари Фарзона Эмомалиҷони Хуршед, ки онҳо дар барномаи консертии Фарзона суруди &quot;Дори-дори&quot; - ро якҷоя сароида буданд, дар синни 18-солагӣ вафот намуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodi.org/a/a-son-of-tajik-famous-artist-surayo-qosim-dead-due-to-cancer/28436360.html|title=Ҷасади писари Сурайёи Қосим дар Кӯлоб ба хок супурда шуд. ВИДЕО, АКС|website=Радиои Озодӣ|lang=tg|accessdate=2017-04-18}}&lt;/ref&gt;.

Фарзона саҳифаи худро дар [[Instagram]] нигоҳ медорад.  Сароянда мунтазам аксҳои мӯд бо либосҳои нав, аксҳо ва видеоҳо нашр мекунад.

== Сурудҳо ==
* ''Сартарошон''
* ''Илоҳи'' (бо [[Шабнами Сурайё]])  
* ''Анори майдадона''
* ''Шарт нест''
* ''Ҳабибӣ'' (бо [[Фаридуни Хуршед]]) 
* ''Шим-шими борон''
* ''Ҷовидон''
* ''Азизам''
* ''Санамҷон'' (бо [[Нигора Холова]]) 
* ''Саршуён''
* ''Бачаи саргардон''
* ''Шона бар муям''
* ''Тани танҳо''
* ''Лола''
* ''Маҷнунҷон'' (бо [[Шабнами Сурайё]])  
* ''Беҳад хоми''
* ''Ашк''
* ''Ҷудоӣ''
* ''Ёрам'' (бо [[Шабнами Сурайё]])  
* ''Дарди ниҳон''
* ''Модар''
* ''Нафас''
* ''Оре-оре''
* ''Буро-буро'' (бо [[Шабнами Сурайё]])
* ''ва ғай.''

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
*https://24smi.org/celebrity/5296-farzonai-khurshed.html
*https://m.lenta.ru/news/2010/02/24/jail/
*https://ovozz.ru/artists/farzonai-xurshed/
*http://avesta.tj/2017/04/18/skonchalsya-edinstvennyj-syn-suraje-kosimovoj/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180504104055/http://avesta.tj/2017/04/18/skonchalsya-edinstvennyj-syn-suraje-kosimovoj/ |date=2018-05-04 }}
==Пайвандҳо==
* {{instagram|farzonakhurshed}}
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>324ijsq2ye5obin82m9lluv600dj4ah</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷон Ф. Кеннедӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215724</id>
    <revision>
      <id>1463629</id>
      <parentid>1296977</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:11:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Ҷон Кенеддӣ]] to [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]]</comment>
      <origin>1280557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1229" sha1="gmbr0lpkoryjq2abefh3vj9j89ckjte" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|вазифа            = 35-умин [[Президенти ИМА]]
|ном               = Ҷон Кеннеди
| номи аслӣ        = {{lang-en|John F. Kennedy}}
|тартиб            = 35
|аввалдавр         = 20 января 1961
|охирдавр          = 22 ноября 1963
|таърихи таваллуд  = 
|таърихи даргузашт = 
}}
'''Ҷон Фитзҷе́ралд «Ҷек» Ке́ннеди''' ({{lang-en|John Fitzgerald «Jack» Kennedy}}, ҳамчунин маъруф ба '''JFK''' (''Ҷей-Эф-Кей''); [[29 май]]и [[1917]], [[Бруклайн (Массачусетс)|Бруклайн]] — [[22 ноябр]]и [[1963]], [[Даллас]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ria.ru/spravka/20131122/978614596.html|title=Биография Джона Кеннеди|work=[[РИА Новости]]|date=22.11.2013|lang=ru}}&lt;/ref&gt; — ходими сиёсӣ, давлатӣ ва ҷамъиятии амрикоӣ, 35-умин [[Феҳристи президентҳои ИМА|президенти]] [[ИМА]] (1961—1963).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зиндагинома-нопурра}}
{{ПБ}}
{{Президентҳои ИМА}}</text>
      <sha1>gmbr0lpkoryjq2abefh3vj9j89ckjte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463631</id>
      <parentid>1463629</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:14:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1249" sha1="ir586e909hetahlnjpvjm8qvf5cmgmi" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|вазифа            = 35-умин [[Президенти ИМА]]
|ном               = Ҷон Ф. Кеннедӣ
| номи аслӣ        = {{lang-en|John F. Kennedy}}
|тартиб            = 35
|аввалдавр         = 20 январи 1961
|охирдавр          = 22 ноябри 1963
|таърихи таваллуд  = [[29 май]]и 1917
|таърихи даргузашт = 
}}
'''Ҷон Фитзҷералд «Ҷак» Кеннедӣ''' ({{lang-en|John Fitzgerald «Jack» Kennedy}}, ҳамчунин маъруф ба '''JFK''' (''Ҷей-Эф-Кей''); [[29 май]]и [[1917]], [[Бруклайн (Массачусетс)|Бруклайн]] — [[22 ноябр]]и [[1963]], [[Даллас]])&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ria.ru/spravka/20131122/978614596.html|title=Биография Джона Кеннеди|work=[[РИА Новости]]|date=22.11.2013|lang=ru}}&lt;/ref&gt; — ходими сиёсӣ, давлатӣ ва ҷамъиятии амрикоӣ, 35-умин [[Феҳристи президентҳои ИМА|президенти]] [[ИМА]] (1961—1963).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зиндагинома-нопурра}}
{{ПБ}}
{{Президентҳои ИМА}}</text>
      <sha1>ir586e909hetahlnjpvjm8qvf5cmgmi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463664</id>
      <parentid>1463631</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T02:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1161" sha1="1e6x44dzcqcrzuimh68l9xfwx64v0nt" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|вазифа            = 35-умин [[Президенти ИМА]]
|ном               = Ҷон Ф. Кеннедӣ
|номи аслӣ        = {{lang-en|John F. Kennedy}}
|тартиб            = 35
|аввалдавр         = 20 январи 1961
|охирдавр          = 22 ноябри 1963
|таърихи таваллуд  = [[29 май]]и [[Соли 1917|1917]]
|таърихи даргузашт = [[22 ноябр]]и [[Соли 1963|1963]]
}}
'''Ҷон Фитзҷералд &quot;Ҷак&quot; Кеннедӣ''' ({{lang-en|John Fitzgerald &quot;Jack&quot; Kennedy}}, ҳамчунин маъруф ба '''JFK''' (''Ҷей-Эф-Кей'')&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ria.ru/spravka/20131122/978614596.html|title=Биография Джона Кеннеди|work=[[РИА Новости]]|date=22.11.2013|lang=ru}}&lt;/ref&gt; — ходими сиёсӣ, давлатӣ ва ҷамъиятии амрикоӣ, 35-умин [[Феҳристи президентҳои ИМА|президенти]] [[ИМА]] (1961—1963).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зиндагинома-нопурра}}
{{ПБ}}
{{Президентҳои ИМА}}</text>
      <sha1>1e6x44dzcqcrzuimh68l9xfwx64v0nt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463668</id>
      <parentid>1463664</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:16:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5059" sha1="2inrtyp6012oernby5pn28uge8ghptb" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном                = Ҷон Ф. Кеннедӣ
|номи аслӣ          = {{lang-en|John F. Kennedy}}
|тасвир             = John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg
|тавсифи тасвир     = Портрети Ҷон Кеннедӣ дар [[офиси байзавӣ]], соли 1963
|alt                 = President Kennedy smiling and sitting in the Oval Office
|тартиб              = 35
|парчам = Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg
|вазифа              = [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Президенти ИМА]]
|парчам2              = US flag 15 stars.svg
|аввалдавр           = [[20 январ]]и [[Соли 1961|1961]]
|охирдавр            = [[22 ноябр]]и [[Соли 1963|1963]]
|ноиби президент      = [[Линдон Ҷонсон]]
|пешгузашта           = [[Дуайт Эйзенҳоуэр]]
|ҷонишин              = [[Линдон Ҷонсон]]
| jr/sr1              = United States Senator
| state1              = [[Massachusetts]]
| term_start1         = January 3, 1953
| term_end1           = December 22, 1960
| predecessor1        = [[Henry Cabot Lodge Jr.]]
| successor1          = [[Benjamin A. Smith II]]
| state2              = Massachusetts&lt;!-- [[MOS:REPEATLINK]] --&gt;
| district2           = {{ushr|MA|11|11th}}
| term_start2         = January 3, 1947
| term_end2           = January 3, 1953
| predecessor2        = [[James Michael Curley]]
| successor2          = [[Tip O'Neill]]
| birth_name          = John Fitzgerald Kennedy
| birth_date          = {{birth date |1917|5|29}}
| birth_place         = [[Brookline, Massachusetts]], U.S.
| death_date          = {{death date and age|1963|11|22|1917|5|29}}
| death_cause         = [[Assassination of John F. Kennedy|Assassination by gunshot]]
| death_place         = [[Dallas]], Texas, U.S. &lt;!-- Do not add a link to Texas or U.S. per MOS:GEOLINK --&gt;
| resting_place       = [[Arlington National Cemetery]]
| party               = [[Democratic Party (United States)|Democratic]]
| spouse              = {{marriage|[[Jacqueline Kennedy Onassis|Jacqueline Bouvier]]|September 12, 1953|&lt;!-- Omission per Template:Marriage instructions --&gt;}}
| children            = 4, including [[Caroline Kennedy|Caroline]], [[John F. Kennedy Jr.|John&amp;nbsp;Jr.]], and [[Patrick Bouvier Kennedy|Patrick]]
| parents             = {{plainlist|
* [[Joseph P. Kennedy Sr.]]
* [[Rose Kennedy|Rose Fitzgerald]]
}}
| relatives           = [[Kennedy family]]
| education           = [[Harvard University]] ([[Bachelor of Arts|AB&lt;!-- per Harvard --&gt;]])
| occupation          = {{hlist|Politician|journalist}}
| signature           = John F Kennedy Signature 2.svg
| signature_alt       = Cursive signature in ink
| allegiance          = United States
| branch              = [[United States Navy]]
| service_years       = 1941–1945
| rank                = [[Lieutenant (navy)|Lieutenant]]
| unit                = [[Motor Torpedo Boat Squadron Two|Motor Torpedo Squadron 2]]
| commands            = {{plainlist|
** [[Patrol Torpedo Boat 109]]
** [[Patrol Torpedo Boat 59]]
}}
| battles             = {{tree list}}
* [[World War II]]
** [[Solomon Islands campaign]]
{{tree list/end}}
| mawards             = {{Indented plainlist|
* [[Navy and Marine Corps Medal]]
* [[Purple Heart]]
* [[American Defense Service Medal]]
* [[American Campaign Medal]]
* [[Asiatic–Pacific Campaign Medal]] (with 3 [[service star]]s)
* [[World War II Victory Medal]]&lt;ref name=&quot;JFKlibrary.org misc&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.jfklibrary.org/Historical+Resources/Archives/Reference+Desk/John+F.+Kennedy+Miscellaneous+Information.htm |title=John F. Kennedy Miscellaneous Information |publisher=John F. Kennedy Presidential Library and Museum |access-date=February 22, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831043852/http://www.jfklibrary.org/Historical%2BResources/Archives/Reference%2BDesk/John%2BF.%2BKennedy%2BMiscellaneous%2BInformation.htm |archive-date=August 31, 2009}}&lt;/ref&gt;
}}
| module              = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=JFK Establishment of the Peace Corps.ogg|title=John F. Kennedy's voice|type=speech|description=Kennedy speaking on the establishment of the [[Peace Corps]]&lt;br /&gt;Recorded March 1, 1961}}
}}
'''Ҷон Фитзҷералд &quot;Ҷак&quot; Кеннедӣ''' ({{lang-en|John Fitzgerald &quot;Jack&quot; Kennedy}}, ҳамчунин маъруф ба '''JFK''' (''Ҷей-Эф-Кей'')&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ria.ru/spravka/20131122/978614596.html|title=Биография Джона Кеннеди|work=[[РИА Новости]]|date=22.11.2013|lang=ru}}&lt;/ref&gt; — ходими сиёсӣ, давлатӣ ва ҷамъиятии амрикоӣ, 35-умин [[Феҳристи президентҳои ИМА|президенти]] [[ИМА]] (1961—1963).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зиндагинома-нопурра}}
{{ПБ}}
{{Президентҳои ИМА}}</text>
      <sha1>2inrtyp6012oernby5pn28uge8ghptb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463676</id>
      <parentid>1463668</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5156" sha1="rgy1el9g2sky8l3j3nmskb5cbe0vudn" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном                = Ҷон Ф. Кеннедӣ
|номи аслӣ          = {{lang-en|John F. Kennedy}}
|тасвир             = John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg
|тавсифи тасвир     = Портрети Ҷон Кеннедӣ дар [[офиси байзавӣ]], соли 1963
|alt                 = President Kennedy smiling and sitting in the Oval Office
|тартиб              = 35
|парчам = Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg
|вазифа              = [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Президенти ИМА]]
|парчам2              = Flag of the President of the United States.svg
|аввалдавр           = 20 январи 1961
|охирдавр            = 22 ноябри 1963
|ноиби президент      = [[Линдон Ҷонсон]]
|пешгузашта           = [[Дуайт Эйзенҳоуэр]]
|ҷонишин              = [[Линдон Ҷонсон]]
|парчам_2 = Seal_of_the_United_States_Senate.svg
|вазифа_2             = [[Сенатори ИМА]] аз штати [[Массачусетс]]
|парчам2_2 = Flag of Massachusetts.svg
|аввалдавр_2        = 3 январи 1953
|охирдавр_2         = 22 декабри 1960
|пешгузашта_2       = [[Ҳенрӣ Кабот Лоҷ]]
|ҷонишин_2          = Бенҷамин Смит
| district2           = {{ushr|MA|11|11th}}
| term_start2         = January 3, 1947
| term_end2           = January 3, 1953
| predecessor2        = [[James Michael Curley]]
| successor2          = [[Tip O'Neill]]
| birth_name          = John Fitzgerald Kennedy
| birth_date          = {{birth date |1917|5|29}}
| birth_place         = [[Brookline, Massachusetts]], U.S.
| death_date          = {{death date and age|1963|11|22|1917|5|29}}
| death_cause         = [[Assassination of John F. Kennedy|Assassination by gunshot]]
| death_place         = [[Dallas]], Texas, U.S. &lt;!-- Do not add a link to Texas or U.S. per MOS:GEOLINK --&gt;
| resting_place       = [[Arlington National Cemetery]]
|ҳизб               = [[Democratic Party (United States)|Democratic]]
|ҳамсар              = {{marriage|[[Jacqueline Kennedy Onassis|Jacqueline Bouvier]]|September 12, 1953|&lt;!-- Omission per Template:Marriage instructions --&gt;}}
| children            = 4, including [[Caroline Kennedy|Caroline]], [[John F. Kennedy Jr.|John&amp;nbsp;Jr.]], and [[Patrick Bouvier Kennedy|Patrick]]
| волидайн             = {{Рӯйхат|
* [[Joseph P. Kennedy Sr.]]
* [[Rose Kennedy|Rose Fitzgerald]]
}}
| relatives           = [[Kennedy family]]
| education           = [[Harvard University]] ([[Bachelor of Arts|AB&lt;!-- per Harvard --&gt;]])
| occupation          = {{hlist|Politician|journalist}}
|имзо           = John F Kennedy Signature 2.svg
| signature_alt       = Cursive signature in ink
| allegiance          = United States
| branch              = [[United States Navy]]
| service_years       = 1941–1945
| rank                = [[Lieutenant (navy)|Lieutenant]]
| unit                = [[Motor Torpedo Boat Squadron Two|Motor Torpedo Squadron 2]]
| commands            = {{plainlist|
** [[Patrol Torpedo Boat 109]]
** [[Patrol Torpedo Boat 59]]
}}
| battles             = {{tree list}}
* [[World War II]]
** [[Solomon Islands campaign]]
{{tree list/end}}
| ҷоизаҳо             = {{Indented plainlist|
* [[Navy and Marine Corps Medal]]
* [[Purple Heart]]
* [[American Defense Service Medal]]
* [[American Campaign Medal]]
* [[Asiatic–Pacific Campaign Medal]] (with 3 [[service star]]s)
* [[World War II Victory Medal]]&lt;ref name=&quot;JFKlibrary.org misc&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.jfklibrary.org/Historical+Resources/Archives/Reference+Desk/John+F.+Kennedy+Miscellaneous+Information.htm |title=John F. Kennedy Miscellaneous Information |publisher=John F. Kennedy Presidential Library and Museum |access-date=February 22, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831043852/http://www.jfklibrary.org/Historical%2BResources/Archives/Reference%2BDesk/John%2BF.%2BKennedy%2BMiscellaneous%2BInformation.htm |archive-date=August 31, 2009}}&lt;/ref&gt;
}}
| module              = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=JFK Establishment of the Peace Corps.ogg|title=John F. Kennedy's voice|type=speech|description=Kennedy speaking on the establishment of the [[Peace Corps]]&lt;br /&gt;Recorded March 1, 1961}}
}}
'''Ҷон Фитзҷералд &quot;Ҷак&quot; Кеннедӣ''' ({{lang-en|John Fitzgerald &quot;Jack&quot; Kennedy}}, ҳамчунин маъруф ба '''JFK''' (''Ҷей-Эф-Кей'')&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ria.ru/spravka/20131122/978614596.html|title=Биография Джона Кеннеди|work=[[РИА Новости]]|date=22.11.2013|lang=ru}}&lt;/ref&gt; — ходими сиёсӣ, давлатӣ ва ҷамъиятии амрикоӣ, 35-умин [[Феҳристи президентҳои ИМА|президенти]] [[ИМА]] (1961—1963).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зиндагинома-нопурра}}
{{ПБ}}
{{Президентҳои ИМА}}</text>
      <sha1>rgy1el9g2sky8l3j3nmskb5cbe0vudn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463689</id>
      <parentid>1463676</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:43:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5534" sha1="tdhj892ny3zbz26jnt28ftwnjyzghef" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном                = Ҷон Ф. Кеннедӣ
|номи аслӣ          = {{lang-en|John F. Kennedy}}
|тасвир             = John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg
|тавсифи тасвир     = Портрети Ҷон Кеннедӣ дар [[офиси байзавӣ]], соли 1963
|alt                 = President Kennedy smiling and sitting in the Oval Office
|тартиб              = 35
|парчам = Seal Of The President Of The Unites States Of America.svg
|вазифа              = [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Президенти ИМА]]
|парчам2              = Flag of the President of the United States.svg
|аввалдавр           = 20 январи 1961
|охирдавр            = 22 ноябри 1963
|ноиби президент      = [[Линдон Ҷонсон]]
|пешгузашта           = [[Дуайт Эйзенҳоуэр]]
|ҷонишин              = [[Линдон Ҷонсон]]
|парчам_2 = Seal_of_the_United_States_Senate.svg
|вазифа_2             = [[Сенатори ИМА]] аз штати [[Массачусетс]]
|парчам2_2 = Flag of Massachusetts.svg
|аввалдавр_2        = 3 январи 1953
|охирдавр_2         = 22 декабри 1960
|пешгузашта_2       = [[Ҳенрӣ Кабот Лоҷ]]
|ҷонишин_2          = Бенҷамин Смит
|парчам_3 = Seal of the United States House of Representatives.svg
|вазифа_3           = Вакили [[Маҷлиси Намояндагони ИМА]] аз штати [[Массачусетс]]
|парчам2_3 = Flag of Massachusetts.svg
|district2           = {{ushr|MA|11|11th}}
|аввалдавр_3         = 3 январи 1947
|охирдавр_3          = 3 январи 1953
| predecessor2        = [[James Michael Curley]]
| successor2          = [[Tip O'Neill]]
| birth_name          = John Fitzgerald Kennedy
|таърихи таваллуд     = [[29 май]]и [[Соли 1917|1917]]
|зодгоҳ         = [[Бруклайн, Массачусетс]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| death_date          = {{death date and age|1963|11|22|1917|5|29}}
| death_cause         = [[Assassination of John F. Kennedy|Assassination by gunshot]]
| death_place         = [[Dallas]], Texas, U.S. &lt;!-- Do not add a link to Texas or U.S. per MOS:GEOLINK --&gt;
| resting_place       = [[Arlington National Cemetery]]
|ҳизб               = [[Democratic Party (United States)|Democratic]]
|ҳамсар              = {{marriage|[[Ҷаклин Кеннедӣ Онассис|Ҷаклин Бувие]]|September 12, 1953|}}
|фарзандон            = {{Рӯйхат | 
* 4-то
* [[Кэролайн Кеннедӣ]]
* [[Ҷон Ф. Кеннедӣ Ҷр.]]
* [[Патрик Бувие Кеннедӣ]]
}}
|падар    = [[Ҷозеф П. Кеннедӣ]]
|модар    = [[Роуз Кеннедӣ|Роуз Фитзҷералд]]
|хешовандон           = [[Kennedy family]]
|education           = [[Harvard University]] ([[Bachelor of Arts|AB]])
| occupation          = {{hlist|Politician|journalist}}
|имзо           = John F Kennedy Signature 2.svg
| signature_alt       = Cursive signature in ink
| allegiance          = United States
| branch              = [[United States Navy]]
| service_years       = 1941–1945
| rank                = [[Lieutenant (navy)|Lieutenant]]
| unit                = [[Motor Torpedo Boat Squadron Two|Motor Torpedo Squadron 2]]
| commands            = {{plainlist|
** [[Patrol Torpedo Boat 109]]
** [[Patrol Torpedo Boat 59]]
}}
| battles             = {{tree list}}
* [[World War II]]
** [[Solomon Islands campaign]]
{{tree list/end}}
| ҷоизаҳо             = {{Indented plainlist|
* [[Navy and Marine Corps Medal]]
* [[Purple Heart]]
* [[American Defense Service Medal]]
* [[American Campaign Medal]]
* [[Asiatic–Pacific Campaign Medal]] (with 3 [[service star]]s)
* [[World War II Victory Medal]]&lt;ref name=&quot;JFKlibrary.org misc&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.jfklibrary.org/Historical+Resources/Archives/Reference+Desk/John+F.+Kennedy+Miscellaneous+Information.htm |title=John F. Kennedy Miscellaneous Information |publisher=John F. Kennedy Presidential Library and Museum |access-date=February 22, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090831043852/http://www.jfklibrary.org/Historical%2BResources/Archives/Reference%2BDesk/John%2BF.%2BKennedy%2BMiscellaneous%2BInformation.htm |archive-date=August 31, 2009}}&lt;/ref&gt;
}}
| module              = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=JFK Establishment of the Peace Corps.ogg|title=John F. Kennedy's voice|type=speech|description=Kennedy speaking on the establishment of the [[Peace Corps]]&lt;br /&gt;Recorded March 1, 1961}}
}}
'''Ҷон Фитзҷералд &quot;Ҷак&quot; Кеннедӣ''' ({{lang-en|John Fitzgerald &quot;Jack&quot; Kennedy}}, ҳамчунин маъруф ба '''JFK''' (''Ҷей-Эф-Кей'')&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://ria.ru/spravka/20131122/978614596.html|title=Биография Джона Кеннеди|work=[[РИА Новости]]|date=22.11.2013|lang=ru}}&lt;/ref&gt; — ходими сиёсӣ, давлатӣ ва ҷамъиятии амрикоӣ, 35-умин [[Феҳристи президентҳои ИМА|президенти]] [[ИМА]] (1961—1963).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зиндагинома-нопурра}}
{{ПБ}}
{{Президентҳои ИМА}}</text>
      <sha1>tdhj892ny3zbz26jnt28ftwnjyzghef</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алиф Бонк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>274145</id>
    <revision>
      <id>1463550</id>
      <parentid>1461681</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T13:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>илова, ислоҳ</comment>
      <origin>1463550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35301" sha1="ipijoepsbf7r0z3dxl6pf881evzmhzz" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи бонк
| номи бонк          = Алиф Бонк
| логотипи бонк      = Alif_ru.png
| шакли шахси ҳуқуқӣ = [[Ҷамъияти саҳҳомӣ]]
| иҷозатнома         = № 0000114 аз [[3 январ]]и [[2020]] 
| фаъолият           = Бонки тиҷоратӣ
| соли таъсис        = [[2014]]
| номҳои пешина      = Алиф Сармоя
| макон              = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}: [[Душанбе]] 
| афроди калидӣ      = [[Фирдавс Мирзоев]] — раиси шӯрои нозирон, ҳаммуассис&lt;br&gt; [[Абдулло Қурбонов]] — раиси пешина ва ҳаммуассис &lt;br&gt; [[Зуҳуршо Раҳматуллоев]] — ҳаммуассис &lt;br&gt; [[Гуланор Атобек]] — Раиси ҶСК «Алиф Бонк»
| соҳа               = необонк
| сармояи аввалия    = 257.3 млн сомонӣ (31.12.2025)
| дороиҳо            =
| фоидаи холис       = 
| шумораи кормандон  = {{афзоиш}} 1100 ([[2026]])
| аудитор            = 
| сарчашмаҳо         = 
| вебгоҳ             = {{URL|http://www.alif.tj}}
|ширкати модарӣ=Alif Capital Holdings Limited|ҷамъияти асосӣ=|дафтари марказӣ=}}
'''Алиф Бонк''' (номи пурра '''Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Алиф Бонк»'''; номи пешина '''ТАҚХ «Алиф Сармоя»''') — бонки тиҷоратӣ ва ширкати [[фанноварии молӣ]] дар [[Тоҷикистон]]. Дафтари марказии бонк дар шаҳри Душанбе ҷойгир аст.

== Таърих ==
Пас аз якчанд соли таҳсилу кор дар хориҷа, [[Абдулло Қурбонов]], Зуҳуршо Раҳматуллоев ва Фирдавс Мирзоев Алифро соли 2014 дар Тоҷикистон таъсис доданд. Тибқи иттилои сомонаи худ, ширкат дар аввал корро бо се нафар оғоз карда, қарзи хурдро ба мардум пешниҳод менамуд ва сипас теъдоди кормандонашро зиёд кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vc.ru/u/819399-alif/246846-kak-finteh-v-tadzhikistane-sozdal-sobstvennuyu-ekosistemu-otkryl-it-akademiyu-i-privlek-10-millionov-investicii-v-kapital|title=Как финтех в Таджикистане создал собственную экосистему, открыл IT-академию и привлёк $10 миллионов инвестиций в капитал — Алиф на vc.ru|author=Алиф|website=vc.ru|date=2021-05-17|lang=en|accessdate=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;.

19 декабри соли 2019 ҶСК ТАҚХ «Алиф Сармоя» ба ҶСК «Алиф Бонк» табдил шуд ва бо қарори Раёсати Бонки миллии Тоҷикистон аз 3 январи соли 2020, таҳти № 1, ба ҶСК «Алиф Бонк» Иҷозатнома барои анҷом додани амалиёти бонкӣ бо пули миллӣ ва асъори хориҷӣ дода шуд&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/node/276752|title=Таъсиси боз як бонк дар Тоҷикистон. “Алиф Сармоя” ба “Алиф Бонк” табдили ном кард|website=asiaplustj.info|date=2020-01-06|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/en/news/tajikistan/economic/20200106/micro-financing-organization-using-the-principles-of-islamic-finance-upgraded-into-bank|title=Micro-financing organization using the principles of Islamic Finance upgraded into bank|website=asiaplustj.info|publisher=ASIA-Plus|accessdate=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;.

=== Солнома ===
'''2014'''

* 29 апрел — Алиф Сармоя аз тарафи се нафар ташкил шуда, шартномаи қарзи автомобилиро бо аввалин муштарии худ ба имзо расонд.

'''2015'''

* 7 октябр — аввалин барномаи хусусии идоракунии муносибатҳои муштариёни Алиф (CRM) тарҳрезӣ шуд, ки баъдтар соли 2016 ба кор андохта шуд.
* Дар давоми нуҳ моҳи фаъолият Алиф сандуқи қарзии худро се маротиба афзоиш дод ва дар байни аъзои АТҚХТ 5-умин ташкилоти қарзии хурд гардид.

'''2016'''

* 14 март — ба ТАҚХ «Алиф Сармоя» барои гузаронидани амалиёти бонкӣ иҷозатнома дода шуд. Пас аз он Алиф Сармоя ҳуқуқ пайдо кард, то ки пасандоз кушояд ва дар дохилу хориҷи кишвар муомилоти молиявиро анҷом диҳад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nbt.tj/ru/old_news/?ELEMENT_ID=431683|title=ООО МДО “Алиф-сармоя” выдана лицензия на проведение банковских операций|website=nbt.tj|date=2016-03-15|publisher=Национальный Банк Таджикистана|accessdate=2024-11-28}}&lt;/ref&gt;.
* 1 апрел аввалин суратҳисоби амонатӣ кушода шуд.

'''2017'''

* 1 январ — Алиф Сармоя низоми автоматикунонии бонкии худро ба кор андохт, ки онро дастаи барномасозии худи ширкат навишта буданд. Навиштан ва ба кор андохтани низоми автоматикунонии бонкии худ ба Алиф имкон дод, то ки қадами муҳиме дар роҳи табдил шудан ба як ширкати молиявию фанноварӣ гузорад.
* 17 март — Алиф Сармоя ба Низоми миллии пардохтии «[[Корти миллӣ]]» пайваст ва ба барориши кортҳои пардохтии «Корти миллӣ» оғоз кард.
* 3 июн — Alif Shop яке аз аввалин маркетплейсҳо дар Тоҷикистон бо имкони хариди мол ба насия ба кор оғоз кард.
* 1 август — Алиф Академия кушода шуд ва барои рушди фанновариҳои иттилоотӣ дар Тоҷикистон дарсҳои ройгони барномасозиро оғоз намуд.
* 16 октябр — Алиф Сармоя аввалин маркази хидматрасонии бонкии худро дар Хуҷанд боз кард.
* 4 ноябр — Алиф аввалин платформаи эквайринги онлайнии Alif Pay-ро ба роҳ монд, ки ба дорандагони «Корти миллӣ» имкони онлайн пардохт кардани хидматрасониҳоро фароҳам овард.

'''2018'''

* 6 январ — ҳамёни мобилии Alif Mobi роҳандозӣ шуд.
* 29 январ — Алиф Сармоя ба низоми байналмилалии интиқоли пулҳо ҳамроҳ шуд.
* 15 март — ширкат корти овердрафтро бо насияи 10-рӯза ба муштариёни худ пешниҳод намуд.
* 20 август — Алиф корти насияи '''«'''Салом'''»'''-ро ба роҳ андохт, ки ба муштариён имкони хариди молу маҳсулотро ба тариқи онлайн ва офлайн медиҳад.
* 26 октябр — веб-сайти Alif Online бо як утоқи шахсӣ сохта шуд, ки дар он метавон тамоми амалиёт ва хадамоти истифодашударо пайгирӣ кард.

'''2019'''

* 13 ноябр — Ҳофиз Шаҳидӣ 25%-и саҳмияҳои Алиф Бонк-ро харида, раиси шӯрои нозирони Алиф Бонк гардид&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20191113/tadzhikskii-predprinimatel-iz-monako-investiroval-v-kompaniyu-alif-kapital|title=Таджикский предприниматель из Монако инвестировал в компанию «Алиф Капитал»|date=2019-11-13|publisher=ASIA-Plus}}&lt;/ref&gt;.

'''2020'''

* 3 январ — Алиф Сармоя барои амалиёти бонкӣ таҳти № 0000114 аз Бонки миллии Тоҷикистон иҷозатнома гирифт ва табдил ба Алиф Бонк шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2020/01/alif-sarmoya-pereimenovan-v-alif-bank/|title=«Алиф Сармоя» переименован в «Алиф Банк» {{!}} НИАТ &quot;Ховар&quot;|lang=ru|accessdate=2024-11-28}}&lt;/ref&gt;.
* Июн — ширкати итолиёии [[MicroFinanza Rating]] қобилияти идоравии Алиф Бонкро аз ҷиҳати хафвҳо тасдиқ карда, ба бонк рейтинги молиявии устувори BBB Stable-ро дод&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mf-rating.com/reports/?sreport=alif|title=MFR Reports - Financial &amp; Social Ratings &amp; Assessments|website=MFR|accessdate=2024-11-28}}&lt;/ref&gt;.

* 7 июл — барои рушди экосистемаи пардохтҳои рақамӣ дар Тоҷикистон Алиф Бонк ва Visa шарикони стратегӣ шуданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20200707/visa-i-alif-bank-obyavili-o-strategicheskom-partnerstve-dlya-razvitiya-tsifrovoi-platezhnoi-ekosistemi-v-tadzhikistane|title=Visa и Алиф Банк объявили о стратегическом партнерстве для развития цифровой платежной экосистемы в Таджикистане {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-28}}&lt;/ref&gt;.

'''2021'''

* 13 август — интернет-бонки Alif Business аз тарафи ширкати швейтсарии ImmuniWeb санҷиши амнияти иттилоотиро гузашт.

'''2022'''

* 2 ноябр — раёсати Алиф Бонк Гуланор Атобекро ба ҳайси раиси нави худ интихоб кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20221102/gulanor-atobek-raisi-navi-alif-bonk-tayin-1052575933.html|title=Раиси “Алиф Бонк” нав шуд|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2022-11-02|lang=tg|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/ro%D2%B3bari-navi-alif-bonk-gulanor-atobek-kist/|title=Роҳбари нави «Алиф Бонк». Гуланор Атобек кист? (аудио)|website=Pressa.tj|lang=|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.
'''2023'''

* Июл—август — дар натиҷаи як таҷзия ва таҳлили комил, агентии байналмилалии рейтингии MicroFinanza Rating (Итолиё) ба Алиф як рутбаи созмонии α- «Миёна» ихтисос дод. Ин имтиёз поя ва асоси солим, маҳоратҳои мудирияти хавф (риск) ва устувории молии бонкро нишон медиҳад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20231018/mfr-v-ocherednoi-raz-podtverdilo-finansovuyu-ustoichivost-alif-banka|title=MFR в очередной раз подтвердило финансовую устойчивость Алиф Банка|website=asiaplustj.info|publisher=ASIA-Plus|accessdate=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;.

* Алиф се иҷозатномаи фаъолият дар бозори қоғазҳои қиматнокро гирифт, ки доираи хадамотро густариш медиҳад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20231114/alif-poluchil-3-litsenzii-na-osutshestvlenie-deyatelnosti-na-rinke-tsennih-bumag|title=Алиф получил 3 лицензии на осуществление деятельности на рынке ценных бумаг {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.

* Алиф Бонк қарордодҳои сармоягузорӣ бо Mashreq бонк ([[Имороти Муттаҳидаи Арабӣ|Иморот]]) ва Aktif бонк ([[Туркия]]) имзо кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20231207/alif-zaklyuchil-investitsionnie-dogovori-s-mashreq-bank-oae-i-aktif-bank-turtsiya|title=Алиф заключил инвестиционные договоры с Mashreq Bank (ОАЭ) и Aktif Bank (Турция) {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.

'''2024'''

* Alif Mobi озмоиши амнияти кибериро аз ҷониби ширкати байналмилалии Snapsec гузашт ва уҳдадории худро нисбат ба амнияти рақамӣ таъйид кард.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20240201/alif-mobi-uspeshno-proshyol-proverku-kiberbezopasnosti#article-likeblock|title=Alif Mobi успешно прошёл проверку кибербезопасности|website=Asia-Plus|date=1/02/2024}}&lt;/ref&gt;

* Алиф Бонк ва [[Mastercard]] созишномаро барои тавсеаи пардохтҳои ғайринақдӣ дар [[Тоҷикистон]] имзо карданд ва барориши кортҳои [[Mastercard]]-ро шурӯъ намуданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20240404/alif-i-mastercard-zaklyuchili-dolgosrochnoe-soglashenie-dlya-razvitiya-beznalichnih-platezhei-v-tadzhikistane|title=«Алиф» и Mastercard заключили долгосрочное соглашение для развития безналичных платежей в Таджикистане {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=www.asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.trend.az/casia/tajikistan/3882002.html|title=Tajikistan's bank starts issuing Mastercard cards
|website=trend.az|lang=ru|accessdate=2025-09-05}}&lt;/ref&gt;. Ин аввалин маротиба аст, ки як бонки тоҷикӣ мустақиман кортҳои Mastercard мебарорад; қаблан чунин кортҳоро дар кишвар танҳо [[Актив Бонк|Halyk Bank]] (пештар «Kazkommertsbank»), ки бонки Қазоқистон мебошад, пешниҳод мекард. {{Сарчашма нест|03|09|2025|}}

* Алиф Бонк 10-умин солгарди худро бо тааммул аз даҳсолаи дастовардҳо ва рушд ҷашн гирифт&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20240430/alifu-10-let-mechta-kompanii-prinyosshaya-mnogo-peremen|title=«Алифу» - 10 лет: мечта компании, принёсшая много перемен {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.

* Алиф Бонк ва Visa хадамоти Google Pay-ро дар [[Тоҷикистон]] муаррифӣ карданд, ки имконоти пардохти рақамиро пеш мебарад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20240625/alif-i-visa-predstavlyayut-novii-uroven-platezhei-s-google-pay-v-tadzhikistane|title=«Алиф» и Visa представляют новый уровень платежей с Google Pay в Таджикистане {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.

'''2025'''
* Алиф Бонк моҳи июли 2025 Visa Direct to Account пардохтҳои тиҷорӣ ва интиқоли бидуни комиссияро роҳандозӣ мекунад. Истифодабарандагони Alif Business метавонанд интиқоли B2B, B2C ва B2G-ро мустақиман ба Имороти Муттаҳидаи Араб, Туркия, ИМА, Канада ва дигар кишварҳо анҷом диҳанд.

* Моҳи августи 2025 барномаи Alif интиқолҳоро ба Чин тавассути Alipay ва WeChat бидуни комиссия ё табдили дукарата пешниҳод мекунад.

* Моҳи сентябри 2025 хидматрасонии нави мубодилаи асъор дар барномаи Alif дастрас мегардад, ки имкон медиҳад то доллар, евро ва рубл бидуни боздид аз бонк мубодила шавад.

= Фаъолият =
Алиф Бонк хидматрасониҳои молиявиро бо риояи меъёрҳои маблағгузории исломӣ (Муробаҳа ва Музораба) пешниҳод менамояд, ки дар доираи қонунгузории [[Тоҷикистон|Ҷумҳурии Тоҷикистон]] нисбат ба бонкҳои классикӣ татбиқ мешаванд.

Алиф Бонк аз рӯзи аввали таъсис талош дорад, то ки ба бонки исломӣ табдил ёбад ва дар ин замина корҳоеро низ анҷом додааст.

Саридораи бонк дар шаҳри Душанбе буда, дорои ду филиал ва якчанд марказҳои хидматрасонӣ дар шаҳрҳои Душанбе ва Хуҷанд аст. Марказҳои хидматрасонии Алиф Бонк дар якчанд шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон: [[Истаравшан]], [[Бӯстон (шаҳр)|Бӯстон]], [[Ноҳияи Ҷаббор Расулов|Ҷаббор Расулов]], [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|Бобоҷон Ғафуров]], [[Конибодом]], [[Исфара]], [[Панҷакент]],[[Спитамен]] [[Бохтар (шаҳр)|Бохтар]], [[Кӯлоб]], [[Данғара]], [[Ëвон]], [[Восеъ]], [[Ҷаллолиддини Балхӣ]],  [[Ҳисор]], [[Ваҳдат]] ва [[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]], [[Рӯдакӣ]] ҷойгир шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alif.tj/bank/contacts/offices/dushanbe?city=4|title=Терминалҳо, банкоматҳо ва офисҳо {{!}} Алиф|website=Терминалҳо, банкоматҳо ва офисҳо {{!}} Алиф|lang=tg|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;

= Сохтори холдингӣ =
Alif Capital Holdings Limited ширкати холдингӣ ва саҳмдори асосии Алиф Бонк буда, саридораи он дар Бритониёи Кабир ҷойгир мебошад.

Ҳамчунин, Alif Capital Holdings Limited ширкатҳои фанноварию молии худро дар [[Ӯзбекистон]], [[Имороти Муттаҳидаи Арабӣ|Иморот]] ва [[Покистон]] дорад.

31 декабри соли 2025 ҳаҷми пардохтшудаи сармояи оинномавии ҶСК «Алиф Бонк» 257 300 000 сомониро ташкил додааст&lt;ref name=&quot;:Акционеры&quot;&gt;{{Cite web|url=https://alifwebsite.alif.tj/uploads/Malumot_dar_borai_sahmdor_a58556f59b.pdf|title=Маълумот дар бораи саҳмдор|website=Алиф|publisher=}}&lt;/ref&gt;.

= Мушкилот =
Дар тӯли фаъолият Алиф Бонк ба мушкилоти гуногуне дучор шудааст. Аз ҷумла 20 июни соли 2020 [[Бонки миллии Тоҷикистон]] Алиф Бонкро барои мушкилоти ҷойдошта дар соҳаи кадрӣ 500 000 сомонӣ ҷарима кард. Инро [[Абдулло Қурбонов]] «шаффофияти кор» ва «масъулияти бонк дар назди ҷомеа» гуфта буд&lt;ref&gt;Бонки миллӣ «Алиф»-ро 500 000 ҷарима баст. Соли оянда боз санҷиш! https://pressa.tj/bonki-mill%D3%A3-alif-ro-500-000-%D2%B7arima-bast-soli-oyanda-boz-san%D2%B7ish/ &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; За что оштрафовали «Алиф Банк» на полмиллиона сомони, и какие теперь планы у банка? Подробнее: https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20200622/za-chto-oshtrafovali-alif-bank-na-polmilliona-somoni-i-kakie-teper-plani-u-banka &lt;/ref&gt;.

Дар соли 2021 Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Алиф Бонк пардохти иловагии андоз дар ҳаҷми тақрибан 1,6 миллион сомониро (бо дарназардошти ҷаримаҳо) талаб кард, ки онро ба андозҳои давраи соли 2019 рабт дода буд, ки пас аз баҳси додгоҳӣ Алиф Бонк маҷбур шуд 1 600 000 сомонӣ маблағ пардохт кунад&lt;ref&gt;Кумитаи андоз аз «Алиф Бонк» пардохти 1,6 млн андозу ҷаримаи иловагиро талаб кардастПодробнее: https://asiaplustj.info/ru/node/295515&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; Баҳси андозии Алиф https://www.youtube.com/watch?v=v30gc6OQUuc&lt;/ref&gt;.

= Роҳбарон =
Раиси ҶСК «Алиф Бонк» — Гуланор Атобек&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20221102/alif-bank-novyy-rukovoditel-1052573164.html|title=Назначен новый руководитель &quot;Алиф банка&quot;: кто он|author=Sputnik Таджикистан|website=Sputnik Таджикистан|date=2022-11-02|lang=ru|accessdate=2024-11-26}}&lt;/ref&gt;

Муовини Раиси ҶСК «Алиф Бонк»— Акбарджон Мамаджонов

Муовини Раиси ҶСК «Алиф Бонк» — Хушвактмурод Шарифов


= Маҳсулоти бонкии Алиф =
Алиф ҳамчун ширкати молиявии дар ҳоли рушд лоиҳаҳои гуногунро дар самтҳои молия, фанноварӣ ва маориф ба мардум пешниҳод мекунад:

* '''Низоми автоматикунонии бонкӣ (CBS)''' — содагардонии раванди коркарди маълумот, таъмини иҷрои амалиёти электронӣ, пардохтҳо дар реҷаи худкор ва муҳосибот.
* '''Мудирияти иртибот бо муштарӣ''' '''(CRM)''' — платформаи кории ширкат мебошад. Дар ин ҷо маълумоти муштариён ва тамоми равандҳои тиҷоратӣ нигоҳ дошта мешаванд.
* '''Alif Shop''' — мағозаи интернетӣ барои харид ба насия ва нақд. Яке аз аввалин бозоргоҳ (маркетплейс) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аст, ки мағозаҳои пойтахт ва ноҳияҳои кишварро муттаҳид кардааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alifshop.tj/|title=alifshop.tj — онлайн-магазин с широким ассортиментом товаров в рассрочку и наличными|website=alifshop.tj — онлайн-магазин с широким ассортиментом товаров в рассрочку и наличными|lang=ru|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* '''Alif Business''' — бонки интернетист, ки дар он муштариёни корпоративӣ метавонанд мустақиман аз телефон ё компютери худ амалиёти бонкиро анҷом диҳанд. Ҳамчунин дар Alif Business пардохтҳои тиҷоратӣ ба хориҷи кишвар тавассути Visa Direct ба ҳамён ва Visa Direct Account мавҷуд аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://business.alif.tj/|title=alif business|website=business.alif.tj|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* '''Корти «Салом»''' — корти насияи Бонки Алиф, ки имкони харидро дар саросари Тоҷикистон ба тариқи насия фароҳам меорад.&lt;ref&gt; https://salom.alif.tj/ &lt;/ref&gt;
* '''Барномаи Alif''' (пештар: Alif Mobi) — ҳамёни мобилиест, ки дар Тоҷикистон ва Ӯзбекистон истифода мешавад. Бо ин барнома муштариён метавонанд хароҷоти коммуналию дигар хидматрасониро пардохт кунанд, пул интиқол диҳанд, бо QR-рамз харид намоянд ва маблағҳои худро онлайн идора кунанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thebanker.com/World/Central-eastern-Europe/Alif-Bank-looks-to-further-international-expansion/(language)/eng-GB|title=Alif Bank looks to further international expansion|author=The Banker|website=www.thebanker.com|lang=en|accessdate=2024-11-26|archivedate=2020-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200214053938/https://www.thebanker.com/World/Central-Eastern-Europe/Alif-Bank-looks-to-further-international-expansion/(language)/eng-GB}}&lt;/ref&gt;
* '''Alif Pay''' — низоми пардохти онлайн бо истифода аз кортҳои «Корти миллӣ»-и тамоми бонкҳои Тоҷикистон мебошад.
* '''Alif Academy''' — ташкилоти ғайритиҷоратие, ки бо гузаронидани курсу тренингҳо дар соҳаи фанноварии иттилоотӣ машғул мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alif.academy/|title=Алиф Академия|website=alif.academy|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* '''Корти миллӣ'''-и Алиф Бонк — корт барои интиқолу харид ва пардохтҳо дар дохили кишвар.
* '''Корти Visa'''-и Алиф Бонк — корт барои интиқолу харид ва пардохтҳо дар дохилу хориҷи кишвар.
* '''Корти Mastercard'''-и Алиф Бонк — барои истифодабарандагони худ имконият медиҳад, ки дар дохил ва хориҷи кишвар пардохтҳо ва интиқолҳоро анҷом диҳанд.
* '''Қарзи нақдӣ''' — ягона хидматрасонии бонк, ки ба муштариён иҷозат медиҳад, маблағро ба таври нақдӣ қарз гиранд.

= Моликон =
Тибқи иттилои сомонаи Alif Capital Holdings Limited ҳаммуассисону нозирони ширкат [[Абдулло Қурбонов]], Зуҳуршо Раҳматуллоев ва Фирдавс Мирзоев буда, Ҳофиз Шаҳидӣ, Фирдавс Шаҳидӣ, Раҷаббек Сулаймонбеков ва Насим Алибҳай ҳамчун нозирон сабт шудаанд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.alif.holdings/#founders|title=ALIF CAPITAL HOLDINGS|website=www.alif.holdings|accessdate=2024-11-26}}&lt;/ref&gt;.

= Ҷоизаҳо =
'''2019'''

* Ифтихорномаи Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои иҷрои софдилонаи қонунгузории андоз ва саҳми назаррас дар қисми даромади буҷети давлатӣ;
* Ҷоизаи тиллоии «Бренди сол — 2019» таҳти унвони «Қуллаи шараф»;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/economic/20191219/brendi-sol-2019-betarini-toironi-toikiston|title=«Бренди сол – 2019». Беҳтарини тоҷирони Тоҷикистон {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;

'''2020'''

* Best Digital Wallet 2020;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.globalbankingandfinance.com/global-banking-finance-awards-2020-award-winners/|title=GLOBAL BANKING &amp; FINANCE AWARDS® – 2020 – Award Winners - Global Banking {{!}} Finance|website=https://www.globalbankingandfinance.com/|lang=en-GB|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* Ғолиби номинатсияи Fastest Growing Retail Bank Tajikistan 2020 аз рӯи Global Banking &amp; Finance;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.globalbankingandfinance.com/global-banking-finance-awards-2020-award-winners/|title=GLOBAL BANKING &amp; FINANCE AWARDS® – 2020 – Award Winners - Global Banking {{!}} Finance|website=https://www.globalbankingandfinance.com/|lang=en|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;

'''2021'''

* ICD's Global Finnovation Award 2020 барои ҳалли навоваронаи ҳамёни Alif Mobi ва корти насияи «Салом»;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://icd-ps.org/en/news/icd-announces-winners-of-its-international-financial-innovation-competition-titled-icds-finnovation-award-2020|title=ICD ANNOUNCES WINNERS OF ITS INTERNATIONAL FINANCIAL INNOVATION COMPETITION TITLED &quot;ICD'S FINNOVATION AWARD 2020|date=08/08/2021}}&lt;/ref&gt;

'''2022'''

* Эътироф ва мукофоти «Бароҳмонии Visa Infinite ва Platinum дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз ҷониби низоми пардохти байналмилалии Visa;
* Ҷоизаи солонаи «Конгресси ҷаҳонии соҳибкорӣ» дар номинатсияи GENStarters Award 2022, [[Риёз]], [[Арабистони Саудӣ]];

'''2023'''

* Alif Shop ягона стартап аз ИДМ дар ТОП-100 EWC 2022;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://retail-loyalty.org/news/alif-sredi-luchshikh-edinstvennyy-startap-iz-sng-v-top-100-ewc-2022/|title=Алиф среди лучших: единственный стартап из СНГ в ТОП-100 EWC 2022|website=retail-loyalty.org|date=2023-03-02|lang=ru|accessdate=2024-12-19|archivedate=2024-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219125540/https://retail-loyalty.org/news/alif-sredi-luchshikh-edinstvennyy-startap-iz-sng-v-top-100-ewc-2022/}}&lt;/ref&gt;
* Ҷоизаи тиллоии «Бренди сол — 2022» дар категорияи «Ташкилоти молиявӣ»; ҷоизаи нуқра ба интернет-мағозаи Alif Shop ва ҷоизаи биринҷӣ ба «Алиф Академия»;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://t.me/s/alifbank?before=2212|title=Алиф|website=Telegram|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* Ҷои якуми озмуни «Ташкилоти қарзии молиявии беҳтарин оид ба хидматрасонии соҳибкории бонувон 2022» дар номинатсияи «Кушодан ва пешбурди суратҳисоби бонкӣ»;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/758-bmt-bonuvoni-soibkor-dar-doirai-jak-ozmun-adr-shudand.html|title=БМТ. Ташкилотҳои қарзии молиявӣ дар доираи як озмун қадр шуданд|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2023-05-16|publisher=Ҷумҳурият|lang=|accessdate=2024-12-25}}&lt;/ref&gt;

'''2024'''

* ISLAMIC DEBIT CARD OF THE YEAR;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thedigitalbanker.com/awards/global-islamic-finance-awards/#pastWinnersSections|title=Global Islamic Finance Awards 2025 - The Digital Banker|lang=en-US|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* Ҷоизаи миллии тиҷорати рақамии Тоҷикистон дар номинатсияи «Беҳтарин лоиҳаи технологияи молиявӣ (Fintech)» ва «Беҳтарин майдони электронӣ (маркетплейс)».&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2024/12/oliboni-yakumin-oizasuporii-mill-dar-samti-ti-orati-ra-am-e-commerce-avasmand-gardonida-shudand/|title=Ғолибони якумин «Ҷоизасупории миллӣ дар самти тиҷорати рақамӣ (e-commerce)» ҳавасманд гардонида шуданд|author=Моҳинави Наврӯз|website=АМИТ «Ховар»|date=2024-12-07|lang=|accessdate=2024-12-19}}&lt;/ref&gt;

'''2025'''

* Алиф Бонк дар озмуни «Беҳтарин ташкилоти молиявӣ ва қарзӣ барои хидматрасонӣ ба занони соҳибкор» дар номинаи «Насб ва истифодаи воситаҳои пардохти электронӣ» ҷои аввалро гирифт.
* Алиф Бонк аз Mastercard се ҷоиза мегирад: «Пешқадами рушди устувор», «Маъракаи эҷодии маркетингӣ 2025» ва «Иқдоми муваффақонаи Mastercard Send 2025».
* Алиф Бонк дар озмуни миллии «Бренди сол 2025» се ҷоизаи тиллоӣ дар бахшҳои «Ташкилоти молиявӣ», «Технологияҳои муосир» ва «Фарҳанг ва маориф» соҳиб мешавад.
* Алиф Бонк аз Visa 8 ҷоиза ба даст меорад: «Беҳтарин истеҳсолкунандаи Visa Direct», «Беҳтарин содиркунандаи кортҳои тиҷории Visa», «Беҳтарин содиркунандаи корт дар бозори дохилӣ», «Маъракаи таблиғотии Google Pay», «Оғоз ва таблиғи ҳалли VDA/W», «Татбиқи Risk Manager дар Visa», «Татбиқи ALM», «Интегратсияи киберманбаъ дар Visa».

'''2026'''

* Алиф Бонк дар моҳи апрели соли 2026 сертификати байналмилалии PCI DSS версияи 4.0.1-ро, ки яке аз асоситарин стандартҳои ҳифзи маълумот дар соҳаи пардохт ба шумор меравад, аз ҷониби ширкати мустақили Compliance Control Ltd (Таллин, Эстония) ба даст овард. 


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://www.alif.tj}}

{{Бонкҳои Тоҷикистон}}

[[Гурӯҳ:Бонкҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>ipijoepsbf7r0z3dxl6pf881evzmhzz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463552</id>
      <parentid>1463550</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T13:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>дақиқсозӣ, ислоҳ</comment>
      <origin>1463552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36114" sha1="4xc55d1kqo2t8hd6x6bac45q01hnpr1" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи бонк
| номи бонк          = Алиф Бонк
| логотипи бонк      = Alif_ru.png
| шакли шахси ҳуқуқӣ = [[Ҷамъияти саҳҳомӣ]]
| иҷозатнома         = № 0000114 аз [[3 январ]]и [[2020]] 
| фаъолият           = Бонки тиҷоратӣ
| соли таъсис        = [[2014]]
| номҳои пешина      = Алиф Сармоя
| макон              = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}: [[Душанбе]] 
| афроди калидӣ      = [[Фирдавс Мирзоев]] — раиси шӯрои нозирон, ҳаммуассис&lt;br&gt; [[Абдулло Қурбонов]] — раиси пешина ва ҳаммуассис &lt;br&gt; [[Зуҳуршо Раҳматуллоев]] — ҳаммуассис &lt;br&gt; [[Гуланор Атобек]] — Раиси ҶСК «Алиф Бонк»
| соҳа               = необонк
| сармояи аввалия    = 257.3 млн сомонӣ (31.12.2025)
| дороиҳо            =
| фоидаи холис       = 
| шумораи кормандон  = {{афзоиш}} 1100 ([[2026]])
| аудитор            = 
| сарчашмаҳо         = 
| вебгоҳ             = {{URL|http://www.alif.tj}}
|ширкати модарӣ=Alif Capital Holdings Limited|ҷамъияти асосӣ=|дафтари марказӣ=}}
'''Алиф Бонк''' (номи пурра '''Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Алиф Бонк»'''; номи пешина '''ТАҚХ «Алиф Сармоя»''') — бонки тиҷоратӣ ва ширкати [[фанноварии молӣ]] дар [[Тоҷикистон]]. Дафтари марказии бонк дар шаҳри Душанбе ҷойгир аст.

== Таърих ==
Пас аз якчанд соли таҳсилу кор дар хориҷа, [[Абдулло Қурбонов]], Зуҳуршо Раҳматуллоев ва Фирдавс Мирзоев Алифро соли 2014 дар Тоҷикистон таъсис доданд. Тибқи иттилои сомонаи худ, ширкат дар аввал корро бо се нафар оғоз карда, қарзи хурдро ба мардум пешниҳод менамуд ва сипас теъдоди кормандонашро зиёд кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vc.ru/u/819399-alif/246846-kak-finteh-v-tadzhikistane-sozdal-sobstvennuyu-ekosistemu-otkryl-it-akademiyu-i-privlek-10-millionov-investicii-v-kapital|title=Как финтех в Таджикистане создал собственную экосистему, открыл IT-академию и привлёк $10 миллионов инвестиций в капитал — Алиф на vc.ru|author=Алиф|website=vc.ru|date=2021-05-17|lang=en|accessdate=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;.

19 декабри соли 2019 ҶСК ТАҚХ «Алиф Сармоя» ба ҶСК «Алиф Бонк» табдил шуд ва бо қарори Раёсати Бонки миллии Тоҷикистон аз 3 январи соли 2020, таҳти № 1, ба ҶСК «Алиф Бонк» Иҷозатнома барои анҷом додани амалиёти бонкӣ бо пули миллӣ ва асъори хориҷӣ дода шуд&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/node/276752|title=Таъсиси боз як бонк дар Тоҷикистон. “Алиф Сармоя” ба “Алиф Бонк” табдили ном кард|website=asiaplustj.info|date=2020-01-06|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/en/news/tajikistan/economic/20200106/micro-financing-organization-using-the-principles-of-islamic-finance-upgraded-into-bank|title=Micro-financing organization using the principles of Islamic Finance upgraded into bank|website=asiaplustj.info|publisher=ASIA-Plus|accessdate=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;.

=== Солнома ===
'''2014'''

* 29 апрел — Алиф Сармоя аз тарафи се нафар ташкил шуда, шартномаи қарзи автомобилиро бо аввалин муштарии худ ба имзо расонд.

'''2015'''

* 7 октябр — аввалин барномаи хусусии идоракунии муносибатҳои муштариёни Алиф (CRM) тарҳрезӣ шуд, ки баъдтар соли 2016 ба кор андохта шуд.
* Дар давоми нуҳ моҳи фаъолият Алиф сандуқи қарзии худро се маротиба афзоиш дод ва дар байни аъзои АТҚХТ 5-умин ташкилоти қарзии хурд гардид.

'''2016'''

* 14 март — ба ТАҚХ «Алиф Сармоя» барои гузаронидани амалиёти бонкӣ иҷозатнома дода шуд. Пас аз он Алиф Сармоя ҳуқуқ пайдо кард, то ки пасандоз кушояд ва дар дохилу хориҷи кишвар муомилоти молиявиро анҷом диҳад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://nbt.tj/ru/old_news/?ELEMENT_ID=431683|title=ООО МДО “Алиф-сармоя” выдана лицензия на проведение банковских операций|website=nbt.tj|date=2016-03-15|publisher=Национальный Банк Таджикистана|accessdate=2024-11-28}}&lt;/ref&gt;.
* 1 апрел аввалин суратҳисоби амонатӣ кушода шуд.

'''2017'''

* 1 январ — Алиф Сармоя низоми автоматикунонии бонкии худро ба кор андохт, ки онро дастаи барномасозии худи ширкат навишта буданд. Навиштан ва ба кор андохтани низоми автоматикунонии бонкии худ ба Алиф имкон дод, то ки қадами муҳиме дар роҳи табдил шудан ба як ширкати молиявию фанноварӣ гузорад.
* 17 март — Алиф Сармоя ба Низоми миллии пардохтии «[[Корти миллӣ]]» пайваст ва ба барориши кортҳои пардохтии «Корти миллӣ» оғоз кард.
* 3 июн — Alif Shop яке аз аввалин маркетплейсҳо дар Тоҷикистон бо имкони хариди мол ба насия ба кор оғоз кард.
* 1 август — Алиф Академия кушода шуд ва барои рушди фанновариҳои иттилоотӣ дар Тоҷикистон дарсҳои ройгони барномасозиро оғоз намуд.
* 16 октябр — Алиф Сармоя аввалин маркази хидматрасонии бонкии худро дар Хуҷанд боз кард.
* 4 ноябр — Алиф аввалин платформаи эквайринги онлайнии Alif Pay-ро ба роҳ монд, ки ба дорандагони «Корти миллӣ» имкони онлайн пардохт кардани хидматрасониҳоро фароҳам овард.

'''2018'''

* 6 январ — ҳамёни мобилии Alif Mobi роҳандозӣ шуд.
* 29 январ — Алиф Сармоя ба низоми байналмилалии интиқоли пулҳо ҳамроҳ шуд.
* 15 март — ширкат корти овердрафтро бо насияи 10-рӯза ба муштариёни худ пешниҳод намуд.
* 20 август — Алиф корти насияи '''«'''Салом'''»'''-ро ба роҳ андохт, ки ба муштариён имкони хариди молу маҳсулотро ба тариқи онлайн ва офлайн медиҳад.
* 26 октябр — веб-сайти Alif Online бо як утоқи шахсӣ сохта шуд, ки дар он метавон тамоми амалиёт ва хадамоти истифодашударо пайгирӣ кард.

'''2019'''

* 13 ноябр — Ҳофиз Шаҳидӣ 25%-и саҳмияҳои Алиф Бонк-ро харида, раиси шӯрои нозирони Алиф Бонк гардид&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20191113/tadzhikskii-predprinimatel-iz-monako-investiroval-v-kompaniyu-alif-kapital|title=Таджикский предприниматель из Монако инвестировал в компанию «Алиф Капитал»|date=2019-11-13|publisher=ASIA-Plus}}&lt;/ref&gt;.

'''2020'''

* 3 январ — Алиф Сармоя барои амалиёти бонкӣ таҳти № 0000114 аз Бонки миллии Тоҷикистон иҷозатнома гирифт ва табдил ба Алиф Бонк шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2020/01/alif-sarmoya-pereimenovan-v-alif-bank/|title=«Алиф Сармоя» переименован в «Алиф Банк» {{!}} НИАТ &quot;Ховар&quot;|lang=ru|accessdate=2024-11-28}}&lt;/ref&gt;.
* Июн — ширкати итолиёии [[MicroFinanza Rating]] қобилияти идоравии Алиф Бонкро аз ҷиҳати хафвҳо тасдиқ карда, ба бонк рейтинги молиявии устувори BBB Stable-ро дод&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mf-rating.com/reports/?sreport=alif|title=MFR Reports - Financial &amp; Social Ratings &amp; Assessments|website=MFR|accessdate=2024-11-28}}&lt;/ref&gt;.

* 7 июл — барои рушди экосистемаи пардохтҳои рақамӣ дар Тоҷикистон Алиф Бонк ва Visa шарикони стратегӣ шуданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20200707/visa-i-alif-bank-obyavili-o-strategicheskom-partnerstve-dlya-razvitiya-tsifrovoi-platezhnoi-ekosistemi-v-tadzhikistane|title=Visa и Алиф Банк объявили о стратегическом партнерстве для развития цифровой платежной экосистемы в Таджикистане {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-28}}&lt;/ref&gt;.

'''2021'''

* 13 август — интернет-бонки Alif Business аз тарафи ширкати швейтсарии ImmuniWeb санҷиши амнияти иттилоотиро гузашт.

'''2022'''

* 2 ноябр — раёсати Алиф Бонк Гуланор Атобекро ба ҳайси раиси нави худ интихоб кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20221102/gulanor-atobek-raisi-navi-alif-bonk-tayin-1052575933.html|title=Раиси “Алиф Бонк” нав шуд|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2022-11-02|lang=tg|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/ro%D2%B3bari-navi-alif-bonk-gulanor-atobek-kist/|title=Роҳбари нави «Алиф Бонк». Гуланор Атобек кист? (аудио)|website=Pressa.tj|lang=|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.
'''2023'''

* Июл—август — дар натиҷаи як таҷзия ва таҳлили комил, агентии байналмилалии рейтингии MicroFinanza Rating (Итолиё) ба Алиф як рутбаи созмонии α- «Миёна» ихтисос дод. Ин имтиёз поя ва асоси солим, маҳоратҳои мудирияти хавф (риск) ва устувории молии бонкро нишон медиҳад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20231018/mfr-v-ocherednoi-raz-podtverdilo-finansovuyu-ustoichivost-alif-banka|title=MFR в очередной раз подтвердило финансовую устойчивость Алиф Банка|website=asiaplustj.info|publisher=ASIA-Plus|accessdate=2024-11-27}}&lt;/ref&gt;.

* Алиф се иҷозатномаи фаъолият дар бозори қоғазҳои қиматнокро гирифт, ки доираи хадамотро густариш медиҳад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20231114/alif-poluchil-3-litsenzii-na-osutshestvlenie-deyatelnosti-na-rinke-tsennih-bumag|title=Алиф получил 3 лицензии на осуществление деятельности на рынке ценных бумаг {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.

* Алиф Бонк қарордодҳои сармоягузорӣ бо Mashreq бонк ([[Имороти Муттаҳидаи Арабӣ|Иморот]]) ва Aktif бонк ([[Туркия]]) имзо кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20231207/alif-zaklyuchil-investitsionnie-dogovori-s-mashreq-bank-oae-i-aktif-bank-turtsiya|title=Алиф заключил инвестиционные договоры с Mashreq Bank (ОАЭ) и Aktif Bank (Турция) {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.

'''2024'''

* Alif Mobi озмоиши амнияти кибериро аз ҷониби ширкати байналмилалии Snapsec гузашт ва уҳдадории худро нисбат ба амнияти рақамӣ таъйид кард.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20240201/alif-mobi-uspeshno-proshyol-proverku-kiberbezopasnosti#article-likeblock|title=Alif Mobi успешно прошёл проверку кибербезопасности|website=Asia-Plus|date=1/02/2024}}&lt;/ref&gt;

* Алиф Бонк ва [[Mastercard]] созишномаро барои тавсеаи пардохтҳои ғайринақдӣ дар [[Тоҷикистон]] имзо карданд ва барориши кортҳои [[Mastercard]]-ро шурӯъ намуданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20240404/alif-i-mastercard-zaklyuchili-dolgosrochnoe-soglashenie-dlya-razvitiya-beznalichnih-platezhei-v-tadzhikistane|title=«Алиф» и Mastercard заключили долгосрочное соглашение для развития безналичных платежей в Таджикистане {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=www.asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.trend.az/casia/tajikistan/3882002.html|title=Tajikistan's bank starts issuing Mastercard cards
|website=trend.az|lang=ru|accessdate=2025-09-05}}&lt;/ref&gt;. Ин аввалин маротиба аст, ки як бонки тоҷикӣ мустақиман кортҳои Mastercard мебарорад; қаблан чунин кортҳоро дар кишвар танҳо [[Актив Бонк|Halyk Bank]] (пештар «Kazkommertsbank»), ки бонки Қазоқистон мебошад, пешниҳод мекард. {{Сарчашма нест|03|09|2025|}}

* Алиф Бонк 10-умин солгарди худро бо тааммул аз даҳсолаи дастовардҳо ва рушд ҷашн гирифт&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20240430/alifu-10-let-mechta-kompanii-prinyosshaya-mnogo-peremen|title=«Алифу» - 10 лет: мечта компании, принёсшая много перемен {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.

* Алиф Бонк ва Visa хадамоти Google Pay-ро дар [[Тоҷикистон]] муаррифӣ карданд, ки имконоти пардохти рақамиро пеш мебарад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20240625/alif-i-visa-predstavlyayut-novii-uroven-platezhei-s-google-pay-v-tadzhikistane|title=«Алиф» и Visa представляют новый уровень платежей с Google Pay в Таджикистане {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=ru|accessdate=2024-11-29}}&lt;/ref&gt;.

'''2025'''
* Алиф Бонк моҳи июли 2025 Visa Direct to Account пардохтҳои тиҷорӣ ва интиқоли бидуни комиссияро роҳандозӣ мекунад. Истифодабарандагони Alif Business метавонанд интиқоли B2B, B2C ва B2G-ро мустақиман ба Имороти Муттаҳидаи Араб, Туркия, ИМА, Канада ва дигар кишварҳо анҷом диҳанд.

* Моҳи августи 2025 барномаи Alif интиқолҳоро ба Чин тавассути Alipay ва WeChat бидуни комиссия ё табдили дукарата пешниҳод мекунад.

* Моҳи сентябри 2025 хидматрасонии нави мубодилаи асъор дар барномаи Alif дастрас мегардад, ки имкон медиҳад то доллар, евро ва рубл бидуни боздид аз бонк мубодила шавад.

= Фаъолият =
Алиф Бонк хидматрасониҳои молиявиро бо риояи меъёрҳои маблағгузории исломӣ (Муробаҳа ва Музораба) пешниҳод менамояд, ки дар доираи қонунгузории [[Тоҷикистон|Ҷумҳурии Тоҷикистон]] нисбат ба бонкҳои классикӣ татбиқ мешаванд.

Алиф Бонк аз рӯзи аввали таъсис талош дорад, то ки ба бонки исломӣ табдил ёбад ва дар ин замина корҳоеро низ анҷом додааст.

Саридораи бонк дар шаҳри Душанбе буда, дорои ду филиал ва якчанд марказҳои хидматрасонӣ дар шаҳрҳои Душанбе ва Хуҷанд аст. Марказҳои хидматрасонии Алиф Бонк дар якчанд шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон: [[Истаравшан]], [[Бӯстон (шаҳр)|Бӯстон]], [[Ноҳияи Ҷаббор Расулов|Ҷаббор Расулов]], [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|Бобоҷон Ғафуров]], [[Конибодом]], [[Исфара]], [[Панҷакент]],[[Спитамен]] [[Бохтар (шаҳр)|Бохтар]], [[Кӯлоб]], [[Данғара]], [[Ëвон]], [[Восеъ]], [[Ҷаллолиддини Балхӣ]],  [[Ҳисор]], [[Ваҳдат]] ва [[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]], [[Рӯдакӣ]] ҷойгир шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alif.tj/bank/contacts/offices/dushanbe?city=4|title=Терминалҳо, банкоматҳо ва офисҳо {{!}} Алиф|website=Терминалҳо, банкоматҳо ва офисҳо {{!}} Алиф|lang=tg|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;

= Сохтори холдингӣ =
Alif Capital Holdings Limited ширкати холдингӣ ва саҳмдори асосии Алиф Бонк буда, саридораи он дар Бритониёи Кабир ҷойгир мебошад.

Ҳамчунин, Alif Capital Holdings Limited ширкатҳои фанноварию молии худро дар [[Ӯзбекистон]], [[Имороти Муттаҳидаи Арабӣ|Иморот]] ва [[Покистон]] дорад.

31 декабри соли 2025 ҳаҷми пардохтшудаи сармояи оинномавии ҶСК «Алиф Бонк» 257 300 000 сомониро ташкил додааст&lt;ref name=&quot;:Акционеры&quot;&gt;{{Cite web|url=https://alifwebsite.alif.tj/uploads/Malumot_dar_borai_sahmdor_a58556f59b.pdf|title=Маълумот дар бораи саҳмдор|website=Алиф|publisher=}}&lt;/ref&gt;.

= Мушкилот =
Дар тӯли фаъолият Алиф Бонк ба мушкилоти гуногуне дучор шудааст. Аз ҷумла 20 июни соли 2020 [[Бонки миллии Тоҷикистон]] Алиф Бонкро барои мушкилоти ҷойдошта дар соҳаи кадрӣ 500 000 сомонӣ ҷарима кард. Инро [[Абдулло Қурбонов]] «шаффофияти кор» ва «масъулияти бонк дар назди ҷомеа» гуфта буд&lt;ref&gt;Бонки миллӣ «Алиф»-ро 500 000 ҷарима баст. Соли оянда боз санҷиш! https://pressa.tj/bonki-mill%D3%A3-alif-ro-500-000-%D2%B7arima-bast-soli-oyanda-boz-san%D2%B7ish/ &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; За что оштрафовали «Алиф Банк» на полмиллиона сомони, и какие теперь планы у банка? Подробнее: https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20200622/za-chto-oshtrafovali-alif-bank-na-polmilliona-somoni-i-kakie-teper-plani-u-banka &lt;/ref&gt;.

Дар соли 2021 Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз Алиф Бонк пардохти иловагии андоз дар ҳаҷми тақрибан 1,6 миллион сомониро (бо дарназардошти ҷаримаҳо) талаб кард, ки онро ба андозҳои давраи соли 2019 рабт дода буд, ки пас аз баҳси додгоҳӣ Алиф Бонк маҷбур шуд 1 600 000 сомонӣ маблағ пардохт кунад&lt;ref&gt;Кумитаи андоз аз «Алиф Бонк» пардохти 1,6 млн андозу ҷаримаи иловагиро талаб кардастПодробнее: https://asiaplustj.info/ru/node/295515&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; Баҳси андозии Алиф https://www.youtube.com/watch?v=v30gc6OQUuc&lt;/ref&gt;.

= Роҳбарон =
Раиси ҶСК «Алиф Бонк» — Гуланор Атобек&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20221102/alif-bank-novyy-rukovoditel-1052573164.html|title=Назначен новый руководитель &quot;Алиф банка&quot;: кто он|author=Sputnik Таджикистан|website=Sputnik Таджикистан|date=2022-11-02|lang=ru|accessdate=2024-11-26}}&lt;/ref&gt;

Муовини Раиси ҶСК «Алиф Бонк»— Акбарджон Мамаджонов

Муовини Раиси ҶСК «Алиф Бонк» — Хушвактмурод Шарифов


= Маҳсулоти бонкии Алиф =
Алиф ҳамчун ширкати молиявии дар ҳоли рушд лоиҳаҳои гуногунро дар самтҳои молия, фанноварӣ ва маориф ба мардум пешниҳод мекунад:

* '''Низоми автоматикунонии бонкӣ (CBS)''' — содагардонии раванди коркарди маълумот, таъмини иҷрои амалиёти электронӣ, пардохтҳо дар реҷаи худкор ва муҳосибот.
* '''Мудирияти иртибот бо муштарӣ''' '''(CRM)''' — платформаи кории ширкат мебошад. Дар ин ҷо маълумоти муштариён ва тамоми равандҳои тиҷоратӣ нигоҳ дошта мешаванд.
* '''Alif Shop''' — мағозаи интернетӣ барои харид ба насия ва нақд. Яке аз аввалин бозоргоҳ (маркетплейс) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аст, ки мағозаҳои пойтахт ва ноҳияҳои кишварро муттаҳид кардааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alifshop.tj/|title=alifshop.tj — онлайн-магазин с широким ассортиментом товаров в рассрочку и наличными|website=alifshop.tj — онлайн-магазин с широким ассортиментом товаров в рассрочку и наличными|lang=ru|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* '''Alif Business''' — бонки интернетист, ки дар он муштариёни корпоративӣ метавонанд мустақиман аз телефон ё компютери худ амалиёти бонкиро анҷом диҳанд. Ҳамчунин дар Alif Business пардохтҳои тиҷоратӣ ба хориҷи кишвар тавассути Visa Direct ба ҳамён ва Visa Direct Account мавҷуд аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://business.alif.tj/|title=alif business|website=business.alif.tj|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* '''Корти «Салом»''' — корти насияи Бонки Алиф, ки имкони харидро дар саросари Тоҷикистон ба тариқи насия фароҳам меорад.&lt;ref&gt; https://salom.alif.tj/ &lt;/ref&gt;
* '''Барномаи Alif''' (пештар: Alif Mobi) — ҳамёни мобилиест, ки дар Тоҷикистон ва Ӯзбекистон истифода мешавад. Бо ин барнома муштариён метавонанд хароҷоти коммуналию дигар хидматрасониро пардохт кунанд, пул интиқол диҳанд, бо QR-рамз харид намоянд ва маблағҳои худро онлайн идора кунанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thebanker.com/World/Central-eastern-Europe/Alif-Bank-looks-to-further-international-expansion/(language)/eng-GB|title=Alif Bank looks to further international expansion|author=The Banker|website=www.thebanker.com|lang=en|accessdate=2024-11-26|archivedate=2020-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200214053938/https://www.thebanker.com/World/Central-Eastern-Europe/Alif-Bank-looks-to-further-international-expansion/(language)/eng-GB}}&lt;/ref&gt;
* '''Alif Pay''' — низоми пардохти онлайн бо истифода аз кортҳои «Корти миллӣ»-и тамоми бонкҳои Тоҷикистон мебошад.
* '''Alif Academy''' — ташкилоти ғайритиҷоратие, ки бо гузаронидани курсу тренингҳо дар соҳаи фанноварии иттилоотӣ машғул мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://alif.academy/|title=Алиф Академия|website=alif.academy|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* '''Корти миллӣ'''-и Алиф Бонк — корт барои интиқолу харид ва пардохтҳо дар дохили кишвар.
* '''Корти Visa'''-и Алиф Бонк — корт барои интиқолу харид ва пардохтҳо дар дохилу хориҷи кишвар.
* '''Корти Mastercard'''-и Алиф Бонк — барои истифодабарандагони худ имконият медиҳад, ки дар дохил ва хориҷи кишвар пардохтҳо ва интиқолҳоро анҷом диҳанд.
* '''Қарзи нақдӣ''' — ягона хидматрасонии бонк, ки ба муштариён иҷозат медиҳад, маблағро ба таври нақдӣ қарз гиранд.

= Моликон =
Тибқи иттилои сомонаи Alif Capital Holdings Limited ҳаммуассисону нозирони ширкат [[Абдулло Қурбонов]], Зуҳуршо Раҳматуллоев ва Фирдавс Мирзоев буда, Ҳофиз Шаҳидӣ, Фирдавс Шаҳидӣ, Раҷаббек Сулаймонбеков ва Насим Алибҳай ҳамчун нозирон сабт шудаанд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.alif.holdings/#founders|title=ALIF CAPITAL HOLDINGS|website=www.alif.holdings|accessdate=2024-11-26}}&lt;/ref&gt;.

= Ҷоизаҳо =
'''2019'''

* Ифтихорномаи Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон барои иҷрои софдилонаи қонунгузории андоз ва саҳми назаррас дар қисми даромади буҷети давлатӣ;
* Ҷоизаи тиллоии «Бренди сол — 2019» таҳти унвони «Қуллаи шараф»;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/economic/20191219/brendi-sol-2019-betarini-toironi-toikiston|title=«Бренди сол – 2019». Беҳтарини тоҷирони Тоҷикистон {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;

'''2020'''

* Best Digital Wallet 2020;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.globalbankingandfinance.com/global-banking-finance-awards-2020-award-winners/|title=GLOBAL BANKING &amp; FINANCE AWARDS® – 2020 – Award Winners - Global Banking {{!}} Finance|website=https://www.globalbankingandfinance.com/|lang=en-GB|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* Ғолиби номинатсияи Fastest Growing Retail Bank Tajikistan 2020 аз рӯи Global Banking &amp; Finance;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.globalbankingandfinance.com/global-banking-finance-awards-2020-award-winners/|title=GLOBAL BANKING &amp; FINANCE AWARDS® – 2020 – Award Winners - Global Banking {{!}} Finance|website=https://www.globalbankingandfinance.com/|lang=en|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;

'''2021'''

* ICD's Global Finnovation Award 2020 барои ҳалли навоваронаи ҳамёни Alif Mobi ва корти насияи «Салом»;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://icd-ps.org/en/news/icd-announces-winners-of-its-international-financial-innovation-competition-titled-icds-finnovation-award-2020|title=ICD ANNOUNCES WINNERS OF ITS INTERNATIONAL FINANCIAL INNOVATION COMPETITION TITLED &quot;ICD'S FINNOVATION AWARD 2020|date=08/08/2021}}&lt;/ref&gt;

'''2022'''

* Эътироф ва мукофоти «Бароҳмонии Visa Infinite ва Platinum дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз ҷониби низоми пардохти байналмилалии Visa;
* Ҷоизаи солонаи «Конгресси ҷаҳонии соҳибкорӣ» дар номинатсияи GENStarters Award 2022, [[Риёз]], [[Арабистони Саудӣ]];

'''2023'''

* Alif Shop ягона стартап аз ИДМ дар ТОП-100 EWC 2022;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://retail-loyalty.org/news/alif-sredi-luchshikh-edinstvennyy-startap-iz-sng-v-top-100-ewc-2022/|title=Алиф среди лучших: единственный стартап из СНГ в ТОП-100 EWC 2022|website=retail-loyalty.org|date=2023-03-02|lang=ru|accessdate=2024-12-19|archivedate=2024-12-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219125540/https://retail-loyalty.org/news/alif-sredi-luchshikh-edinstvennyy-startap-iz-sng-v-top-100-ewc-2022/}}&lt;/ref&gt;
* Ҷоизаи тиллоии «Бренди сол — 2022» дар категорияи «Ташкилоти молиявӣ»; ҷоизаи нуқра ба интернет-мағозаи Alif Shop ва ҷоизаи биринҷӣ ба «Алиф Академия»;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://t.me/s/alifbank?before=2212|title=Алиф|website=Telegram|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* Ҷои якуми озмуни «Ташкилоти қарзии молиявии беҳтарин оид ба хидматрасонии соҳибкории бонувон 2022» дар номинатсияи «Кушодан ва пешбурди суратҳисоби бонкӣ»;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/758-bmt-bonuvoni-soibkor-dar-doirai-jak-ozmun-adr-shudand.html|title=БМТ. Ташкилотҳои қарзии молиявӣ дар доираи як озмун қадр шуданд|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2023-05-16|publisher=Ҷумҳурият|lang=|accessdate=2024-12-25}}&lt;/ref&gt;

'''2024'''

* ISLAMIC DEBIT CARD OF THE YEAR;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thedigitalbanker.com/awards/global-islamic-finance-awards/#pastWinnersSections|title=Global Islamic Finance Awards 2025 - The Digital Banker|lang=en-US|accessdate=2024-11-25}}&lt;/ref&gt;
* Ҷоизаи миллии тиҷорати рақамии Тоҷикистон дар номинатсияи «Беҳтарин лоиҳаи технологияи молиявӣ (Fintech)» ва «Беҳтарин майдони электронӣ (маркетплейс)».&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2024/12/oliboni-yakumin-oizasuporii-mill-dar-samti-ti-orati-ra-am-e-commerce-avasmand-gardonida-shudand/|title=Ғолибони якумин «Ҷоизасупории миллӣ дар самти тиҷорати рақамӣ (e-commerce)» ҳавасманд гардонида шуданд|author=Моҳинави Наврӯз|website=АМИТ «Ховар»|date=2024-12-07|lang=|accessdate=2024-12-19}}&lt;/ref&gt;

'''2025'''

* Алиф Бонк дар озмуни «Беҳтарин ташкилоти молиявӣ ва қарзӣ барои хидматрасонӣ ба занони соҳибкор» дар номинаи «Насб ва истифодаи воситаҳои пардохти электронӣ» ҷои аввалро гирифт.
* Алиф Бонк аз Mastercard се ҷоиза мегирад: «Пешқадами рушди устувор», «Маъракаи эҷодии маркетингӣ 2025» ва «Иқдоми муваффақонаи Mastercard Send 2025».
* Алиф Бонк дар озмуни миллии «Бренди сол 2025» чор ҷоизаи тиллоӣ дар бахшҳои «Ташкилоти молиявӣ», «Технологияҳои муосир» ва «Фарҳанг ва маориф» соҳиб мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ncpi.tj/tj/2025/12/11/%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%B8-%D2%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D1%81%D1%83%D0%BF%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D2%93%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B1%D0%BE%D0%BD%D0%B8-%D0%BE%D0%B7%D0%BC%D1%83-2/|title=Маросими ҷоизасупории ғолибони Озмуни ҷумҳуриявии «Бренди сол – 2025»|author=ncpi.tj|website=ncpi.tj/|date=11.12.2025|publisher=ncpi.tj}}&lt;/ref&gt;
* Алиф Бонк аз Visa 8 ҷоиза ба даст меорад: «Беҳтарин истеҳсолкунандаи Visa Direct», «Беҳтарин содиркунандаи кортҳои тиҷории Visa», «Беҳтарин содиркунандаи корт дар бозори дохилӣ», «Маъракаи таблиғотии Google Pay», «Оғоз ва таблиғи ҳалли VDA/W», «Татбиқи Risk Manager дар Visa», «Татбиқи ALM», «Интегратсияи киберманбаъ дар Visa».

'''2026'''

* Алиф Бонк дар моҳи апрели соли 2026 сертификати байналмилалии PCI DSS версияи 4.0.1-ро, ки яке аз асоситарин стандартҳои ҳифзи маълумот дар соҳаи пардохт ба шумор меравад, аз ҷониби ширкати мустақили Compliance Control Ltd (Таллин, Эстония) ба даст овард.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=https://asiaplus.news/2026/04/04/alif-poluchil-sertifikat-bezopasnosti-pci-dss-podtverdiv-vysokij-uroven-zashhity-platyozhnyh-dannyh/|author=Азия+|url=https://asiaplus.news/2026/04/04/alif-poluchil-sertifikat-bezopasnosti-pci-dss-podtverdiv-vysokij-uroven-zashhity-platyozhnyh-dannyh/|work=Asia-Plus|date=04.04.2026 11:00}}&lt;/ref&gt;


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://www.alif.tj}}

{{Бонкҳои Тоҷикистон}}

[[Гурӯҳ:Бонкҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>4xc55d1kqo2t8hd6x6bac45q01hnpr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мироҷ Абдуллоев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276379</id>
    <revision>
      <id>1463619</id>
      <parentid>1348589</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T17:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7654" sha1="6oq8x0lkukkvaspm1xykkqosxh4kqbf" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Мироҷ}}
{{Ҳамнасабҳо|Абдуллоев}}

{{Сиёсатмадор
 |ном                  = Мироҷ Абдуллоев
 |номи аслӣ            =  Абдуллоев Мироҷ Санонович
 |тасвир               = Miroj Abdulloyev.jpg
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |номи мустаъор        = 
 |таърихи таваллуд     =  15.08.1948
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ| ноҳияи Муъминобод }}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |таърихи даргузашт    =  
 |маҳалли даргузашт    =  
 |шаҳрвандӣ            = {{Парчам|Тоҷикистон}}  
 |таҳсилот             = [[Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Институти давлати педагогии шаҳри Кӯлоб]], 1975
 |дараҷаи илмӣ         =  
 |унвонҳои илмӣ        =  
 |миллат               = тоҷик
 |эътиқод              = 
 |ҳизб                 = [[Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон]]
 |ғояҳои асосӣ         = 
 |навъи фаъолият       = вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |падар                = 
 |модар                = 
 |ҳамсар               = 
 |фарзандон            = 
 |ҷоизаҳо            = 
 |соядаст              = 
 |бари соядаст         = 
 |вебгоҳ               = 
 |викианбор            = 
}}

'''Мироҷ Абдуллоев''' (''Абдуллоев Мироҷ Санонович''; [[15 август]]и [[1948]], [[ноҳияи Муъминобод]] — 7 апрели 2026&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/darguzashti-raisi-hizbi-kommunisti-tojikiston-miroj-abdulloev/|title=Даргузашти раиси Ҳизби коммунисти Тоҷикистон Мироҷ Абдуллоев|author=Pressa.tj|website=Pressa.tj|lang=|accessdate=2026-04-07}}&lt;/ref&gt;) — [[ҳуқуқшинос]], вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Абдуллоев Мироҷ Санонович [[15 август]]и [[соли 1948]] дар [[ноҳияи Муъминобод]] ба дунё омадааст. Миллат тоҷик. Соли 1975, [[Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Институти давлати педагогии шаҳри Кӯлоб]] ва соли 1984 Академияи Вазорати корҳои дохилии ИҶШС-ро дар шаҳри Москва хатм кардааст. Ихтисос-забон ва адабиёти рус ва ҳуқуқшинос.

== Фаъолияти корӣ ==
 
* Солҳои 1966—1968 Муаллими мактаби миёнаи № 1-и шаҳри Кӯлоб
* Солҳои 1968—1970 Хидмат дар сафи Қувваҳои Мусалаҳи ИҶШС
* Солҳои 1970—1975 Сардори Ситоди мудофиаи граждании шаҳри Кӯлоб
* Солҳои 1975—1979 Нозири калони Раёсати корҳои дохилаи вилояти Кӯлоб
* Солҳои 1979—1982 Ҷонишини сардори Шуъбаи кофтукови ҷиноятии Раёсати корҳои дохилаи вилояти Кӯлоб
* Солҳои 1982—1984 Шунавандаи Академияи Вазорати корҳои дохилии Иттиҳоди Шӯравӣ, шаҳри Москва
* Солҳои 1984—1991 Сардори Шуъбаи корҳои дохилии ноҳияи Совет
* Солҳои 1991-1992- Сардори шуъбаи байни минтақавии Раёсати мубориза ба муқобили чиноятҳои муташаккилонаи Вазорати корҳои дохилии Иттиҳоди Шӯравӣ
* 03-10 соли 1992- Сардори шуъбаи 6-уми Раёсати 6-уми ВКД-и Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вилоятиКӯлоб
* Солҳои 1992-1993- Сардори шуъбаи тарбиявӣ ва муҳофизати ҳуқуқии ҳайати шахсии Раёсати корҳои дохилии вилояти Кӯлоб
* Солҳои 1993-1996- Сардори шуъбаи тарбиявӣ ва муҳофизати ҳуқуқии ҳайати шахсии Раёсати корҳои дохилии вилояти Хатлон
* Солҳои 1996-1997- Ҷонишини сардори Шуъбаи корҳои дохилии ноҳияи Ховалинги вилояти Хатлон
* Солҳои 1997-1999- Ҷонишин сардори Ситоди Раёсати корҳои дохилии вилояти Хатлон
* Солҳои 1999-2001- Сардори раёсати Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вилояти Хатлон
* Солҳои 2001-2004- Нозири калони шуъбаи 2-юми Раёсати кофтукови ҷиноии Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Солҳои 2004-2005- Сардори шуъбаи байниноҳиявии дар минтақаи Кӯлоб будаи Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Солҳои 2005-2011- Ҳуқуқшиноси Дастгоҳи раиси шаҳри Кӯлоб
* Солҳои 2011- 2014- Сармутахассис-ҳуқуқшиноси дастгоҳи раиси шаҳри Кӯлоб
* Солҳои 2014- 2016- Ҳуқуқшиноси корхонаи фаръии байни ноҳиявии бақайдгирии техники шаҳри Кӯлоби вилояти Хатлон
* Солҳои 2016-2017- Намояндаи ташкилоти ҷамъиятии хайриявии байналмилалии «Ҳомиёни Ватан» дар шаҳри Кӯлоби вилояти Хатлон, ҳамзамон Котиби аввали Комитети Хизби Коммунистии Тоҷикистон дар минтақаи Кӯлоб
* Соли 2017 (03-04)- Котиби Комитети Марказии [[Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон]]
* Аз апрели соли 2017 то имрӯз Раиси [[Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон]]

[[1 март]]и [[соли 2020]] вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] интихоб шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://parlament.tj/deputats/59|title=Абдуллоев Мироҷ Санонович|author=|website=www.parlament.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-02|archivedate=2020-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200919064623/https://parlament.tj/deputats/59}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI]]</text>
      <sha1>6oq8x0lkukkvaspm1xykkqosxh4kqbf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463620</id>
      <parentid>1463619</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T17:18:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7662" sha1="c3a81uzozikvxplwqltv8wl3vabudtr" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Мироҷ}}
{{Ҳамнасабҳо|Абдуллоев}}

{{Сиёсатмадор
 |ном                  = Мироҷ Абдуллоев
 |номи аслӣ            =  Абдуллоев Мироҷ Санонович
 |тасвир               = Miroj Abdulloyev.jpg
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |номи мустаъор        = 
 |таърихи таваллуд     = 15.08.1948
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ| ноҳияи Муъминобод }}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |таърихи даргузашт    = 07.04.2026
 |маҳалли даргузашт    =  
 |шаҳрвандӣ            = {{Парчам|Тоҷикистон}}  
 |таҳсилот             = [[Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Институти давлати педагогии шаҳри Кӯлоб]], 1975
 |дараҷаи илмӣ         =  
 |унвонҳои илмӣ        =  
 |миллат               = тоҷик
 |эътиқод              = 
 |ҳизб                 = [[Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон]]
 |ғояҳои асосӣ         = 
 |навъи фаъолият       = вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |падар                = 
 |модар                = 
 |ҳамсар               = 
 |фарзандон            = 
 |ҷоизаҳо            = 
 |соядаст              = 
 |бари соядаст         = 
 |вебгоҳ               = 
 |викианбор            = 
}}

'''Мироҷ Абдуллоев''' (''Абдуллоев Мироҷ Санонович''; [[15 август]]и [[1948]], [[ноҳияи Муъминобод]] — 7 апрели 2026&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/darguzashti-raisi-hizbi-kommunisti-tojikiston-miroj-abdulloev/|title=Даргузашти раиси Ҳизби коммунисти Тоҷикистон Мироҷ Абдуллоев|author=Pressa.tj|website=Pressa.tj|lang=|accessdate=2026-04-07}}&lt;/ref&gt;) — [[ҳуқуқшинос]], вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Абдуллоев Мироҷ Санонович [[15 август]]и [[соли 1948]] дар [[ноҳияи Муъминобод]] ба дунё омадааст. Миллат тоҷик. Соли 1975, [[Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Институти давлати педагогии шаҳри Кӯлоб]] ва соли 1984 Академияи Вазорати корҳои дохилии ИҶШС-ро дар шаҳри Москва хатм кардааст. Ихтисос-забон ва адабиёти рус ва ҳуқуқшинос.

== Фаъолияти корӣ ==
 
* Солҳои 1966—1968 Муаллими мактаби миёнаи № 1-и шаҳри Кӯлоб
* Солҳои 1968—1970 Хидмат дар сафи Қувваҳои Мусалаҳи ИҶШС
* Солҳои 1970—1975 Сардори Ситоди мудофиаи граждании шаҳри Кӯлоб
* Солҳои 1975—1979 Нозири калони Раёсати корҳои дохилаи вилояти Кӯлоб
* Солҳои 1979—1982 Ҷонишини сардори Шуъбаи кофтукови ҷиноятии Раёсати корҳои дохилаи вилояти Кӯлоб
* Солҳои 1982—1984 Шунавандаи Академияи Вазорати корҳои дохилии Иттиҳоди Шӯравӣ, шаҳри Москва
* Солҳои 1984—1991 Сардори Шуъбаи корҳои дохилии ноҳияи Совет
* Солҳои 1991-1992- Сардори шуъбаи байни минтақавии Раёсати мубориза ба муқобили чиноятҳои муташаккилонаи Вазорати корҳои дохилии Иттиҳоди Шӯравӣ
* 03-10 соли 1992- Сардори шуъбаи 6-уми Раёсати 6-уми ВКД-и Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вилоятиКӯлоб
* Солҳои 1992-1993- Сардори шуъбаи тарбиявӣ ва муҳофизати ҳуқуқии ҳайати шахсии Раёсати корҳои дохилии вилояти Кӯлоб
* Солҳои 1993-1996- Сардори шуъбаи тарбиявӣ ва муҳофизати ҳуқуқии ҳайати шахсии Раёсати корҳои дохилии вилояти Хатлон
* Солҳои 1996-1997- Ҷонишини сардори Шуъбаи корҳои дохилии ноҳияи Ховалинги вилояти Хатлон
* Солҳои 1997-1999- Ҷонишин сардори Ситоди Раёсати корҳои дохилии вилояти Хатлон
* Солҳои 1999-2001- Сардори раёсати Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вилояти Хатлон
* Солҳои 2001-2004- Нозири калони шуъбаи 2-юми Раёсати кофтукови ҷиноии Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Солҳои 2004-2005- Сардори шуъбаи байниноҳиявии дар минтақаи Кӯлоб будаи Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Солҳои 2005-2011- Ҳуқуқшиноси Дастгоҳи раиси шаҳри Кӯлоб
* Солҳои 2011- 2014- Сармутахассис-ҳуқуқшиноси дастгоҳи раиси шаҳри Кӯлоб
* Солҳои 2014- 2016- Ҳуқуқшиноси корхонаи фаръии байни ноҳиявии бақайдгирии техники шаҳри Кӯлоби вилояти Хатлон
* Солҳои 2016-2017- Намояндаи ташкилоти ҷамъиятии хайриявии байналмилалии «Ҳомиёни Ватан» дар шаҳри Кӯлоби вилояти Хатлон, ҳамзамон Котиби аввали Комитети Хизби Коммунистии Тоҷикистон дар минтақаи Кӯлоб
* Соли 2017 (03-04)- Котиби Комитети Марказии [[Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон]]
* Аз апрели соли 2017 то имрӯз Раиси [[Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон]]

[[1 март]]и [[соли 2020]] вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] интихоб шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://parlament.tj/deputats/59|title=Абдуллоев Мироҷ Санонович|author=|website=www.parlament.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-02|archivedate=2020-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200919064623/https://parlament.tj/deputats/59}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI]]</text>
      <sha1>c3a81uzozikvxplwqltv8wl3vabudtr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳамид Ҳирод</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278893</id>
    <revision>
      <id>1463706</id>
      <parentid>1458005</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T09:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7823" sha1="mghugbr5lbz4l2bsfbt14fsbt4bcs4a" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
 |замина               = solo_singer
 |ном                  = Ҳамид Ҳирод
 |номи аслӣ            = {{lang-fa|حمید هیراد}}
 |тасвир               = Hamid Hirad.jpg
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |номи пурра           = Ҳамид Ҳусайнзода
 |таърихи таваллуд     = 
 |зодгоҳ               = 
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |солҳои фаъолият      = 
 |кишвар               = 
 |касб                 = 
 |навъи садо           = 
 |асбоб                = 
 |сабк                 = 
 |номи мустаъор        = 
 |гурӯҳ                = 
 |ҳамкорӣ              = 
 |ношир                = 
 |ҷоизаҳо              = 
 |викианбор            = 
 |викитека             = 
 |вебгоҳ               = 
}}
'''Ҳамид Ҳусайнзода''' ({{lang-fa|حمید حسین‌زاده}}, шинохташуд бо номи ҳунарии '''Ҳамид Ҳирод''' {{lang-fa|حمید هیراد}}; {{ВД-Дебоча}}) —  хонанда, таронасаро ва оҳангсози аҳли Эрон. 

== Зиндагинома ==
Ҳамид Ҳирод бо номи аслии Ҳамид Ҳусайнзода дар 21 январи соли 1992 (1 баҳмани 1370) дар Рӯдсар ба дунё омадааст. Ӯ аз синни 6-солагӣ ба ҳирфаи мусиқӣ ва хонандагӣ алоқаманд шуд ва дар синни 15-солагӣ пас аз итмоми ҳунаристон, бо шеъру шоирӣ ошно шуд; сипас ба самти мусиқии суннатӣ ҳамгом бо таронасароӣ гароид. Дар аввалин гоми ҳунарӣ омӯзиши мусиқии суннатиро оғоз кард. Сипас бо чанд кори нимаҳирфаӣ бо гурӯҳе мавсум ба «Доруг» фаъолияти ҳунарии худро пай гирифт ва вориди дунёи мусиқӣ шуд.

== Ҳирфа ==
Ба воситаи дӯстон яке аз осори суннатии худро ба мудиромили ширкати «Овози нав» ирсол ва пас аз пазируфта шудан ҳамкорӣ кард ва пас аз як сол дар авохири соли 1395 кори мусиқиро расман оғоз кард.

Аввалин таҷрибаи ҳирфаии вай, ҳамкорӣ бо гурӯҳи &quot;Позл банд&quot; дар таронаи «Бетоб» буд, ки дар 15 исфанди 1395 пахш ва бо истиқболи хуби мардум мувоҷеҳ шуд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/516890-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87 |title=حضور حمید هیراد در کنسرت پازل بند / خبرگزاری ایلنا |accessdate=2020-09-14 |archivedate=2023-02-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230227162930/https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%87%D9%86%D8%B1-6/516890-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-114/334350-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%87%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 |title=حضور جالب حمید هیراد در کنسرت ماکان بند / خبرگزاری رکنا |accessdate=2020-09-14 |archivedate=2020-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200713120637/https://www.rokna.net/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-114/334350-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D9%84%D8%A8-%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%87%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%B3%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 }}&lt;/ref&gt;, аммо ба сурати ҷиддӣ аввалин оҳанги мустақили вай ба номи «Мастам кун» дар урдибиҳишти 1396 вориди бозор шуд ва ду моҳ баъд бо оҳанги «Дилором» дар ҳамкории дубора бо &quot;Позл банд&quot; ба шуҳрат расид. Ашъори ӯ дар қолиби тағаззул ва бадоҳасароӣ бо чошнии талфиқии ашъори бузургони шеъри порсӣ ҳамчун [[Ҷалолуддини Балхӣ|Мавлоно]], [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад.

Ӯ дар солиёни қаблтар таронае ба номи «Лаҳзаҳои бе ту» бо Ҳасани Гавҳарӣ мунташир кард. Ҳирод дар 13 озари 1396 ба унвони меҳмони вижа дар консерти гурӯҳи &quot;Мокон банд&quot; ҳунарнамоӣ ва ҳузур ёфт. Ҳамид Ҳирод аз 5 меҳри 1403, фаъолиятҳои муштаракеро аз ҷумла консерти муштарак бо Сино Дурахшанда оғоз карда буд. Ҳирод дар 6 дайи 1403 оҳангеро бо ҳамхонии Майсами Акбарӣ мунташир кард.

=== Даргузашт ===
Дар исфанди 1398 гузориш шуд ки Ҳирод ба саратони хун мубтало шуда ва дар ду соли гузашта бо ин беморӣ дасту панҷа нарм мекардааст. Сипас Ҳирод бо ҳузури барномаи &quot;Баҳори ҷон&quot; ин мавзӯъро таъйид кард. Ӯ дар соли 1402 эълом кард ки аз соли 1395 даргири саратон ва далели ибтилои ӯ ба саратон «генетикӣ» будааст. Ҳирод қаблтар низ ҳамаи инҳоро дар хурдоди 1401 дар барномаи &quot;Хандавона&quot; эълом карда буд.[] Ӯ дар шаҳривари 1404 ҳамчунон дар ҳоли гузаронидани давраҳои дармонӣ буд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.asriran.com/fa/news/1093299/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%AD%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D9%87%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87-%D9%86%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%AF|title=آخرین وضعیت سلامت حمید هیراد ؛ به شایعات توجه نکنید|author=عصر ایران|website=عصر ایران|date=2025-09-11|lang=fa|accessdate=2026-04-08}}&lt;/ref&gt;.

Ӯ саранҷом дар панҷшанбеИ 12 марти 2026 (21 исфанди 1404) баъд аз таҳаммули чандсоли беморӣ дар Теҳрон даргузашт&lt;ref&gt;{{cite news |title=حمید هیراد خواننده موسیقی پاپ درگذشت |url=https://www.mehrnews.com/news/6772628/ |publisher=خبرگزاری مهر |date=2026-03-12 |language=fa}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сарояндаҳои порсизабон]]</text>
      <sha1>mghugbr5lbz4l2bsfbt14fsbt4bcs4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288357</id>
    <revision>
      <id>1463654</id>
      <parentid>1442595</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T21:29:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Феҳристи президентҳо */</comment>
      <origin>1463654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77927" sha1="jsmhqzoh9gluxnh1sl17hc236kzhqh2" xml:space="preserve">[[Акс:WhiteHouseSouthFacade.JPG|рост|мини|300x300пкс| Кохи Сафед, қароргоҳи расмии президенти Иёлоти Муттаҳида ва маркази маъмурияти ӯ]]
'''Президенти Иёлоти Муттаҳида'''— сарвари  [[Ҳокимияти иҷроия|ҳокимияти иҷроия]] ва давлат. Ин вазифа тавассути Конститутсияи ИМА ба ӯ дода шудааст &lt;ref name=&quot;ftn1&quot;&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/Конституция%20США Конституция США]&lt;/ref&gt;, ки онро Конвенсияи конститутсионӣ (Ассамблея) соли [[Соли 1787|1787 қабул карда аст]]. [[Ҷорҷ Вашингтон]] нахустин президенти Иёлоти Муттаҳида дар [[Соли 1789|1789 интихоб шуда аст]]. То президент интихоб шудани ӯ, номи &quot;президент&quot; дар якҷоягӣ бо &quot;президенти Конгресси континенталӣ &quot; - раиси анҷумани намояндагони колонияҳо, ки Эъломияи истиқлолро қабул кардааст, истифода мешуд.

Президентҳои ИМА аз [[соли 1789]] инҷониб тариқи интихобот интихоб карда мешаванд. Шартҳои пайдарпай чун анъана як президент ду навбат интихоб карда мешаванд (масалан, [[Ҷорҷ Вашингтон]], ки ду маротиба пай дар пай интихоб шуд, президенти аввал буд) ва ягона қатъномаи ҳозира дар мансаб ( Гровер Кливленд ) ҳамчун ду ҳисоб карда мешавад президентҳо (президенти 22-юм ва 24-ум). Ноиб-президентҳое, ки раёсати ҷумҳуриро дар сурати фавт ё истеъфо ба уҳда мегиранд, ба тарзи алоҳида ҳисоб карда мешаванд.

Ҳашт президенти Амрико ҳангоми фаъолияти корӣ даргузаштаанд. Чор нафар ҳангоми истифодаи ваколатҳои худ бо  сабабҳои табиӣ вафот кардаанд ( [[Вилям Ҳаррисон|Уилям Ҳенрис Ҳаррисон]]) &lt;ref&gt;{{Книга|год=1939|страницы=152|заглавие=Old Tippecanoe: William Henry Harrison and His Time|издательство=[[Charles Scribner’s Sons|Charles Scribner and Sons]]|ref=Cleaves|автор=Cleaves, Freeman}}&lt;/ref&gt;, Закари Тейлор &lt;ref name=&quot;Zachary Taylor, Virginia Univ&quot;&gt;{{Cite web|url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6|title=Death of the President|first=Jared|last=Ingersoll|publisher=University of Virginia's Miller Center of Public Affairs|deadlink=yes|accessdate=2010-11-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtEVCLc?url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6#|archivedate=2013-06-21}}&lt;/ref&gt;, Воррен Ҳардинг &lt;ref&gt;{{Книга|год=1962|заглавие=The Shadow of Blooming Grove – Warren G. Harding in His Times|издательство={{Нп3|Easton Press}}|isbn=0070543380|страницы=591|ref=Russell|автор=Russell, Francis}}&lt;/ref&gt; ва [[Франклин Рузвелт|Франклин Д. Рузвелт]] ), чор президент кушта шуданд: [[Абраҳам Линколн|Линколн]] (1865, дар ҷануб ,  дар театр), Гарфилд (1881, дар истгоҳе аз тарафи девона), Маккинли (1901, аз ҷониби анархист дар намоиш) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html|title=Big Ben Parker and President McKinley's Assassination|date=|publisher=Math.buffalo.edu|deadlink=no|accessdate=2011-08-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFO5ab?url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html#|archivedate=2013-06-21}}&lt;/ref&gt; ва [[Ҷон Кеннеди|Кеннеди]] (1963, аз ҷониби Ли Харви Освальд ), ва яке истеъфо дода аст, ки ӯ ( [[Ричард Никсон]] )  мебошад&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/politics/special/watergate/part3.html|title=Nixon Resigns|accessdate=2008-12-31|work=The Washington Post}}&lt;/ref&gt;.

Дар давоми ҷанги шаҳрвандӣ аз соли 1861 то 1865, раёсати Иёлоти Конфедератсияи Амрико вуҷуд дошт, вақте, ки давлатҳои ҷанубӣ худро мустақил эълон карданд ва аз Иёлоти Муттаҳида ҷудо шуданд. Аввалин ва ягона президенти ИКА Ҷефферсон Дэвис буд, ки аз 18 феврали соли 1861 то 10 майи соли 1865 ин вазифаро ишғол кард ( Александр Стивенс он замон ноиби президент буд).

== Феҳристи президентҳо ==

; Ҳизб

{{Legend|#F9F9F9|[[Беҳизб]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAA}}
{{Legend|#E6DFC6|[[Ҳизби Федеролӣ (ИМА)|федеролӣ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#AACC99|[[Ҳизби Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#CCEFFF|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократӣ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#f0e68c|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Вигҳо]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#FFB6B6|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot; width=&quot;100%&quot;
|+
!№
!class=&quot;unsortable&quot;|Акс
!Президент
!class=&quot;unsortable&quot;|Оғози ваколат
!class=&quot;unsortable&quot;|Анҷоми ваколат
!Ҳизб
![[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президент]]
!Давомнокии раёсатҷумҳурӣ (рӯз)
|-
|'''1'''
|[[Акс:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|100px]]
|[[Ҷорҷ Вашингтон]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/|title=Biography of George Washington|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|author=The [[White House]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFz6VM?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/washington|title=George Washington – no Political Party – 1st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtGqoh1?url=http://www.history.com/topics/george-washington#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp|title=George Washington (February&amp;nbsp;22, 1732 – December&amp;nbsp;14,&amp;nbsp;1799)|accessdate=2009-01-12|work=[[American Presidents: Life Portraits]]|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtHxke4?url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1732 — 1799)&lt;/small&gt;
|[[30 апрел]]и [[1789]]
|[[4 март]]и [[1797]]
| Беҳизб
| bgcolor = #E6DFC6 |[[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
|{{Days between|day1=30|month1=4|year1=1789|day2=4|month2=3|year2=1797}}
|- bgcolor = #E6DFC6
|'''2'''
|[[Акс:John Adams A18236.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷон|Адамс|Адамс, Ҷон (президент)}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/|title=Biography of John Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtIyOrG?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/adams|title=John Adams – Federalist Party – 2nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtJdhDl?url=http://www.history.com/topics/john-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2|title=John Adams (October&amp;nbsp;30, 1735 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtKdowY?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1735 — 1826)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1797]]
|[[4 марта]] [[1801]]
|[[Ҳизби федералӣ (ИМА)|Федералист]]
| bgcolor = #AACC99 |[[Ҷефферсон, Томас|Томас Ҷефферсон]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1797|day2=4|month2=3|year2=1801}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''3'''
|[[Акс:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|100px]]
|{{sortname|Томас|Ҷефферсон|Ҷефферсон, Томас}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/|title=Biography of Thomas Jefferson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLIQ9F?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jefferson|title=Thomas Jefferson – Democratic-Republican Party – 3rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLxK4X?url=http://www.history.com/topics/thomas-jefferson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3|title=Thomas Jefferson (April&amp;nbsp;13, 1743 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtMrn4U?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1743 — 1826)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1801]]
|[[4 марта]] [[1809]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|[[Бурр, Аарон|Аарон Бурр]] &lt;br&gt;[[Клинтон, ҶорҶ (политик)|ҶорҶ Клинтон]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1801|day2=4|month2=3|year2=1809}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''4'''
|[[Акс:James Madison.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Мэдисон|Мэдисон, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtNZvhp?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/madison|title=James Madison – Democratic-Republican Party – 4th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtOEctE?url=http://www.history.com/topics/james-madison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4|title=James Madison (March&amp;nbsp;16, 1751 – June&amp;nbsp;28,&amp;nbsp;1836)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtP8HS7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1751 — 1836)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1809]]
|[[4 марта]] [[1817]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|[[Клинтон, ҶорҶ (политик)|ҶорҶ Клинтон]]&lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Герри, ЭлбриҶ Томас|ЭлбриҶ Герри]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1809|day2=4|month2=3|year2=1817}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''5'''
|[[Акс:GSJamesMonroe.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Монро|Монро, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtPmrcI?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/monroe|title=James Monroe – Democratic-Republican Party – 5th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtQTpyc?url=http://www.history.com/topics/james-monroe#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5|title=James Monroe (April&amp;nbsp;28, 1758 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1831)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtROLpq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1758 — 1831)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1817]]
|[[4 марта]] [[1825]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|{{sortname|Дэниэл|Томпкинс|Томпкинс, Дэниэл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1817|day2=4|month2=3|year2=1825}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''6'''
|[[Акс:John Quincy Adams.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷон Куинси|Адамс|Адамс, Ҷон Куинси|Адамс, ҶонКуинси}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/|title=Biography of John Quincy Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtS30gC?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/johnqadams|title=John Quincy Adams – Federalist, Democratic-Republican, National Republican, WHIG Party – 6th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtSmAUt?url=http://www.history.com/topics/john-quincy-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6|title=John Quincy Adams (July&amp;nbsp;11, 1767 – February&amp;nbsp;23,&amp;nbsp;1848)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtU9WHs?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1767 — 1848)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1825]]
|[[4 марта]] [[1829]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|{{sortname|Ҷон Колдвелл|Кэлхун|Кэлхун, Ҷон Колдвелл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1825|day2=4|month2=3|year2=1829}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''7'''
|[[Акс:Andrew jackson head.jpg|100px]]
|{{sortname|Эндрю|Ҷексон|Ҷексон, Эндрю}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/|title=Biography of Andrew Jackson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtUo59y?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jackson|title=Andrew Jackson – Democratic-Republican Party – 7th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtVTI3T?url=http://www.history.com/topics/andrew-jackson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7|title=Andrew Jackson (March&amp;nbsp;15, 1767 – June&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1845)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtWP8qw?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1767 — 1845)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1829]]
|[[4 марта]] [[1837]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Кэлхун, Ҷон Колдуэлл|Ҷон Колдуэлл Кэлхун]]&lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Ван Бюрен, Мартин|Мартин Ван Бюрен]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1829|day2=4|month2=3|year2=1837}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''8'''
|[[Акс:MartinVanBuren.png|100px]]
|{{sortname|Мартин|Ван Бюрен|Ван Бюрен, Мартин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/|title=Biography of Martin Van Buren|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtX3t9h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/vanburen|title=Martin Van Buren – Democratic-Republican, Democratic, and Free Soil Party – 8th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtXje7C?url=http://www.history.com/topics/martin-van-buren#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8|title=Martin Van Buren (December&amp;nbsp;5, 1782 – July&amp;nbsp;24,&amp;nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtYbjRS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1782 — 1862)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1837]]
|[[4 марта]] [[1841]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ричард|Ҷонсон|Ҷонсон, Ричард Ментор}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1837|day2=4|month2=3|year2=1841}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''9'''
|[[Акс:William Henry Harrison by James Reid Lambdin, 1835.jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Гаррисон|Гаррисон, Уильям Генри}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/|title=Biography of William Henry Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZGcaQ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/williamhenryharrison|title=William Henry Harrison – WHIG Party – 9th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZvawH?url=http://www.history.com/topics/william-henry-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9|title=William Henry Harrison (February&amp;nbsp;9, 1773 – April&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1841)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtaoZNG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1773 — 1841)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1841]]
|[[4 апреля]] [[1841]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;&gt;Умер своей смертью на посту президента.&lt;/ref&gt;
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
|{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1841|day2=4|month2=4|year2=1841}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''10'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Акс:WHOportTyler.jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/|title=Biography of John Tyler|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtbTCeq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/tyler|title=John Tyler – No Party – 10th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtcCE9P?url=http://www.history.com/topics/john-tyler#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10|title=John Tyler (March&amp;nbsp;29, 1790 – January&amp;nbsp;18,&amp;nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtd3SxS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1790 — 1862)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#f0e68c&quot; |[[4 апреля]] [[1841]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[4 марта]] [[1845]]
| style=&quot;padding: 0px&quot; bgcolor=&quot;#f0e68c&quot;|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
| rowspan=&quot;2&quot; | {{sort|-|''Должность вакантна''}}
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Days between|day1=4|month1=4|year1=1841|day2=4|month2=3|year2=1845}}
|-
|Беҳизб&lt;ref name=&quot;тайлер&quot;&gt;Бывший член [[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократической партии]], избран [[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президентом]] как [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|виг]]. В 1841 году был исключён из [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|партии]] из-за отказа поддерживать фракцию [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|вигов]] в [[Конгресс ИМА|Конгрессе]].&lt;/ref&gt;
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''11'''
|[[Акс:James Knox Polk by GPA Healy, 1858.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс Нокс|Полк|Полк, Ҷеймс Нокс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/|title=Biography of James Polk|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtdibBi?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/polk|title=James Polk – Democratic Party – 11th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWteSNjL?url=http://www.history.com/topics/james-polk#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11|title=James K. Polk (November&amp;nbsp;2, 1795 – June&amp;nbsp;15,&amp;nbsp;1849)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfJD3p?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1795 — 1849)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1845]]
|[[4 марта]] [[1849]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|ҶорҶ|Даллас|Даллас, ҶорҶ}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1845|day2=4|month2=3|year2=1849}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''12'''
|[[Акс:ZacharyTaylor.png|100px]]
|{{sortname|Закари|Тейлор|Тейлор, Закари}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/|title=Biography of Zachary Taylor|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfxJaU?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taylor|title=Zachary Taylor – WHIG Party – 12th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtgbqtN?url=http://www.history.com/topics/zachary-taylor#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12|title=Zachary Taylor (November&amp;nbsp;24, 1784 – July&amp;nbsp;9,&amp;nbsp;1850)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWthTpid?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1784 — 1850)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1849]]
|[[9 июля]] [[1850]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
|{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/|title=Biography of Millard Fillmore|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWti8BaO?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/fillmore|title=Millard Filmore – WHIG Party – 13th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtj2HRd?url=http://www.history.com/topics/millard-fillmore#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13|title=Millard Fillmore (January&amp;nbsp;7, 1800 – March&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1874)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtjyWQ5?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1849|day2=9|month2=7|year2=1850}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''13'''
|[[Акс:Millard Fillmore.jpg|100px]]
|{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}}

&lt;small&gt;(1800 — 1874)&lt;/small&gt;
|[[9 июля]] [[1850]]
|[[4 марта]] [[1853]]
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=9|month1=7|year1=1850|day2=4|month2=3|year2=1853}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''14'''
|[[Акс:Franklin Pierce by GPA Healy, 1858.jpg|100px]]
|{{sortname|Франклин|Пирс|Пирс, Франклин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/|title=Biography of Franklin Pierce|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtkd76R?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/pierce|title=Franklin Pierce – Democratic Party – 14th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtlLCcN?url=http://www.history.com/topics/franklin-pierce#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14|title=Franklin Pierce (November&amp;nbsp;23, 1804 – October&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1869)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmGptU?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1804 — 1869)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1853]]
|[[4 марта]] [[1857]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Кинг, Уильям (политик)|Уильям Кинг]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1853|day2=4|month2=3|year2=1857}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''15'''
|[[Акс:Jb15.gif|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Бьюкенен|Бьюкенен, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/|title=Biography of James Buchanan|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmvqZu?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/buchanan|title=James Buchanan – Democratic Party – 15th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtneNOL?url=http://www.history.com/topics/james-buchanan#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15|title=James Buchanan (April&amp;nbsp;23, 1791 – June&amp;nbsp;1,&amp;nbsp;1868)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtoaD9m?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1791 — 1868)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1857]]
|[[4 марта]] [[1861]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ҷон|БрекинриҶ|БрекинриҶ, Ҷон Кэбелл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1857|day2=4|month2=3|year2=1861}}
|- bgcolor = #FFB6B6
| rowspan=&quot;2&quot; |'''16'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Акс:Abraham Lincoln by George Peter Alexander Healy.jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sortname|Авраам|Линкольн|Линкольн, Авраам}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/|title=Biography of Abraham Lincoln|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpEkCE?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/lincoln|title=Abraham Lincoln – Republic, National Union Party – 16th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpu2YS?url=http://www.history.com/topics/abraham-lincoln#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16|title=Abraham Lincoln (February&amp;nbsp;12, 1809 – April&amp;nbsp;15,&amp;nbsp;1865)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtqg1bA?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1809 — 1865)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |[[4 марта]] [[1861]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[15 апреля]] [[1865]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;&gt;Убит.&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]&lt;ref name=&quot;нацсоюз&quot;&gt;[[Линкольн, Авраам|Авраам Линкольн]] и [[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]] в [[Президентские выборы в ИМА (1864)|1864 году]] были избраны как члены партии [[Национальный союз (ИМА)|Национальный союз]]&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background:#FFB6B6; padding: 0px&quot;|[[Гэмлин, Ганнибал|Ганнибал Гэмлин]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1861|day2=15|month2=4|year2=1865}}
|-
|bgcolor = #CCEFFF|[[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]]
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''17'''
|[[Акс:aj17.gif|100px]]
|{{sortname|Эндрю|Ҷонсон|Ҷонсон, Эндрю}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/|title=Biography of Andrew Johnson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtrKp26?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/andrewjohnson|title=Andrew Johnson – National Union Party – 17th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWts1uOo?url=http://www.history.com/topics/andrew-johnson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17|title=Andrew Johnson (December&amp;nbsp;29, 1808 – July&amp;nbsp;31,&amp;nbsp;1875)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtsrSxV?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1808 — 1875)&lt;/small&gt;
|[[15 апреля]] [[1865]]
|[[4 марта]] [[1869]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]&lt;ref name=&quot;нацсоюз&quot;/&gt;
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=15|month1=4|year1=1865|day2=4|month2=3|year2=1869}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''18'''
|[[Акс:Ugrant.jpeg|100px]]
|{{sortname|Улисс|Грант|Грант, Улисс Симпсон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/|title=Biography of Ulysses S. Grant|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWttWEof?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/grant|title=Ulysses S. Grant – National Union Party – 18th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWyf0pks?url=http://www.history.com/topics/ulysses-s-grant#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18|title=Ulysses S. Grant (April&amp;nbsp;27, 1822 – July&amp;nbsp;23,&amp;nbsp;1885)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0AUFiC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1822 — 1885)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1869]]
|[[4 марта]] [[1877]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Колфакс, Шайлер|Шайлер Колфакс]] &lt;br&gt;[[Уилсон, Генри|Генри Уилсон]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1869|day2=4|month2=3|year2=1877}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''19'''
|[[Акс:Daniel Huntington - Rutherford Birchard Hayes - Google Art Project.jpg|100px]]
|{{sortname|Ратерфорд|Хейс|Хейс, Ратерфорд Бёрчард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/|title=Biography of Rutherford B. Hayes|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0BEWgW?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/hayes|title=Rutherford B. Hayes – Republican Party – 19th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0C3eS6?url=http://www.history.com/topics/rutherford-b-hayes#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19|title=Rutherford B. Hayes (October&amp;nbsp;4, 1822 – January&amp;nbsp;17,&amp;nbsp;1893)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0CymXI?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1822 — 1893)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1877]]
|[[4 марта]] [[1881]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Уильям|Уилер|Уилер, Уильям Элмон}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1877|day2=4|month2=3|year2=1881}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''20'''
|[[Акс:Ole Peter Hansen Balling - James Garfield - Google Art Project.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Гарфилд|Гарфилд, Ҷеймс Абрам}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/|title=Biography of James Garfield|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Dp3Hk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/garfield|title=James Garfield – Republican Party – 20th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0EWp2a?url=http://www.history.com/topics/james-a-garfield#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20|title=James A. Garfield (November&amp;nbsp;19, 1831 – September&amp;nbsp;19,&amp;nbsp;1881)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0FS2ZX?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1831 — 1881)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1881]]
|[[19 сентября]] [[1881]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1881|day2=19|month2=9|year2=1881}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''21'''
|[[Акс:Ca21.gif|100px]]
|{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/|title=Biography of Chester Arthur|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0GAKIw?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/arthur|title=Chester A. Arthur – Republican Party – 21st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Gp0hy?url=http://www.history.com/topics/chester-a-arthur#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21|title=Chester A. Arthur (October&amp;nbsp;5, 1829 – November&amp;nbsp;18,&amp;nbsp;1886)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Hjtxy?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1829 — 1886)&lt;/small&gt;
|[[19 сентября]] [[1881]]
|[[4 марта]] [[1885]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=19|month1=9|year1=1881|day2=4|month2=3|year2=1885}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''22'''
|[[Акс:Grover Cleveland portrait2.jpg|100px]]
|{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/cleveland|title=Grover Cleveland – Democratic Party – 22nd and 24th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0IR6Ma?url=http://www.history.com/topics/grover-cleveland#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AP=grover&quot;&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22|title=Grover Cleveland (March&amp;nbsp;18, 1837 – June&amp;nbsp;24,&amp;nbsp;1908)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0JLX1L?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1837 — 1908)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1885]]
|[[4 марта]] [[1889]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Хендрикс, Томас|Томас Хендрикс]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1885|day2=4|month2=3|year2=1889}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''23'''
|[[Акс:Benjamin Harrison, head and shoulders bw photo, 1896.jpg|100px]]
|{{sortname|БенҶамин|Гаррисон|Гаррисон, БенҶамин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/|title=Biography of Benjamin Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Xa7Dm?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/benjaminharrison|title=William Henry Harrison – Whig Party – 23rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0YJuoE?url=http://www.history.com/topics/benjamin-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23|title=Benjamin Harrison (August&amp;nbsp;20, 1833 – March&amp;nbsp;13,&amp;nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ZAJMK?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1833 — 1901)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1889]]
|[[4 марта]] [[1893]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Леви|Мортон|Мортон, Леви}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1889|day2=4|month2=3|year2=1893}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''24'''
|[[Акс:Grover Cleveland, painting by Anders Zorn.jpg|100px]]
|{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(второй раз)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot; /&gt;

&lt;small&gt;(1837 — 1908)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1893]]
|[[4 марта]] [[1897]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Эдлай|Стивенсон|Стивенсон, Эдлай Эвинг I}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1893|day2=4|month2=3|year2=1897}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''25'''
|[[Акс:Official White House portrait of William McKinley.jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Мак-Кинли|Мак-Кинли, Уильям}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/|title=Biography of William McKinley|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Zp4hf?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/mckinley|title=William McKinley – Republican Party – 25th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0aWCAK?url=http://www.history.com/topics/william-mckinley#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24|title=William McKinley (January&amp;nbsp;29, 1843 – September&amp;nbsp;14,&amp;nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0bPGay?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1843 — 1901)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1897]]
|[[14 сентября]] [[1901]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Хобарт, Гаррет|Гаррет Хобарт]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Рузвельт, Теодор|Теодор Рузвельт]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1897|day2=14|month2=9|year2=1901}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''26'''
|[[Акс:Americana 1920 Theodore Roosevelt.jpg|100px]]
|{{sortname|Теодор|Рузвельт|Рузвельт, Теодор}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/|title=Biography of Theodore Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0c3jzk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/teddyroosevelt|title=Theodore Roosevelt – Republican, Bull Moose Party – 26th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0cjFrq?url=http://www.history.com/topics/theodore-roosevelt#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25|title=Theodore Roosevelt (October&amp;nbsp;27, 1858 – January&amp;nbsp;6,&amp;nbsp;1919)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0dd4J6?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1858 — 1919)&lt;/small&gt;
|[[14 сентября]] [[1901]]
|[[4 марта]] [[1909]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Фэрбенкс, Чарльз|Чарльз Фэрбенкс]]
|{{Days between|day1=14|month1=9|year1=1901|day2=4|month2=3|year2=1909}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''27'''
|[[Акс:Anders Zorn - Portrait of William Howard Taft (1911).jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Тафт|Тафт, Уильям Говард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/|title=Biography of William Howard Taft|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0eHXS3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taft|title=William Howard Taft – Republican Party – 27th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0exOuZ?url=http://www.history.com/topics/william-howard-taft#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26|title=William Howard Taft (September&amp;nbsp;15, 1857 – March&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1930)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0foxkE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1857 — 1930)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1909]]
|[[4 марта]] [[1913]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Шерман, Ҷеймс|Ҷеймс Шерман]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1909|day2=4|month2=3|year2=1913}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''28'''
|[[Акс:Ww28.jpg|100px]]
|{{sortname|Вудро|Вильсон|Вильсон, Томас Вудро}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/|title=Biography of Woodrow Wilson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0gTJLP?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-6026&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|title=Woodrow Wilson|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127015645/https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|archivedate=2020-11-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27|title=Woodrow Wilson (December&amp;nbsp;28, 1856 – February&amp;nbsp;3,&amp;nbsp;1924)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0i3VkD?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1856 — 1924)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1913]]
|[[4 марта]] [[1921]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Томас|Маршалл|Маршалл, Томас Райли}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1913|day2=4|month2=3|year2=1921}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''29'''
|[[Акс:wh29.gif|100px]]
|{{sortname|Уоррен|Гардинг|Гардинг, Уоррен}}&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/|title=Biography of Warren G. Harding|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ihx4B?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28|title=Warren G. Harding (November&amp;nbsp;2, 1865 – August&amp;nbsp;2,&amp;nbsp;1923)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0kVnjC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1865 — 1923)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1921]]
|[[2 августа]] [[1923]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Калвин|КулиҶ|КулиҶ, Ҷон Калвин}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1921|day2=2|month2=8|year2=1923}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''30'''
|[[Акс:Calvin Coolidge.jpg|100px]]
|{{sortname|Калвин|КулиҶ|КулиҶ, Калвин}}&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/|title=Biography of Calvin Coolidge|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0lAHv3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29|title=Calvin Coolidge (July&amp;nbsp;4, 1872 – January&amp;nbsp;5,&amp;nbsp;1933)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0nks1I?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1872 — 1933)&lt;/small&gt;
|[[2 августа]] [[1923]]
|[[4 марта]] [[1929]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Дауэс, Чарльз|Чарльз Дауэс]]
|{{Days between|day1=2|month1=8|year1=1923|day2=4|month2=3|year2=1929}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''31'''
|[[Акс:Herbert Clark Hoover by Greene, 1956.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҳерберт|Ҳувер|Ҳувер, Ҳерберт Кларк}}&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/|title=Biography of Herbert Hoover|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5OeOaZ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30|title=Herbert Hoover (August&amp;nbsp;10, 1874 – October&amp;nbsp;20,&amp;nbsp;1964)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5RTl1v?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1874 — 1964)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1929]]
|[[4 марта]] [[1933]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Чарльз|Кёртис|Кёртис, Чарльз}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1929|day2=4|month2=3|year2=1933}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''32'''
|[[Акс:FDR 1944 Color Portrait.jpg|100px]]
|{{sortname|Франклин|Рузвельт|Рузвельт, Франклин Делано}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/|title=Biography of Franklin D. Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-20|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5SJJ3z?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-6356&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|title=Franklin D. Roosevelt|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201206123250/https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|archivedate=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31|title=Franklin D. Roosevelt (January&amp;nbsp;30, 1882 – April&amp;nbsp;12,&amp;nbsp;1945)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Vf8Rr?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1882 — 1945)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1933]]
|[[12 апреля]] [[1945]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Гарнер, Ҷон|Ҷон Гарнер]] &lt;br&gt;[[Уоллес, Генри|Генри Уоллес]] &lt;br&gt;[[Трумэн, Гарри|Гарри Трумэн]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1933|day2=12|month2=4|year2=1945}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''33'''
|[[Акс:TRUMAN 58-766-06 (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Гарри|Трумэн|Трумэн, Гарри}}&lt;ref name=&quot;history-6356&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/|title=Biography of Harry S Truman|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5WND3h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32|title=Harry S Truman (May&amp;nbsp;8, 1884 – December&amp;nbsp;26,&amp;nbsp;1972)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5X2OP7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1884 — 1972)&lt;/small&gt;
|[[12 апреля]] [[1945]]
|[[20 января]] [[1953]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Баркли, Олбен|Олбен Баркли]]
|{{Days between|day1=12|month1=4|year1=1945|day2=20|month2=1|year2=1953}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''34'''
|[[Акс:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959.jpg|100px]]
|{{sortname|Дуайт|Эйзенхауэр|Эйзенхауэр, Дуайт Дэвид}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/|title=Biography of Dwight D. Eisenhower|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Xh5aq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/eisenhower |title=Dwight D. Eisenhower – Democratic Party – 34th President – American Presidents |accessdate=2009-01-12 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090227201614/http://www.history.com/presidents/eisenhower# |archivedate=2009-02-27 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33|title=Dwight D. Eisenhower (October&amp;nbsp;14, 1890 – March&amp;nbsp;28,&amp;nbsp;1969)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5b1ZOe?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1890 — 1969)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1953]]
|[[20 января]] [[1961]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1953|day2=20|month2=1|year2=1961}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''35'''
|[[Акс:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷон|Кеннеди|Кеннеди, Ҷон ФицҶеральд}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/|title=Biography of John F. Kennedy|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5bgtaK?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-4142&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|title=John F. Kennedy|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207133212/https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|archivedate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34|title=John F. Kennedy (May&amp;nbsp;29, 1917 – November&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1963)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5eWrya?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1917 — 1963)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1961]]
|[[22 ноября]] [[1963]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бэйнс}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1961|day2=22|month2=11|year2=1963}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''36'''
|[[Акс:37 Lyndon Johnson 3x4.jpg|100px]]
|{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бейнс}}&lt;ref name=&quot;history-4142&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35|title=Lyndon B. Johnson (August&amp;nbsp;27, 1908 – January&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1973)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fBxbG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1908 — 1973)&lt;/small&gt;
|[[22 ноября]] [[1963]]
|[[20 января]] [[1969]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Хамфри, Хьюберт|Хьюберт Хамфри]]
|{{Days between|day1=22|month1=11|year1=1963|day2=20|month2=1|year2=1969}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''37'''
|[[Акс:Nixon Official Presidential Portrait, 07-08-1971.jpg|100px]]
|{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/|title=Richard M. Nixon|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fptCn?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/nixon|title=Richard Nixon – Republican Party – 37th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5gVPbk?url=http://www.history.com/topics/richard-m-nixon#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36|title=Richard M. Nixon (January&amp;nbsp;9, 1913 – April&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1994)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5hThSH?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1913 — 1994)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1969]]
|[[9 августа]] [[1974]]&lt;ref name=&quot;отставка&quot;&gt;Ушёл в отставку.&lt;/ref&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Агню, Спиро|Спиро Агню]] &lt;br&gt;''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Форд, Ҷеральд Рудольф|Ҷеральд Форд]]
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1969|day2=9|month2=8|year2=1974}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''38'''
|[[Акс:Gerald Ford.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеральд|Форд|Форд, Ҷеральд Рудольф}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/|title=Biography of Gerald R. Ford|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5i8Iew?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-4247&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|title=Gerald Ford|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-11-09|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207203122/https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|archivedate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37|title=Gerald R. Ford (July&amp;nbsp;14, 1913 – December&amp;nbsp;26,&amp;nbsp;2006)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5jkj77?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1913 — 2006)&lt;/small&gt;
|[[9 августа]] [[1974]]
|[[20 января]] [[1977]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Рокфеллер, Нельсон|Нельсон Рокфеллер]]
|{{Days between|day1=9|month1=8|year1=1974|day2=20|month2=1|year2=1977}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''39'''
|[[Акс:JimmyCarterPortrait2.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷимми|Картер|Картер, Ҷеймс Эрл}}&lt;ref name=&quot;history-4247&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter|title=Biography of Jimmy Carter|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5kYf3A?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38|title=Jimmy Carter (October&amp;nbsp;1, 1924&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5lCs4l?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1924)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1977]]
|[[20 января]] [[1981]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Уолтер|Мондейл|Мондейл, Уолтер}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1977|day2=20|month2=1|year2=1981}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''40'''
|[[Акс:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|100px]]
|{{sortname|Рональд|Рейган|Рейган, Рональд}}&lt;ref name=&quot;history-4247&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/|title=Biography of Ronald Reagan|accessdate=2009-01-12|date=2008-06-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5m1L2U?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39|title=Ronald Reagan (February&amp;nbsp;6, 1911 – June&amp;nbsp;5,&amp;nbsp;2004)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5mg2Dh?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1911 — 2004)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1981]]
|[[20 января]] [[1989]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|ҶорҶ|Буш — старший|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1981|day2=20|month2=1|year2=1989}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''41'''
|[[Акс:George H. W. Bush, President of the United States, 1989 official portrait (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|ҶорҶ Герберт Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}} («ҶорҶ Буш — старший»)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/|title=Biography of George Herbert Walker Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5nLY6D?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgebush|title=George H. W. Bush – Republican Party – 41st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5o2ZZs?url=http://www.history.com/topics/george-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40|title=George Bush (June&amp;nbsp;12, 1924&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5oy2SO?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1924 — 2018)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1989]]
|[[20 января]] [[1993]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Дэн|Куэйл|Куэйл, Ҷеймс Дэнфорт}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1989|day2=20|month2=1|year2=1993}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''42'''
|[[Акс:Bill Clinton.jpg|100px]]
|{{sortname|Билл|Клинтон|Клинтон, Уильям Ҷефферсон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/|title=Biography of William J. Clinton|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5pcMVN?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/billclinton|title=Bill Clinton – Democratic Party – 42nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5qITYX?url=http://www.history.com/topics/bill-clinton#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41|title=Bill Clinton (August&amp;nbsp;19, 1946&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rD3KE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1993]]
|[[20 января]] [[2001]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Альберт|Гор|Гор, Альберт}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1993|day2=20|month2=1|year2=2001}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''43'''
|[[Акс:George-W-Bush.jpeg|100px]]
|{{sortname|ҶорҶ Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Уокер}} («ҶорҶ Буш — младший»)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/|title=Biography of President George W. Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-02-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rsSRR?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgewbush|title=George W. Bush – Republican Party – 43rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5sY9V2?url=http://www.history.com/topics/george-w-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42|title=George W. Bush (July&amp;nbsp;6, 1946&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5tTlzq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2001]]
|[[20 января]] [[2009]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Дик|Чейни|Чейни, Ричард}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2001|day2=20|month2=1|year2=2009}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''44'''
|[[Акс:President Barack Obama (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Барак|Обама|Обама, Барак Хусейн}}&lt;ref name=&quot;whouseobama&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/administration/president_obama/|title=President Barack Obama|accessdate=2009-01-20|publisher=Whitehouse.gov|date=2009-01-20|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5u88FA?url=http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/obama|title=Barack Obama – Democratic Party – 44th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5uqsiY?url=http://www.history.com/topics/barack-obama#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43|title=Barack Obama (August&amp;nbsp;4, 1961&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5vlQeP?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1961)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2009]]
|[[20 января]] [[2017]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2009|day2=20|month2=1|year2=2017}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''45'''
|[[Акс:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Дональд|Трамп|Трамп, Дональд}}

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2017]]
|[[20 января]] [[2021]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Майк|Пенс|Пенс, Майк}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2017|day2=20|month2=1|year2=2021}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''46'''
|[[Акс:Joe Biden official portrait 2013 (cropped) 2.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}}

&lt;small&gt;(род. 1942)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2021]]
|настоящее время
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Камала|Харрис|Харрис, Камала}}
|{{age in days|2021|1|20}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|}

== Президентҳои собиқ ==
Мувофиқи маълумоти моҳи апрели соли 2021 ҳоло панҷ перзиденти ИМА дар қади ҳаёт мебошанд.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Президент
!Годы президентства
!Дата рождения
|-
|[[Ҷимми Картер|Ҷимми Картер]]
| align=&quot;center&quot; |1977—1981
|[[1 октябр]]я [[Соли 1924|1924]]
|-
|[[Билл Клинтон]]
| align=&quot;center&quot; |1993—2001
|[[19 август]]а [[Соли 1946|1946]]
|-
|[[Ҷорҷ Уокер Буш|Ҷорҷ Уокер Буш]]
| align=&quot;center&quot; |2001—2009
|[[6 июл]]я [[Соли 1946|1946]]
|-
|[[Барак Обама]]
| align=&quot;center&quot; |2009—2017
|[[6 август]]а [[Соли 1961|1961]]
|-
|[[Доналд Трамп|Доналд Трамп]]
| align=&quot;center&quot; |2017—2021
|[[14 июн]]я [[Соли 1946|1946]]
|}
Охирин касе, ки 30 ноябри соли [[Соли 2018|2018]] дар синни 94-солагӣ даргузашт, [[Ҷорҷ Буш]] (президенти ИМА аз соли 1989 то 1993) буд.

== Инчунин нигаред == 
* [[Рӯйхати хонумҳои аввали Иёлоти Муттаҳида]]

== Эзоҳ ==

== Пайвандҳо ==

* [https://web.archive.org/web/20101006034811/http://www.whitehouse.gov/about/presidents Рӯйхати президентҳои ИМА] дар сайти Кохи Сафед{{ref-en}}{{v|13|03|2011}}
* ''Иванян Е.А.'' [http://usa-history.ru/books/item/f00/s00/z0000035/index.shtml Аз Ҷорҷ Вашингтон то Ҷорҷ Буш: Кохи Сафед ва матбуот]. М.: Нашри адабиёти сиёсӣ, 1991.
* {{Книга|автор=[[Чернявский, Георгий Иосифович|Чернявский Г. И.]], Дубова Л. Л.|заглавие=Президенты США|место=М.|издательство=Молодая гвардия|год=2019|страниц=800|серия=[[Жизнь замечательных людей]]|isbn=978-5-235-04319-0|ref=}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо]]
[[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо]]</text>
      <sha1>jsmhqzoh9gluxnh1sl17hc236kzhqh2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463656</id>
      <parentid>1463654</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T21:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Феҳристи президентҳо */</comment>
      <origin>1463656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77831" sha1="lo0iswd7pj9r6xelfxxii38ng1yowl3" xml:space="preserve">[[Акс:WhiteHouseSouthFacade.JPG|рост|мини|300x300пкс| Кохи Сафед, қароргоҳи расмии президенти Иёлоти Муттаҳида ва маркази маъмурияти ӯ]]
'''Президенти Иёлоти Муттаҳида'''— сарвари  [[Ҳокимияти иҷроия|ҳокимияти иҷроия]] ва давлат. Ин вазифа тавассути Конститутсияи ИМА ба ӯ дода шудааст &lt;ref name=&quot;ftn1&quot;&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/Конституция%20США Конституция США]&lt;/ref&gt;, ки онро Конвенсияи конститутсионӣ (Ассамблея) соли [[Соли 1787|1787 қабул карда аст]]. [[Ҷорҷ Вашингтон]] нахустин президенти Иёлоти Муттаҳида дар [[Соли 1789|1789 интихоб шуда аст]]. То президент интихоб шудани ӯ, номи &quot;президент&quot; дар якҷоягӣ бо &quot;президенти Конгресси континенталӣ &quot; - раиси анҷумани намояндагони колонияҳо, ки Эъломияи истиқлолро қабул кардааст, истифода мешуд.

Президентҳои ИМА аз [[соли 1789]] инҷониб тариқи интихобот интихоб карда мешаванд. Шартҳои пайдарпай чун анъана як президент ду навбат интихоб карда мешаванд (масалан, [[Ҷорҷ Вашингтон]], ки ду маротиба пай дар пай интихоб шуд, президенти аввал буд) ва ягона қатъномаи ҳозира дар мансаб ( Гровер Кливленд ) ҳамчун ду ҳисоб карда мешавад президентҳо (президенти 22-юм ва 24-ум). Ноиб-президентҳое, ки раёсати ҷумҳуриро дар сурати фавт ё истеъфо ба уҳда мегиранд, ба тарзи алоҳида ҳисоб карда мешаванд.

Ҳашт президенти Амрико ҳангоми фаъолияти корӣ даргузаштаанд. Чор нафар ҳангоми истифодаи ваколатҳои худ бо  сабабҳои табиӣ вафот кардаанд ( [[Вилям Ҳаррисон|Уилям Ҳенрис Ҳаррисон]]) &lt;ref&gt;{{Книга|год=1939|страницы=152|заглавие=Old Tippecanoe: William Henry Harrison and His Time|издательство=[[Charles Scribner’s Sons|Charles Scribner and Sons]]|ref=Cleaves|автор=Cleaves, Freeman}}&lt;/ref&gt;, Закари Тейлор &lt;ref name=&quot;Zachary Taylor, Virginia Univ&quot;&gt;{{Cite web|url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6|title=Death of the President|first=Jared|last=Ingersoll|publisher=University of Virginia's Miller Center of Public Affairs|deadlink=yes|accessdate=2010-11-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtEVCLc?url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6#|archivedate=2013-06-21}}&lt;/ref&gt;, Воррен Ҳардинг &lt;ref&gt;{{Книга|год=1962|заглавие=The Shadow of Blooming Grove – Warren G. Harding in His Times|издательство={{Нп3|Easton Press}}|isbn=0070543380|страницы=591|ref=Russell|автор=Russell, Francis}}&lt;/ref&gt; ва [[Франклин Рузвелт|Франклин Д. Рузвелт]] ), чор президент кушта шуданд: [[Абраҳам Линколн|Линколн]] (1865, дар ҷануб ,  дар театр), Гарфилд (1881, дар истгоҳе аз тарафи девона), Маккинли (1901, аз ҷониби анархист дар намоиш) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html|title=Big Ben Parker and President McKinley's Assassination|date=|publisher=Math.buffalo.edu|deadlink=no|accessdate=2011-08-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFO5ab?url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html#|archivedate=2013-06-21}}&lt;/ref&gt; ва [[Ҷон Кеннеди|Кеннеди]] (1963, аз ҷониби Ли Харви Освальд ), ва яке истеъфо дода аст, ки ӯ ( [[Ричард Никсон]] )  мебошад&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/politics/special/watergate/part3.html|title=Nixon Resigns|accessdate=2008-12-31|work=The Washington Post}}&lt;/ref&gt;.

Дар давоми ҷанги шаҳрвандӣ аз соли 1861 то 1865, раёсати Иёлоти Конфедератсияи Амрико вуҷуд дошт, вақте, ки давлатҳои ҷанубӣ худро мустақил эълон карданд ва аз Иёлоти Муттаҳида ҷудо шуданд. Аввалин ва ягона президенти ИКА Ҷефферсон Дэвис буд, ки аз 18 феврали соли 1861 то 10 майи соли 1865 ин вазифаро ишғол кард ( Александр Стивенс он замон ноиби президент буд).

== Феҳристи президентҳо ==

; Ҳизб

{{Legend|#F9F9F9|[[Беҳизб]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAA}}
{{Legend|#E6DFC6|[[Ҳизби Федеролӣ (ИМА)|федеролӣ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#AACC99|[[Ҳизби Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#CCEFFF|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократӣ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#f0e68c|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Вигҳо]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#FFB6B6|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot; width=&quot;100%&quot;
|+
!№
!class=&quot;unsortable&quot;|Акс
!Президент
!class=&quot;unsortable&quot;|Оғози ваколат
!class=&quot;unsortable&quot;|Анҷоми ваколат
!Ҳизб
![[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президент]]
!Давомнокии раёсатҷумҳурӣ (рӯз)
|-
|'''1'''
|[[Акс:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|100px]]
|[[Ҷорҷ Вашингтон]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/|title=Biography of George Washington|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|author=The [[White House]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFz6VM?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/washington|title=George Washington – no Political Party – 1st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtGqoh1?url=http://www.history.com/topics/george-washington#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp|title=George Washington (February&amp;nbsp;22, 1732 – December&amp;nbsp;14,&amp;nbsp;1799)|accessdate=2009-01-12|work=[[American Presidents: Life Portraits]]|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtHxke4?url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1732 — 1799)&lt;/small&gt;
|[[30 апрел]]и [[1789]]
|[[4 март]]и [[1797]]
| Беҳизб
| bgcolor = #E6DFC6 |[[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
|{{Days between|day1=30|month1=4|year1=1789|day2=4|month2=3|year2=1797}}
|- bgcolor = #E6DFC6
|'''2'''
|[[Акс:John Adams A18236.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷон|Адамс|Адамс, Ҷон (президент)}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/|title=Biography of John Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtIyOrG?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/adams|title=John Adams – Federalist Party – 2nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtJdhDl?url=http://www.history.com/topics/john-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2|title=John Adams (October&amp;nbsp;30, 1735 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtKdowY?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1735 — 1826)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1797]]
|[[4 марта]] [[1801]]
|[[Ҳизби федералӣ (ИМА)|Федералист]]
| bgcolor = #AACC99 |[[Ҷефферсон, Томас|Томас Ҷефферсон]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1797|day2=4|month2=3|year2=1801}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''3'''
|[[Акс:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|100px]]
|{{sortname|Томас|Ҷефферсон|Ҷефферсон, Томас}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/|title=Biography of Thomas Jefferson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLIQ9F?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jefferson|title=Thomas Jefferson – Democratic-Republican Party – 3rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLxK4X?url=http://www.history.com/topics/thomas-jefferson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3|title=Thomas Jefferson (April&amp;nbsp;13, 1743 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtMrn4U?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1743 — 1826)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1801]]
|[[4 марта]] [[1809]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|[[Бурр, Аарон|Аарон Бурр]] &lt;br&gt;[[Клинтон, ҶорҶ (политик)|ҶорҶ Клинтон]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1801|day2=4|month2=3|year2=1809}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''4'''
|[[Акс:James Madison.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Мэдисон|Мэдисон, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtNZvhp?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/madison|title=James Madison – Democratic-Republican Party – 4th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtOEctE?url=http://www.history.com/topics/james-madison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4|title=James Madison (March&amp;nbsp;16, 1751 – June&amp;nbsp;28,&amp;nbsp;1836)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtP8HS7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1751 — 1836)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1809]]
|[[4 марта]] [[1817]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|[[Клинтон, ҶорҶ (политик)|ҶорҶ Клинтон]]&lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Герри, ЭлбриҶ Томас|ЭлбриҶ Герри]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1809|day2=4|month2=3|year2=1817}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''5'''
|[[Акс:GSJamesMonroe.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Монро|Монро, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtPmrcI?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/monroe|title=James Monroe – Democratic-Republican Party – 5th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtQTpyc?url=http://www.history.com/topics/james-monroe#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5|title=James Monroe (April&amp;nbsp;28, 1758 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1831)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtROLpq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1758 — 1831)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1817]]
|[[4 марта]] [[1825]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|{{sortname|Дэниэл|Томпкинс|Томпкинс, Дэниэл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1817|day2=4|month2=3|year2=1825}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''6'''
|[[Акс:John Quincy Adams.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷон Куинси|Адамс|Адамс, Ҷон Куинси|Адамс, ҶонКуинси}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/|title=Biography of John Quincy Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtS30gC?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/johnqadams|title=John Quincy Adams – Federalist, Democratic-Republican, National Republican, WHIG Party – 6th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtSmAUt?url=http://www.history.com/topics/john-quincy-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6|title=John Quincy Adams (July&amp;nbsp;11, 1767 – February&amp;nbsp;23,&amp;nbsp;1848)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtU9WHs?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1767 — 1848)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1825]]
|[[4 марта]] [[1829]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|{{sortname|Ҷон Колдвелл|Кэлхун|Кэлхун, Ҷон Колдвелл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1825|day2=4|month2=3|year2=1829}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''7'''
|[[Акс:Andrew jackson head.jpg|100px]]
|{{sortname|Эндрю|Ҷексон|Ҷексон, Эндрю}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/|title=Biography of Andrew Jackson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtUo59y?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jackson|title=Andrew Jackson – Democratic-Republican Party – 7th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtVTI3T?url=http://www.history.com/topics/andrew-jackson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7|title=Andrew Jackson (March&amp;nbsp;15, 1767 – June&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1845)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtWP8qw?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1767 — 1845)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1829]]
|[[4 марта]] [[1837]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Кэлхун, Ҷон Колдуэлл|Ҷон Колдуэлл Кэлхун]]&lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Ван Бюрен, Мартин|Мартин Ван Бюрен]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1829|day2=4|month2=3|year2=1837}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''8'''
|[[Акс:MartinVanBuren.png|100px]]
|{{sortname|Мартин|Ван Бюрен|Ван Бюрен, Мартин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/|title=Biography of Martin Van Buren|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtX3t9h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/vanburen|title=Martin Van Buren – Democratic-Republican, Democratic, and Free Soil Party – 8th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtXje7C?url=http://www.history.com/topics/martin-van-buren#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8|title=Martin Van Buren (December&amp;nbsp;5, 1782 – July&amp;nbsp;24,&amp;nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtYbjRS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1782 — 1862)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1837]]
|[[4 марта]] [[1841]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ричард|Ҷонсон|Ҷонсон, Ричард Ментор}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1837|day2=4|month2=3|year2=1841}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''9'''
|[[Акс:William Henry Harrison by James Reid Lambdin, 1835.jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Гаррисон|Гаррисон, Уильям Генри}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/|title=Biography of William Henry Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZGcaQ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/williamhenryharrison|title=William Henry Harrison – WHIG Party – 9th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZvawH?url=http://www.history.com/topics/william-henry-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9|title=William Henry Harrison (February&amp;nbsp;9, 1773 – April&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1841)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtaoZNG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1773 — 1841)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1841]]
|[[4 апреля]] [[1841]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;&gt;Умер своей смертью на посту президента.&lt;/ref&gt;
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
|{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1841|day2=4|month2=4|year2=1841}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''10'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Акс:WHOportTyler.jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/|title=Biography of John Tyler|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtbTCeq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/tyler|title=John Tyler – No Party – 10th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtcCE9P?url=http://www.history.com/topics/john-tyler#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10|title=John Tyler (March&amp;nbsp;29, 1790 – January&amp;nbsp;18,&amp;nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtd3SxS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1790 — 1862)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#f0e68c&quot; |[[4 апреля]] [[1841]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[4 марта]] [[1845]]
| style=&quot;padding: 0px&quot; bgcolor=&quot;#f0e68c&quot;|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
| rowspan=&quot;2&quot; | {{sort|-|''Должность вакантна''}}
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Days between|day1=4|month1=4|year1=1841|day2=4|month2=3|year2=1845}}
|-
|Беҳизб&lt;ref name=&quot;тайлер&quot;&gt;Бывший член [[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократической партии]], избран [[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президентом]] как [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|виг]]. В 1841 году был исключён из [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|партии]] из-за отказа поддерживать фракцию [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|вигов]] в [[Конгресс ИМА|Конгрессе]].&lt;/ref&gt;
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''11'''
|[[Акс:James Knox Polk by GPA Healy, 1858.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс Нокс|Полк|Полк, Ҷеймс Нокс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/|title=Biography of James Polk|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtdibBi?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/polk|title=James Polk – Democratic Party – 11th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWteSNjL?url=http://www.history.com/topics/james-polk#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11|title=James K. Polk (November&amp;nbsp;2, 1795 – June&amp;nbsp;15,&amp;nbsp;1849)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfJD3p?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1795 — 1849)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1845]]
|[[4 марта]] [[1849]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|ҶорҶ|Даллас|Даллас, ҶорҶ}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1845|day2=4|month2=3|year2=1849}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''12'''
|[[Акс:ZacharyTaylor.png|100px]]
|{{sortname|Закари|Тейлор|Тейлор, Закари}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/|title=Biography of Zachary Taylor|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfxJaU?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taylor|title=Zachary Taylor – WHIG Party – 12th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtgbqtN?url=http://www.history.com/topics/zachary-taylor#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12|title=Zachary Taylor (November&amp;nbsp;24, 1784 – July&amp;nbsp;9,&amp;nbsp;1850)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWthTpid?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1784 — 1850)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1849]]
|[[9 июля]] [[1850]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
|{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/|title=Biography of Millard Fillmore|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWti8BaO?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/fillmore|title=Millard Filmore – WHIG Party – 13th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtj2HRd?url=http://www.history.com/topics/millard-fillmore#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13|title=Millard Fillmore (January&amp;nbsp;7, 1800 – March&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1874)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtjyWQ5?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1849|day2=9|month2=7|year2=1850}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''13'''
|[[Акс:Millard Fillmore.jpg|100px]]
|{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}}

&lt;small&gt;(1800 — 1874)&lt;/small&gt;
|[[9 июля]] [[1850]]
|[[4 марта]] [[1853]]
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=9|month1=7|year1=1850|day2=4|month2=3|year2=1853}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''14'''
|[[Акс:Franklin Pierce by GPA Healy, 1858.jpg|100px]]
|{{sortname|Франклин|Пирс|Пирс, Франклин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/|title=Biography of Franklin Pierce|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtkd76R?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/pierce|title=Franklin Pierce – Democratic Party – 14th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtlLCcN?url=http://www.history.com/topics/franklin-pierce#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14|title=Franklin Pierce (November&amp;nbsp;23, 1804 – October&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1869)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmGptU?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1804 — 1869)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1853]]
|[[4 марта]] [[1857]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Кинг, Уильям (политик)|Уильям Кинг]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1853|day2=4|month2=3|year2=1857}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''15'''
|[[Акс:Jb15.gif|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Бьюкенен|Бьюкенен, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/|title=Biography of James Buchanan|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmvqZu?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/buchanan|title=James Buchanan – Democratic Party – 15th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtneNOL?url=http://www.history.com/topics/james-buchanan#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15|title=James Buchanan (April&amp;nbsp;23, 1791 – June&amp;nbsp;1,&amp;nbsp;1868)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtoaD9m?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1791 — 1868)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1857]]
|[[4 марта]] [[1861]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ҷон|БрекинриҶ|БрекинриҶ, Ҷон Кэбелл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1857|day2=4|month2=3|year2=1861}}
|- bgcolor = #FFB6B6
| rowspan=&quot;2&quot; |'''16'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Акс:Abraham Lincoln by George Peter Alexander Healy.jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sortname|Авраам|Линкольн|Линкольн, Авраам}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/|title=Biography of Abraham Lincoln|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpEkCE?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/lincoln|title=Abraham Lincoln – Republic, National Union Party – 16th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpu2YS?url=http://www.history.com/topics/abraham-lincoln#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16|title=Abraham Lincoln (February&amp;nbsp;12, 1809 – April&amp;nbsp;15,&amp;nbsp;1865)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtqg1bA?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1809 — 1865)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |[[4 марта]] [[1861]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[15 апреля]] [[1865]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;&gt;Убит.&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]&lt;ref name=&quot;нацсоюз&quot;&gt;[[Линкольн, Авраам|Авраам Линкольн]] и [[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]] в [[Президентские выборы в ИМА (1864)|1864 году]] были избраны как члены партии [[Национальный союз (ИМА)|Национальный союз]]&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background:#FFB6B6; padding: 0px&quot;|[[Гэмлин, Ганнибал|Ганнибал Гэмлин]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1861|day2=15|month2=4|year2=1865}}
|-
|bgcolor = #CCEFFF|[[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]]
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''17'''
|[[Акс:aj17.gif|100px]]
|{{sortname|Эндрю|Ҷонсон|Ҷонсон, Эндрю}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/|title=Biography of Andrew Johnson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtrKp26?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/andrewjohnson|title=Andrew Johnson – National Union Party – 17th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWts1uOo?url=http://www.history.com/topics/andrew-johnson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17|title=Andrew Johnson (December&amp;nbsp;29, 1808 – July&amp;nbsp;31,&amp;nbsp;1875)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtsrSxV?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1808 — 1875)&lt;/small&gt;
|[[15 апреля]] [[1865]]
|[[4 марта]] [[1869]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]&lt;ref name=&quot;нацсоюз&quot;/&gt;
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=15|month1=4|year1=1865|day2=4|month2=3|year2=1869}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''18'''
|[[Акс:Ugrant.jpeg|100px]]
|{{sortname|Улисс|Грант|Грант, Улисс Симпсон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/|title=Biography of Ulysses S. Grant|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWttWEof?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/grant|title=Ulysses S. Grant – National Union Party – 18th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWyf0pks?url=http://www.history.com/topics/ulysses-s-grant#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18|title=Ulysses S. Grant (April&amp;nbsp;27, 1822 – July&amp;nbsp;23,&amp;nbsp;1885)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0AUFiC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1822 — 1885)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1869]]
|[[4 марта]] [[1877]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Колфакс, Шайлер|Шайлер Колфакс]] &lt;br&gt;[[Уилсон, Генри|Генри Уилсон]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1869|day2=4|month2=3|year2=1877}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''19'''
|[[Акс:Daniel Huntington - Rutherford Birchard Hayes - Google Art Project.jpg|100px]]
|{{sortname|Ратерфорд|Хейс|Хейс, Ратерфорд Бёрчард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/|title=Biography of Rutherford B. Hayes|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0BEWgW?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/hayes|title=Rutherford B. Hayes – Republican Party – 19th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0C3eS6?url=http://www.history.com/topics/rutherford-b-hayes#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19|title=Rutherford B. Hayes (October&amp;nbsp;4, 1822 – January&amp;nbsp;17,&amp;nbsp;1893)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0CymXI?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1822 — 1893)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1877]]
|[[4 марта]] [[1881]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Уильям|Уилер|Уилер, Уильям Элмон}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1877|day2=4|month2=3|year2=1881}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''20'''
|[[Акс:Ole Peter Hansen Balling - James Garfield - Google Art Project.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Гарфилд|Гарфилд, Ҷеймс Абрам}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/|title=Biography of James Garfield|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Dp3Hk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/garfield|title=James Garfield – Republican Party – 20th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0EWp2a?url=http://www.history.com/topics/james-a-garfield#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20|title=James A. Garfield (November&amp;nbsp;19, 1831 – September&amp;nbsp;19,&amp;nbsp;1881)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0FS2ZX?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1831 — 1881)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1881]]
|[[19 сентября]] [[1881]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1881|day2=19|month2=9|year2=1881}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''21'''
|[[Акс:Ca21.gif|100px]]
|{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/|title=Biography of Chester Arthur|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0GAKIw?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/arthur|title=Chester A. Arthur – Republican Party – 21st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Gp0hy?url=http://www.history.com/topics/chester-a-arthur#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21|title=Chester A. Arthur (October&amp;nbsp;5, 1829 – November&amp;nbsp;18,&amp;nbsp;1886)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Hjtxy?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1829 — 1886)&lt;/small&gt;
|[[19 сентября]] [[1881]]
|[[4 марта]] [[1885]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=19|month1=9|year1=1881|day2=4|month2=3|year2=1885}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''22'''
|[[Акс:Grover Cleveland portrait2.jpg|100px]]
|{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/cleveland|title=Grover Cleveland – Democratic Party – 22nd and 24th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0IR6Ma?url=http://www.history.com/topics/grover-cleveland#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AP=grover&quot;&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22|title=Grover Cleveland (March&amp;nbsp;18, 1837 – June&amp;nbsp;24,&amp;nbsp;1908)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0JLX1L?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1837 — 1908)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1885]]
|[[4 марта]] [[1889]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Хендрикс, Томас|Томас Хендрикс]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1885|day2=4|month2=3|year2=1889}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''23'''
|[[Акс:Benjamin Harrison, head and shoulders bw photo, 1896.jpg|100px]]
|{{sortname|БенҶамин|Гаррисон|Гаррисон, БенҶамин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/|title=Biography of Benjamin Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Xa7Dm?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/benjaminharrison|title=William Henry Harrison – Whig Party – 23rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0YJuoE?url=http://www.history.com/topics/benjamin-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23|title=Benjamin Harrison (August&amp;nbsp;20, 1833 – March&amp;nbsp;13,&amp;nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ZAJMK?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1833 — 1901)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1889]]
|[[4 марта]] [[1893]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Леви|Мортон|Мортон, Леви}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1889|day2=4|month2=3|year2=1893}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''24'''
|[[Акс:Grover Cleveland, painting by Anders Zorn.jpg|100px]]
|{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(второй раз)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot; /&gt;

&lt;small&gt;(1837 — 1908)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1893]]
|[[4 марта]] [[1897]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Эдлай|Стивенсон|Стивенсон, Эдлай Эвинг I}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1893|day2=4|month2=3|year2=1897}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''25'''
|[[Акс:Official White House portrait of William McKinley.jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Мак-Кинли|Мак-Кинли, Уильям}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/|title=Biography of William McKinley|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Zp4hf?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/mckinley|title=William McKinley – Republican Party – 25th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0aWCAK?url=http://www.history.com/topics/william-mckinley#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24|title=William McKinley (January&amp;nbsp;29, 1843 – September&amp;nbsp;14,&amp;nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0bPGay?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1843 — 1901)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1897]]
|[[14 сентября]] [[1901]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Хобарт, Гаррет|Гаррет Хобарт]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Рузвельт, Теодор|Теодор Рузвельт]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1897|day2=14|month2=9|year2=1901}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''26'''
|[[Акс:Americana 1920 Theodore Roosevelt.jpg|100px]]
|{{sortname|Теодор|Рузвельт|Рузвельт, Теодор}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/|title=Biography of Theodore Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0c3jzk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/teddyroosevelt|title=Theodore Roosevelt – Republican, Bull Moose Party – 26th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0cjFrq?url=http://www.history.com/topics/theodore-roosevelt#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25|title=Theodore Roosevelt (October&amp;nbsp;27, 1858 – January&amp;nbsp;6,&amp;nbsp;1919)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0dd4J6?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1858 — 1919)&lt;/small&gt;
|[[14 сентября]] [[1901]]
|[[4 марта]] [[1909]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Фэрбенкс, Чарльз|Чарльз Фэрбенкс]]
|{{Days between|day1=14|month1=9|year1=1901|day2=4|month2=3|year2=1909}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''27'''
|[[Акс:Anders Zorn - Portrait of William Howard Taft (1911).jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Тафт|Тафт, Уильям Говард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/|title=Biography of William Howard Taft|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0eHXS3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taft|title=William Howard Taft – Republican Party – 27th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0exOuZ?url=http://www.history.com/topics/william-howard-taft#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26|title=William Howard Taft (September&amp;nbsp;15, 1857 – March&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1930)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0foxkE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1857 — 1930)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1909]]
|[[4 марта]] [[1913]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Шерман, Ҷеймс|Ҷеймс Шерман]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1909|day2=4|month2=3|year2=1913}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''28'''
|[[Акс:Ww28.jpg|100px]]
|{{sortname|Вудро|Вильсон|Вильсон, Томас Вудро}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/|title=Biography of Woodrow Wilson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0gTJLP?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-6026&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|title=Woodrow Wilson|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127015645/https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|archivedate=2020-11-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27|title=Woodrow Wilson (December&amp;nbsp;28, 1856 – February&amp;nbsp;3,&amp;nbsp;1924)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0i3VkD?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1856 — 1924)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1913]]
|[[4 марта]] [[1921]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Томас|Маршалл|Маршалл, Томас Райли}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1913|day2=4|month2=3|year2=1921}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''29'''
|[[Акс:wh29.gif|100px]]
|{{sortname|Уоррен|Гардинг|Гардинг, Уоррен}}&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/|title=Biography of Warren G. Harding|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ihx4B?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28|title=Warren G. Harding (November&amp;nbsp;2, 1865 – August&amp;nbsp;2,&amp;nbsp;1923)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0kVnjC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1865 — 1923)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1921]]
|[[2 августа]] [[1923]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Калвин|КулиҶ|КулиҶ, Ҷон Калвин}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1921|day2=2|month2=8|year2=1923}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''30'''
|[[Акс:Calvin Coolidge.jpg|100px]]
|{{sortname|Калвин|КулиҶ|КулиҶ, Калвин}}&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/|title=Biography of Calvin Coolidge|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0lAHv3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29|title=Calvin Coolidge (July&amp;nbsp;4, 1872 – January&amp;nbsp;5,&amp;nbsp;1933)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0nks1I?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1872 — 1933)&lt;/small&gt;
|[[2 августа]] [[1923]]
|[[4 марта]] [[1929]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Дауэс, Чарльз|Чарльз Дауэс]]
|{{Days between|day1=2|month1=8|year1=1923|day2=4|month2=3|year2=1929}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''31'''
|[[Акс:Herbert Clark Hoover by Greene, 1956.jpg|100px]]
|[[Ҳерберт Ҳувер]]&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/|title=Biography of Herbert Hoover|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5OeOaZ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30|title=Herbert Hoover (August&amp;nbsp;10, 1874 – October&amp;nbsp;20,&amp;nbsp;1964)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5RTl1v?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1874 — 1964)&lt;/small&gt;
|[[4 март]]и [[1929]]
|[[4 март]]и [[1933]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Чарльз|Кёртис|Кёртис, Чарльз}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1929|day2=4|month2=3|year2=1933}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''32'''
|[[Акс:FDR 1944 Color Portrait.jpg|100px]]
|{{sortname|Франклин|Рузвельт|Рузвельт, Франклин Делано}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/|title=Biography of Franklin D. Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-20|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5SJJ3z?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-6356&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|title=Franklin D. Roosevelt|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201206123250/https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|archivedate=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31|title=Franklin D. Roosevelt (January&amp;nbsp;30, 1882 – April&amp;nbsp;12,&amp;nbsp;1945)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Vf8Rr?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1882 — 1945)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1933]]
|[[12 апреля]] [[1945]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Гарнер, Ҷон|Ҷон Гарнер]] &lt;br&gt;[[Уоллес, Генри|Генри Уоллес]] &lt;br&gt;[[Трумэн, Гарри|Гарри Трумэн]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1933|day2=12|month2=4|year2=1945}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''33'''
|[[Акс:TRUMAN 58-766-06 (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Гарри|Трумэн|Трумэн, Гарри}}&lt;ref name=&quot;history-6356&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/|title=Biography of Harry S Truman|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5WND3h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32|title=Harry S Truman (May&amp;nbsp;8, 1884 – December&amp;nbsp;26,&amp;nbsp;1972)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5X2OP7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1884 — 1972)&lt;/small&gt;
|[[12 апреля]] [[1945]]
|[[20 января]] [[1953]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Баркли, Олбен|Олбен Баркли]]
|{{Days between|day1=12|month1=4|year1=1945|day2=20|month2=1|year2=1953}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''34'''
|[[Акс:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959.jpg|100px]]
|{{sortname|Дуайт|Эйзенхауэр|Эйзенхауэр, Дуайт Дэвид}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/|title=Biography of Dwight D. Eisenhower|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Xh5aq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/eisenhower |title=Dwight D. Eisenhower – Democratic Party – 34th President – American Presidents |accessdate=2009-01-12 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090227201614/http://www.history.com/presidents/eisenhower# |archivedate=2009-02-27 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33|title=Dwight D. Eisenhower (October&amp;nbsp;14, 1890 – March&amp;nbsp;28,&amp;nbsp;1969)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5b1ZOe?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1890 — 1969)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1953]]
|[[20 января]] [[1961]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1953|day2=20|month2=1|year2=1961}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''35'''
|[[Акс:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|100px]]
|[[Ҷон Ф. Кеннедӣ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/|title=Biography of John F. Kennedy|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5bgtaK?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-4142&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|title=John F. Kennedy|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207133212/https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|archivedate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34|title=John F. Kennedy (May&amp;nbsp;29, 1917 – November&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1963)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5eWrya?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1917 — 1963)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1961]]
|[[22 ноября]] [[1963]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бэйнс}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1961|day2=22|month2=11|year2=1963}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''36'''
|[[Акс:37 Lyndon Johnson 3x4.jpg|100px]]
|{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бейнс}}&lt;ref name=&quot;history-4142&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35|title=Lyndon B. Johnson (August&amp;nbsp;27, 1908 – January&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1973)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fBxbG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1908 — 1973)&lt;/small&gt;
|[[22 ноября]] [[1963]]
|[[20 января]] [[1969]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Хамфри, Хьюберт|Хьюберт Хамфри]]
|{{Days between|day1=22|month1=11|year1=1963|day2=20|month2=1|year2=1969}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''37'''
|[[Акс:Nixon Official Presidential Portrait, 07-08-1971.jpg|100px]]
|{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/|title=Richard M. Nixon|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fptCn?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/nixon|title=Richard Nixon – Republican Party – 37th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5gVPbk?url=http://www.history.com/topics/richard-m-nixon#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36|title=Richard M. Nixon (January&amp;nbsp;9, 1913 – April&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1994)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5hThSH?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1913 — 1994)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1969]]
|[[9 августа]] [[1974]]&lt;ref name=&quot;отставка&quot;&gt;Ушёл в отставку.&lt;/ref&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Агню, Спиро|Спиро Агню]] &lt;br&gt;''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Форд, Ҷеральд Рудольф|Ҷеральд Форд]]
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1969|day2=9|month2=8|year2=1974}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''38'''
|[[Акс:Gerald Ford.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеральд|Форд|Форд, Ҷеральд Рудольф}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/|title=Biography of Gerald R. Ford|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5i8Iew?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-4247&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|title=Gerald Ford|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-11-09|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207203122/https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|archivedate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37|title=Gerald R. Ford (July&amp;nbsp;14, 1913 – December&amp;nbsp;26,&amp;nbsp;2006)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5jkj77?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1913 — 2006)&lt;/small&gt;
|[[9 августа]] [[1974]]
|[[20 января]] [[1977]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Рокфеллер, Нельсон|Нельсон Рокфеллер]]
|{{Days between|day1=9|month1=8|year1=1974|day2=20|month2=1|year2=1977}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''39'''
|[[Акс:JimmyCarterPortrait2.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷимми|Картер|Картер, Ҷеймс Эрл}}&lt;ref name=&quot;history-4247&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter|title=Biography of Jimmy Carter|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5kYf3A?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38|title=Jimmy Carter (October&amp;nbsp;1, 1924&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5lCs4l?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1924)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1977]]
|[[20 января]] [[1981]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Уолтер|Мондейл|Мондейл, Уолтер}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1977|day2=20|month2=1|year2=1981}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''40'''
|[[Акс:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|100px]]
|{{sortname|Рональд|Рейган|Рейган, Рональд}}&lt;ref name=&quot;history-4247&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/|title=Biography of Ronald Reagan|accessdate=2009-01-12|date=2008-06-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5m1L2U?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39|title=Ronald Reagan (February&amp;nbsp;6, 1911 – June&amp;nbsp;5,&amp;nbsp;2004)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5mg2Dh?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1911 — 2004)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1981]]
|[[20 января]] [[1989]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|ҶорҶ|Буш — старший|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1981|day2=20|month2=1|year2=1989}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''41'''
|[[Акс:George H. W. Bush, President of the United States, 1989 official portrait (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|ҶорҶ Герберт Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}} («ҶорҶ Буш — старший»)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/|title=Biography of George Herbert Walker Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5nLY6D?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgebush|title=George H. W. Bush – Republican Party – 41st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5o2ZZs?url=http://www.history.com/topics/george-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40|title=George Bush (June&amp;nbsp;12, 1924&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5oy2SO?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1924 — 2018)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1989]]
|[[20 января]] [[1993]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Дэн|Куэйл|Куэйл, Ҷеймс Дэнфорт}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1989|day2=20|month2=1|year2=1993}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''42'''
|[[Акс:Bill Clinton.jpg|100px]]
|{{sortname|Билл|Клинтон|Клинтон, Уильям Ҷефферсон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/|title=Biography of William J. Clinton|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5pcMVN?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/billclinton|title=Bill Clinton – Democratic Party – 42nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5qITYX?url=http://www.history.com/topics/bill-clinton#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41|title=Bill Clinton (August&amp;nbsp;19, 1946&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rD3KE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1993]]
|[[20 января]] [[2001]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Альберт|Гор|Гор, Альберт}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1993|day2=20|month2=1|year2=2001}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''43'''
|[[Акс:George-W-Bush.jpeg|100px]]
|{{sortname|ҶорҶ Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Уокер}} («ҶорҶ Буш — младший»)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/|title=Biography of President George W. Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-02-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rsSRR?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgewbush|title=George W. Bush – Republican Party – 43rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5sY9V2?url=http://www.history.com/topics/george-w-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42|title=George W. Bush (July&amp;nbsp;6, 1946&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5tTlzq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2001]]
|[[20 января]] [[2009]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Дик|Чейни|Чейни, Ричард}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2001|day2=20|month2=1|year2=2009}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''44'''
|[[Акс:President Barack Obama (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Барак|Обама|Обама, Барак Хусейн}}&lt;ref name=&quot;whouseobama&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/administration/president_obama/|title=President Barack Obama|accessdate=2009-01-20|publisher=Whitehouse.gov|date=2009-01-20|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5u88FA?url=http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/obama|title=Barack Obama – Democratic Party – 44th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5uqsiY?url=http://www.history.com/topics/barack-obama#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43|title=Barack Obama (August&amp;nbsp;4, 1961&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5vlQeP?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1961)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2009]]
|[[20 января]] [[2017]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2009|day2=20|month2=1|year2=2017}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''45'''
|[[Акс:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Дональд|Трамп|Трамп, Дональд}}

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2017]]
|[[20 января]] [[2021]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Майк|Пенс|Пенс, Майк}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2017|day2=20|month2=1|year2=2021}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''46'''
|[[Акс:Joe Biden official portrait 2013 (cropped) 2.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}}

&lt;small&gt;(род. 1942)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2021]]
|настоящее время
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Камала|Харрис|Харрис, Камала}}
|{{age in days|2021|1|20}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|}

== Президентҳои собиқ ==
Мувофиқи маълумоти моҳи апрели соли 2021 ҳоло панҷ перзиденти ИМА дар қади ҳаёт мебошанд.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Президент
!Годы президентства
!Дата рождения
|-
|[[Ҷимми Картер|Ҷимми Картер]]
| align=&quot;center&quot; |1977—1981
|[[1 октябр]]я [[Соли 1924|1924]]
|-
|[[Билл Клинтон]]
| align=&quot;center&quot; |1993—2001
|[[19 август]]а [[Соли 1946|1946]]
|-
|[[Ҷорҷ Уокер Буш|Ҷорҷ Уокер Буш]]
| align=&quot;center&quot; |2001—2009
|[[6 июл]]я [[Соли 1946|1946]]
|-
|[[Барак Обама]]
| align=&quot;center&quot; |2009—2017
|[[6 август]]а [[Соли 1961|1961]]
|-
|[[Доналд Трамп|Доналд Трамп]]
| align=&quot;center&quot; |2017—2021
|[[14 июн]]я [[Соли 1946|1946]]
|}
Охирин касе, ки 30 ноябри соли [[Соли 2018|2018]] дар синни 94-солагӣ даргузашт, [[Ҷорҷ Буш]] (президенти ИМА аз соли 1989 то 1993) буд.

== Инчунин нигаред == 
* [[Рӯйхати хонумҳои аввали Иёлоти Муттаҳида]]

== Эзоҳ ==

== Пайвандҳо ==

* [https://web.archive.org/web/20101006034811/http://www.whitehouse.gov/about/presidents Рӯйхати президентҳои ИМА] дар сайти Кохи Сафед{{ref-en}}{{v|13|03|2011}}
* ''Иванян Е.А.'' [http://usa-history.ru/books/item/f00/s00/z0000035/index.shtml Аз Ҷорҷ Вашингтон то Ҷорҷ Буш: Кохи Сафед ва матбуот]. М.: Нашри адабиёти сиёсӣ, 1991.
* {{Книга|автор=[[Чернявский, Георгий Иосифович|Чернявский Г. И.]], Дубова Л. Л.|заглавие=Президенты США|место=М.|издательство=Молодая гвардия|год=2019|страниц=800|серия=[[Жизнь замечательных людей]]|isbn=978-5-235-04319-0|ref=}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо]]
[[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо]]</text>
      <sha1>lo0iswd7pj9r6xelfxxii38ng1yowl3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463660</id>
      <parentid>1463656</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T02:38:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Феҳристи президентҳо */</comment>
      <origin>1463660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77714" sha1="2ausmgvhgjv65eone2y44zio94j29o4" xml:space="preserve">[[Акс:WhiteHouseSouthFacade.JPG|рост|мини|300x300пкс| Кохи Сафед, қароргоҳи расмии президенти Иёлоти Муттаҳида ва маркази маъмурияти ӯ]]
'''Президенти Иёлоти Муттаҳида'''— сарвари  [[Ҳокимияти иҷроия|ҳокимияти иҷроия]] ва давлат. Ин вазифа тавассути Конститутсияи ИМА ба ӯ дода шудааст &lt;ref name=&quot;ftn1&quot;&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/Конституция%20США Конституция США]&lt;/ref&gt;, ки онро Конвенсияи конститутсионӣ (Ассамблея) соли [[Соли 1787|1787 қабул карда аст]]. [[Ҷорҷ Вашингтон]] нахустин президенти Иёлоти Муттаҳида дар [[Соли 1789|1789 интихоб шуда аст]]. То президент интихоб шудани ӯ, номи &quot;президент&quot; дар якҷоягӣ бо &quot;президенти Конгресси континенталӣ &quot; - раиси анҷумани намояндагони колонияҳо, ки Эъломияи истиқлолро қабул кардааст, истифода мешуд.

Президентҳои ИМА аз [[соли 1789]] инҷониб тариқи интихобот интихоб карда мешаванд. Шартҳои пайдарпай чун анъана як президент ду навбат интихоб карда мешаванд (масалан, [[Ҷорҷ Вашингтон]], ки ду маротиба пай дар пай интихоб шуд, президенти аввал буд) ва ягона қатъномаи ҳозира дар мансаб ( Гровер Кливленд ) ҳамчун ду ҳисоб карда мешавад президентҳо (президенти 22-юм ва 24-ум). Ноиб-президентҳое, ки раёсати ҷумҳуриро дар сурати фавт ё истеъфо ба уҳда мегиранд, ба тарзи алоҳида ҳисоб карда мешаванд.

Ҳашт президенти Амрико ҳангоми фаъолияти корӣ даргузаштаанд. Чор нафар ҳангоми истифодаи ваколатҳои худ бо  сабабҳои табиӣ вафот кардаанд ( [[Вилям Ҳаррисон|Уилям Ҳенрис Ҳаррисон]]) &lt;ref&gt;{{Книга|год=1939|страницы=152|заглавие=Old Tippecanoe: William Henry Harrison and His Time|издательство=[[Charles Scribner’s Sons|Charles Scribner and Sons]]|ref=Cleaves|автор=Cleaves, Freeman}}&lt;/ref&gt;, Закари Тейлор &lt;ref name=&quot;Zachary Taylor, Virginia Univ&quot;&gt;{{Cite web|url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6|title=Death of the President|first=Jared|last=Ingersoll|publisher=University of Virginia's Miller Center of Public Affairs|deadlink=yes|accessdate=2010-11-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtEVCLc?url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6#|archivedate=2013-06-21}}&lt;/ref&gt;, Воррен Ҳардинг &lt;ref&gt;{{Книга|год=1962|заглавие=The Shadow of Blooming Grove – Warren G. Harding in His Times|издательство={{Нп3|Easton Press}}|isbn=0070543380|страницы=591|ref=Russell|автор=Russell, Francis}}&lt;/ref&gt; ва [[Франклин Рузвелт|Франклин Д. Рузвелт]] ), чор президент кушта шуданд: [[Абраҳам Линколн|Линколн]] (1865, дар ҷануб ,  дар театр), Гарфилд (1881, дар истгоҳе аз тарафи девона), Маккинли (1901, аз ҷониби анархист дар намоиш) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html|title=Big Ben Parker and President McKinley's Assassination|date=|publisher=Math.buffalo.edu|deadlink=no|accessdate=2011-08-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFO5ab?url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html#|archivedate=2013-06-21}}&lt;/ref&gt; ва [[Ҷон Кеннеди|Кеннеди]] (1963, аз ҷониби Ли Харви Освальд ), ва яке истеъфо дода аст, ки ӯ ( [[Ричард Никсон]] )  мебошад&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/politics/special/watergate/part3.html|title=Nixon Resigns|accessdate=2008-12-31|work=The Washington Post}}&lt;/ref&gt;.

Дар давоми ҷанги шаҳрвандӣ аз соли 1861 то 1865, раёсати Иёлоти Конфедератсияи Амрико вуҷуд дошт, вақте, ки давлатҳои ҷанубӣ худро мустақил эълон карданд ва аз Иёлоти Муттаҳида ҷудо шуданд. Аввалин ва ягона президенти ИКА Ҷефферсон Дэвис буд, ки аз 18 феврали соли 1861 то 10 майи соли 1865 ин вазифаро ишғол кард ( Александр Стивенс он замон ноиби президент буд).

== Феҳристи президентҳо ==

; Ҳизб

{{Legend|#F9F9F9|[[Беҳизб]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAA}}
{{Legend|#E6DFC6|[[Ҳизби Федеролӣ (ИМА)|федеролӣ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#AACC99|[[Ҳизби Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#CCEFFF|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократӣ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#f0e68c|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Вигҳо]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#FFB6B6|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot; width=&quot;100%&quot;
|+
!№
!class=&quot;unsortable&quot;|Акс
!Президент
!class=&quot;unsortable&quot;|Оғози ваколат
!class=&quot;unsortable&quot;|Анҷоми ваколат
!Ҳизб
![[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президент]]
!Давомнокии раёсатҷумҳурӣ (рӯз)
|-
|'''1'''
|[[Акс:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|100px]]
|[[Ҷорҷ Вашингтон]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/|title=Biography of George Washington|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|author=The [[White House]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFz6VM?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/washington|title=George Washington – no Political Party – 1st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtGqoh1?url=http://www.history.com/topics/george-washington#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp|title=George Washington (February&amp;nbsp;22, 1732 – December&amp;nbsp;14,&amp;nbsp;1799)|accessdate=2009-01-12|work=[[American Presidents: Life Portraits]]|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtHxke4?url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1732 — 1799)&lt;/small&gt;
|[[30 апрел]]и [[1789]]
|[[4 март]]и [[1797]]
| Беҳизб
| bgcolor = #E6DFC6 |[[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
|{{Days between|day1=30|month1=4|year1=1789|day2=4|month2=3|year2=1797}}
|- bgcolor = #E6DFC6
|'''2'''
|[[Акс:John Adams A18236.jpg|100px]]
|[[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/|title=Biography of John Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtIyOrG?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/adams|title=John Adams – Federalist Party – 2nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtJdhDl?url=http://www.history.com/topics/john-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2|title=John Adams (October&amp;nbsp;30, 1735 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtKdowY?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1735 — 1826)&lt;/small&gt;
|[[4 март]]и [[1797]]
|[[4 март]]и [[1801]]
|[[Ҳизби федералӣ (ИМА)|Федералист]]
| bgcolor = #AACC99 |[[Томас Ҷефферсон]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1797|day2=4|month2=3|year2=1801}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''3'''
|[[Акс:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|100px]]
|[[Томас Ҷефферсон]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/|title=Biography of Thomas Jefferson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLIQ9F?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jefferson|title=Thomas Jefferson – Democratic-Republican Party – 3rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLxK4X?url=http://www.history.com/topics/thomas-jefferson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3|title=Thomas Jefferson (April&amp;nbsp;13, 1743 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtMrn4U?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1743 — 1826)&lt;/small&gt;
|[[4 март]]и [[1801]]
|[[4 март]]и [[1809]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|[[Бурр, Аарон|Аарон Бурр]] &lt;br&gt;[[Клинтон, Ҷорҷ (политик)|ҶорҶ Клинтон]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1801|day2=4|month2=3|year2=1809}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''4'''
|[[Акс:James Madison.jpg|100px]]
|[[Ҷеймс Мадисон]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtNZvhp?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/madison|title=James Madison – Democratic-Republican Party – 4th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtOEctE?url=http://www.history.com/topics/james-madison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4|title=James Madison (March&amp;nbsp;16, 1751 – June&amp;nbsp;28,&amp;nbsp;1836)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtP8HS7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1751 — 1836)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1809]]
|[[4 марта]] [[1817]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|[[Клинтон, ҶорҶ (политик)|ҶорҶ Клинтон]]&lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Герри, ЭлбриҶ Томас|ЭлбриҶ Герри]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1809|day2=4|month2=3|year2=1817}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''5'''
|[[Акс:GSJamesMonroe.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Монро|Монро, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtPmrcI?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/monroe|title=James Monroe – Democratic-Republican Party – 5th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtQTpyc?url=http://www.history.com/topics/james-monroe#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5|title=James Monroe (April&amp;nbsp;28, 1758 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1831)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtROLpq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1758 — 1831)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1817]]
|[[4 марта]] [[1825]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|{{sortname|Дэниэл|Томпкинс|Томпкинс, Дэниэл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1817|day2=4|month2=3|year2=1825}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''6'''
|[[Акс:John Quincy Adams.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷон Куинси|Адамс|Адамс, Ҷон Куинси|Адамс, ҶонКуинси}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/|title=Biography of John Quincy Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtS30gC?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/johnqadams|title=John Quincy Adams – Federalist, Democratic-Republican, National Republican, WHIG Party – 6th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtSmAUt?url=http://www.history.com/topics/john-quincy-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6|title=John Quincy Adams (July&amp;nbsp;11, 1767 – February&amp;nbsp;23,&amp;nbsp;1848)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtU9WHs?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1767 — 1848)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1825]]
|[[4 марта]] [[1829]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-республиканец]]
|{{sortname|Ҷон Колдвелл|Кэлхун|Кэлхун, Ҷон Колдвелл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1825|day2=4|month2=3|year2=1829}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''7'''
|[[Акс:Andrew jackson head.jpg|100px]]
|{{sortname|Эндрю|Ҷексон|Ҷексон, Эндрю}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/|title=Biography of Andrew Jackson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtUo59y?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jackson|title=Andrew Jackson – Democratic-Republican Party – 7th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtVTI3T?url=http://www.history.com/topics/andrew-jackson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7|title=Andrew Jackson (March&amp;nbsp;15, 1767 – June&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1845)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtWP8qw?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1767 — 1845)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1829]]
|[[4 марта]] [[1837]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Кэлхун, Ҷон Колдуэлл|Ҷон Колдуэлл Кэлхун]]&lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Ван Бюрен, Мартин|Мартин Ван Бюрен]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1829|day2=4|month2=3|year2=1837}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''8'''
|[[Акс:MartinVanBuren.png|100px]]
|{{sortname|Мартин|Ван Бюрен|Ван Бюрен, Мартин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/|title=Biography of Martin Van Buren|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtX3t9h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/vanburen|title=Martin Van Buren – Democratic-Republican, Democratic, and Free Soil Party – 8th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtXje7C?url=http://www.history.com/topics/martin-van-buren#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8|title=Martin Van Buren (December&amp;nbsp;5, 1782 – July&amp;nbsp;24,&amp;nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtYbjRS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1782 — 1862)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1837]]
|[[4 марта]] [[1841]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ричард|Ҷонсон|Ҷонсон, Ричард Ментор}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1837|day2=4|month2=3|year2=1841}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''9'''
|[[Акс:William Henry Harrison by James Reid Lambdin, 1835.jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Гаррисон|Гаррисон, Уильям Генри}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/|title=Biography of William Henry Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZGcaQ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/williamhenryharrison|title=William Henry Harrison – WHIG Party – 9th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZvawH?url=http://www.history.com/topics/william-henry-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9|title=William Henry Harrison (February&amp;nbsp;9, 1773 – April&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1841)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtaoZNG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1773 — 1841)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1841]]
|[[4 апреля]] [[1841]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;&gt;Умер своей смертью на посту президента.&lt;/ref&gt;
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
|{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1841|day2=4|month2=4|year2=1841}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''10'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Акс:WHOportTyler.jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/|title=Biography of John Tyler|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtbTCeq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/tyler|title=John Tyler – No Party – 10th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtcCE9P?url=http://www.history.com/topics/john-tyler#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10|title=John Tyler (March&amp;nbsp;29, 1790 – January&amp;nbsp;18,&amp;nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtd3SxS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1790 — 1862)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#f0e68c&quot; |[[4 апреля]] [[1841]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[4 марта]] [[1845]]
| style=&quot;padding: 0px&quot; bgcolor=&quot;#f0e68c&quot;|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
| rowspan=&quot;2&quot; | {{sort|-|''Должность вакантна''}}
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Days between|day1=4|month1=4|year1=1841|day2=4|month2=3|year2=1845}}
|-
|Беҳизб&lt;ref name=&quot;тайлер&quot;&gt;Бывший член [[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократической партии]], избран [[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президентом]] как [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|виг]]. В 1841 году был исключён из [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|партии]] из-за отказа поддерживать фракцию [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|вигов]] в [[Конгресс ИМА|Конгрессе]].&lt;/ref&gt;
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''11'''
|[[Акс:James Knox Polk by GPA Healy, 1858.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс Нокс|Полк|Полк, Ҷеймс Нокс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/|title=Biography of James Polk|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtdibBi?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/polk|title=James Polk – Democratic Party – 11th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWteSNjL?url=http://www.history.com/topics/james-polk#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11|title=James K. Polk (November&amp;nbsp;2, 1795 – June&amp;nbsp;15,&amp;nbsp;1849)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfJD3p?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1795 — 1849)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1845]]
|[[4 марта]] [[1849]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|ҶорҶ|Даллас|Даллас, ҶорҶ}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1845|day2=4|month2=3|year2=1849}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''12'''
|[[Акс:ZacharyTaylor.png|100px]]
|{{sortname|Закари|Тейлор|Тейлор, Закари}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/|title=Biography of Zachary Taylor|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfxJaU?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taylor|title=Zachary Taylor – WHIG Party – 12th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtgbqtN?url=http://www.history.com/topics/zachary-taylor#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12|title=Zachary Taylor (November&amp;nbsp;24, 1784 – July&amp;nbsp;9,&amp;nbsp;1850)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWthTpid?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1784 — 1850)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1849]]
|[[9 июля]] [[1850]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
|{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/|title=Biography of Millard Fillmore|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWti8BaO?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/fillmore|title=Millard Filmore – WHIG Party – 13th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtj2HRd?url=http://www.history.com/topics/millard-fillmore#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13|title=Millard Fillmore (January&amp;nbsp;7, 1800 – March&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1874)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtjyWQ5?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1849|day2=9|month2=7|year2=1850}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''13'''
|[[Акс:Millard Fillmore.jpg|100px]]
|{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}}

&lt;small&gt;(1800 — 1874)&lt;/small&gt;
|[[9 июля]] [[1850]]
|[[4 марта]] [[1853]]
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=9|month1=7|year1=1850|day2=4|month2=3|year2=1853}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''14'''
|[[Акс:Franklin Pierce by GPA Healy, 1858.jpg|100px]]
|{{sortname|Франклин|Пирс|Пирс, Франклин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/|title=Biography of Franklin Pierce|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtkd76R?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/pierce|title=Franklin Pierce – Democratic Party – 14th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtlLCcN?url=http://www.history.com/topics/franklin-pierce#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14|title=Franklin Pierce (November&amp;nbsp;23, 1804 – October&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1869)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmGptU?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1804 — 1869)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1853]]
|[[4 марта]] [[1857]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Кинг, Уильям (политик)|Уильям Кинг]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1853|day2=4|month2=3|year2=1857}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''15'''
|[[Акс:Jb15.gif|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Бьюкенен|Бьюкенен, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/|title=Biography of James Buchanan|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmvqZu?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/buchanan|title=James Buchanan – Democratic Party – 15th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtneNOL?url=http://www.history.com/topics/james-buchanan#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15|title=James Buchanan (April&amp;nbsp;23, 1791 – June&amp;nbsp;1,&amp;nbsp;1868)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtoaD9m?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1791 — 1868)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1857]]
|[[4 марта]] [[1861]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ҷон|БрекинриҶ|БрекинриҶ, Ҷон Кэбелл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1857|day2=4|month2=3|year2=1861}}
|- bgcolor = #FFB6B6
| rowspan=&quot;2&quot; |'''16'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Акс:Abraham Lincoln by George Peter Alexander Healy.jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sortname|Авраам|Линкольн|Линкольн, Авраам}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/|title=Biography of Abraham Lincoln|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpEkCE?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/lincoln|title=Abraham Lincoln – Republic, National Union Party – 16th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpu2YS?url=http://www.history.com/topics/abraham-lincoln#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16|title=Abraham Lincoln (February&amp;nbsp;12, 1809 – April&amp;nbsp;15,&amp;nbsp;1865)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtqg1bA?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1809 — 1865)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |[[4 марта]] [[1861]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[15 апреля]] [[1865]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;&gt;Убит.&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]&lt;ref name=&quot;нацсоюз&quot;&gt;[[Линкольн, Авраам|Авраам Линкольн]] и [[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]] в [[Президентские выборы в ИМА (1864)|1864 году]] были избраны как члены партии [[Национальный союз (ИМА)|Национальный союз]]&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background:#FFB6B6; padding: 0px&quot;|[[Гэмлин, Ганнибал|Ганнибал Гэмлин]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1861|day2=15|month2=4|year2=1865}}
|-
|bgcolor = #CCEFFF|[[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]]
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''17'''
|[[Акс:aj17.gif|100px]]
|{{sortname|Эндрю|Ҷонсон|Ҷонсон, Эндрю}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/|title=Biography of Andrew Johnson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtrKp26?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/andrewjohnson|title=Andrew Johnson – National Union Party – 17th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWts1uOo?url=http://www.history.com/topics/andrew-johnson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17|title=Andrew Johnson (December&amp;nbsp;29, 1808 – July&amp;nbsp;31,&amp;nbsp;1875)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtsrSxV?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1808 — 1875)&lt;/small&gt;
|[[15 апреля]] [[1865]]
|[[4 марта]] [[1869]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]&lt;ref name=&quot;нацсоюз&quot;/&gt;
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=15|month1=4|year1=1865|day2=4|month2=3|year2=1869}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''18'''
|[[Акс:Ugrant.jpeg|100px]]
|{{sortname|Улисс|Грант|Грант, Улисс Симпсон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/|title=Biography of Ulysses S. Grant|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWttWEof?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/grant|title=Ulysses S. Grant – National Union Party – 18th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWyf0pks?url=http://www.history.com/topics/ulysses-s-grant#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18|title=Ulysses S. Grant (April&amp;nbsp;27, 1822 – July&amp;nbsp;23,&amp;nbsp;1885)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0AUFiC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1822 — 1885)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1869]]
|[[4 марта]] [[1877]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Колфакс, Шайлер|Шайлер Колфакс]] &lt;br&gt;[[Уилсон, Генри|Генри Уилсон]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1869|day2=4|month2=3|year2=1877}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''19'''
|[[Акс:Daniel Huntington - Rutherford Birchard Hayes - Google Art Project.jpg|100px]]
|{{sortname|Ратерфорд|Хейс|Хейс, Ратерфорд Бёрчард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/|title=Biography of Rutherford B. Hayes|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0BEWgW?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/hayes|title=Rutherford B. Hayes – Republican Party – 19th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0C3eS6?url=http://www.history.com/topics/rutherford-b-hayes#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19|title=Rutherford B. Hayes (October&amp;nbsp;4, 1822 – January&amp;nbsp;17,&amp;nbsp;1893)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0CymXI?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1822 — 1893)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1877]]
|[[4 марта]] [[1881]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Уильям|Уилер|Уилер, Уильям Элмон}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1877|day2=4|month2=3|year2=1881}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''20'''
|[[Акс:Ole Peter Hansen Balling - James Garfield - Google Art Project.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Гарфилд|Гарфилд, Ҷеймс Абрам}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/|title=Biography of James Garfield|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Dp3Hk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/garfield|title=James Garfield – Republican Party – 20th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0EWp2a?url=http://www.history.com/topics/james-a-garfield#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20|title=James A. Garfield (November&amp;nbsp;19, 1831 – September&amp;nbsp;19,&amp;nbsp;1881)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0FS2ZX?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1831 — 1881)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1881]]
|[[19 сентября]] [[1881]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1881|day2=19|month2=9|year2=1881}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''21'''
|[[Акс:Ca21.gif|100px]]
|{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/|title=Biography of Chester Arthur|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0GAKIw?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/arthur|title=Chester A. Arthur – Republican Party – 21st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Gp0hy?url=http://www.history.com/topics/chester-a-arthur#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21|title=Chester A. Arthur (October&amp;nbsp;5, 1829 – November&amp;nbsp;18,&amp;nbsp;1886)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Hjtxy?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1829 — 1886)&lt;/small&gt;
|[[19 сентября]] [[1881]]
|[[4 марта]] [[1885]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=19|month1=9|year1=1881|day2=4|month2=3|year2=1885}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''22'''
|[[Акс:Grover Cleveland portrait2.jpg|100px]]
|{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/cleveland|title=Grover Cleveland – Democratic Party – 22nd and 24th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0IR6Ma?url=http://www.history.com/topics/grover-cleveland#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AP=grover&quot;&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22|title=Grover Cleveland (March&amp;nbsp;18, 1837 – June&amp;nbsp;24,&amp;nbsp;1908)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0JLX1L?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1837 — 1908)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1885]]
|[[4 марта]] [[1889]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Хендрикс, Томас|Томас Хендрикс]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1885|day2=4|month2=3|year2=1889}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''23'''
|[[Акс:Benjamin Harrison, head and shoulders bw photo, 1896.jpg|100px]]
|{{sortname|БенҶамин|Гаррисон|Гаррисон, БенҶамин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/|title=Biography of Benjamin Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Xa7Dm?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/benjaminharrison|title=William Henry Harrison – Whig Party – 23rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0YJuoE?url=http://www.history.com/topics/benjamin-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23|title=Benjamin Harrison (August&amp;nbsp;20, 1833 – March&amp;nbsp;13,&amp;nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ZAJMK?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1833 — 1901)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1889]]
|[[4 марта]] [[1893]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Леви|Мортон|Мортон, Леви}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1889|day2=4|month2=3|year2=1893}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''24'''
|[[Акс:Grover Cleveland, painting by Anders Zorn.jpg|100px]]
|{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(второй раз)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot; /&gt;

&lt;small&gt;(1837 — 1908)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1893]]
|[[4 марта]] [[1897]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Эдлай|Стивенсон|Стивенсон, Эдлай Эвинг I}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1893|day2=4|month2=3|year2=1897}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''25'''
|[[Акс:Official White House portrait of William McKinley.jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Мак-Кинли|Мак-Кинли, Уильям}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/|title=Biography of William McKinley|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Zp4hf?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/mckinley|title=William McKinley – Republican Party – 25th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0aWCAK?url=http://www.history.com/topics/william-mckinley#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24|title=William McKinley (January&amp;nbsp;29, 1843 – September&amp;nbsp;14,&amp;nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0bPGay?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1843 — 1901)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1897]]
|[[14 сентября]] [[1901]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Хобарт, Гаррет|Гаррет Хобарт]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Рузвельт, Теодор|Теодор Рузвельт]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1897|day2=14|month2=9|year2=1901}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''26'''
|[[Акс:Americana 1920 Theodore Roosevelt.jpg|100px]]
|{{sortname|Теодор|Рузвельт|Рузвельт, Теодор}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/|title=Biography of Theodore Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0c3jzk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/teddyroosevelt|title=Theodore Roosevelt – Republican, Bull Moose Party – 26th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0cjFrq?url=http://www.history.com/topics/theodore-roosevelt#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25|title=Theodore Roosevelt (October&amp;nbsp;27, 1858 – January&amp;nbsp;6,&amp;nbsp;1919)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0dd4J6?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1858 — 1919)&lt;/small&gt;
|[[14 сентября]] [[1901]]
|[[4 марта]] [[1909]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Фэрбенкс, Чарльз|Чарльз Фэрбенкс]]
|{{Days between|day1=14|month1=9|year1=1901|day2=4|month2=3|year2=1909}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''27'''
|[[Акс:Anders Zorn - Portrait of William Howard Taft (1911).jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Тафт|Тафт, Уильям Говард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/|title=Biography of William Howard Taft|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0eHXS3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taft|title=William Howard Taft – Republican Party – 27th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0exOuZ?url=http://www.history.com/topics/william-howard-taft#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26|title=William Howard Taft (September&amp;nbsp;15, 1857 – March&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1930)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0foxkE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1857 — 1930)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1909]]
|[[4 марта]] [[1913]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Шерман, Ҷеймс|Ҷеймс Шерман]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1909|day2=4|month2=3|year2=1913}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''28'''
|[[Акс:Ww28.jpg|100px]]
|{{sortname|Вудро|Вильсон|Вильсон, Томас Вудро}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/|title=Biography of Woodrow Wilson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0gTJLP?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-6026&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|title=Woodrow Wilson|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127015645/https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|archivedate=2020-11-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27|title=Woodrow Wilson (December&amp;nbsp;28, 1856 – February&amp;nbsp;3,&amp;nbsp;1924)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0i3VkD?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1856 — 1924)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1913]]
|[[4 марта]] [[1921]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Томас|Маршалл|Маршалл, Томас Райли}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1913|day2=4|month2=3|year2=1921}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''29'''
|[[Акс:wh29.gif|100px]]
|{{sortname|Уоррен|Гардинг|Гардинг, Уоррен}}&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/|title=Biography of Warren G. Harding|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ihx4B?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28|title=Warren G. Harding (November&amp;nbsp;2, 1865 – August&amp;nbsp;2,&amp;nbsp;1923)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0kVnjC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1865 — 1923)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1921]]
|[[2 августа]] [[1923]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Калвин|КулиҶ|КулиҶ, Ҷон Калвин}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1921|day2=2|month2=8|year2=1923}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''30'''
|[[Акс:Calvin Coolidge.jpg|100px]]
|{{sortname|Калвин|КулиҶ|КулиҶ, Калвин}}&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/|title=Biography of Calvin Coolidge|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0lAHv3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29|title=Calvin Coolidge (July&amp;nbsp;4, 1872 – January&amp;nbsp;5,&amp;nbsp;1933)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0nks1I?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1872 — 1933)&lt;/small&gt;
|[[2 августа]] [[1923]]
|[[4 марта]] [[1929]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Дауэс, Чарльз|Чарльз Дауэс]]
|{{Days between|day1=2|month1=8|year1=1923|day2=4|month2=3|year2=1929}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''31'''
|[[Акс:Herbert Clark Hoover by Greene, 1956.jpg|100px]]
|[[Ҳерберт Ҳувер]]&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/|title=Biography of Herbert Hoover|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5OeOaZ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30|title=Herbert Hoover (August&amp;nbsp;10, 1874 – October&amp;nbsp;20,&amp;nbsp;1964)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5RTl1v?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1874 — 1964)&lt;/small&gt;
|[[4 март]]и [[1929]]
|[[4 март]]и [[1933]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Чарльз|Кёртис|Кёртис, Чарльз}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1929|day2=4|month2=3|year2=1933}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''32'''
|[[Акс:FDR 1944 Color Portrait.jpg|100px]]
|{{sortname|Франклин|Рузвельт|Рузвельт, Франклин Делано}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/|title=Biography of Franklin D. Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-20|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5SJJ3z?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-6356&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|title=Franklin D. Roosevelt|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201206123250/https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|archivedate=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31|title=Franklin D. Roosevelt (January&amp;nbsp;30, 1882 – April&amp;nbsp;12,&amp;nbsp;1945)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Vf8Rr?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1882 — 1945)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1933]]
|[[12 апреля]] [[1945]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Гарнер, Ҷон|Ҷон Гарнер]] &lt;br&gt;[[Уоллес, Генри|Генри Уоллес]] &lt;br&gt;[[Трумэн, Гарри|Гарри Трумэн]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1933|day2=12|month2=4|year2=1945}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''33'''
|[[Акс:TRUMAN 58-766-06 (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Гарри|Трумэн|Трумэн, Гарри}}&lt;ref name=&quot;history-6356&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/|title=Biography of Harry S Truman|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5WND3h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32|title=Harry S Truman (May&amp;nbsp;8, 1884 – December&amp;nbsp;26,&amp;nbsp;1972)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5X2OP7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1884 — 1972)&lt;/small&gt;
|[[12 апреля]] [[1945]]
|[[20 января]] [[1953]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Баркли, Олбен|Олбен Баркли]]
|{{Days between|day1=12|month1=4|year1=1945|day2=20|month2=1|year2=1953}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''34'''
|[[Акс:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959.jpg|100px]]
|{{sortname|Дуайт|Эйзенхауэр|Эйзенхауэр, Дуайт Дэвид}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/|title=Biography of Dwight D. Eisenhower|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Xh5aq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/eisenhower |title=Dwight D. Eisenhower – Democratic Party – 34th President – American Presidents |accessdate=2009-01-12 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090227201614/http://www.history.com/presidents/eisenhower# |archivedate=2009-02-27 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33|title=Dwight D. Eisenhower (October&amp;nbsp;14, 1890 – March&amp;nbsp;28,&amp;nbsp;1969)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5b1ZOe?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1890 — 1969)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1953]]
|[[20 января]] [[1961]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1953|day2=20|month2=1|year2=1961}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''35'''
|[[Акс:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|100px]]
|[[Ҷон Ф. Кеннедӣ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/|title=Biography of John F. Kennedy|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5bgtaK?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-4142&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|title=John F. Kennedy|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207133212/https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|archivedate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34|title=John F. Kennedy (May&amp;nbsp;29, 1917 – November&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1963)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5eWrya?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1917 — 1963)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1961]]
|[[22 ноября]] [[1963]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бэйнс}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1961|day2=22|month2=11|year2=1963}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''36'''
|[[Акс:37 Lyndon Johnson 3x4.jpg|100px]]
|{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бейнс}}&lt;ref name=&quot;history-4142&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35|title=Lyndon B. Johnson (August&amp;nbsp;27, 1908 – January&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1973)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fBxbG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1908 — 1973)&lt;/small&gt;
|[[22 ноября]] [[1963]]
|[[20 января]] [[1969]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Хамфри, Хьюберт|Хьюберт Хамфри]]
|{{Days between|day1=22|month1=11|year1=1963|day2=20|month2=1|year2=1969}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''37'''
|[[Акс:Nixon Official Presidential Portrait, 07-08-1971.jpg|100px]]
|{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/|title=Richard M. Nixon|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fptCn?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/nixon|title=Richard Nixon – Republican Party – 37th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5gVPbk?url=http://www.history.com/topics/richard-m-nixon#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36|title=Richard M. Nixon (January&amp;nbsp;9, 1913 – April&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1994)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5hThSH?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1913 — 1994)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1969]]
|[[9 августа]] [[1974]]&lt;ref name=&quot;отставка&quot;&gt;Ушёл в отставку.&lt;/ref&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|[[Агню, Спиро|Спиро Агню]] &lt;br&gt;''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Форд, Ҷеральд Рудольф|Ҷеральд Форд]]
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1969|day2=9|month2=8|year2=1974}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''38'''
|[[Акс:Gerald Ford.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеральд|Форд|Форд, Ҷеральд Рудольф}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/|title=Biography of Gerald R. Ford|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5i8Iew?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-4247&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|title=Gerald Ford|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-11-09|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207203122/https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|archivedate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37|title=Gerald R. Ford (July&amp;nbsp;14, 1913 – December&amp;nbsp;26,&amp;nbsp;2006)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5jkj77?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1913 — 2006)&lt;/small&gt;
|[[9 августа]] [[1974]]
|[[20 января]] [[1977]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Рокфеллер, Нельсон|Нельсон Рокфеллер]]
|{{Days between|day1=9|month1=8|year1=1974|day2=20|month2=1|year2=1977}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''39'''
|[[Акс:JimmyCarterPortrait2.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷимми|Картер|Картер, Ҷеймс Эрл}}&lt;ref name=&quot;history-4247&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter|title=Biography of Jimmy Carter|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5kYf3A?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38|title=Jimmy Carter (October&amp;nbsp;1, 1924&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5lCs4l?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1924)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1977]]
|[[20 января]] [[1981]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Уолтер|Мондейл|Мондейл, Уолтер}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1977|day2=20|month2=1|year2=1981}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''40'''
|[[Акс:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|100px]]
|{{sortname|Рональд|Рейган|Рейган, Рональд}}&lt;ref name=&quot;history-4247&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/|title=Biography of Ronald Reagan|accessdate=2009-01-12|date=2008-06-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5m1L2U?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39|title=Ronald Reagan (February&amp;nbsp;6, 1911 – June&amp;nbsp;5,&amp;nbsp;2004)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5mg2Dh?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1911 — 2004)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1981]]
|[[20 января]] [[1989]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|ҶорҶ|Буш — старший|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1981|day2=20|month2=1|year2=1989}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''41'''
|[[Акс:George H. W. Bush, President of the United States, 1989 official portrait (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|ҶорҶ Герберт Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}} («ҶорҶ Буш — старший»)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/|title=Biography of George Herbert Walker Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5nLY6D?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgebush|title=George H. W. Bush – Republican Party – 41st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5o2ZZs?url=http://www.history.com/topics/george-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40|title=George Bush (June&amp;nbsp;12, 1924&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5oy2SO?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1924 — 2018)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1989]]
|[[20 января]] [[1993]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Дэн|Куэйл|Куэйл, Ҷеймс Дэнфорт}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1989|day2=20|month2=1|year2=1993}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''42'''
|[[Акс:Bill Clinton.jpg|100px]]
|{{sortname|Билл|Клинтон|Клинтон, Уильям Ҷефферсон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/|title=Biography of William J. Clinton|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5pcMVN?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/billclinton|title=Bill Clinton – Democratic Party – 42nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5qITYX?url=http://www.history.com/topics/bill-clinton#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41|title=Bill Clinton (August&amp;nbsp;19, 1946&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rD3KE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1993]]
|[[20 января]] [[2001]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Альберт|Гор|Гор, Альберт}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1993|day2=20|month2=1|year2=2001}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''43'''
|[[Акс:George-W-Bush.jpeg|100px]]
|{{sortname|ҶорҶ Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Уокер}} («ҶорҶ Буш — младший»)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/|title=Biography of President George W. Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-02-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rsSRR?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgewbush|title=George W. Bush – Republican Party – 43rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5sY9V2?url=http://www.history.com/topics/george-w-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42|title=George W. Bush (July&amp;nbsp;6, 1946&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5tTlzq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2001]]
|[[20 января]] [[2009]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Дик|Чейни|Чейни, Ричард}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2001|day2=20|month2=1|year2=2009}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''44'''
|[[Акс:President Barack Obama (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Барак|Обама|Обама, Барак Хусейн}}&lt;ref name=&quot;whouseobama&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/administration/president_obama/|title=President Barack Obama|accessdate=2009-01-20|publisher=Whitehouse.gov|date=2009-01-20|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5u88FA?url=http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/obama|title=Barack Obama – Democratic Party – 44th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5uqsiY?url=http://www.history.com/topics/barack-obama#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43|title=Barack Obama (August&amp;nbsp;4, 1961&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5vlQeP?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1961)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2009]]
|[[20 января]] [[2017]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2009|day2=20|month2=1|year2=2017}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''45'''
|[[Акс:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Дональд|Трамп|Трамп, Дональд}}

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2017]]
|[[20 января]] [[2021]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Республиканец]]
|{{sortname|Майк|Пенс|Пенс, Майк}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2017|day2=20|month2=1|year2=2021}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''46'''
|[[Акс:Joe Biden official portrait 2013 (cropped) 2.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}}

&lt;small&gt;(род. 1942)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[2021]]
|настоящее время
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Камала|Харрис|Харрис, Камала}}
|{{age in days|2021|1|20}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|}

== Президентҳои собиқ ==
Мувофиқи маълумоти моҳи апрели соли 2021 ҳоло панҷ перзиденти ИМА дар қади ҳаёт мебошанд.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Президент
!Годы президентства
!Дата рождения
|-
|[[Ҷимми Картер|Ҷимми Картер]]
| align=&quot;center&quot; |1977—1981
|[[1 октябр]]я [[Соли 1924|1924]]
|-
|[[Билл Клинтон]]
| align=&quot;center&quot; |1993—2001
|[[19 август]]а [[Соли 1946|1946]]
|-
|[[Ҷорҷ Уокер Буш|Ҷорҷ Уокер Буш]]
| align=&quot;center&quot; |2001—2009
|[[6 июл]]я [[Соли 1946|1946]]
|-
|[[Барак Обама]]
| align=&quot;center&quot; |2009—2017
|[[6 август]]а [[Соли 1961|1961]]
|-
|[[Доналд Трамп|Доналд Трамп]]
| align=&quot;center&quot; |2017—2021
|[[14 июн]]я [[Соли 1946|1946]]
|}
Охирин касе, ки 30 ноябри соли [[Соли 2018|2018]] дар синни 94-солагӣ даргузашт, [[Ҷорҷ Буш]] (президенти ИМА аз соли 1989 то 1993) буд.

== Инчунин нигаред == 
* [[Рӯйхати хонумҳои аввали Иёлоти Муттаҳида]]

== Эзоҳ ==

== Пайвандҳо ==

* [https://web.archive.org/web/20101006034811/http://www.whitehouse.gov/about/presidents Рӯйхати президентҳои ИМА] дар сайти Кохи Сафед{{ref-en}}{{v|13|03|2011}}
* ''Иванян Е.А.'' [http://usa-history.ru/books/item/f00/s00/z0000035/index.shtml Аз Ҷорҷ Вашингтон то Ҷорҷ Буш: Кохи Сафед ва матбуот]. М.: Нашри адабиёти сиёсӣ, 1991.
* {{Книга|автор=[[Чернявский, Георгий Иосифович|Чернявский Г. И.]], Дубова Л. Л.|заглавие=Президенты США|место=М.|издательство=Молодая гвардия|год=2019|страниц=800|серия=[[Жизнь замечательных людей]]|isbn=978-5-235-04319-0|ref=}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо]]
[[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо]]</text>
      <sha1>2ausmgvhgjv65eone2y44zio94j29o4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463691</id>
      <parentid>1463660</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Феҳристи президентҳо */ ислоҳ</comment>
      <origin>1463691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77997" sha1="aa7f6qllceujy2hgupwngztgvgffdiu" xml:space="preserve">[[Акс:WhiteHouseSouthFacade.JPG|рост|мини|300x300пкс| Кохи Сафед, қароргоҳи расмии президенти Иёлоти Муттаҳида ва маркази маъмурияти ӯ]]
'''Президенти Иёлоти Муттаҳида'''— сарвари  [[Ҳокимияти иҷроия|ҳокимияти иҷроия]] ва давлат. Ин вазифа тавассути Конститутсияи ИМА ба ӯ дода шудааст &lt;ref name=&quot;ftn1&quot;&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/Конституция%20США Конституция США]&lt;/ref&gt;, ки онро Конвенсияи конститутсионӣ (Ассамблея) соли [[Соли 1787|1787 қабул карда аст]]. [[Ҷорҷ Вашингтон]] нахустин президенти Иёлоти Муттаҳида дар [[Соли 1789|1789 интихоб шуда аст]]. То президент интихоб шудани ӯ, номи &quot;президент&quot; дар якҷоягӣ бо &quot;президенти Конгресси континенталӣ &quot; - раиси анҷумани намояндагони колонияҳо, ки Эъломияи истиқлолро қабул кардааст, истифода мешуд.

Президентҳои ИМА аз [[соли 1789]] инҷониб тариқи интихобот интихоб карда мешаванд. Шартҳои пайдарпай чун анъана як президент ду навбат интихоб карда мешаванд (масалан, [[Ҷорҷ Вашингтон]], ки ду маротиба пай дар пай интихоб шуд, президенти аввал буд) ва ягона қатъномаи ҳозира дар мансаб ( Гровер Кливленд ) ҳамчун ду ҳисоб карда мешавад президентҳо (президенти 22-юм ва 24-ум). Ноиб-президентҳое, ки раёсати ҷумҳуриро дар сурати фавт ё истеъфо ба уҳда мегиранд, ба тарзи алоҳида ҳисоб карда мешаванд.

Ҳашт президенти Амрико ҳангоми фаъолияти корӣ даргузаштаанд. Чор нафар ҳангоми истифодаи ваколатҳои худ бо  сабабҳои табиӣ вафот кардаанд ( [[Вилям Ҳаррисон|Уилям Ҳенрис Ҳаррисон]]) &lt;ref&gt;{{Книга|год=1939|страницы=152|заглавие=Old Tippecanoe: William Henry Harrison and His Time|издательство=[[Charles Scribner’s Sons|Charles Scribner and Sons]]|ref=Cleaves|автор=Cleaves, Freeman}}&lt;/ref&gt;, Закари Тейлор &lt;ref name=&quot;Zachary Taylor, Virginia Univ&quot;&gt;{{Cite web|url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6|title=Death of the President|first=Jared|last=Ingersoll|publisher=University of Virginia's Miller Center of Public Affairs|deadlink=yes|accessdate=2010-11-02|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtEVCLc?url=http://millercenter.org/academic/americanpresident/taylor/essays/biography/6#|archivedate=2013-06-21}}&lt;/ref&gt;, Воррен Ҳардинг &lt;ref&gt;{{Книга|год=1962|заглавие=The Shadow of Blooming Grove – Warren G. Harding in His Times|издательство={{Нп3|Easton Press}}|isbn=0070543380|страницы=591|ref=Russell|автор=Russell, Francis}}&lt;/ref&gt; ва [[Франклин Рузвелт|Франклин Д. Рузвелт]] ), чор президент кушта шуданд: [[Абраҳам Линколн|Линколн]] (1865, дар ҷануб ,  дар театр), Гарфилд (1881, дар истгоҳе аз тарафи девона), Маккинли (1901, аз ҷониби анархист дар намоиш) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html|title=Big Ben Parker and President McKinley's Assassination|date=|publisher=Math.buffalo.edu|deadlink=no|accessdate=2011-08-08|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFO5ab?url=http://www.math.buffalo.edu/~sww/0history/parker_and_mckinley.html#|archivedate=2013-06-21}}&lt;/ref&gt; ва [[Ҷон Кеннеди|Кеннеди]] (1963, аз ҷониби Ли Харви Освальд ), ва яке истеъфо дода аст, ки ӯ ( [[Ричард Никсон]] )  мебошад&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/politics/special/watergate/part3.html|title=Nixon Resigns|accessdate=2008-12-31|work=The Washington Post}}&lt;/ref&gt;.

Дар давоми ҷанги шаҳрвандӣ аз соли 1861 то 1865, раёсати Иёлоти Конфедератсияи Амрико вуҷуд дошт, вақте, ки давлатҳои ҷанубӣ худро мустақил эълон карданд ва аз Иёлоти Муттаҳида ҷудо шуданд. Аввалин ва ягона президенти ИКА Ҷефферсон Дэвис буд, ки аз 18 феврали соли 1861 то 10 майи соли 1865 ин вазифаро ишғол кард ( Александр Стивенс он замон ноиби президент буд).

== Феҳристи президентҳо ==

; Ҳизб

{{Legend|#F9F9F9|[[Беҳизб]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAA}}
{{Legend|#E6DFC6|[[Ҳизби Федеролӣ (ИМА)|федеролӣ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#AACC99|[[Ҳизби Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Демократӣ-Ҷумҳурихоҳ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#CCEFFF|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократӣ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#f0e68c|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Вигҳо]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Legend|#FFB6B6|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;|inline|1px solid black|border=1px solid #AAAAAA}}
{|class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot; width=&quot;100%&quot;
|+
!№
!class=&quot;unsortable&quot;|Акс
!Президент
!class=&quot;unsortable&quot;|Оғози ваколат
!class=&quot;unsortable&quot;|Анҷоми ваколат
!Ҳизб
![[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президент]]
!Давомнокии раёсатҷумҳурӣ (рӯз)
|-
|'''1'''
|[[Акс:Gilbert Stuart Williamstown Portrait of George Washington.jpg|100px]]
|[[Ҷорҷ Вашингтон]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/|title=Biography of George Washington|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|author=The [[White House]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtFz6VM?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewashington/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/washington|title=George Washington – no Political Party – 1st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtGqoh1?url=http://www.history.com/topics/george-washington#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp|title=George Washington (February&amp;nbsp;22, 1732 – December&amp;nbsp;14,&amp;nbsp;1799)|accessdate=2009-01-12|work=[[American Presidents: Life Portraits]]|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtHxke4?url=http://americanpresidents.org/presidents/gwashington.asp#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1732 — 1799)&lt;/small&gt;
|[[30 апрел]]и [[1789]]
|[[4 март]]и [[1797]]
| Беҳизб
| bgcolor = #E6DFC6 |[[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
|{{Days between|day1=30|month1=4|year1=1789|day2=4|month2=3|year2=1797}}
|- bgcolor = #E6DFC6
|'''2'''
|[[Акс:John Adams A18236.jpg|100px]]
|[[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/|title=Biography of John Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtIyOrG?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/adams|title=John Adams – Federalist Party – 2nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtJdhDl?url=http://www.history.com/topics/john-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2|title=John Adams (October&amp;nbsp;30, 1735 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtKdowY?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=2#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1735 — 1826)&lt;/small&gt;
|[[4 март]]и [[1797]]
|[[4 март]]и [[1801]]
|[[Ҳизби федералӣ (ИМА)|Федералихоҳ]]
| bgcolor = #AACC99 |[[Томас Ҷефферсон]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1797|day2=4|month2=3|year2=1801}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''3'''
|[[Акс:Thomas Jefferson by Rembrandt Peale, 1800.jpg|100px]]
|[[Томас Ҷефферсон]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/|title=Biography of Thomas Jefferson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLIQ9F?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/thomasjefferson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jefferson|title=Thomas Jefferson – Democratic-Republican Party – 3rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtLxK4X?url=http://www.history.com/topics/thomas-jefferson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3|title=Thomas Jefferson (April&amp;nbsp;13, 1743 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1826)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtMrn4U?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=3#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1743 — 1826)&lt;/small&gt;
|[[4 март]]и [[1801]]
|[[4 март]]и [[1809]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-Ҷумҳурихоҳ]]
|[[Бурр, Аарон|Аарон Бурр]] &lt;br&gt;[[Клинтон, Ҷорҷ (политик)|ҶорҶ Клинтон]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1801|day2=4|month2=3|year2=1809}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''4'''
|[[Акс:James Madison.jpg|100px]]
|[[Ҷеймс Мадисон]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtNZvhp?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmadison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/madison|title=James Madison – Democratic-Republican Party – 4th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtOEctE?url=http://www.history.com/topics/james-madison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4|title=James Madison (March&amp;nbsp;16, 1751 – June&amp;nbsp;28,&amp;nbsp;1836)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtP8HS7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=4#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1751 — 1836)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1809]]
|[[4 марта]] [[1817]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-Ҷумҳурихоҳ]]
|[[Клинтон, ҶорҶ (политик)|ҶорҶ Клинтон]]&lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Герри, ЭлбриҶ Томас|ЭлбриҶ Герри]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1809|day2=4|month2=3|year2=1817}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''5'''
|[[Акс:GSJamesMonroe.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Монро|Монро, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/|title=Biography of James Madison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtPmrcI?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesmonroe/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/monroe|title=James Monroe – Democratic-Republican Party – 5th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtQTpyc?url=http://www.history.com/topics/james-monroe#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5|title=James Monroe (April&amp;nbsp;28, 1758 – July&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1831)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtROLpq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=5#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1758 — 1831)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1817]]
|[[4 марта]] [[1825]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Дэниэл|Томпкинс|Томпкинс, Дэниэл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1817|day2=4|month2=3|year2=1825}}
|- bgcolor = #AACC99
|'''6'''
|[[Акс:John Quincy Adams.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷон Куинси|Адамс|Адамс, Ҷон Куинси|Адамс, ҶонКуинси}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/|title=Biography of John Quincy Adams|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtS30gC?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnquincyadams/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/johnqadams|title=John Quincy Adams – Federalist, Democratic-Republican, National Republican, WHIG Party – 6th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtSmAUt?url=http://www.history.com/topics/john-quincy-adams#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6|title=John Quincy Adams (July&amp;nbsp;11, 1767 – February&amp;nbsp;23,&amp;nbsp;1848)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtU9WHs?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=6#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1767 — 1848)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1825]]
|[[4 марта]] [[1829]]
|[[Ҳизби демократӣ-ҷумҳуриявӣ (ИМА)|Демократ-Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Ҷон Колдвелл|Кэлхун|Кэлхун, Ҷон Колдвелл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1825|day2=4|month2=3|year2=1829}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''7'''
|[[Акс:Andrew jackson head.jpg|100px]]
|{{sortname|Эндрю|Ҷексон|Ҷексон, Эндрю}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/|title=Biography of Andrew Jackson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtUo59y?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjackson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/jackson|title=Andrew Jackson – Democratic-Republican Party – 7th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtVTI3T?url=http://www.history.com/topics/andrew-jackson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7|title=Andrew Jackson (March&amp;nbsp;15, 1767 – June&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1845)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtWP8qw?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=7#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1767 — 1845)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1829]]
|[[4 марта]] [[1837]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Кэлхун, Ҷон Колдуэлл|Ҷон Колдуэлл Кэлхун]]&lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Ван Бюрен, Мартин|Мартин Ван Бюрен]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1829|day2=4|month2=3|year2=1837}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''8'''
|[[Акс:MartinVanBuren.png|100px]]
|{{sortname|Мартин|Ван Бюрен|Ван Бюрен, Мартин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/|title=Biography of Martin Van Buren|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtX3t9h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/martinvanburen/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/vanburen|title=Martin Van Buren – Democratic-Republican, Democratic, and Free Soil Party – 8th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtXje7C?url=http://www.history.com/topics/martin-van-buren#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8|title=Martin Van Buren (December&amp;nbsp;5, 1782 – July&amp;nbsp;24,&amp;nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtYbjRS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=8#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1782 — 1862)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1837]]
|[[4 марта]] [[1841]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ричард|Ҷонсон|Ҷонсон, Ричард Ментор}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1837|day2=4|month2=3|year2=1841}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''9'''
|[[Акс:William Henry Harrison by James Reid Lambdin, 1835.jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Гаррисон|Гаррисон, Уильям Генри}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/|title=Biography of William Henry Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZGcaQ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhenryharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/williamhenryharrison|title=William Henry Harrison – WHIG Party – 9th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtZvawH?url=http://www.history.com/topics/william-henry-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9|title=William Henry Harrison (February&amp;nbsp;9, 1773 – April&amp;nbsp;4,&amp;nbsp;1841)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtaoZNG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=9#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1773 — 1841)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1841]]
|[[4 апреля]] [[1841]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;&gt;Умер своей смертью на посту президента.&lt;/ref&gt;
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
|{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1841|day2=4|month2=4|year2=1841}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |'''10'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Акс:WHOportTyler.jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sortname|Ҷон|Тайлер|Тайлер, Ҷон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/|title=Biography of John Tyler|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtbTCeq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johntyler/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/tyler|title=John Tyler – No Party – 10th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtcCE9P?url=http://www.history.com/topics/john-tyler#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10|title=John Tyler (March&amp;nbsp;29, 1790 – January&amp;nbsp;18,&amp;nbsp;1862)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtd3SxS?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=10#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1790 — 1862)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#f0e68c&quot; |[[4 апреля]] [[1841]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[4 марта]] [[1845]]
| style=&quot;padding: 0px&quot; bgcolor=&quot;#f0e68c&quot;|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
| rowspan=&quot;2&quot; | {{sort|-|''Должность вакантна''}}
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Days between|day1=4|month1=4|year1=1841|day2=4|month2=3|year2=1845}}
|-
|Беҳизб&lt;ref name=&quot;тайлер&quot;&gt;Бывший член [[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократической партии]], избран [[Ноиби президенти ИМА|Ноиби президентом]] как [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|виг]]. В 1841 году был исключён из [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|партии]] из-за отказа поддерживать фракцию [[Ҳизби вигҳо (ИМА)|вигов]] в [[Конгресс ИМА|Конгрессе]].&lt;/ref&gt;
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''11'''
|[[Акс:James Knox Polk by GPA Healy, 1858.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс Нокс|Полк|Полк, Ҷеймс Нокс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/|title=Biography of James Polk|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtdibBi?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamespolk/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/polk|title=James Polk – Democratic Party – 11th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWteSNjL?url=http://www.history.com/topics/james-polk#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11|title=James K. Polk (November&amp;nbsp;2, 1795 – June&amp;nbsp;15,&amp;nbsp;1849)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfJD3p?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=11#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1795 — 1849)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1845]]
|[[4 марта]] [[1849]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|ҶорҶ|Даллас|Даллас, ҶорҶ}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1845|day2=4|month2=3|year2=1849}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''12'''
|[[Акс:ZacharyTaylor.png|100px]]
|{{sortname|Закари|Тейлор|Тейлор, Закари}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/|title=Biography of Zachary Taylor|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtfxJaU?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/zacharytaylor/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taylor|title=Zachary Taylor – WHIG Party – 12th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtgbqtN?url=http://www.history.com/topics/zachary-taylor#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12|title=Zachary Taylor (November&amp;nbsp;24, 1784 – July&amp;nbsp;9,&amp;nbsp;1850)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWthTpid?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=12#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1784 — 1850)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1849]]
|[[9 июля]] [[1850]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
|{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/|title=Biography of Millard Fillmore|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWti8BaO?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/millardfillmore/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/fillmore|title=Millard Filmore – WHIG Party – 13th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtj2HRd?url=http://www.history.com/topics/millard-fillmore#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13|title=Millard Fillmore (January&amp;nbsp;7, 1800 – March&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1874)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtjyWQ5?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=13#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1849|day2=9|month2=7|year2=1850}}
|- bgcolor = #f0e68c
|'''13'''
|[[Акс:Millard Fillmore.jpg|100px]]
|{{sortname|Миллард|Филлмор|Филлмор, Миллард}}

&lt;small&gt;(1800 — 1874)&lt;/small&gt;
|[[9 июля]] [[1850]]
|[[4 марта]] [[1853]]
|[[Ҳизби вигҳо (ИМА)|Виг]]
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=9|month1=7|year1=1850|day2=4|month2=3|year2=1853}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''14'''
|[[Акс:Franklin Pierce by GPA Healy, 1858.jpg|100px]]
|{{sortname|Франклин|Пирс|Пирс, Франклин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/|title=Biography of Franklin Pierce|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtkd76R?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklinpierce/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/pierce|title=Franklin Pierce – Democratic Party – 14th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtlLCcN?url=http://www.history.com/topics/franklin-pierce#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14|title=Franklin Pierce (November&amp;nbsp;23, 1804 – October&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1869)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmGptU?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=14#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1804 — 1869)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1853]]
|[[4 марта]] [[1857]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Кинг, Уильям (политик)|Уильям Кинг]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1853|day2=4|month2=3|year2=1857}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''15'''
|[[Акс:Jb15.gif|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Бьюкенен|Бюкенен, Ҷеймс}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/|title=Biography of James Buchanan|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtmvqZu?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesbuchanan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/buchanan|title=James Buchanan – Democratic Party – 15th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtneNOL?url=http://www.history.com/topics/james-buchanan#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15|title=James Buchanan (April&amp;nbsp;23, 1791 – June&amp;nbsp;1,&amp;nbsp;1868)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtoaD9m?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=15#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1791 — 1868)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1857]]
|[[4 марта]] [[1861]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ҷон|БрекинриҶ|БрекинриҶ, Ҷон Кэбелл}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1857|day2=4|month2=3|year2=1861}}
|- bgcolor = #FFB6B6
| rowspan=&quot;2&quot; |'''16'''
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Акс:Abraham Lincoln by George Peter Alexander Healy.jpg|100px]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{sortname|Авраам|Линкольн|Линкольн, Авраам}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/|title=Biography of Abraham Lincoln|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpEkCE?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/abrahamlincoln/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/lincoln|title=Abraham Lincoln – Republic, National Union Party – 16th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtpu2YS?url=http://www.history.com/topics/abraham-lincoln#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16|title=Abraham Lincoln (February&amp;nbsp;12, 1809 – April&amp;nbsp;15,&amp;nbsp;1865)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtqg1bA?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=16#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1809 — 1865)&lt;/small&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |[[4 марта]] [[1861]]
| rowspan=&quot;2&quot; |[[15 апреля]] [[1865]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;&gt;Убит.&lt;/ref&gt;
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]&lt;ref name=&quot;нацсоюз&quot;&gt;[[Линкольн, Авраам|Авраам Линколн]] и [[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]] в [[Президентские выборы в ИМА (1864)|1864 году]] были избраны как члены партии [[Национальный союз (ИМА)|Национальный союз]]&lt;/ref&gt;
| style=&quot;background:#FFB6B6; padding: 0px&quot;|[[Гэмлин, Ганнибал|Ганнибал Гэмлин]]
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1861|day2=15|month2=4|year2=1865}}
|-
|bgcolor = #CCEFFF|[[Ҷонсон, Эндрю|Эндрю Ҷонсон]]
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''17'''
|[[Акс:aj17.gif|100px]]
|{{sortname|Эндрю|Ҷонсон|Ҷонсон, Эндрю}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/|title=Biography of Andrew Johnson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtrKp26?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/andrewjohnson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/andrewjohnson|title=Andrew Johnson – National Union Party – 17th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWts1uOo?url=http://www.history.com/topics/andrew-johnson#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17|title=Andrew Johnson (December&amp;nbsp;29, 1808 – July&amp;nbsp;31,&amp;nbsp;1875)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWtsrSxV?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=17#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1808 — 1875)&lt;/small&gt;
|[[15 апреля]] [[1865]]
|[[4 марта]] [[1869]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]&lt;ref name=&quot;нацсоюз&quot;/&gt;
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=15|month1=4|year1=1865|day2=4|month2=3|year2=1869}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''18'''
|[[Акс:Ugrant.jpeg|100px]]
|{{sortname|Улисс|Грант|Грант, Улисс Симпсон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/|title=Biography of Ulysses S. Grant|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWttWEof?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ulyssessgrant/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/grant|title=Ulysses S. Grant – National Union Party – 18th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HWyf0pks?url=http://www.history.com/topics/ulysses-s-grant#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18|title=Ulysses S. Grant (April&amp;nbsp;27, 1822 – July&amp;nbsp;23,&amp;nbsp;1885)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0AUFiC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=18#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1822 — 1885)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1869]]
|[[4 марта]] [[1877]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|[[Колфакс, Шайлер|Шайлер Колфакс]] &lt;br&gt;[[Уилсон, Генри|Генри Уилсон]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1869|day2=4|month2=3|year2=1877}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''19'''
|[[Акс:Daniel Huntington - Rutherford Birchard Hayes - Google Art Project.jpg|100px]]
|{{sortname|Ратерфорд|Хейс|Хейс, Ратерфорд Бёрчард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/|title=Biography of Rutherford B. Hayes|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0BEWgW?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/rutherfordbhayes/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/hayes|title=Rutherford B. Hayes – Republican Party – 19th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0C3eS6?url=http://www.history.com/topics/rutherford-b-hayes#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19|title=Rutherford B. Hayes (October&amp;nbsp;4, 1822 – January&amp;nbsp;17,&amp;nbsp;1893)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0CymXI?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=19#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1822 — 1893)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1877]]
|[[4 марта]] [[1881]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Уильям|Уилер|Уилер, Уильям Элмон}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1877|day2=4|month2=3|year2=1881}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''20'''
|[[Акс:Ole Peter Hansen Balling - James Garfield - Google Art Project.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеймс|Гарфилд|Гарфилд, Ҷеймс Абрам}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/|title=Biography of James Garfield|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Dp3Hk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jamesgarfield/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/garfield|title=James Garfield – Republican Party – 20th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0EWp2a?url=http://www.history.com/topics/james-a-garfield#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20|title=James A. Garfield (November&amp;nbsp;19, 1831 – September&amp;nbsp;19,&amp;nbsp;1881)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0FS2ZX?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=20#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1831 — 1881)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1881]]
|[[19 сентября]] [[1881]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1881|day2=19|month2=9|year2=1881}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''21'''
|[[Акс:Ca21.gif|100px]]
|{{sortname|Честер|Артур|Артур, Честер Алан}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/|title=Biography of Chester Arthur|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0GAKIw?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/chesterarthur/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/arthur|title=Chester A. Arthur – Republican Party – 21st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Gp0hy?url=http://www.history.com/topics/chester-a-arthur#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21|title=Chester A. Arthur (October&amp;nbsp;5, 1829 – November&amp;nbsp;18,&amp;nbsp;1886)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Hjtxy?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=21#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1829 — 1886)&lt;/small&gt;
|[[19 сентября]] [[1881]]
|[[4 марта]] [[1885]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
| {{sort|-|''Должность вакантна''}}
|{{Days between|day1=19|month1=9|year1=1881|day2=4|month2=3|year2=1885}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''22'''
|[[Акс:Grover Cleveland portrait2.jpg|100px]]
|{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/cleveland|title=Grover Cleveland – Democratic Party – 22nd and 24th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0IR6Ma?url=http://www.history.com/topics/grover-cleveland#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AP=grover&quot;&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22|title=Grover Cleveland (March&amp;nbsp;18, 1837 – June&amp;nbsp;24,&amp;nbsp;1908)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0JLX1L?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=22#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1837 — 1908)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1885]]
|[[4 марта]] [[1889]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Хендрикс, Томас|Томас Хендрикс]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1885|day2=4|month2=3|year2=1889}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''23'''
|[[Акс:Benjamin Harrison, head and shoulders bw photo, 1896.jpg|100px]]
|{{sortname|БенҶамин|Гаррисон|Гаррисон, БенҶамин}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/|title=Biography of Benjamin Harrison|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Xa7Dm?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/benjaminharrison/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/benjaminharrison|title=William Henry Harrison – Whig Party – 23rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0YJuoE?url=http://www.history.com/topics/benjamin-harrison#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23|title=Benjamin Harrison (August&amp;nbsp;20, 1833 – March&amp;nbsp;13,&amp;nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ZAJMK?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=23#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1833 — 1901)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1889]]
|[[4 марта]] [[1893]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Леви|Мортон|Мортон, Леви}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1889|day2=4|month2=3|year2=1893}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''24'''
|[[Акс:Grover Cleveland, painting by Anders Zorn.jpg|100px]]
|{{sortname|Гровер|Кливленд|Кливленд, Стивен Гровер}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;''(второй раз)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;HIS-grover&quot; /&gt;

&lt;small&gt;(1837 — 1908)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1893]]
|[[4 марта]] [[1897]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Эдлай|Стивенсон|Стивенсон, Эдлай Эвинг I}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1893|day2=4|month2=3|year2=1897}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''25'''
|[[Акс:Official White House portrait of William McKinley.jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Мак-Кинли|Мак-Кинли, Уильям}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/|title=Biography of William McKinley|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0Zp4hf?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williammckinley/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/mckinley|title=William McKinley – Republican Party – 25th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0aWCAK?url=http://www.history.com/topics/william-mckinley#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24|title=William McKinley (January&amp;nbsp;29, 1843 – September&amp;nbsp;14,&amp;nbsp;1901)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0bPGay?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=24#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1843 — 1901)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1897]]
|[[14 сентября]] [[1901]]&lt;ref name=&quot;убит&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|[[Хобарт, Гаррет|Гаррет Хобарт]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''&lt;br&gt;[[Рузвельт, Теодор|Теодор Рузвельт]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1897|day2=14|month2=9|year2=1901}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''26'''
|[[Акс:Americana 1920 Theodore Roosevelt.jpg|100px]]
|{{sortname|Теодор|Рузвельт|Рузвельт, Теодор}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/|title=Biography of Theodore Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0c3jzk?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/theodoreroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/teddyroosevelt|title=Theodore Roosevelt – Republican, Bull Moose Party – 26th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0cjFrq?url=http://www.history.com/topics/theodore-roosevelt#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25|title=Theodore Roosevelt (October&amp;nbsp;27, 1858 – January&amp;nbsp;6,&amp;nbsp;1919)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0dd4J6?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=25#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1858 — 1919)&lt;/small&gt;
|[[14 сентября]] [[1901]]
|[[4 марта]] [[1909]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Фэрбенкс, Чарльз|Чарлз Фэрбенкс]]
|{{Days between|day1=14|month1=9|year1=1901|day2=4|month2=3|year2=1909}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''27'''
|[[Акс:Anders Zorn - Portrait of William Howard Taft (1911).jpg|100px]]
|{{sortname|Уильям|Тафт|Тафт, Уильям Говард}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/|title=Biography of William Howard Taft|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0eHXS3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamhowardtaft/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/taft|title=William Howard Taft – Republican Party – 27th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0exOuZ?url=http://www.history.com/topics/william-howard-taft#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26|title=William Howard Taft (September&amp;nbsp;15, 1857 – March&amp;nbsp;8,&amp;nbsp;1930)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0foxkE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=26#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1857 — 1930)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1909]]
|[[4 марта]] [[1913]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|[[Шерман, Ҷеймс|Ҷеймс Шерман]] &lt;br&gt;''Должность вакантна''
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1909|day2=4|month2=3|year2=1913}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''28'''
|[[Акс:Ww28.jpg|100px]]
|{{sortname|Вудро|Вильсон|Вильсон, Томас Вудро}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/|title=Biography of Woodrow Wilson|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0gTJLP?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/woodrowwilson/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-6026&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|title=Woodrow Wilson|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201127015645/https://www.history.com/topics/us-presidents/woodrow-wilson|archivedate=2020-11-27}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27|title=Woodrow Wilson (December&amp;nbsp;28, 1856 – February&amp;nbsp;3,&amp;nbsp;1924)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0i3VkD?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=27#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1856 — 1924)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1913]]
|[[4 марта]] [[1921]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Томас|Маршалл|Маршалл, Томас Райли}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1913|day2=4|month2=3|year2=1921}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''29'''
|[[Акс:wh29.gif|100px]]
|{{sortname|Уоррен|Гардинг|Гардинг, Уоррен}}&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/|title=Biography of Warren G. Harding|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0ihx4B?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/warrenharding/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28|title=Warren G. Harding (November&amp;nbsp;2, 1865 – August&amp;nbsp;2,&amp;nbsp;1923)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0kVnjC?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=28#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1865 — 1923)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1921]]
|[[2 августа]] [[1923]]&lt;ref name=&quot;даргузашт&quot;/&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Калвин|Кулиҷ|Кулиҷ, Ҷон Калвин}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1921|day2=2|month2=8|year2=1923}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''30'''
|[[Акс:Calvin Coolidge.jpg|100px]]
|{{sortname|Калвин|КулиҶ|КулиҶ, Калвин}}&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/|title=Biography of Calvin Coolidge|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0lAHv3?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/calvincoolidge/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29|title=Calvin Coolidge (July&amp;nbsp;4, 1872 – January&amp;nbsp;5,&amp;nbsp;1933)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX0nks1I?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=29#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1872 — 1933)&lt;/small&gt;
|[[2 августа]] [[1923]]
|[[4 марта]] [[1929]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Дауэс, Чарльз|Чарлз Дауэс]]
|{{Days between|day1=2|month1=8|year1=1923|day2=4|month2=3|year2=1929}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''31'''
|[[Акс:Herbert Clark Hoover by Greene, 1956.jpg|100px]]
|[[Ҳерберт Ҳувер]]&lt;ref name=&quot;history-6026&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/|title=Biography of Herbert Hoover|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-13|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5OeOaZ?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/herberthoover/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30|title=Herbert Hoover (August&amp;nbsp;10, 1874 – October&amp;nbsp;20,&amp;nbsp;1964)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5RTl1v?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=30#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1874 — 1964)&lt;/small&gt;
|[[4 март]]и [[1929]]
|[[4 март]]и [[1933]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Чарльз|Кёртис|Кёртис, Чарльз}}
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1929|day2=4|month2=3|year2=1933}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''32'''
|[[Акс:FDR 1944 Color Portrait.jpg|100px]]
|{{sortname|Франклин|Рузвельт|Рузвельт, Франклин Делано}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/|title=Biography of Franklin D. Roosevelt|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-20|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5SJJ3z?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/franklindroosevelt/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-6356&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|title=Franklin D. Roosevelt|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201206123250/https://www.history.com/topics/us-presidents/franklin-d-roosevelt|archivedate=2020-12-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31|title=Franklin D. Roosevelt (January&amp;nbsp;30, 1882 – April&amp;nbsp;12,&amp;nbsp;1945)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Vf8Rr?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=31#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1882 — 1945)&lt;/small&gt;
|[[4 марта]] [[1933]]
|[[12 апреля]] [[1945]]&lt;ref name=&quot;умер&quot;/&gt;
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|[[Гарнер, Ҷон|Ҷон Гарнер]] &lt;br&gt;[[Уоллес, Генри|Генри Уоллес]] &lt;br&gt;[[Трумэн, Гарри|Гарри Трумэн]]
|{{Days between|day1=4|month1=3|year1=1933|day2=12|month2=4|year2=1945}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''33'''
|[[Акс:TRUMAN 58-766-06 (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Гарри|Трумэн|Трумэн, Гарри}}&lt;ref name=&quot;history-6356&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/|title=Biography of Harry S Truman|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5WND3h?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/harrystruman/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32|title=Harry S Truman (May&amp;nbsp;8, 1884 – December&amp;nbsp;26,&amp;nbsp;1972)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5X2OP7?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=32#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1884 — 1972)&lt;/small&gt;
|[[12 апреля]] [[1945]]
|[[20 января]] [[1953]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Баркли, Олбен|Олбен Баркли]]
|{{Days between|day1=12|month1=4|year1=1945|day2=20|month2=1|year2=1953}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''34'''
|[[Акс:Dwight D. Eisenhower, official photo portrait, May 29, 1959.jpg|100px]]
|{{sortname|Дуайт|Эйзенхауэр|Эйзенхауэр, Дуайт Дэвид}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/|title=Biography of Dwight D. Eisenhower|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5Xh5aq?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/dwightdeisenhower/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.history.com/presidents/eisenhower |title=Dwight D. Eisenhower – Democratic Party – 34th President – American Presidents |accessdate=2009-01-12 |publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090227201614/http://www.history.com/presidents/eisenhower# |archivedate=2009-02-27 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33|title=Dwight D. Eisenhower (October&amp;nbsp;14, 1890 – March&amp;nbsp;28,&amp;nbsp;1969)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5b1ZOe?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=33#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1890 — 1969)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1953]]
|[[20 января]] [[1961]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1953|day2=20|month2=1|year2=1961}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''35'''
|[[Акс:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|100px]]
|[[Ҷон Ф. Кеннедӣ]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/|title=Biography of John F. Kennedy|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5bgtaK?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/johnfkennedy/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-4142&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|title=John F. Kennedy|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-10-29|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207133212/https://www.history.com/topics/us-presidents/john-f-kennedy|archivedate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34|title=John F. Kennedy (May&amp;nbsp;29, 1917 – November&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1963)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5eWrya?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=34#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1917 — 1963)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1961]]
|[[22 ноября]] [[1963]]&lt;ref name=&quot;кушта шуд&quot;/&gt;
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бэйнс}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1961|day2=22|month2=11|year2=1963}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''36'''
|[[Акс:37 Lyndon Johnson 3x4.jpg|100px]]
|{{sortname|Линдон|Ҷонсон|Ҷонсон, Линдон Бейнс}}&lt;ref name=&quot;history-4142&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35|title=Lyndon B. Johnson (August&amp;nbsp;27, 1908 – January&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1973)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fBxbG?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=35#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1908 — 1973)&lt;/small&gt;
|[[22 ноября]] [[1963]]
|[[20 января]] [[1969]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Хамфри, Хьюберт|Хьюберт Хамфри]]
|{{Days between|day1=22|month1=11|year1=1963|day2=20|month2=1|year2=1969}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''37'''
|[[Акс:Nixon Official Presidential Portrait, 07-08-1971.jpg|100px]]
|{{sortname|Ричард|Никсон|Никсон, Ричард Милхауз}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/|title=Richard M. Nixon|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5fptCn?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/richardnixon/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/nixon|title=Richard Nixon – Republican Party – 37th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5gVPbk?url=http://www.history.com/topics/richard-m-nixon#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36|title=Richard M. Nixon (January&amp;nbsp;9, 1913 – April&amp;nbsp;22,&amp;nbsp;1994)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5hThSH?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=36#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1913 — 1994)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1969]]
|[[9 августа]] [[1974]]&lt;ref name=&quot;отставка&quot;&gt;Ушёл в отставку.&lt;/ref&gt;
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|[[Агню, Спиро|Спиро Агню]] &lt;br&gt;''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Форд, Ҷеральд Рудольф|Ҷеральд Форд]]
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1969|day2=9|month2=8|year2=1974}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''38'''
|[[Акс:Gerald Ford.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷеральд|Форд|Форд, Ҷеральд Рудольф}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/|title=Biography of Gerald R. Ford|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5i8Iew?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/geraldford/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;history-4247&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|title=Gerald Ford|lang=en|website=[[History (U.S. TV channel)|History]]|date=2009-11-09|accessdate=2020-12-10|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201207203122/https://www.history.com/topics/us-presidents/gerald-r-ford|archivedate=2020-12-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37|title=Gerald R. Ford (July&amp;nbsp;14, 1913 – December&amp;nbsp;26,&amp;nbsp;2006)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5jkj77?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=37#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1913 — 2006)&lt;/small&gt;
|[[9 августа]] [[1974]]
|[[20 января]] [[1977]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
| ''Должность вакантна'' &lt;br&gt;[[Рокфеллер, Нельсон|Нельсон Рокфеллер]]
|{{Days between|day1=9|month1=8|year1=1974|day2=20|month2=1|year2=1977}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''39'''
|[[Акс:JimmyCarterPortrait2.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷимми|Картер|Картер, Ҷеймс Эрл}}&lt;ref name=&quot;history-4247&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter|title=Biography of Jimmy Carter|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5kYf3A?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/jimmycarter#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38|title=Jimmy Carter (October&amp;nbsp;1, 1924&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5lCs4l?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=38#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1924)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1977]]
|[[20 января]] [[1981]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Уолтер|Мондейл|Мондейл, Уолтер}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1977|day2=20|month2=1|year2=1981}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''40'''
|[[Акс:Ronald Reagan 1981 presidential portrait.jpg|100px]]
|{{sortname|Рональд|Рейган|Рейган, Рональд}}&lt;ref name=&quot;history-4247&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/|title=Biography of Ronald Reagan|accessdate=2009-01-12|date=2008-06-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5m1L2U?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/ronaldreagan/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39|title=Ronald Reagan (February&amp;nbsp;6, 1911 – June&amp;nbsp;5,&amp;nbsp;2004)|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5mg2Dh?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=39#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1911 — 2004)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1981]]
|[[20 января]] [[1989]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|ҶорҶ|Буш — старший|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1981|day2=20|month2=1|year2=1989}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''41'''
|[[Акс:George H. W. Bush, President of the United States, 1989 official portrait (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|ҶорҶ Герберт Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Герберт Уокер}} («ҶорҶ Буш — старший»)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/|title=Biography of George Herbert Walker Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5nLY6D?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgehwbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgebush|title=George H. W. Bush – Republican Party – 41st President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5o2ZZs?url=http://www.history.com/topics/george-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40|title=George Bush (June&amp;nbsp;12, 1924&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5oy2SO?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=40#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(1924 — 2018)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1989]]
|[[20 января]] [[1993]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Дэн|Куэйл|Куэйл, Ҷеймс Дэнфорт}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1989|day2=20|month2=1|year2=1993}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''42'''
|[[Акс:Bill Clinton.jpg|100px]]
|{{sortname|Билл|Клинтон|Клинтон, Уильям Ҷефферсон}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/|title=Biography of William J. Clinton|accessdate=2009-01-12|date=2007-03-12|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5pcMVN?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/williamjclinton/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/billclinton|title=Bill Clinton – Democratic Party – 42nd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5qITYX?url=http://www.history.com/topics/bill-clinton#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41|title=Bill Clinton (August&amp;nbsp;19, 1946&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rD3KE?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=41#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(род. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 января]] [[1993]]
|[[20 января]] [[2001]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Альберт|Гор|Гор, Альберт}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=1993|day2=20|month2=1|year2=2001}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''43'''
|[[Акс:George-W-Bush.jpeg|100px]]
|{{sortname|ҶорҶ Уокер|Буш|Буш, ҶорҶ Уокер}} («ҶорҶ Буш — младший»)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/|title=Biography of President George W. Bush|accessdate=2009-01-12|date=2007-02-25|publisher=Whitehouse.gov|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5rsSRR?url=http://www.whitehouse.gov/about/presidents/georgewbush/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/georgewbush|title=George W. Bush – Republican Party – 43rd President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5sY9V2?url=http://www.history.com/topics/george-w-bush#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42|title=George W. Bush (July&amp;nbsp;6, 1946&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5tTlzq?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=42#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(зод. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 январ]] [[2001]]
|[[20 январ]] [[2009]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Дик|Чейни|Чейни, Ричард}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2001|day2=20|month2=1|year2=2009}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''44'''
|[[Акс:President Barack Obama (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Барак|Обама|Обама, Барак Хусейн}}&lt;ref name=&quot;whouseobama&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.whitehouse.gov/administration/president_obama/|title=President Barack Obama|accessdate=2009-01-20|publisher=Whitehouse.gov|date=2009-01-20|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5u88FA?url=http://www.whitehouse.gov/administration/president-obama/#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.history.com/presidents/obama|title=Barack Obama – Democratic Party – 44th President – American Presidents|accessdate=2009-01-12|publisher=[[History (U.S. TV channel)|History]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5uqsiY?url=http://www.history.com/topics/barack-obama#|archivedate=2013-06-21|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43|title=Barack Obama (August&amp;nbsp;4, 1961&amp;nbsp;– )|accessdate=2009-01-12|work=American Presidents: Life Portrait|publisher=[[C-SPAN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HX5vlQeP?url=http://americanpresidents.org/presidents/president.asp?PresidentNumber=43#|archivedate=2013-06-21|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

&lt;small&gt;(зод. 1961)&lt;/small&gt;
|[[20 январ]] [[2009]]
|[[20 январ]] [[2017]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2009|day2=20|month2=1|year2=2017}}
|- bgcolor = #FFB6B6
|'''45'''
|[[Акс:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Дональд|Трамп|Трамп, Доналд}}

&lt;small&gt;(зод. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 январ]] [[2017]]
|[[20 январ]] [[2021]]
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Майк|Пенс|Пенс, Майк}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2017|day2=20|month2=1|year2=2021}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''46'''
|[[Акс:Joe Biden official portrait 2013 (cropped) 2.jpg|100px]]
|{{sortname|Ҷо|Байден|Байден, Ҷо}}

&lt;small&gt;(зод. 1942)&lt;/small&gt;
|[[20 январ]] [[2021]]
|[[20 январ]] [[2025]]
|[[Ҳизби демократӣ (ИМА)|Демократ]]
|{{sortname|Камала|Харрис|Харрис, Камала}}
|{{age in days|2021|1|20}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|'''45'''
|[[Акс:Donald Trump official portrait (cropped).jpg|100px]]
|{{sortname|Дональд|Трамп|Трамп, Доналд}}

&lt;small&gt;(зод. 1946)&lt;/small&gt;
|[[20 январ]] [[2025]]
|то имрӯз
|[[Ҳизби ҷумҳурихоҳ (ИМА)|Ҷумҳурихоҳ]]
|{{sortname|Майк|Пенс|Пенс, Майк}}
|{{Days between|day1=20|month1=1|year1=2017|day2=20|month2=1|year2=2021}}
|- bgcolor = #CCEFFF
|}

== Президентҳои собиқ ==
Мувофиқи маълумоти моҳи апрели соли 2021 ҳоло панҷ перзиденти ИМА дар қади ҳаёт мебошанд.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Президент
!Годы президентства
!Дата рождения
|-
|[[Ҷимми Картер|Ҷимми Картер]]
| align=&quot;center&quot; |1977—1981
|[[1 октябр]]я [[Соли 1924|1924]]
|-
|[[Билл Клинтон]]
| align=&quot;center&quot; |1993—2001
|[[19 август]]а [[Соли 1946|1946]]
|-
|[[Ҷорҷ Уокер Буш|Ҷорҷ Уокер Буш]]
| align=&quot;center&quot; |2001—2009
|[[6 июл]]я [[Соли 1946|1946]]
|-
|[[Барак Обама]]
| align=&quot;center&quot; |2009—2017
|[[6 август]]а [[Соли 1961|1961]]
|-
|[[Доналд Трамп|Доналд Трамп]]
| align=&quot;center&quot; |2017—2021
|[[14 июн]]я [[Соли 1946|1946]]
|}
Охирин касе, ки 30 ноябри соли [[Соли 2018|2018]] дар синни 94-солагӣ даргузашт, [[Ҷорҷ Буш]] (президенти ИМА аз соли 1989 то 1993) буд.

== Инчунин нигаред == 
* [[Рӯйхати хонумҳои аввали Иёлоти Муттаҳида]]

== Эзоҳ ==

== Пайвандҳо ==

* [https://web.archive.org/web/20101006034811/http://www.whitehouse.gov/about/presidents Рӯйхати президентҳои ИМА] дар сайти Кохи Сафед{{ref-en}}{{v|13|03|2011}}
* ''Иванян Е.А.'' [http://usa-history.ru/books/item/f00/s00/z0000035/index.shtml Аз Ҷорҷ Вашингтон то Ҷорҷ Буш: Кохи Сафед ва матбуот]. М.: Нашри адабиёти сиёсӣ, 1991.
* {{Книга|автор=[[Чернявский, Георгий Иосифович|Чернявский Г. И.]], Дубова Л. Л.|заглавие=Президенты США|место=М.|издательство=Молодая гвардия|год=2019|страниц=800|серия=[[Жизнь замечательных людей]]|isbn=978-5-235-04319-0|ref=}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо]]
[[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Феҳристи сарварони кишварҳо]]</text>
      <sha1>aa7f6qllceujy2hgupwngztgvgffdiu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>NCIS</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290944</id>
    <revision>
      <id>1463661</id>
      <parentid>1461578</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T02:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stephan1000000</username>
        <id>28486</id>
      </contributor>
      <comment>502</comment>
      <origin>1463661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="493" sha1="jpikz2y6oba32rmalob7ogbghna4032" xml:space="preserve">{{Телесериал 
|сайт= 
|num_episodes=502|num_seasons=23}}

«'''NCIS'''» ({{Lang-en|NCIS}}) — як силсилаи телевизиони [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|амрикоӣ]] мебошад, ки аз ҷониби [[CBS]] пахш мешавад. Нахустнамоиши ин сериал 23 сентябри соли 2003 буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ ИМА]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>jpikz2y6oba32rmalob7ogbghna4032</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Феҳристи моҳвораҳо дар мадори заминҳамгом</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306998</id>
    <revision>
      <id>1463626</id>
      <parentid>1463537</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T19:03:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21544-91</username>
        <id>120920</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нимкураи ғарбӣ */</comment>
      <origin>1463626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85174" sha1="60dea3hox2geyqgcoqwr6zzsok24kqr" xml:space="preserve">'''Феҳристи [[моҳвора]]ҳои геостатсионарӣ''' бо хатти тағйири санаи (вақти) байналмилалӣ оғоз ва ба анҷом мерасад. Моҳвораҳои геостатсионарӣ бевосита дар болои хати экваторӣ ҷойгир шудаанд.

Барои мушоҳида аз истгоҳи статсионарии рӯизаминӣ радифи геостатсионарӣ гуё дар як нуқтаи осмон овезон шуда, мавқеи худро вобаста ба вақт, рӯз ва фасли сол тағйир надодааст. Агар моҳвораҳои геостатсионарӣ мисли Моҳ дар осмон намоён мебуданд, он гоҳ каҷ бо мадори геостатсионарӣ барои ин минтақа мувофиқат мекард.
Дар мадори геостатсионарӣ феҳристҳои объектҳои суст мавҷуданд.

== Нимкураи шарқӣ ==
** -30°E: Galaxy_13 i≈0° Sea_Launch Oktober.2003 ..2025.. + 11C861_SL i≈1°.
* 180°.0E: (О) [[Intelsat_18]] ( Iwanuschki_Int. пьяный_виннипух_дубак январь ), i=0.0° ILS_2011 ( Москва, РСФСР ) . Senit_3SLB NDMG 2011 ..2026
* 179°.6E [[Inmarsat]] 5_F3 i=0.0° ILS_2015 ( москва химки воронеж салават протон 250t НДМГ )
** 178°.2E =&gt; 62°W =&gt; 122°W [[Inmarsat]]_3_F3 ( N. Iwleewa ), i=10°, S=28m^2, &gt; † =&gt; reserve . AFETR . 1996 ..
* 174°.5 ••Окленд † †••
* 172°E =&gt; 174°E: GE_23 ( [[Eutelsat]]_172A, Eutelsat_174A ) i≈3°, 4° байконур протон 700тонн хим.оружия ILS_2005 .
* 172°.6E ##Крайсчерч † †##
* 171°E =&gt; 124°W [[Тяньлянь-1|Tianlian_1-02]] † i=5° , &gt;&gt; † 2011 .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737|title=Track TIANLIAN 1-02 at 171.0°E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115838/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737}}&lt;/ref&gt;
* 170°.5E ##†Данидин † †##
* 169°E =&gt; 1°W [[:en:Intelsat 8|Интелсат_8 † (Intelsat)]] ( бывш. PAS_8 † (PAZ_8) † ) , &gt;&gt; † ils . Proton , Moscow 250t UDMH .
* 167°E
*** 166°.0E: [[Интелсат_19]] =&gt; SDS_2025 .. ( Intelsat)_19 ( Covid_19 3*10^7†, 2026: 4*10^7† ), i=0°.0, 2012 ..2025 ..2026 Sea_Launch (154°W 0°N ) .
**** 166°Е: Электро_4 i=0° ILS_2023 ..08.Mart_2023 ..2025 .. ( Lockheed: Moskau, Mitischi ) 250t NDMG Турция†††† бирма† эквадор† новая_зеландия† аляска† греция†† цыгане† жиды† ( 2*10^6† ) 250t NDMG .
* 164°E =&gt; 169°E Optus_B3 † , &gt;&gt; i=12° † . , Optus 10&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Статья|заглавие=Optus (satellite)|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Optus_(satellite)&amp;oldid=699436186|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 163°.5E [[Ямал_202]] ( Беленов † Розанов† ) † фуфел, ИЛС_2003, Протон 700тонн хемикалий Локхеед_Энергия † .
* 162°E ====Enewetak 9Mt ..10Mt ..15Mt====
* 162°E =&gt; 51°W Superbird_B2 † ( superbird_4 † , † hugges_601 † jcsat † ) i≈7° i=8° &gt;&gt; † . гкц S=25m^2 . 
* 160°E Optus_D1&lt;ref name=autogenerated1 /&gt; S≈0m^2 (tufta) i=3°, [[Бэйдоу|Beidou]]_G4 i≈3° 2010.
* 160°E Telecom_2C † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) &gt;&gt; † 1995.
*** 159.0°E: [[ABS_6]] (U.S.:25924)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lyngsat.com/ABS-6.html|title=ABS 6 at 159.0°E - LyngSat|publisher=www.lyngsat.com|accessdate=2016-03-01}}&lt;/ref&gt; i=0°, 26.September_1999..Nowember_1999..September_2025..2026 ILS (Proton_11C861DM3) 250t NDMG .
* 157°.2W =&gt; 179°W Intelsat_1R † ( PAS_1R † paz_1r † ) ( орбита типа tdrs ), i≈8° S = 25m^2 &gt;&gt; † . ariane . 2000 .
* 157°E [[Intelsat]]_5 † ( PAZ_5 †, мир_5 † ) &gt;&gt; † ils1997 28.August.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.intelsat.com/fleetmaps/|title=Intelsat Coverage Maps|publisher=www.intelsat.com|accessdate=2016-03-01}}&lt;/ref&gt;
* 156°E Optus_C1 i=6° 2003 ..2025 , D3_optus i=0°, i=1° August_2009 ..2025..
* 155°.0E TXJSSY-1
* 154°E =&gt; 96°W JCSAT_2A † ( JCSat_8 † ) france_2002 , &gt;&gt; † i=8° s=25m^2 .
* 152°E Optus_D2 ( fufel ) i≈2°
* 151°E ••••Magadan волчков••••
* 150°.5E =&gt; 58°E [[Asiasat]]_3S † Korolёw_S † &gt;&gt; † ILS i=10° .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sattvinfo.net/beam.php?b=asiasat3s|title=Карта покрытия  AsiaSat 3S - 105.5 East, Карты покрытия - спутник AsiaSat 3S, позиция 105.5 градусов East,  спутника AsiaSat 3S, 105.5E|publisher=sattvinfo.net|accessdate=2016-03-01}}&lt;/ref&gt;
* 150°E =&gt; 93°W JCSAT_1B † ( JCSat_5 † ) , i=11° &gt;&gt; france_1997 † S=25m^2 .
* 149°.8E WGS_8 ( 41879 USA_272 ) i=0.0° AFETR_2016
* 149°E =====Canberra_DSN=====
* 148°E =&gt; 34°E Africasat_2 † (U.S.: 24653) i=12° &gt;&gt; S=25m^2 1996_france a.k.a. Measat_2 , † .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653|title=AFRICASAT-2 (MEASAT-2) 147.8E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305113613/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653}}&lt;/ref&gt;
* 146,0°E PALAPA C2&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864|title=Track PALAPA C2 at 146.0E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115737/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864}}&lt;/ref&gt;
* 145°.7E =&gt; 66°W ETS_8 † ( KIKU_8 † ) i=11° Japan2006 Tanegaschima &gt;&gt; † .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656|title=Track KIKU-8 (ETS-VIII) at 145.7E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124802/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656}}&lt;/ref&gt;
* 145°E =&gt; 1°W Eutelsat_36A † ( орбита типа tdrs , с дрейфом ) AFETR † .
* 145°E [[Химавари (спутники)|MTSAT_2 † ( Himawari_7 † )]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937|title=Track HIMAWARI-7 (MTSAT-2) at 145.1E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131025/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937}}&lt;/ref&gt; &gt;&gt; †., i=5°, Japan_2006.
** 145°E Horisont_27 (38, S=5), i=14° , Intersputnik_1992 .
* 144°E Superbird_C2 i≈2°, S=13m^2 2008 ..2026
** 144°E Kirameki_3 ( Sun K.Tomita, Hiroschima_06.08.1945 15kT air ), i=0.0°, Nowember_2024 ..August.2025 ..2050.
*** Escapade ( Ares ) Br. Spears circUS ( a.k.a. Polina_Gagarina ) Juli.2025 =&gt; 13.Nowember_2025 .. L2 ( Februar_2026 ) .. ARES (2027) CSFS. N.G.
* 143°.5E =&gt; 178.2°E [[Inmarsat]]_4_F1 , i≈5°, AFETR_2005.
* 143°E =&gt; 7°W =&gt; 4°W WINDS † ( KIZUNA )&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=WINDS|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=WINDS&amp;oldid=614664760|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt; i≈8°, &gt; † 2008.
* 142°E Apstar_9 (fufel)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982|title=Track APSTAR 9 at 142.0E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125821/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982}}&lt;/ref&gt;
* 141°.5E =&gt; 116°E Apstar_9A † ( Chinasat_5A † i=9° )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354|title=Track CHINASAT 5A (ZX 5A) at 141.5E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305111654/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354}}&lt;/ref&gt; , &gt;&gt; † .
* 140,7°E [[Химавари-8|Himawari 8]]&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=Himawari 8|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Himawari_8&amp;oldid=704736785|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 140,3°E Sky Muster&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940|title=Track SKY MUSTER (NBN1A) at 140.3E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124800/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940}}&lt;/ref&gt;
* 140,0°E =&gt; 140.5°E [[Beidou]] G1&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287|title=Track BEIDOU G1 at 140.1E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125916/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287}}&lt;/ref&gt; i≈3° 2010.
* 140°E #### Tokio † † † † ####
* 140.0°E [[Экспресс АМ5|Экспресс_АМ5]], [[Экспресс АТ2|Экспресс-AT2]] ([[Экспресс (КА)|Express]])
* 140°E •••• Yokohama † † ••••
** 138°E Apstar_5 † ( Telstar_18 † ), &gt;&gt; † .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364|title=Track APSTAR 5 (TELSTAR 18) at 138.0E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305121733/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364}}&lt;/ref&gt; i=6°, Sea_Launch NDMG ( 154°W 00°S ) .
* 136°E =&gt; 71°E N_STAR_C † , &gt;&gt; i=11° †&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461|title=Track N-STAR C at 136.0E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131323/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461}}&lt;/ref&gt;
* 134°E =&gt; 100°E Apstar_6 † ( China_6 † ) i=7° &gt;&gt; † 2005 ( формоза_2024 † ) .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638|title=APSTAR 6 134.0E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305151516/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638}}&lt;/ref&gt;
*** JCSAT_9 ( Fukuschima_2011_11_Märzt , † M=9 + Amaterasu ) , i=0.0° , i≈1° 12.April_2006 ..2025 .. 24.Februar_2026 Sea_Launch ( LLc ) ( 154°W 0°S ) SLComander .
* 133°E ## Биробиджан † †#
* 132°E ### Hiroschima † † ####
* 132.0°E [[Vinasat_1]] i=0° 2008., JCSAT_5A (JCSAT_9)&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=JCSAT-5A|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-5A&amp;oldid=634061633|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 131.8°E =&gt; 131.9°E [[Vinasat_2]] (Wena_sat_2), i=0.0°
* 131°E: •••••Sea_Launch_Comander ( sElena, Kwant, Inmarsat, BR_9 ) &lt;= Los_Angeles_Nimitz W. Panarin, Rolschikow, Balaschow_A., Anёwa, epihin , Obidenow, muraschowa_sm, Kolokol'cew_W_A., Tschekin_N.I., Putin_W.W.,  Gundjaew W. ( Patriarh_kiril ), Zaharowa_M_W, Spirin, Ternowoj, Gagarin_Ju.A.† .•••• 17.Märzt_2020 .. 2025 ..
** 116°E: Mitschibiki_5 ( Dr. Spears Smurf ) 7. =&gt; 22.Dezember_2025 i=70° ..22Juni_2026 † H3 .
*** Mitschibiki_7 ( Br. Spears Ooh_La_LA Smurfs_2 ) 01.Februar_2026=&gt;Dezember_2026 H3 .
* 131°E •••• † Tanegaschima † † •••••
** Inmarsat Декабрь_2026 
* 130°E =&gt; 89°W Chinasat_20A † i=7° ( Zhongxing_20A † )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234|title=Track ZHONGXING-20A at 130.1E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305143312/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234}}&lt;/ref&gt; , &gt;&gt; † . 2010 .
* 129°.8E =&gt; 133°W Chinasat_1A † i=3° &gt;&gt; † 2011 .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804|title=Track CHINASAT 1A (ZX 1A) at 129.9E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305135110/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804}}&lt;/ref&gt;
* 129°.3E # Ulsan † † ##
* 129°E ==== Busan † † ===
* 128°.6E ••••Daegu † •••
* 128.5°E Laosat_1&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=LaoSat 1|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=LaoSat_1&amp;oldid=149180522|язык=de|издание=Wikipedia}}&lt;/ref&gt;
* 128.2°E COMS_1&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=Chollian|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chollian&amp;oldid=652939202|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 128°E *** Wostotschnij (Orientalisch)****
** 139°W: GMM+Orion ( Schumilin†, Gudilin†, Filin†, Krawetc†, Rümin†, Schapotschkin†, Bogatschow†, Klimow†, Ciplakow†, Ul'janow† /Lenin/†, Ladigin†, BrezhnewL.I.†, Tscherednik†, Tajkow†, Kriwowa†, Prokof'jewa†, Boguslawskij†, Klement'jew† ) i≈2°, &gt;&gt; 2024 ..2026 .. Angara A_5 .
* 128°E Благовест ( Мартыновский, Мартынов, Орехов, Благов †, Соловьев, Тополь, Каменев, Любинский, Клен, Белявский, Аравин, Обыденов, Ронкин, Лукоянов, Ковальчук, Бойцов, Шумилин†, Курушин †, Ремишевский, Мельников, Козлитина, Карелина, Перминова, Минакова, Русаков, Корепанова, Ким, Маркова, Басаев, Бучилин, Волчков, Багаутдинов, Мурашова, Уханева, Багрянцева, Лычагин, Колобанов, Демчук, Чекин, Заикин, Самсонов, Павлюченко, Глухов, Меркулов, Гаврилова, Папазов, Кувырталов,  Македонский, Ковтун, Хазиева, Ладыгин †, Карелин †, i=0°.0 ИЛС 2018 ..2026 Протон 250тонн NDMG .
* 128°.0E JCSAT_10 , i=0°.0&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=JCSat 10|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSat_10&amp;oldid=137081084|язык=de|издание=Wikipedia}}&lt;/ref&gt;, =&gt; 132°E JCSAT_12 , i=0°.0&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=JCSAT-RA|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-RA&amp;oldid=644089621|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 127°.4E # Daejeon† † † †#
* 126°.7E # Incheon † †####
*** 126°E: Chinasat_10R ( ZX_10R ), i=0°, † Afganistan_1990 2*10^6 † 2025 ..2040.
**** Tiangong ( Grigor'jew, Saljüt_C color: pRussia ) .
* 126°.9E # Gwangju † ####
* 127°E #### SEOUL † † † †####
* 126°E =&gt; 130°E =&gt; 47°E Радуга_1_7 † ( Globus: Падальск, Щелково, Пушкино, Королев, Электросталь, Владимир, Тула, Рязань ) † ( орбита типа tdrs ) , i=13°.2, i=14° 2004 ..2025 ..07.April_2026 , ILS ( Lockheed, Martin_Bormann ) .
* 125°E =&gt; 87°W ChinaSat_6A † i=4°&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150|title=Track CHINASAT 6A (ZX 6A) at 125.1E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132906/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150}}&lt;/ref&gt; , &gt;&gt; † . 2010 .
*** 125°E: Chinasat_26 ( Damanskij_Insel, oftalmatolog, glinkin ), i=0°, 2023 ..2025 ..2040 .
* 124°.0E [[JCSAT_13]] ( Gorizont ) + Wenasat A_5 2012.
** Nozomi_2003 † ( Marte, Br. Spears everytime ) .
* 123°.4E =&gt; 140°E Fengyun_2D † i=11° , &gt;&gt; † , 2007 .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640|title=Track FENGYUN 2D at 123.4E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305152801/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640}}&lt;/ref&gt;
* 122°E =&gt; 148°e [https://web.archive.org/web/20150924115808/http://www.telesputnik.ru/archive/89/article/38.html Азиасат 4 (AsiaSat)], i≈4°, AFETR_2003.
* 120,6°E Beidou IGSO 1
* 120°E #### Qingdao † ###
* 121°E •••• Qinshan Station † † ••••
* 120°E =&gt; 119°W AsiaSat_3S † ils ( казахстын ( KZ ) ) Proton 250t NDMG 100Mt &gt;&gt; † .
* 119°.5E [[Thaicom_4]] ( IpStar_1, Alisa_Liu ) i=0°.0 S=16m^2 August_2005 ..12_February_2026 Ariane .
* 76°E+0°i &lt;= 119°E (1°E &lt;=) 78°E &lt;=( U.S. M=6+ ) &lt;= ( jude_Iran †, Sufa N.Z. M=6+ ) 98°E &lt;= ( U.S. M=6+ ) 101°E &lt;= 106°E &lt;= 111°E ( Borneo M=7.1 ) &lt;= 113°E &lt;= 115°E+0°.5i &lt;= 90°E: Электро_5 ( Schischkowa, Filipowa, Krasnewskaja, Sawina, Kewtschenkow, Pawlenko, Gerasimow, Gluhow, Nikolaewa, Potapowa, Saltanowa, Muraschowa, Smorodina, Kondakowa, Wolinkin, Warsanjan, Andrijanowa, Morozenko †, Bagrjancewa, Lukoschenko, Katschinskij †, Uhanёwa, Korkunowa, Dmitriewa, Krohina, Meschkowa, Sergeewa, Balan, Selesnёwa, Wjasemskaja, Melnikowa, Smoljakowa, Zhatkina, Iwanowa, Perminowa, Minakowa, Tjurina, Ignatiewa, Gawrilowa, Strelnikowa, Brodskaja, Skurskaja, Bikowa, Waganowa, Gerasimenko, Kowalenko, Azarnowa, Ran'ko, Kalinina, Karelina, Belomytsew, Awstrijakowa, Makarewitsch, Bondarenko, Romanowa, Kamenewa, Wardanjan, Petuhowa, Fadeewa, Pawlowa, Merkulowa, Zaerko, Molotow, Agapow, Leksina, Kusmintsewa, Haritonowa, Hasiewa, Borisjuk, Woronina, Poljaschowa, Afanasjewa, Ustinowa , Awdjukow, Stepaschin , Eltsin † , Milton , Kondranina, Uwazhaewa, Kulagin, Panina, Skrjabina )  + 11С861_03 2*.Dezember_2025 =&gt; 12.Februar_2026 12MSK ..20_February_2026 ..23_February_2026 ..25.Februar_2026 .. 24.März_2026 ..01.April_2026 ..08_August_2026 ..2046 . Proton 250t NDMG военная стартовая позиция_81 .
* 118°E =&gt; 28°W [[Telkom 2 (КА)|Telkom_2]] † i=4° i=5° , &gt;&gt; † , 2005 Ariane_5ECA † .
* 116°E #### Beijing † † ###
* 116°E =&gt; 150°W ABS_7 † i=6° ( Koreasat_3 † ) &gt;&gt; † . , =&gt; 160°E Koreasat_6 i=0°.0 2010 ..
*** 116°E Koreasat_6A , i=0°.0 , 2024 ..2025 ..2050 . AFETR .
* 115°E ## † Baoding † ####
* 115°.5E =&gt; 129°E ==&gt; ChinaSat_6B † i=2° &gt;&gt; † 2007 .
* 114°E # Shenzhen † † ##
* 113°E #### † Guangzhou † ####
* 113°E: GE12 † ( Americom_9 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) , i=7°, &gt;&gt; †, ILS_2003 ( казахстан байконур ) Proton 250t НДМГ .
** 113°E [[Koreasat_5]] ( 100 ..150kT, DDR Trabant&quot; ) ( павлов_в. богачев† тульцева красневская н.н. катаев ромашов хофман морозов с. хертель (мразова ) орешкин староверов якимов ), i≈1°, August.2006 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. 154°W 00°N. 
*** Kwan_my_songs ( KMS ).,
* Palapa_D † i=5° &gt;&gt; † China_2009 †.
** 113°.0E: SnL ( U.S.: 65588 Br. Spears Womanizer ) i=0° 09.September_2025 =&gt; 11.September_2025 .. 25.September_2025 .. 12.Dezember_2025 .. 10.Januar_2026 ..25_January_2026 ..30.Januar_2026 (18:48UT) ..31_January_2026 ..08.Märzt_2026 ..11.March_2026 ..2045 . F9 , AFETR. 9°E=&gt; i=13° =&gt; i=0.3° =&gt; 53°E+0.3°i =&gt; 58°E+0.2°i, 0.1°i &lt;=&gt; 1°W+0.2°i =&gt; 93°E+.1°i =&gt; 105°E =&gt; 102°E-0°.1i =&gt; 115°E+.1°i =&gt; 113°E+0°.1i.
* 112°E •••• † Yangjiang_Station † ••• 
* 111°.4E ••••Tuoketuo_Station † † † † ••••
* 111°.2E ••• † † Three_Gorges_Dam Station † † •••• (+100m)
* 111°E: **** Хайнань † † ( 20°n +300m ) LM_12 LM_7 **** 2006 .. 2025 ..2026 ..
* 110°.5E =&gt; 77°E =&gt; 85°.5E i≈1° ChinaSat_10&lt;ref&gt;[http://space.skyrocket.de/doc_sdat/zx-10.htm ChinaSat 10]&lt;/ref&gt; 2011 ..Augusto_2025 ..2026
** 110°E Chinasat_16, i=0.0°, 2017 ..2025 ..
* 110°E =&gt; 168°E N_Sat_110 † Japan † &gt;&gt; i=7° S=13m^2 † ., BSAT_3A † Japan_2007 &gt;&gt; † ., 
* 110°E BSAT_3C/JCSAT_110R =&gt; reserve i=0.0° 2011 + Astra_1N (Ofenpest_ВНР )
* 108°.2E =&gt; 176°E NSS_11 i=1°, i≈2° ILS ( proton , energija hrunitschew 250t NDMG ) 2000 , Oktober_2000 ..22.Februar_2026 ..27_February_2026
* 108°E SES_7 i=0°.0 ILS 2009 ..2026 , =&gt; 83°E Telkom_1 i=7° S=20m^2 August_1999 .
* 107°E #### Chongqing † † ####
** 105°.5E: Азиасат_7 ( AsiaSat ), i=0.0°, Nowember_2011 ..2025 ..2026 ILS ( PROTON, 250t NDMG Москва ) .
* 103°.3E =&gt; 158°E ChinaSat_20 † i=10° , &gt;&gt; † . 2003 .
* 102°E •••• Kandin, Sinin •••
** 101°E Chinasat_9B , i=0°.0 , 2021 ..2025 ..
* 100°.5E Азиасат_5 i=0.0° ILS_2009 ., [[АзиаСат-7|7]] ( AsiaSat ) =&gt; 105°.5e.
* 98°.5E: Thuraya_3 i≈5° 2008 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. NDMG ( Bern † ) ( 154°W 0°S ).
*** 98°.0E ChinaSat_11 , i=0°.0 , 2013 ..2025 ..2029 .
* 96°.5E =&gt; 58°E =&gt; 45°E [[Экспресс АМ33|Экспресс_АМ33]] ( данович, антонова ) i≈4°, i≈5° S=20m^2 2008 ..2026
* 95°E =&gt; 168°E [[nSS_6]] i=5° † france_2002 &gt;&gt; † , SES 8
* 93°.5E =&gt; 150°E †Insat_{{нп5|INSAT-3A|3A|en|}} i=9° † &gt;&gt; † , [http://space.skyrocket.de/doc_sdat/insat-4a.htm 4B] † &gt;&gt; † гкц_2007 .
* 92°.2E {{нп5|Chinasat-9|ChinaSat 9|en|}} i≈0° 2008 ..2026
* 91°.5E Мисат_3 † &gt;&gt; † ils_2006 250t NDMG, =&gt;160°E [[MEASAT-3a|MeaSat_3A]] ( Grej, peischer, ulibischew, krohina n. , pawlow serzhantow tul'cewa ) ( MeaSat ) SLB_2009, Baikonur Zenit_3SL .
*** 90°.5E: Mitschibiki_6 ( U.S.: 62876 ) i=0.0°, 0°, 0.0° 2.Februar_2025 .. August_2025  .. 04.Februar_2026 .. 2050 . H3
* 90,0°E [[Ямал-401]] (Yamal)
* 89°.2Е =&gt; 167°W =&gt; 85°E: TDRS_H (8) ( орбита типа tdrs ) i=12° 2000 ..2025
* 88°E •••• Ürümqi ••••
* 88.0°E {{Нп5|ST-2|ST_2|en|}} i=0.0° 2011 ..2025 A_5
* 87.5°E Chinasat_12
* 86.5°E [[КазСат_2]] i=0°.0 2011 ..19_February_2026 ILS Proton 250t UDMH .
* 87°.3E =&gt; 170°E =&gt; 97°W: DSP_22 ( USA_176 ) ( подсматривалка параш ) i=12° &gt; AFETR. 2004 ..2026 Titan_IV.
* 85°.1E =&gt; 85°.2e [[Intelsat_15]] ( Intelsat ) =&gt; sds (заменил Интелсат_709 † в этой точке после [[30 ноября]] [[2009 год]]а от р.х. по н.ст. ) . i=0.0° SLI (SL_Baikonir), Zenit_3SLB 2009. Gromyko † , Tschernenko † , Andropow † .
* 85°E =&gt; 47°W Raduga_1M_N2 † ( махновцi ) , i=3° &gt;&gt; † ILS_2010 S=40m^2 .
** WGS_F4 (Anita&amp;Alexandra_Hofmann Augenblicke 2025, USA_233 ) i=0.0° 2012 .. 2025 ..
* 84°.8E =&gt; 74°W Horizons_2 (горизонт_2) i≈2° 2007.
** 83°E =&gt; 56°E =&gt; 53°E =&gt; 58°E: Gorisont_20 ( орбита типа TDRS ) (Святая Катерина, сосни у дворянина ) i=13° S=3m^2 20.Juni_1990 ..2025 ..2026 USSR + 11С861 .
* 83°E =&gt; 107°W Insat_{{нп5|INSAT-2E|2E†|en|}} † i=11° &gt;&gt; † гкц † , {{нп5|INSAT-4A|4A|en|}} † &gt;&gt; † гкц.
* 82°E Intelsat_801 † =&gt; sds † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), &gt;&gt; †.
** 80.5°E =&gt; 58°E: Yamal_201 (орбита типа tdrs) i=9° S=16m^2 Nowember_2003 ..Dezember.2025 
* 78°.5E =&gt; 66°°W {{нп5|Thaicom 5|Тэйком_5 † (Thaicom)|en|}}† i=6° (fufel ) , Thaicom_6
* 78°E =&gt; 89°E =&gt; 96°E =&gt; 101°Е =&gt; 105°E =&gt; 108°E =&gt; 110°E ==&gt; 114°E =&gt; 116°E =&gt; 121°E =&gt; 126°E =&gt; 131°E =&gt; 154°W =&gt; 147°W =&gt; 130°W+.4°i: WGS_F3 ( USA_211 Mögen_Sof'ja ) i=0° Dezember_2009 ..29.January_2026 ..30_Januar_2026 ..01.Februar_2026 ..09_February_2026 ..08_Märzt_2026 ..10.März_2026 ..01.April_2026 . Delta_IV † .
* 77°E ••••Deli † †••••
* 76.5°E [[Apstar_7]] (fufel)
* 76°Е •• кашгар † ••
* 75°.0Е ABS_2
* 74°.5E •••• ФРУНЗЕ /Бишкек/•••••
* 74°E =&gt; 90°W Insat_3C † i=8° , [[:en:INSAT-4CR|Insat_4CR]] † &gt;&gt; † .
* 73°.5E===Das_Malediven==
* 73°.4E ••••Omsk•••••
* 73°E ###Mumbai † ####
* 72,1°Е [[Интелсат-22]]
* 70°E =&gt; 172°W Intelsat_707 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈10° , &gt;&gt; † S=9m^2 .
** 70°.5Е: Eutelsat_70B ( Frank_Stiller ( Ingo_Deufel ) ) i=0°, Dezember.2012 ..2025 .. Sea_Launch NDMG ( Pacific_Ocean_Cruise_to_Ecwator , Last_Start_SeaLaunch ) .
* 69°E ####Kabul † †####
** 68.5°Е [[Intelsat_20 ( IS_20 ) ]] ( Jimmy_Swaggart † ), i=0°.0 S=1m^2 August.2012 .. 2025 ..
* 66.0°E Интелсат 17_(Intelsat) i=0.0 2010..
*** 66°E =&gt; 64°E =&gt; 7°W =&gt; 83°W =&gt; 155°W =&gt; 135°E =&gt; 10°E =&gt; 18°W =&gt; 96°E =&gt; 9°E =&gt; 78°W =&gt; 28°E † : Intelsat_10 † ( PAZ_10 † ) =&gt; sds ( Br.Spears What_You_See ) i≈8°, 9° &gt;&gt; , † =&gt; reserve =&gt; † 15.Mai_2001 .. 09.Juli_2025 ..05.September_2025 .. 21.September2025 ..22.Dezember_2025 ..12.Januar_2026 ..29_March_2026 ILS 250t NDMG ( Proton_nsdap ) S=13m^2 .
* 65°E Amos_4 (жiд_лимита_поганая ), i=0° Зенит_3СЛБ 2013 НДМГ (жидовский_Королёв Энергия). Ельцин † .
* 64°E ======Workuta (67°.5)=====
* 64°.2E =&gt; 64°E Интелсат 906_(Intelsat) ( HarfenDuo ), i=5°, 2002 ..2025 .. 
* 63°.7E ••стартовая_позиция_45 Зенит_3SLB † † S_5••
* 63°.3E: ====Spielplatz_254 ( Ulibischew, Gawrilük, Sedel'nikow, Ditrih, Anёwa, Baranow, Filin † , Artühow, Pawlenko, Erofeewa ( Berija ), Gluhow, Krasnewskaja, Perewoznikow, Grej, Brodskij, Ciplakow † , Karelina i. , Minakowa ).==== 
* 63°E •••• стартовая_позиция_81 Протон, 700тонн НДМГ, 100Мt † † † † #### (46°с.ш.), to: Moscow=2100km. Leningrad=2600km . Krasnodar=1900km . Paris=4500km. BRD=4000km. Praga=  Stawropol'= Woronezh= London= Helsinki =  Stokgolm=  Mensk= Sofija=  Ankara=  Stambul=
** 63°E: Comsat_Baden_Württemberg_1 ( Die_Geschwister_Hofmann ) =&gt; to türksats_42°e ( КБВ ( 1/SWR ), 35943 , подсматривалка кызыхстынская азиатская косоглазая тупая ) ,  S=8m^2 i=0°.0, + H2Sat ( Hess_2 63.1°E =&gt; 42°E=&gt; 35°E=&gt; 26°E =&gt; 14°E+0.0°i =&gt; 8°E+0.0°i =&gt; 5°E =&gt; 0°.7E ) 30.September_2009 ..31.Märzt_2010 ..01.April_2025 ..September_2025 .. 19.Februar_2026 (i=0°.0) .. +Amazonas_2 .
*** 64°E &lt;=&gt; 120°E: Kosmos_2589 ( Sojus+Geonawt+Panzergeschützen ) i=1°, i≈0° Juni.2025 ..Januar_2026 Angara_Nord ( to: paris = 3000km. )
*** 18°W =&gt; 63°E =&gt; 64°E =&gt; 66°E =&gt; 57°E =&gt; 42°E =&gt; 32°E =&gt; 16°E =&gt; 141°W =&gt; 147°E =&gt; 46°E =&gt; 10°W: Olymp_Komplex_1 † ( Mögen_Eugen ) i=1°, 1.4°, i=1°.5 &gt;&gt; † , 28.September_2014 .. 23.August_2025 ..20.Oktober_2025 ..20.Dezember_2025 ..27.Januar_2026 † Military_polygon_pad.81 .
** 16°E: ====Andoja_2025 † failed, 21.01.2026 =&gt; 19.03.2026 ( karlsruhe_zoo ) ====
*** 063°.9E =&gt; 143°.5E: Inmarsat_4_F2 ( Tu_SE + P.Kaas ) ( орбита типа tdrs ), i=5°, Sea_Launch, 154°.0W 00°.0S ., 08.Nowember_2005 .. 2025 ( Tscheljabinsk, 0.5Mt, air ) .
*** 63°E =&gt; 64°E Goes_15 (reserve, NOAA_CIA ) i=1° S≈2m^2 2010 ..24.Februar_2026 AFETR .
* 60°.3E WGS_10 ( U.S.: 44071 ) i=0.0° AFETR_2019 DELTA_IV
* 60°E ======Inta======
** 59°.7E &lt;=&gt; 59°.8E Ovzon_3 ( Daniel', OTAN_3, Konungariket_Sverige_1 натовская блядь с жидовскими звездочками ), i=0.0°, 2024 ..2045 . AFETR .
* 59°.5E •••• Vaygach_Isl. ••••
* 58°.5E =&gt; 58.6°E =&gt; 58°.5e [[KazSat-3|KAZSAT_3]] ( жидовский_пидр_олигофрен_нацистов_A.Hofmann ) , i=0°.0 ILS_2014.
* 58°E ••••Пермь † †••••
*** 57°E =&gt; 56°W=&gt; 89°W =&gt; 139°W: Astra_2A ( Anita Mögen_Engel ), i=6°, Augusto.1998 ..2025 ..18.April_2025.. &gt;&gt; † S=1.2m^2 ( Proton 250t NDMG , Moskauer_Koroljow ) .
*** WGS_F2 ( Mögen_Gregor USA_204 U.S.: 34713 ) i=0°.0 2009_AFETR .
* 57°E =====Petschora====
** 57°E nSS_12 ( Corinna_Zollner, NATO_Space_Services ), i=0°, 2009 ..2025 .. A_5 + Tor_6 0.9°W.
* 56°E ===Swalbard ( Neue Erde ) 20Mt ..50Mt ..60Mt., air=====
* 56,0°E [[Экспресс АТ1|Экспресс-AT1]]
* 56°E ••Salawat (NDMG)••
* 54°.9E =&gt; 55°e G-Sat_8 ( цыганские_выблядки жирные тупые китайские вомбаты шпион_присос_вредитель Вышвырнуть ) i=1° 2° ГКЦ_2011. 
* 54°.9E [[Ямал-402]]
* 54°E: Сосногорск
* 54°Е &lt;=&gt; 72°E &lt;=&gt; 78°E &lt;=&gt; 090°E: Радуга_1_5 ( Globus ) ( орбита типа tdrs ), i=14°, S=10m^2 ILS_28.August_2000 .. 28.August_2025.( Krasnojarsk, Krasnoznamensk ) .
** 54°E =&gt; 79°E: Gorisont_9 i≈10°, i=9° 1984 ..2025 ..2026 USSR pad.200 .
* 53°.0E [[Экспресс АМ6|Экспресс_АМ6]]
* 52°.8E Skynet_5D ( английские_выблядки ) i=0° gwiana_2012.
* 52,5°E [[Яхсат 1А]]
** 52°.0E: [[TürkmenÄlem 52°E|TürkmenÄlem]] 40617 (Galaxy_Turkmenistan_1 Томск) i=0.0° AFETR_2015.
* 51°.5E Belintersat_1
* 51°.5E ## Tegeran † † ##
* 51°E ••Ural'sk †••
* 50°.5E =&gt; 13°E NSS_5 † i=10° , &gt;&gt; † .
*** 50°.0E Türksat_4B ( Belsi ) ( Bejrut_150kT †, ground, DW . ), i=0°.0 . ILS_2015, proton, 250t NDMG .
* 50°E ## samara † † ####
* 50°E ## Baku † † † † ##
* 49°.0E [[Ямал_601]] (таюрский=жiдовская блядь, предатель с японской машинкой нацистов недобитков с хохлочичей пособником Фильченок, Коркунова, Заикин, Азарнова, обыденов.) . ILS (Proton, 250t NDMG ) 2019 .
* 49°E ####Kazan' † † ####
* 48°E ####Astrahan' † ###
* 47°E =&gt; 22°E =&gt; 36°E =&gt; 41°E =&gt; 46°E Syracuse_3A ( Alaska_2025 M=7 † , Japan_2025 M≈8 † ) i≈4° S=37m^2 + atom_bomb*2, A_5 orbital 2005 ..13.Dezember_2025
* 46°.8E ••••Эр_Риад † †##
** 046°.5E: SpaceWay_1 † ( SWeta_1 AT&amp;T † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=6° &gt;&gt; † Sea_Launch_2005_26April ( 154°W 000°S ).
* 46°.0E AzerSpace_1 (Iran_1) a.k.a. Africasat_1a
*** 45°.7E =&gt; 48°E Raduga_4 † ( Sonne_Kinder_4 † ) † ( орбита типа tdrs ), i=6°, 1978 ..2025 ..
* 46°E °°°°Saratow †°°°°
* 45°.8 ••••• Groznij † † ••••
* 45°.5E =&gt; 165°E Hispasat_1B i=14° † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), &gt;&gt; 1993 † .
** 45°.5E Syracuse_4A ( fbi_post ) i=0.0° 2021 ..2025 ..
** 46°E: Meteosat_9 ( Im_unsre_Hand_liegt_kleine_grüne_Erde, так давай её прибьём раз и навсегда ) i≈8°, 9° Dezember.2005 ..2025 ..19_January_2026
* 45°E Blagowest i=0°.0 August_2017 ..2026
* 45°E #### Jerewan † ####
* 44°.8E ## Тбилиси † † ##
* 44°.5E ## Кировокан † ##
* 44°.5E °° Stalingrad °°°°°
* 44°E ••••• Gor'kij(горький) •••••
*** 44°E: Thuraja_2 ( Горизонт ) ( Sch_Bёrner ), i≈8°, i=9° 10.June_2003 ..2025 Sea_Launch_LLC 154°W 0°N ( Boeing Norway Swerige Dnepropetrowsk Energija ( KZ ) ) .
** 42°E =&gt; 44°E i=.1° =&gt; 44.2°E =&gt; 44.3°E: Thuraya_4 i=0°, i=0.0°  ( Stambul_2025 M=6.2 ) ( Girl_In_The_Mirror_4 ( ехали_пираты_веслами_гребли_teil_4 ) Br. Spears, U.S.Strat.Com.: 62483 ), i= (6°, 5°, 4°, 3°, 2°, 1° ), 84°E+0.8°i, 50°E-0.5°i, 0.4°i, 0.3°i+42°e, i=0.1°. 04.Januar_2025 ..18.April_2025 ..20.Mai2025 ..26_January_2026 ..2050. AFETR.
* 44°.2E ##Мецамор_АЭС † ##
* 43°.8E ## Гюмри † † ##
** 41°.9E: Türksat_3A i=0°.0 2008 ..2025 .. S=24m^2.
* 42°.0E [[Türksat 4A|4A]] ( Türksat ) ( Adana_2023 3*M7.8 10^6† , + Alaska ) Москва Протон 250t NDMG .
* 42°E: Türksat_5B ( B.Egli ), i=0°, 2021_AFETR .. 2026 ..2041
* 42°E ## † Stawropol' † #
*** 42°E: Türksat_6A , i=0° , 2024 ..2050 .
* 41°.4E == † Tambow † ==
* 40°.5E •••• Архангельск † ####
* 40°.3E ==== † Wladimir Clopus ====
* 40°E |||||||Sobinka † † ||||
* 40°E ===Plesezk ( суперсинхрон, i≈1° ) R7 (V8), 10Mt. to: Moskau 1200km.===
* 40°.0E [[Экспресс АМ7|Экспресс_АМ7]] ILS ( чекисты_( бандеровцы )_власовцы_дизертиры разбойники_чурки_черножопые )
* 40°E ••••• Wologda •••••
* 39°.9E ==Jaroslawl' нефть труба †====
* 39°.8E ##Mecca † † † †##
* 39°.7E ===Rjazan'===
* 39°.6E ••Medina † †••
* 39°.5E **** Petuschki ***
* 39°.2E ##Woronezh † † † †##
* 39°E ••••Nowoworonesch_KKW † †••••
* 39°E ## † Краснодар † † †##
* 38.9°E: ***** Kirzhatsch, 290kT *****
* 38°.5E °°°° Elektrostal' Clopus °°°°
* 38°.2E ####Восход (Лоза) † † ####
* 38°E ••••†Frjasino †••••
* 38°E ##† Щелково † † † †##
* 38°E **** † Cahalowskij_AEROFLOT † † †****
* 38° ••Медвежьи_озера 70m †••
* 38°E #### †Жуковский † ( CIA ) † türkisch † † B1B F16 F17 ##
* 38°.0E =&gt; 37°.9E: Paksat_1R ( Paksi_1R ( pakschi ) ) i=0.0° 2011 ..2025 ..
* 37°.9E ####Калязин DSN † † ####
* 37°.8E ••••Капотня Московский_НПЗ † †••••
* 37°.8E ••••Новороссийск † ••••
* 37°.8 E ## † Kaliningrad Finskij_KleinStadt † † † †###### козлитина мельникова кулагин волчков уханева николаева кривова† прокофьева† салтанова ладыгин† вяземская быкова улыбышев назарова† бойцов ## † Jübilejnij † лидовский герасимов сергеев слепушкин меркулов морозенко† колобанов курушин† папазов† панарин жiд_кукушкин веселов игнатиева цаплина ковтун смородина багрянцева седельников ## † SS_Nsdap 37°.84 55°.92n † † † † ## 37°.8 SS_Globus † † ##
* 37°.7E == † Minischi † ( gerschengorina, pestrecow, golubewa, tigaschowa, lobusow ) kostischewa tscherednik bessonowa sluckij gerasimenko afanas'jewa guschin berljant † mamonow morozow mikluho tschelpatschenko kuz'min lopatin boguslawskij† zligostewa zabuzow sladkow glinkin ustinowa kostikowa misina antonowa sukatschew barischnikow † † ====
* 37°.6 ••••Бирюлево_ТЭЦ † 2GW••••
* 37°.6E ##Мавзолей террориста_Ленина /Ульянова /†##
* 37°.6E •• Хованская_вулиця † сережа_соловьев † †••
* 37°.6E # † † Леонтьевский_переулок ( nsdap ) † †##
* 37°.6E ##Метростроевская_вулиця † † † † ##
* 37°.6E ##Tula † †##
* 37°.6E ## † Nowinskij_bul'war † † ( NSDAP_U.S. ) Израэль † Шаляпин † Mischin_W † ##
** 37°.5E ••••Citi_U.S••••
* 37°.6E ##Огарева_улица ( МВД_СССР a.k.a. Boeing_Moskwa )
* 37°.5E # Химки † ( морозов, балан, макаревич, агеев, яроцкий, байков, ковальчук, ермаков, ермакова, курушин, тапуть, комаров, хайруллинн, селин, хайлов ) Ikea † ##
* 37°.5E ••Мосфильмовская_улица † † ##
* 37°.5E ## † Падальск † #
** 37°.4E ====Scheremetjewo ( BOEING_767 SWO_2 SVO_1 SWO_3 ) ====
* 37°.3E ===†Krasnogorsk ( Marasanowa † ) † †===
* 37°E Raduga_3 † i=4° S = 1 m^2 † 1977 ..2026 † + 11С861 .
* 37°E: •• † krasnosnamensk ( kowal'tschuk, loban ) remischewskij, rusakow, worob'jёwa, gluhow, schmatow, merkulow, dubowik, skurskij, tuschina AN. , meschkow, kotikowa, erofeewa, mel'nikow, lukojanow, andreew, krasnewskaja, sawina, krükow, pawlow, wlasenko, filippowa, anёwa, kukuschkin korkunowa kalinina sergantow tschekin jakimow bagautdinow uhanewa agapow schilin kowtun•• †
* 36°.6E Sicral_2 (fufel) nato, military i=0° 2015 .. S.America
* 36°.5E ##Малоярославец † ##
* 36°E ####Mozhajsk † ##
* 36°E ##Тварь ( Калинин ) † †##
* 35°.9E =&gt; 51°E [[Eutelsat_36B]] (бывший Eutelsat-W7) i=0° ILS_2009 ..2025 .. ( proton hrunitschew kgb fsb 250t_NDMG energija prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) . + 100Mt.
* 36°.1E [[Eutelsat 36C|Экспресс_АМУ_1 ( Eutelsat_36C )]] 250t NDMG ( T. Larsen † ) i=0°.0 ILS_2015 ( proton hrunitschew kgb fsb prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) .
* 35°.7E •••••SLON (соловки )•••••
* 35°E ====Dnepropetrowsk † Zenit====
* 35°E •••• ADANA † † † ••
* 35°E ••†Курская_АЭС † † ••
* 35°E #### † Telaviv † † Jerusalim † † Haifa † †###
* 35°E =&gt; 34°E Jam_E ( Iran_3 ) i≈1°, i≈0° Ломанов Собянин Горбачев_М.С. † Шойгу Ковтун Колокольцев Сергеева Обносова Сокрутенко Рыскин (CIA) Жуков_Н_Н Пауков (BND) Feb_2026 ..11.März_2026 ..August_2026 .. ILS Proton 250t NDMG .
* 34°.9E ••••Нетаня••••
* 34°.8E ## Байер_Шева † #
* 34°.7E ##†Ашдод † †##
* 34°.6E ##†Ашкелон † †##
* 34.3°E ====Rzhew====
* 34°E •• Симферополь † ##
* 34°E •••• Bahtschisaraj••••
* 34°E ••†Петразаводск † †••
** 33°W: Skynet_4C ( Anëwa, Erofeewa, Ol'how, Sowerda, Netschiporenko ), i=13°, S=11m^2 1990 ..2025 Gwiana_1990 
* 33°.2E #### † † Евпатория DSN † ####
* 33°.5E ## † † Sewastopol' † † ##
* 33°E === Сеща † †====
* 33°.2E •••• Десногорск † ( Смоленская_АЭС рбмк ) † †•••
* 33°E ••••Murmansk••••
* 32°.9E =&gt; 123°W Galaxy_14 † ( Sawtsow, Kowal'tschuk ) , i≈4°, i=5° S=20m^2 &gt;&gt; , † ILS_2005 ( Proton Москва ) .
* 32°.8 E =&gt; 32°w: Intelsat_New_Dawn ( Intelsat_28 ) i≈1°. 2011 ..26.April_2025 ..2026
* 32°E ####†Николаев † †##
* 32°.5E ##†Poljarnie_Sory ( Мурманская_АЭС ) † † ##
* 32°E ====SMOLENSK †====
* 31°.5E =&gt; 135°E [[Астра_1G]] † UdSSR_1997 &gt;&gt; † ,
* Astra_5B i=0° =&gt; 23.5°E, Märzt_2014 .
* 31°.4E =&gt; 139°W Astra_2B † , &gt;&gt; † i=9° . 2000 france † .
* 31°E ##Южноукраинск_АЭС##
* 31°E •••• Nowgorod † ••••
* 31°E ##Каир † †##
* 30°,9E Türksat_5A
* 30°.8E =&gt; 44°W Eutelsat_31A † (a.k.a. EuroBird_3 †) i=9° , &gt;&gt; , 2003 .
* 30°.8E ## † Анталья † ##
* 30°.5E {{нп5|Arabsat_5A|ArabSat_5A|en|}}, i=0° 2010 ..2025 .. Arabsat6A
* 30°.5E ••••† †Kiew † †••••
* 30°.2Е •• † † Красное село †••
* 30°E #### † † Leningrad † † † † † † † ••• гатчина † мурино † всеволжск † выборг † ##
* 30°E •••• † Tschernobyl' † † ••••
* 30°E =&gt; 95°E Intelsat_907 † ( орбита типа tdrs S=10m^2 ), i≈5° i≈6° &gt;&gt; † , Ariane_4 . 2003 .
* 29°E ##### † † Istanbul † † ####
* 29°E ##† Кишинев † †##
* 29°E •••• † Сосновый_бор ( Ленинградская АЭС ) † ••••
* 29°E =&gt; 24°E=&gt; 10°E =&gt; 10°W =&gt; 20°W =&gt; 28°W =&gt; 50°W =&gt; 55°W =&gt; 61°W =&gt; 70°W =&gt; 93°W =&gt; 110°W =&gt; 126°W =&gt; 170°W: XTAR_EUR † ( oxana_b. ( rokossowskaja ) ) i≈4° 6.3m^2 12.Februar_2005 ..16.august_2025 .. 12.September_2025 † . &gt; , &gt;&gt; salaspils .
* 28°.5E •••• Винница ••••
* 28°.3E ••••Marmaris (Boeing_747 ) ****
* 28°.3E ==†Pskow ††=====
* 27°.9E ####†Narwa † †####
* 27°.5E ####Minsk † †##
* 26°.5E •• † † Ignalina_АЭС † † † ••••
* 28°.2E † {{нп5|Eutelsat 28A|EuroBird_1 †|en|}} ( Eutelsat_28A † , Eutelsat_33C † , Eutelsat_133WA † , Europeasat_1 † ) =&gt; 70°E &gt;&gt; † ., Astra_2A † =&gt; 57°E=&gt;56°W=&gt; † . , [[Астра 2Е|2E]]_Astra 28°.5E i=0° ILS_2013 ,
* 27°.5E #### † † Minsk † † ###
* 2F_Astra i=0° 28.2°E September_2012 ..
* 27°E ## † Izmir † † † † ##
* 26°.7E ####Нетышын_KKW † ##
* 26°E ====Tschernowitz===
** 26°E: Badr_5 ( Contschita_Wurst 250t NDMG ( A.Hofmann ) ) , i=0° 16m^2, Juni.2010 .. 2025 .. ILS ( Москва , Протон ) . + 100Mt .
*** Juice_2023 .. August_2024 ( Moon , Earth ) .. 31.August_2025 ( Wenera ( Afrodita ) ) ..September_2026 ( Erde ) .. 2034 ( zena, Ganimed ) .
* 26°E •••• Gowno_KKW ••••
* 26°E =&gt; 87°E Badr_6 † ( Arabsat † , W. Zheltowa † ) i≈2° 2008 ..20.Nowember_2024 † &gt;&gt; гвиана. , Badr_7 ( Arabsat 6B )
* 26°E ••••Островец† (АЭС) † ••••
* 26°.3E ##Loviisa_АЭС † †##
* 25°.5E Eutelsat_25B i=0° August_2013 .. 2026 ( Es’hail_1 )
** 25.5°E =&gt; 18°E =&gt; 15°E =&gt; 11°E =&gt; 0°E=&gt;17°W =&gt; 20°W =&gt; 35°W: Intelsat_2 i=2°, i≈3° S=3m^2 AFETR_1967 .. 11.September_2025 ..07.Januar_2026 ..30.March_2026
* 25°E #####† † Helsinki † †####
* 25°.3E ••† wil'no † † ••
* 25°E Skynet_5B , i=4° 5° 2007 A_5 † .
* 24°.3E ====Salaspils===
* 24°E ••† † riga † † † ••
* 24°E ====Lemberg====
* 23°.8E ••••Brest † †••••
* 23°.5E =&gt; 24°E =&gt; 23°.5E: Астра_3B ( astra E.Garantscha ), i=0.4°, i≈1° 21.Mai_2010 ..07.September_2025
* 23°E Angosat_2 ( Kristina_Bach Zeitlos_2025 ) i=0°.0
** Angosat_1 ( Die_Dirndl_Rock_Band Schlagerzeuger ) i=7°, 153°E &gt;&gt; . 2017_Senit .
* 22°.6E Echostar_12 † (XII) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), &gt;&gt; † AFETR_2003 .
* 22°.6E •••• Stallupönen ••••
* 22°.4E •••••Alt_Cattenau Schwarz_Cattenau••••
* 21°.5E [[Eutelsat_21B]] ( U.S.: 38992 ) Marina_Marina_Marina i=0° S=5m^2 2012 ..2026
* 21°.1E ••••Клайпеда ( Memmel' ) ••••
* 21°E •••• † Olkiluoto_АЭС † † ••••
* 21°E ###† † Warschau † † ##
* 21°E ##† Kaschau † † ##
* 21.2°E =&gt; 19°E =&gt; 29°E =&gt; 40°E: Türksat_1C † ( soap ) ( орбита типа tdrs ), &gt; i=11°, 12° S≈3m^2 1996 .. 2025 .. + Arabsat_2A † , 14° &gt;&gt; † .
* 20.5°E ==== Königsberg † ( Preußen ) ====
* 20°Е ••••† Краков † † ••••
** 20°.0E Arabsat_5C ( Ditrih_Brauer ) i=0.0°, i=0° 2011 ..2019 ..2025 ..
** 20°E =&gt; 132°E =&gt; 154°W: EKS_press_AM2 (орбита типа tdrs, с дрейфом ) (tbd: raduga), i=9° S=25m^2 &gt;&gt; † , ILS_2005_proton 700тонн хим.оружия . + 11S861 .
* 19°.5E ####†Лодзь †####
* 19°.2E: Astra_1KR ( Gorkin , Energija Koroljow ) i=0.0°, i=0° AFETR_2006 .. 2026 ,
** 19°.4E =&gt; 16°E =&gt; 15°E =&gt; 14°E =&gt; 3°E =&gt; 2°E =&gt; 1°E =&gt; 3°W =&gt; 5°W =&gt; 8°W =&gt; 11°W =&gt; 12°W =&gt; 13°W =&gt; 14°W =&gt; 15°W =&gt; 21°W =&gt; 24°.5W+i1° (39°W) : [[Астра 1L|1L]]_Astra ( Elisabeth_Hofmann ), i≈0° i≈1°, S=18m^2, &gt; , 2007  15.Dezember.2025 ..06.Januar_2026 ..14_Januar_2026 ..18_Januar_2026 ..22.Januar_2026 ..31.Januar_2026 ..10_February_2026 ..17.Februar_2026 (08.Märzt_2026) , A_5 + Galaxy_17 i≈3° =85°W S=11m^2 .
* 19°.1E ==Tschenstochau † ====
* 19°.2E: [[Астра 1M|1M]]_Astra ( Kristina_Bah ) i=0.0° 2008 ILS ( Proton 250t NDMG ) , 
* 19°.3E Astra_1N ( Die_Geschwister_Niederbacher ( Kaltenbruner ) ) i=0° Augusto_2011 ..2025 .. + B_Sat_3C ( a.k.a. JCSat_110R Japan 110°E NTSC ) .
** Astra_1P ( Melodie ) ( a.k.a SES_24 ) i=0° Juni.2024 ..Feb.2025 ..09_February_2026 ..2045 . AFETR.
* 19°E ••••† Budapescht † †••••
* 18°.6E ••••Гданьск ( Danzig ) † †••••
* 18°.6E ••† Sopot † ••••
* 18°E #####† †Stockholm † † † † ####
* 18°E •••• † Forsmark_АЭС † † † ••••
* 17°.8E •• † Upsala † † ##••
* 17°E •••• † Bratislava † †•••
* 17°E =&gt; 115°E Amos_5 † &gt; † 2011 . 
Amos_17 ( замкадыш_лимита_17 ) (9) i=0°.0 afetr F9 (fufel:tbd ) .
* 16°.6E ••••Brünn••••
* 16°.5E ••†Västerås † †##
* 16°.4E ====†Wena † =====
* 16°.0E: [[Eutelsat_16A]] ( e16a, 3_WC, eutelsat_3_WC ) china_2011 .
* 16°E ••† Dukowani_АЭС † † ••••
* 15°.8E Eurobird_16 † ( Eutelsat_16B † ) ( бывший Atlantic_Bird_4 †, AB_4 † ранее Hot_Bird_4 † ) =&gt; 78°E ( наклонная орбита ) , &gt;&gt; † .
* 15°.6E ##† Linköping † † ##
* 15°.3E ##Сиракузы † ##
* 15°E •••† Graz † ••••
* 15°E ##Катания † ##
* 15°E ##† Örebro † ••
* 15°E •••••••Chad_B1B••••••
* 15°E ####† Stargard † ##
* 15°E ••† Неаполь † †••••
* 14°E ••† Linz † † ••
* 14°E ####† † Praha † † † †#####
* 13°.4E ##Палермо † †##
* 13°.4E •••• † Pilsen † †••••
** 13°.2E: Comsat_Baden_Württemberg_2 ( S.A.Hertel, + BRD ) , ( КБВ 1/SWR отстой_немчуры_недобитой ) i=0°.0 , i=0° 21.Mai_2010 ..Dezember_2025 .. 19_February_2026 .. Deutschland_1918 2.7*10^7† † .
** 13.2°E &lt;=&gt; 27°E &lt;=&gt;28°E(Pskow) &lt;=&gt; 29°E &lt;=&gt; 30°e &lt;=&gt; 32°E &lt;=&gt; 33°E &lt;=&gt; 34°E(Rzhew) &lt;=&gt; 35°E&lt;=&gt;36°E &lt;=&gt; 37°E(Krasnogorsk) &lt;=&gt; 38°E &lt;=&gt; 40°E(Rjazan') &lt;=&gt; (tambow) &lt;=&gt; 42°E &lt;=&gt; 43°&lt;=&gt;44°E &lt;=&gt; 50°E =&gt; 54°E =&gt; 57°e =&gt; 64°E (Workuta) =&gt; 63.1°E. (omsk (tbd) ): H2Sat ( Sigrid ( Fatma_Mittler (Miller) ) &amp; Marina ) ( Hess_2, Germany_1 ), i=0°.0, i=0°, i=0.0°, i=0°.00 63°E =&gt; 57°E+i0° ( petschora ) =&gt; Uhta 54°E =&gt; Sindor 51°.9E =&gt; Knjaschpogost (†) Siktiwkar 50°.8E =&gt; 13°E =&gt; 5°E =&gt; 1°E . Juli_2023 ..2024 ..2025 ..06.Mai_2025 ..06.June_2025 .. 22.September2025 .. 30.September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 2040. ( Workuta =&gt; Moskwa =&gt; San Sousi ( Berlin ) =&gt; London ) A_5 mit Siracuse_4B .
** Lüsi ( Lüdmila ) , 2021.. 20.April_2025 ( Johnson_Donald ) .. Atlas_5 ( A_5 † , ussr ) .
* 13°E ===San_Susi======
*** 13°.0Е =&gt; 10°E =&gt; 23°E =&gt; 46°E =&gt; 50°E =&gt; 57°E: Радуга_29 ( Sonne_Kinder_29 ) ( орбита типа tdrs ) , S=11m^2 i=14°, 25Marte.1993 ..10.September_2025 .. 21.Dezember_2025 ..09.Januar_2026 11C861.
* 13°E ##† Salzburg † †##
* 13°.3Е =&gt; 13°W† Sicral_1 † ( Yep_My_Boss ) ( орбита типа tdrs ), i≈12° , S=26m^2 2001 , &gt;&gt; † .
* 13°E ••† †Malmö † † ••
* 13°.0E [[Hot Bird|=&gt; 33°E Hot Bird 13B 11.Sept.2023 ..2025 .. , =&gt; 12°E 13C_Eutelsat i=2°, 13D]]_Eutelsat
* 13°E ••••† † Italija_2016 † † M=6.2 † † † ••••
* 12°E ## Göteborg † † ## 
* 12°E ••† Ringhals_АЭС † †••
* 12°E: Blagowest_4 ( Политрук_1 A.Preil ) i=0.0° August_2019 .. ILS_2019 протон Москва 700тонн оружия химического . + 100Mt .
* 12°E ••••• Erding † (Münich_flüghafen ) †••••
* 11°.6E ##Münhen † †##
* 13°E ••••••• Rom † † † †  •••••
* 11.4°E ======Dahau=====
* 11°.4E =&gt; 11.5°E Sicral_1B NDMG ( дизертиры_немецко_фашистские молотов агапов коваленко тапуть комаров алтухов ковальчук даниленко гапеева макаревич ) i=2° Sea_Launch_2009 NDMG .
* 11°E ##† Nürenberg † ( Эльцин † Горбачев† Меркель† Путин† Хонекер† Улманис† Кравчук† Кучма† Слюнько† ) ##
* 11°Е ##† Флоренция † †##
* 11°E ##### † †OSLO † † † #####
* 10°E =&gt; 18°W Eutelsat_10A † ( бывший Eutelsat_W2A †, aka EUTE_10A † ) ( [[Eutelsat]] † ), i=2°, 3° &gt;&gt; † ILS 2009 Протон 250тонн НДМГ . + 100Mt .
* 10°.1E ## † Киль † ##
* 10°E ••† Gamburg † ••
* 10°Е •••• Карфаген ••••
* 9°.8E •••• † Caorso_АЭС † † ••••
* 9°.7E ##Хановер † †##
* 9°.5E ##† Кассель † †##
* 9°.2E =† Stuttgart † † ====
* 9°.2E ••† Милан † †••••
* 9°E **meSSkirch † (48°N) **
* 9°E ##Генуа † ##
* 9°E ====† Sachsenhausen (rsce) † ==
* 9°E =&gt; 82°E Eurobird_9A † ( бывший Hot_Bird_7A † ) i=2° Ariane † ,
* 9°E Eutelsat_9A [[Ka_Sat]] i=0°.0, i=0° ILS_2010 ( пиндосные_выблядки 700тонн хим.оружия протон москва ) . + 100Mt .
* 8°.8Е ##Бремен † † † †##
* 8°.7E ##Дармштадт † †##
* 8°.5E *****Frankfurt Main † †*******
* 8°.5E ## Цюрих † †##
* 8°.3E ••Mainz † †••
* 8°E •• † Leibstadt_АЭС † немчура_недобитки †••••
* 8°E =&gt; 84°E Thuraya_1 † ( орбита типа TDRSS, с дрейфом ) , &gt;&gt; † , 2000 Sea_Launch_LLC + † MCC ( CNIIMasch ) MMG , 10.Januar_2026 .
* 7°.7E ••••Turin † †••••
* 7°.5E ##Дортмунд † †##
* 7°E ••† Köln † † •••••••
* 7°E ##Bonn † ##
* 7°E ##† Эссен † †##
* 7°E ••••† Ницца † †••••
* 7°E =&gt; 139°W =&gt; 57°W =&gt; 39°W =&gt; 14°E Eutelsat_7A ( Eutelsat_W3A ) i=5° , 6° S=30m^2 ils_2004 Proton , 250тонн НДМГ 2004 + 100Mt ..22_February_2026 ..03.Märzt_2026 ..29.März_2026 .
* 6°.8E #### Дюссельдорф † †##
* 6°E ••••Cattenom_АЭС † †••••
* 6°E **† Jenewa†(46°n)**
* 6°E ####Annesi † †####
* 6°E ====Grenze=====
* 5°.8 E •• Stavanger † ••
* 5°E ###Marseille † † †##
* 5°E ••••Avignon_ГЭС † †••••
* 4°.9E =&gt; 5°E [[SES_5]] ils Протон 250тонн НДМГ ( бродская, лидовская, павлова, николаева, уханева, колобанова, багаутдинова, дмитриева, мурашова, авдюкова ) ., + 100 Mt 
* 4°.9 E ## Amsterdam † † ## Wolkow ran'ko ##
* 4°.8E ##Lion † † † †##
* 4°.8E Astra_4A ils 250t NDMG (UDMH) ( пиндосные_натовские_бляди: коркунова сергеева каменева ранько балашова орехов тополь андрианова колобанова николаева багаутдинова мурашова дмитриева авдюкова козлитина кондакова фукс ) . + 100Mt
* 4°.8E ###Chooz_АЭС † †####
* 3°.1E =&gt; 16°W Eutelsat_3A † ( sinosat_3 †, eute_3a †) † 2007., =&gt; 7°e [[Eutelsat 3D|3D]]eute ( aka Eutelsat_7B ) ( A.Kiewel ) i=0° 2013 ..2025.. ILS_pad200_USSR Proton 250t НДМГ ., + 100Mt Rascom_QAF_1R i=0.0° S=63m^2 August_2010
* 3°.3E =&gt; 53°W =&gt; 163°W Syracuse_3B i=3° August_2006 ..09.März_2026 ..18_March_2026 ..06_April_2026
* 3°E Eutelsat_3B ( fufel, paris_1814 5*10^6† ) 2014 Sea_Launch ( last ) Павленко Кравченко Легостаев† Кукушкин Анева Филин† Перевозников коровкин Крохина Лидовский Шишкова Марков Белявский Музычук Демчук Дзесов Соловьев ромашов Скурский Крутов Цыплаков † кузьмин † шапочкин† синявин†  Гаврилова Гаврилов Балашов Фастенко Гаврилюк Улыбышев Тиханович Тихонова Мурашова  планирование и ведение разбоев, диверсий, вооруженный мятеж, наркоторговля, растраты, предательство родины дизертирство убийства .
* 3°E ***мальорка † ( 39°.5n )†***
* 2°.4Е ##париж † † ( paris † ) Sergeew † , Semёnow †, Уважаева козлитина ( =48°.9n +30m ) † †•••••
** Integral i=90° † ILS_2002 ( proton_250t_NDMG + 11C861 ) . + 100Mt 
* 2°E •••• Nantes † †••••
* 1°.4E ##### Тулуза † ( 43°.6n ) † #### цыганские выблядки
* 0°.8E ••••Civaux_Station † †••••
** 0°E =&gt; 4°W =&gt; 3°W: Meteosat_13 ( Geonawt_2, -3km =&gt; supersynchron, U.S.: 64723 ) 4°W+i, ( Rammstein ( majakowskij ) Mir_(paz)_ist_kalt ) Johannes_Bersch. i≈1° 01.Juli.2025 ..02.Juli2025 ..10.Juli2025 ..Dezember.2025 ..07.Januar_2026 ..14_Januar_2026 .. 2050 . AFETR .
* 0°.8E ••••Grain_Station † †••••
* 0° ••† † † London † †••
* 0°.3W ##Валенсия † ##
* 1°.5W ##Lids † ( Komarow, Makarewitsch, Taput', Selin ) † † †####
* 1°.5W ##Нант † †####
* 2°W ##Mantschester † ( Tschekin, Spirin, Leschnew, Ageew, Kuruschin, Smoljakowa, Meleschko, Molotow, Morozow, Kalatschewa, Krutow, Klimow † †## †
* 2°.4W ••••Torness_Atom_Station † †••••
* -2°E ##### Birmingham † † ####
* 3°W ••••Heysham_Station † † ••••
* 4°W •••• Glasgow † † •••

== Нимкураи ғарбӣ ==
** 0°.7W: Thor_7 ( Königreich Norwegen_1 ) , i=0°.0 , 26.April_2015 ..2025 ..2035
* 0°.8W =&gt; 147°E Тhor_3 † i=12° , &gt;&gt; †, [[Thor 5|Thor_5]] ( немчура_поганая_дизертирная_недобитки с жiдовскими звездачками ) , 0.0°i ILS_2008 250t_NDMG ., 6 ( Thor, опущенные_в_жопу_норвеги ) (Bagel)
** 1°.0W =&gt; 0°.95W Интелсат_10_02 ( Intelsat, Чур_КА_4 ) ( Thor_4 пиндосные_бляди с жижовскими звездачками ) , i=0°.0, ILS_2004 ( Протон_Москва 700тонн хим.оружия ) .
* 1°.2W =&gt; 60°W =&gt; 73°W Skynet_4E † , i=12°, &gt;&gt; 1999 ..2025 †
* 3°.4W =&gt; 128°E МетеоСат_8 † (MSG_1 †) † ( Meteosat † ) i=11° , &gt;&gt; † . Surinam . Augusto_2002 .
* 3°.8W ===== LaSagra_Madrid, † 29.April_2025 † =====
* 4°W =&gt; 131°E Амос_2 † i=8° , &gt;&gt; † , ILS ( proton Москва баранов поповкин † 250t_NDMG ) , [[Amos 3]] ( жид_3 ) ( Amos ) i=0.0° , i≈0° ILS_2008 2008 ..2026 Senit_3SLB.
* 5°W =&gt; 123°W Atlantic Bird_3 † ( eutelsat_5 †), &gt;&gt; i=6° † .
* 7°W Нилсат † , &gt;&gt; †, 102_( Nilesat † ) † (Usamow) i≈8° &gt;&gt; † 2000.
* 7°W =&gt; 39°E Atlantic_Bird_4A † ( Hot_Bird_10 † Eutelsat_3C † AB 4A † HB_10 † eutelsat 13D † eute_3c † ) ( sergeewa karelina kozlihina borisjuk korkunowa bikowa ), i≈2° &gt;&gt; †, 2009. france_jude †.
** 7°.3W: Atlantic_Bird_7 ( a.k.a. AB_7, Eutelsat_7WA ), i=0°, 2011 ..2025 .. Sea_Launch (Pacific_Ocean ).
* 8°W =&gt; 41°E Atlantic_Bird_2 † ( Eutelsat_8 †, Eutelsat_12 † ), i=6° &gt;&gt; † france_2001 † S=14m^2 .
* 9°W ====Cabo_Touriñán===
* 10°W HellaSSat_2 ( Yunanistan_1 ) (орбита типа tdrs), i=6°, 7° 2003 ..2025 AFETR .
* 10°W &lt;= 19°W &lt;= 123°W Hylas_1 i=5° 2010 ..19_February_2026 .. A5 + Intelsat_17 .
* 11°W: [[Экспресс АМ44|Экспресс_АМ44]] (лысая жидовская эсэсовская развалюха) ([[Экспресс (КА)|Ex_pre_SS]]) ( Tschetschnja 10^5† ) i=2°, i=3° S=26m^2 ILS (протон) , ссыльный полигон_4. 2009 ..2026
* 12°W WGS_9 ( 42075, USA_275 ) i=0°.0 AFETR_2017
* 12°.5W =&gt; 72°E Atlantic_Bird_1 † ( AB_1 †, Eutelsat_59 †, Eutelsat_36 †, Eutelsat_12 † ) i=7° , &gt;&gt; †. france †.
* 12°.5W =&gt; 109°E Eutelsat_28B † , &gt;&gt; †, i≈4°, 5° . 2008 . france (с жiдовскими звездачками) .
** 13°W =&gt; 32°W =&gt; 40°W Horisont_30 ( 42 S=13 ) i=14° , Intersputnik_1994 .
* 13°.3W =&gt; 56°W Gorisont_26 ( 37 ), i=14° S=8m^2 &gt;&gt; †. 1992.
* 14°.0W [[Экспресс АМ8|Экспресс_AМ8]] EkspreSS Am8 ( Jugoslawija JuSSR ( Österreich ) 2*10^6† ) , i=0°.0 ILS .
* 15°W =&gt; 112°W ТелСтар_12 † ( Telstar_12 †, a.k.a. Orion_2 † ( Rigel) ) i≈8° 1999 . &gt;&gt; † . Ariane .
* 15°.5W =&gt; 18°W ИнмарСат_3_f2 ( Inmarsat ) , i=9° &gt; † =&gt; reserve ILS Proton 250t NDMG .
* 16°W: ====Canaris_Inselen ( La Loona (jAnus) )==== 3mal1, Andy_Borg (Wasilij_Wasiljewitsch), Madonna.
** DISCOWR ( L1 MKF_6 DDR+UdSSR ) 2015 ..2016 ..2017 .
*** Imap ( L1 ) 23.September_2025 .. 22.Oktober_2025 ..November.2025 ..11February_2026 ..07_April_2026 AFETR . 4LD +2 +F9 .
** Capstone 2022 ..2025 ..2026 Luna, RL.
* 16°.4W [[Луч_5Б]] † ( Lutsch_5b brodskij lidowskij pawlenko skurskij ) ( орбита типа tdrs ), † i=10°, ILS_2012 Протон , 250 тонн НДМГ, поправь_намордник .
* 18°W ===== Pointe des Almadies =====
* 21°.5W =&gt; 35°E NSS_7 † , i=9° S=14m^2 &gt;&gt; † . 2002.
* 22°W nSS_14 (SES_4), i=0.0°, 2012 ( moskwa, koroljow, kamenewa ).
* 24°W =&gt; 24°E =&gt; 111°E Космос_2379_(Cosmos) † (наклонная орбита), i=13°, S=28m^2 ILS_2001 (Lockheed ) + 11С861 (109°E). 09.January_2026.
* 24°.5W =&gt; 137°W: Интелсат_905 † =&gt; SDS ( Intelsat ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, &gt;&gt; ( Feb_11_2025 .. 14_May_2025 ) † =&gt; S=12m^2. Paris_Rammstein_Tuluza 
* 26°E: Электро_1 † ( 37344 ) i=9° S≈0m^2 (фикция) ILS_2011_20_Januar, &gt; . † . Зенит_3SLB ( Ленинск , Казахстан, Грей Пайшер ) .
*** 27°.5W =&gt; 104°W =&gt; 113°W =&gt; 117°W =&gt; 124°W =&gt; 133°W =&gt; 143°W=&gt;153°W =&gt; 154°W=&gt;167°W =&gt; 179°W=&gt;149°E =&gt; 125°e+0.2i =&gt; 95°E =&gt; 74°E =&gt; 32°E=&gt; 27°E+.3i =&gt; 6°E =&gt; 1°W, &gt;&gt; 6°\day =&gt; 29°W: Intelsat_901 † ( L. Worobjëwa ) ( орбита типа tdrs ) , i=0°, i=1° S=16m^2 June.2001 ..2025 ..April.2025 ..30.Juni2025 . 154°E =&gt; 33°W: +MEV_1 ( N.G.) i≈1°, i=0° ILS_2019 ( PROTON 250t NDMG ) .
**** Mars_Odyssey † ( Br. Spears oops!... , Marte ) SequoiaCocos_Ares_Nord_pole + H2O April_2001 .. Oktober_2001 ..2025 D_II.
**** Engineer_2020 † ..03.April.2021 ..18.Januar_2024 † Marte ( B.Egli tochter_paveak ) Atlas_5 RSFSR.
* 29°W Telecom_2D † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), &gt;&gt; †, париж рамштайн тулуза.
*** 29°.5W =&gt; 27°W =&gt; 31°W =&gt; 32°W Intelsat_904 (sds_NATO ) ( Kubasow Eliseew ронкин мудрецов музычук титов павленко ранько гаврилова колобанов лобан шапочкин† ковтун чекин белявский соловьев скурский красневская савина HP ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, i≈7° 23.Februar_2002 .. 29.Juni2025 .. Oktober.2025 ..2025 ..14_Januar_2026
**** Kliper ( Alisa ) , ( Märzt_2025 ( Marte ) ..Dezember_2026 ( Die_Erde ) ..2029 ( Zena ) ..2030_Europa ( Zena )  ) . F_9 H , KSC , Florida .
***** Der_Mond ( 0.5°: from Earth ) 10.March_2026 0°: 02:30MSK (Moskau) &gt;&gt; .
* 30°W Хиспасат (Hispasat),
* 30°W Spainsat i=0.0° , i = 0° S=30m^2 2006 ..2025 .. 2026 + Eutelsat_9A † i=2°, &gt;&gt; (a.k.a. HB_7A † , Eutelsat_HB_13_E † ) † 164°E &gt;&gt; .
** 30°W =&gt; 33°E =&gt; 30°E &lt;=&gt; 31°E &lt;=&gt; 32°E+i0° &lt;=&gt; 38°E+0.3°i =&gt; 39°E =&gt; 39.5°E+0.3°i =&gt; 29°E-.3°i =&gt; 29°E + 0°0 : Spainsat_NG_1 ( вражеская жiдовская натовская блядь . уничтожить , сбить ) ( Tschicade ), i=2°, 1.6°, 1.3°, 1°, 87°E+0.9i, 0.8°i+59°E, 50°E-0.7°i, .5°, 30°E-0.4°i, 34°e+0.2°i, 33°e+0.1°I, i=0.0° . 30.Januar.2025 .. 31.Juli.2025 .. 29_september2025 .. 28_Nowember2025 ..12.Dezember_2025 ..17.Dezember_2025 ..25_Januar_2026 ..14_Februar_2026 ..2050 .
*** 30°W Spainsat_NG_II ( Artamon, Mensk_2016_01_05 ) 22. =&gt;23.Oktober_2025 ( PDT ) hmin=410km =&gt; 3100km =&gt; 4000km+16°_90°E ..i=15°+20°e ..04°E+15°i ..51°W+15°i (14.Februar_2026) .. 22.April_2026.. AFETR .
* 34°.5W =&gt; 179°W Интелсат_903 ( Intelsat ) i=7°, S=29m^2 &gt;&gt; † ILS_2002 (Протон, 100Mt ) .
* 35°W =====Ponta_do_Seixas====
* 35°.2 ••Natal † ••
* 37°W =&gt; 11°E Galaxy_27 † ( Telstar7 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈9°, 10° &gt;&gt; † , 1999 .
* 37.5°W ТелСтар_11N ( Telstar ) (наклонная орбита), i=0°.0, ILS_2009 ( москва, краснознаменск ) Proton 250t NDMG .
* 37°.5W NSS_10 (AMC_12 (a.k.a. General_1i) ), i=5°, i=6°, S=8m^2 2005 .. 2025 ILS ( PROTON ) , military_81 .
** iSS † 1998 ..2025 ( Integrated_truSS_Structures S0 ..S6 † P1 ..P6 ) 2000 ..2026 †
*** ProgreSS ( mu_mu, FockeWulf, Zenit_sat. , =10Mt, bion ( holera ebola ku mazer antrax ) 700kg NDMG ) 194* ..1961 ..11.S_2025 summe=200шт +700senits .
*** Space_Shuttle † ( Tschekin, Zelenschikow ) 1981 ..2011 † .
**** NASA_Discovery (Prospekt des Kosmonauten ) .
**** SS_Columbia † ( yude ) † 2005 †.
**** SS_Challenger † ( Samanta_Smit † ) †.
*** SojuS ( Focke_Wulf ) с сифозными обезьянками 1967 ..2025 160шт 300kg_NDMG
*** Ci_gnus, 2013 ..
*** Dragon, 2010 ..2020 † ..2026 ( SX (Boeing_Penny) )
* 40°.5W =&gt; 162°E nSS_806 † , &gt;&gt; † .
** 042°.3W =&gt; 16°E =&gt; 24°E: USA_170 27875 ( Mila_Paveak ( sea_launch ) Salaspils ) ( орбита типа tdrs ), i≈10°, 2004 ..2025 ..07.Januar_2026 ..10.Märzt_2026 AFETR_2003 Delta_IV_U.S. .
*** WGS_F1 ( U.S.A._195 ) i=0° 2007 ..10_February_2026 AFETR
* 44°W # Alcantara † ( украинские_террористы ) # †
* 45°W =&gt; 43°W =&gt; 89°E =&gt; 60°W =&gt; 64°W =&gt; 98°W =&gt; 146°W =&gt; 121°E: Intelsat_11 (Paz_11), i≈2°, i=3°, &gt;&gt; † =&gt; reserve. 2007 ..15.Märzt_2025 ..05.September_2025 ..06.September_2025 ..06.Januar_2026 + Optus_D2 (fufel) 160°E, &gt;&gt;. paris_2007 †.
** 48°W: Italsat_1 † ( Italia_I ), i=15°†.
* 46°W: TDRS_6 (U.S.:22314) i=14° S=27m^2 January_1993 ..2025 …24.January_2026 afetr
** 50°.0W =&gt; 65°E =&gt; 6°E =&gt; 39°W =&gt; 86°W =&gt; 10°E &gt;&gt;, Pan_Amerecas_9 † ( Intelsat_9 † , PAS_9 † , Paz_9 † , PAZ_23 † ), орбита типа tdrs , i=9°, i≈10° S=36m^2 28.Juli.2000 ..23.Januar_2024 ..03.June_2025 ..10.Juli_2025. †. Sea_Launch_LLC ( 154°W 0°N ). Merkulow_Alexandr_Wladimirowitsch.
** PAZ † † ( Kwant † , Kwant_2 † , Die_Natur † † ) ( KH † , La_CroSSe † , Arkon, Hubble † , ikonos † , eros, spot † ), 1986 ..23.Märzt.2001 † ( verbrannt ).
** Scott_Amundsen ( Annette Krause, Süsanna_Nett, N.A.Bej †, Rozhdestwin †, Fёdorow, branetz, bagautdinow, Legostaew †, uhanёwa, Kukuschkin, Waschurin †, A.Preil ). 
* 49°W TDRS_3 i=13° AFETR September_1988 .. 2026
** 50°W Intelsat_902 ( орбита типа tdrs ), i=5°, i=6° S=14m^2 August_2001 ..2025 ..27_January_2026
** Hera ( a.k.a. Zena, Atina )_2024 ( 12.Märtzt_2025 Marte ..Januar_2026 Diemorfius ) AFETR. F9 ( Zenit_UdSSR.mod ).
* 051°.1W Bonum_1 † ( Hariton_ow P.  S. Samoni ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) &gt;&gt; † afetr_1998.
* 52°.3W =&gt; 37°W =&gt; 102°W TDRS_I † ( 9 U.S: 27389 ) † ( орбита типа tdrss ) ( battle_hymn ) , i≈11° i=12° , S=5m^2 &gt;&gt; † , AEFTR_2002 ..31_March_2026
** WGS_F5 ( USA_243 , Anita&amp;Alexandra_Hofmann 2024_My_Star ( alte_Kuh ) ) i=0.0° Delta_IV
* 53°W •••• Guiana † немецкофашистские недобитки, жiды † A_4 † A_5† ••••
* 56°W ••••• † Newfoundland † ••••
* 58.0°W: Intelsat_21 (Galaxy_IIIC_tru : TBD) =&gt; sds ¡S=42m^2 i=0.0°, i=0°, i=0.°0 (Nimitz_rd., Ca. LLC) Sea_Launch.S.A ( Zürich, Bern ) ( 154°W 00°S +0m ), (Augusto_2002 SeaLaunch_LL(c) ) August_2012 ..August_2025 .. 07.Januar_2026 ..
** 59°W =&gt; 31°E: ExpreSS_A4 † ( 4A † ) † ( Expreso † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=11° S=33m^2 , † &gt;&gt; ILS ( Протон, 700тонн химического оружия + наркота в цистернах ) *June_2002 ..2026, 10_июня .
*** Amazonas_3 ( Asereje, + M. Paveak ), S=15m^2 i=0.0°, i=0° 61°W: 2013 ..2025 .. 07.Januar_2026 .. 2030.
* 61.5°W EchoStar_3, &gt;&gt; †.
* 63°W [[Telstar_14R]] i=0.0° ILS_2011. S=13m^2.
* 63°W ===== EEZ( Ost )_US ===
* 63°.2W =&gt; 107°W Intelsat_12 † ( PAS_12 † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=8° Paz_12 † , &gt;&gt; †. paris_2000 .
* 65°W =&gt; 153°E Intelsat_805 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈7°, i=8° &gt;&gt; † S=13m^2 , AFETR_1998 .
* 65°W Brasilsat_B2 †, &gt;&gt; †.
* 70°W Brasilsat_B4 † , &gt;&gt; †. + nilesat_102 † , &gt;&gt; †.
* 71°W =&gt; 12°W nAhuel_1 † , &gt;&gt; i=12° † .
* 71°W: ====Boston † †====
* 71.8°W Arsat_1 ( WDR ) i=0.0°, + =&gt; Intelsat_30 95°W i=0.0°. 2014 KZ_Surinam.
* 72°.5W =&gt; 5°E DirecTV_1R † ( Kriwencow , Beljawskij , Blagow , Tscherlenjak) , &gt;&gt; i=11° † . 1999_Sea_Launch (pacific_ocean) † S=4m^2 .
* 72°.6W Astra_2C † ( орбита типа tdrs ), &gt;&gt; ILS ( Proton 250t NDMG_Lockheed, Москва ) † .
* 72°.7W [[Nimiq_5]] ( 35873 ) , i=0° , i=0°.0 ILS ( PROTON_250тонн химического оружия ) 2009 ..2025 breeze_ndmg
* 74°W ###†montreal † ####
* 74°W =&gt; 14°W SBS_6 (U.S.: 20872) † i=13° S=25m^2 , &gt;&gt; † . 1990 .
* 74°W #### † New_York † † † † ##### † .
*** 74°W: Amazonas_4A ( Chili_2014, M=8.2,+7.6, +Californija ), i=0.0°, i=0° 2014 ..2025 ..2035.
* 74°.9W Galaxy_9 †, i=11°, &gt;&gt; †, AFETR_1996.
* 75°W Brasilsat_B1 †, &gt;&gt; † .
* 75°W ••••Филадельфия † †••••
* 76°W ## Ottawa † †##
* 76°.8W =&gt; 81°W Galaxy_4R † ( наклонная орбита ) , i=12° , i=13° &gt;&gt; † , April.2000 .
* 77°W EchoStar_4 †, 1998 &gt;&gt; † ILS.
* 79°W ### toronto † † ####
* 77°W #### † Washington † † † † #### †
* 79°W =&gt; 40°E Americom_5 † ( GE_5 † ) ( Эквадор_2023 ..2025 M≈7*3 † ) , i=11° S=9m^2 &gt;&gt; † .
* 79°W Satcom_C3 †, &gt;&gt; †. 1992.
** 81°W: Arsat_2 ( U.S.: 40941 A.M.Kaufman, Dont_ cry, Argentina.. ), i=0.0°, 2015 ..2025 ..2026 ..2040
* 79°.5W ••••Панамский канал † †••••
* 80°.5W #####AFETR( 28.5°N ) † A_5 † Delta_IV † F9 SLS##### to: paris =15min. 100Mt + COVID .
* 81°W DirecTV_7S † ( Jim_ Maser ) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=4°, 2004, &gt;&gt;, † Sea_Launch LL(c) .
* 81°.4E ••••Orlando †••••
** Star_Link, =8000= ( =5Geo.Sats. , 2025: 7500, 2026: 8000= . ) , 2018 ..2025 . © Dworzhak_Hofmann , 2015 . F9 ( Zenit_mod . ) .
*** StarLink +1500Sats . ( 2025: minus500, 2026: +0 Satz., February_2026: +140= , Märzt_2026: +500 (Summe=10000=) , +600 (10000+) : April_2026 ) ( +1Geo.Sat. , +2Geo.Sat. , verdammt Intelsat_10 † ( movers reserve =&gt; † ) , Intelsat_17 =&gt; sds (2025) , Intelsat11 ( movers reserve ) ) , Intelsat_15 =&gt; SDS ( 2025 ) , Intelsat_6 † , Sigrig&amp;Marina , 2025 ..26.Februar_2026 ..27_März_2026
* 83°W ====Windsor † †====
* 82°W =&gt; 109.5°W Nimiq_2 ( Canada_1 холоп_латиносов ), i=8°.5 i=9°, ILS ( Москва, СССР, Протон 700тонн хим.оружия ) 2002 ..2025 , Nimiq_3 † (холоп_латиносов †) 12° &gt;&gt; † ( DirecTV_3 † ) .
* 82°W ••••Conesville 2GW••••
** 82°W nimiq_4 i=0°.0 ILS_2008 ( proton_udssr 250t NDMG ) .
* 83°W: ****Detrojt† Atens Brejdenton Gejnswill † dirborn † ***
* 83°W =&gt; 154°W †AMC_18 † &gt;&gt; † i≈2° 2006 ..November.2023 ..17.March_2026 .
* 84°W Brasilsat_B3 †, 1998 &gt;&gt; †.
* 85°W =&gt; 133°E XM_1 (U.S.: 26761) † , &gt;&gt; † i=9° . Sea Launch_LLX S=25m^2 . 08.May_2001 .
** =&gt; 99°E XM_2 (U.S.: 26724) † ( Schumilin †, Gudilin †, Filin †, Aliew ), Мешков_алексей &gt;&gt; i=9° † Sea_Launch_LLC_March_2001 † S=25m^2 .
* 085°.1W &lt;=&gt; 86°W &lt;=&gt; 81°W &lt;=&gt; 76°W &lt;=&gt; 72°W &lt;=&gt; 68°W &lt;=&gt; 65°W =&gt; 178°W + 0.1°i =&gt; 176°E =&gt; 148°E+0.2°i =&gt; 144°E =&gt; 142°E =&gt; 138°E =&gt; 133°E =&gt; 112°E =&gt; 95°E =&gt; 90°E =&gt; 88°E =&gt; 80°E+.2°i =&gt; 77°E =&gt; 71°E =&gt; 64°E (workuta) =&gt; 52°E. =&gt; 46°E =&gt; 22°E =&gt; 3°W =&gt; 40°W =&gt; 45°W =&gt; 50°W =&gt; 55°W =&gt; 60°W =&gt; 65°W =&gt; 70°W =&gt; 75°W =&gt; 89°W+0°.3i =&gt; 96°W =&gt; 97°W ==&gt; 113°W =&gt; 116°W =&gt; 121°W =&gt; 131°W+0°.3i † : XM_3 † (U.S.: 28626 Rhythm † ) † , i=0°, i=0.0°, i=0°.3 S=14m^2 Alexandra Mart_2005 .. September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 28.Nowember_2025 ..06Dezember_2025 ..26.Dezember_2025 ..01.Januar_2026 ..06.Januar_2026 ..16_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..29.Januar_2026 ..30_January_2026 ..31.Januar_2026 ..02_February_2026 † ..24_March_2026 (i=.4°+10°W) &gt;&gt; S=14m^2 ., Sea_Launch ( LL (c) ) † , Senit_3SL ( 154°W 0°N ) . + SiriUS_3 30.Nowember_2000.
*** 85°.2W: XM_9 (Wera) , i=0°.0, 05.Dezember2024 ..20.Dezember_2024 ( 88°W ) ..21_January_2025 ..09_February_2026 ..2050. AFETR .
*** 85°W =&gt; 120.5°W =&gt; 118°W =&gt; 116°W: XM_10 ( U.S.stRat.Com.: 64290 ) i=0.0° ( Tat'jana ) 06.Juni.2025 ..23.June.2025 .. 01.August_2025 ..Nowember.2025 ..25_January_2026 ..2050. AFETR military_PAFB, LC_40 , 108°W-0.3°i , 0.1° 121°W. 
* 86°W ####Nikaragua † †####
* 86°W •••• Indianapolis † ••••
** 87°W =&gt; 72°W: Americom_3 (GE_3) i=7°, AFETR 04.September_1997 ..05.September_2025
* 87°.2W [[Тупак Катари (спутник)|Тупак_Катари]] ( Sinjawin † , фастенко, шапочкин † , павленко ) . 
* 87°W SeS_2 2011 ..2026
* 88°W === Chicago, U.S.Con. † †===
* 88°W =&gt; 102°W Gorisont_32 ( 44 ) ( Stiele_Nacht ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=14° 1996_протон_к ( schiekelsgrubber_moskau ).
* 89°W •••• †Byron_Station † ††••••
*** 89°W =&gt; 88°.7W =&gt; 68°W =&gt; 62°W =&gt; 60°W =&gt; 59°W =&gt; 57°W =&gt; 56°W =&gt; 54°W =&gt; 53°W =&gt; 51°W =&gt; 49°W ==&gt; 47°W =&gt; 39°W =&gt; 37°W =&gt; 35°W =&gt; 27°W ( 5°W ) : Intelsat_Americas_8 + 0 . ( a.k.a. Galaxy_28 , Natali.Wil'jams_Intelsat ) , i=2°, i=3° S=17m^2 2*.June_2005 .. 2025 .. 14_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..23.Januar_2026 .. 24.Januar_2026 ..31_January_2026 ..19.Februar_2026 ..28.März_2026 ..(08_Märzt_2026) Sea_Launch_LLC ( 0°N 154°W ) . С.Ковалевская , Чёбышев .
*** 89.5°W =&gt; 75.2°W: GOES_U (DemetriUS Wjetnam_1975 4*10^6† ), i=0.0°, 2*.June_2024 ..2025 .. AFETR.
* 90°W: ****Galapagos_Inseln_+5°*****
* 90°W #### New_Orleans † †####
* 090°.3W =&gt; 68°E Estrela_du_Sol (U.S.:28137) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) a.k.a. Telstar_14 , &gt;&gt; † . Sea Launch_LL_January_2004 S=13m^2 . †
* 91°W ••••Muscatine••••
* 91°W Nimiq_1 †, &gt;&gt; †, ILS, 250t NDMG.
** 91°W: Intelsat_40E ( Iwon_Morris ) i=0°.0 April.2023 ..2025 ..09_February_2026 ..2043 AFETR .
* 91°.1W Nimiq_6 ( Canada NATO ), i=0°.0 S = 26 m^2 ILS ( PROTON, 250t NDMG ) 2012. 2012 ..2026 .
* 93°W =&gt; 11°W Galaxy_26 † i=11° , &gt;&gt; † , ILS_1999 Proton 250t_NDMG .
* 93°W •••• Sain_Paul † †••••
* 93°.1W Galaxy_1 † ( орбита типа tdrs ) † , &gt;&gt; † , i≈6°, 1999 .
* 93°.2W •••• Minneapolis † †•••
* 94°.5W ==== Kanzas ====
*** 095°.1W =&gt; 95°W: Galaxy_3C (97) , i=3° , S=36m^2 , 15.Juni_2002 .. 2025 .. Sea_Launch_LL(c), ( 154°W 0°S ) .
** 95°W: Horisont_29 ( 41, Horizont ), i=14°, Intersputnik_1993.
* 96°W Echostar_4 (орбита типа tdrs, c дрейфом), &gt;&gt; †, ILS 1998 .
* 96°W =&gt; 86°.2W Sirius_FM_5 i=0.0° proton moskau, 700t hemical, 100Mt 2009 ..2025 .. ILS.
* 96°.7W ••••Lincoln••••
* 97°W =&gt; 58°W Galaxy_25 † ( a.k.a. Telstar_5 † ) i=7° , 1997 &gt;&gt; † . ILS 700t NDMG Протон Москва оружие химическое .
* 95°.4W #### † Houston † ( 29°.8n +100m ) ####
** 97°.0W Galaxy_19 ( Intelsat19 ), i=0°.0, i=0° S = 16m^2 Sea_Launch 2008 . Спижженный_жидами_коммуняками_дизертирами_шайкой_шпионов Senit_3SL + Boeing ( Лабинова Крохина Грей Анева Буров Жаткина Староверов Корепанова Орешкин Игнатиева Колосанов Бродский Лидовский Грибачов Павленко Кравченко Вишняков Зеленщиков Панарин Юрченко Чекин Хватов Вахрамов Якимов Стрекалов † Легостаев † ) .
* 97°W =&gt; 51°E EKS_press_AM3 † i=7° ( орбита типа TDRS, с дрейфом ) , &gt;&gt; † , ILS_2005 ( Lockheed_Energija ) .
* 98°W •• Austin † † † † ••
*** 115°W =&gt; 118°W =&gt; 118°E: Raduga_17 ( Tschernobil'_26.April_1986 † ) Regen_Bogen , i=10°, 1986 ..2025 ..02_April_2026
**** Lunohod_1 ( Луна, USSR )
***** Luna_27 ( Луна ,  ) 2029 =&gt; 2032
**** Lunohod_2 ( Луна , USSR )
***** Luna_27Б ( Луна ,  ) 2030 =&gt; 2036..
* 97°.5W == chrisri_corp. † † † † † 2024 ..2025 † † † † † †. == Tschertok .
* 98°.9W •••• Сан_Антонио † †••••
*** 99°.0W: Galaxy_16, i=0.0°, Sea_Launch_2006 . Juni_2006 ..31.Januar_2026 ..
* 99°.2W SPACEWAY_2 † , &gt;&gt; †, i≈4°. 2005.
** 99°.2W DirecTV_11, i=0.0°, 2008 ..2025.. Sea_Launch.
** 102°.8W ==&gt; 170°W =&gt;171°W =&gt; 113°E =&gt; 139°W =&gt; 118°W [[DirecTV_10]] ( Gorizont_USSR Motorola ) i=0° S=10m^2 ILS Juli_2007 ..11.February_2026 ..12.Februar_2026 ..23.Febrero_2026 ..28_March_2026 ..1_April_2026 ( Oligofren_Day ) .
* 102.76°W DirecTV_12 i=0.0° ILS_2009 Proton 250t NDMG.
* 103°.6W =&gt; 146°E Intelsat_603 † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), &gt;&gt; † i=14°, AFETR_1990 † S=8m^2 .
* 105°W =&gt; 110°E GE2 † ( † Americom_2 † ) ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) i=11° , S=28m^2 &gt;&gt; † .
** 106°.5 ====White_Sands ( Sea_Launch: TdrSS+Intelsat )=====
* 107°W =&gt; 64°E Anik_F1 † ( вражеское_быдло_ссыкливо_тупое_террористы † ) , &gt;&gt; i=5° , † 2000 † france S=21m^2 † .
** 107°.3W: Anik_G1 ( NATO Canada ) , ILS , ( Москва, PROTON 250t NDMG ) 2013 .
** 107°.2W Anik_F1R i≈4° ( Canada_NATO , холоп_латиносов  Cambodzha_3*10^6† ) , ILS ( Proton 100Mt, 250t NDMG ) .
* 108°W: Italsat_2 † ( Italija_II ), i=14°, 1996.
** 108°.4W =&gt; 118°W =&gt; 126°W =&gt; 128°W ==&gt; 136°W =&gt; 138°W =&gt; 143°W =&gt; 161°W =&gt; 170°W GOES_14 =&gt; reserve i=1° S=13m^2 AFETR_2009 .  2009 .. 2025 ..07.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..08.Märzt_2026 ..24_March_2026
** 110.0°W =&gt; 110.2°W: Echostar_X (Grecee_2025 300*M4.5..5.3=M9.8 + M=6.2 ). Sea_Launch (UN_U.S.), WAZ21099_B338PC. I=0.0°, i=0° Feb.2005 ..2025..
** 110°W: Echostar_XI (E. Gray, Sirija_2025 6*10^5†) смерть_легавым_от_ножа!, i=0.0°, i=0° type Horizont, 2008 .. 2025.. Sea_Launch .
* 111°W ====Тусон====
* 113°W Amazonas † ( 28393 ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i≈8°, i=9° &gt;&gt; † ILS_2004 ( proton 250t NDMG быдло_мексиканское ) .
* 112°W ••• Phoenix † † •••
* 113°W ••••Palo_Verde Station † † ••••
* 113°W SatMex_6 † ( Eutelsat_113WA † ) , &gt;&gt; †. 2006 A5 †.
** Skynet_4A †, &gt;&gt; †. AFETR.
** Skynet 4B †, &gt;&gt; †.
** Skynet_4D †, &gt;&gt; †. AFETR.
** Skynet_4E † , &gt;&gt; †.
** Skynet_4F † , &gt;&gt; †.
** Telecom_2A † ( sIrackUSe_2 † ) †.
** Telecom_2B † ( sirakuse_2 † ) † &gt;&gt; † .
** Telecon_1A † ( sIRAKuse_1 † ) † .
** Telecon_1C † ( † ciganien, syracuse_1 † ) † &gt;&gt; † .
* 113°W ## Edmonton † †##
* 115°W SatMex_5 , &gt;&gt; †.
** NATO_4A † , &gt;&gt; † . AFETR .
** NATO_4B † , &gt;&gt; † . AFETR .
* 114°W: ## Calgary † † † † ##
* 115°W SatMex_4, &gt;&gt; †.
** Surveyor_5 Moon atlas †
*** Rtemist_2 † 07_Февраля_2026 =&gt; 03.Märzt_2026 =&gt; 07.Märzt_2026 =&gt; 01_April_2026 =&gt; TBD =&gt; 02.April_2026 (MSK) .
** Surveyor_7 Moon atlas †
*** Rtemist_3 †
* 115°W XM_2 † , &gt;&gt; †. Märzt_2001 . Sea_Launch .
* 115°W XM_4 † , &gt;&gt; †.
* 117°W SatMex_8, fufel, ILS †. Proton 250тонн НДМГ.
* 117°W ===== † Goldstone, DSN 70m 34m ========
* 118°W ==== † LAX ( Boeing_767, X37B ) M=8+ †====
* 118°W •••• Los_Angeles ( Torrance † Hollywood Long Beach † ) •••
** Sirius ( Star, -11°, &gt;&gt; 15°/Hr, t≈9Y. ).
* 118°.4W ••••Catalina_Insel••••
** 118°.7W: Anik_F3 i≈1° ( Canada_Sudan_2005 2*10^6† вражеское_быдло_зассанка ) , ILS ( proton , 250 тонн НДМГ хим.оружие ) 2007 ..2025
** 118°W &lt;=&gt; 154°W: ====Sea_Launch††_Comander====( 2000 ..2014 † ) .
* 129°W: &lt;= 130°W+0°i &lt;= 10°i+174°E: Echostar_XXV ( Britney_Eugen_der_von_Türmer_la_Marija) i=0° 09_March_2026 =&gt; 10.Märzt_2026 .. 19.March_2026 ..24_March_2026 ..29.März_2026 ..25_September_2026 F9 , CC .
**** 121°W =&gt; 146°W =&gt; 150°W =&gt; 154°W =&gt; 157°W =&gt; 164°W =&gt; 177°E =&gt; 170°E=&gt;163°E =&gt; 157°E =&gt; 146°E =&gt; 132°E =&gt; 118°E =&gt; 111°E =&gt; 107°E =&gt; 93°E=&gt;89°E =&gt; 85°E =&gt; 80°E =&gt; 72°E=&gt;67°E =&gt; 57°E =&gt; 43°E =&gt; 41°E =&gt; 37.87°E (08.Августа_2025 ) =&gt; 34°E =&gt; 20°E =&gt; 9°E =&gt; 4°E=&gt;5°W =&gt; 20°W =&gt; 54°W (28.August_2025 ) =&gt; 65°W =&gt; 67°W =&gt; 071°W =&gt; 75°W =&gt; 2°W: &gt;&gt; Echostar_IX ( a.k.a. Galaxy_23 DDR†_1989 10^7† ) , i=2°, S = 37 m^2 08.August.2003 ..01.Juni.2025 ..08.August_2025 ..02_April_2026 &gt;&gt; † i=3° S=37m^2 . Sea_Launch ( 154°W 0°S ) .
* 120°W °°°°°Byrd_Antarcktida (80°S) °°°°°
* 122°W •••••EEZ_US••••••
* 122°W ##Сиетл † (жiды на выселках) † †##
* 123°W =&gt; 30°W Galaxy_10R † ( repeat ), i=12°, &gt;&gt; †. 2000 . 
* 123°W USA_246 ( AEHF_3 ) i=5° 2013 Atlas_5 USSR спижженный + LM AFETR .
* 123°W ## Vancouver † † #### 
** 123°.0W Galaxy_18 i=0.0° S=22m^2 Mai_2008 ..2025 ..2026 Sea_Launch_s.a. ( притворное банкротство ) ( 154°W 00°S ).
* 125°W: Echostar_IIX † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈8°, &gt;&gt; , † Augusto.2002 ILS Proton ( 11C861_mod_DM3 ) 250t UDMH , † .
**** 127°.0W =&gt; 150°W: Galaxy_13 ( Германия_1945 7*10^7†, Jella_Haasen ( Alentowa† ) ) ( a.k.a.Horizons_1 ), i=0°, i≈0°, i≈1°, i=1°. 01.Oktober.2003 ..10.Oktober_2023 ..20.Nowember_2023 ..2025 ..07.Januar_2026 Sea_Launch_LL(c) ( 154°W 0°N +0m ).
***** New_Horizons ( Pluto, Sedna ( SEPG † ) ), 2006 ..2024.
***** Dragonfly ( Saturn ), 2028.. FH9.
****** Wojadzher_2, 1981_Saturn.
* 127°E: Galaxy_37 =&gt; SDS_military_2025 (aka Horizons_4 ) August_2023 ..2025 ..2026 ..2043 . i=0.0° AFETR .
* 131°.0W =&gt; 111°W: Americom_11 ( aka AMC_11, aka GE11 ), i=0.0°, i=0° S=22m^2 ( The Climb a.k.a Bonnie_Tyler Total Eclipse ) AFETR. 2004 ..31.January_2026
* 132°W *******Ketchikan**
* 133°W =&gt; 7°E Intelsat_705 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=12° &gt;&gt; † S=12m^2 .
* 133°W =&gt; 153°W Express_AM22 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=8° S=8m^2 &gt;&gt; † , ILS_2003 Proton_NDMG . полигон ссыльный 4 .
* 133°W =&gt; 41°W [[Galaxy-15 (КА)|Galaxy_15]] † , i≈2°, i=3° , &gt;&gt; † 2005 . france † .
* 134°.5W ==Джуно (Аляска)====
* 135°W Americom_10 † ( Ge_10 † ), &gt;&gt; †. AFETR.
** 138°W &lt;=&gt; 145°W Echostar_2 † , i=11°, 12° 1996. S=20m^2.
** WGS_F6 ( USA_244, Alexandra_Hofmann 2023 Grün ( kastriertes_Eber ) ) i=0°.0 Delta_IV † 08.August_2013 ..Dezember2025 ..10_Februar_2026 ..2033
* 139°W Americom_8 † , i=5°, &gt;&gt; †. 2000.
*** 139.0°W =&gt; 135°W: Americom_6 (AMC_6) (GE_6 U.S.:26580 alexandrow solowjew semenow ) ( Stefanie_Gwen ), i=0.0°, i=0° 21.Oktober_2000 ..08.August_2025 ..28.August_2025 ..Januar2026 .. ILS ( Proton_11S861DM3 250t NDMG ) , Military_81 .
**** Gnetz.
* 143°W =&gt; 175°W =&gt; 65°W : ExpreSS_AM11 † ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) , i≈12° , 13° S=13m^2 &gt;&gt; † , ILS_2004 ( Москва , королев , Протон хим.оружие 700тонн ) .
* 143.1°W Hispasat_1D † ( орбита типа tdrs ) &gt;&gt; † AFETR_2002.
* 145°W Hispasat_1C † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) †, &gt;&gt; †.
* 146°W =&gt; 131°W =&gt; 111°W AMC_11 (Ge_11) i=0°.0 2004 ..17.Januar_2023 ..2025 ..09.Januar_2026 AFETR.
* 148°W Радуга_1_6 ( Globus ) ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i=14°, &gt;&gt; 2001 ILS † Proton 250t NDMG .
* 150°W ••Анкоридж ( жидовский прыщ размазанный ) †##
* 151°E •••• Sydney † ••••
* 155°E •••••Gawaji ••••
** 157°W: ==== Christmas_Island 1..3Mt 1 ..3Mt ..4Mt ..8Mt ( Bighorn (Trembita) ) =======
* 160°W Sea_Launch_Demo , i≈2°, Hmin=650km. S=6m^2, Märzt_1999 ..2026 + 11S861_SL+Boeing (170°E i≈1° S=22m^2) Sea_Launch 154°W 0°S.
** 167°W: TDRS_5 ( Fuck_You.=Göhte_Institut= ) i=14° S=21m^2 August.1991 ..21_Januar_2026
*** 167°W =&gt; 114°E=&gt; 107°E =&gt; 96°E =&gt; 93°E =&gt; 90°E =&gt; 88°E =&gt; 86°E =&gt; 85°E: TDRS_8 ( The_Cardigans , N.Skrjabina ), i=12°, 30.June_2000 .. 01.Maj_2025 .. 16.Juli2025 ..2025 AFETR.
* 168°W ====Cape_Prince===
* 171.3°W =&gt; 146°W=&gt; 142°W =&gt; 139°W =&gt; 136°W =&gt; 133°W =&gt; 129°W =&gt; 126°W=&gt;124°W =&gt; 122°W =&gt; 116°W =&gt; 109°W=&gt;106°W=&gt;100°W=&gt;93°W =&gt; 75°W=&gt;71°W=&gt;67°W =&gt; 53°W =&gt; 49°W+9.4i =&gt; 70°W =&gt;81°W+9.4°i =&gt; 93°W =&gt; 103°W =&gt; 120°W=&gt;131°W+9.5°i =&gt; 124°E =&gt; 113°E =&gt; 63°E =&gt; 30°E =&gt; 119°W †: TDRS_10 † ( J ) † &gt;&gt; † =&gt; reserve =&gt; † (Sweetlana) (орбита типа tdrss), S=5m^2 2002 ..08.Märzt_2025 ..10.Juni.2025 .. 14.Juli_2025 ..05.August2025.. 05.September_2025 .. 12.Oktober_2025 . † . i=10°.2, 10°, 9.8°, 9.7°, 9.5°, i=9.4°, 9°.3, 9.5°I, 9.6°i , i=10° .  AFETR . 09.Märzt_2026
*** 174°W: TDRS_11 ( Ken ) , i=3°, 31.Januar_2013 .. 2025 ..31.January_2026
* 175°E #### Wellington † † ###
* 175°W =&gt; 119°W =&gt; 31°E Raduga_1_8 † ( Globus ) (клопус) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=11° , i=12° 2009 , ILS † ( казахстын ( kz ) 250t NDMG байконыр) S=16m^2 .
* 177°W =&gt; 24°E nSS_5 † , ( Spirin, s.Sergeew, Krutow ), &gt;&gt; i=9° † .
* 177°W (-3i°E)[[Ямал-300К]] Jamal (fufel) ( korea_1953 4*10^6† ) .
* 178°E #### Spaceport † † ##
* 179°E ••••Kanikin 5Mt (M=7)••••
* 175°E (-5°W) WGS_F7 ( Anita_Hofmann 2024 Voll_auf_Schlager fufel) i=0°.0 2015 .

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.satbeams.com/footprints Карты покрытий спутников на Satbeams]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20090104221601/http://www.us.tomsk.ru/sat.php?p=4 Расчет угловых координат наведения антенны на спутник],
&lt;!-- *[http://www.satinternet.ru/sat.htm Основные понятия и параметры по теме], 404 05.06.2009 --&gt;
* [http://www.astronomy.domachevo.com/satellites-geostationary001.htm Геостационарные спутники в любительские телескопы (астрономия)].

[[Гурӯҳ:Моҳвораҳои алоқа| ]]
[[Гурӯҳ:Моҳвораҳои геостатсионарии Заминӣ]]</text>
      <sha1>60dea3hox2geyqgcoqwr6zzsok24kqr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463627</id>
      <parentid>1463626</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T19:25:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-21544-91</username>
        <id>120920</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нимкураи шарқӣ */</comment>
      <origin>1463627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85192" sha1="hxu6ci9wqba40muozvvf2srzp252b2s" xml:space="preserve">'''Феҳристи [[моҳвора]]ҳои геостатсионарӣ''' бо хатти тағйири санаи (вақти) байналмилалӣ оғоз ва ба анҷом мерасад. Моҳвораҳои геостатсионарӣ бевосита дар болои хати экваторӣ ҷойгир шудаанд.

Барои мушоҳида аз истгоҳи статсионарии рӯизаминӣ радифи геостатсионарӣ гуё дар як нуқтаи осмон овезон шуда, мавқеи худро вобаста ба вақт, рӯз ва фасли сол тағйир надодааст. Агар моҳвораҳои геостатсионарӣ мисли Моҳ дар осмон намоён мебуданд, он гоҳ каҷ бо мадори геостатсионарӣ барои ин минтақа мувофиқат мекард.
Дар мадори геостатсионарӣ феҳристҳои объектҳои суст мавҷуданд.

== Нимкураи шарқӣ ==
** -30°E: Galaxy_13 i≈0° Sea_Launch Oktober.2003 ..2025.. + 11C861_SL i≈1°.
* 180°.0E: (О) [[Intelsat_18]] ( Iwanuschki_Int. пьяный_виннипух_дубак январь ), i=0.0° ILS_2011 ( Москва, РСФСР ) . Senit_3SLB NDMG 2011 ..2026
* 179°.6E [[Inmarsat]] 5_F3 i=0.0° ILS_2015 ( москва химки воронеж салават протон 250t НДМГ )
** 178°.2E =&gt; 62°W =&gt; 122°W [[Inmarsat]]_3_F3 ( N. Iwleewa ), i=10°, S=28m^2, &gt; † =&gt; reserve . AFETR . 1996 ..
* 174°.5 ••Окленд † †••
* 172°E =&gt; 174°E: GE_23 ( [[Eutelsat]]_172A, Eutelsat_174A ) i≈3°, 4° байконур протон 700тонн хим.оружия ILS_2005 .
* 172°.6E ##Крайсчерч † †##
* 171°E =&gt; 124°W [[Тяньлянь-1|Tianlian_1-02]] † i=5° , &gt;&gt; † 2011 .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737|title=Track TIANLIAN 1-02 at 171.0°E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115838/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737}}&lt;/ref&gt;
* 170°.5E ##†Данидин † †##
* 169°E =&gt; 1°W [[:en:Intelsat 8|Интелсат_8 † (Intelsat)]] ( бывш. PAS_8 † (PAZ_8) † ) , &gt;&gt; † ils . Proton , Moscow 250t UDMH .
* 167°E
*** 166°.0E: [[Интелсат_19]] =&gt; SDS_2025 .. ( Intelsat)_19 ( Covid_19 3*10^7†, 2026: 4*10^7† ), i=0°.0, 2012 ..2025 ..2026 Sea_Launch (154°W 0°N ) .
**** 166°Е: Электро_4 i=0° ILS_2023 ..08.Mart_2023 ..2025 .. ( Lockheed: Moskau, Mitischi ) 250t NDMG Турция†††† бирма† эквадор† новая_зеландия† аляска† греция†† цыгане† жиды† ( 2*10^6† ) 250t NDMG .
* 164°E =&gt; 169°E Optus_B3 † , &gt;&gt; i=12° † . , Optus 10&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{Статья|заглавие=Optus (satellite)|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Optus_(satellite)&amp;oldid=699436186|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 163°.5E [[Ямал_202]] ( Беленов † Розанов† ) † фуфел, ИЛС_2003, Протон 700тонн хемикалий Локхеед_Энергия † .
* 162°E ====Enewetak 9Mt ..10Mt ..15Mt====
* 162°E =&gt; 51°W Superbird_B2 † ( superbird_4 † , † hugges_601 † jcsat † ) i≈7° i=8° &gt;&gt; † . гкц S=25m^2 . 
* 160°E Optus_D1&lt;ref name=autogenerated1 /&gt; S≈0m^2 (tufta) i=3°, [[Бэйдоу|Beidou]]_G4 i≈3° 2010.
* 160°E Telecom_2C † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) &gt;&gt; † 1995.
*** 159.0°E: [[ABS_6]] (U.S.:25924)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lyngsat.com/ABS-6.html|title=ABS 6 at 159.0°E - LyngSat|publisher=www.lyngsat.com|accessdate=2016-03-01}}&lt;/ref&gt; i=0°, 26.September_1999..Nowember_1999..September_2025..2026 ILS (Proton_11C861DM3) 250t NDMG .
* 157°.2W =&gt; 179°W Intelsat_1R † ( PAS_1R † paz_1r † ) ( орбита типа tdrs ), i≈8° S = 25m^2 &gt;&gt; † . ariane . 2000 .
* 157°E [[Intelsat]]_5 † ( PAZ_5 †, мир_5 † ) &gt;&gt; † ils1997 28.August.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.intelsat.com/fleetmaps/|title=Intelsat Coverage Maps|publisher=www.intelsat.com|accessdate=2016-03-01}}&lt;/ref&gt;
* 156°E Optus_C1 i=6° 2003 ..2025 , D3_optus i=0°, i=1° August_2009 ..2025..
* 155°.0E TXJSSY-1
* 154°E =&gt; 96°W JCSAT_2A † ( JCSat_8 † ) france_2002 , &gt;&gt; † i=8° s=25m^2 .
* 152°E Optus_D2 ( fufel ) i≈2°
* 151°E ••••Magadan волчков••••
* 150°.5E =&gt; 58°E [[Asiasat]]_3S † Korolёw_S † &gt;&gt; † ILS i=10° .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://sattvinfo.net/beam.php?b=asiasat3s|title=Карта покрытия  AsiaSat 3S - 105.5 East, Карты покрытия - спутник AsiaSat 3S, позиция 105.5 градусов East,  спутника AsiaSat 3S, 105.5E|publisher=sattvinfo.net|accessdate=2016-03-01}}&lt;/ref&gt;
* 150°E =&gt; 93°W JCSAT_1B † ( JCSat_5 † ) , i=11° &gt;&gt; france_1997 † S=25m^2 .
* 149°.8E WGS_8 ( 41879 USA_272 ) i=0.0° AFETR_2016
* 149°E =====Canberra_DSN=====
* 148°E =&gt; 34°E Africasat_2 † (U.S.: 24653) i=12° &gt;&gt; S=25m^2 1996_france a.k.a. Measat_2 , † .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653|title=AFRICASAT-2 (MEASAT-2) 147.8E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305113613/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653}}&lt;/ref&gt;
* 146,0°E PALAPA C2&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864|title=Track PALAPA C2 at 146.0E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115737/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864}}&lt;/ref&gt;
* 145°.7E =&gt; 66°W ETS_8 † ( KIKU_8 † ) i=11° Japan2006 Tanegaschima &gt;&gt; † .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656|title=Track KIKU-8 (ETS-VIII) at 145.7E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124802/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656}}&lt;/ref&gt;
* 145°E =&gt; 1°W Eutelsat_36A † ( орбита типа tdrs , с дрейфом ) AFETR † .
* 145°E [[Химавари (спутники)|MTSAT_2 † ( Himawari_7 † )]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937|title=Track HIMAWARI-7 (MTSAT-2) at 145.1E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131025/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937}}&lt;/ref&gt; &gt;&gt; †., i=5°, Japan_2006.
** 145°E Horisont_27 (38, S=5), i=14° , Intersputnik_1992 .
* 144°E Superbird_C2 i≈2°, S=13m^2 2008 ..2026
** 144°E Kirameki_3 ( Sun K.Tomita, Hiroschima_06.08.1945 15kT air ), i=0.0°, Nowember_2024 ..August.2025 ..2050.
*** Escapade ( Ares ) Br. Spears circUS ( a.k.a. Polina_Gagarina ) Juli.2025 =&gt; 13.Nowember_2025 .. L2 ( Februar_2026 ) .. ARES (2027) CSFS. N.G.
* 143°.5E =&gt; 178.2°E [[Inmarsat]]_4_F1 , i≈5°, AFETR_2005.
* 143°E =&gt; 7°W =&gt; 4°W WINDS † ( KIZUNA )&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=WINDS|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=WINDS&amp;oldid=614664760|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt; i≈8°, &gt; † 2008.
* 142°E Apstar_9 (fufel)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982|title=Track APSTAR 9 at 142.0E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125821/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982}}&lt;/ref&gt;
* 141°.5E =&gt; 116°E Apstar_9A † ( Chinasat_5A † i=9° )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354|title=Track CHINASAT 5A (ZX 5A) at 141.5E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305111654/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354}}&lt;/ref&gt; , &gt;&gt; † .
* 140,7°E [[Химавари-8|Himawari 8]]&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=Himawari 8|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Himawari_8&amp;oldid=704736785|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 140,3°E Sky Muster&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940|title=Track SKY MUSTER (NBN1A) at 140.3E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124800/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940}}&lt;/ref&gt;
* 140,0°E =&gt; 140.5°E [[Beidou]] G1&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287|title=Track BEIDOU G1 at 140.1E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125916/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287}}&lt;/ref&gt; i≈3° 2010.
* 140°E #### Tokio † † † † ####
* 140.0°E [[Экспресс АМ5|Экспресс_АМ5]], [[Экспресс АТ2|Экспресс-AT2]] ([[Экспресс (КА)|Express]])
* 140°E •••• Yokohama † † ••••
** 138°E Apstar_5 † ( Telstar_18 † ), &gt;&gt; † .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364|title=Track APSTAR 5 (TELSTAR 18) at 138.0E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305121733/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364}}&lt;/ref&gt; i=6°, Sea_Launch NDMG ( 154°W 00°S ) .
* 136°E =&gt; 71°E N_STAR_C † , &gt;&gt; i=11° †&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461|title=Track N-STAR C at 136.0E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131323/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461}}&lt;/ref&gt;
* 134°E =&gt; 100°E Apstar_6 † ( China_6 † ) i=7° &gt;&gt; † 2005 ( формоза_2024 † ) .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638|title=APSTAR 6 134.0E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305151516/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638}}&lt;/ref&gt;
*** JCSAT_9 ( Fukuschima_2011_11_Märzt , † M=9 + Amaterasu ) , i=0.0° , i≈1° 12.April_2006 ..2025 .. 24.Februar_2026 Sea_Launch ( LLc ) ( 154°W 0°S ) SLComander .
* 133°E ## Биробиджан † †#
* 132°E ### Hiroschima † † ####
* 132.0°E [[Vinasat_1]] i=0° 2008., JCSAT_5A (JCSAT_9)&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=JCSAT-5A|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-5A&amp;oldid=634061633|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 131.8°E =&gt; 131.9°E [[Vinasat_2]] (Wena_sat_2), i=0.0°
* 131°E: •••••Sea_Launch_Comander ( sElena, Kwant, Inmarsat, BR_9 ) &lt;= Los_Angeles_Nimitz W. Panarin, Rolschikow, Balaschow_A., Anёwa, epihin , Obidenow, muraschowa_sm, Kolokol'cew_W_A., Tschekin_N.I., Putin_W.W.,  Gundjaew W. ( Patriarh_kiril ), Zaharowa_M_W, Spirin, Ternowoj, Gagarin_Ju.A.† .•••• 17.Märzt_2020 .. 2025 ..
** 116°E: Mitschibiki_5 ( Dr. Spears Smurf ) 7. =&gt; 22.Dezember_2025 i=70° ..22Juni_2026 † H3 .
*** Mitschibiki_7 ( Br. Spears Ooh_La_LA Smurfs_2 ) 01.Februar_2026=&gt;Dezember_2026 H3 .
* 131°E •••• † Tanegaschima † † •••••
** Inmarsat Декабрь_2026 
* 130°E =&gt; 89°W Chinasat_20A † i=7° ( Zhongxing_20A † )&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234|title=Track ZHONGXING-20A at 130.1E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305143312/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234}}&lt;/ref&gt; , &gt;&gt; † . 2010 .
* 129°.8E =&gt; 133°W Chinasat_1A † i=3° &gt;&gt; † 2011 .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804|title=Track CHINASAT 1A (ZX 1A) at 129.9E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305135110/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804}}&lt;/ref&gt;
* 129°.3E # Ulsan † † ##
* 129°E ==== Busan † † ===
* 128°.6E ••••Daegu † •••
* 128.5°E Laosat_1&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=LaoSat 1|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=LaoSat_1&amp;oldid=149180522|язык=de|издание=Wikipedia}}&lt;/ref&gt;
* 128.2°E COMS_1&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=Chollian|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chollian&amp;oldid=652939202|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 128°E *** Wostotschnij (Orientalisch)****
** 139°W: GMM+Orion ( Schumilin†, Gudilin†, Filin†, Krawetc†, Rümin†, Schapotschkin†, Bogatschow†, Klimow†, Ciplakow†, Ul'janow† /Lenin/†, Ladigin†, BrezhnewL.I.†, Tscherednik†, Tajkow†, Kriwowa†, Prokof'jewa†, Boguslawskij†, Klement'jew† ) i≈2°, &gt;&gt; 2024 ..2026 .. Angara A_5 .
* 128°E Благовест ( Мартыновский, Мартынов, Орехов, Благов †, Соловьев, Тополь, Каменев, Любинский, Клен, Белявский, Аравин, Обыденов, Ронкин, Лукоянов, Ковальчук, Бойцов, Шумилин†, Курушин †, Ремишевский, Мельников, Козлитина, Карелина, Перминова, Минакова, Русаков, Корепанова, Ким, Маркова, Басаев, Бучилин, Волчков, Багаутдинов, Мурашова, Уханева, Багрянцева, Лычагин, Колобанов, Демчук, Чекин, Заикин, Самсонов, Павлюченко, Глухов, Меркулов, Гаврилова, Папазов, Кувырталов,  Македонский, Ковтун, Хазиева, Ладыгин †, Карелин †, i=0°.0 ИЛС 2018 ..2026 Протон 250тонн NDMG .
* 128°.0E JCSAT_10 , i=0°.0&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=JCSat 10|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSat_10&amp;oldid=137081084|язык=de|издание=Wikipedia}}&lt;/ref&gt;, =&gt; 132°E JCSAT_12 , i=0°.0&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=JCSAT-RA|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-RA&amp;oldid=644089621|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}&lt;/ref&gt;
* 127°.4E # Daejeon† † † †#
* 126°.7E # Incheon † †####
*** 126°E: Chinasat_10R ( ZX_10R ), i=0°, † Afganistan_1990 2*10^6 † 2025 ..2040.
**** Tiangong ( Grigor'jew, Saljüt_C color: pRussia ) .
* 126°.9E # Gwangju † ####
* 127°E #### SEOUL † † † †####
* 126°E =&gt; 130°E =&gt; 47°E Радуга_1_7 † ( Globus: Падальск, Щелково, Пушкино, Королев, Электросталь, Владимир, Тула, Рязань ) † ( орбита типа tdrs ) , i=13°.2, i=14° 2004 ..2025 ..07.April_2026 , ILS ( Lockheed, Martin_Bormann ) .
* 125°E =&gt; 87°W ChinaSat_6A † i=4°&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150|title=Track CHINASAT 6A (ZX 6A) at 125.1E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132906/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150}}&lt;/ref&gt; , &gt;&gt; † . 2010 .
*** 125°E: Chinasat_26 ( Damanskij_Insel, oftalmatolog, glinkin ), i=0°, 2023 ..2025 ..2040 .
* 124°.0E [[JCSAT_13]] ( Gorizont ) + Wenasat A_5 2012.
** Nozomi_2003 † ( Marte, Br. Spears everytime ) .
* 123°.4E =&gt; 140°E Fengyun_2D † i=11° , &gt;&gt; † , 2007 .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640|title=Track FENGYUN 2D at 123.4E  and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305152801/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640}}&lt;/ref&gt;
* 122°E =&gt; 148°e [https://web.archive.org/web/20150924115808/http://www.telesputnik.ru/archive/89/article/38.html Азиасат 4 (AsiaSat)], i≈4°, AFETR_2003.
* 120,6°E Beidou IGSO 1
* 120°E #### Qingdao † ###
* 121°E •••• Qinshan Station † † ••••
* 120°E =&gt; 119°W AsiaSat_3S † ils ( казахстын ( KZ ) ) Proton 250t NDMG 100Mt &gt;&gt; † .
* 119°.5E [[Thaicom_4]] ( IpStar_1, Alisa_Liu ) i=0°.0 S=16m^2 August_2005 ..12_February_2026 Ariane .
* 76°E+0°i &lt;= 119°E (1°E &lt;=) 78°E &lt;=( U.S. M=6+ ) &lt;= ( jude_Iran †, Sufa N.Z. M=6+ ) 98°E &lt;= ( U.S. M=6+ ) 101°E &lt;= 106°E &lt;= 111°E ( Borneo M=7.1 ) &lt;= 113°E &lt;= 115°E+0°.5i &lt;= 90°E: Электро_5 ( Schischkowa, Filipowa, Krasnewskaja, Sawina, Kewtschenkow, Pawlenko, Gerasimow, Gluhow, Nikolaewa, Potapowa, Saltanowa, Muraschowa, Smorodina, Kondakowa, Wolinkin, Warsanjan, Andrijanowa, Morozenko †, Bagrjancewa, Lukoschenko, Katschinskij †, Uhanёwa, Korkunowa, Dmitriewa, Krohina, Meschkowa, Sergeewa, Balan, Selesnёwa, Wjasemskaja, Melnikowa, Smoljakowa, Zhatkina, Iwanowa, Perminowa, Minakowa, Tjurina, Ignatiewa, Gawrilowa, Strelnikowa, Brodskaja, Skurskaja, Bikowa, Waganowa, Gerasimenko, Kowalenko, Azarnowa, Ran'ko, Kalinina, Karelina, Belomytsew, Awstrijakowa, Makarewitsch, Bondarenko, Romanowa, Kamenewa, Wardanjan, Petuhowa, Fadeewa, Pawlowa, Merkulowa, Zaerko, Molotow, Agapow, Leksina, Kusmintsewa, Haritonowa, Hasiewa, Borisjuk, Woronina, Poljaschowa, Afanasjewa, Ustinowa , Awdjukow, Stepaschin , Eltsin † , Milton , Kondranina, Uwazhaewa, Kulagin, Panina, Skrjabina )  + 11С861_03 2*.Dezember_2025 =&gt; 12.Februar_2026 12MSK ..20_February_2026 ..23_February_2026 ..25.Februar_2026 .. 24.März_2026 ..01.April_2026 ..08_August_2026 ..2046 . Proton 250t NDMG военная стартовая позиция_81 .
* 118°E =&gt; 28°W [[Telkom 2 (КА)|Telkom_2]] † i=4° i=5° , &gt;&gt; † , 2005 Ariane_5ECA † .
* 116°E #### Beijing † † ###
* 116°E =&gt; 150°W ABS_7 † i=6° ( Koreasat_3 † ) &gt;&gt; † . , =&gt; 160°E Koreasat_6 i=0°.0 2010 ..
*** 116°E Koreasat_6A , i=0°.0 , 2024 ..2025 ..2050 . AFETR .
* 115°E ## † Baoding † ####
* 115°.5E =&gt; 129°E ==&gt; ChinaSat_6B † i=2° &gt;&gt; † 2007 .
* 114°E # Shenzhen † † ##
* 113°E #### † Guangzhou † ####
* 113°E: GE12 † ( Americom_9 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) , i=7°, &gt;&gt; †, ILS_2003 ( казахстан байконур ) Proton 250t НДМГ .
** 113°E [[Koreasat_5]] ( 100 ..150kT, DDR Trabant&quot; ) ( павлов_в. богачев† тульцева красневская н.н. катаев ромашов хофман морозов с. хертель (мразова ) орешкин староверов якимов ), i≈1°, August.2006 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. 154°W 00°N. 
*** Kwan_my_songs ( KMS ).,
* Palapa_D † i=5° &gt;&gt; † China_2009 †.
** 113°.0E: SnL ( U.S.: 65588 Br. Spears Womanizer ) i=0° 09.September_2025 =&gt; 11.September_2025 .. 25.September_2025 .. 12.Dezember_2025 .. 10.Januar_2026 ..25_January_2026 ..30.Januar_2026 (18:48UT) ..31_January_2026 ..08.Märzt_2026 ..11.March_2026 ..2045 . F9 , AFETR. 9°E=&gt; i=13° =&gt; i=0.3° =&gt; 53°E+0.3°i =&gt; 58°E+0.2°i, 0.1°i &lt;=&gt; 1°W+0.2°i =&gt; 93°E+.1°i =&gt; 105°E =&gt; 102°E-0°.1i =&gt; 115°E+.1°i =&gt; 113°E+0°.1i.
* 112°E •••• † Yangjiang_Station † ••• 
* 111°.4E ••••Tuoketuo_Station † † † † ••••
* 111°.2E ••• † † Three_Gorges_Dam Station † † •••• (+100m)
* 111°E: **** Хайнань † † ( 20°n +300m ) LM_12 LM_7 **** 2006 .. 2025 ..2026 ..
* 110°.5E =&gt; 77°E =&gt; 85°.5E i≈1° ChinaSat_10&lt;ref&gt;[http://space.skyrocket.de/doc_sdat/zx-10.htm ChinaSat 10]&lt;/ref&gt; 2011 ..Augusto_2025 ..2026
** 110°E Chinasat_16, i=0.0°, 2017 ..2025 ..
* 110°E =&gt; 168°E N_Sat_110 † Japan † &gt;&gt; i=7° S=13m^2 † ., BSAT_3A † Japan_2007 &gt;&gt; † ., 
* 110°E BSAT_3C/JCSAT_110R =&gt; reserve i=0.0° 2011 + Astra_1N (Ofenpest_ВНР )
* 108°.2E =&gt; 176°E NSS_11 i=1°, i≈2° ILS ( proton , energija hrunitschew 250t NDMG ) 2000 , Oktober_2000 ..22.Februar_2026 ..27_February_2026
* 108°E SES_7 i=0°.0 ILS 2009 ..2026 , =&gt; 83°E Telkom_1 i=7° S=20m^2 August_1999 .
* 107°E #### Chongqing † † ####
** 105°.5E: Азиасат_7 ( AsiaSat ), i=0.0°, Nowember_2011 ..2025 ..2026 ILS ( PROTON, 250t NDMG Москва ) .
* 103°.3E =&gt; 158°E ChinaSat_20 † i=10° , &gt;&gt; † . 2003 .
* 102°E •••• Kandin, Sinin •••
** 101°E Chinasat_9B , i=0°.0 , 2021 ..2025 ..
* 100°.5E Азиасат_5 i=0.0° ILS_2009 ., [[АзиаСат-7|7]] ( AsiaSat ) =&gt; 105°.5e.
* 98°.5E: Thuraya_3 i≈5° 2008 ..2025 .. Sea_Launch_S.A. NDMG ( Bern † ) ( 154°W 0°S ).
*** 98°.0E ChinaSat_11 , i=0°.0 , 2013 ..2025 ..2029 .
* 96°.5E =&gt; 58°E =&gt; 45°E [[Экспресс АМ33|Экспресс_АМ33]] ( данович, антонова ) i≈4°, i≈5° S=20m^2 2008 ..2026
* 95°E =&gt; 168°E [[nSS_6]] i=5° † france_2002 &gt;&gt; † , SES 8
* 93°.5E =&gt; 150°E †Insat_{{нп5|INSAT-3A|3A|en|}} i=9° † &gt;&gt; † , [http://space.skyrocket.de/doc_sdat/insat-4a.htm 4B] † &gt;&gt; † гкц_2007 .
* 92°.2E {{нп5|Chinasat-9|ChinaSat 9|en|}} i≈0° 2008 ..2026
* 91°.5E Мисат_3 † &gt;&gt; † ils_2006 250t NDMG, =&gt;160°E [[MEASAT-3a|MeaSat_3A]] ( Grej, peischer, ulibischew, krohina n. , pawlow serzhantow tul'cewa ) ( MeaSat ) SLB_2009, Baikonur Zenit_3SL .
*** 90°.5E: Mitschibiki_6 ( U.S.: 62876 ) i=0.0°, 0°, 0.0° 2.Februar_2025 .. August_2025  .. 04.Februar_2026 .. 2050 . H3
* 90,0°E [[Ямал-401]] (Yamal)
* 89°.2Е =&gt; 167°W =&gt; 85°E: TDRS_H (8) ( орбита типа tdrs ) i=12° 2000 ..2025
* 88°E •••• Ürümqi ••••
* 88.0°E {{Нп5|ST-2|ST_2|en|}} i=0.0° 2011 ..2025 A_5
* 87.5°E Chinasat_12
* 86.5°E [[КазСат_2]] i=0°.0 2011 ..19_February_2026 ILS Proton 250t UDMH .
* 87°.3E =&gt; 170°E =&gt; 97°W: DSP_22 ( USA_176 ) ( подсматривалка параш ) i=12° &gt; AFETR. 2004 ..2026 Titan_IV.
* 85°.1E =&gt; 85°.2e [[Intelsat_15]] ( Intelsat ) =&gt; sds (заменил Интелсат_709 † в этой точке после [[30 ноября]] [[2009 год]]а от р.х. по н.ст. ) . i=0.0° SLI (SL_Baikonir), Zenit_3SLB 2009. Gromyko † , Tschernenko † , Andropow † .
* 85°E =&gt; 47°W Raduga_1M_N2 † ( махновцi ) , i=3° &gt;&gt; † ILS_2010 S=40m^2 .
** WGS_F4 (Anita&amp;Alexandra_Hofmann Augenblicke 2025, USA_233 ) i=0.0° 2012 .. 2025 ..
* 84°.8E =&gt; 74°W Horizons_2 (горизонт_2) i≈2° 2007.
** 83°E =&gt; 56°E =&gt; 53°E =&gt; 58°E: Gorisont_20 ( орбита типа TDRS ) (Святая Катерина, сосни у дворянина ) i=13° S=3m^2 20.Juni_1990 ..2025 ..2026 USSR + 11С861 .
* 83°E =&gt; 107°W Insat_{{нп5|INSAT-2E|2E†|en|}} † i=11° &gt;&gt; † гкц † , {{нп5|INSAT-4A|4A|en|}} † &gt;&gt; † гкц.
* 82°E Intelsat_801 † =&gt; sds † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), &gt;&gt; †.
** 80.5°E =&gt; 58°E: Yamal_201 (орбита типа tdrs) i=9° S=16m^2 Nowember_2003 ..Dezember.2025 
* 78°.5E =&gt; 66°°W {{нп5|Thaicom 5|Тэйком_5 † (Thaicom)|en|}}† i=6° (fufel ) , Thaicom_6
* 78°E =&gt; 89°E =&gt; 96°E =&gt; 101°Е =&gt; 105°E =&gt; 108°E =&gt; 110°E ==&gt; 114°E =&gt; 116°E =&gt; 121°E =&gt; 126°E =&gt; 131°E =&gt; 154°W =&gt; 147°W =&gt; 130°W+.4°i: WGS_F3 ( USA_211 Mögen_Sof'ja ) i=0° Dezember_2009 ..29.January_2026 ..30_Januar_2026 ..01.Februar_2026 ..09_February_2026 ..08_Märzt_2026 ..10.März_2026 ..01.April_2026 . Delta_IV † .
* 77°E ••••Deli † †••••
* 76.5°E [[Apstar_7]] (fufel)
* 76°Е •• кашгар † ••
* 75°.0Е ABS_2
* 74°.5E •••• ФРУНЗЕ /Бишкек/•••••
* 74°E =&gt; 90°W Insat_3C † i=8° , [[:en:INSAT-4CR|Insat_4CR]] † &gt;&gt; † .
* 73°.5E===Das_Malediven==
* 73°.4E ••••Omsk•••••
* 73°E ###Mumbai † ####
* 72,1°Е [[Интелсат-22]]
* 70°E =&gt; 172°W Intelsat_707 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈10° , &gt;&gt; † S=9m^2 .
** 70°.5Е: Eutelsat_70B ( Frank_Stiller ( Ingo_Deufel ) ) i=0°, Dezember.2012 ..2025 .. Sea_Launch NDMG ( Pacific_Ocean_Cruise_to_Ecwator , Last_Start_SeaLaunch ) .
* 69°E ####Kabul † †####
** 68.5°Е [[Intelsat_20 ( IS_20 ) ]] ( Jimmy_Swaggart † ), i=0°.0 S=1m^2 August.2012 .. 2025 ..
* 66.0°E Интелсат 17_(Intelsat) i=0.0 2010..
*** 66°E =&gt; 64°E =&gt; 7°W =&gt; 83°W =&gt; 155°W =&gt; 135°E =&gt; 10°E =&gt; 18°W =&gt; 96°E =&gt; 9°E =&gt; 78°W =&gt; 28°E † : Intelsat_10 † ( PAZ_10 † ) =&gt; sds ( Br.Spears What_You_See ) i≈8°, 9° &gt;&gt; , † =&gt; reserve =&gt; † 15.Mai_2001 .. 09.Juli_2025 ..05.September_2025 .. 21.September2025 ..22.Dezember_2025 ..12.Januar_2026 ..29_March_2026 ILS 250t NDMG ( Proton_nsdap ) S=13m^2 .
* 65°E Amos_4 (жiд_лимита_поганая ), i=0° Зенит_3СЛБ 2013 НДМГ (жидовский_Королёв Энергия). Ельцин † .
* 64°E ======Workuta (67°.5)=====
* 64°.2E =&gt; 64°E Интелсат 906_(Intelsat) ( HarfenDuo ), i=5°, 2002 ..2025 .. 
* 63°.7E ••стартовая_позиция_45 Зенит_3SLB † † S_5••
* 63°.3E: ====Spielplatz_254 ( Ulibischew, Gawrilük, Sedel'nikow, Ditrih, Anёwa, Baranow, Filin † , Artühow, Pawlenko, Erofeewa ( Berija ), Gluhow, Krasnewskaja, Perewoznikow, Grej, Brodskij, Ciplakow † , Karelina i. , Minakowa ).==== 
* 63°E •••• стартовая_позиция_81 Протон, 700тонн НДМГ, 100Мt † † † † #### (46°с.ш.), to: Moscow=2100km. Leningrad=2600km . Krasnodar=1900km . Paris=4500km. BRD=4000km. Praga=  Stawropol'= Woronezh= London= Helsinki =  Stokgolm=  Mensk= Sofija=  Ankara=  Stambul=
** 63°E: Comsat_Baden_Württemberg_1 ( Die_Geschwister_Hofmann ) =&gt; to türksats_42°e ( КБВ ( 1/SWR ), 35943 , подсматривалка кызыхстынская азиатская косоглазая тупая ) ,  S=8m^2 i=0°.0, + H2Sat ( Hess_2 63.1°E =&gt; 42°E=&gt; 35°E=&gt; 26°E =&gt; 14°E+0.0°i =&gt; 8°E+0.0°i =&gt; 5°E =&gt; 0°.7E ) 30.September_2009 ..31.Märzt_2010 ..01.April_2025 ..September_2025 .. 19.Februar_2026 (i=0°.0) .. +Amazonas_2 .
*** 64°E &lt;=&gt; 120°E: Kosmos_2589 ( Sojus+Geonawt+Panzergeschützen ) i=1°, i≈0° Juni.2025 ..Januar_2026 Angara_Nord ( to: paris = 3000km. )
*** 18°W =&gt; 63°E =&gt; 64°E =&gt; 66°E =&gt; 57°E =&gt; 42°E =&gt; 32°E =&gt; 16°E =&gt; 141°W =&gt; 147°E =&gt; 46°E =&gt; 10°W: Olymp_Komplex_1 † ( Mögen_Eugen ) i=1°, 1.4°, i=1°.5 &gt;&gt; † , 28.September_2014 .. 23.August_2025 ..20.Oktober_2025 ..20.Dezember_2025 ..27.Januar_2026 † Military_polygon_pad.81 .
** 16°E: ====Andoja_2025 † failed , 21.01.2026 =&gt; 19.03.2026 =&gt; 09_April_2026 ( karlsruhe_zoo ) ====
*** 063°.9E =&gt; 143°.5E: Inmarsat_4_F2 ( Tu_SE + P.Kaas ) ( орбита типа tdrs ), i=5°, Sea_Launch, 154°.0W 00°.0S ., 08.Nowember_2005 .. 2025 ( Tscheljabinsk, 0.5Mt, air ) .
*** 63°E =&gt; 64°E Goes_15 (reserve, NOAA_CIA ) i=1° S≈2m^2 2010 ..24.Februar_2026 AFETR .
* 60°.3E WGS_10 ( U.S.: 44071 ) i=0.0° AFETR_2019 DELTA_IV
* 60°E ======Inta======
** 59°.7E &lt;=&gt; 59°.8E Ovzon_3 ( Daniel', OTAN_3, Konungariket_Sverige_1 натовская блядь с жидовскими звездочками ), i=0.0°, 2024 ..2045 . AFETR .
* 59°.5E •••• Vaygach_Isl. ••••
* 58°.5E =&gt; 58.6°E =&gt; 58°.5e [[KazSat-3|KAZSAT_3]] ( жидовский_пидр_олигофрен_нацистов_A.Hofmann ) , i=0°.0 ILS_2014.
* 58°E ••••Пермь † †••••
*** 57°E =&gt; 56°W=&gt; 89°W =&gt; 139°W: Astra_2A ( Anita Mögen_Engel ), i=6°, Augusto.1998 ..2025 ..18.April_2025.. &gt;&gt; † S=1.2m^2 ( Proton 250t NDMG , Moskauer_Koroljow ) .
*** WGS_F2 ( Mögen_Gregor USA_204 U.S.: 34713 ) i=0°.0 2009_AFETR .
* 57°E =====Petschora====
** 57°E nSS_12 ( Corinna_Zollner, NATO_Space_Services ), i=0°, 2009 ..2025 .. A_5 + Tor_6 0.9°W.
* 56°E ===Swalbard ( Neue Erde ) 20Mt ..50Mt ..60Mt., air=====
* 56,0°E [[Экспресс АТ1|Экспресс-AT1]]
* 56°E ••Salawat (NDMG)••
* 54°.9E =&gt; 55°e G-Sat_8 ( цыганские_выблядки жирные тупые китайские вомбаты шпион_присос_вредитель Вышвырнуть ) i=1° 2° ГКЦ_2011. 
* 54°.9E [[Ямал-402]]
* 54°E: Сосногорск
* 54°Е &lt;=&gt; 72°E &lt;=&gt; 78°E &lt;=&gt; 090°E: Радуга_1_5 ( Globus ) ( орбита типа tdrs ), i=14°, S=10m^2 ILS_28.August_2000 .. 28.August_2025.( Krasnojarsk, Krasnoznamensk ) .
** 54°E =&gt; 79°E: Gorisont_9 i≈10°, i=9° 1984 ..2025 ..2026 USSR pad.200 .
* 53°.0E [[Экспресс АМ6|Экспресс_АМ6]]
* 52°.8E Skynet_5D ( английские_выблядки ) i=0° gwiana_2012.
* 52,5°E [[Яхсат 1А]]
** 52°.0E: [[TürkmenÄlem 52°E|TürkmenÄlem]] 40617 (Galaxy_Turkmenistan_1 Томск) i=0.0° AFETR_2015.
* 51°.5E Belintersat_1
* 51°.5E ## Tegeran † † ##
* 51°E ••Ural'sk †••
* 50°.5E =&gt; 13°E NSS_5 † i=10° , &gt;&gt; † .
*** 50°.0E Türksat_4B ( Belsi ) ( Bejrut_150kT †, ground, DW . ), i=0°.0 . ILS_2015, proton, 250t NDMG .
* 50°E ## samara † † ####
* 50°E ## Baku † † † † ##
* 49°.0E [[Ямал_601]] (таюрский=жiдовская блядь, предатель с японской машинкой нацистов недобитков с хохлочичей пособником Фильченок, Коркунова, Заикин, Азарнова, обыденов.) . ILS (Proton, 250t NDMG ) 2019 .
* 49°E ####Kazan' † † ####
* 48°E ####Astrahan' † ###
* 47°E =&gt; 22°E =&gt; 36°E =&gt; 41°E =&gt; 46°E Syracuse_3A ( Alaska_2025 M=7 † , Japan_2025 M≈8 † ) i≈4° S=37m^2 + atom_bomb*2, A_5 orbital 2005 ..13.Dezember_2025
* 46°.8E ••••Эр_Риад † †##
** 046°.5E: SpaceWay_1 † ( SWeta_1 AT&amp;T † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=6° &gt;&gt; † Sea_Launch_2005_26April ( 154°W 000°S ).
* 46°.0E AzerSpace_1 (Iran_1) a.k.a. Africasat_1a
*** 45°.7E =&gt; 48°E Raduga_4 † ( Sonne_Kinder_4 † ) † ( орбита типа tdrs ), i=6°, 1978 ..2025 ..
* 46°E °°°°Saratow †°°°°
* 45°.8 ••••• Groznij † † ••••
* 45°.5E =&gt; 165°E Hispasat_1B i=14° † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), &gt;&gt; 1993 † .
** 45°.5E Syracuse_4A ( fbi_post ) i=0.0° 2021 ..2025 ..
** 46°E: Meteosat_9 ( Im_unsre_Hand_liegt_kleine_grüne_Erde, так давай её прибьём раз и навсегда ) i≈8°, 9° Dezember.2005 ..2025 ..19_January_2026
* 45°E Blagowest i=0°.0 August_2017 ..2026
* 45°E #### Jerewan † ####
* 44°.8E ## Тбилиси † † ##
* 44°.5E ## Кировокан † ##
* 44°.5E °° Stalingrad °°°°°
* 44°E ••••• Gor'kij(горький) •••••
*** 44°E: Thuraja_2 ( Горизонт ) ( Sch_Bёrner ), i≈8°, i=9° 10.June_2003 ..2025 Sea_Launch_LLC 154°W 0°N ( Boeing Norway Swerige Dnepropetrowsk Energija ( KZ ) ) .
** 42°E =&gt; 44°E i=.1° =&gt; 44.2°E =&gt; 44.3°E: Thuraya_4 i=0°, i=0.0°  ( Stambul_2025 M=6.2 ) ( Girl_In_The_Mirror_4 ( ехали_пираты_веслами_гребли_teil_4 ) Br. Spears, U.S.Strat.Com.: 62483 ), i= (6°, 5°, 4°, 3°, 2°, 1° ), 84°E+0.8°i, 50°E-0.5°i, 0.4°i, 0.3°i+42°e, i=0.1°. 04.Januar_2025 ..18.April_2025 ..20.Mai2025 ..26_January_2026 ..2050. AFETR.
* 44°.2E ##Мецамор_АЭС † ##
* 43°.8E ## Гюмри † † ##
** 41°.9E: Türksat_3A i=0°.0 2008 ..2025 .. S=24m^2.
* 42°.0E [[Türksat 4A|4A]] ( Türksat ) ( Adana_2023 3*M7.8 10^6† , + Alaska ) Москва Протон 250t NDMG .
* 42°E: Türksat_5B ( B.Egli ), i=0°, 2021_AFETR .. 2026 ..2041
* 42°E ## † Stawropol' † #
*** 42°E: Türksat_6A , i=0° , 2024 ..2050 .
* 41°.4E == † Tambow † ==
* 40°.5E •••• Архангельск † ####
* 40°.3E ==== † Wladimir Clopus ====
* 40°E |||||||Sobinka † † ||||
* 40°E ===Plesezk ( суперсинхрон, i≈1° ) R7 (V8), 10Mt. to: Moskau 1200km.===
* 40°.0E [[Экспресс АМ7|Экспресс_АМ7]] ILS ( чекисты_( бандеровцы )_власовцы_дизертиры разбойники_чурки_черножопые )
* 40°E ••••• Wologda •••••
* 39°.9E ==Jaroslawl' нефть труба †====
* 39°.8E ##Mecca † † † †##
* 39°.7E ===Rjazan'===
* 39°.6E ••Medina † †••
* 39°.5E **** Petuschki ***
* 39°.2E ##Woronezh † † † †##
* 39°E ••••Nowoworonesch_KKW † †••••
* 39°E ## † Краснодар † † †##
* 38.9°E: ***** Kirzhatsch, 290kT *****
* 38°.5E °°°° Elektrostal' Clopus °°°°
* 38°.2E ####Восход (Лоза) † † ####
* 38°E ••••†Frjasino †••••
* 38°E ##† Щелково † † † †##
* 38°E **** † Cahalowskij_AEROFLOT † † †****
* 38° ••Медвежьи_озера 70m †••
* 38°E #### †Жуковский † ( CIA ) † türkisch † † B1B F16 F17 ##
* 38°.0E =&gt; 37°.9E: Paksat_1R ( Paksi_1R ( pakschi ) ) i=0.0° 2011 ..2025 ..
* 37°.9E ####Калязин DSN † † ####
* 37°.8E ••••Капотня Московский_НПЗ † †••••
* 37°.8E ••••Новороссийск † ••••
* 37°.8 E ## † Kaliningrad Finskij_KleinStadt † † † †###### козлитина мельникова кулагин волчков уханева николаева кривова† прокофьева† салтанова ладыгин† вяземская быкова улыбышев назарова† бойцов ## † Jübilejnij † лидовский герасимов сергеев слепушкин меркулов морозенко† колобанов курушин† папазов† панарин жiд_кукушкин веселов игнатиева цаплина ковтун смородина багрянцева седельников ## † SS_Nsdap 37°.84 55°.92n † † † † ## 37°.8 SS_Globus † † ##
* 37°.7E == † Minischi † ( gerschengorina, pestrecow, golubewa, tigaschowa, lobusow ) kostischewa tscherednik bessonowa sluckij gerasimenko afanas'jewa guschin berljant † mamonow morozow mikluho tschelpatschenko kuz'min lopatin boguslawskij† zligostewa zabuzow sladkow glinkin ustinowa kostikowa misina antonowa sukatschew barischnikow † † ====
* 37°.6 ••••Бирюлево_ТЭЦ † 2GW••••
* 37°.6E ##Мавзолей террориста_Ленина /Ульянова /†##
* 37°.6E •• Хованская_вулиця † сережа_соловьев † †••
* 37°.6E # † † Леонтьевский_переулок ( nsdap ) † †##
* 37°.6E ##Метростроевская_вулиця † † † † ##
* 37°.6E ##Tula † †##
* 37°.6E ## † Nowinskij_bul'war † † ( NSDAP_U.S. ) Израэль † Шаляпин † Mischin_W † ##
** 37°.5E ••••Citi_U.S••••
* 37°.6E ##Огарева_улица ( МВД_СССР a.k.a. Boeing_Moskwa )
* 37°.5E # Химки † ( морозов, балан, макаревич, агеев, яроцкий, байков, ковальчук, ермаков, ермакова, курушин, тапуть, комаров, хайруллинн, селин, хайлов ) Ikea † ##
* 37°.5E ••Мосфильмовская_улица † † ##
* 37°.5E ## † Падальск † #
** 37°.4E ====Scheremetjewo ( BOEING_767 SWO_2 SVO_1 SWO_3 ) ====
* 37°.3E ===†Krasnogorsk ( Marasanowa † ) † †===
* 37°E Raduga_3 † i=4° S = 1 m^2 † 1977 ..2026 † + 11С861 .
* 37°E: •• † krasnosnamensk ( kowal'tschuk, loban ) remischewskij, rusakow, worob'jёwa, gluhow, schmatow, merkulow, dubowik, skurskij, tuschina AN. , meschkow, kotikowa, erofeewa, mel'nikow, lukojanow, andreew, krasnewskaja, sawina, krükow, pawlow, wlasenko, filippowa, anёwa, kukuschkin korkunowa kalinina sergantow tschekin jakimow bagautdinow uhanewa agapow schilin kowtun•• †
* 36°.6E Sicral_2 (fufel) nato, military i=0° 2015 .. S.America
* 36°.5E ##Малоярославец † ##
* 36°E ####Mozhajsk † ##
* 36°E ##Тварь ( Калинин ) † †##
* 35°.9E =&gt; 51°E [[Eutelsat_36B]] (бывший Eutelsat-W7) i=0° ILS_2009 ..2025 .. ( proton hrunitschew kgb fsb 250t_NDMG energija prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) . + 100Mt.
* 36°.1E [[Eutelsat 36C|Экспресс_АМУ_1 ( Eutelsat_36C )]] 250t NDMG ( T. Larsen † ) i=0°.0 ILS_2015 ( proton hrunitschew kgb fsb prokuratura policeien mosgorwoenkomat ) .
* 35°.7E •••••SLON (соловки )•••••
* 35°E ====Dnepropetrowsk † Zenit====
* 35°E •••• ADANA † † † ••
* 35°E ••†Курская_АЭС † † ••
* 35°E #### † Telaviv † † Jerusalim † † Haifa † †###
* 35°E =&gt; 34°E Jam_E ( Iran_3 ) i≈1°, i≈0° Ломанов Собянин Горбачев_М.С. † Шойгу Ковтун Колокольцев Сергеева Обносова Сокрутенко Рыскин (CIA) Жуков_Н_Н Пауков (BND) Feb_2026 ..11.März_2026 ..August_2026 .. ILS Proton 250t NDMG .
* 34°.9E ••••Нетаня••••
* 34°.8E ## Байер_Шева † #
* 34°.7E ##†Ашдод † †##
* 34°.6E ##†Ашкелон † †##
* 34.3°E ====Rzhew====
* 34°E •• Симферополь † ##
* 34°E •••• Bahtschisaraj••••
* 34°E ••†Петразаводск † †••
** 33°W: Skynet_4C ( Anëwa, Erofeewa, Ol'how, Sowerda, Netschiporenko ), i=13°, S=11m^2 1990 ..2025 Gwiana_1990 
* 33°.2E #### † † Евпатория DSN † ####
* 33°.5E ## † † Sewastopol' † † ##
* 33°E === Сеща † †====
* 33°.2E •••• Десногорск † ( Смоленская_АЭС рбмк ) † †•••
* 33°E ••••Murmansk••••
* 32°.9E =&gt; 123°W Galaxy_14 † ( Sawtsow, Kowal'tschuk ) , i≈4°, i=5° S=20m^2 &gt;&gt; , † ILS_2005 ( Proton Москва ) .
* 32°.8 E =&gt; 32°w: Intelsat_New_Dawn ( Intelsat_28 ) i≈1°. 2011 ..26.April_2025 ..2026
* 32°E ####†Николаев † †##
* 32°.5E ##†Poljarnie_Sory ( Мурманская_АЭС ) † † ##
* 32°E ====SMOLENSK †====
* 31°.5E =&gt; 135°E [[Астра_1G]] † UdSSR_1997 &gt;&gt; † ,
* Astra_5B i=0° =&gt; 23.5°E, Märzt_2014 .
* 31°.4E =&gt; 139°W Astra_2B † , &gt;&gt; † i=9° . 2000 france † .
* 31°E ##Южноукраинск_АЭС##
* 31°E •••• Nowgorod † ••••
* 31°E ##Каир † †##
* 30°,9E Türksat_5A
* 30°.8E =&gt; 44°W Eutelsat_31A † (a.k.a. EuroBird_3 †) i=9° , &gt;&gt; , 2003 .
* 30°.8E ## † Анталья † ##
* 30°.5E {{нп5|Arabsat_5A|ArabSat_5A|en|}}, i=0° 2010 ..2025 .. Arabsat6A
* 30°.5E ••••† †Kiew † †••••
* 30°.2Е •• † † Красное село †••
* 30°E #### † † Leningrad † † † † † † † ••• гатчина † мурино † всеволжск † выборг † ##
* 30°E •••• † Tschernobyl' † † ••••
* 30°E =&gt; 95°E Intelsat_907 † ( орбита типа tdrs S=10m^2 ), i≈5° i≈6° &gt;&gt; † , Ariane_4 . 2003 .
* 29°E ##### † † Istanbul † † ####
* 29°E ##† Кишинев † †##
* 29°E •••• † Сосновый_бор ( Ленинградская АЭС ) † ••••
* 29°E =&gt; 24°E=&gt; 10°E =&gt; 10°W =&gt; 20°W =&gt; 28°W =&gt; 50°W =&gt; 55°W =&gt; 61°W =&gt; 70°W =&gt; 93°W =&gt; 110°W =&gt; 126°W =&gt; 170°W: XTAR_EUR † ( oxana_b. ( rokossowskaja ) ) i≈4° 6.3m^2 12.Februar_2005 ..16.august_2025 .. 12.September_2025 † . &gt; , &gt;&gt; salaspils .
* 28°.5E •••• Винница ••••
* 28°.3E ••••Marmaris (Boeing_747 ) ****
* 28°.3E ==†Pskow ††=====
* 27°.9E ####†Narwa † †####
* 27°.5E ####Minsk † †##
* 26°.5E •• † † Ignalina_АЭС † † † ••••
* 28°.2E † {{нп5|Eutelsat 28A|EuroBird_1 †|en|}} ( Eutelsat_28A † , Eutelsat_33C † , Eutelsat_133WA † , Europeasat_1 † ) =&gt; 70°E &gt;&gt; † ., Astra_2A † =&gt; 57°E=&gt;56°W=&gt; † . , [[Астра 2Е|2E]]_Astra 28°.5E i=0° ILS_2013 ,
* 27°.5E #### † † Minsk † † ###
* 2F_Astra i=0° 28.2°E September_2012 ..
* 27°E ## † Izmir † † † † ##
* 26°.7E ####Нетышын_KKW † ##
* 26°E ====Tschernowitz===
** 26°E: Badr_5 ( Contschita_Wurst 250t NDMG ( A.Hofmann ) ) , i=0° 16m^2, Juni.2010 .. 2025 .. ILS ( Москва , Протон ) . + 100Mt .
*** Juice_2023 .. August_2024 ( Moon , Earth ) .. 31.August_2025 ( Wenera ( Afrodita ) ) ..September_2026 ( Erde ) .. 2034 ( zena, Ganimed ) .
* 26°E •••• Gowno_KKW ••••
* 26°E =&gt; 87°E Badr_6 † ( Arabsat † , W. Zheltowa † ) i≈2° 2008 ..20.Nowember_2024 † &gt;&gt; гвиана. , Badr_7 ( Arabsat 6B )
* 26°E ••••Островец† (АЭС) † ••••
* 26°.3E ##Loviisa_АЭС † †##
* 25°.5E Eutelsat_25B i=0° August_2013 .. 2026 ( Es’hail_1 )
** 25.5°E =&gt; 18°E =&gt; 15°E =&gt; 11°E =&gt; 0°E=&gt;17°W =&gt; 20°W =&gt; 35°W: Intelsat_2 i=2°, i≈3° S=3m^2 AFETR_1967 .. 11.September_2025 ..07.Januar_2026 ..30.March_2026
* 25°E #####† † Helsinki † †####
* 25°.3E ••† wil'no † † ••
* 25°E Skynet_5B , i=4° 5° 2007 A_5 † .
* 24°.3E ====Salaspils===
* 24°E ••† † riga † † † ••
* 24°E ====Lemberg====
* 23°.8E ••••Brest † †••••
* 23°.5E =&gt; 24°E =&gt; 23°.5E: Астра_3B ( astra E.Garantscha ), i=0.4°, i≈1° 21.Mai_2010 ..07.September_2025
* 23°E Angosat_2 ( Kristina_Bach Zeitlos_2025 ) i=0°.0
** Angosat_1 ( Die_Dirndl_Rock_Band Schlagerzeuger ) i=7°, 153°E &gt;&gt; . 2017_Senit .
* 22°.6E Echostar_12 † (XII) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), &gt;&gt; † AFETR_2003 .
* 22°.6E •••• Stallupönen ••••
* 22°.4E •••••Alt_Cattenau Schwarz_Cattenau••••
* 21°.5E [[Eutelsat_21B]] ( U.S.: 38992 ) Marina_Marina_Marina i=0° S=5m^2 2012 ..2026
* 21°.1E ••••Клайпеда ( Memmel' ) ••••
* 21°E •••• † Olkiluoto_АЭС † † ••••
* 21°E ###† † Warschau † † ##
* 21°E ##† Kaschau † † ##
* 21.2°E =&gt; 19°E =&gt; 29°E =&gt; 40°E: Türksat_1C † ( soap ) ( орбита типа tdrs ), &gt; i=11°, 12° S≈3m^2 1996 .. 2025 .. + Arabsat_2A † , 14° &gt;&gt; † .
* 20.5°E ==== Königsberg † ( Preußen ) ====
* 20°Е ••••† Краков † † ••••
** 20°.0E Arabsat_5C ( Ditrih_Brauer ) i=0.0°, i=0° 2011 ..2019 ..2025 ..
** 20°E =&gt; 132°E =&gt; 154°W: EKS_press_AM2 (орбита типа tdrs, с дрейфом ) (tbd: raduga), i=9° S=25m^2 &gt;&gt; † , ILS_2005_proton 700тонн хим.оружия . + 11S861 .
* 19°.5E ####†Лодзь †####
* 19°.2E: Astra_1KR ( Gorkin , Energija Koroljow ) i=0.0°, i=0° AFETR_2006 .. 2026 ,
** 19°.4E =&gt; 16°E =&gt; 15°E =&gt; 14°E =&gt; 3°E =&gt; 2°E =&gt; 1°E =&gt; 3°W =&gt; 5°W =&gt; 8°W =&gt; 11°W =&gt; 12°W =&gt; 13°W =&gt; 14°W =&gt; 15°W =&gt; 21°W =&gt; 24°.5W+i1° (39°W) : [[Астра 1L|1L]]_Astra ( Elisabeth_Hofmann ), i≈0° i≈1°, S=18m^2, &gt; , 2007  15.Dezember.2025 ..06.Januar_2026 ..14_Januar_2026 ..18_Januar_2026 ..22.Januar_2026 ..31.Januar_2026 ..10_February_2026 ..17.Februar_2026 (08.Märzt_2026) , A_5 + Galaxy_17 i≈3° =85°W S=11m^2 .
* 19°.1E ==Tschenstochau † ====
* 19°.2E: [[Астра 1M|1M]]_Astra ( Kristina_Bah ) i=0.0° 2008 ILS ( Proton 250t NDMG ) , 
* 19°.3E Astra_1N ( Die_Geschwister_Niederbacher ( Kaltenbruner ) ) i=0° Augusto_2011 ..2025 .. + B_Sat_3C ( a.k.a. JCSat_110R Japan 110°E NTSC ) .
** Astra_1P ( Melodie ) ( a.k.a SES_24 ) i=0° Juni.2024 ..Feb.2025 ..09_February_2026 ..2045 . AFETR.
* 19°E ••••† Budapescht † †••••
* 18°.6E ••••Гданьск ( Danzig ) † †••••
* 18°.6E ••† Sopot † ••••
* 18°E #####† †Stockholm † † † † ####
* 18°E •••• † Forsmark_АЭС † † † ••••
* 17°.8E •• † Upsala † † ##••
* 17°E •••• † Bratislava † †•••
* 17°E =&gt; 115°E Amos_5 † &gt; † 2011 . 
Amos_17 ( замкадыш_лимита_17 ) (9) i=0°.0 afetr F9 (fufel:tbd ) .
* 16°.6E ••••Brünn••••
* 16°.5E ••†Västerås † †##
* 16°.4E ====†Wena † =====
* 16°.0E: [[Eutelsat_16A]] ( e16a, 3_WC, eutelsat_3_WC ) china_2011 .
* 16°E ••† Dukowani_АЭС † † ••••
* 15°.8E Eurobird_16 † ( Eutelsat_16B † ) ( бывший Atlantic_Bird_4 †, AB_4 † ранее Hot_Bird_4 † ) =&gt; 78°E ( наклонная орбита ) , &gt;&gt; † .
* 15°.6E ##† Linköping † † ##
* 15°.3E ##Сиракузы † ##
* 15°E •••† Graz † ••••
* 15°E ##Катания † ##
* 15°E ##† Örebro † ••
* 15°E •••••••Chad_B1B••••••
* 15°E ####† Stargard † ##
* 15°E ••† Неаполь † †••••
* 14°E ••† Linz † † ••
* 14°E ####† † Praha † † † †#####
* 13°.4E ##Палермо † †##
* 13°.4E •••• † Pilsen † †••••
** 13°.2E: Comsat_Baden_Württemberg_2 ( S.A.Hertel, + BRD ) , ( КБВ 1/SWR отстой_немчуры_недобитой ) i=0°.0 , i=0° 21.Mai_2010 ..Dezember_2025 .. 19_February_2026 .. Deutschland_1918 2.7*10^7† † .
** 13.2°E &lt;=&gt; 27°E &lt;=&gt;28°E(Pskow) &lt;=&gt; 29°E &lt;=&gt; 30°e &lt;=&gt; 32°E &lt;=&gt; 33°E &lt;=&gt; 34°E(Rzhew) &lt;=&gt; 35°E&lt;=&gt;36°E &lt;=&gt; 37°E(Krasnogorsk) &lt;=&gt; 38°E &lt;=&gt; 40°E(Rjazan') &lt;=&gt; (tambow) &lt;=&gt; 42°E &lt;=&gt; 43°&lt;=&gt;44°E &lt;=&gt; 50°E =&gt; 54°E =&gt; 57°e =&gt; 64°E (Workuta) =&gt; 63.1°E. (omsk (tbd) ): H2Sat ( Sigrid ( Fatma_Mittler (Miller) ) &amp; Marina ) ( Hess_2, Germany_1 ), i=0°.0, i=0°, i=0.0°, i=0°.00 63°E =&gt; 57°E+i0° ( petschora ) =&gt; Uhta 54°E =&gt; Sindor 51°.9E =&gt; Knjaschpogost (†) Siktiwkar 50°.8E =&gt; 13°E =&gt; 5°E =&gt; 1°E . Juli_2023 ..2024 ..2025 ..06.Mai_2025 ..06.June_2025 .. 22.September2025 .. 30.September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 2040. ( Workuta =&gt; Moskwa =&gt; San Sousi ( Berlin ) =&gt; London ) A_5 mit Siracuse_4B .
** Lüsi ( Lüdmila ) , 2021.. 20.April_2025 ( Johnson_Donald ) .. Atlas_5 ( A_5 † , ussr ) .
* 13°E ===San_Susi======
*** 13°.0Е =&gt; 10°E =&gt; 23°E =&gt; 46°E =&gt; 50°E =&gt; 57°E: Радуга_29 ( Sonne_Kinder_29 ) ( орбита типа tdrs ) , S=11m^2 i=14°, 25Marte.1993 ..10.September_2025 .. 21.Dezember_2025 ..09.Januar_2026 11C861.
* 13°E ##† Salzburg † †##
* 13°.3Е =&gt; 13°W† Sicral_1 † ( Yep_My_Boss ) ( орбита типа tdrs ), i≈12° , S=26m^2 2001 , &gt;&gt; † .
* 13°E ••† †Malmö † † ••
* 13°.0E [[Hot Bird|=&gt; 33°E Hot Bird 13B 11.Sept.2023 ..2025 .. , =&gt; 12°E 13C_Eutelsat i=2°, 13D]]_Eutelsat
* 13°E ••••† † Italija_2016 † † M=6.2 † † † ••••
* 12°E ## Göteborg † † ## 
* 12°E ••† Ringhals_АЭС † †••
* 12°E: Blagowest_4 ( Политрук_1 A.Preil ) i=0.0° August_2019 .. ILS_2019 протон Москва 700тонн оружия химического . + 100Mt .
* 12°E ••••• Erding † (Münich_flüghafen ) †••••
* 11°.6E ##Münhen † †##
* 13°E ••••••• Rom † † † †  •••••
* 11.4°E ======Dahau=====
* 11°.4E =&gt; 11.5°E Sicral_1B NDMG ( дизертиры_немецко_фашистские молотов агапов коваленко тапуть комаров алтухов ковальчук даниленко гапеева макаревич ) i=2° Sea_Launch_2009 NDMG .
* 11°E ##† Nürenberg † ( Эльцин † Горбачев† Меркель† Путин† Хонекер† Улманис† Кравчук† Кучма† Слюнько† ) ##
* 11°Е ##† Флоренция † †##
* 11°E ##### † †OSLO † † † #####
* 10°E =&gt; 18°W Eutelsat_10A † ( бывший Eutelsat_W2A †, aka EUTE_10A † ) ( [[Eutelsat]] † ), i=2°, 3° &gt;&gt; † ILS 2009 Протон 250тонн НДМГ . + 100Mt .
* 10°.1E ## † Киль † ##
* 10°E ••† Gamburg † ••
* 10°Е •••• Карфаген ••••
* 9°.8E •••• † Caorso_АЭС † † ••••
* 9°.7E ##Хановер † †##
* 9°.5E ##† Кассель † †##
* 9°.2E =† Stuttgart † † ====
* 9°.2E ••† Милан † †••••
* 9°E **meSSkirch † (48°N) **
* 9°E ##Генуа † ##
* 9°E ====† Sachsenhausen (rsce) † ==
* 9°E =&gt; 82°E Eurobird_9A † ( бывший Hot_Bird_7A † ) i=2° Ariane † ,
* 9°E Eutelsat_9A [[Ka_Sat]] i=0°.0, i=0° ILS_2010 ( пиндосные_выблядки 700тонн хим.оружия протон москва ) . + 100Mt .
* 8°.8Е ##Бремен † † † †##
* 8°.7E ##Дармштадт † †##
* 8°.5E *****Frankfurt Main † †*******
* 8°.5E ## Цюрих † †##
* 8°.3E ••Mainz † †••
* 8°E •• † Leibstadt_АЭС † немчура_недобитки †••••
* 8°E =&gt; 84°E Thuraya_1 † ( орбита типа TDRSS, с дрейфом ) , &gt;&gt; † , 2000 Sea_Launch_LLC + † MCC ( CNIIMasch ) MMG , 10.Januar_2026 .
* 7°.7E ••••Turin † †••••
* 7°.5E ##Дортмунд † †##
* 7°E ••† Köln † † •••••••
* 7°E ##Bonn † ##
* 7°E ##† Эссен † †##
* 7°E ••••† Ницца † †••••
* 7°E =&gt; 139°W =&gt; 57°W =&gt; 39°W =&gt; 14°E Eutelsat_7A ( Eutelsat_W3A ) i=5° , 6° S=30m^2 ils_2004 Proton , 250тонн НДМГ 2004 + 100Mt ..22_February_2026 ..03.Märzt_2026 ..29.März_2026 .
* 6°.8E #### Дюссельдорф † †##
* 6°E ••••Cattenom_АЭС † †••••
* 6°E **† Jenewa†(46°n)**
* 6°E ####Annesi † †####
* 6°E ====Grenze=====
* 5°.8 E •• Stavanger † ••
* 5°E ###Marseille † † †##
* 5°E ••••Avignon_ГЭС † †••••
* 4°.9E =&gt; 5°E [[SES_5]] ils Протон 250тонн НДМГ ( бродская, лидовская, павлова, николаева, уханева, колобанова, багаутдинова, дмитриева, мурашова, авдюкова ) ., + 100 Mt 
* 4°.9 E ## Amsterdam † † ## Wolkow ran'ko ##
* 4°.8E ##Lion † † † †##
* 4°.8E Astra_4A ils 250t NDMG (UDMH) ( пиндосные_натовские_бляди: коркунова сергеева каменева ранько балашова орехов тополь андрианова колобанова николаева багаутдинова мурашова дмитриева авдюкова козлитина кондакова фукс ) . + 100Mt
* 4°.8E ###Chooz_АЭС † †####
* 3°.1E =&gt; 16°W Eutelsat_3A † ( sinosat_3 †, eute_3a †) † 2007., =&gt; 7°e [[Eutelsat 3D|3D]]eute ( aka Eutelsat_7B ) ( A.Kiewel ) i=0° 2013 ..2025.. ILS_pad200_USSR Proton 250t НДМГ ., + 100Mt Rascom_QAF_1R i=0.0° S=63m^2 August_2010
* 3°.3E =&gt; 53°W =&gt; 163°W Syracuse_3B i=3° August_2006 ..09.März_2026 ..18_March_2026 ..06_April_2026
* 3°E Eutelsat_3B ( fufel, paris_1814 5*10^6† ) 2014 Sea_Launch ( last ) Павленко Кравченко Легостаев† Кукушкин Анева Филин† Перевозников коровкин Крохина Лидовский Шишкова Марков Белявский Музычук Демчук Дзесов Соловьев ромашов Скурский Крутов Цыплаков † кузьмин † шапочкин† синявин†  Гаврилова Гаврилов Балашов Фастенко Гаврилюк Улыбышев Тиханович Тихонова Мурашова  планирование и ведение разбоев, диверсий, вооруженный мятеж, наркоторговля, растраты, предательство родины дизертирство убийства .
* 3°E ***мальорка † ( 39°.5n )†***
* 2°.4Е ##париж † † ( paris † ) Sergeew † , Semёnow †, Уважаева козлитина ( =48°.9n +30m ) † †•••••
** Integral i=90° † ILS_2002 ( proton_250t_NDMG + 11C861 ) . + 100Mt 
* 2°E •••• Nantes † †••••
* 1°.4E ##### Тулуза † ( 43°.6n ) † #### цыганские выблядки
* 0°.8E ••••Civaux_Station † †••••
** 0°E =&gt; 4°W =&gt; 3°W: Meteosat_13 ( Geonawt_2, -3km =&gt; supersynchron, U.S.: 64723 ) 4°W+i, ( Rammstein ( majakowskij ) Mir_(paz)_ist_kalt ) Johannes_Bersch. i≈1° 01.Juli.2025 ..02.Juli2025 ..10.Juli2025 ..Dezember.2025 ..07.Januar_2026 ..14_Januar_2026 .. 2050 . AFETR .
* 0°.8E ••••Grain_Station † †••••
* 0° ••† † † London † †••
* 0°.3W ##Валенсия † ##
* 1°.5W ##Lids † ( Komarow, Makarewitsch, Taput', Selin ) † † †####
* 1°.5W ##Нант † †####
* 2°W ##Mantschester † ( Tschekin, Spirin, Leschnew, Ageew, Kuruschin, Smoljakowa, Meleschko, Molotow, Morozow, Kalatschewa, Krutow, Klimow † †## †
* 2°.4W ••••Torness_Atom_Station † †••••
* -2°E ##### Birmingham † † ####
* 3°W ••••Heysham_Station † † ••••
* 4°W •••• Glasgow † † •••

== Нимкураи ғарбӣ ==
** 0°.7W: Thor_7 ( Königreich Norwegen_1 ) , i=0°.0 , 26.April_2015 ..2025 ..2035
* 0°.8W =&gt; 147°E Тhor_3 † i=12° , &gt;&gt; †, [[Thor 5|Thor_5]] ( немчура_поганая_дизертирная_недобитки с жiдовскими звездачками ) , 0.0°i ILS_2008 250t_NDMG ., 6 ( Thor, опущенные_в_жопу_норвеги ) (Bagel)
** 1°.0W =&gt; 0°.95W Интелсат_10_02 ( Intelsat, Чур_КА_4 ) ( Thor_4 пиндосные_бляди с жижовскими звездачками ) , i=0°.0, ILS_2004 ( Протон_Москва 700тонн хим.оружия ) .
* 1°.2W =&gt; 60°W =&gt; 73°W Skynet_4E † , i=12°, &gt;&gt; 1999 ..2025 †
* 3°.4W =&gt; 128°E МетеоСат_8 † (MSG_1 †) † ( Meteosat † ) i=11° , &gt;&gt; † . Surinam . Augusto_2002 .
* 3°.8W ===== LaSagra_Madrid, † 29.April_2025 † =====
* 4°W =&gt; 131°E Амос_2 † i=8° , &gt;&gt; † , ILS ( proton Москва баранов поповкин † 250t_NDMG ) , [[Amos 3]] ( жид_3 ) ( Amos ) i=0.0° , i≈0° ILS_2008 2008 ..2026 Senit_3SLB.
* 5°W =&gt; 123°W Atlantic Bird_3 † ( eutelsat_5 †), &gt;&gt; i=6° † .
* 7°W Нилсат † , &gt;&gt; †, 102_( Nilesat † ) † (Usamow) i≈8° &gt;&gt; † 2000.
* 7°W =&gt; 39°E Atlantic_Bird_4A † ( Hot_Bird_10 † Eutelsat_3C † AB 4A † HB_10 † eutelsat 13D † eute_3c † ) ( sergeewa karelina kozlihina borisjuk korkunowa bikowa ), i≈2° &gt;&gt; †, 2009. france_jude †.
** 7°.3W: Atlantic_Bird_7 ( a.k.a. AB_7, Eutelsat_7WA ), i=0°, 2011 ..2025 .. Sea_Launch (Pacific_Ocean ).
* 8°W =&gt; 41°E Atlantic_Bird_2 † ( Eutelsat_8 †, Eutelsat_12 † ), i=6° &gt;&gt; † france_2001 † S=14m^2 .
* 9°W ====Cabo_Touriñán===
* 10°W HellaSSat_2 ( Yunanistan_1 ) (орбита типа tdrs), i=6°, 7° 2003 ..2025 AFETR .
* 10°W &lt;= 19°W &lt;= 123°W Hylas_1 i=5° 2010 ..19_February_2026 .. A5 + Intelsat_17 .
* 11°W: [[Экспресс АМ44|Экспресс_АМ44]] (лысая жидовская эсэсовская развалюха) ([[Экспресс (КА)|Ex_pre_SS]]) ( Tschetschnja 10^5† ) i=2°, i=3° S=26m^2 ILS (протон) , ссыльный полигон_4. 2009 ..2026
* 12°W WGS_9 ( 42075, USA_275 ) i=0°.0 AFETR_2017
* 12°.5W =&gt; 72°E Atlantic_Bird_1 † ( AB_1 †, Eutelsat_59 †, Eutelsat_36 †, Eutelsat_12 † ) i=7° , &gt;&gt; †. france †.
* 12°.5W =&gt; 109°E Eutelsat_28B † , &gt;&gt; †, i≈4°, 5° . 2008 . france (с жiдовскими звездачками) .
** 13°W =&gt; 32°W =&gt; 40°W Horisont_30 ( 42 S=13 ) i=14° , Intersputnik_1994 .
* 13°.3W =&gt; 56°W Gorisont_26 ( 37 ), i=14° S=8m^2 &gt;&gt; †. 1992.
* 14°.0W [[Экспресс АМ8|Экспресс_AМ8]] EkspreSS Am8 ( Jugoslawija JuSSR ( Österreich ) 2*10^6† ) , i=0°.0 ILS .
* 15°W =&gt; 112°W ТелСтар_12 † ( Telstar_12 †, a.k.a. Orion_2 † ( Rigel) ) i≈8° 1999 . &gt;&gt; † . Ariane .
* 15°.5W =&gt; 18°W ИнмарСат_3_f2 ( Inmarsat ) , i=9° &gt; † =&gt; reserve ILS Proton 250t NDMG .
* 16°W: ====Canaris_Inselen ( La Loona (jAnus) )==== 3mal1, Andy_Borg (Wasilij_Wasiljewitsch), Madonna.
** DISCOWR ( L1 MKF_6 DDR+UdSSR ) 2015 ..2016 ..2017 .
*** Imap ( L1 ) 23.September_2025 .. 22.Oktober_2025 ..November.2025 ..11February_2026 ..07_April_2026 AFETR . 4LD +2 +F9 .
** Capstone 2022 ..2025 ..2026 Luna, RL.
* 16°.4W [[Луч_5Б]] † ( Lutsch_5b brodskij lidowskij pawlenko skurskij ) ( орбита типа tdrs ), † i=10°, ILS_2012 Протон , 250 тонн НДМГ, поправь_намордник .
* 18°W ===== Pointe des Almadies =====
* 21°.5W =&gt; 35°E NSS_7 † , i=9° S=14m^2 &gt;&gt; † . 2002.
* 22°W nSS_14 (SES_4), i=0.0°, 2012 ( moskwa, koroljow, kamenewa ).
* 24°W =&gt; 24°E =&gt; 111°E Космос_2379_(Cosmos) † (наклонная орбита), i=13°, S=28m^2 ILS_2001 (Lockheed ) + 11С861 (109°E). 09.January_2026.
* 24°.5W =&gt; 137°W: Интелсат_905 † =&gt; SDS ( Intelsat ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, &gt;&gt; ( Feb_11_2025 .. 14_May_2025 ) † =&gt; S=12m^2. Paris_Rammstein_Tuluza 
* 26°E: Электро_1 † ( 37344 ) i=9° S≈0m^2 (фикция) ILS_2011_20_Januar, &gt; . † . Зенит_3SLB ( Ленинск , Казахстан, Грей Пайшер ) .
*** 27°.5W =&gt; 104°W =&gt; 113°W =&gt; 117°W =&gt; 124°W =&gt; 133°W =&gt; 143°W=&gt;153°W =&gt; 154°W=&gt;167°W =&gt; 179°W=&gt;149°E =&gt; 125°e+0.2i =&gt; 95°E =&gt; 74°E =&gt; 32°E=&gt; 27°E+.3i =&gt; 6°E =&gt; 1°W, &gt;&gt; 6°\day =&gt; 29°W: Intelsat_901 † ( L. Worobjëwa ) ( орбита типа tdrs ) , i=0°, i=1° S=16m^2 June.2001 ..2025 ..April.2025 ..30.Juni2025 . 154°E =&gt; 33°W: +MEV_1 ( N.G.) i≈1°, i=0° ILS_2019 ( PROTON 250t NDMG ) .
**** Mars_Odyssey † ( Br. Spears oops!... , Marte ) SequoiaCocos_Ares_Nord_pole + H2O April_2001 .. Oktober_2001 ..2025 D_II.
**** Engineer_2020 † ..03.April.2021 ..18.Januar_2024 † Marte ( B.Egli tochter_paveak ) Atlas_5 RSFSR.
* 29°W Telecom_2D † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), &gt;&gt; †, париж рамштайн тулуза.
*** 29°.5W =&gt; 27°W =&gt; 31°W =&gt; 32°W Intelsat_904 (sds_NATO ) ( Kubasow Eliseew ронкин мудрецов музычук титов павленко ранько гаврилова колобанов лобан шапочкин† ковтун чекин белявский соловьев скурский красневская савина HP ) ( орбита типа tdrs ), i=6°, i≈7° 23.Februar_2002 .. 29.Juni2025 .. Oktober.2025 ..2025 ..14_Januar_2026
**** Kliper ( Alisa ) , ( Märzt_2025 ( Marte ) ..Dezember_2026 ( Die_Erde ) ..2029 ( Zena ) ..2030_Europa ( Zena )  ) . F_9 H , KSC , Florida .
***** Der_Mond ( 0.5°: from Earth ) 10.March_2026 0°: 02:30MSK (Moskau) &gt;&gt; .
* 30°W Хиспасат (Hispasat),
* 30°W Spainsat i=0.0° , i = 0° S=30m^2 2006 ..2025 .. 2026 + Eutelsat_9A † i=2°, &gt;&gt; (a.k.a. HB_7A † , Eutelsat_HB_13_E † ) † 164°E &gt;&gt; .
** 30°W =&gt; 33°E =&gt; 30°E &lt;=&gt; 31°E &lt;=&gt; 32°E+i0° &lt;=&gt; 38°E+0.3°i =&gt; 39°E =&gt; 39.5°E+0.3°i =&gt; 29°E-.3°i =&gt; 29°E + 0°0 : Spainsat_NG_1 ( вражеская жiдовская натовская блядь . уничтожить , сбить ) ( Tschicade ), i=2°, 1.6°, 1.3°, 1°, 87°E+0.9i, 0.8°i+59°E, 50°E-0.7°i, .5°, 30°E-0.4°i, 34°e+0.2°i, 33°e+0.1°I, i=0.0° . 30.Januar.2025 .. 31.Juli.2025 .. 29_september2025 .. 28_Nowember2025 ..12.Dezember_2025 ..17.Dezember_2025 ..25_Januar_2026 ..14_Februar_2026 ..2050 .
*** 30°W Spainsat_NG_II ( Artamon, Mensk_2016_01_05 ) 22. =&gt;23.Oktober_2025 ( PDT ) hmin=410km =&gt; 3100km =&gt; 4000km+16°_90°E ..i=15°+20°e ..04°E+15°i ..51°W+15°i (14.Februar_2026) .. 22.April_2026.. AFETR .
* 34°.5W =&gt; 179°W Интелсат_903 ( Intelsat ) i=7°, S=29m^2 &gt;&gt; † ILS_2002 (Протон, 100Mt ) .
* 35°W =====Ponta_do_Seixas====
* 35°.2 ••Natal † ••
* 37°W =&gt; 11°E Galaxy_27 † ( Telstar7 † ) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈9°, 10° &gt;&gt; † , 1999 .
* 37.5°W ТелСтар_11N ( Telstar ) (наклонная орбита), i=0°.0, ILS_2009 ( москва, краснознаменск ) Proton 250t NDMG .
* 37°.5W NSS_10 (AMC_12 (a.k.a. General_1i) ), i=5°, i=6°, S=8m^2 2005 .. 2025 ILS ( PROTON ) , military_81 .
** iSS † 1998 ..2025 ( Integrated_truSS_Structures S0 ..S6 † P1 ..P6 ) 2000 ..2026 †
*** ProgreSS ( mu_mu, FockeWulf, Zenit_sat. , =10Mt, bion ( holera ebola ku mazer antrax ) 700kg NDMG ) 194* ..1961 ..11.S_2025 summe=200шт +700senits .
*** Space_Shuttle † ( Tschekin, Zelenschikow ) 1981 ..2011 † .
**** NASA_Discovery (Prospekt des Kosmonauten ) .
**** SS_Columbia † ( yude ) † 2005 †.
**** SS_Challenger † ( Samanta_Smit † ) †.
*** SojuS ( Focke_Wulf ) с сифозными обезьянками 1967 ..2025 160шт 300kg_NDMG
*** Ci_gnus, 2013 ..
*** Dragon, 2010 ..2020 † ..2026 ( SX (Boeing_Penny) )
* 40°.5W =&gt; 162°E nSS_806 † , &gt;&gt; † .
** 042°.3W =&gt; 16°E =&gt; 24°E: USA_170 27875 ( Mila_Paveak ( sea_launch ) Salaspils ) ( орбита типа tdrs ), i≈10°, 2004 ..2025 ..07.Januar_2026 ..10.Märzt_2026 AFETR_2003 Delta_IV_U.S. .
*** WGS_F1 ( U.S.A._195 ) i=0° 2007 ..10_February_2026 AFETR
* 44°W # Alcantara † ( украинские_террористы ) # †
* 45°W =&gt; 43°W =&gt; 89°E =&gt; 60°W =&gt; 64°W =&gt; 98°W =&gt; 146°W =&gt; 121°E: Intelsat_11 (Paz_11), i≈2°, i=3°, &gt;&gt; † =&gt; reserve. 2007 ..15.Märzt_2025 ..05.September_2025 ..06.September_2025 ..06.Januar_2026 + Optus_D2 (fufel) 160°E, &gt;&gt;. paris_2007 †.
** 48°W: Italsat_1 † ( Italia_I ), i=15°†.
* 46°W: TDRS_6 (U.S.:22314) i=14° S=27m^2 January_1993 ..2025 …24.January_2026 afetr
** 50°.0W =&gt; 65°E =&gt; 6°E =&gt; 39°W =&gt; 86°W =&gt; 10°E &gt;&gt;, Pan_Amerecas_9 † ( Intelsat_9 † , PAS_9 † , Paz_9 † , PAZ_23 † ), орбита типа tdrs , i=9°, i≈10° S=36m^2 28.Juli.2000 ..23.Januar_2024 ..03.June_2025 ..10.Juli_2025. †. Sea_Launch_LLC ( 154°W 0°N ). Merkulow_Alexandr_Wladimirowitsch.
** PAZ † † ( Kwant † , Kwant_2 † , Die_Natur † † ) ( KH † , La_CroSSe † , Arkon, Hubble † , ikonos † , eros, spot † ), 1986 ..23.Märzt.2001 † ( verbrannt ).
** Scott_Amundsen ( Annette Krause, Süsanna_Nett, N.A.Bej †, Rozhdestwin †, Fёdorow, branetz, bagautdinow, Legostaew †, uhanёwa, Kukuschkin, Waschurin †, A.Preil ). 
* 49°W TDRS_3 i=13° AFETR September_1988 .. 2026
** 50°W Intelsat_902 ( орбита типа tdrs ), i=5°, i=6° S=14m^2 August_2001 ..2025 ..27_January_2026
** Hera ( a.k.a. Zena, Atina )_2024 ( 12.Märtzt_2025 Marte ..Januar_2026 Diemorfius ) AFETR. F9 ( Zenit_UdSSR.mod ).
* 051°.1W Bonum_1 † ( Hariton_ow P.  S. Samoni ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) &gt;&gt; † afetr_1998.
* 52°.3W =&gt; 37°W =&gt; 102°W TDRS_I † ( 9 U.S: 27389 ) † ( орбита типа tdrss ) ( battle_hymn ) , i≈11° i=12° , S=5m^2 &gt;&gt; † , AEFTR_2002 ..31_March_2026
** WGS_F5 ( USA_243 , Anita&amp;Alexandra_Hofmann 2024_My_Star ( alte_Kuh ) ) i=0.0° Delta_IV
* 53°W •••• Guiana † немецкофашистские недобитки, жiды † A_4 † A_5† ••••
* 56°W ••••• † Newfoundland † ••••
* 58.0°W: Intelsat_21 (Galaxy_IIIC_tru : TBD) =&gt; sds ¡S=42m^2 i=0.0°, i=0°, i=0.°0 (Nimitz_rd., Ca. LLC) Sea_Launch.S.A ( Zürich, Bern ) ( 154°W 00°S +0m ), (Augusto_2002 SeaLaunch_LL(c) ) August_2012 ..August_2025 .. 07.Januar_2026 ..
** 59°W =&gt; 31°E: ExpreSS_A4 † ( 4A † ) † ( Expreso † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=11° S=33m^2 , † &gt;&gt; ILS ( Протон, 700тонн химического оружия + наркота в цистернах ) *June_2002 ..2026, 10_июня .
*** Amazonas_3 ( Asereje, + M. Paveak ), S=15m^2 i=0.0°, i=0° 61°W: 2013 ..2025 .. 07.Januar_2026 .. 2030.
* 61.5°W EchoStar_3, &gt;&gt; †.
* 63°W [[Telstar_14R]] i=0.0° ILS_2011. S=13m^2.
* 63°W ===== EEZ( Ost )_US ===
* 63°.2W =&gt; 107°W Intelsat_12 † ( PAS_12 † ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=8° Paz_12 † , &gt;&gt; †. paris_2000 .
* 65°W =&gt; 153°E Intelsat_805 † ( орбита типа tdrs с дрейфом ) , i≈7°, i=8° &gt;&gt; † S=13m^2 , AFETR_1998 .
* 65°W Brasilsat_B2 †, &gt;&gt; †.
* 70°W Brasilsat_B4 † , &gt;&gt; †. + nilesat_102 † , &gt;&gt; †.
* 71°W =&gt; 12°W nAhuel_1 † , &gt;&gt; i=12° † .
* 71°W: ====Boston † †====
* 71.8°W Arsat_1 ( WDR ) i=0.0°, + =&gt; Intelsat_30 95°W i=0.0°. 2014 KZ_Surinam.
* 72°.5W =&gt; 5°E DirecTV_1R † ( Kriwencow , Beljawskij , Blagow , Tscherlenjak) , &gt;&gt; i=11° † . 1999_Sea_Launch (pacific_ocean) † S=4m^2 .
* 72°.6W Astra_2C † ( орбита типа tdrs ), &gt;&gt; ILS ( Proton 250t NDMG_Lockheed, Москва ) † .
* 72°.7W [[Nimiq_5]] ( 35873 ) , i=0° , i=0°.0 ILS ( PROTON_250тонн химического оружия ) 2009 ..2025 breeze_ndmg
* 74°W ###†montreal † ####
* 74°W =&gt; 14°W SBS_6 (U.S.: 20872) † i=13° S=25m^2 , &gt;&gt; † . 1990 .
* 74°W #### † New_York † † † † ##### † .
*** 74°W: Amazonas_4A ( Chili_2014, M=8.2,+7.6, +Californija ), i=0.0°, i=0° 2014 ..2025 ..2035.
* 74°.9W Galaxy_9 †, i=11°, &gt;&gt; †, AFETR_1996.
* 75°W Brasilsat_B1 †, &gt;&gt; † .
* 75°W ••••Филадельфия † †••••
* 76°W ## Ottawa † †##
* 76°.8W =&gt; 81°W Galaxy_4R † ( наклонная орбита ) , i=12° , i=13° &gt;&gt; † , April.2000 .
* 77°W EchoStar_4 †, 1998 &gt;&gt; † ILS.
* 79°W ### toronto † † ####
* 77°W #### † Washington † † † † #### †
* 79°W =&gt; 40°E Americom_5 † ( GE_5 † ) ( Эквадор_2023 ..2025 M≈7*3 † ) , i=11° S=9m^2 &gt;&gt; † .
* 79°W Satcom_C3 †, &gt;&gt; †. 1992.
** 81°W: Arsat_2 ( U.S.: 40941 A.M.Kaufman, Dont_ cry, Argentina.. ), i=0.0°, 2015 ..2025 ..2026 ..2040
* 79°.5W ••••Панамский канал † †••••
* 80°.5W #####AFETR( 28.5°N ) † A_5 † Delta_IV † F9 SLS##### to: paris =15min. 100Mt + COVID .
* 81°W DirecTV_7S † ( Jim_ Maser ) † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ), i=4°, 2004, &gt;&gt;, † Sea_Launch LL(c) .
* 81°.4E ••••Orlando †••••
** Star_Link, =8000= ( =5Geo.Sats. , 2025: 7500, 2026: 8000= . ) , 2018 ..2025 . © Dworzhak_Hofmann , 2015 . F9 ( Zenit_mod . ) .
*** StarLink +1500Sats . ( 2025: minus500, 2026: +0 Satz., February_2026: +140= , Märzt_2026: +500 (Summe=10000=) , +600 (10000+) : April_2026 ) ( +1Geo.Sat. , +2Geo.Sat. , verdammt Intelsat_10 † ( movers reserve =&gt; † ) , Intelsat_17 =&gt; sds (2025) , Intelsat11 ( movers reserve ) ) , Intelsat_15 =&gt; SDS ( 2025 ) , Intelsat_6 † , Sigrig&amp;Marina , 2025 ..26.Februar_2026 ..27_März_2026
* 83°W ====Windsor † †====
* 82°W =&gt; 109.5°W Nimiq_2 ( Canada_1 холоп_латиносов ), i=8°.5 i=9°, ILS ( Москва, СССР, Протон 700тонн хим.оружия ) 2002 ..2025 , Nimiq_3 † (холоп_латиносов †) 12° &gt;&gt; † ( DirecTV_3 † ) .
* 82°W ••••Conesville 2GW••••
** 82°W nimiq_4 i=0°.0 ILS_2008 ( proton_udssr 250t NDMG ) .
* 83°W: ****Detrojt† Atens Brejdenton Gejnswill † dirborn † ***
* 83°W =&gt; 154°W †AMC_18 † &gt;&gt; † i≈2° 2006 ..November.2023 ..17.March_2026 .
* 84°W Brasilsat_B3 †, 1998 &gt;&gt; †.
* 85°W =&gt; 133°E XM_1 (U.S.: 26761) † , &gt;&gt; † i=9° . Sea Launch_LLX S=25m^2 . 08.May_2001 .
** =&gt; 99°E XM_2 (U.S.: 26724) † ( Schumilin †, Gudilin †, Filin †, Aliew ), Мешков_алексей &gt;&gt; i=9° † Sea_Launch_LLC_March_2001 † S=25m^2 .
* 085°.1W &lt;=&gt; 86°W &lt;=&gt; 81°W &lt;=&gt; 76°W &lt;=&gt; 72°W &lt;=&gt; 68°W &lt;=&gt; 65°W =&gt; 178°W + 0.1°i =&gt; 176°E =&gt; 148°E+0.2°i =&gt; 144°E =&gt; 142°E =&gt; 138°E =&gt; 133°E =&gt; 112°E =&gt; 95°E =&gt; 90°E =&gt; 88°E =&gt; 80°E+.2°i =&gt; 77°E =&gt; 71°E =&gt; 64°E (workuta) =&gt; 52°E. =&gt; 46°E =&gt; 22°E =&gt; 3°W =&gt; 40°W =&gt; 45°W =&gt; 50°W =&gt; 55°W =&gt; 60°W =&gt; 65°W =&gt; 70°W =&gt; 75°W =&gt; 89°W+0°.3i =&gt; 96°W =&gt; 97°W ==&gt; 113°W =&gt; 116°W =&gt; 121°W =&gt; 131°W+0°.3i † : XM_3 † (U.S.: 28626 Rhythm † ) † , i=0°, i=0.0°, i=0°.3 S=14m^2 Alexandra Mart_2005 .. September_2025 .. 22.Oktober_2025 .. 28.Nowember_2025 ..06Dezember_2025 ..26.Dezember_2025 ..01.Januar_2026 ..06.Januar_2026 ..16_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..29.Januar_2026 ..30_January_2026 ..31.Januar_2026 ..02_February_2026 † ..24_March_2026 (i=.4°+10°W) &gt;&gt; S=14m^2 ., Sea_Launch ( LL (c) ) † , Senit_3SL ( 154°W 0°N ) . + SiriUS_3 30.Nowember_2000.
*** 85°.2W: XM_9 (Wera) , i=0°.0, 05.Dezember2024 ..20.Dezember_2024 ( 88°W ) ..21_January_2025 ..09_February_2026 ..2050. AFETR .
*** 85°W =&gt; 120.5°W =&gt; 118°W =&gt; 116°W: XM_10 ( U.S.stRat.Com.: 64290 ) i=0.0° ( Tat'jana ) 06.Juni.2025 ..23.June.2025 .. 01.August_2025 ..Nowember.2025 ..25_January_2026 ..2050. AFETR military_PAFB, LC_40 , 108°W-0.3°i , 0.1° 121°W. 
* 86°W ####Nikaragua † †####
* 86°W •••• Indianapolis † ••••
** 87°W =&gt; 72°W: Americom_3 (GE_3) i=7°, AFETR 04.September_1997 ..05.September_2025
* 87°.2W [[Тупак Катари (спутник)|Тупак_Катари]] ( Sinjawin † , фастенко, шапочкин † , павленко ) . 
* 87°W SeS_2 2011 ..2026
* 88°W === Chicago, U.S.Con. † †===
* 88°W =&gt; 102°W Gorisont_32 ( 44 ) ( Stiele_Nacht ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i=14° 1996_протон_к ( schiekelsgrubber_moskau ).
* 89°W •••• †Byron_Station † ††••••
*** 89°W =&gt; 88°.7W =&gt; 68°W =&gt; 62°W =&gt; 60°W =&gt; 59°W =&gt; 57°W =&gt; 56°W =&gt; 54°W =&gt; 53°W =&gt; 51°W =&gt; 49°W ==&gt; 47°W =&gt; 39°W =&gt; 37°W =&gt; 35°W =&gt; 27°W ( 5°W ) : Intelsat_Americas_8 + 0 . ( a.k.a. Galaxy_28 , Natali.Wil'jams_Intelsat ) , i=2°, i=3° S=17m^2 2*.June_2005 .. 2025 .. 14_Januar_2026 ..21.Januar_2026 ..23.Januar_2026 .. 24.Januar_2026 ..31_January_2026 ..19.Februar_2026 ..28.März_2026 ..(08_Märzt_2026) Sea_Launch_LLC ( 0°N 154°W ) . С.Ковалевская , Чёбышев .
*** 89.5°W =&gt; 75.2°W: GOES_U (DemetriUS Wjetnam_1975 4*10^6† ), i=0.0°, 2*.June_2024 ..2025 .. AFETR.
* 90°W: ****Galapagos_Inseln_+5°*****
* 90°W #### New_Orleans † †####
* 090°.3W =&gt; 68°E Estrela_du_Sol (U.S.:28137) † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) a.k.a. Telstar_14 , &gt;&gt; † . Sea Launch_LL_January_2004 S=13m^2 . †
* 91°W ••••Muscatine••••
* 91°W Nimiq_1 †, &gt;&gt; †, ILS, 250t NDMG.
** 91°W: Intelsat_40E ( Iwon_Morris ) i=0°.0 April.2023 ..2025 ..09_February_2026 ..2043 AFETR .
* 91°.1W Nimiq_6 ( Canada NATO ), i=0°.0 S = 26 m^2 ILS ( PROTON, 250t NDMG ) 2012. 2012 ..2026 .
* 93°W =&gt; 11°W Galaxy_26 † i=11° , &gt;&gt; † , ILS_1999 Proton 250t_NDMG .
* 93°W •••• Sain_Paul † †••••
* 93°.1W Galaxy_1 † ( орбита типа tdrs ) † , &gt;&gt; † , i≈6°, 1999 .
* 93°.2W •••• Minneapolis † †•••
* 94°.5W ==== Kanzas ====
*** 095°.1W =&gt; 95°W: Galaxy_3C (97) , i=3° , S=36m^2 , 15.Juni_2002 .. 2025 .. Sea_Launch_LL(c), ( 154°W 0°S ) .
** 95°W: Horisont_29 ( 41, Horizont ), i=14°, Intersputnik_1993.
* 96°W Echostar_4 (орбита типа tdrs, c дрейфом), &gt;&gt; †, ILS 1998 .
* 96°W =&gt; 86°.2W Sirius_FM_5 i=0.0° proton moskau, 700t hemical, 100Mt 2009 ..2025 .. ILS.
* 96°.7W ••••Lincoln••••
* 97°W =&gt; 58°W Galaxy_25 † ( a.k.a. Telstar_5 † ) i=7° , 1997 &gt;&gt; † . ILS 700t NDMG Протон Москва оружие химическое .
* 95°.4W #### † Houston † ( 29°.8n +100m ) ####
** 97°.0W Galaxy_19 ( Intelsat19 ), i=0°.0, i=0° S = 16m^2 Sea_Launch 2008 . Спижженный_жидами_коммуняками_дизертирами_шайкой_шпионов Senit_3SL + Boeing ( Лабинова Крохина Грей Анева Буров Жаткина Староверов Корепанова Орешкин Игнатиева Колосанов Бродский Лидовский Грибачов Павленко Кравченко Вишняков Зеленщиков Панарин Юрченко Чекин Хватов Вахрамов Якимов Стрекалов † Легостаев † ) .
* 97°W =&gt; 51°E EKS_press_AM3 † i=7° ( орбита типа TDRS, с дрейфом ) , &gt;&gt; † , ILS_2005 ( Lockheed_Energija ) .
* 98°W •• Austin † † † † ••
*** 115°W =&gt; 118°W =&gt; 118°E: Raduga_17 ( Tschernobil'_26.April_1986 † ) Regen_Bogen , i=10°, 1986 ..2025 ..02_April_2026
**** Lunohod_1 ( Луна, USSR )
***** Luna_27 ( Луна ,  ) 2029 =&gt; 2032
**** Lunohod_2 ( Луна , USSR )
***** Luna_27Б ( Луна ,  ) 2030 =&gt; 2036..
* 97°.5W == chrisri_corp. † † † † † 2024 ..2025 † † † † † †. == Tschertok .
* 98°.9W •••• Сан_Антонио † †••••
*** 99°.0W: Galaxy_16, i=0.0°, Sea_Launch_2006 . Juni_2006 ..31.Januar_2026 ..
* 99°.2W SPACEWAY_2 † , &gt;&gt; †, i≈4°. 2005.
** 99°.2W DirecTV_11, i=0.0°, 2008 ..2025.. Sea_Launch.
** 102°.8W ==&gt; 170°W =&gt;171°W =&gt; 113°E =&gt; 139°W =&gt; 118°W [[DirecTV_10]] ( Gorizont_USSR Motorola ) i=0° S=10m^2 ILS Juli_2007 ..11.February_2026 ..12.Februar_2026 ..23.Febrero_2026 ..28_March_2026 ..1_April_2026 ( Oligofren_Day ) .
* 102.76°W DirecTV_12 i=0.0° ILS_2009 Proton 250t NDMG.
* 103°.6W =&gt; 146°E Intelsat_603 † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), &gt;&gt; † i=14°, AFETR_1990 † S=8m^2 .
* 105°W =&gt; 110°E GE2 † ( † Americom_2 † ) ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) i=11° , S=28m^2 &gt;&gt; † .
** 106°.5 ====White_Sands ( Sea_Launch: TdrSS+Intelsat )=====
* 107°W =&gt; 64°E Anik_F1 † ( вражеское_быдло_ссыкливо_тупое_террористы † ) , &gt;&gt; i=5° , † 2000 † france S=21m^2 † .
** 107°.3W: Anik_G1 ( NATO Canada ) , ILS , ( Москва, PROTON 250t NDMG ) 2013 .
** 107°.2W Anik_F1R i≈4° ( Canada_NATO , холоп_латиносов  Cambodzha_3*10^6† ) , ILS ( Proton 100Mt, 250t NDMG ) .
* 108°W: Italsat_2 † ( Italija_II ), i=14°, 1996.
** 108°.4W =&gt; 118°W =&gt; 126°W =&gt; 128°W ==&gt; 136°W =&gt; 138°W =&gt; 143°W =&gt; 161°W =&gt; 170°W GOES_14 =&gt; reserve i=1° S=13m^2 AFETR_2009 .  2009 .. 2025 ..07.Januar_2026 ..24_Januar_2026 ..08.Märzt_2026 ..24_March_2026
** 110.0°W =&gt; 110.2°W: Echostar_X (Grecee_2025 300*M4.5..5.3=M9.8 + M=6.2 ). Sea_Launch (UN_U.S.), WAZ21099_B338PC. I=0.0°, i=0° Feb.2005 ..2025..
** 110°W: Echostar_XI (E. Gray, Sirija_2025 6*10^5†) смерть_легавым_от_ножа!, i=0.0°, i=0° type Horizont, 2008 .. 2025.. Sea_Launch .
* 111°W ====Тусон====
* 113°W Amazonas † ( 28393 ) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) i≈8°, i=9° &gt;&gt; † ILS_2004 ( proton 250t NDMG быдло_мексиканское ) .
* 112°W ••• Phoenix † † •••
* 113°W ••••Palo_Verde Station † † ••••
* 113°W SatMex_6 † ( Eutelsat_113WA † ) , &gt;&gt; †. 2006 A5 †.
** Skynet_4A †, &gt;&gt; †. AFETR.
** Skynet 4B †, &gt;&gt; †.
** Skynet_4D †, &gt;&gt; †. AFETR.
** Skynet_4E † , &gt;&gt; †.
** Skynet_4F † , &gt;&gt; †.
** Telecom_2A † ( sIrackUSe_2 † ) †.
** Telecom_2B † ( sirakuse_2 † ) † &gt;&gt; † .
** Telecon_1A † ( sIRAKuse_1 † ) † .
** Telecon_1C † ( † ciganien, syracuse_1 † ) † &gt;&gt; † .
* 113°W ## Edmonton † †##
* 115°W SatMex_5 , &gt;&gt; †.
** NATO_4A † , &gt;&gt; † . AFETR .
** NATO_4B † , &gt;&gt; † . AFETR .
* 114°W: ## Calgary † † † † ##
* 115°W SatMex_4, &gt;&gt; †.
** Surveyor_5 Moon atlas †
*** Rtemist_2 † 07_Февраля_2026 =&gt; 03.Märzt_2026 =&gt; 07.Märzt_2026 =&gt; 01_April_2026 =&gt; TBD =&gt; 02.April_2026 (MSK) .
** Surveyor_7 Moon atlas †
*** Rtemist_3 †
* 115°W XM_2 † , &gt;&gt; †. Märzt_2001 . Sea_Launch .
* 115°W XM_4 † , &gt;&gt; †.
* 117°W SatMex_8, fufel, ILS †. Proton 250тонн НДМГ.
* 117°W ===== † Goldstone, DSN 70m 34m ========
* 118°W ==== † LAX ( Boeing_767, X37B ) M=8+ †====
* 118°W •••• Los_Angeles ( Torrance † Hollywood Long Beach † ) •••
** Sirius ( Star, -11°, &gt;&gt; 15°/Hr, t≈9Y. ).
* 118°.4W ••••Catalina_Insel••••
** 118°.7W: Anik_F3 i≈1° ( Canada_Sudan_2005 2*10^6† вражеское_быдло_зассанка ) , ILS ( proton , 250 тонн НДМГ хим.оружие ) 2007 ..2025
** 118°W &lt;=&gt; 154°W: ====Sea_Launch††_Comander====( 2000 ..2014 † ) .
* 129°W: &lt;= 130°W+0°i &lt;= 10°i+174°E: Echostar_XXV ( Britney_Eugen_der_von_Türmer_la_Marija) i=0° 09_March_2026 =&gt; 10.Märzt_2026 .. 19.March_2026 ..24_March_2026 ..29.März_2026 ..25_September_2026 F9 , CC .
**** 121°W =&gt; 146°W =&gt; 150°W =&gt; 154°W =&gt; 157°W =&gt; 164°W =&gt; 177°E =&gt; 170°E=&gt;163°E =&gt; 157°E =&gt; 146°E =&gt; 132°E =&gt; 118°E =&gt; 111°E =&gt; 107°E =&gt; 93°E=&gt;89°E =&gt; 85°E =&gt; 80°E =&gt; 72°E=&gt;67°E =&gt; 57°E =&gt; 43°E =&gt; 41°E =&gt; 37.87°E (08.Августа_2025 ) =&gt; 34°E =&gt; 20°E =&gt; 9°E =&gt; 4°E=&gt;5°W =&gt; 20°W =&gt; 54°W (28.August_2025 ) =&gt; 65°W =&gt; 67°W =&gt; 071°W =&gt; 75°W =&gt; 2°W: &gt;&gt; Echostar_IX ( a.k.a. Galaxy_23 DDR†_1989 10^7† ) , i=2°, S = 37 m^2 08.August.2003 ..01.Juni.2025 ..08.August_2025 ..02_April_2026 &gt;&gt; † i=3° S=37m^2 . Sea_Launch ( 154°W 0°S ) .
* 120°W °°°°°Byrd_Antarcktida (80°S) °°°°°
* 122°W •••••EEZ_US••••••
* 122°W ##Сиетл † (жiды на выселках) † †##
* 123°W =&gt; 30°W Galaxy_10R † ( repeat ), i=12°, &gt;&gt; †. 2000 . 
* 123°W USA_246 ( AEHF_3 ) i=5° 2013 Atlas_5 USSR спижженный + LM AFETR .
* 123°W ## Vancouver † † #### 
** 123°.0W Galaxy_18 i=0.0° S=22m^2 Mai_2008 ..2025 ..2026 Sea_Launch_s.a. ( притворное банкротство ) ( 154°W 00°S ).
* 125°W: Echostar_IIX † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i≈8°, &gt;&gt; , † Augusto.2002 ILS Proton ( 11C861_mod_DM3 ) 250t UDMH , † .
**** 127°.0W =&gt; 150°W: Galaxy_13 ( Германия_1945 7*10^7†, Jella_Haasen ( Alentowa† ) ) ( a.k.a.Horizons_1 ), i=0°, i≈0°, i≈1°, i=1°. 01.Oktober.2003 ..10.Oktober_2023 ..20.Nowember_2023 ..2025 ..07.Januar_2026 Sea_Launch_LL(c) ( 154°W 0°N +0m ).
***** New_Horizons ( Pluto, Sedna ( SEPG † ) ), 2006 ..2024.
***** Dragonfly ( Saturn ), 2028.. FH9.
****** Wojadzher_2, 1981_Saturn.
* 127°E: Galaxy_37 =&gt; SDS_military_2025 (aka Horizons_4 ) August_2023 ..2025 ..2026 ..2043 . i=0.0° AFETR .
* 131°.0W =&gt; 111°W: Americom_11 ( aka AMC_11, aka GE11 ), i=0.0°, i=0° S=22m^2 ( The Climb a.k.a Bonnie_Tyler Total Eclipse ) AFETR. 2004 ..31.January_2026
* 132°W *******Ketchikan**
* 133°W =&gt; 7°E Intelsat_705 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=12° &gt;&gt; † S=12m^2 .
* 133°W =&gt; 153°W Express_AM22 † ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=8° S=8m^2 &gt;&gt; † , ILS_2003 Proton_NDMG . полигон ссыльный 4 .
* 133°W =&gt; 41°W [[Galaxy-15 (КА)|Galaxy_15]] † , i≈2°, i=3° , &gt;&gt; † 2005 . france † .
* 134°.5W ==Джуно (Аляска)====
* 135°W Americom_10 † ( Ge_10 † ), &gt;&gt; †. AFETR.
** 138°W &lt;=&gt; 145°W Echostar_2 † , i=11°, 12° 1996. S=20m^2.
** WGS_F6 ( USA_244, Alexandra_Hofmann 2023 Grün ( kastriertes_Eber ) ) i=0°.0 Delta_IV † 08.August_2013 ..Dezember2025 ..10_Februar_2026 ..2033
* 139°W Americom_8 † , i=5°, &gt;&gt; †. 2000.
*** 139.0°W =&gt; 135°W: Americom_6 (AMC_6) (GE_6 U.S.:26580 alexandrow solowjew semenow ) ( Stefanie_Gwen ), i=0.0°, i=0° 21.Oktober_2000 ..08.August_2025 ..28.August_2025 ..Januar2026 .. ILS ( Proton_11S861DM3 250t NDMG ) , Military_81 .
**** Gnetz.
* 143°W =&gt; 175°W =&gt; 65°W : ExpreSS_AM11 † ( орбита типа tdrs , c дрейфом ) , i≈12° , 13° S=13m^2 &gt;&gt; † , ILS_2004 ( Москва , королев , Протон хим.оружие 700тонн ) .
* 143.1°W Hispasat_1D † ( орбита типа tdrs ) &gt;&gt; † AFETR_2002.
* 145°W Hispasat_1C † ( орбита типа tdrs, c дрейфом ) †, &gt;&gt; †.
* 146°W =&gt; 131°W =&gt; 111°W AMC_11 (Ge_11) i=0°.0 2004 ..17.Januar_2023 ..2025 ..09.Januar_2026 AFETR.
* 148°W Радуга_1_6 ( Globus ) ( орбита типа tdrs, c дрейфом ), i=14°, &gt;&gt; 2001 ILS † Proton 250t NDMG .
* 150°W ••Анкоридж ( жидовский прыщ размазанный ) †##
* 151°E •••• Sydney † ••••
* 155°E •••••Gawaji ••••
** 157°W: ==== Christmas_Island 1..3Mt 1 ..3Mt ..4Mt ..8Mt ( Bighorn (Trembita) ) =======
* 160°W Sea_Launch_Demo , i≈2°, Hmin=650km. S=6m^2, Märzt_1999 ..2026 + 11S861_SL+Boeing (170°E i≈1° S=22m^2) Sea_Launch 154°W 0°S.
** 167°W: TDRS_5 ( Fuck_You.=Göhte_Institut= ) i=14° S=21m^2 August.1991 ..21_Januar_2026
*** 167°W =&gt; 114°E=&gt; 107°E =&gt; 96°E =&gt; 93°E =&gt; 90°E =&gt; 88°E =&gt; 86°E =&gt; 85°E: TDRS_8 ( The_Cardigans , N.Skrjabina ), i=12°, 30.June_2000 .. 01.Maj_2025 .. 16.Juli2025 ..2025 AFETR.
* 168°W ====Cape_Prince===
* 171.3°W =&gt; 146°W=&gt; 142°W =&gt; 139°W =&gt; 136°W =&gt; 133°W =&gt; 129°W =&gt; 126°W=&gt;124°W =&gt; 122°W =&gt; 116°W =&gt; 109°W=&gt;106°W=&gt;100°W=&gt;93°W =&gt; 75°W=&gt;71°W=&gt;67°W =&gt; 53°W =&gt; 49°W+9.4i =&gt; 70°W =&gt;81°W+9.4°i =&gt; 93°W =&gt; 103°W =&gt; 120°W=&gt;131°W+9.5°i =&gt; 124°E =&gt; 113°E =&gt; 63°E =&gt; 30°E =&gt; 119°W †: TDRS_10 † ( J ) † &gt;&gt; † =&gt; reserve =&gt; † (Sweetlana) (орбита типа tdrss), S=5m^2 2002 ..08.Märzt_2025 ..10.Juni.2025 .. 14.Juli_2025 ..05.August2025.. 05.September_2025 .. 12.Oktober_2025 . † . i=10°.2, 10°, 9.8°, 9.7°, 9.5°, i=9.4°, 9°.3, 9.5°I, 9.6°i , i=10° .  AFETR . 09.Märzt_2026
*** 174°W: TDRS_11 ( Ken ) , i=3°, 31.Januar_2013 .. 2025 ..31.January_2026
* 175°E #### Wellington † † ###
* 175°W =&gt; 119°W =&gt; 31°E Raduga_1_8 † ( Globus ) (клопус) ( орбита типа tdrs, с дрейфом ) , i=11° , i=12° 2009 , ILS † ( казахстын ( kz ) 250t NDMG байконыр) S=16m^2 .
* 177°W =&gt; 24°E nSS_5 † , ( Spirin, s.Sergeew, Krutow ), &gt;&gt; i=9° † .
* 177°W (-3i°E)[[Ямал-300К]] Jamal (fufel) ( korea_1953 4*10^6† ) .
* 178°E #### Spaceport † † ##
* 179°E ••••Kanikin 5Mt (M=7)••••
* 175°E (-5°W) WGS_F7 ( Anita_Hofmann 2024 Voll_auf_Schlager fufel) i=0°.0 2015 .

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.satbeams.com/footprints Карты покрытий спутников на Satbeams]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20090104221601/http://www.us.tomsk.ru/sat.php?p=4 Расчет угловых координат наведения антенны на спутник],
&lt;!-- *[http://www.satinternet.ru/sat.htm Основные понятия и параметры по теме], 404 05.06.2009 --&gt;
* [http://www.astronomy.domachevo.com/satellites-geostationary001.htm Геостационарные спутники в любительские телескопы (астрономия)].

[[Гурӯҳ:Моҳвораҳои алоқа| ]]
[[Гурӯҳ:Моҳвораҳои геостатсионарии Заминӣ]]</text>
      <sha1>hxu6ci9wqba40muozvvf2srzp252b2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Султоналӣ Киштманд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>320714</id>
    <revision>
      <id>1463621</id>
      <parentid>1414754</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T17:19:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Султон Алӣ Кештманд]] to [[Султоналӣ Киштманд]]</comment>
      <origin>1414754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16955" sha1="mfi4ie4f2y9btboq3pb92sjluxwnml1" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ|президент=[[Мохаммад Наджибулла]]}}'''Султон Алии Кештманд''' (таваллуд {{ТаърихиТаваллуд|22|5|1935}}) - арбоби давлатӣ, сиёсӣ ва ҳизбии Афғонистон, вазири банақшагирӣ ( [[Соли 1978|1978]] ва [[Соли 1980|1980]] - [[Соли 1982|1982]] ) ва [[Сарвазири Афғонистон|сарвазири Афғонистон]] ( [[Соли 1981|1981]] - [[Соли 1988|1988]] ва [[Соли 1989|1989]] - [[Соли 1990|1990]] ), муовини аввали Президент ( [[Соли 1990|1990]] - [[Соли 1991|1991]] ), узви Бюрои Сиёсии КМ ҲХДА, аъзои Бюрои Сиёсӣ ва Президиуми Шӯрои Инқилобӣ, котиби КМ ҲХДА.

== Зиндагинома ==

=== Солҳои аввал ===
Султон Алии Кештманд 22 майи [[соли 1935]] дар шаҳри Чаҳордаи [[вилояти Кобул]] дар хонаводаи [[Ҳазораҳо|ҳазораи]] дӯкондори [[шиъа]] Наҷаф Алӣ &lt;ref&gt;{{Cite news|title=КЕШТМАНД Султан Али|publisher=База персоналий &quot;Кто есть кто в Центральной Азии&quot;|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186|language=ru|accessdate=2011-05-02|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978-1979 гг.)|url=http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|author=Слинкин М.Ф.|date=1999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930194942/http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|archivedate=2007-09-30}}&lt;/ref&gt; ба дунё омадааст. Соли [[Соли 1961|1961]] факултаи иқтисодии [[Донишгоҳи Кобул]]&lt;nowiki/&gt;ро хатм кардааст &lt;ref name=&quot;Кештманд&quot; /&gt; . Соли [[Соли 1960|1960]] ҳангоми таҳсил ба маҳфили махфии [[Бабрак Кормал|Бабрак Кормал]]. Моҳи январи [[соли 1965]] дар Съезди якуми муассисони ҲХДА иштирок карда, дар он аъзои КМ ҲХДА интихоб шуд, вале худи ҳамон сол барои ташкил ва роҳбарии намоишҳои оммавии зиддиҳукуматӣ ба ҳабс гирифта шуд, ки қариб як сол  дар зиндон буд. &lt;ref name=&quot;Кештманд&quot; /&gt; &lt;ref name=&quot;Слинкин&quot; /&gt; .

Дар солҳои 1965 ва 1969 аз ҳавзаи Кобул ба вакилии палатаи поёнии парлумон - Вулус Ҷирга номзад шуд, вале шикаст хӯрд &lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; . Дар давраи аз соли 1967 то соли 1968 дар вазифаи директори генералии Раёсати иқтисодии Вазорати корҳои кӯҳӣ ва саноат кор кардааст &lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; . Дар вақти ҷудошавии ҲХДА ба фраксияи Парчам дохил шуд. Баъди муттаҳид шудани ҳизб дар [[соли 1977]] узви Бюрои Сиёсии КМ ҲХДА ва узви Комиссияи назария, ташвиқот ва таблиғот интихоб шуд &lt;ref name=&quot;Кештманд&quot; /&gt; .

=== Дар хизмати давлатӣ ===
Баъди Инқилоби Савр 27 апрели [[соли 1978]] ва ба сари ҳокимият омадани ҲХДА ба ҳайати Шӯрои инқилобии [[Ҷумҳурии Демократии Афғонистон]] дохил шуда, вазири нақшакашӣ таъин шуд, вале баъди се моҳ ӯро аз ҳамаи вазифаҳо дур карданд ва бо гумони суиқасд барои сарнагун кардани [[Нур Муҳаммад Таракӣ|Таракӣ]] ба ҳабс гирифтанд. . Ӯ ба ҳукми қатл маҳкум шуда, бо исрори Ҳукумати Шӯравӣ ба ҳабси абад ва 7 октябри соли 1978 ба 15 соли зиндон иваз карда шуд &lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; &lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; . Сардори Хадамоти амнияти он замон Асадулло Сарварӣ шахсан дар шиканҷаи Кештманд ширкат дошт &lt;ref name=&quot;Hassan Kakar&quot;&gt;{{Книга|автор=M. Hassan Kakar|заглавие=Afghanistan. The Soviet Invasion and the Afghan Response, 1979-1982|том=|ссылка=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h&amp;chunk.id=s1.17.12&amp;toc.depth=1&amp;toc.id=appb&amp;brand=eschol;query=Najibullah#1|издательство=Berkeley: University of California Press|год=1995|страницы=|isbn=}}&lt;/ref&gt; .

Баъди дар моҳи декабри [[соли 1979]] ба Афғонистон даромадани Артиши шӯравӣ ва сарнагун шудани режими фраксияи &quot;Халқ&quot; ҲХДА  аз зиндон озод шуда, ба аъзогии Бюрои Сиёсии КМ ҲХДА  барқарор карда шуд ва [[10 январ|10 январи]] [[соли 1980]] вазифаи ноиби раиси Шӯрои инқилобӣ,ноиби раиси Шӯрои вазирон ва вазири нақшакашии Афғонистон &lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;&gt;{{Cite news|title=КЕШТМАНД Султан Али|publisher=База персоналий &quot;Кто есть кто в Центральной Азии&quot;|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186|language=ru|accessdate=2011-05-02|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186 &quot;КЕШТМАНД Султан Али&quot;]. База персоналий &quot;Кто есть кто в Центральной Азии&quot;. [https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186 Архивировано] &lt;span class=&quot;date&quot;&gt;4 марта 2016&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Дата обращения: &lt;span class=&quot;date&quot;&gt;2 мая 2011&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; таъин, ва то моҳи апрели [[соли 1982]] дар ин вазифа монд. Ҳамзамон аз соли 1980 то соли 1981 муовини раиси Шӯрои инқилобӣ буд &lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;&gt;{{Cite news|title=Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978-1979 гг.)|url=http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|author=Слинкин М.Ф.|date=1999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930194942/http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|archivedate=2007-09-30}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFСлинкин_М.Ф.1999&quot;&gt;Слинкин М.Ф. (1999). [http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf &quot;Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978-1979 гг.)&quot;] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. [https://web.archive.org/web/20070930194942/http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf Архивировано] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;date&quot;&gt;30 сентября 2007&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; .

[[11 июн|11 июни]] [[соли 1981]] Раиси Шӯрои Вазирони Афғонистон таъин гардид ва дар моҳи августи ҳамон сол ӯро ба Шӯрои Мудофиа пешниҳод карданд, ки дар он ба комиссияи таъмини кори бефосилаи алоқаи кишвар роҳбарӣ мекард &lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; . Моҳи май [[соли 1988]] дар доираи сиёсати васеъ кардани базаи иҷтимоии ҳукумат вай аз вазифаи Раиси Шӯрои Вазирон истеъфо дод ва ба сиёсатмадори ғайриҳизб Муҳаммад Ҳасан Шарқ роҳ дод. Аз [[22 июн|22 июни]] соли 1988 то июни [[соли 1990]] — котиби КМ ҲХДА &lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; . [[20 феврал|20 феврали]] [[соли 1989]] ба муносибати ҷорӣ намудани вазъияти фавқулодда пас аз хуруҷи Артиши шӯравӣ аз Афғонистон президент [[Муҳаммад Наҷибулло|Наҷибулло]] ҳукумати Муҳаммад Ҳасан Шарқ ба истеъфо [[Муҳаммад Наҷибулло|баровард.]] [[13 май|13 майи]] [[соли 1990]] Кештманд ноиби аввали Президенти ҷумҳури Афғонистон таъйид шуд ва пас аз  табдили ҳизби ҲХДА  ба Ҳизби Ватан дар моҳи июни соли 1990 узви Кумитаи иҷроияи Кумитаи марказии Ҳизби Ватан интихоб шуд &lt;ref name=&quot;Слинкин&quot; /&gt; .

Моҳи апрели [[соли 1991]] Кештманд бо хоҳиши худ аз тамоми вазифаҳо истеъфо дод ва [[16 июл]] истеъфои худро аз ҳизби Ватан эълон кард &lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; . [[7 феврал|7 феврали]] [[соли 1992]] дар асари як суиқасд, ки метавонист оқибати муноқишаи шадид дар байни сарварони ҳукмрони Афғонистон дар арафаи сукути режими Наҷибулло бошад, сахт захмдор шуд. Генерал Александр Ляховский дар китоби худ «Фоҷеа ва шуҷоати Афғонистон» менависад:{{Аввали иқтибос/Ҳуҷҷатнок}}
Появились слухи о причастности спецслужб к этой акции, что привело к дальнейшей эскалации конфликта на севере Афганистана и резкому обострению обстановки в самой стране. Ведь накануне покушения С. А. Кештманд в интервью корреспонденту Би-Би-Си заявил, что страна только тогда будет единой и мирной, когда будут гарантированы права нацменьшинств и пуштунское руководство разделит власть с другими, и призвал ООН выступить в качестве гаранта данных условий. Кроме того, органы МГБ располагают данными о его активных контактах с представителями национальных меньшинств севера РА, выступающих против политики пуштунизации, проводимой президентом Наджибуллой&lt;ref name=&quot;Афган&quot;&gt;{{cite news| title=Ляховский А. А. «Трагедия и доблесть Афгана»| publisher=Российский союз ветеранов Афганистана| url=http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8| lang=ru| accessdate=2007-05-25| archivedate=2016-03-04| archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304082743/http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8}}&lt;/ref&gt;.
{{Конец цитаты}}

== Ёддоштнавис ==
Муаллифи асарҳо оид ба иқтисодиёти сиёсӣ ва ҷомеашиносӣ. Муаллифи ёддоштҳо дар се ҷилд, «Сабтҳои сиёсӣ ва рӯйдодҳои таърихӣ» (Британияи Кабир, ба забони англисӣ, 2003). Дар онҳо фаъолияти ҲХДА ва ҳукумати вай, инчунин ба Афғонистон даромадани Артиши шӯравиро ҳимоя мекунад. Арзёбии охиринро, ки дар Афғонистон хеле нописанд аст, метавон бо он шарҳ дод, ки сарнагунии [[Ҳафизулло Амин]] ба Кештманд имкон дод, ки зиндонро тарк кунад. Илова бар ин, Кештманд аз тасарруфи қудрат дар Афғонистон аз ҷониби доираҳои низомии [[Покистон]] ҳарос дошт. Аммо дар Афғонистон дуру дароз мондани Артиши шӯравӣ, ба фикри муаллиф, хатои ҷиддӣ буд.

Кештманд қайд мекунад, ки ҲХДА барои синфи коргари Афғонистонт кори зиёде кардааст ва танҳо онро дар таърихи навини Афғонистон «ҳаракати озодихоҳӣ ва ватандӯстӣ» номидан мумкин аст. Аммо, ба фикри ӯ, дар давраи охирини мавҷудияти хеш ҲХДА ба ташкилоти бюрократӣ табдил ёфт, ки идеология надошт (Ҳизби Ватан).

== Оила ==
Зани ӯ Карима дар солҳои 80-ум аъзои ҲХДА буд. Вай котиби ташкилоти демократии занони Афғонистон &lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; буд. Яке аз бародарони Султон Алии Кештманд Хамид дар Донишгоҳи дӯстии халқҳо  Патрис Лумумба дар Москва таҳсил мекард.. Ду бародари дигар, Абдулло ва Асадулло, дар [[Фаронса]] маълумоти олӣ гирифтанд ва Абдуллоҳ Кештманд соли 1984 намояндаи муваққати Афғонистон дар Фаронса шуд,  ва Асадуллои Кештманд аз соли 1980 ба ҳайси корманд ва аз соли 1982 муовини мудири шӯъбаи байналмилалии КМ ҲХДА  кор мекарданд. ва соли 1986 намояндаи муваққатии Афғонистон дар Эрон таъин шуд.&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; .

Бародари дигар Ҳасан Алӣ Тайеб аз соли 1980 дар вазифаи муовини вазири корҳои ҷамъиятии Афғонистон кор мекунад. Хохари Кештманд Ҷамила ҳамсари асосгузор ва роҳбари Ташкилоти инқилобии меҳнаткашони Афғонистон  Тоҳири Бадахшй буд, котиби Шурои умумиафгонистонӣ, баъд корманди сафоратхонаи Афғонистон дар [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|РД]]О шуда кор мекард &lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; .

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8 Аз китоби А.А.Ляховский]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304082743/http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8 |date=2016-03-04 }}  
* [http://www.centrasia.ru/newsA.php4?st=1056731160 Дар бораи ёддоштҳои Кештманд]{{Пайванди мурда}}

== Библиография ==
* ''Майоров A. M.'' Ҳақиқат дар бораи ҷанги Афғонистон. - {{М.}}: Ҳуқуқи инсон, 1996. — С. 238.

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1935]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 22 май]]</text>
      <sha1>mfi4ie4f2y9btboq3pb92sjluxwnml1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463623</id>
      <parentid>1463621</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T17:19:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16817" sha1="3kb63ze64b05t2js533oje8e3msxdce" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ|президент=[[Мохаммад Наджибулла]]}}'''Султон Алии Кештманд''' (таваллуд {{ТаърихиТаваллуд|22|5|1935}}) — арбоби давлатӣ, сиёсӣ ва ҳизбии Афғонистон, вазири банақшагирӣ ([[Соли 1978|1978]] ва [[Соли 1980|1980]] — [[Соли 1982|1982]]) ва [[сарвазири Афғонистон]] ([[Соли 1981|1981]] — [[Соли 1988|1988]] ва [[Соли 1989|1989]] — [[Соли 1990|1990]]), муовини аввали Президент ([[Соли 1990|1990]] — [[Соли 1991|1991]]), узви Бюрои Сиёсии КМ ҲХДА, аъзои Бюрои Сиёсӣ ва Президиуми Шӯрои Инқилобӣ, котиби КМ ҲХДА.

== Зиндагинома ==

=== Солҳои аввал ===
Султон Алии Кештманд 22 майи [[соли 1935]] дар шаҳри Чаҳордаи [[вилояти Кобул]] дар хонаводаи [[Ҳазораҳо|ҳазораи]] дӯкондори [[шиъа]] Наҷаф Алӣ&lt;ref&gt;{{Cite news|title=КЕШТМАНД Султан Али|publisher=База персоналий &quot;Кто есть кто в Центральной Азии&quot;|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186|language=ru|accessdate=2011-05-02|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978-1979 гг.)|url=http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|author=Слинкин М.Ф.|date=1999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930194942/http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|archivedate=2007-09-30}}&lt;/ref&gt; ба дунё омадааст. Соли [[Соли 1961|1961]] факултаи иқтисодии [[Донишгоҳи Кобул]]&lt;nowiki/&gt;ро хатм кардааст&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot; /&gt; . Соли [[Соли 1960|1960]] ҳангоми таҳсил ба маҳфили махфии [[Бабрак Кормал]]. Моҳи январи [[соли 1965]] дар Съезди якуми муассисони ҲХДА иштирок карда, дар он аъзои КМ ҲХДА интихоб шуд, вале худи ҳамон сол барои ташкил ва роҳбарии намоишҳои оммавии зиддиҳукуматӣ ба ҳабс гирифта шуд, ки қариб як сол дар зиндон буд.&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot; /&gt; .

Дар солҳои 1965 ва 1969 аз ҳавзаи Кобул ба вакилии палатаи поёнии парлумон — Вулус Ҷирга номзад шуд, вале шикаст хӯрд&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; . Дар давраи аз соли 1967 то соли 1968 дар вазифаи директори генералии Раёсати иқтисодии Вазорати корҳои кӯҳӣ ва саноат кор кардааст&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; . Дар вақти ҷудошавии ҲХДА ба фраксияи Парчам дохил шуд. Баъди муттаҳид шудани ҳизб дар [[соли 1977]] узви Бюрои Сиёсии КМ ҲХДА ва узви Комиссияи назария, ташвиқот ва таблиғот интихоб шуд&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot; /&gt; .

=== Дар хизмати давлатӣ ===
Баъди Инқилоби Савр 27 апрели [[соли 1978]] ва ба сари ҳокимият омадани ҲХДА ба ҳайати Шӯрои инқилобии [[Ҷумҳурии Демократии Афғонистон]] дохил шуда, вазири нақшакашӣ таъин шуд, вале баъди се моҳ ӯро аз ҳамаи вазифаҳо дур карданд ва бо гумони суиқасд барои сарнагун кардани [[Нур Муҳаммад Таракӣ|Таракӣ]] ба ҳабс гирифтанд. . Ӯ ба ҳукми қатл маҳкум шуда, бо исрори Ҳукумати Шӯравӣ ба ҳабси абад ва 7 октябри соли 1978 ба 15 соли зиндон иваз карда шуд&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; . Сардори Хадамоти амнияти он замон Асадулло Сарварӣ шахсан дар шиканҷаи Кештманд ширкат дошт&lt;ref name=&quot;Hassan Kakar&quot;&gt;{{Книга|автор=M. Hassan Kakar|заглавие=Afghanistan. The Soviet Invasion and the Afghan Response, 1979-1982|том=|ссылка=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h&amp;chunk.id=s1.17.12&amp;toc.depth=1&amp;toc.id=appb&amp;brand=eschol;query=Najibullah#1|издательство=Berkeley: University of California Press|год=1995|страницы=|isbn=}}&lt;/ref&gt; .

Баъди дар моҳи декабри [[соли 1979]] ба Афғонистон даромадани Артиши шӯравӣ ва сарнагун шудани режими фраксияи «Халқ» ҲХДА аз зиндон озод шуда, ба аъзогии Бюрои Сиёсии КМ ҲХДА барқарор карда шуд ва [[10 январ]]и [[соли 1980]] вазифаи ноиби раиси Шӯрои инқилобӣ,ноиби раиси Шӯрои вазирон ва вазири нақшакашии Афғонистон&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;&gt;{{Cite news|title=КЕШТМАНД Султан Али|publisher=База персоналий &quot;Кто есть кто в Центральной Азии&quot;|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186|language=ru|accessdate=2011-05-02|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186 «КЕШТМАНД Султан Али»]. База персоналий «Кто есть кто в Центральной Азии». [https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186 Архивировано] &lt;span class=&quot;date&quot;&gt;4 марта 2016&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Дата обращения: &lt;span class=&quot;date&quot;&gt;2 мая 2011&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; таъин, ва то моҳи апрели [[соли 1982]] дар ин вазифа монд. Ҳамзамон аз соли 1980 то соли 1981 муовини раиси Шӯрои инқилобӣ буд&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;&gt;{{Cite news|title=Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978-1979 гг.)|url=http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|author=Слинкин М.Ф.|date=1999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930194942/http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|archivedate=2007-09-30}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFСлинкин_М.Ф.1999&quot;&gt;Слинкин М. Ф. (1999). [http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf «Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978—1979 гг.)»] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. [https://web.archive.org/web/20070930194942/http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf Архивировано] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;date&quot;&gt;30 сентября 2007&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; .

[[11 июн]]и [[соли 1981]] Раиси Шӯрои Вазирони Афғонистон таъин гардид ва дар моҳи августи ҳамон сол ӯро ба Шӯрои Мудофиа пешниҳод карданд, ки дар он ба комиссияи таъмини кори бефосилаи алоқаи кишвар роҳбарӣ мекард&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; . Моҳи май [[соли 1988]] дар доираи сиёсати васеъ кардани базаи иҷтимоии ҳукумат вай аз вазифаи Раиси Шӯрои Вазирон истеъфо дод ва ба сиёсатмадори ғайриҳизб Муҳаммад Ҳасан Шарқ роҳ дод. Аз [[22 июн]]и соли 1988 то июни [[соли 1990]] — котиби КМ ҲХДА&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; . [[20 феврал]]и [[соли 1989]] ба муносибати ҷорӣ намудани вазъияти фавқулодда пас аз хуруҷи Артиши шӯравӣ аз Афғонистон президент [[Муҳаммад Наҷибулло|Наҷибулло]] ҳукумати Муҳаммад Ҳасан Шарқ ба истеъфо [[Муҳаммад Наҷибулло|баровард.]] [[13 май]]и [[соли 1990]] Кештманд ноиби аввали Президенти ҷумҳури Афғонистон таъйид шуд ва пас аз табдили ҳизби ҲХДА ба Ҳизби Ватан дар моҳи июни соли 1990 узви Кумитаи иҷроияи Кумитаи марказии Ҳизби Ватан интихоб шуд&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot; /&gt; .

Моҳи апрели [[соли 1991]] Кештманд бо хоҳиши худ аз тамоми вазифаҳо истеъфо дод ва [[16 июл]] истеъфои худро аз ҳизби Ватан эълон кард&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; . [[7 феврал]]и [[соли 1992]] дар асари як суиқасд, ки метавонист оқибати муноқишаи шадид дар байни сарварони ҳукмрони Афғонистон дар арафаи сукути режими Наҷибулло бошад, сахт захмдор шуд. Генерал Александр Ляховский дар китоби худ «Фоҷеа ва шуҷоати Афғонистон» менависад:{{Аввали иқтибос/Ҳуҷҷатнок}}
Появились слухи о причастности спецслужб к этой акции, что привело к дальнейшей эскалации конфликта на севере Афганистана и резкому обострению обстановки в самой стране. Ведь накануне покушения С. А. Кештманд в интервью корреспонденту Би-Би-Си заявил, что страна только тогда будет единой и мирной, когда будут гарантированы права нацменьшинств и пуштунское руководство разделит власть с другими, и призвал ООН выступить в качестве гаранта данных условий. Кроме того, органы МГБ располагают данными о его активных контактах с представителями национальных меньшинств севера РА, выступающих против политики пуштунизации, проводимой президентом Наджибуллой&lt;ref name=&quot;Афган&quot;&gt;{{cite news| title=Ляховский А. А. «Трагедия и доблесть Афгана»| publisher=Российский союз ветеранов Афганистана| url=http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8| lang=ru| accessdate=2007-05-25| archivedate=2016-03-04| archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304082743/http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8}}&lt;/ref&gt;.
{{Конец цитаты}}

== Ёддоштнавис ==
Муаллифи асарҳо оид ба иқтисодиёти сиёсӣ ва ҷомеашиносӣ. Муаллифи ёддоштҳо дар се ҷилд, «Сабтҳои сиёсӣ ва рӯйдодҳои таърихӣ» (Британияи Кабир, ба забони англисӣ, 2003). Дар онҳо фаъолияти ҲХДА ва ҳукумати вай, инчунин ба Афғонистон даромадани Артиши шӯравиро ҳимоя мекунад. Арзёбии охиринро, ки дар Афғонистон хеле нописанд аст, метавон бо он шарҳ дод, ки сарнагунии [[Ҳафизулло Амин]] ба Кештманд имкон дод, ки зиндонро тарк кунад. Илова бар ин, Кештманд аз тасарруфи қудрат дар Афғонистон аз ҷониби доираҳои низомии [[Покистон]] ҳарос дошт. Аммо дар Афғонистон дуру дароз мондани Артиши шӯравӣ, ба фикри муаллиф, хатои ҷиддӣ буд.

Кештманд қайд мекунад, ки ҲХДА барои синфи коргари Афғонистонт кори зиёде кардааст ва танҳо онро дар таърихи навини Афғонистон «ҳаракати озодихоҳӣ ва ватандӯстӣ» номидан мумкин аст. Аммо, ба фикри ӯ, дар давраи охирини мавҷудияти хеш ҲХДА ба ташкилоти бюрократӣ табдил ёфт, ки идеология надошт (Ҳизби Ватан).

== Оила ==
Зани ӯ Карима дар солҳои 80-ум аъзои ҲХДА буд. Вай котиби ташкилоти демократии занони Афғонистон&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; буд. Яке аз бародарони Султон Алии Кештманд Хамид дар Донишгоҳи дӯстии халқҳо Патрис Лумумба дар Москва таҳсил мекард.. Ду бародари дигар, Абдулло ва Асадулло, дар [[Фаронса]] маълумоти олӣ гирифтанд ва Абдуллоҳ Кештманд соли 1984 намояндаи муваққати Афғонистон дар Фаронса шуд, ва Асадуллои Кештманд аз соли 1980 ба ҳайси корманд ва аз соли 1982 муовини мудири шӯъбаи байналмилалии КМ ҲХДА кор мекарданд. ва соли 1986 намояндаи муваққатии Афғонистон дар Эрон таъин шуд.&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; .

Бародари дигар Ҳасан Алӣ Тайеб аз соли 1980 дар вазифаи муовини вазири корҳои ҷамъиятии Афғонистон кор мекунад. Хохари Кештманд Ҷамила ҳамсари асосгузор ва роҳбари Ташкилоти инқилобии меҳнаткашони Афғонистон Тоҳири Бадахшй буд, котиби Шурои умумиафгонистонӣ, баъд корманди сафоратхонаи Афғонистон дар [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|РД]]О шуда кор мекард&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; .

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8 Аз китоби А. А. Ляховский]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304082743/http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8 |date=2016-03-04 }}
* [http://www.centrasia.ru/newsA.php4?st=1056731160 Дар бораи ёддоштҳои Кештманд]{{Пайванди мурда}}

== Библиография ==
* ''Майоров A. M.'' Ҳақиқат дар бораи ҷанги Афғонистон. — {{М.}}: Ҳуқуқи инсон, 1996. — С. 238.

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1935]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 22 май]]</text>
      <sha1>3kb63ze64b05t2js533oje8e3msxdce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463624</id>
      <parentid>1463623</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T17:20:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16718" sha1="t4v65nq7lloi1imlzmsnknnmam1234b" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}

'''Султон Алии Кештманд''' ({{ВД-Дебоча}}) — арбоби давлатӣ, сиёсӣ ва ҳизбии Афғонистон, вазири банақшагирӣ ([[Соли 1978|1978]] ва [[Соли 1980|1980]] — [[Соли 1982|1982]]) ва [[сарвазири Афғонистон]] ([[Соли 1981|1981]] — [[Соли 1988|1988]] ва [[Соли 1989|1989]] — [[Соли 1990|1990]]), муовини аввали Президент ([[Соли 1990|1990]] — [[Соли 1991|1991]]), узви Бюрои Сиёсии КМ ҲХДА, аъзои Бюрои Сиёсӣ ва Президиуми Шӯрои Инқилобӣ, котиби КМ ҲХДА.

== Зиндагинома ==

=== Солҳои аввал ===
Султон Алии Кештманд 22 майи [[соли 1935]] дар шаҳри Чаҳордаи [[вилояти Кобул]] дар хонаводаи [[Ҳазораҳо|ҳазораи]] дӯкондори [[шиъа]] Наҷаф Алӣ&lt;ref&gt;{{Cite news|title=КЕШТМАНД Султан Али|publisher=База персоналий &quot;Кто есть кто в Центральной Азии&quot;|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186|language=ru|accessdate=2011-05-02|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978-1979 гг.)|url=http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|author=Слинкин М.Ф.|date=1999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930194942/http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|archivedate=2007-09-30}}&lt;/ref&gt; ба дунё омадааст. Соли [[Соли 1961|1961]] факултаи иқтисодии [[Донишгоҳи Кобул]]&lt;nowiki/&gt;ро хатм кардааст&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot; /&gt; . Соли [[Соли 1960|1960]] ҳангоми таҳсил ба маҳфили махфии [[Бабрак Кормал]]. Моҳи январи [[соли 1965]] дар Съезди якуми муассисони ҲХДА иштирок карда, дар он аъзои КМ ҲХДА интихоб шуд, вале худи ҳамон сол барои ташкил ва роҳбарии намоишҳои оммавии зиддиҳукуматӣ ба ҳабс гирифта шуд, ки қариб як сол дар зиндон буд.&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot; /&gt; .

Дар солҳои 1965 ва 1969 аз ҳавзаи Кобул ба вакилии палатаи поёнии парлумон — Вулус Ҷирга номзад шуд, вале шикаст хӯрд&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; . Дар давраи аз соли 1967 то соли 1968 дар вазифаи директори генералии Раёсати иқтисодии Вазорати корҳои кӯҳӣ ва саноат кор кардааст&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; . Дар вақти ҷудошавии ҲХДА ба фраксияи Парчам дохил шуд. Баъди муттаҳид шудани ҳизб дар [[соли 1977]] узви Бюрои Сиёсии КМ ҲХДА ва узви Комиссияи назария, ташвиқот ва таблиғот интихоб шуд&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot; /&gt; .

=== Дар хизмати давлатӣ ===
Баъди Инқилоби Савр 27 апрели [[соли 1978]] ва ба сари ҳокимият омадани ҲХДА ба ҳайати Шӯрои инқилобии [[Ҷумҳурии Демократии Афғонистон]] дохил шуда, вазири нақшакашӣ таъин шуд, вале баъди се моҳ ӯро аз ҳамаи вазифаҳо дур карданд ва бо гумони суиқасд барои сарнагун кардани [[Нур Муҳаммад Таракӣ|Таракӣ]] ба ҳабс гирифтанд. . Ӯ ба ҳукми қатл маҳкум шуда, бо исрори Ҳукумати Шӯравӣ ба ҳабси абад ва 7 октябри соли 1978 ба 15 соли зиндон иваз карда шуд&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; . Сардори Хадамоти амнияти он замон Асадулло Сарварӣ шахсан дар шиканҷаи Кештманд ширкат дошт&lt;ref name=&quot;Hassan Kakar&quot;&gt;{{Книга|автор=M. Hassan Kakar|заглавие=Afghanistan. The Soviet Invasion and the Afghan Response, 1979-1982|том=|ссылка=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft7b69p12h&amp;chunk.id=s1.17.12&amp;toc.depth=1&amp;toc.id=appb&amp;brand=eschol;query=Najibullah#1|издательство=Berkeley: University of California Press|год=1995|страницы=|isbn=}}&lt;/ref&gt; .

Баъди дар моҳи декабри [[соли 1979]] ба Афғонистон даромадани Артиши шӯравӣ ва сарнагун шудани режими фраксияи «Халқ» ҲХДА аз зиндон озод шуда, ба аъзогии Бюрои Сиёсии КМ ҲХДА барқарор карда шуд ва [[10 январ]]и [[соли 1980]] вазифаи ноиби раиси Шӯрои инқилобӣ,ноиби раиси Шӯрои вазирон ва вазири нақшакашии Афғонистон&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;&gt;{{Cite news|title=КЕШТМАНД Султан Али|publisher=База персоналий &quot;Кто есть кто в Центральной Азии&quot;|url=http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186|language=ru|accessdate=2011-05-02|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot;&gt;[http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186 «КЕШТМАНД Султан Али»]. База персоналий «Кто есть кто в Центральной Азии». [https://web.archive.org/web/20160304113749/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1067687186 Архивировано] &lt;span class=&quot;date&quot;&gt;4 марта 2016&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;reference-accessdate&quot;&gt;. Дата обращения: &lt;span class=&quot;date&quot;&gt;2 мая 2011&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; таъин, ва то моҳи апрели [[соли 1982]] дар ин вазифа монд. Ҳамзамон аз соли 1980 то соли 1981 муовини раиси Шӯрои инқилобӣ буд&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;&gt;{{Cite news|title=Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978-1979 гг.)|url=http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|author=Слинкин М.Ф.|date=1999|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070930194942/http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf|archivedate=2007-09-30}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;true&quot; id=&quot;CITEREFСлинкин_М.Ф.1999&quot;&gt;Слинкин М. Ф. (1999). [http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf «Народно-демократическая партия Афганистана у власти. Время Тараки-Амина (1978—1979 гг.)»] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt;. [https://web.archive.org/web/20070930194942/http://www.nbuv.gov.ua/Articles/KultNar/avtory/slinkin/books/slinkin1.pdf Архивировано] &lt;span class=&quot;cs1-format&quot;&gt;(PDF)&lt;/span&gt; &lt;span class=&quot;date&quot;&gt;30 сентября 2007&lt;/span&gt;.&lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; .

[[11 июн]]и [[соли 1981]] Раиси Шӯрои Вазирони Афғонистон таъин гардид ва дар моҳи августи ҳамон сол ӯро ба Шӯрои Мудофиа пешниҳод карданд, ки дар он ба комиссияи таъмини кори бефосилаи алоқаи кишвар роҳбарӣ мекард&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; . Моҳи май [[соли 1988]] дар доираи сиёсати васеъ кардани базаи иҷтимоии ҳукумат вай аз вазифаи Раиси Шӯрои Вазирон истеъфо дод ва ба сиёсатмадори ғайриҳизб Муҳаммад Ҳасан Шарқ роҳ дод. Аз [[22 июн]]и соли 1988 то июни [[соли 1990]] — котиби КМ ҲХДА&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; . [[20 феврал]]и [[соли 1989]] ба муносибати ҷорӣ намудани вазъияти фавқулодда пас аз хуруҷи Артиши шӯравӣ аз Афғонистон президент [[Муҳаммад Наҷибулло|Наҷибулло]] ҳукумати Муҳаммад Ҳасан Шарқ ба истеъфо [[Муҳаммад Наҷибулло|баровард.]] [[13 май]]и [[соли 1990]] Кештманд ноиби аввали Президенти ҷумҳури Афғонистон таъйид шуд ва пас аз табдили ҳизби ҲХДА ба Ҳизби Ватан дар моҳи июни соли 1990 узви Кумитаи иҷроияи Кумитаи марказии Ҳизби Ватан интихоб шуд&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot; /&gt; .

Моҳи апрели [[соли 1991]] Кештманд бо хоҳиши худ аз тамоми вазифаҳо истеъфо дод ва [[16 июл]] истеъфои худро аз ҳизби Ватан эълон кард&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; . [[7 феврал]]и [[соли 1992]] дар асари як суиқасд, ки метавонист оқибати муноқишаи шадид дар байни сарварони ҳукмрони Афғонистон дар арафаи сукути режими Наҷибулло бошад, сахт захмдор шуд. Генерал Александр Ляховский дар китоби худ «Фоҷеа ва шуҷоати Афғонистон» менависад:{{Аввали иқтибос/Ҳуҷҷатнок}}
Появились слухи о причастности спецслужб к этой акции, что привело к дальнейшей эскалации конфликта на севере Афганистана и резкому обострению обстановки в самой стране. Ведь накануне покушения С. А. Кештманд в интервью корреспонденту Би-Би-Си заявил, что страна только тогда будет единой и мирной, когда будут гарантированы права нацменьшинств и пуштунское руководство разделит власть с другими, и призвал ООН выступить в качестве гаранта данных условий. Кроме того, органы МГБ располагают данными о его активных контактах с представителями национальных меньшинств севера РА, выступающих против политики пуштунизации, проводимой президентом Наджибуллой&lt;ref name=&quot;Афган&quot;&gt;{{cite news| title=Ляховский А. А. «Трагедия и доблесть Афгана»| publisher=Российский союз ветеранов Афганистана| url=http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8| lang=ru| accessdate=2007-05-25| archivedate=2016-03-04| archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304082743/http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8}}&lt;/ref&gt;.
{{Конец цитаты}}

== Ёддоштнавис ==
Муаллифи асарҳо оид ба иқтисодиёти сиёсӣ ва ҷомеашиносӣ. Муаллифи ёддоштҳо дар се ҷилд, «Сабтҳои сиёсӣ ва рӯйдодҳои таърихӣ» (Британияи Кабир, ба забони англисӣ, 2003). Дар онҳо фаъолияти ҲХДА ва ҳукумати вай, инчунин ба Афғонистон даромадани Артиши шӯравиро ҳимоя мекунад. Арзёбии охиринро, ки дар Афғонистон хеле нописанд аст, метавон бо он шарҳ дод, ки сарнагунии [[Ҳафизулло Амин]] ба Кештманд имкон дод, ки зиндонро тарк кунад. Илова бар ин, Кештманд аз тасарруфи қудрат дар Афғонистон аз ҷониби доираҳои низомии [[Покистон]] ҳарос дошт. Аммо дар Афғонистон дуру дароз мондани Артиши шӯравӣ, ба фикри муаллиф, хатои ҷиддӣ буд.

Кештманд қайд мекунад, ки ҲХДА барои синфи коргари Афғонистонт кори зиёде кардааст ва танҳо онро дар таърихи навини Афғонистон «ҳаракати озодихоҳӣ ва ватандӯстӣ» номидан мумкин аст. Аммо, ба фикри ӯ, дар давраи охирини мавҷудияти хеш ҲХДА ба ташкилоти бюрократӣ табдил ёфт, ки идеология надошт (Ҳизби Ватан).

== Оила ==
Зани ӯ Карима дар солҳои 80-ум аъзои ҲХДА буд. Вай котиби ташкилоти демократии занони Афғонистон&lt;ref name=&quot;Слинкин&quot;/&gt; буд. Яке аз бародарони Султон Алии Кештманд Хамид дар Донишгоҳи дӯстии халқҳо Патрис Лумумба дар Москва таҳсил мекард.. Ду бародари дигар, Абдулло ва Асадулло, дар [[Фаронса]] маълумоти олӣ гирифтанд ва Абдуллоҳ Кештманд соли 1984 намояндаи муваққати Афғонистон дар Фаронса шуд, ва Асадуллои Кештманд аз соли 1980 ба ҳайси корманд ва аз соли 1982 муовини мудири шӯъбаи байналмилалии КМ ҲХДА кор мекарданд. ва соли 1986 намояндаи муваққатии Афғонистон дар Эрон таъин шуд.&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; .

Бародари дигар Ҳасан Алӣ Тайеб аз соли 1980 дар вазифаи муовини вазири корҳои ҷамъиятии Афғонистон кор мекунад. Хохари Кештманд Ҷамила ҳамсари асосгузор ва роҳбари Ташкилоти инқилобии меҳнаткашони Афғонистон Тоҳири Бадахшй буд, котиби Шурои умумиафгонистонӣ, баъд корманди сафоратхонаи Афғонистон дар [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|РД]]О шуда кор мекард&lt;ref name=&quot;Кештманд&quot;/&gt; .

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8 Аз китоби А. А. Ляховский]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304082743/http://www.rsva.ru/biblio/prose_af/afgan_tragedy_and_glory/11.shtml?part=8 |date=2016-03-04 }}
* [http://www.centrasia.ru/newsA.php4?st=1056731160 Дар бораи ёддоштҳои Кештманд]{{Пайванди мурда}}

== Библиография ==
* ''Майоров A. M.'' Ҳақиқат дар бораи ҷанги Афғонистон. — {{М.}}: Ҳуқуқи инсон, 1996. — С. 238.

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Афғонистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Афғонистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1935]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 22 май]]</text>
      <sha1>t4v65nq7lloi1imlzmsnknnmam1234b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Султон Алии Кештманд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>320715</id>
    <redirect title="Султоналӣ Киштманд" />
    <revision>
      <id>1463638</id>
      <parentid>1414664</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:43:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3642</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Султоналӣ Киштманд]]</comment>
      <origin>1463638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="bosrl0fi3f078gb59mtfmcnhbb88xw0" xml:space="preserve">#равона [[Султоналӣ Киштманд]]</text>
      <sha1>bosrl0fi3f078gb59mtfmcnhbb88xw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Офиси байзавӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>323314</id>
    <revision>
      <id>1463665</id>
      <parentid>1425437</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Дафтари байзавӣ]] to [[Офиси байзавӣ]]</comment>
      <origin>1425437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5361" sha1="5i0sh6ksoezc8smy93b1m24rn5ezjll" xml:space="preserve">{{Қуттии ҳамагонӣ}}
'''Дафтари байзавӣ''' ({{Lang-en|Oval Office}}) — [[Утоқи корӣ|дафтари]] [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти Иёлоти Муттаҳида]] дар [[Кохи Сафед]].

== Маълумоти умумӣ ==
Он дар қаноти ғарбии бино воқеъ буда, се тирезаи калон ба тарафи ҷануб ва чор дар дорад. Тарафи шарқӣ ба сӯи Боғи садбарг, тарафи ғарб ба идора ва ошхонаи хурди хусусӣ, аз шимолу ғарб ба долони ҷиноҳи ғарбӣ ва аз шимолу шарқ ба утоқи кории котиби президент мекушояд. Мизи сарвари давлат дар назди тирезаҳои ҷанубӣ қарор дорад. Дар тарафи шимол оташдон мавҷуд аст. Диаметри калон 10,9 метр, диаметри хурд 8,8 метр, баландии шифт 5,6 метр аст.

Версияи аввалини Дафтари байзавӣ соли 1909 аз ҷониби меъмор Нейтана Вайта  дар вақти президент [[Уилям Ҳовард Тафт|Вилям Тафт]] сохта шудааст.

Дар соли 1934 дар вақти роҳбарии президент [[Франклин Рузвелт]] утоқ аз нав сохта шуд.

== Нигористон ==
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot; widths=&quot;280&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Акс:Trump_speaking_with_Putin_oval_office.jpg|пайванд=Файл:Trump_speaking_with_Putin_oval_office.jpg|алт=Дональд Трамп ведёт телефонный разговор с Владимиром Путиным. 28 января 2017 года| [[Доналд Трамп]] бо [[Владимир Путин]] сӯҳбати телефонӣ анҷом дод. 28 январи соли 2017
Акс:Obama_standing_in_the_Oval_Office.jpg|пайванд=Файл:Obama_standing_in_the_Oval_Office.jpg|алт=Президент Обама в овальном кабинете. 20 октября 2009 года| Президент [[Барак Обама|Обама]] дар Дафтари байзавӣ. 20 октябри соли 2009
Акс:Paul_Kagame_with_George_Bush_March_4,_2003.jpg|пайванд=Файл:Paul_Kagame_with_George_Bush_March_4,_2003.jpg|алт=Одно из рукопожатий перед камином. Март 2003, гость — Поль Кагаме|Яке аз дастфишурӣ дар назди оташдон. Март 2003, меҳмон - Пол Кагаме
Акс:President_Ronald_Reagan_working_at_his_desk_in_the_Oval_Office.jpg|пайванд=Файл:President_Ronald_Reagan_working_at_his_desk_in_the_Oval_Office.jpg|алт=Овальный кабинет в 1988 году, во времена администрации Рональда Рейгана|Дафтари байзавӣ соли 1988, дар давраи маъмурияти [[Роналд Рейган]].
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* ''Кохи Сафед: Роҳнамои таърихӣ.'' Ассотсиатсияи таърихии Кохи Сафед ва Ҷамъияти миллии ҷуғрофӣ: 2001. {{ISBN|0-912308-79-6}} .
* Эббот Ҷеймс А. , ва Элейн М. Райс. ''Тарҳрезии Camelot: Барқарорсозии Кохи Сафед Кеннеди.'' Ван Ностранд Рейнхольд: 1998. {{ISBN|0-442-02532-7}} .
* Клинтон, Ҳиллари Родҳам. ''Даъват ба Кохи Сафед: Дар хона бо таърих.'' Саймон ва Шустер: 2000. {{ISBN|0-684-85799-5}} .
* Монкман, Бетти С. ''Кохи Сафед: Мебелҳои таърихӣ ва оилаҳои аввал.'' Матбааи Abbeville: 2000. {{ISBN|0-7892-0624-2}} .
* Райан, Вилям ва Десмонд Гиннес. ''Кохи Сафед: Таърихи меъморӣ.'' Ширкати китобҳои McGraw Hill: 1980. {{ISBN|0-07-054352-6}} .
* Сийл, Вилям. ''Хонаи президент.'' Ассотсиатсияи таърихии Кохи Сафед ва Ҷамъияти миллии ҷуғрофӣ: 1986. {{ISBN|0-912308-28-1}} .
* Сийл, Вилям, ''Кохи Сафед: Таърихи идеяи амрикоӣ.'' Ассотсиатсияи таърихии Кохи Сафед: 1992, 2001. {{ISBN|0-912308-85-0}} .
* Ғарб, Ҷ. Б. бо Мэри Линн Котз. ''Дар болохона дар Кохи Сафед: Ҳаёти ман бо хонумҳои аввал.'' Тарсончак, МакКенн ва Геогеган: 1973. {{ISBN|0-698-10546-X}} .

== Мақолаҳо ==
* {{Cite web|url=http://www.home-designing.com/2008/11/us-presidents-office-interiors|title=Как изменялся Овальный кабинет в период времени с 1909 по 2005 гг.|author=|date=|publisher=Home Designing|lang=en|deadlink=no|accessdate=2016-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714062555/http://www.home-designing.com/2008/11/us-presidents-office-interiors|archivedate=2014-07-14}}]

[[Гурӯҳ:Утоқҳо дар Кохи Сафед]]</text>
      <sha1>5i0sh6ksoezc8smy93b1m24rn5ezjll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463667</id>
      <parentid>1463665</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:14:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5357" sha1="qv12jehju39x2lo0a6v5q8nz9nq4mgb" xml:space="preserve">{{Қуттии ҳамагонӣ}}
'''Офиси байзавӣ''' ({{Lang-en|Oval Office}}) — [[Утоқи корӣ|дафтари]] [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти Иёлоти Муттаҳида]] дар [[Кохи Сафед]].

== Маълумоти умумӣ ==
Он дар қаноти ғарбии бино воқеъ буда, се тирезаи калон ба тарафи ҷануб ва чор дар дорад. Тарафи шарқӣ ба сӯи Боғи садбарг, тарафи ғарб ба идора ва ошхонаи хурди хусусӣ, аз шимолу ғарб ба долони ҷиноҳи ғарбӣ ва аз шимолу шарқ ба утоқи кории котиби президент мекушояд. Мизи сарвари давлат дар назди тирезаҳои ҷанубӣ қарор дорад. Дар тарафи шимол оташдон мавҷуд аст. Диаметри калон 10,9 метр, диаметри хурд 8,8 метр, баландии шифт 5,6 метр аст.

Версияи аввалини Дафтари байзавӣ соли 1909 аз ҷониби меъмор Нейтана Вайта  дар вақти президент [[Уилям Ҳовард Тафт|Вилям Тафт]] сохта шудааст.

Дар соли 1934 дар вақти роҳбарии президент [[Франклин Рузвелт]] утоқ аз нав сохта шуд.

== Нигористон ==
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot; widths=&quot;280&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Акс:Trump_speaking_with_Putin_oval_office.jpg|пайванд=Файл:Trump_speaking_with_Putin_oval_office.jpg|алт=Дональд Трамп ведёт телефонный разговор с Владимиром Путиным. 28 января 2017 года| [[Доналд Трамп]] бо [[Владимир Путин]] сӯҳбати телефонӣ анҷом дод. 28 январи соли 2017
Акс:Obama_standing_in_the_Oval_Office.jpg|пайванд=Файл:Obama_standing_in_the_Oval_Office.jpg|алт=Президент Обама в овальном кабинете. 20 октября 2009 года| Президент [[Барак Обама|Обама]] дар Дафтари байзавӣ. 20 октябри соли 2009
Акс:Paul_Kagame_with_George_Bush_March_4,_2003.jpg|пайванд=Файл:Paul_Kagame_with_George_Bush_March_4,_2003.jpg|алт=Одно из рукопожатий перед камином. Март 2003, гость — Поль Кагаме|Яке аз дастфишурӣ дар назди оташдон. Март 2003, меҳмон - Пол Кагаме
Акс:President_Ronald_Reagan_working_at_his_desk_in_the_Oval_Office.jpg|пайванд=Файл:President_Ronald_Reagan_working_at_his_desk_in_the_Oval_Office.jpg|алт=Овальный кабинет в 1988 году, во времена администрации Рональда Рейгана|Дафтари байзавӣ соли 1988, дар давраи маъмурияти [[Роналд Рейган]].
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* ''Кохи Сафед: Роҳнамои таърихӣ.'' Ассотсиатсияи таърихии Кохи Сафед ва Ҷамъияти миллии ҷуғрофӣ: 2001. {{ISBN|0-912308-79-6}} .
* Эббот Ҷеймс А. , ва Элейн М. Райс. ''Тарҳрезии Camelot: Барқарорсозии Кохи Сафед Кеннеди.'' Ван Ностранд Рейнхольд: 1998. {{ISBN|0-442-02532-7}} .
* Клинтон, Ҳиллари Родҳам. ''Даъват ба Кохи Сафед: Дар хона бо таърих.'' Саймон ва Шустер: 2000. {{ISBN|0-684-85799-5}} .
* Монкман, Бетти С. ''Кохи Сафед: Мебелҳои таърихӣ ва оилаҳои аввал.'' Матбааи Abbeville: 2000. {{ISBN|0-7892-0624-2}} .
* Райан, Вилям ва Десмонд Гиннес. ''Кохи Сафед: Таърихи меъморӣ.'' Ширкати китобҳои McGraw Hill: 1980. {{ISBN|0-07-054352-6}} .
* Сийл, Вилям. ''Хонаи президент.'' Ассотсиатсияи таърихии Кохи Сафед ва Ҷамъияти миллии ҷуғрофӣ: 1986. {{ISBN|0-912308-28-1}} .
* Сийл, Вилям, ''Кохи Сафед: Таърихи идеяи амрикоӣ.'' Ассотсиатсияи таърихии Кохи Сафед: 1992, 2001. {{ISBN|0-912308-85-0}} .
* Ғарб, Ҷ. Б. бо Мэри Линн Котз. ''Дар болохона дар Кохи Сафед: Ҳаёти ман бо хонумҳои аввал.'' Тарсончак, МакКенн ва Геогеган: 1973. {{ISBN|0-698-10546-X}} .

== Мақолаҳо ==
* {{Cite web|url=http://www.home-designing.com/2008/11/us-presidents-office-interiors|title=Как изменялся Овальный кабинет в период времени с 1909 по 2005 гг.|author=|date=|publisher=Home Designing|lang=en|deadlink=no|accessdate=2016-09-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714062555/http://www.home-designing.com/2008/11/us-presidents-office-interiors|archivedate=2014-07-14}}]

[[Гурӯҳ:Утоқҳо дар Кохи Сафед]]</text>
      <sha1>qv12jehju39x2lo0a6v5q8nz9nq4mgb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳси корбар:Azam74</title>
    <ns>3</ns>
    <id>327082</id>
    <revision>
      <id>1463713</id>
      <parentid>1445119</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T10:14:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <comment>Посух додан</comment>
      <origin>1463713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4090" sha1="bva6ni2dl44bjmapvcio9065abw47s9" xml:space="preserve">{{Хуш омадед}}
Бо эҳтиром — [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 06:15, 2 ноябри 2025 (UTC).

:'''Мавзӯъ:''' Дархост оид ба ворид намудани номи ҳунарманди халқӣ Одилчон Умурзоков ба Википедияи тоҷикӣ
:Муҳтарам масъулони Википедияи тоҷикӣ,
:Салом алейкум ва раҳмати Худо бар шумо.
:Бо эҳтиром ба фаъолияти Шумо дар рушду такмили фазои иттилоотии тоҷикӣ, ман бо ин мактуб мехоҳам як масъалаи муҳимеро баён намоям.
:То имрӯз маълумоти мукаммал дар бораи ҳунарманди маъруф ва шоистаи халқи тоҷик — '''Одилчон Умурзоков''' дар Википедияи тоҷикӣ ҷой дода нашудааст.
:Ин дар ҳолест, ки номи Одилчон Умурзоков дар '''Энсиклопедияи тоҷик''' ворид гардида, бо '''фармони Ҷаноби Олӣ, Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон''' аз '''17 августи соли 2001''', бо унвони фахрӣ барои хизматҳои шоиста дар соҳаи фарҳанг қадрдонӣ шудааст.
:Бо дарназардошти саҳми арзандаи ин шахсияти фарҳангӣ дар рушди мусиқии миллӣ ва тарбияи завқи бадеии мардум, мувофиқ мешуд, ки номи ӯ дар Википедияи тоҷикӣ низ ҷой дода шавад. Ин иқдом ба рушди муҳтавои фарҳангии Википедия ва эҳтироми арзишҳои миллии мо мусоидат хоҳад кард.
:Бо эҳтироми баланд,
:'''Азамат''' [[Корбар:Azam74|Azam74]] ([[Баҳси корбар:Azam74|баҳс]]) 07:34, 2 ноябри 2025 (UTC)
::Салом, шумо худатон метавонед маълумотро ворид созед. [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 08:48, 2 ноябри 2025 (UTC)
::Муҳтарам Ҷалолиддин Мадаминов,
::Салом алейкум ва раҳмати Худо бар Шумо.
::Аз таваҷҷуҳ ва эҳтироми Шумо нисбат ба рушди Википедияи тоҷикӣ сипосгузорам. Пешниҳоди Шумо оид ба ворид намудани маълумот дар бораи ҳунарманди халқӣ Одилчон Умурзоков бисёр муҳим ва саривақтӣ мебошад.
::Мехоҳам иттилоъ диҳам, ки кор дар самти таҳия ва такмили мақолаи марбут ба Одилчон Умурзоков аллакай оғоз гардидааст. Бо дарназардошти талаботи Википедия, аз ҷумла мавҷудияти манбаъҳои боэътимод ва истинодҳои дахлдор, кӯшиш карда мешавад, ки мақола ба шакли дуруст ва пурра омода гардад.
::Албатта, саҳми чунин шахсиятҳои фарҳангӣ дар рушди мусиқии миллӣ шоистаи инъикос дар Википедия мебошад, ва ин масъала таҳти таваҷҷуҳ қарор дорад.
::Агар Шумо низ манбаъҳо ё маълумоти иловагӣ дошта бошед, ҳамкорӣ дар ин самт бисёр муфид хоҳад буд.
::Бо эҳтиром,
::Azam74 [[Корбар:Azam74|Azam74]] ([[Баҳси корбар:Azam74|баҳс]]) 10:14, 8 апрели 2026 (UTC)</text>
      <sha1>bva6ni2dl44bjmapvcio9065abw47s9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Одилҷон Умурзоқов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>327098</id>
    <revision>
      <id>1463540</id>
      <parentid>1463539</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T12:03:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мукофотҳо ва тасвирҳо */</comment>
      <origin>1463540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6003" sha1="e0hvf183y83seud0q4rachngihs06go" xml:space="preserve">{{Овозхон
| ном              = Одилҷон Умурзоков
| тасвир           = Одилчон в ёлке.png
| тавсиф           = [[File:Одилчон в ёлке.png|thumb|Одилҷон Умурзоков]]
| санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| ҷойи таваллуд   = Кӯлоб, Тоҷикистон
| жанр             = эстрада, мусиқии мардумӣ
| касб             = овозхон, актёр, ҳофиз
| солҳои фаъолият = солҳои 1970 — то имрӯз
| мукофотҳо        = Артисти шоистаи Тоҷикистон (2001)
}}

'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.


== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
&lt;gallery&gt;
File:Одилчон в ёлке.png|Портрети Одилҷон Умурзоков
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:17647394Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>e0hvf183y83seud0q4rachngihs06go</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463541</id>
      <parentid>1463540</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T12:06:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */</comment>
      <origin>1463541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6913" sha1="nptdu5mz8uciq6hqmbfqc0lao76yuib" xml:space="preserve">{{Овозхон
| ном              = Одилҷон Умурзоков
| тасвир           = Одилчон в ёлке.png
| тавсиф           = [[File:Одилчон в ёлке.png|thumb|Одилҷон Умурзоков]]
| санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| ҷойи таваллуд   = Кӯлоб, Тоҷикистон
| жанр             = эстрада, мусиқии мардумӣ
| касб             = овозхон, актёр, ҳофиз
| солҳои фаъолият = солҳои 1970 — то имрӯз
| мукофотҳо        = Артисти шоистаи Тоҷикистон (2001)
}}

'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.


== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
&lt;gallery&gt;
File:Одилчон в ёлке.png|Портрети Одилҷон Умурзоков
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:17647394Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]
* {{cite web|url=https://sputnik.tj/20210808/8-avgust-dar-tarih-1041465971.html|title=Рӯзи 8 август дар таърих — Одилҷон Умурзоқов|date=2021-08-08|publisher=Sputnik Тоҷикистон|accessdate=2025-11-10}}
* {{cite web|url=https://kgu.tj/donishgo-i-mo/tarikhi-donishgoh.php|title=Таърихи донишгоҳ — упоминание Одилҷон Умурзоқов|publisher=KGU|accessdate=2025-11-10}}
* {{Cite web|url=https://ttfurug.blogspot.com/2016/04/blog-post.html|title=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод: Сад узбеки маъруфи Тоҷикистон|last=Tvfurug|website=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод|date=воскресенье, 10 апреля 2016 г.|access-date=2025-11-10}}
* [http://www.ruzgor.tj/sad-fardi-ma-ruf/10679-100-uzbaki-maruf.html Сад фарди маъруф - РӮЗГОР]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>nptdu5mz8uciq6hqmbfqc0lao76yuib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463542</id>
      <parentid>1463541</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T12:11:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6750" sha1="ns7dy10n71xjurcuhdt3d44rtzn0dbf" xml:space="preserve">{{Овозхон
| ном              = Одилҷон Умурзоков
| File:Одилчон в ёлке.png|Портрети Одилҷон Умурзоков
| санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| ҷойи таваллуд   = Кӯлоб, Тоҷикистон
| жанр             = эстрада, мусиқии мардумӣ
| касб             = овозхон, актёр, ҳофиз
| солҳои фаъолият = солҳои 1970 — то имрӯз
| мукофотҳо        = Артисти шоистаи Тоҷикистон (2001)
}}

'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.


== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
&lt;gallery&gt;
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:17647394Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]
* {{cite web|url=https://sputnik.tj/20210808/8-avgust-dar-tarih-1041465971.html|title=Рӯзи 8 август дар таърих — Одилҷон Умурзоқов|date=2021-08-08|publisher=Sputnik Тоҷикистон|accessdate=2025-11-10}}
* {{cite web|url=https://kgu.tj/donishgo-i-mo/tarikhi-donishgoh.php|title=Таърихи донишгоҳ — упоминание Одилҷон Умурзоқов|publisher=KGU|accessdate=2025-11-10}}
* {{Cite web|url=https://ttfurug.blogspot.com/2016/04/blog-post.html|title=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод: Сад узбеки маъруфи Тоҷикистон|last=Tvfurug|website=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод|date=воскресенье, 10 апреля 2016 г.|access-date=2025-11-10}}
* [http://www.ruzgor.tj/sad-fardi-ma-ruf/10679-100-uzbaki-maruf.html Сад фарди маъруф - РӮЗГОР]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>ns7dy10n71xjurcuhdt3d44rtzn0dbf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463543</id>
      <parentid>1463542</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T12:17:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6743" sha1="5fvfhmr5k6ps3wequbejqymls838ax7" xml:space="preserve">{{Овозхон
| ном              = Одилҷон Умурзоков
| [[File:Одилчон в ёлке.png|thumb|Одилҷон Умурзоков]]
| санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| ҷойи таваллуд   = Кӯлоб, Тоҷикистон
| жанр             = эстрада, мусиқии мардумӣ
| касб             = овозхон, актёр, ҳофиз
| солҳои фаъолият = солҳои 1970 — то имрӯз
| мукофотҳо        = Артисти шоистаи Тоҷикистон (2001)
}}

'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.


== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
&lt;gallery&gt;
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:17647394Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]
* {{cite web|url=https://sputnik.tj/20210808/8-avgust-dar-tarih-1041465971.html|title=Рӯзи 8 август дар таърих — Одилҷон Умурзоқов|date=2021-08-08|publisher=Sputnik Тоҷикистон|accessdate=2025-11-10}}
* {{cite web|url=https://kgu.tj/donishgo-i-mo/tarikhi-donishgoh.php|title=Таърихи донишгоҳ — упоминание Одилҷон Умурзоқов|publisher=KGU|accessdate=2025-11-10}}
* {{Cite web|url=https://ttfurug.blogspot.com/2016/04/blog-post.html|title=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод: Сад узбеки маъруфи Тоҷикистон|last=Tvfurug|website=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод|date=воскресенье, 10 апреля 2016 г.|access-date=2025-11-10}}
* [http://www.ruzgor.tj/sad-fardi-ma-ruf/10679-100-uzbaki-maruf.html Сад фарди маъруф - РӮЗГОР]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>5fvfhmr5k6ps3wequbejqymls838ax7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463544</id>
      <parentid>1463543</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T12:19:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мукофотҳо ва тасвирҳо */</comment>
      <origin>1463544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7102" sha1="d1lahzax53wrv5epd1k692lqythxr9r" xml:space="preserve">{{Овозхон
| ном              = Одилҷон Умурзоков
| [[File:Одилчон в ёлке.png|thumb|Одилҷон Умурзоков]]
| санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| ҷойи таваллуд   = Кӯлоб, Тоҷикистон
| жанр             = эстрада, мусиқии мардумӣ
| касб             = овозхон, актёр, ҳофиз
| солҳои фаъолият = солҳои 1970 — то имрӯз
| мукофотҳо        = Артисти шоистаи Тоҷикистон (2001)
}}

'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.


== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;

File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]
* {{cite web|url=https://sputnik.tj/20210808/8-avgust-dar-tarih-1041465971.html|title=Рӯзи 8 август дар таърих — Одилҷон Умурзоқов|date=2021-08-08|publisher=Sputnik Тоҷикистон|accessdate=2025-11-10}}
* {{cite web|url=https://kgu.tj/donishgo-i-mo/tarikhi-donishgoh.php|title=Таърихи донишгоҳ — упоминание Одилҷон Умурзоқов|publisher=KGU|accessdate=2025-11-10}}
* {{Cite web|url=https://ttfurug.blogspot.com/2016/04/blog-post.html|title=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод: Сад узбеки маъруфи Тоҷикистон|last=Tvfurug|website=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод|date=воскресенье, 10 апреля 2016 г.|access-date=2025-11-10}}
* [http://www.ruzgor.tj/sad-fardi-ma-ruf/10679-100-uzbaki-maruf.html Сад фарди маъруф - РӮЗГОР]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>d1lahzax53wrv5epd1k692lqythxr9r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463545</id>
      <parentid>1463544</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T12:21:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сурудҳои машҳур */</comment>
      <origin>1463545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7135" sha1="9xydpn7fxjusutz74aaws07dmftl04v" xml:space="preserve">{{Овозхон
| ном              = Одилҷон Умурзоков
| [[File:Одилчон в ёлке.png|thumb|Одилҷон Умурзоков]]
| санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| ҷойи таваллуд   = Кӯлоб, Тоҷикистон
| жанр             = эстрада, мусиқии мардумӣ
| касб             = овозхон, актёр, ҳофиз
| солҳои фаъолият = солҳои 1970 — то имрӯз
| мукофотҳо        = Артисти шоистаи Тоҷикистон (2001)
}}

'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
* «Идатон муборак»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;

File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]
* {{cite web|url=https://sputnik.tj/20210808/8-avgust-dar-tarih-1041465971.html|title=Рӯзи 8 август дар таърих — Одилҷон Умурзоқов|date=2021-08-08|publisher=Sputnik Тоҷикистон|accessdate=2025-11-10}}
* {{cite web|url=https://kgu.tj/donishgo-i-mo/tarikhi-donishgoh.php|title=Таърихи донишгоҳ — упоминание Одилҷон Умурзоқов|publisher=KGU|accessdate=2025-11-10}}
* {{Cite web|url=https://ttfurug.blogspot.com/2016/04/blog-post.html|title=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод: Сад узбеки маъруфи Тоҷикистон|last=Tvfurug|website=ФУРӮҒ-оинаи ҳунар ва истеъдод|date=воскресенье, 10 апреля 2016 г.|access-date=2025-11-10}}
* [http://www.ruzgor.tj/sad-fardi-ma-ruf/10679-100-uzbaki-maruf.html Сад фарди маъруф - РӮЗГОР]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>9xydpn7fxjusutz74aaws07dmftl04v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463546</id>
      <parentid>1463545</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T12:34:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6909" sha1="jjo62t8mc1jyrcaxm3apx582qgc1d2o" xml:space="preserve">{{Овозхон
| Фон              = овозхон
| Ном              = Одилҷон Умурзоков
| Номи аслӣ        = Одилҷон Яъқубович Умурзоков
| Тасвир           = Одилчон в ёлке.png|Портрети Одилҷон Умурзоков
| Тавсифи тасвир   = Акс аз бойгонии шахсии хонаводаи Умурзоковҳо
| Санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| Ҷойи таваллуд    = {{МР|Кӯлоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
| Жанрҳо           = [[мусиқии мардумӣ]], [[эстрада]]
| Кишвар           = {{флагификация|Иттиҳоди Шӯравӣ}} → {{флагификация|Тоҷикистон}}
| Касбҳо           = {{овозхон|Иттиҳоди Шӯравӣ|Тоҷикистон|асри XX|асри XXI}}, {{актёр|театри Иттиҳоди Шӯравӣ|Тоҷикистон|асри XX}}, ҳофиз
| Солҳои фаъолият  = солҳои 1970 — 2013
| Асбобҳо          = рубоб, гитара
| Гурӯҳҳо          = Ансамбли «Садои дил»
| Мукофотҳо        = Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон
}}

'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>jjo62t8mc1jyrcaxm3apx582qgc1d2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463547</id>
      <parentid>1463546</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T12:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6574" sha1="nc759tue5dx6v563zy3gmrfhruooqgm" xml:space="preserve">Овозхон
| Фон              = овозхон
| Ном              = Одилҷон Умурзоков
| Номи аслӣ        = Одилҷон Яъқубович Умурзоков
| Тасвир           = Одилчон в ёлке.png (файл)
| Санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| Ҷойи таваллуд    = Кӯлоб, [[ҶШС Тоҷикистон]]
| Жанрҳо           = мусиқии мардумӣ, [[эстрада]]
| Кишвар           = {{флагификация|Иттиҳоди Шӯравӣ}} → {{флагификация|Тоҷикистон}}
| Касбҳо           = овозхон, актёр, ҳофиз
| Солҳои фаъолият  = солҳои 1970 — 2013
| Асбобҳо          = рубоб, гитара
| Гурӯҳҳо          = Ансамбли «Садои дил»
| Мукофотҳо        = Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон


'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>nc759tue5dx6v563zy3gmrfhruooqgm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463548</id>
      <parentid>1463547</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T13:04:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6600" sha1="an7csedlobq6fq5oh41xf855hgn8ivk" xml:space="preserve">Овозхон

| Фон              = овозхон

| Ном              = Одилҷон Умурзоков

| Номи аслӣ        = Одилҷон Яъқубович Умурзоков

| Тасвир
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Одилчон в ёлке.png (файл)
|}
| Санаи таваллуд   = 8 августи 1954

| Ҷойи таваллуд    = Кӯлоб, [[ҶШС Тоҷикистон]]

| Жанрҳо           = мусиқии мардумӣ, [[эстрада]]

| Кишвар           = {{флагификация|Иттиҳоди Шӯравӣ}} → {{флагификация|Тоҷикистон}}

| Касбҳо           = овозхон, актёр, ҳофиз

| Солҳои фаъолият  = солҳои 1970 — 2013
|

Асбобҳо          = рубоб, гитара

| Гурӯҳҳо          = Ансамбли «Садои дил»

| Мукофотҳо        = Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон


'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>an7csedlobq6fq5oh41xf855hgn8ivk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463549</id>
      <parentid>1463548</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T13:08:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6444" sha1="lvvhvmv6hpiowptuv67ca32tnzrgylv" xml:space="preserve">Овозхон
Фон  = овозхон
Ном = Одилҷон Умурзоков
Номи асл= Одилҷон Яъқубович Умурзоков
Тасвир=Одилчон в ёлке.png (файл)
Санаи таваллуд   = 8 августи 1954
Ҷойи таваллуд    = Кӯлоб, [[ҶШС Тоҷикистон]]
Жанрҳо= мусиқии мардумӣ, [[эстрада]]
Кишвар = {{флагификация|Иттиҳоди Шӯравӣ}} → {{флагификация|Тоҷикистон}}
Касбҳо = овозхон, актёр, ҳофиз
Солҳои фаъолият  = солҳои 1970 — 2013
Асбобҳо= рубоб, гитара
Гурӯҳҳо = Ансамбли «Садои дил»
Мукофотҳо= Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон


'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>lvvhvmv6hpiowptuv67ca32tnzrgylv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463551</id>
      <parentid>1463549</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T13:12:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эҷодиёт */</comment>
      <origin>1463551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6971" sha1="hzrfcl1mvue8yrclci2758qmbzjhu6v" xml:space="preserve">Овозхон
Фон  = овозхон
Ном = Одилҷон Умурзоков
Номи асл= Одилҷон Яъқубович Умурзоков
Тасвир=Одилчон в ёлке.png (файл)
Санаи таваллуд   = 8 августи 1954
Ҷойи таваллуд    = Кӯлоб, [[ҶШС Тоҷикистон]]
Жанрҳо= мусиқии мардумӣ, [[эстрада]]
Кишвар = {{флагификация|Иттиҳоди Шӯравӣ}} → {{флагификация|Тоҷикистон}}
Касбҳо = овозхон, актёр, ҳофиз
Солҳои фаъолият  = солҳои 1970 — 2013
Асбобҳо= рубоб, гитара
Гурӯҳҳо = Ансамбли «Садои дил»
Мукофотҳо= Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон


'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоқов сурудҳои эстрадӣ ва фолклорӣ иҷро мекард ва ҳамчун хофиз маъруф буд. Репертуари ӯ даҳҳо оҳангҳои машҳурро дар бар мегирифт, ки дар консертҳо дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро мешуданд.  

Ин ҳунарманд инчунин дар хориҷи кишвар - дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар кишварҳои ИДМ ҳунарнамоӣ карда, фарҳанг ва мусиқии тоҷикро дар фестивалҳо ва сафарҳои гастролӣ муаррифӣ кард. Намоишҳои ӯ бо таҳвили эҳсосӣ ва омезиши нақшҳои анъанавӣ бо услуби поп фарқ мекарданд.

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>hzrfcl1mvue8yrclci2758qmbzjhu6v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463628</id>
      <parentid>1463551</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Deltaspace42</username>
        <id>120932</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg]] → [[File:Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон».jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request)</comment>
      <origin>1463628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6946" sha1="oa2sropcm5ln98wfe0a2fk4e3qr6hhi" xml:space="preserve">Овозхон
Фон  = овозхон
Ном = Одилҷон Умурзоков
Номи асл= Одилҷон Яъқубович Умурзоков
Тасвир=Одилчон в ёлке.png (файл)
Санаи таваллуд   = 8 августи 1954
Ҷойи таваллуд    = Кӯлоб, [[ҶШС Тоҷикистон]]
Жанрҳо= мусиқии мардумӣ, [[эстрада]]
Кишвар = {{флагификация|Иттиҳоди Шӯравӣ}} → {{флагификация|Тоҷикистон}}
Касбҳо = овозхон, актёр, ҳофиз
Солҳои фаъолият  = солҳои 1970 — 2013
Асбобҳо= рубоб, гитара
Гурӯҳҳо = Ансамбли «Садои дил»
Мукофотҳо= Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон


'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоқов сурудҳои эстрадӣ ва фолклорӣ иҷро мекард ва ҳамчун хофиз маъруф буд. Репертуари ӯ даҳҳо оҳангҳои машҳурро дар бар мегирифт, ки дар консертҳо дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро мешуданд.  

Ин ҳунарманд инчунин дар хориҷи кишвар - дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар кишварҳои ИДМ ҳунарнамоӣ карда, фарҳанг ва мусиқии тоҷикро дар фестивалҳо ва сафарҳои гастролӣ муаррифӣ кард. Намоишҳои ӯ бо таҳвили эҳсосӣ ва омезиши нақшҳои анъанавӣ бо услуби поп фарқ мекарданд.

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон».jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>oa2sropcm5ln98wfe0a2fk4e3qr6hhi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463669</id>
      <parentid>1463628</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T03:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2586" sha1="8qkwnhxv5iepxlect5149aleoi4potj" xml:space="preserve">{{Мусиқидон}}
'''Одилҷон Умурзоқов''' (''Умурзоқов Одилҷон Ёқубович''; зод. [[8 август]]и [[1954]], [[Кӯлоб]]) — овозхони тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон|Ҳу­нар­пешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2002).

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоқов 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст. Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо баъди хатм дар соҳаи тиб фаъолият накард.

Соли 1985 факултаи забон ва адабиёти руси Институти давлатии педагогии шаҳри Кӯлобро ғоибона ба итмом расондааст.

== Корнома ==
Ӯ дар 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар ибтидои солҳои 1970 оғоз намуд. Фаъолияти кориаш ба сифати мудири клуби сайёри шӯъбаи маданияти шаҳри Кӯлоб (1972—1975; 1978—1985) оғоз ёфта, 1986—1989 роҳбари бадеии Кохи фарҳанги шаҳри Кӯлоб, солҳои 1990—2003 муовини директор ва дар солҳои 2003—2013 директори он буд.

Аз ташкилкунандагони ансамбли созҳои халқии «Садои дил»-и назди Кохи фарҳанги ба номи Рустами Абдураҳими шаҳри Кӯлоб мебошад. Иштирокдори бисёр ҷашнвораҳои ҷумҳуриявии мусиқӣ мебошад.

== Сурудаҳо ==
Ба се забон — тоҷикӣ, узбекӣ ва русӣ якзайл суруд мехонад, аз ҷумла «Мижгонсиёҳ», «Ҷавонӣ», «Дархост», «Баҳор омад», «Тоҷикистон» барин сурудҳои тоҷикиаш ҳаводорони зиёд пайдо кардаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>8qkwnhxv5iepxlect5149aleoi4potj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463715</id>
      <parentid>1463669</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T10:33:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4636" sha1="945apkimkssz4bu1t1b13ae9v26jdo6" xml:space="preserve">{{Овозхон
| Фон              = овозхон
| Ном              = Одилҷон Умурзоков
| Номи аслӣ        = Одилҷон Яъқубович Умурзоков
| Тасвир           = Umurzokov Odiljon Yakubovich in 2017.jpg
| Тавсифи тасвир   = Портрети Одилҷон Умурзоков, 2017
| Санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| Ҷойи таваллуд    = {{МР|Кӯлоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
| Жанрҳо           = [[мусиқии мардумӣ]], [[эстрада]]
| Кишвар           = {{флагификация|Иттиҳоди Шӯравӣ}} → {{флагификация|Тоҷикистон}}
| Касбҳо           = {{овозхон|Иттиҳоди Шӯравӣ|Тоҷикистон|асри XX|асри XXI}}, {{актёр|театри Иттиҳоди Шӯравӣ|Тоҷикистон|асри XX}}, ҳофиз
| Солҳои фаъолият  = солҳои 1970 — 2013
| Асбобҳо          = рубоб, гитара
| Гурӯҳҳо          = Ансамбли «Садои дил»
| Мукофотҳо        = Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон
}}

'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
... (матн зиндагинома, тавре ки қаблан буд) ...

== Эҷодиёт ==
... (матн эҷодиёт ва сурудҳо) ...

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Umurzokov Odiljon Yakubovich in 2017.jpg|Портрети асосӣ, 2017
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:17647394Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Адабиёт ==
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

{{ПБ}}

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>945apkimkssz4bu1t1b13ae9v26jdo6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463721</id>
      <parentid>1463715</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T10:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7208" sha1="3tqi45yzl2iw7lod1pfmvlaaqvzp5m6" xml:space="preserve">{{Овозхон
| Фон              = овозхон
| Ном              = Одилҷон Умурзоков
| Номи аслӣ        = Одилҷон Яъқубович Умурзоков
| Тасвир           = Umurzokov Odiljon Yakubovich in 2017.jpg
| Тавсифи тасвир   = Портрети Одилҷон Умурзоков, 2017
| Санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| Ҷойи таваллуд    = {{МР|Кӯлоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
| Жанрҳо           = [[мусиқии мардумӣ]], [[эстрада]]
| Кишвар           = {{флагификация|Иттиҳоди Шӯравӣ}} → {{флагификация|Тоҷикистон}}
| Касбҳо           = {{овозхон|Иттиҳоди Шӯравӣ|Тоҷикистон|асри XX|асри XXI}}, {{актёр|театри Иттиҳоди Шӯравӣ|Тоҷикистон|асри XX}}, ҳофиз
| Солҳои фаъолият  = солҳои 1970 — 2013
| Асбобҳо          = рубоб, гитара
| Гурӯҳҳо          = Ансамбли «Садои дил»
| Мукофотҳо        = Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон
}}

'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:17647394Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Адабиёт ==
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

{{ПБ}}

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>3tqi45yzl2iw7lod1pfmvlaaqvzp5m6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463722</id>
      <parentid>1463721</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T10:50:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7190" sha1="5pza2vms03cbchkdsyxoazrwzkjk74a" xml:space="preserve">
| Фон              = овозхон
| Ном              = Одилҷон Умурзоков
| Номи аслӣ        = Одилҷон Яъқубович Умурзоков
| Тасвир           = Umurzokov Odiljon Yakubovich in 2017.jpg
| Тавсифи тасвир   = Портрети Одилҷон Умурзоков, 2017
| Санаи таваллуд   = 8 августи 1954
| Ҷойи таваллуд    = {{МР|Кӯлоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
| Жанрҳо           = [[мусиқии мардумӣ]], [[эстрада]]
| Кишвар           = {{флагификация|Иттиҳоди Шӯравӣ}} → {{флагификация|Тоҷикистон}}
| Касбҳо           = {{овозхон|Иттиҳоди Шӯравӣ|Тоҷикистон|асри XX|асри XXI}}, {{актёр|театри Иттиҳоди Шӯравӣ|Тоҷикистон|асри XX}}, ҳофиз
| Солҳои фаъолият  = солҳои 1970 — 2013
| Асбобҳо          = рубоб, гитара
| Гурӯҳҳо          = Ансамбли «Садои дил»
| Мукофотҳо        = Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон


'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:17647394Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
&lt;/gallery&gt;

== Адабиёт ==
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

{{ПБ}}

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>5pza2vms03cbchkdsyxoazrwzkjk74a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463724</id>
      <parentid>1463722</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7226" sha1="n8uutp9ymi5r7ixl0bfarb1gle8g8e1" xml:space="preserve">
{{Infobox person
| name = Одилҷон Умурзоков
| birth_name = Одилҷон Яъқубович Умурзоков
| image = Umurzokov Odiljon Yakubovich in 2017.jpg
| caption = Портрети Одилҷон Умурзоков, 2017
| birth_date = 8 августи 1954
| birth_place = Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон
| genre = мусиқии мардумӣ, эстрада
| origin = Тоҷикистон
| occupation = овозхон, актёр, ҳофиз
| years_active = солҳои 1970 — 2013
| instrument = рубоб, гитара
| associated_acts = Ансамбли «Садои дил»
| awards = Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001)
}}


'''Одилҷон Яъқубович Умурзоков''' (тав. 8 августи 1954, Кӯлоб) — овозхони тоҷик, актёр ва ҳофиз.  
Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001). Узви ансамбли «Садои дил», лауреати озмунҳои ҷумҳуриявӣ.

== Зиндагинома ==
Одилҷон Умурзоков 8 августи соли 1954 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.  

Соли 1969 пас аз хатми синфи ҳаштум ба омӯзишгоҳи тиббӣ дохил шуд, аммо пас аз хатм аз рӯи ихтисос кор накард.  

Дар синни 15-солагӣ ба саҳна баромад ва фаъолияти касбии овозхониро дар солҳои 1970 оғоз намуд. Аз охири соли 1973 мудири клуби «Сайёр» буд.  

Аз соли 1974 то 1976 хизмати ҳарбиро адо кард. Пас аз демобилизатсия соли 1976 ба труппаи Театри давлатии мусиқӣ-комедии Кӯлоб ба номи С. Вализода қабул шуда, то соли 1978 ҳамчун актёр фаъолият кард.  

Соли 1985 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии педагогии Кӯлобро хатм намуд.  

Аз соли 1986 дар Қасри фарҳанги шаҳри Кӯлоб ҳамчун роҳбари бадеӣ кор кард. Дар аввали солҳои 1990 ансамбли «Садои дил»-ро таъсис дод. Соли 1990 муовини директор таъйин шуд ва аз соли 2003 то 2013 вазифаи директори Қасри фарҳангро иҷро намуд.  

Дар солҳои 2000 фаъолона дар чорабиниҳои фарҳангӣ, консертҳо ва фестивалҳо иштирок дошт. Ҳунарпеша ҳамчунин берун аз кишвар — дар Ӯзбекистон, Русия ва дигар давлатҳои ИДМ — баромад кардааст ва фарҳанги тоҷикро муаррифӣ намудааст.  

Аз моҳи июли соли 2020 дар нафақаи ифтихорӣ қарор дорад.

== Эҷодиёт ==
Одилҷон Умурзоков сурудҳои эстрадӣ ва халқиро иҷро мекард ва ҳамчун ҳофиз машҳур буд. Репертуари ӯ даҳҳо сурудҳои машҳурро дар бар мегирад, ки дар Кӯлоб, Душанбе ва дигар шаҳрҳои Тоҷикистон иҷро шудаанд.  

=== Сурудҳои машҳур ===
* «Мижгон сиёҳ»
* «Кафтари шоҳӣ»
* «Ҷавонӣ»
* «Марди фақир»
* «Ваҳдат»
* «Модар»
* «Арабӣ гуфтам»
* «Дӯст медорам туро»
* «Баҳор»
* «Биё ёрам»
* «Ёри чаканпӯш»
* «Онаҷон»
ва дигар сурудҳо.

== Мукофотҳо ва тасвирҳо ==
Дар августи соли 2001 ба Одилҷон Умурзоков унвони «Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» дода шуд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Мукофотҳои давлатӣ |work=Ҷумҳурият |date=2001-08 |language=tg}}&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;

File:Удостворения о присвоения заслуженного артиста Таджикистана.jpg|Гувоҳномаи унвони «Артисти шоистаи Тоҷикистон»
File:Шаходатномаи унвони фахри.jpg|Шаҳодатномаи унвони фахрӣ
File:Медаль Одилджона.jpg|Медали Одилҷон Умурзоков
File:17647394Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421157 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:1764739421244 Одилджон Умурзоков.jpg|Портрети дигар
File:Лауреат Одилджон Умурзоков.jpg|Лауреат Одилҷон Умурзоков
File:Кадр 15 вахдат Одилчон Умурзоков (00-03-56.296).jpg|Кадр аз суруди «Ваҳдат»
File:Одилчон Умурзоков в концерте в парке отдыха Мир Саид Али Хамадони г. Куляб 2009 г.jpg|Консерт дар Кӯлоб, 2009
File:Мухаббат Одилчон.png|Акс бо мухлисон
File:Odiljon dio yoram.jpg|Акс аз суруди «Биё ёрам»
File:Садои дил 2 - frame at 11m27s.jpg|Кадр аз филми «Садои дил 2», 11:27
File:Одилчон Умурзоков Кетаман орг. - frame at 2m33s.jpg|Кадр аз баромади «Кетаман», 2:33
File:Садои дил 2 - frame at 7m17s.jpg|Кадр аз филми «Садои дил 2», 7:17
File:Кадр Одилчон 3 байт Бахор,Вахдат,Таманно, (00-00-14.790).jpg|Кадр аз сурудҳои «Баҳор», «Ваҳдат», «Таманно»
&lt;/gallery&gt;


== Адабиёт ==
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

== Манбаъҳо ==
&lt;references /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://ru.wikipedia.org/wiki/Умурзоков,_Одилджон Яъқубович Умурзоков дар Википедияи русӣ]

{{ПБ}}

== Гурӯҳҳо ==
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XX]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Актёрон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Актёрони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Актёрони асри XX]]
[[Гурӯҳ:Артистони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мусиқинавозони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар Кӯлоб]]
[[Гурӯҳ:Таваллудшудагон дар соли 1954]]</text>
      <sha1>n8uutp9ymi5r7ixl0bfarb1gle8g8e1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурқати Низом</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328313</id>
    <revision>
      <id>1463705</id>
      <parentid>1460729</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T09:03:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7132" sha1="fd6e5s6b0k5f7gayna5u7ruyaxrkie9" xml:space="preserve">{{Шахс
| ном = Фурқати Низом
| номи аслӣ = Фурқат Низомов
| тасвир = Furqat Nizomov portrait.jpg
| таърихи таваллуд = 4.7.1994
| зодгоҳ = [[Нилу (деҳа, н. Ҳисор)|деҳаи Нилӯ]], {{Зодгоҳ|ноҳияи Ҳисор}}, [[Тоҷикистон]]
| шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
| таҳсилот = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
| касб = [[Рӯзноманигор]], [[Нависанда]], [[Таронанавис]]
| ҷоизаҳо = 
}}

'''Фурқати Низом''' (''Низомов Фурқат Шарифович''; зод. [[4 июл]]и [[1994]], деҳаи [[Нилу|Нилӯ]], шаҳри Ҳисор) — {{рӯзноманигор}}, муҷрии телевизион, {{нависанда}} ва таронанависи тоҷик.

== Зиндагинома ==
Фурқати Низом 4 июли соли 1994 дар деҳаи Нилӯи шаҳри Ҳисор ба дунё омадааст. Пас аз хатми мактаби миёна факултети филологияи тоҷики [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] хатм намудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://javonon.tj/news/kitobkhona/-dar-in-oda-tasoduf-nest/|title=Ӯ ДАР ИН ҶОДА ТАСОДУФӢ НЕСТ|website=javonon.tj|date=2021-01-22|accessdate=2026-02-13}}&lt;/ref&gt;.

=== Хонавода ===
Оиладор, соҳиби як фарзанд мебошад.

== Фаъолият ==
Фаъолияти рӯзноманигории ӯ аз давраи донишҷӯӣ оғоз ёфтааст. Ӯ ҳамчун хабарнигор дар рӯзномаи «Имрӯз NEWS» ва «[[Радиои «Имрӯз»|Радиои Имрӯз]]» мақолаҳои иҷтимоӣ ва сиёсӣ таҳия мекард.

Аз соли 2016 инҷониб дар [[ТВ Сафина]] фаъолият мекунад. Дар ин муддат ӯ муаллиф ва барандаи чандин барномаҳои маъруф гардидааст:

* «Эпилог» — барномаи адабӣ-фарҳангӣ, ки ба тарғиби китобхонӣ ва муаррифии адибон бахшида шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/e-lazzate-guvorotar-az-lazzati-kitobhon-nest-epilog-i-shabakai-televizionii-safina-ba-far-angi-kitobhon-umri-dubora-mebahshad-ba-r-zi-kitob-bahshida-meshavad/|title=ҲЕҶ ЛАЗЗАТЕ ГУВОРОТАР АЗ ЛАЗЗАТИ КИТОБХОНӢ НЕСТ. «Эпилог»-и шабакаи телевизионии «Сафина» ба фарҳанги китобхонӣ умри дубора мебахшад (Ба Рӯзи китоб бахшида мешавад)|author=Шаҳлои Садриддин|date=2017-09-04|publisher=[[АМИТ «Ховар»]]|lang=tg|accessdate=2026-02-13}}&lt;/ref&gt;.
* «Давр», «Мегӯянд, ки…», «Бекстейҷ» ва филмҳои мустанад.

== Эҷод ==
Фурқати Низом дар баробари рӯзноманигорӣ ба навиштани ҳикоя ва қиссаҳои бадеӣ машғул аст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://navisandagan.tj/tj/%d1%84%d1%83%d1%80%d2%9b%d0%b0%d1%82%d0%b8-%d0%bd%d0%b8%d0%b7%d0%be%d0%bc-%d0%b1%d0%be%d0%bc%d0%b8-%d0%b1%d0%b5%d0%b3%d0%be%d0%bd%d0%b0-%d2%b3%d0%b8%d0%ba%d0%be%d1%8f/|title=Фурқати Низом. Боми бегона (ҳикоя)|date=2024-08-14|publisher=[[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]]|lang=tg|accessdate=2026-02-13}}&lt;/ref&gt;. Ҳикояҳои ӯ бо диди тоза ва таҳлили равонии қаҳрамонҳо фарқ мекунанд.

Инчунин, ӯ ҳамчун таронанавис бо ҳунармандони саршиноси эстрадаи тоҷик ҳамкорӣ дорад. Матни чандин сурудҳои иҷрокардаи Мубориз Усмонов, [[Беҳрӯз Мирзоев]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://oila.tj/news/charo-berz-soloi-zied-sukut-kard|title=Чаро Беҳрӯз солҳои зиёд сукут кард?|author=Сино Тоҳирӣ|website=oila.tj|date=2023-11-26|lang=tg|accessdate=2026-02-13}}&lt;/ref&gt;, Файзалӣ Фозилов, Ҷаҳонгир Зарифов&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/%D2%B7a%D2%B3ongir-zaripov-nameho%D2%B3am-ba-kase-monand-bosham/|title=Ҷаҳонгир Зарипов: “Намехоҳам ба касе монанд бошам”|author=Сино Тоҳирӣ|website=Pressa.tj|date=2023-09-29|publisher=29.09.2023|lang=|accessdate=2026-02-16}}&lt;/ref&gt; ва Комилҷон Зарифовро ӯ навиштааст.

== Ҷоизаҳо ==
* 2019 — Ҷоизаи фестивали телевизионии филмҳои мустанади «Симо» дар номинатсияи таваҷҷуҳи ҳакамон барои филми «Омадани аввалин қатора»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=38109|title=&quot;Марди роҳ&quot;-и Носир Саид ғолиби Фестивали телевизионии филмҳои мустанад|author=Муҳаммадуллоҳи Табарӣ|website=peshina.jumhuriyat.tj|date=2019-08-22|publisher=[[Ҷумҳурият]]|accessdate=2026-02-16}}&lt;/ref&gt;;
* 2021 — Ғолиби ҷои сеюми озмуни «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» дар номинатсияи эҷоди наср&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20211215/shooizai-ozmuni-furui-subi-dono-imsol-tadim-nashud-oizadoroni-digarro-bishnosed|title=Шоҳҷоизаи озмуни &quot;Фуруғи субҳи доноӣ&quot; имсол тақдим нашуд. Ҷоизадорони дигарро бишносед|website=asiaplustj.info|publisher=[[ASIA-Plus]]|lang=tg|accessdate=2026-02-16}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=https://adab.tj/parvozi-avvalin-hikoya/|title=Парвози аввалин (ҳикоя)|author=Фурқати Низом|website=Адаб ва ҳунар|date=2025-05-23|lang=tg|accessdate=2026-02-13}}
* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-7QfY3rEv7c|title=Мегуянд, ки ... Википедияи Тоҷикӣ / Tajik Wikipedia|author=Фурқати Низом|website=YouTube|date=2026-02-12|publisher=[[Телевизиони Сафина]]|accessdate=2026-02-16}}
* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=BX1SJ-VStlc|title=Хизматрасонӣ дар нақлиёти ҷамъиятӣ {{!}} Давр|author=Фурқати Низом|website=YouTube|date=2023-07-20|lang=tg|accessdate=2026-02-16|publisher=[[Телевизиони Сафина]]}}
* {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=WD_7EVsQMHY|title=Осорхонаи Садриддин Айнӣ - Мегӯянд, ки...|author=Фурқати Низом|website=YouTube|date=2022-05-08|lang=tg|accessdate=2026-02-16|publisher=[[Телевизиони Сафина]]}}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>fd6e5s6b0k5f7gayna5u7ruyaxrkie9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сапронозҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328618</id>
    <revision>
      <id>1463707</id>
      <parentid>1455986</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T09:45:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <origin>1463707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7765" sha1="76s42efe0hefov8uqr4v8znkdn9ahhh" xml:space="preserve">[[File:LegionellaPneumophila_Kolonie.jpg|thumb|Колонияҳои сапронози бактериявӣ ''Legionella pneumophila'']]
'''Сапронозҳо''' ('''сироятҳои сапронозӣ''') (аз {{lang-grc|σαπρός}} — пӯсида, ва {{lang-grc|νόσος}} — беморӣ) — гурӯҳи бемориҳои сироятӣ, ки барангезандаҳои онҳо макони асосии табиии зист объектҳои абиотикӣ (ғайризинда)-и муҳити атроф ба шумор мераванд. Бо ҳамин хусусият ин гурӯҳ аз дигар бемориҳои гузаранда, ки макони асосии табиии зисташон организми сироятёфтаи инсон ([[антропонозҳо]]) ё ҳайвонот ([[зоонозҳо]]) мебошад, фарқ мекунад.

Гарчанде дар байни сапронозҳо сироятҳое маълуманд, ки дар онҳо хориҷ шудани ангезанда аз организми сироятёфта имконпазир аст (масалан, ҳангоми [[бемории легионеллёз]]), аммо, чун қоида, ин гуна хориҷшавӣ барои ҳифзи ангезанда дар табиат аҳамият надорад ва нақши муҳими эпидемиологӣ намебозад. Ангезандаҳои сапронозҳо, ки дар муҳити атроф зиндагӣ мекунанд, танҳо вақте аҳамияти эпидемиологӣ пайдо мекунанд, ки имкони интиқоли онҳо аз маконҳои табиии зист ба инсон пайдо шавад ва гузариш аз тарзи ҳаёти сапрофитӣ ба паразитиро оғоз кунанд.

Ба сапронозҳо [[легионеллёз]], [[мелиоидоз]], [[сирояти НАГ]], [[клостридиозҳо]] ва ғайра дохил мешаванд. Илм дар бораи сапронозҳо — сапронозология номида мешавад.
== Истилоҳот ва таснифот ==

Истилоҳи «сапроноз» (sapronosis) аз ҷониби микробиологи рус [[Василий Илич Терских]] соли 1958 пешниҳод шуда буд, ки ӯ бар зидди ақидаи дар он вақт паҳншуда, ки гӯё бактерияҳои патогенӣ наметавонанд дар муҳити берун аз мизбон боқӣ монанд, баромад карда буд.&lt;ref&gt;{{Cite journal
| author1 = Somov, G.P.
| author2 = Buzoleva, L. S.
| author3 = Burtseva, T. I.
| year = 1999
| title = Mechanisms of adaptation of pathogenic bacteria to environmental factors
| journal = Bulletin of Experimental Biology and Medicine
| volume = 128
| issue = 3
| page = 948
| doi = 10.1007/bf02438094
| s2cid = 26412566
}}&lt;/ref&gt;

Сапронозҳо баъзан ҳамчун як қисми таснифоти сегонаи бемориҳои сироятӣ хизмат мекунанд; ду қисми дигар антропонозҳо (бештар тавассути интиқоли инсон ба инсон) ва [[зоонозҳо]] (бештар аз ҳайвонот ба инсон) мебошанд.&lt;ref name=&quot;hubalek-2003&quot;&gt;{{Cite journal |last=Hubálek |first=Z. |year=2003 |title=Emerging Human Infectious Diseases: Anthroponoses, Zoonoses, and Sapronoses |journal=Emerging Infectious Diseases |volume=9 |issue=3 |pages=403–404 |doi=10.3201/eid0903.020208}}&lt;/ref&gt; Бар хилофи онҳо, манбаи асосии сапроноз дар хок ҷойгир аст.&lt;ref name=&quot;hubalek-2003&quot;&gt;{{Cite journal |last=Hubálek |first=Z. |year=2003 |title=Emerging Human Infectious Diseases: Anthroponoses, Zoonoses, and Sapronoses |journal=Emerging Infectious Diseases |volume=9 |issue=3 |pages=403–404 |doi=10.3201/eid0903.020208}}&lt;/ref&gt; Аз ин рӯ, сапронозҳо баъзан аз патогенҳои муҳити зист, ки онҳоро инчунин «сапрозоонозҳо» меноманд ва як қисми давраи ҳаёти худро дар хок ва қисми дигарро дар бадани ҳайвони мизбон мегузаронанд, фарқ карда мешаванд.&lt;ref name=&quot;hoog-2018&quot;&gt;{{Cite book |author=de Hoog, G. S. |title=Pathogenic Fungi in the Human Environment |publisher=CRC Press |year=2018 |isbn=9781138372627}}&lt;/ref&gt;

Намунаҳои маъмулии омилҳои сапронозӣ занбӯруғӣ мебошанд, ба монанди кокксидиоидомикоз, гистоплазмоз, [[аспергиллёз]], криптококкоз, ''Microsporum gypseum''. Баъзеҳо метавонанд бактериявӣ бошанд, аз спораҳосилнамоҳои клостридиум ва батсилла то ''Rhodococcus equi, Burkholderia pseudomallei, Listeria'', ''Erysipelothrix'', ''Yersinia pseudotuberculosis'', легионеллёз, табларзаи Понтиак ва микобактериозҳои ғайрисилӣ. Дигар омилҳои сапронозӣ амебавӣ мебошанд, ба мисли менингоэнсефалити амебавии аввалия. Боз ҳам, мушкилот дар таснифот дар ҳолати бактерияҳои спораҳосилкунанда ба вуҷуд меоянд, ки спораҳои сироятии онҳо танҳо пас аз як давраи тӯлонии афзоиши вегетативии ғайрифаъол дар муҳити абиотикӣ тавлид мешаванд, вале ин ҳолат ҳанӯз ҳам ҳамчун сапроноз баррасӣ мешавад.&lt;ref name=&quot;hubalek-2003&quot;&gt;{{Cite journal |last=Hubálek |first=Z. |year=2003 |title=Emerging Human Infectious Diseases: Anthroponoses, Zoonoses, and Sapronoses |journal=Emerging Infectious Diseases |volume=9 |issue=3 |pages=403–404 |doi=10.3201/eid0903.020208}}&lt;/ref&gt;
== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Антропонозҳо]]
* [[Зоонозҳо]]

== Адабиёт ==
* {{cite article
|author=[[Терских, Василий Ильич|Терских В. И.]]
|title=Сапронозы (о болезнях людей и животных, вызываемых микробами, способными размножаться вне организма во внешней среде, являющейся для них местом обитания)
|url=
|journal=Журнал микробиологии, эпидемиологии и иммунобиологии
|year=1958
|number=8
|pages=
}}
* [[Бургасов, Пётр Николаевич|Бургасов П. Н.]], Румянцев С. Н. Эволюция клостридиозов. — М.: Медицина, 1974. — 248 с.
* [[Шувалова, Евгения Петровна|Шувалова Е. П.]] Инфекционные болезни: Учебник. — М.: Медицина, 1999.
* Сомов Г. П., Бузолева Л. С. Адаптация патогенных бактерий к абиотическим факторам окружающей среды. — Владивосток, 2004. — 168 с.

== Пайвандҳои беруна ==
* ''[[Супотницкий, Михаил Васильевич|Супотницкий М. В.]]'' [http://cbio.ru/page/43/id/4757/ Где скрывается чума?]

[[Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ]]
[[Гурӯҳ:Сироятҳои бактериявӣ]]</text>
      <sha1>76s42efe0hefov8uqr4v8znkdn9ahhh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ISSN</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330240</id>
    <revision>
      <id>1463618</id>
      <parentid>1463533</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T16:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1928" sha1="9uchl14u1cxc6qkcz1djg1pty45j06k" xml:space="preserve">'''Шумораи стандарти байналмилалии пайоянд''' ('''ISSN''', мухаффафи ибораи {{lang-en|International Standard Serial Number}}) — шумораи ҳашт рақамии ягонаест, ки барои мушаххас кардани як нашрияи давраии чопӣ ё электроникӣ ба кор меравад. Ин стандарти байналмилалӣ тавассути Созмони байналмилалии стандартсозӣ зери номи ISO 3297 дар соли 1975 табйин шудааст.

== Рамзгузорӣ ==
Формати шумораи серияли стандарти байналмилалӣ як шумораи ҳашт рақамӣ (ҳарфӣ) аст, ки тавассути иттисолҳо ва фавосил ба ду қисмати чаҳор рақамӣ тақсим мегардад. Адади охир, ки метавонад аз 0 то 9 ё X бошад, «шумораи кантрол» номида мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://portal.issn.org portal.issn.org] — ISSN в разных странах.
* [http://www.bookchamber.ru/issn.html Порядок присвоения ISSN] на сайте Российской книжной палаты.
* {{cite web|url=https://docs.cntd.ru/document/556380779?marker=7D20K3|title=ГОСТ Р 7.0.56-2017. Международный стандартный сериальный номер (ISSN). Издательское оформление и использование|publisher=Электронный фонд правовых и электронно-технических документов|date=2018-07-01|description=Национальный стандарт Российской Федерации|access-date=2021-08-28}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Стандартҳои ISO]]</text>
      <sha1>9uchl14u1cxc6qkcz1djg1pty45j06k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330242</id>
    <revision>
      <id>1463553</id>
      <timestamp>2026-04-07T15:30:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1463553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1332" sha1="87r95gw0rz1g8rmnkx05d9xsocynevq" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>87r95gw0rz1g8rmnkx05d9xsocynevq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463554</id>
      <parentid>1463553</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1618" sha1="dp2h0wof79s30dyq02klr2wov7d8cmr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.</text>
      <sha1>dp2h0wof79s30dyq02klr2wov7d8cmr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463555</id>
      <parentid>1463554</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:30:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1987" sha1="ffnk5gn9au5szrdeyn3oipu9zvexteg" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.</text>
      <sha1>ffnk5gn9au5szrdeyn3oipu9zvexteg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463556</id>
      <parentid>1463555</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:30:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2380" sha1="fsey50ppxink8qhlqxy8139k0eic62q" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ сеюмин маркази ҳавоии байналмилалии [[Ҷопон]] мебошад. Терминали 2 барои ширкатҳои арзон (LCC) дар соли [[2019]] кушода шуд. [[All Nippon Airways]] ва [[Japan Airlines]] парвозҳои мунтазамро аз ин ҷо иҷро мекунанд.</text>
      <sha1>fsey50ppxink8qhlqxy8139k0eic62q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463557</id>
      <parentid>1463556</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2821" sha1="7htu8tweyyx31fc1xcszw6lm8yzuyau" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ сеюмин маркази ҳавоии байналмилалии [[Ҷопон]] мебошад. Терминали 2 барои ширкатҳои арзон (LCC) дар соли [[2019]] кушода шуд. [[All Nippon Airways]] ва [[Japan Airlines]] парвозҳои мунтазамро аз ин ҷо иҷро мекунанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[All Nippon Airways]] || Токио, Саппоро, Шанхай
|-
| [[Japan Airlines]] || Токио, Фукуока
|-
| [[Jetstar Japan]] || Токио, Саппоро, Манила
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[China Airlines]] || Тайбей
|}</text>
      <sha1>7htu8tweyyx31fc1xcszw6lm8yzuyau</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463558</id>
      <parentid>1463557</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:31:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2991" sha1="obkrquylbpveftorb546pgl7fg3maqx" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ сеюмин маркази ҳавоии байналмилалии [[Ҷопон]] мебошад. Терминали 2 барои ширкатҳои арзон (LCC) дар соли [[2019]] кушода шуд. [[All Nippon Airways]] ва [[Japan Airlines]] парвозҳои мунтазамро аз ин ҷо иҷро мекунанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[All Nippon Airways]] || Токио, Саппоро, Шанхай
|-
| [[Japan Airlines]] || Токио, Фукуока
|-
| [[Jetstar Japan]] || Токио, Саппоро, Манила
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[China Airlines]] || Тайбей
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 3 500 || Асфалт
|}</text>
      <sha1>obkrquylbpveftorb546pgl7fg3maqx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463559</id>
      <parentid>1463558</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:31:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3455" sha1="4qqxsof72vv0pmpb8lazij9fqoekdbj" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ сеюмин маркази ҳавоии байналмилалии [[Ҷопон]] мебошад. Терминали 2 барои ширкатҳои арзон (LCC) дар соли [[2019]] кушода шуд. [[All Nippon Airways]] ва [[Japan Airlines]] парвозҳои мунтазамро аз ин ҷо иҷро мекунанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[All Nippon Airways]] || Токио, Саппоро, Шанхай
|-
| [[Japan Airlines]] || Токио, Фукуока
|-
| [[Jetstar Japan]] || Токио, Саппоро, Манила
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[China Airlines]] || Тайбей
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 3 500 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 барои парвозҳои мунтазам ва терминали 2 барои ширкатҳои арзон. Терминали асосӣ бо мағозаҳо, тарабхонаҳо ва ҳатто ҳаммом (онсен) маъруф аст. Хатти роҳи оҳан фурудгоҳро ба Нагоя дар 28 дақиқа мерасонад.</text>
      <sha1>4qqxsof72vv0pmpb8lazij9fqoekdbj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463560</id>
      <parentid>1463559</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:31:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3686" sha1="t52g0iyyjjs9o03jlgb4vjib3wh9nj9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ сеюмин маркази ҳавоии байналмилалии [[Ҷопон]] мебошад. Терминали 2 барои ширкатҳои арзон (LCC) дар соли [[2019]] кушода шуд. [[All Nippon Airways]] ва [[Japan Airlines]] парвозҳои мунтазамро аз ин ҷо иҷро мекунанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[All Nippon Airways]] || Токио, Саппоро, Шанхай
|-
| [[Japan Airlines]] || Токио, Фукуока
|-
| [[Jetstar Japan]] || Токио, Саппоро, Манила
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[China Airlines]] || Тайбей
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 3 500 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 барои парвозҳои мунтазам ва терминали 2 барои ширкатҳои арзон. Терминали асосӣ бо мағозаҳо, тарабхонаҳо ва ҳатто ҳаммом (онсен) маъруф аст. Хатти роҳи оҳан фурудгоҳро ба Нагоя дар 28 дақиқа мерасонад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 10,2
|-
| [[2016]] || 10,9
|-
| [[2017]] || 11,8
|-
| [[2018]] || 12,4
|-
| [[2019]] || 13,1
|}</text>
      <sha1>t52g0iyyjjs9o03jlgb4vjib3wh9nj9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463561</id>
      <parentid>1463560</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:31:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1463561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3814" sha1="jviajdc0xrcfrbpfzmaars9aofwddau" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ сеюмин маркази ҳавоии байналмилалии [[Ҷопон]] мебошад. Терминали 2 барои ширкатҳои арзон (LCC) дар соли [[2019]] кушода шуд. [[All Nippon Airways]] ва [[Japan Airlines]] парвозҳои мунтазамро аз ин ҷо иҷро мекунанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[All Nippon Airways]] || Токио, Саппоро, Шанхай
|-
| [[Japan Airlines]] || Токио, Фукуока
|-
| [[Jetstar Japan]] || Токио, Саппоро, Манила
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[China Airlines]] || Тайбей
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 3 500 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 барои парвозҳои мунтазам ва терминали 2 барои ширкатҳои арзон. Терминали асосӣ бо мағозаҳо, тарабхонаҳо ва ҳатто ҳаммом (онсен) маъруф аст. Хатти роҳи оҳан фурудгоҳро ба Нагоя дар 28 дақиқа мерасонад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 10,2
|-
| [[2016]] || 10,9
|-
| [[2017]] || 11,8
|-
| [[2018]] || 12,4
|-
| [[2019]] || 13,1
|}

== Нигаред низ ==
* [[Нагоя]]
* [[Ҷопон]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]]</text>
      <sha1>jviajdc0xrcfrbpfzmaars9aofwddau</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463562</id>
      <parentid>1463561</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:32:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1463562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3843" sha1="k9f8jha8vfxztgcaue07fvx6em3s8zf" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ сеюмин маркази ҳавоии байналмилалии [[Ҷопон]] мебошад. Терминали 2 барои ширкатҳои арзон (LCC) дар соли [[2019]] кушода шуд. [[All Nippon Airways]] ва [[Japan Airlines]] парвозҳои мунтазамро аз ин ҷо иҷро мекунанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[All Nippon Airways]] || Токио, Саппоро, Шанхай
|-
| [[Japan Airlines]] || Токио, Фукуока
|-
| [[Jetstar Japan]] || Токио, Саппоро, Манила
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[China Airlines]] || Тайбей
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 3 500 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 барои парвозҳои мунтазам ва терминали 2 барои ширкатҳои арзон. Терминали асосӣ бо мағозаҳо, тарабхонаҳо ва ҳатто ҳаммом (онсен) маъруф аст. Хатти роҳи оҳан фурудгоҳро ба Нагоя дар 28 дақиқа мерасонад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 10,2
|-
| [[2016]] || 10,9
|-
| [[2017]] || 11,8
|-
| [[2018]] || 12,4
|-
| [[2019]] || 13,1
|}

== Нигаред низ ==
* [[Нагоя]]
* [[Ҷопон]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>k9f8jha8vfxztgcaue07fvx6em3s8zf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463563</id>
      <parentid>1463562</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:32:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1463563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4022" sha1="pwung0vojvsc2t8ojsoak75xzznrbm3" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ сеюмин маркази ҳавоии байналмилалии [[Ҷопон]] мебошад. Терминали 2 барои ширкатҳои арзон (LCC) дар соли [[2019]] кушода шуд. [[All Nippon Airways]] ва [[Japan Airlines]] парвозҳои мунтазамро аз ин ҷо иҷро мекунанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[All Nippon Airways]] || Токио, Саппоро, Шанхай
|-
| [[Japan Airlines]] || Токио, Фукуока
|-
| [[Jetstar Japan]] || Токио, Саппоро, Манила
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[China Airlines]] || Тайбей
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 3 500 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 барои парвозҳои мунтазам ва терминали 2 барои ширкатҳои арзон. Терминали асосӣ бо мағозаҳо, тарабхонаҳо ва ҳатто ҳаммом (онсен) маъруф аст. Хатти роҳи оҳан фурудгоҳро ба Нагоя дар 28 дақиқа мерасонад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 10,2
|-
| [[2016]] || 10,9
|-
| [[2017]] || 11,8
|-
| [[2018]] || 12,4
|-
| [[2019]] || 13,1
|}

== Нигаред низ ==
* [[Нагоя]]
* [[Ҷопон]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.centrair.jp Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/NGO Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>pwung0vojvsc2t8ojsoak75xzznrbm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463564</id>
      <parentid>1463563</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:32:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1463564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4161" sha1="aqk2d412tirwtddfkfafeyywtf43aap" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа
| nativename     = 中部国際空港
| IATA           = NGO
| ICAO           = RJGG
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Central Japan International Airport Co.
| city-served    = [[Нагоя]]
| location       = Токонаме, [[Айчи]], [[Ҷопон]]
| elevation-m    = 5
| coordinates    = {{coord|34|51|24|N|136|48|21|E|type:airport}}
| website        = {{URL|centrair.jp}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чубу Сентреа''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии минтақаи Чубу буда, ба [[Нагоя]] ва минтақаи Айчи хизмат мерасонад.&lt;ref&gt;[https://www.centrair.jp Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ҷазираи сунъӣ дар халиҷи Исе сохта шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 13,1 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Лоиҳа ===
Лоиҳаи фурудгоҳи нав дар солҳои 1990-ум тасдиқ шуд. Ҷазираи сунъии 580 гектар дар халиҷи Исе сохта шуд. Арзиши лоиҳа 7,6 миллиард доллар буд.
=== Кушоиш ===
Фурудгоҳ дар [[17 феврал]]и [[2005]] расман кушода шуд — дуруст пеш аз [[Экспо 2005]] дар Айчи.&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/news/ Centrair airport opens]. BBC News, 2005.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи кӯҳнаи Комаки ба парвозҳои хурди дохилӣ маҳдуд шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ сеюмин маркази ҳавоии байналмилалии [[Ҷопон]] мебошад. Терминали 2 барои ширкатҳои арзон (LCC) дар соли [[2019]] кушода шуд. [[All Nippon Airways]] ва [[Japan Airlines]] парвозҳои мунтазамро аз ин ҷо иҷро мекунанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[All Nippon Airways]] || Токио, Саппоро, Шанхай
|-
| [[Japan Airlines]] || Токио, Фукуока
|-
| [[Jetstar Japan]] || Токио, Саппоро, Манила
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[China Airlines]] || Тайбей
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 3 500 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 барои парвозҳои мунтазам ва терминали 2 барои ширкатҳои арзон. Терминали асосӣ бо мағозаҳо, тарабхонаҳо ва ҳатто ҳаммом (онсен) маъруф аст. Хатти роҳи оҳан фурудгоҳро ба Нагоя дар 28 дақиқа мерасонад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 10,2
|-
| [[2016]] || 10,9
|-
| [[2017]] || 11,8
|-
| [[2018]] || 12,4
|-
| [[2019]] || 13,1
|}

== Нигаред низ ==
* [[Нагоя]]
* [[Ҷопон]]
* [[Фурудгоҳи байналмилалии Кансай]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.centrair.jp Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/NGO Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҷопон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Нагоя]]</text>
      <sha1>aqk2d412tirwtddfkfafeyywtf43aap</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Аҳмадобод</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330243</id>
    <revision>
      <id>1463565</id>
      <timestamp>2026-04-07T15:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1463565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1502" sha1="5naevzdql7xhy00ehmz3l6k6r231ie2" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>5naevzdql7xhy00ehmz3l6k6r231ie2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463566</id>
      <parentid>1463565</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:32:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1779" sha1="8pw27hkn9cbog9y66eqih5vor8am5t8" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.</text>
      <sha1>8pw27hkn9cbog9y66eqih5vor8am5t8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463567</id>
      <parentid>1463566</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:33:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2119" sha1="4htc03qrqqpet5xp2wy8ls53uxeawx5" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>4htc03qrqqpet5xp2wy8ls53uxeawx5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463568</id>
      <parentid>1463567</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:33:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2440" sha1="md9zynp64wcfxpuwl5dtc16qj5u8uue" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.</text>
      <sha1>md9zynp64wcfxpuwl5dtc16qj5u8uue</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463569</id>
      <parentid>1463568</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:33:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2870" sha1="izi50nkcz8asrw38ddo4ncd397fi52h" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай
|-
| [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон
|-
| [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа
|-
| [[Emirates]] || Дубай
|-
| [[Air Arabia]] || Шарҷа
|}</text>
      <sha1>izi50nkcz8asrw38ddo4ncd397fi52h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463570</id>
      <parentid>1463569</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:33:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3040" sha1="c3ljtuk2e7p0htxb5irpcatc6zz7b3s" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай
|-
| [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон
|-
| [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа
|-
| [[Emirates]] || Дубай
|-
| [[Air Arabia]] || Шарҷа
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 05/23 || 3 505 || Асфалт
|}</text>
      <sha1>c3ljtuk2e7p0htxb5irpcatc6zz7b3s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463571</id>
      <parentid>1463570</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:34:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3377" sha1="3eefzbr0zat0vjv3e2cbunz411ntv0a" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай
|-
| [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон
|-
| [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа
|-
| [[Emirates]] || Дубай
|-
| [[Air Arabia]] || Шарҷа
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 05/23 || 3 505 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва терминали 2 (нав, кушодашуда дар [[2024]]). Терминали нав бо тарҳи муосир ва иқтидори баланд сохта шудааст.</text>
      <sha1>3eefzbr0zat0vjv3e2cbunz411ntv0a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463572</id>
      <parentid>1463571</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:34:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3605" sha1="gewk7wv6gwuj7g2czmjf0ni7xea8hqe" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай
|-
| [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон
|-
| [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа
|-
| [[Emirates]] || Дубай
|-
| [[Air Arabia]] || Шарҷа
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 05/23 || 3 505 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва терминали 2 (нав, кушодашуда дар [[2024]]). Терминали нав бо тарҳи муосир ва иқтидори баланд сохта шудааст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 6,8
|-
| [[2016]] || 7,7
|-
| [[2017]] || 9,2
|-
| [[2018]] || 10,3
|-
| [[2019]] || 11,6
|}</text>
      <sha1>gewk7wv6gwuj7g2czmjf0ni7xea8hqe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463573</id>
      <parentid>1463572</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1463573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3705" sha1="gg5dvmjqetsjdyxgwbe62p40yz77w8a" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай
|-
| [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон
|-
| [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа
|-
| [[Emirates]] || Дубай
|-
| [[Air Arabia]] || Шарҷа
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 05/23 || 3 505 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва терминали 2 (нав, кушодашуда дар [[2024]]). Терминали нав бо тарҳи муосир ва иқтидори баланд сохта шудааст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 6,8
|-
| [[2016]] || 7,7
|-
| [[2017]] || 9,2
|-
| [[2018]] || 10,3
|-
| [[2019]] || 11,6
|}

== Нигаред низ ==
* [[Аҳмадобод]]
* [[Ҳиндустон]]
* [[Гуҷарот]]</text>
      <sha1>gg5dvmjqetsjdyxgwbe62p40yz77w8a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463574</id>
      <parentid>1463573</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:34:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1463574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3734" sha1="l8wameeolqaoo8ih33rrwf4l3e0cu7e" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай
|-
| [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон
|-
| [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа
|-
| [[Emirates]] || Дубай
|-
| [[Air Arabia]] || Шарҷа
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 05/23 || 3 505 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва терминали 2 (нав, кушодашуда дар [[2024]]). Терминали нав бо тарҳи муосир ва иқтидори баланд сохта шудааст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 6,8
|-
| [[2016]] || 7,7
|-
| [[2017]] || 9,2
|-
| [[2018]] || 10,3
|-
| [[2019]] || 11,6
|}

== Нигаред низ ==
* [[Аҳмадобод]]
* [[Ҳиндустон]]
* [[Гуҷарот]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>l8wameeolqaoo8ih33rrwf4l3e0cu7e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463575</id>
      <parentid>1463574</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:34:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1463575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3929" sha1="jgcm4dcruhdwydelg9napw9m9truv8k" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай
|-
| [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон
|-
| [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа
|-
| [[Emirates]] || Дубай
|-
| [[Air Arabia]] || Шарҷа
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 05/23 || 3 505 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва терминали 2 (нав, кушодашуда дар [[2024]]). Терминали нав бо тарҳи муосир ва иқтидори баланд сохта шудааст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 6,8
|-
| [[2016]] || 7,7
|-
| [[2017]] || 9,2
|-
| [[2018]] || 10,3
|-
| [[2019]] || 11,6
|}

== Нигаред низ ==
* [[Аҳмадобод]]
* [[Ҳиндустон]]
* [[Гуҷарот]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.adaniairports.com/ahmedabad Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/AMD Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>jgcm4dcruhdwydelg9napw9m9truv8k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463576</id>
      <parentid>1463575</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:35:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1463576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4084" sha1="53wsph9acujyeuhvg24qd1yt1yrg9n1" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай
|-
| [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон
|-
| [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа
|-
| [[Emirates]] || Дубай
|-
| [[Air Arabia]] || Шарҷа
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 05/23 || 3 505 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва терминали 2 (нав, кушодашуда дар [[2024]]). Терминали нав бо тарҳи муосир ва иқтидори баланд сохта шудааст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 6,8
|-
| [[2016]] || 7,7
|-
| [[2017]] || 9,2
|-
| [[2018]] || 10,3
|-
| [[2019]] || 11,6
|}

== Нигаред низ ==
* [[Аҳмадобод]]
* [[Ҳиндустон]]
* [[Гуҷарот]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.adaniairports.com/ahmedabad Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/AMD Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Аҳмадобод]]</text>
      <sha1>53wsph9acujyeuhvg24qd1yt1yrg9n1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463616</id>
      <parentid>1463576</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T16:36:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател]] to [[Фурудгоҳи байналмилалии Аҳмадобод]]</comment>
      <origin>1463576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4084" sha1="53wsph9acujyeuhvg24qd1yt1yrg9n1" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател
| nativename     = સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય હવાઈ મથક
| IATA           = AMD
| ICAO           = VAAH
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Adani Airport Holdings
| city-served    = [[Аҳмадобод]]
| location       = [[Аҳмадобод]], [[Ҳиндустон]]
| elevation-m    = 57
| coordinates    = {{coord|23|04|27|N|72|37|59|E|type:airport}}
| website        = {{URL|adaniairports.com/ahmedabad}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3505
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Аҳмадобод]] — бузургтарин шаҳри устони [[Гуҷарот]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.adaniairports.com/ahmedabad Дар бораи фурудгоҳ]. Adani Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи роҳбари истиқлолияти Ҳиндустон Сардор Пател номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 11,6 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1930-ум сохта шуд. Дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбии Британия истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави байналмилалӣ дар соли [[2009]] кушода шуд. Дар соли [[2020]] идоракунии фурудгоҳ ба ширкати Adani Group супурда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Adani takes over Ahmedabad airport]. Reuters, 2020.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Терминали 2-и нав дар соли [[2024]] кушода шуд. Иқтидори нави фурудгоҳ 30 миллион мусофир дар сол мебошад. Аҳмадобод маркази муҳими тиҷоратии ғарби Ҳиндустон аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[IndiGo]] || Деҳлӣ, Мумбай, Бангалур, Дубай
|-
| [[Air India]] || Деҳлӣ, Мумбай, Лондон
|-
| [[Air India Express]] || Дубай, Шарҷа
|-
| [[Emirates]] || Дубай
|-
| [[Air Arabia]] || Шарҷа
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 05/23 || 3 505 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали 1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва терминали 2 (нав, кушодашуда дар [[2024]]). Терминали нав бо тарҳи муосир ва иқтидори баланд сохта шудааст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 6,8
|-
| [[2016]] || 7,7
|-
| [[2017]] || 9,2
|-
| [[2018]] || 10,3
|-
| [[2019]] || 11,6
|}

== Нигаред низ ==
* [[Аҳмадобод]]
* [[Ҳиндустон]]
* [[Гуҷарот]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.adaniairports.com/ahmedabad Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/AMD Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Аҳмадобод]]</text>
      <sha1>53wsph9acujyeuhvg24qd1yt1yrg9n1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Шероз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330244</id>
    <revision>
      <id>1463577</id>
      <timestamp>2026-04-07T15:35:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1463577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1402" sha1="j2sgawv87nyetoc20mq9fwvkwpg7h38" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>j2sgawv87nyetoc20mq9fwvkwpg7h38</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463578</id>
      <parentid>1463577</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:35:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1679" sha1="d8uoqn1bnxe1zq2tobzh5fozv4n54xy" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.</text>
      <sha1>d8uoqn1bnxe1zq2tobzh5fozv4n54xy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463579</id>
      <parentid>1463578</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2029" sha1="oypy06kaf9qhhc9ssi9cxx6keevo389" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>oypy06kaf9qhhc9ssi9cxx6keevo389</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463580</id>
      <parentid>1463579</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:36:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2411" sha1="mztlrduswjwe4q0nd09pu6enrpp1tyt" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад.</text>
      <sha1>mztlrduswjwe4q0nd09pu6enrpp1tyt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463581</id>
      <parentid>1463580</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:36:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2848" sha1="c0fms079ocaicw6511momujclj2atn5" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Исфаҳон
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|-
| [[Flydubai]] || Дубай
|}</text>
      <sha1>c0fms079ocaicw6511momujclj2atn5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463582</id>
      <parentid>1463581</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:36:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3058" sha1="h4zhdrx3tohp1hve4rdeob9xjypd4us" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Исфаҳон
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|-
| [[Flydubai]] || Дубай
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 11L/29R || 4 572 || Асфалт
|-
| 11R/29L || 3 400 || Асфалт
|}</text>
      <sha1>h4zhdrx3tohp1hve4rdeob9xjypd4us</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463583</id>
      <parentid>1463582</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:36:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3317" sha1="o1v9u0jnirist31lt5wpnxpmgc7zqqp" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Исфаҳон
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|-
| [[Flydubai]] || Дубай
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 11L/29R || 4 572 || Асфалт
|-
| 11R/29L || 3 400 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Терминали байналмилалӣ дар солҳои 2000-ум навсозӣ шуд.</text>
      <sha1>o1v9u0jnirist31lt5wpnxpmgc7zqqp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463584</id>
      <parentid>1463583</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3543" sha1="cn1v7098imryjvvi3wfh5z0lqn37drd" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Исфаҳон
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|-
| [[Flydubai]] || Дубай
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 11L/29R || 4 572 || Асфалт
|-
| 11R/29L || 3 400 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Терминали байналмилалӣ дар солҳои 2000-ум навсозӣ шуд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 4,2
|-
| [[2016]] || 4,5
|-
| [[2017]] || 5,0
|-
| [[2018]] || 5,4
|-
| [[2019]] || 5,8
|}</text>
      <sha1>cn1v7098imryjvvi3wfh5z0lqn37drd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463585</id>
      <parentid>1463584</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:37:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1463585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3651" sha1="ocxrj5ix59ekihd8zuezm80gbl3qdx5" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Исфаҳон
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|-
| [[Flydubai]] || Дубай
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 11L/29R || 4 572 || Асфалт
|-
| 11R/29L || 3 400 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Терминали байналмилалӣ дар солҳои 2000-ум навсозӣ шуд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 4,2
|-
| [[2016]] || 4,5
|-
| [[2017]] || 5,0
|-
| [[2018]] || 5,4
|-
| [[2019]] || 5,8
|}

== Нигаред низ ==
* [[Шероз]]
* [[Эрон]]
* [[Тахти Ҷамшед]]
* [[Ҳофиз]]</text>
      <sha1>ocxrj5ix59ekihd8zuezm80gbl3qdx5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463586</id>
      <parentid>1463585</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:37:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1463586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3680" sha1="gxsdyr8bzlaouoddtebspz9on20cgo1" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Исфаҳон
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|-
| [[Flydubai]] || Дубай
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 11L/29R || 4 572 || Асфалт
|-
| 11R/29L || 3 400 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Терминали байналмилалӣ дар солҳои 2000-ум навсозӣ шуд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 4,2
|-
| [[2016]] || 4,5
|-
| [[2017]] || 5,0
|-
| [[2018]] || 5,4
|-
| [[2019]] || 5,8
|}

== Нигаред низ ==
* [[Шероз]]
* [[Эрон]]
* [[Тахти Ҷамшед]]
* [[Ҳофиз]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>gxsdyr8bzlaouoddtebspz9on20cgo1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463587</id>
      <parentid>1463586</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:37:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1463587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3860" sha1="bx7ha07xdxxrttkdqnyxtpvmc0dli8z" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Исфаҳон
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|-
| [[Flydubai]] || Дубай
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 11L/29R || 4 572 || Асфалт
|-
| 11R/29L || 3 400 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Терминали байналмилалӣ дар солҳои 2000-ум навсозӣ шуд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 4,2
|-
| [[2016]] || 4,5
|-
| [[2017]] || 5,0
|-
| [[2018]] || 5,4
|-
| [[2019]] || 5,8
|}

== Нигаред низ ==
* [[Шероз]]
* [[Эрон]]
* [[Тахти Ҷамшед]]
* [[Ҳофиз]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://shirazairport.ir Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/SYZ Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>bx7ha07xdxxrttkdqnyxtpvmc0dli8z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463588</id>
      <parentid>1463587</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:37:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1463588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3997" sha1="cvwlt5bkln8ygab1qmqpjy7k9wvjdko" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шероз
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شیراز
| IATA           = SYZ
| ICAO           = OISS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Шероз]]
| location       = [[Шероз]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1491
| coordinates    = {{coord|29|32|23|N|52|35|20|E|type:airport}}
| website        = {{URL|shirazairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 11L/29R
| r1-length-m    = 4572
| r1-surface     = Асфалт
| r2-number      = 11R/29L
| r2-length-m    = 3400
| r2-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шероз''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шероз]] ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://shirazairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Шероз маркази фарҳанги форсӣ ва зодгоҳи [[Ҳофиз]] ва [[Саъдӣ]] мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 5,8 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1940-ум ҳамчун пойгоҳи ҳавоии ҳарбӣ сохта шуд. Пас аз [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи мулкӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1960–70-ум фурудгоҳ васеъ карда шуд. Терминали нав дар солҳои 2000-ум сохта шуд. Фурудгоҳ маркази муҳими ҳавоии ҷануби Эрон мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Shiraz airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Исфаҳон ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Шероз дарвозаи сайёҳони маконҳои таърихии [[Тахти Ҷамшед]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Машҳад, Дубай
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Исфаҳон
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|-
| [[Flydubai]] || Дубай
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 11L/29R || 4 572 || Асфалт
|-
| 11R/29L || 3 400 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Терминали байналмилалӣ дар солҳои 2000-ум навсозӣ шуд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 4,2
|-
| [[2016]] || 4,5
|-
| [[2017]] || 5,0
|-
| [[2018]] || 5,4
|-
| [[2019]] || 5,8
|}

== Нигаред низ ==
* [[Шероз]]
* [[Эрон]]
* [[Тахти Ҷамшед]]
* [[Ҳофиз]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://shirazairport.ir Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/SYZ Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Шероз]]</text>
      <sha1>cvwlt5bkln8ygab1qmqpjy7k9wvjdko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330245</id>
    <revision>
      <id>1463589</id>
      <timestamp>2026-04-07T15:38:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1463589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1346" sha1="lllx683xvv7np0b358g5gyj4dbs4xr2" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>lllx683xvv7np0b358g5gyj4dbs4xr2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463590</id>
      <parentid>1463589</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1621" sha1="20179c3tu5em37q1zp4bn1fw4pxydba" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.</text>
      <sha1>20179c3tu5em37q1zp4bn1fw4pxydba</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463591</id>
      <parentid>1463590</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:38:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1953" sha1="lostibi3skpytg75j21631lrdl5gcex" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>lostibi3skpytg75j21631lrdl5gcex</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463592</id>
      <parentid>1463591</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:38:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2287" sha1="50m1ugj5mqqoumj8xnbik4w2esx5fb2" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад.</text>
      <sha1>50m1ugj5mqqoumj8xnbik4w2esx5fb2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463593</id>
      <parentid>1463592</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2658" sha1="qwl0kww8ftu6lhhj7luery09iqxl7se" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Шероз
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}</text>
      <sha1>qwl0kww8ftu6lhhj7luery09iqxl7se</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463594</id>
      <parentid>1463593</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:39:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2828" sha1="3bnswirkbpnx1kscd1a2mgk5gccufse" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Шероз
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 700 || Асфалт
|}</text>
      <sha1>3bnswirkbpnx1kscd1a2mgk5gccufse</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463595</id>
      <parentid>1463594</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:39:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3079" sha1="qkb3cc2khmo7uykq7cia1hnsvhi1a7m" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Шероз
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 700 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Фурудгоҳ бо автобус ба маркази шаҳр пайваст аст.</text>
      <sha1>qkb3cc2khmo7uykq7cia1hnsvhi1a7m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463596</id>
      <parentid>1463595</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:39:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3305" sha1="d4fdxoygbb6hhivbahnnhti1rfhykqi" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Шероз
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 700 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Фурудгоҳ бо автобус ба маркази шаҳр пайваст аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 2,3
|-
| [[2016]] || 2,5
|-
| [[2017]] || 2,7
|-
| [[2018]] || 3,0
|-
| [[2019]] || 3,2
|}</text>
      <sha1>d4fdxoygbb6hhivbahnnhti1rfhykqi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463597</id>
      <parentid>1463596</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:39:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1463597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3410" sha1="jgwa8xi015b9ctacq2cepfum6vc488z" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Шероз
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 700 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Фурудгоҳ бо автобус ба маркази шаҳр пайваст аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 2,3
|-
| [[2016]] || 2,5
|-
| [[2017]] || 2,7
|-
| [[2018]] || 3,0
|-
| [[2019]] || 3,2
|}

== Нигаред низ ==
* [[Исфаҳон]]
* [[Эрон]]
* [[Империяи Сафавиён]]</text>
      <sha1>jgwa8xi015b9ctacq2cepfum6vc488z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463598</id>
      <parentid>1463597</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:40:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1463598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3439" sha1="mn1s9y1ummsj2m8jwuhromcykc17zht" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Шероз
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 700 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Фурудгоҳ бо автобус ба маркази шаҳр пайваст аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 2,3
|-
| [[2016]] || 2,5
|-
| [[2017]] || 2,7
|-
| [[2018]] || 3,0
|-
| [[2019]] || 3,2
|}

== Нигаред низ ==
* [[Исфаҳон]]
* [[Эрон]]
* [[Империяи Сафавиён]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>mn1s9y1ummsj2m8jwuhromcykc17zht</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463599</id>
      <parentid>1463598</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:40:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1463599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3616" sha1="o167y0mbj74mgasejt8s88b857m1z6k" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Шероз
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 700 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Фурудгоҳ бо автобус ба маркази шаҳр пайваст аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 2,3
|-
| [[2016]] || 2,5
|-
| [[2017]] || 2,7
|-
| [[2018]] || 3,0
|-
| [[2019]] || 3,2
|}

== Нигаред низ ==
* [[Исфаҳон]]
* [[Эрон]]
* [[Империяи Сафавиён]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://isfairport.ir Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/IFN Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>o167y0mbj74mgasejt8s88b857m1z6k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463600</id>
      <parentid>1463599</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:40:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1463600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3757" sha1="clnxkgvnba6l4hnc3avi785owk29ys7" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон
| nativename     = فرودگاه بین‌المللی شهید بهشتی اصفهان
| IATA           = IFN
| ICAO           = OIFM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ширкати фурудгоҳҳои Эрон
| city-served    = [[Исфаҳон]]
| location       = [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
| elevation-m    = 1550
| coordinates    = {{coord|32|45|04|N|51|51|44|E|type:airport}}
| website        = {{URL|isfairport.ir}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3700
| r1-surface     = Асфалт
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Исфаҳон''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Исфаҳон]] — яке аз бузургтарин ва қадимтарин шаҳрҳои [[Эрон]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://isfairport.ir Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бо номи Шаҳид Биҳиштӣ номгузорӣ шудааст. Соли [[2019]] фурудгоҳ 3,2 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар солҳои 1950-ум сохта шуд. Исфаҳон ҳамчун пойтахти кӯҳнаи [[Империяи Сафавиён]] маркази муҳими фарҳангӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои 1990-ум ва 2000-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нави байналмилалӣ сохта шуд ва парвозҳои байналмилалӣ оғоз гардиданд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Isfahan airport]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои дохилӣ ба Теҳрон, Машҳад ва Кеш ва парвозҳои байналмилалӣ ба Дубай ва Истанбулро хизмат мерасонад. Исфаҳон маркази сайёҳии муҳими Эрон мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Iran Air]] || Теҳрон, Машҳад
|-
| [[Mahan Air]] || Теҳрон, Кеш
|-
| [[Iran Aseman Airlines]] || Теҳрон, Шероз
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 700 || Асфалт
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали дохилӣ ва терминали байналмилалӣ. Фурудгоҳ бо автобус ба маркази шаҳр пайваст аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 2,3
|-
| [[2016]] || 2,5
|-
| [[2017]] || 2,7
|-
| [[2018]] || 3,0
|-
| [[2019]] || 3,2
|}

== Нигаред низ ==
* [[Исфаҳон]]
* [[Эрон]]
* [[Империяи Сафавиён]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://isfairport.ir Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/IFN Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Исфаҳон]]</text>
      <sha1>clnxkgvnba6l4hnc3avi785owk29ys7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330246</id>
    <revision>
      <id>1463601</id>
      <timestamp>2026-04-07T15:51:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1463601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1496" sha1="8mlkg2yy9q7nq5snnjczaeo7eosup99" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>8mlkg2yy9q7nq5snnjczaeo7eosup99</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463602</id>
      <parentid>1463601</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:51:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1819" sha1="7in8bq510lzr1dpxukgpfuimk7oongc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.</text>
      <sha1>7in8bq510lzr1dpxukgpfuimk7oongc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463603</id>
      <parentid>1463602</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2133" sha1="jyz4lxxtmj2880v18ttgvqhs6drvccg" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>jyz4lxxtmj2880v18ttgvqhs6drvccg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463604</id>
      <parentid>1463603</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2498" sha1="p8b28rcukeqokvx1qbmdl6dwdptdt0l" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд.</text>
      <sha1>p8b28rcukeqokvx1qbmdl6dwdptdt0l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463605</id>
      <parentid>1463604</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:51:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2925" sha1="g9mpq09stvopmtud1pbds4nt9dr2bws" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу
|-
| [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Пекин
|-
| [[West Air]] || Шанхай, Ҳайкоу
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[Thai AirAsia]] || Бангкок
|}</text>
      <sha1>g9mpq09stvopmtud1pbds4nt9dr2bws</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463606</id>
      <parentid>1463605</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3165" sha1="ish2mg6wsfif7p7x7op4vyhbu8bwx6d" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу
|-
| [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Пекин
|-
| [[West Air]] || Шанхай, Ҳайкоу
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[Thai AirAsia]] || Бангкок
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02L/20R || 3 200 || Бетон
|-
| 02R/20L || 3 600 || Бетон
|-
| 03/21 || 3 800 || Бетон
|}</text>
      <sha1>ish2mg6wsfif7p7x7op4vyhbu8bwx6d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463607</id>
      <parentid>1463606</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3502" sha1="5c0s6fceok6ahswcz1nefs7eiozkn0z" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу
|-
| [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Пекин
|-
| [[West Air]] || Шанхай, Ҳайкоу
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[Thai AirAsia]] || Бангкок
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02L/20R || 3 200 || Бетон
|-
| 02R/20L || 3 600 || Бетон
|-
| 03/21 || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад (T1, T2, T3). Терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд ва масоҳаташ 530 000 метри мурабба мебошад. Масоҳати умумии ҳамаи терминалҳо 730 000 метри мурабба аст.</text>
      <sha1>5c0s6fceok6ahswcz1nefs7eiozkn0z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463608</id>
      <parentid>1463607</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3733" sha1="hgv4zrietyfpf3dthgq9y2hpo18jpm3" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу
|-
| [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Пекин
|-
| [[West Air]] || Шанхай, Ҳайкоу
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[Thai AirAsia]] || Бангкок
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02L/20R || 3 200 || Бетон
|-
| 02R/20L || 3 600 || Бетон
|-
| 03/21 || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад (T1, T2, T3). Терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд ва масоҳаташ 530 000 метри мурабба мебошад. Масоҳати умумии ҳамаи терминалҳо 730 000 метри мурабба аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 32,4
|-
| [[2016]] || 35,9
|-
| [[2017]] || 38,7
|-
| [[2018]] || 41,6
|-
| [[2019]] || 44,7
|}</text>
      <sha1>hgv4zrietyfpf3dthgq9y2hpo18jpm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463609</id>
      <parentid>1463608</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1463609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3865" sha1="fdbn29pghcdejdjmeoy5j5fjdviz9kx" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу
|-
| [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Пекин
|-
| [[West Air]] || Шанхай, Ҳайкоу
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[Thai AirAsia]] || Бангкок
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02L/20R || 3 200 || Бетон
|-
| 02R/20L || 3 600 || Бетон
|-
| 03/21 || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад (T1, T2, T3). Терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд ва масоҳаташ 530 000 метри мурабба мебошад. Масоҳати умумии ҳамаи терминалҳо 730 000 метри мурабба аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 32,4
|-
| [[2016]] || 35,9
|-
| [[2017]] || 38,7
|-
| [[2018]] || 41,6
|-
| [[2019]] || 44,7
|}

== Нигаред низ ==
* [[Чунцин]]
* [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
* [[China Southern Airlines]]</text>
      <sha1>fdbn29pghcdejdjmeoy5j5fjdviz9kx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463610</id>
      <parentid>1463609</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:53:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1463610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3894" sha1="gbcghvs5xl3ih17dqnlvcy206sooqe7" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу
|-
| [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Пекин
|-
| [[West Air]] || Шанхай, Ҳайкоу
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[Thai AirAsia]] || Бангкок
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02L/20R || 3 200 || Бетон
|-
| 02R/20L || 3 600 || Бетон
|-
| 03/21 || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад (T1, T2, T3). Терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд ва масоҳаташ 530 000 метри мурабба мебошад. Масоҳати умумии ҳамаи терминалҳо 730 000 метри мурабба аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 32,4
|-
| [[2016]] || 35,9
|-
| [[2017]] || 38,7
|-
| [[2018]] || 41,6
|-
| [[2019]] || 44,7
|}

== Нигаред низ ==
* [[Чунцин]]
* [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
* [[China Southern Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>gbcghvs5xl3ih17dqnlvcy206sooqe7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463611</id>
      <parentid>1463610</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1463611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4068" sha1="norlfhfag0m8igdcml2ewhmovbkw154" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу
|-
| [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Пекин
|-
| [[West Air]] || Шанхай, Ҳайкоу
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[Thai AirAsia]] || Бангкок
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02L/20R || 3 200 || Бетон
|-
| 02R/20L || 3 600 || Бетон
|-
| 03/21 || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад (T1, T2, T3). Терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд ва масоҳаташ 530 000 метри мурабба мебошад. Масоҳати умумии ҳамаи терминалҳо 730 000 метри мурабба аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 32,4
|-
| [[2016]] || 35,9
|-
| [[2017]] || 38,7
|-
| [[2018]] || 41,6
|-
| [[2019]] || 44,7
|}

== Нигаред низ ==
* [[Чунцин]]
* [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
* [[China Southern Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.cqa.cn Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/CKG Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>norlfhfag0m8igdcml2ewhmovbkw154</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463612</id>
      <parentid>1463611</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1463612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4205" sha1="18c6et7ba8amu0irblbbmthyuc9whua" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй
| nativename     = 重庆江北国际机场
| IATA           = CKG
| ICAO           = ZUCK
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Chongqing Airport Group
| city-served    = [[Чунцин]]
| location       = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 416
| coordinates    = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}}
| website        = {{URL|cqa.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02L/20R
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 02R/20L
| r2-length-m    = 3600
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 03/21
| r3-length-m    = 3800
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд.
=== Тараққиёт ===
Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу
|-
| [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Пекин
|-
| [[West Air]] || Шанхай, Ҳайкоу
|-
| [[Korean Air]] || Сеул
|-
| [[Thai AirAsia]] || Бангкок
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02L/20R || 3 200 || Бетон
|-
| 02R/20L || 3 600 || Бетон
|-
| 03/21 || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад (T1, T2, T3). Терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд ва масоҳаташ 530 000 метри мурабба мебошад. Масоҳати умумии ҳамаи терминалҳо 730 000 метри мурабба аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2015]] || 32,4
|-
| [[2016]] || 35,9
|-
| [[2017]] || 38,7
|-
| [[2018]] || 41,6
|-
| [[2019]] || 44,7
|}

== Нигаред низ ==
* [[Чунцин]]
* [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
* [[China Southern Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.cqa.cn Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/CKG Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Чунцин]]</text>
      <sha1>18c6et7ba8amu0irblbbmthyuc9whua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Сямэн Гаоци</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330247</id>
    <revision>
      <id>1463613</id>
      <timestamp>2026-04-07T15:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1463613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1287" sha1="bwiv67q23h2ni8l3dei6finvg593awj" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сямэн Гаоци
| nativename     = 厦门高崎国际机场
| IATA           = XMN
| ICAO           = ZSAM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Xiamen Airport Group
| city-served    = [[Сямэн]]
| location       = [[Сямэн]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 18
| coordinates    = {{coord|24|32|40|N|118|07|36|E|type:airport}}
| website        = {{URL|xmairport.com.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3400
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сямэн Гаоци''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сямэн]] — шаҳри бандарии устони [[Фуҷян]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.xmairport.com.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; [[Xiamen Airlines]] маркази асосии худро дар ин ҷо дорад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 27,3 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>bwiv67q23h2ni8l3dei6finvg593awj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463614</id>
      <parentid>1463613</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:53:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1587" sha1="atbt51zk2hh3nln4jm2ka3wqkgteeuu" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сямэн Гаоци
| nativename     = 厦门高崎国际机场
| IATA           = XMN
| ICAO           = ZSAM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Xiamen Airport Group
| city-served    = [[Сямэн]]
| location       = [[Сямэн]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 18
| coordinates    = {{coord|24|32|40|N|118|07|36|E|type:airport}}
| website        = {{URL|xmairport.com.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3400
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сямэн Гаоци''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сямэн]] — шаҳри бандарии устони [[Фуҷян]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.xmairport.com.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; [[Xiamen Airlines]] маркази асосии худро дар ин ҷо дорад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 27,3 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1983]] кушода шуд. Сямэн яке аз аввалин минтақаҳои иқтисодии махсуси Чин буд ва фурудгоҳ бо рушди иқтисод тараққӣ кард.</text>
      <sha1>atbt51zk2hh3nln4jm2ka3wqkgteeuu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463615</id>
      <parentid>1463614</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T15:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1463615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1933" sha1="q5f6ouq7haitv8dp8f5lcolf9b9ix57" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Сямэн Гаоци
| nativename     = 厦门高崎国际机场
| IATA           = XMN
| ICAO           = ZSAM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Xiamen Airport Group
| city-served    = [[Сямэн]]
| location       = [[Сямэн]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
| elevation-m    = 18
| coordinates    = {{coord|24|32|40|N|118|07|36|E|type:airport}}
| website        = {{URL|xmairport.com.cn}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 05/23
| r1-length-m    = 3400
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Сямэн Гаоци''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сямэн]] — шаҳри бандарии устони [[Фуҷян]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.xmairport.com.cn Дар бораи фурудгоҳ]. Сайти расмии фурудгоҳ.&lt;/ref&gt; [[Xiamen Airlines]] маркази асосии худро дар ин ҷо дорад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 27,3 миллион мусофир қабул намуд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1983]] кушода шуд. Сямэн яке аз аввалин минтақаҳои иқтисодии махсуси Чин буд ва фурудгоҳ бо рушди иқтисод тараққӣ кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 3 дар соли [[2014]] кушода шуд ва терминали 4 дар соли [[2021]] ба истифода дода шуд. Иқтидори фурудгоҳ ба 35 миллион мусофир расид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Xiamen airport T4]. Reuters, 2021.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>q5f6ouq7haitv8dp8f5lcolf9b9ix57</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330248</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Аҳмадобод" />
    <revision>
      <id>1463617</id>
      <timestamp>2026-04-07T16:36:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Фурудгоҳи байналмилалии Сардор Валлабҳбҳой Пател]] to [[Фурудгоҳи байналмилалии Аҳмадобод]]</comment>
      <origin>1463617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82" sha1="ix51a1170nfdftx12pt0qwev8qwdoyx" xml:space="preserve">#равона [[Фурудгоҳи байналмилалии Аҳмадобод]]</text>
      <sha1>ix51a1170nfdftx12pt0qwev8qwdoyx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Султон Алӣ Кештманд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330249</id>
    <redirect title="Султоналӣ Киштманд" />
    <revision>
      <id>1463622</id>
      <timestamp>2026-04-07T17:19:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Султон Алӣ Кештманд]] to [[Султоналӣ Киштманд]]</comment>
      <origin>1463622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="bosrl0fi3f078gb59mtfmcnhbb88xw0" xml:space="preserve">#равона [[Султоналӣ Киштманд]]</text>
      <sha1>bosrl0fi3f078gb59mtfmcnhbb88xw0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷон Кенеддӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330250</id>
    <redirect title="Ҷон Ф. Кеннедӣ" />
    <revision>
      <id>1463630</id>
      <timestamp>2026-04-07T20:11:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Ҷон Кенеддӣ]] to [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]]</comment>
      <origin>1463630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="how7aoybvibjiki5fcrfuihfm9z5v18" xml:space="preserve">#равона [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]]</text>
      <sha1>how7aoybvibjiki5fcrfuihfm9z5v18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Китобхона ва осорхонаи президентии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330251</id>
    <revision>
      <id>1463632</id>
      <timestamp>2026-04-07T20:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1344685098|John F. Kennedy Presidential Library and Museum]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1463632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1410" sha1="t31ca6ils8iokn93tl3o84ftg9o15g6" xml:space="preserve">
'''Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ''' китобхона ва [[Осорхона|осорхонаи]] президентӣ ба номи [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]] (1917–1963), [[Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|35-умин президенти Иёлоти Муттаҳидат Амрико]] аз соли 1961 то 1963 мебошад. Он дар Колумбия Пойнт дар маҳаллаи Дорчестери [[Бустун|Бостон]], [[Массачусетс]], дар паҳлӯи Донишгоҳи Массачусетс дар Бостон, Институти Эдвард М. Кеннедӣ барои Сенати ИМА ва Бойгонии Массачусетс ва Осорхонаи Иттиҳод ҷойгир аст. Ин бино, ки аз ҷониби меъмор И.М. Пей тарҳрезӣ шудааст, анбори расмии ҳуҷҷатҳо ва мукотибаҳои аслии Маъмурияти Кеннеди, инчунин маҷмӯаҳои махсуси маводҳои нашршуда ва нашрнашуда, ба монанди китобҳо ва мақолаҳои [[Эрнест Ҳемингуэй|Эрнест Хемингуэй]] ва дар бораи онҳо мебошад.</text>
      <sha1>t31ca6ils8iokn93tl3o84ftg9o15g6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463647</id>
      <parentid>1463632</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T21:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1344685098|John F. Kennedy Presidential Library and Museum]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1463647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1452" sha1="35iwoz0ujqkymasw4io54m6uix31584" xml:space="preserve">
'''Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ''' осорхона ва [[Системаи китобхонаи президентӣ|китобхонаи президентӣ]] ба номи [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]] (1917–1963), [[Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|35-умин президенти Иёлоти Муттаҳидат Амрико]] аз соли 1961 то 1963 мебошад. Он дар Колумбия Пойнт дар маҳаллаи Дорчестери [[Бустун|Бостон]], [[Массачусетс]], дар паҳлӯи Донишгоҳи Массачусетс дар Бостон, Институти Эдвард М. Кеннедӣ барои Сенати ИМА ва Бойгонии Массачусетс ва Осорхонаи Иттиҳод ҷойгир аст. Ин бино, ки аз ҷониби меъмор И.М. Пей тарҳрезӣ шудааст, анбори расмии ҳуҷҷатҳо ва мукотибаҳои аслии Маъмурияти Кеннеди, инчунин маҷмӯаҳои махсуси маводҳои нашршуда ва нашрнашуда, ба монанди китобҳо ва мақолаҳои [[Эрнест Ҳемингуэй|Эрнест Хемингуэй]] ва дар бораи онҳо мебошад.</text>
      <sha1>35iwoz0ujqkymasw4io54m6uix31584</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463648</id>
      <parentid>1463647</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T21:18:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2963" sha1="s2fw4fwb6a8yjrjbmro96rlauxdfgh9" xml:space="preserve">{{Китобхона
 |номи китобхона          = Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ
 |тасвир                  = JFK library Stitch Crop.jpg
 |бари тасвир             = 
 |имзои тасвир            = Китобхонаи миллии Тоҷикистон
 |кишвар                  = Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
 |навъ                    = [[Системаи китобхонаи президентӣ|китобхонаи президентӣ]]
 |макон                   = [[Бостон]], [[Массачусетс]]
 |таъсис                  = 
 |шумораи филиалҳо        = 
 |ISIL                    = 
 |ашёи маҷмуъ             = китобҳо, дасхатҳо
 |андозаи маҷмуъ          = 
 |андозаи маҷмуъ соли     = 
 |нусхаи ҳатмӣ            = 
 |шароити сабт            = 
 |содироти солона         = 
 |содироти солона соли    = 
 |хидматрасонӣ            = 
 |хидматрасони соли       = 
 |шумораи хонандагон      = 
 |шумораи хонандагон соли = 
 |буҷет                   = 
 |буҷет соли              = 
 |раис                    =
 |шумораи кормандон       = 
 |веб-сайт                = jfklibrary.org
 |ҷоизаҳо               = 
}}
'''Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ''' осорхона ва [[Системаи китобхонаи президентӣ|китобхонаи президентӣ]] ба номи [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]] (1917–1963), [[Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|35-умин президенти Иёлоти Муттаҳидат Амрико]] аз соли 1961 то 1963 мебошад. Он дар Колумбия Пойнт дар маҳаллаи Дорчестери [[Бустун|Бостон]], [[Массачусетс]], дар паҳлӯи Донишгоҳи Массачусетс дар Бостон, Институти Эдвард М. Кеннедӣ барои Сенати ИМА ва Бойгонии Массачусетс ва Осорхонаи Иттиҳод ҷойгир аст. Ин бино, ки аз ҷониби меъмор И.М. Пей тарҳрезӣ шудааст, анбори расмии ҳуҷҷатҳо ва мукотибаҳои аслии Маъмурияти Кеннеди, инчунин маҷмӯаҳои махсуси маводҳои нашршуда ва нашрнашуда, ба монанди китобҳо ва мақолаҳои [[Эрнест Ҳемингуэй|Эрнест Хемингуэй]] ва дар бораи онҳо мебошад.</text>
      <sha1>s2fw4fwb6a8yjrjbmro96rlauxdfgh9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463649</id>
      <parentid>1463648</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T21:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ]] to [[Китобхона ва осорхонаи президентии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1463648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2963" sha1="s2fw4fwb6a8yjrjbmro96rlauxdfgh9" xml:space="preserve">{{Китобхона
 |номи китобхона          = Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ
 |тасвир                  = JFK library Stitch Crop.jpg
 |бари тасвир             = 
 |имзои тасвир            = Китобхонаи миллии Тоҷикистон
 |кишвар                  = Иёлоти Муттаҳидаи Амрико
 |навъ                    = [[Системаи китобхонаи президентӣ|китобхонаи президентӣ]]
 |макон                   = [[Бостон]], [[Массачусетс]]
 |таъсис                  = 
 |шумораи филиалҳо        = 
 |ISIL                    = 
 |ашёи маҷмуъ             = китобҳо, дасхатҳо
 |андозаи маҷмуъ          = 
 |андозаи маҷмуъ соли     = 
 |нусхаи ҳатмӣ            = 
 |шароити сабт            = 
 |содироти солона         = 
 |содироти солона соли    = 
 |хидматрасонӣ            = 
 |хидматрасони соли       = 
 |шумораи хонандагон      = 
 |шумораи хонандагон соли = 
 |буҷет                   = 
 |буҷет соли              = 
 |раис                    =
 |шумораи кормандон       = 
 |веб-сайт                = jfklibrary.org
 |ҷоизаҳо               = 
}}
'''Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ''' осорхона ва [[Системаи китобхонаи президентӣ|китобхонаи президентӣ]] ба номи [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]] (1917–1963), [[Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|35-умин президенти Иёлоти Муттаҳидат Амрико]] аз соли 1961 то 1963 мебошад. Он дар Колумбия Пойнт дар маҳаллаи Дорчестери [[Бустун|Бостон]], [[Массачусетс]], дар паҳлӯи Донишгоҳи Массачусетс дар Бостон, Институти Эдвард М. Кеннедӣ барои Сенати ИМА ва Бойгонии Массачусетс ва Осорхонаи Иттиҳод ҷойгир аст. Ин бино, ки аз ҷониби меъмор И.М. Пей тарҳрезӣ шудааст, анбори расмии ҳуҷҷатҳо ва мукотибаҳои аслии Маъмурияти Кеннеди, инчунин маҷмӯаҳои махсуси маводҳои нашршуда ва нашрнашуда, ба монанди китобҳо ва мақолаҳои [[Эрнест Ҳемингуэй|Эрнест Хемингуэй]] ва дар бораи онҳо мебошад.</text>
      <sha1>s2fw4fwb6a8yjrjbmro96rlauxdfgh9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мимӣ Алфорд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330252</id>
    <revision>
      <id>1463633</id>
      <timestamp>2026-04-07T20:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1337112431|Mimi Alford]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1463633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19767" sha1="q1zu4uxiobe828qz2n4unozxkjok4wb" xml:space="preserve">
'''Марион Фэй''' &quot;'''Мимӣ'''&quot; '''Алфорд''' (номи никоҳӣ '''Бирдслӣ''') як зани амрикоӣ аст, ки ҳангоми коромӯзӣ дар [[Дабири матбуоти Кохи Сафед|дафтари матбуоти Кохи Сафед]] байни солҳои 1962 ва 1963 бо президент [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] робитаи ошиқона дошт.

Ҳарчанд ин робита дар вақташ ба ҳаташ таъсири бад дошта бошад ҳам, Мимӣ ин мулоқотҳои ғайриқонуниро 40 сол руст кунад. Вале соли 2003 ин сир фош шуд ва аҳамияти рӯзноманигорон ба тарафи Мимӣ дарафтод. Ин ҳодиса боиси нашри китобаш ''Once Upon a Secret (''&quot;Як бор сирре&quot;) дар соли 2011 шуд, ки он ба робитаи ӯ бо Кеннедӣ.&lt;ref name=&quot;Fagan&quot;&gt;{{Cite news|first=Cynthia|author=Fagan|title=Teen mistress addresses relationship, pol's Cold War fears in memoir|url=https://nypost.com/2012/02/05/teen-mistress-addresses-relationship-pols-cold-war-fears-in-memoir/|work=New York Post|date=2012-02-05|accessdate=2012-02-05&lt;!--- accessed also 2016-11-01 to URL updated in this edit, apparently same article but now with title &quot;Teen mistress addresses relationship in memoir&quot;.----&gt;}}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
Марион Фэй Бирдслӣ дар шаҳри [[Ню-Йорк|Ню Йорк]] ба дунё омада, дар шаҳраки Миддлтаун, [[Ню-Ҷерсӣ|Ню Ҷерсӣ]] калон шудааст. Вай дар мактаби Мисс Портер дар Коннектикут таҳсил кардааст. Ҳангоми кор дар рӯзномаи мактабияш, ''Салмагундӣ'', дар соли 1961, ӯ ба Кохи Сафед нома навишта, аз Ҷаклин Кеннедӣ (ҳамсари Ҷон Кеннедӣ), ки худаш муҳаррири мактаби ''Салмагунди'' буд, мусоҳиба талаб кард. Хонум Кеннеди натавонист вохӯриро ба ҷадвали худ дохил кунад, аммо котиби иҷтимоии ӯ, Летисия Балдриҷ, ки инчунин хатмкунандаи мактаби хонум Портер буд, Бирдслиро даъват кард, ки ба Кохи Сафед биёяд ва дар бораи хонум Кеннеди мусоҳиба кунад. Вай дар ин сафар бо президент Кеннеди кӯтоҳ мулоқот кард. &lt;ref name=&quot;typing&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20140197,00.html|title=No Typing Required|website=People.com|date=2003-06-02|accessdate=2016-10-25}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|Alford|2012|pp=14–18}}

Дар соли аввали таҳсилаш дар Коллеҷи Уитон, Кохи Сафед ба ӯ вазифаи кушодаи таҷрибаомӯзи тобистонаро дар дафтари матбуоти Кохи Сафед пешниҳод кард; вай розӣ шуд ва таҷрибаомӯзии худро соли 1962 оғоз кард. Аз ӯ барои тобистони оянда даъват карда шуд ва дар ин миён аз Кохи Сафед боздид кард.&lt;ref name=&quot;typing&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20140197,00.html|title=No Typing Required|website=People.com|date=2003-06-02|accessdate=2016-10-25}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.people.com/people/archive/article/0,,20140197,00.html &quot;No Typing Required&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;{{Sfn|Alford|2012|pp=13, 18}}

== Иддаои робитаи Кеннедӣ бо коромӯзи Кохи Сафед ==
Дар рӯзи чоруми кораш дар дафтари матбуоти Кохи Сафед, ёвари махсуси президент Кеннеди, Дейв Пауэрс, аз Бирдсли пурсид, ки оё мехоҳад ба гурӯҳе дар ҳавзи шиноварии манзил ҳамроҳ шавад, ки дар он ҷо, ба ҳайрати ӯ, президент Кеннеди ба онҳо ҳамроҳ шуд. Аз ӯ хоҳиш карда шуд, ки шоми он рӯз дар як зиёфати коктейлӣ дар манзил ҳамроҳ шавад ва президент ба ӯ пешниҳод кард, ки шахсан аз хона дидан кунад. Пас аз он ки Кеннеди ӯро ба хонаи хоби кабуди хокистарранги Ҷекӣ бурд, ӯ ва Кеннеди алоқаи ҷинсӣ карданд, ки ин аввалин мулоқоти ҷинсии Бирдсли буд. {{Sfn|Alford|2012|p=49}}

Ин муносибати ошиқона 18 моҳ давом кард, ки дар ин муддат Бирдсли, ки ҳанӯз донишҷӯи Уитон буд, бо Тони Фанесток, донишҷӯи Уилямс, вохӯрд ва онҳо номзад шуданд. Муносибат бо президент сард шудан гирифт ва ӯ баъзан ӯро шарманда мекард. {{Sfn|Alford|2012|pp=102, 124–125}}  Фишори зиндагии дугонаи ӯ ӯро водор кард, ки пас аз соли дуюмаш коллеҷро тарк кунад. {{Sfn|Alford|2012|p=115}} Алфорд гуфт, ки ӯ ва президент пас аз моҳи августи соли 1963, вақте ки писари Кеннеди Патрик даргузашт, муносибати ҷинсӣ надоштанд, гарчанде ки ӯ мақоми худро дар Кохи Сафед нигоҳ дошт.{{Sfn|Alford|2012|pp=36, 125}} Вай аз сафари Даллас, Техас бо Кеннеди дар моҳи ноябри соли 1963, ноумед шуд, аммо Жаклин қарор дода буд, ки бо ӯ ба он ҷо равад. {{Sfn|Alford|2012|p=128}} Бори охир, вақте ки вай Кеннедиро 15 ноябри соли 1963 дид, ӯ ба ӯ 300 доллар пули нақд ҳамчун тӯҳфаи тӯй дод ва аз ӯ хоҳиш кард, ки &quot;чизи афсонавӣ&quot;-ро барои пӯшидан харад, &quot;сипас баргард ва ба ман нишон деҳ&quot;. Вай як костюми хокистарранг харид. {{Sfn|Alford|2012|p=127}} 

== Ҳаёти баъдӣ ==
Чанд соат пас аз кушта шудани Кеннеди, Бирдсли худро аз даст дод ва дар бораи муносибати ошиқонааш ба номзадаш Тони Фанесток иқрор кард. Гарчанде ки ӯ сахт ранҷида ва хашмгин буд, онҳо моҳи январи соли 1964 мувофиқи нақша издивоҷ карданд. {{Sfn|Alford|2012|pp=134–139}} Ин издивоҷ ду духтарро ба дунё овард ва соли 1990 бо талоқ анҷом ёфт. {{Sfn|Alford|2012|p=167}} Фанесток се сол пас аз талоқ, дар синни 52-солагӣ аз саратон вафот кард. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1993/06/23/obituaries/anthony-fahnestock-a-stock-manager-52.html|title=Anthony Fahnestock, A Stock Manager, 52|work=The New York Times|date=June 23, 1993}}&lt;/ref&gt; Бирдсли ба коллеҷ баргашт ва соли 1994 онро хатм кард. {{Sfn|Alford|2012|p=7}} Вай соли 2005 бо Ричард Алфорд, як масъули маркетинги варзишӣ дар IMG, издивоҷ кард. {{Sfn|Alford|2012|p=198}} &lt;ref name=&quot;syracuse&quot;&gt;{{Cite news|title=How a former Syracuse man met and married JFK's mistress 'Mimi'|url=https://www.syracuse.com/news/index.ssf/2012/02/how_a_former_syracuse_man_met.html|author=Mariani|first=John|date=February 14, 2012|publisher=[[Syracuse, New York|Syracuse]] [[The Post Standard|Post-Standard]]|accessdate=November 28, 2017}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMariani2012&quot;&gt;Mariani, John (February 14, 2012). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Алфорд биби ва маъмури калисои ба нафақа баромадаи [[Ню-Йорк|шаҳри Ню Йорк]] аст. &lt;ref name=&quot;Fagan&quot;&gt;{{Cite news|first=Cynthia|author=Fagan|title=Teen mistress addresses relationship, pol's Cold War fears in memoir|url=https://nypost.com/2012/02/05/teen-mistress-addresses-relationship-pols-cold-war-fears-in-memoir/|work=New York Post|date=2012-02-05|accessdate=2012-02-05&lt;!--- accessed also 2016-11-01 to URL updated in this edit, apparently same article but now with title &quot;Teen mistress addresses relationship in memoir&quot;.----&gt;}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFFagan2012&quot;&gt;Fagan, Cynthia (February 5, 2012). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{Cite news|title=JFK mistress Mimi Alford reveals new details in book|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-16900106|date=February 5, 2012|work=[[BBC News]]|accessdate=2012-02-05}}&lt;/ref&gt;

== Ошкор шудани робита ==
Дар соли 2002, ҳангоми таҳқиқи тарҷумаи ҳоли худ ''бо номи &quot;Ҳаёти нотамом: Ҷон Ф. Кеннеди, 1917–1963&quot;'' , ӯ дар [[китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ]] ба мусоҳибаи соли 1964 бо ёвари матбуотии Кеннеди Барбара Гамарекян дучор шуд. Ин мусоҳиба яке аз холҳое буд, ки Китобхона ҳамчун як қисми барномаи таърихи шифоҳии онҳо ҷамъоварӣ карда буд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.jfklibrary.org/asset-viewer/archives/jfkoh-bg-01|title=GAMAREKIAN, BARBARA: ORAL HISTORY INTERVIEW - JFK #1, 6/10/1964}}&lt;/ref&gt;, ки дар он ба таври гирд гуфтугӯҳои Кеннеди бо коромӯзе бо номи Мими, ки &quot; ''наметавонист чоп кунад'' &quot; (саҳифаи 24 мусоҳиба), &quot; ''ҳеҷ гуна маҳорат надошт'' &quot; (саҳифаи 24 мусоҳиба), &quot; ''ки албатта наметавонист ягон вазифаро иҷро кунад'' &quot; (саҳифаи 25 мусоҳиба) ва дигарон, ки дар дафтари матбуот кор мекарданд, тавсиф шуда буданд, аммо &quot; ''аён аст, ки вай '''бо президент муносибати махсусе''' дошт. Ман дақиқ намедонам, ки ин чӣ буд'' &quot; (саҳифаи 17 мусоҳиба). &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thesmokinggun.com/file/jfk-had-intern-too?page=0|title=JFK Had an Intern Too (Transcript)|website=[[The Smoking Gun]]|date=May 13, 2003|accessdate=November 15, 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/05/28/books/books-of-the-times-substance-over-sex-in-kennedy-biography.html|title=Books of the Times; Substance Over Sex In Kennedy Biography|author=Garrow|first=David J.|authorlink=David Garrow|work=The New York Times|date=2003-05-23|accessdate=2012-02-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Former White House intern Mimi Alford reveals details of Kennedy affair|author=Hopper|first=Jessica|url=http://rockcenter.msnbc.msn.com/_news/2012/02/06/10323677-former-white-house-intern-mimi-alford-reveals-details-of-kennedy-affair|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120214035836/http://rockcenter.msnbc.msn.com/_news/2012/02/06/10323677-former-white-house-intern-mimi-alford-reveals-details-of-kennedy-affair|archivedate=February 14, 2012|work=[[Rock Center with Brian Williams]]|accessdate=February 6, 2012}}&lt;/ref&gt;

Бо дархости Гамарекян дар соли 1964, ин қисми мусоҳибаи ӯ ба таври доимӣ мӯҳр карда шуд, аммо Даллек ӯро водор кард, ки онро кушояд, то ки дар тарҷумаи ҳоли худ зикри як коромӯзи &quot;қадбаланд, лоғар ва зебо&quot;-ро дар байни корҳои Кеннеди дар Кохи Сафед бударо дар бар гирад, дар заминаи далели ӯ, ки Кеннеди аз сабаби мушкилоти саломатӣ ё занон аз вазифа парешон нашудааст. &lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/05/28/books/books-of-the-times-substance-over-sex-in-kennedy-biography.html|title=Books of the Times; Substance Over Sex In Kennedy Biography|author=Garrow|first=David J.|authorlink=David Garrow|work=The New York Times|date=2003-05-23|accessdate=2012-02-06}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFGarrow2003&quot;&gt;[[David Garrow|Garrow, David J.]] (May 23, 2003). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;intern&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thesmokinggun.com/documents/crime/jfk-had-intern-too|title=JFK Had An Intern Too|website=[[The Smoking Gun]]|date=2003-05-13|accessdate=2012-02-06}}&lt;/ref&gt; Қисмати кушодашуда аз ҷониби бойгонии Китобхонаи JFK 24 апрели соли 2003, шаш рӯз пеш аз санаи нашри Даллек, фош карда шуд. &lt;ref name=&quot;intern&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|title=An Unfinished Life: John F. Kennedy, 1917 – 1963|publisher=Little, Brown|url=https://archive.org/details/unfinishedlifejo00dall_0|access-date=November 29, 2017|isbn=9780759528284|last=Dallek|first=Robert|date=May 2003}}&lt;/ref&gt;

Хабарнигорон шитоб карданд, ки коромӯзро муайян кунанд ва 13 май ''рӯзномаи New York Daily News'' дар саҳифаи аввал сарлавҳаи тизер бо номи &quot;Шавқу завқ ва бозиҳо бо Мими дар Кохи Сафед&quot;-ро барои фош кардани он бо номи &quot;Ҷеннесси бо Моника ошиқ буд&quot; нашр кард. Мими Фанесток дар изҳорот ин муносибати ошиқонаро тасдиқ кард, аммо дар он вақт дигар шарҳе надод. {{Sfn|Alford|2012|p=9}}

Баъдтар, вақте ки &quot;Як бор сир&quot; нашр шуд, Мими навишт, ки на танҳо ба мусоҳибаи шифоҳии Барбара Гамарекян дар Китобхонаи президентии Ҷон Кеннеди дучор шудааст, балки ба мусоҳибаи шифоҳии Кристин Кэмп низ дучор шудааст ва бахусус мусоҳибае, ки 24 ноябри соли 1969 анҷом дода шуда буд, ба Мими Алфорд бе зикри номаш ишора кардааст, аммо баъзе истилоҳот ба истилоҳоти Барбара Гамарекян хеле монанд буданд...
 

== ''Once Upon a Secret (&quot;Як замоне сирре&quot;)'' ==
Пас аз таваҷҷӯҳи матбуоти соли 2003, Алфорд ҳис кард, ки бояд кӯшиш кунад, ки достони ҳаёти худро ба даст гирад ва бо ташвиқи шавҳараш ба навиштан шурӯъ кард.  &lt;ref name=&quot;syracuse&quot;&gt;{{Cite news|title=How a former Syracuse man met and married JFK's mistress 'Mimi'|url=https://www.syracuse.com/news/index.ssf/2012/02/how_a_former_syracuse_man_met.html|author=Mariani|first=John|date=February 14, 2012|publisher=[[Syracuse, New York|Syracuse]] [[The Post Standard|Post-Standard]]|accessdate=November 28, 2017}}&lt;/ref&gt; Муҳаррири иҷроияи Random House тақрибан 20 саҳифаро аз назар гузаронд ва ҳуқуқи &quot;қариб ба ҳафт рақам&quot;-ро дар соли 2009 ба даст овард.  Китоби Алфорд, ки дар аввал зери унвони ''&quot;Муносибати пинҳонии ман бо Ҷон Ф. Кеннеди&quot;'' буд, моҳи апрели соли 2011 аз ҷониби Hutchinson Radius, &lt;ref&gt;Alford, Mimi (2011), ''Once Upon a Secret: My Hidden Affair with John F. Kennedy'', Hutchinson Radius, {{ISBN|978-0091931759}}&lt;/ref&gt; нашрияи Penguin Random House Group нашр шуд ва ҳамчун &quot;қиссаи ба балоғат расидани зан&quot; таблиғ карда шуд.  Тибқи иттилои ''[[The New York Times|New York Times]] ,'' &quot;хонум Алфорд иддао дорад, ки бо раванди тозакунии эътирофи хатогиҳои гузашта аз гуноҳ, ғам ва бори гарони худ комилан пок шудааст. Ва ӯ издивоҷи нави хушбахтонаро тасвир мекунад.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|author=Maslin|first=Janet|title=Sure, Mr. President, if You Really Want Me To|url=https://www.nytimes.com/2012/02/09/books/once-upon-a-secret-mimi-alford-on-her-affair-with-kennedy.html?pagewanted=all|work=The New York Times|date=February 8, 2012|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt;

''&quot;Once Upon a Secret&quot;'' чанд ҳафтаро дар рӯйхати бестселлерҳои &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mw4g&quot;&gt;New York Times&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;, &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Combined Print &amp; eBook Nonfiction|url=https://www.nytimes.com/best-sellers-books/2012-03-04/combined-print-and-e-book-nonfiction/list.html|work=The New York Times|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt; рӯйхати бестселлерҳои ғайрибадеии сахти NPR, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.npr.org/books/titles/146974912/once-upon-a-secret-my-affair-with-president-john-f-kennedy-and-its-aftermath|title=NPR Hardcover Nonfiction Bestseller List|publisher=NPR|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt; ва рӯйхати бестселлерҳои ''Los Angeles Times'' сипарӣ кард. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Bestseller List|url=http://projects.latimes.com/bestsellers/titles/once-upon-secret/|work=Los Angeles Times|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt;

Дар мусоҳиба бо Энн Карри дар 9 феврали соли 2012, Алфорд изҳор дошт, ки дар он вақт ӯ худро барои издивоҷи президент гунаҳкор ҳис намекард, гарчанде ки дар ниҳоят, &quot;ман худро барои он ки дар назди хонум Кеннедӣ худро гунаҳкор ҳис накардаам, гунаҳкор ҳис мекунам.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://today.msnbc.msn.com/id/46325984/ns/today-today_people/t/former-intern-jfk-affair-was-imbalanced-not-abusive|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131001194703/http://www.today.com/id/46325984/ns/today-today_people/t/former-intern-jfk-affair-was-imbalanced-not-abusive|archivedate=October 1, 2013|title=Former intern: JFK affair was imbalanced, but not abusive|first=Scott|author=Stump|work=[[Today (NBC program)|Today]]|date=February 9, 2012}}&lt;/ref&gt;

Дар мусоҳибаи баъдӣ бо маҷаллаи ''People'' вай изҳор дошт: &quot;Агар ман 19-сола мебудам... ман ин корро бори дигар мекардам — гуфтан душвор аст, ки ман ин корро намекардам&quot;.{{Эзоҳ|2}} 
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Ню-Йорк]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1943]]
[[Гурӯҳ:Маъшуқаҳои Ҷон Ф. Кеннедӣ]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>q1zu4uxiobe828qz2n4unozxkjok4wb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463634</id>
      <parentid>1463633</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19814" sha1="d9k1c5m3rqh4if0thxwh68e98jfk4at" xml:space="preserve">
'''Марион Фэй''' &quot;'''Мимӣ'''&quot; '''Алфорд''' (номи никоҳӣ '''Бирдслӣ''') як зани амрикоӣ аст, ки ҳангоми коромӯзӣ дар [[Дабири матбуоти Кохи Сафед|дафтари матбуоти Кохи Сафед]] байни солҳои 1962 ва 1963 бо президент [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] робитаи ошиқона дошт.

Ҳарчанд ин робита дар вақташ ба ҳаташ таъсири бад дошта бошад ҳам, Мимӣ ин мулоқотҳои ғайриқонуниро 40 сол руст кунад. Вале соли 2003 ин сир фош шуд ва аҳамияти рӯзноманигорон ба тарафи Мимӣ дарафтод. Ин ҳодиса боиси нашри китобаш ''Once Upon a Secret (''&quot;Як бор сирре&quot;) дар соли 2011 шуд, ки он ба робитаи ӯ бо Кеннедӣ.&lt;ref name=&quot;Fagan&quot;&gt;{{Cite news|first=Cynthia|author=Fagan|title=Teen mistress addresses relationship, pol's Cold War fears in memoir|url=https://nypost.com/2012/02/05/teen-mistress-addresses-relationship-pols-cold-war-fears-in-memoir/|work=New York Post|date=2012-02-05|accessdate=2012-02-05&lt;!--- accessed also 2016-11-01 to URL updated in this edit, apparently same article but now with title &quot;Teen mistress addresses relationship in memoir&quot;.----&gt;}}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
Марион Фэй Бирдслӣ дар шаҳри [[Ню-Йорк|Ню Йорк]] ба дунё омада, дар шаҳраки Миддлтаун, [[Ню-Ҷерсӣ|Ню Ҷерсӣ]] калон шудааст. Вай дар мактаби Мисс Портер дар Коннектикут таҳсил кардааст. Ҳангоми кор дар рӯзномаи мактабияш, ''Салмагундӣ'', дар соли 1961, ӯ ба Кохи Сафед нома навишта, аз [[Ҷаклин Кеннедӣ Онассис|Ҷаклин Кеннедӣ]] (ҳамсари Ҷон Кеннедӣ), ки худаш муҳаррири мактаби ''Салмагунди'' буд, мусоҳиба талаб кард. Хонум Кеннеди натавонист вохӯриро ба ҷадвали худ дохил кунад, аммо котиби иҷтимоии ӯ, Летисия Балдриҷ, ки инчунин хатмкунандаи мактаби хонум Портер буд, Бирдслиро даъват кард, ки ба Кохи Сафед биёяд ва дар бораи хонум Кеннеди мусоҳиба кунад. Вай дар ин сафар бо президент Кеннеди кӯтоҳ мулоқот кард. &lt;ref name=&quot;typing&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20140197,00.html|title=No Typing Required|website=People.com|date=2003-06-02|accessdate=2016-10-25}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|Alford|2012|pp=14–18}}

Дар соли аввали таҳсилаш дар Коллеҷи Уитон, Кохи Сафед ба ӯ вазифаи кушодаи таҷрибаомӯзи тобистонаро дар дафтари матбуоти Кохи Сафед пешниҳод кард; вай розӣ шуд ва таҷрибаомӯзии худро соли 1962 оғоз кард. Аз ӯ барои тобистони оянда даъват карда шуд ва дар ин миён аз Кохи Сафед боздид кард.&lt;ref name=&quot;typing&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20140197,00.html|title=No Typing Required|website=People.com|date=2003-06-02|accessdate=2016-10-25}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.people.com/people/archive/article/0,,20140197,00.html &quot;No Typing Required&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;{{Sfn|Alford|2012|pp=13, 18}}

== Иддаои робитаи Кеннедӣ бо коромӯзи Кохи Сафед ==
Дар рӯзи чоруми кораш дар дафтари матбуоти Кохи Сафед, ёвари махсуси президент Кеннеди, Дейв Пауэрс, аз Бирдсли пурсид, ки оё мехоҳад ба гурӯҳе дар ҳавзи шиноварии манзил ҳамроҳ шавад, ки дар он ҷо, ба ҳайрати ӯ, президент Кеннеди ба онҳо ҳамроҳ шуд. Аз ӯ хоҳиш карда шуд, ки шоми он рӯз дар як зиёфати коктейлӣ дар манзил ҳамроҳ шавад ва президент ба ӯ пешниҳод кард, ки шахсан аз хона дидан кунад. Пас аз он ки Кеннеди ӯро ба хонаи хоби кабуди хокистарранги Ҷекӣ бурд, ӯ ва Кеннеди алоқаи ҷинсӣ карданд, ки ин аввалин мулоқоти ҷинсии Бирдсли буд. {{Sfn|Alford|2012|p=49}}

Ин муносибати ошиқона 18 моҳ давом кард, ки дар ин муддат Бирдсли, ки ҳанӯз донишҷӯи Уитон буд, бо Тони Фанесток, донишҷӯи Уилямс, вохӯрд ва онҳо номзад шуданд. Муносибат бо президент сард шудан гирифт ва ӯ баъзан ӯро шарманда мекард. {{Sfn|Alford|2012|pp=102, 124–125}}  Фишори зиндагии дугонаи ӯ ӯро водор кард, ки пас аз соли дуюмаш коллеҷро тарк кунад. {{Sfn|Alford|2012|p=115}} Алфорд гуфт, ки ӯ ва президент пас аз моҳи августи соли 1963, вақте ки писари Кеннеди Патрик даргузашт, муносибати ҷинсӣ надоштанд, гарчанде ки ӯ мақоми худро дар Кохи Сафед нигоҳ дошт.{{Sfn|Alford|2012|pp=36, 125}} Вай аз сафари Даллас, Техас бо Кеннеди дар моҳи ноябри соли 1963, ноумед шуд, аммо Жаклин қарор дода буд, ки бо ӯ ба он ҷо равад. {{Sfn|Alford|2012|p=128}} Бори охир, вақте ки вай Кеннедиро 15 ноябри соли 1963 дид, ӯ ба ӯ 300 доллар пули нақд ҳамчун тӯҳфаи тӯй дод ва аз ӯ хоҳиш кард, ки &quot;чизи афсонавӣ&quot;-ро барои пӯшидан харад, &quot;сипас баргард ва ба ман нишон деҳ&quot;. Вай як костюми хокистарранг харид. {{Sfn|Alford|2012|p=127}} 

== Ҳаёти баъдӣ ==
Чанд соат пас аз кушта шудани Кеннеди, Бирдсли худро аз даст дод ва дар бораи муносибати ошиқонааш ба номзадаш Тони Фанесток иқрор кард. Гарчанде ки ӯ сахт ранҷида ва хашмгин буд, онҳо моҳи январи соли 1964 мувофиқи нақша издивоҷ карданд. {{Sfn|Alford|2012|pp=134–139}} Ин издивоҷ ду духтарро ба дунё овард ва соли 1990 бо талоқ анҷом ёфт. {{Sfn|Alford|2012|p=167}} Фанесток се сол пас аз талоқ, дар синни 52-солагӣ аз саратон вафот кард. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1993/06/23/obituaries/anthony-fahnestock-a-stock-manager-52.html|title=Anthony Fahnestock, A Stock Manager, 52|work=The New York Times|date=June 23, 1993}}&lt;/ref&gt; Бирдсли ба коллеҷ баргашт ва соли 1994 онро хатм кард. {{Sfn|Alford|2012|p=7}} Вай соли 2005 бо Ричард Алфорд, як масъули маркетинги варзишӣ дар IMG, издивоҷ кард. {{Sfn|Alford|2012|p=198}} &lt;ref name=&quot;syracuse&quot;&gt;{{Cite news|title=How a former Syracuse man met and married JFK's mistress 'Mimi'|url=https://www.syracuse.com/news/index.ssf/2012/02/how_a_former_syracuse_man_met.html|author=Mariani|first=John|date=February 14, 2012|publisher=[[Syracuse, New York|Syracuse]] [[The Post Standard|Post-Standard]]|accessdate=November 28, 2017}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMariani2012&quot;&gt;Mariani, John (February 14, 2012). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Алфорд биби ва маъмури калисои ба нафақа баромадаи [[Ню-Йорк|шаҳри Ню Йорк]] аст. &lt;ref name=&quot;Fagan&quot;&gt;{{Cite news|first=Cynthia|author=Fagan|title=Teen mistress addresses relationship, pol's Cold War fears in memoir|url=https://nypost.com/2012/02/05/teen-mistress-addresses-relationship-pols-cold-war-fears-in-memoir/|work=New York Post|date=2012-02-05|accessdate=2012-02-05&lt;!--- accessed also 2016-11-01 to URL updated in this edit, apparently same article but now with title &quot;Teen mistress addresses relationship in memoir&quot;.----&gt;}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFFagan2012&quot;&gt;Fagan, Cynthia (February 5, 2012). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{Cite news|title=JFK mistress Mimi Alford reveals new details in book|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-16900106|date=February 5, 2012|work=[[BBC News]]|accessdate=2012-02-05}}&lt;/ref&gt;

== Ошкор шудани робита ==
Дар соли 2002, ҳангоми таҳқиқи тарҷумаи ҳоли худ ''бо номи &quot;Ҳаёти нотамом: Ҷон Ф. Кеннеди, 1917–1963&quot;'' , ӯ дар [[китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ]] ба мусоҳибаи соли 1964 бо ёвари матбуотии Кеннеди Барбара Гамарекян дучор шуд. Ин мусоҳиба яке аз холҳое буд, ки Китобхона ҳамчун як қисми барномаи таърихи шифоҳии онҳо ҷамъоварӣ карда буд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.jfklibrary.org/asset-viewer/archives/jfkoh-bg-01|title=GAMAREKIAN, BARBARA: ORAL HISTORY INTERVIEW - JFK #1, 6/10/1964}}&lt;/ref&gt;, ки дар он ба таври гирд гуфтугӯҳои Кеннеди бо коромӯзе бо номи Мими, ки &quot; ''наметавонист чоп кунад'' &quot; (саҳифаи 24 мусоҳиба), &quot; ''ҳеҷ гуна маҳорат надошт'' &quot; (саҳифаи 24 мусоҳиба), &quot; ''ки албатта наметавонист ягон вазифаро иҷро кунад'' &quot; (саҳифаи 25 мусоҳиба) ва дигарон, ки дар дафтари матбуот кор мекарданд, тавсиф шуда буданд, аммо &quot; ''аён аст, ки вай '''бо президент муносибати махсусе''' дошт. Ман дақиқ намедонам, ки ин чӣ буд'' &quot; (саҳифаи 17 мусоҳиба). &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thesmokinggun.com/file/jfk-had-intern-too?page=0|title=JFK Had an Intern Too (Transcript)|website=[[The Smoking Gun]]|date=May 13, 2003|accessdate=November 15, 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/05/28/books/books-of-the-times-substance-over-sex-in-kennedy-biography.html|title=Books of the Times; Substance Over Sex In Kennedy Biography|author=Garrow|first=David J.|authorlink=David Garrow|work=The New York Times|date=2003-05-23|accessdate=2012-02-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Former White House intern Mimi Alford reveals details of Kennedy affair|author=Hopper|first=Jessica|url=http://rockcenter.msnbc.msn.com/_news/2012/02/06/10323677-former-white-house-intern-mimi-alford-reveals-details-of-kennedy-affair|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120214035836/http://rockcenter.msnbc.msn.com/_news/2012/02/06/10323677-former-white-house-intern-mimi-alford-reveals-details-of-kennedy-affair|archivedate=February 14, 2012|work=[[Rock Center with Brian Williams]]|accessdate=February 6, 2012}}&lt;/ref&gt;

Бо дархости Гамарекян дар соли 1964, ин қисми мусоҳибаи ӯ ба таври доимӣ мӯҳр карда шуд, аммо Даллек ӯро водор кард, ки онро кушояд, то ки дар тарҷумаи ҳоли худ зикри як коромӯзи &quot;қадбаланд, лоғар ва зебо&quot;-ро дар байни корҳои Кеннеди дар Кохи Сафед бударо дар бар гирад, дар заминаи далели ӯ, ки Кеннеди аз сабаби мушкилоти саломатӣ ё занон аз вазифа парешон нашудааст. &lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/05/28/books/books-of-the-times-substance-over-sex-in-kennedy-biography.html|title=Books of the Times; Substance Over Sex In Kennedy Biography|author=Garrow|first=David J.|authorlink=David Garrow|work=The New York Times|date=2003-05-23|accessdate=2012-02-06}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFGarrow2003&quot;&gt;[[David Garrow|Garrow, David J.]] (May 23, 2003). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;intern&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thesmokinggun.com/documents/crime/jfk-had-intern-too|title=JFK Had An Intern Too|website=[[The Smoking Gun]]|date=2003-05-13|accessdate=2012-02-06}}&lt;/ref&gt; Қисмати кушодашуда аз ҷониби бойгонии Китобхонаи JFK 24 апрели соли 2003, шаш рӯз пеш аз санаи нашри Даллек, фош карда шуд. &lt;ref name=&quot;intern&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|title=An Unfinished Life: John F. Kennedy, 1917 – 1963|publisher=Little, Brown|url=https://archive.org/details/unfinishedlifejo00dall_0|access-date=November 29, 2017|isbn=9780759528284|last=Dallek|first=Robert|date=May 2003}}&lt;/ref&gt;

Хабарнигорон шитоб карданд, ки коромӯзро муайян кунанд ва 13 май ''рӯзномаи New York Daily News'' дар саҳифаи аввал сарлавҳаи тизер бо номи &quot;Шавқу завқ ва бозиҳо бо Мими дар Кохи Сафед&quot;-ро барои фош кардани он бо номи &quot;Ҷеннесси бо Моника ошиқ буд&quot; нашр кард. Мими Фанесток дар изҳорот ин муносибати ошиқонаро тасдиқ кард, аммо дар он вақт дигар шарҳе надод. {{Sfn|Alford|2012|p=9}}

Баъдтар, вақте ки &quot;Як бор сир&quot; нашр шуд, Мими навишт, ки на танҳо ба мусоҳибаи шифоҳии Барбара Гамарекян дар Китобхонаи президентии Ҷон Кеннеди дучор шудааст, балки ба мусоҳибаи шифоҳии Кристин Кэмп низ дучор шудааст ва бахусус мусоҳибае, ки 24 ноябри соли 1969 анҷом дода шуда буд, ба Мими Алфорд бе зикри номаш ишора кардааст, аммо баъзе истилоҳот ба истилоҳоти Барбара Гамарекян хеле монанд буданд...
 

== ''Once Upon a Secret (&quot;Як замоне сирре&quot;)'' ==
Пас аз таваҷҷӯҳи матбуоти соли 2003, Алфорд ҳис кард, ки бояд кӯшиш кунад, ки достони ҳаёти худро ба даст гирад ва бо ташвиқи шавҳараш ба навиштан шурӯъ кард.  &lt;ref name=&quot;syracuse&quot;&gt;{{Cite news|title=How a former Syracuse man met and married JFK's mistress 'Mimi'|url=https://www.syracuse.com/news/index.ssf/2012/02/how_a_former_syracuse_man_met.html|author=Mariani|first=John|date=February 14, 2012|publisher=[[Syracuse, New York|Syracuse]] [[The Post Standard|Post-Standard]]|accessdate=November 28, 2017}}&lt;/ref&gt; Муҳаррири иҷроияи Random House тақрибан 20 саҳифаро аз назар гузаронд ва ҳуқуқи &quot;қариб ба ҳафт рақам&quot;-ро дар соли 2009 ба даст овард.  Китоби Алфорд, ки дар аввал зери унвони ''&quot;Муносибати пинҳонии ман бо Ҷон Ф. Кеннеди&quot;'' буд, моҳи апрели соли 2011 аз ҷониби Hutchinson Radius, &lt;ref&gt;Alford, Mimi (2011), ''Once Upon a Secret: My Hidden Affair with John F. Kennedy'', Hutchinson Radius, {{ISBN|978-0091931759}}&lt;/ref&gt; нашрияи Penguin Random House Group нашр шуд ва ҳамчун &quot;қиссаи ба балоғат расидани зан&quot; таблиғ карда шуд.  Тибқи иттилои ''[[The New York Times|New York Times]] ,'' &quot;хонум Алфорд иддао дорад, ки бо раванди тозакунии эътирофи хатогиҳои гузашта аз гуноҳ, ғам ва бори гарони худ комилан пок шудааст. Ва ӯ издивоҷи нави хушбахтонаро тасвир мекунад.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|author=Maslin|first=Janet|title=Sure, Mr. President, if You Really Want Me To|url=https://www.nytimes.com/2012/02/09/books/once-upon-a-secret-mimi-alford-on-her-affair-with-kennedy.html?pagewanted=all|work=The New York Times|date=February 8, 2012|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt;

''&quot;Once Upon a Secret&quot;'' чанд ҳафтаро дар рӯйхати бестселлерҳои &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mw4g&quot;&gt;New York Times&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;, &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Combined Print &amp; eBook Nonfiction|url=https://www.nytimes.com/best-sellers-books/2012-03-04/combined-print-and-e-book-nonfiction/list.html|work=The New York Times|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt; рӯйхати бестселлерҳои ғайрибадеии сахти NPR, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.npr.org/books/titles/146974912/once-upon-a-secret-my-affair-with-president-john-f-kennedy-and-its-aftermath|title=NPR Hardcover Nonfiction Bestseller List|publisher=NPR|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt; ва рӯйхати бестселлерҳои ''Los Angeles Times'' сипарӣ кард. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Bestseller List|url=http://projects.latimes.com/bestsellers/titles/once-upon-secret/|work=Los Angeles Times|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt;

Дар мусоҳиба бо Энн Карри дар 9 феврали соли 2012, Алфорд изҳор дошт, ки дар он вақт ӯ худро барои издивоҷи президент гунаҳкор ҳис намекард, гарчанде ки дар ниҳоят, &quot;ман худро барои он ки дар назди хонум Кеннедӣ худро гунаҳкор ҳис накардаам, гунаҳкор ҳис мекунам.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://today.msnbc.msn.com/id/46325984/ns/today-today_people/t/former-intern-jfk-affair-was-imbalanced-not-abusive|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131001194703/http://www.today.com/id/46325984/ns/today-today_people/t/former-intern-jfk-affair-was-imbalanced-not-abusive|archivedate=October 1, 2013|title=Former intern: JFK affair was imbalanced, but not abusive|first=Scott|author=Stump|work=[[Today (NBC program)|Today]]|date=February 9, 2012}}&lt;/ref&gt;

Дар мусоҳибаи баъдӣ бо маҷаллаи ''People'' вай изҳор дошт: &quot;Агар ман 19-сола мебудам... ман ин корро бори дигар мекардам — гуфтан душвор аст, ки ман ин корро намекардам&quot;.{{Эзоҳ|2}} 
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Ню-Йорк]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1943]]
[[Гурӯҳ:Маъшуқаҳои Ҷон Ф. Кеннедӣ]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>d9k1c5m3rqh4if0thxwh68e98jfk4at</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463643</id>
      <parentid>1463634</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:46:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19845" sha1="mo9lgxe2adzixmq3vhukizvpxo0xurr" xml:space="preserve">
'''Марион Фэй''' &quot;'''Мимӣ'''&quot; '''Алфорд''' (номи никоҳӣ '''Бирдслӣ''') як зани амрикоӣ аст, ки ҳангоми коромӯзӣ дар [[Дабири матбуоти Кохи Сафед|дафтари матбуоти Кохи Сафед]] байни солҳои 1962 ва 1963 бо президент [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]] ишқбозӣ дошт.

Ҳарчанд ин робита дар вақташ ба ҳаёташ таъсири бад дошта бошад ҳам, Мимӣ ин ишқбозиро 40 сол пинҳон кардааст. Вале соли 2003, ин сир фош шуд ва аҳамияти рӯзноманигорон ба тарафи Мимӣ дарафтод. Ин ҳодиса боиси нашри китобаш ''Once Upon a Secret'' (&quot;Як бор сирре&quot;) дар соли 2011 шуд, ки дар он ишқварзии ӯ бо [[Ҷон Ф. Кеннедӣ|Кеннедӣ]] баён шудааст.&lt;ref name=&quot;Fagan&quot;&gt;{{Cite news|first=Cynthia|author=Fagan|title=Teen mistress addresses relationship, pol's Cold War fears in memoir|url=https://nypost.com/2012/02/05/teen-mistress-addresses-relationship-pols-cold-war-fears-in-memoir/|work=New York Post|date=2012-02-05|accessdate=2012-02-05&lt;!--- accessed also 2016-11-01 to URL updated in this edit, apparently same article but now with title &quot;Teen mistress addresses relationship in memoir&quot;.----&gt;}}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
Марион Фэй Бирдслӣ дар шаҳри [[Ню-Йорк|Ню Йорк]] ба дунё омада, дар шаҳраки Миддлтаун, [[Ню-Ҷерсӣ|Ню Ҷерсӣ]] калон шудааст. Вай дар мактаби Мисс Портер дар Коннектикут таҳсил кардааст. Ҳангоми кор дар рӯзномаи мактабияш, ''Салмагундӣ'', дар соли 1961, ӯ ба Кохи Сафед нома навишта, аз [[Ҷаклин Кеннедӣ Онассис|Ҷаклин Кеннедӣ]] (ҳамсари Ҷон Кеннедӣ), ки худаш муҳаррири мактаби ''Салмагунди'' буд, мусоҳиба талаб кард. Хонум Кеннеди натавонист вохӯриро ба ҷадвали худ дохил кунад, аммо котиби иҷтимоии ӯ, Летисия Балдриҷ, ки инчунин хатмкунандаи мактаби хонум Портер буд, Бирдслиро даъват кард, ки ба Кохи Сафед биёяд ва дар бораи хонум Кеннеди мусоҳиба кунад. Вай дар ин сафар бо президент Кеннеди кӯтоҳ мулоқот кард. &lt;ref name=&quot;typing&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20140197,00.html|title=No Typing Required|website=People.com|date=2003-06-02|accessdate=2016-10-25}}&lt;/ref&gt;{{Sfn|Alford|2012|pp=14–18}}

Дар соли аввали таҳсилаш дар Коллеҷи Уитон, Кохи Сафед ба ӯ вазифаи кушодаи таҷрибаомӯзи тобистонаро дар дафтари матбуоти Кохи Сафед пешниҳод кард; вай розӣ шуд ва таҷрибаомӯзии худро соли 1962 оғоз кард. Аз ӯ барои тобистони оянда даъват карда шуд ва дар ин миён аз Кохи Сафед боздид кард.&lt;ref name=&quot;typing&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20140197,00.html|title=No Typing Required|website=People.com|date=2003-06-02|accessdate=2016-10-25}}&lt;cite class=&quot;citation web cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot;&gt;[http://www.people.com/people/archive/article/0,,20140197,00.html &quot;No Typing Required&quot;]. &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt;{{Sfn|Alford|2012|pp=13, 18}}

== Иддаои робитаи Кеннедӣ бо коромӯзи Кохи Сафед ==
Дар рӯзи чоруми кораш дар дафтари матбуоти Кохи Сафед, ёвари махсуси президент Кеннеди, Дейв Пауэрс, аз Бирдсли пурсид, ки оё мехоҳад ба гурӯҳе дар ҳавзи шиноварии манзил ҳамроҳ шавад, ки дар он ҷо, ба ҳайрати ӯ, президент Кеннеди ба онҳо ҳамроҳ шуд. Аз ӯ хоҳиш карда шуд, ки шоми он рӯз дар як зиёфати коктейлӣ дар манзил ҳамроҳ шавад ва президент ба ӯ пешниҳод кард, ки шахсан аз хона дидан кунад. Пас аз он ки Кеннеди ӯро ба хонаи хоби кабуди хокистарранги Ҷекӣ бурд, ӯ ва Кеннеди алоқаи ҷинсӣ карданд, ки ин аввалин мулоқоти ҷинсии Бирдсли буд. {{Sfn|Alford|2012|p=49}}

Ин муносибати ошиқона 18 моҳ давом кард, ки дар ин муддат Бирдсли, ки ҳанӯз донишҷӯи Уитон буд, бо Тони Фанесток, донишҷӯи Уилямс, вохӯрд ва онҳо номзад шуданд. Муносибат бо президент сард шудан гирифт ва ӯ баъзан ӯро шарманда мекард. {{Sfn|Alford|2012|pp=102, 124–125}}  Фишори зиндагии дугонаи ӯ ӯро водор кард, ки пас аз соли дуюмаш коллеҷро тарк кунад. {{Sfn|Alford|2012|p=115}} Алфорд гуфт, ки ӯ ва президент пас аз моҳи августи соли 1963, вақте ки писари Кеннеди Патрик даргузашт, муносибати ҷинсӣ надоштанд, гарчанде ки ӯ мақоми худро дар Кохи Сафед нигоҳ дошт.{{Sfn|Alford|2012|pp=36, 125}} Вай аз сафари Даллас, Техас бо Кеннеди дар моҳи ноябри соли 1963, ноумед шуд, аммо Жаклин қарор дода буд, ки бо ӯ ба он ҷо равад. {{Sfn|Alford|2012|p=128}} Бори охир, вақте ки вай Кеннедиро 15 ноябри соли 1963 дид, ӯ ба ӯ 300 доллар пули нақд ҳамчун тӯҳфаи тӯй дод ва аз ӯ хоҳиш кард, ки &quot;чизи афсонавӣ&quot;-ро барои пӯшидан харад, &quot;сипас баргард ва ба ман нишон деҳ&quot;. Вай як костюми хокистарранг харид. {{Sfn|Alford|2012|p=127}} 

== Ҳаёти баъдӣ ==
Чанд соат пас аз кушта шудани Кеннеди, Бирдсли худро аз даст дод ва дар бораи муносибати ошиқонааш ба номзадаш Тони Фанесток иқрор кард. Гарчанде ки ӯ сахт ранҷида ва хашмгин буд, онҳо моҳи январи соли 1964 мувофиқи нақша издивоҷ карданд. {{Sfn|Alford|2012|pp=134–139}} Ин издивоҷ ду духтарро ба дунё овард ва соли 1990 бо талоқ анҷом ёфт. {{Sfn|Alford|2012|p=167}} Фанесток се сол пас аз талоқ, дар синни 52-солагӣ аз саратон вафот кард. &lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1993/06/23/obituaries/anthony-fahnestock-a-stock-manager-52.html|title=Anthony Fahnestock, A Stock Manager, 52|work=The New York Times|date=June 23, 1993}}&lt;/ref&gt; Бирдсли ба коллеҷ баргашт ва соли 1994 онро хатм кард. {{Sfn|Alford|2012|p=7}} Вай соли 2005 бо Ричард Алфорд, як масъули маркетинги варзишӣ дар IMG, издивоҷ кард. {{Sfn|Alford|2012|p=198}} &lt;ref name=&quot;syracuse&quot;&gt;{{Cite news|title=How a former Syracuse man met and married JFK's mistress 'Mimi'|url=https://www.syracuse.com/news/index.ssf/2012/02/how_a_former_syracuse_man_met.html|author=Mariani|first=John|date=February 14, 2012|publisher=[[Syracuse, New York|Syracuse]] [[The Post Standard|Post-Standard]]|accessdate=November 28, 2017}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFMariani2012&quot;&gt;Mariani, John (February 14, 2012). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; Алфорд биби ва маъмури калисои ба нафақа баромадаи [[Ню-Йорк|шаҳри Ню Йорк]] аст. &lt;ref name=&quot;Fagan&quot;&gt;{{Cite news|first=Cynthia|author=Fagan|title=Teen mistress addresses relationship, pol's Cold War fears in memoir|url=https://nypost.com/2012/02/05/teen-mistress-addresses-relationship-pols-cold-war-fears-in-memoir/|work=New York Post|date=2012-02-05|accessdate=2012-02-05&lt;!--- accessed also 2016-11-01 to URL updated in this edit, apparently same article but now with title &quot;Teen mistress addresses relationship in memoir&quot;.----&gt;}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFFagan2012&quot;&gt;Fagan, Cynthia (February 5, 2012). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;{{Cite news|title=JFK mistress Mimi Alford reveals new details in book|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-16900106|date=February 5, 2012|work=[[BBC News]]|accessdate=2012-02-05}}&lt;/ref&gt;

== Ошкор шудани ишқбозӣ ==
Дар соли 2002, ҳангоми таҳқиқи тарҷумаи ҳоли худ ''бо номи &quot;Ҳаёти нотамом: Ҷон Ф. Кеннедӣ, 1917–1963&quot;'' , ӯ дар [[китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ]] ба мусоҳибаи соли 1964 бо ёвари матбуотии Кеннеди Барбара Гамарекян дучор шуд. Ин мусоҳиба яке аз холҳое буд, ки Китобхона ҳамчун як қисми барномаи таърихи шифоҳии онҳо ҷамъоварӣ карда буд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.jfklibrary.org/asset-viewer/archives/jfkoh-bg-01|title=GAMAREKIAN, BARBARA: ORAL HISTORY INTERVIEW - JFK #1, 6/10/1964}}&lt;/ref&gt;, ки дар он ба таври гирд гуфтугӯҳои Кеннеди бо коромӯзе бо номи Мими, ки &quot; ''наметавонист чоп кунад'' &quot; (саҳифаи 24 мусоҳиба), &quot; ''ҳеҷ гуна маҳорат надошт'' &quot; (саҳифаи 24 мусоҳиба), &quot; ''ки албатта наметавонист ягон вазифаро иҷро кунад'' &quot; (саҳифаи 25 мусоҳиба) ва дигарон, ки дар дафтари матбуот кор мекарданд, тавсиф шуда буданд, аммо &quot; ''аён аст, ки вай '''бо президент муносибати махсусе''' дошт. Ман дақиқ намедонам, ки ин чӣ буд'' &quot; (саҳифаи 17 мусоҳиба). &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.thesmokinggun.com/file/jfk-had-intern-too?page=0|title=JFK Had an Intern Too (Transcript)|website=[[The Smoking Gun]]|date=May 13, 2003|accessdate=November 15, 2017}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/05/28/books/books-of-the-times-substance-over-sex-in-kennedy-biography.html|title=Books of the Times; Substance Over Sex In Kennedy Biography|author=Garrow|first=David J.|authorlink=David Garrow|work=The New York Times|date=2003-05-23|accessdate=2012-02-06}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Former White House intern Mimi Alford reveals details of Kennedy affair|author=Hopper|first=Jessica|url=http://rockcenter.msnbc.msn.com/_news/2012/02/06/10323677-former-white-house-intern-mimi-alford-reveals-details-of-kennedy-affair|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120214035836/http://rockcenter.msnbc.msn.com/_news/2012/02/06/10323677-former-white-house-intern-mimi-alford-reveals-details-of-kennedy-affair|archivedate=February 14, 2012|work=[[Rock Center with Brian Williams]]|accessdate=February 6, 2012}}&lt;/ref&gt;

Бо дархости Гамарекян дар соли 1964, ин қисми мусоҳибаи ӯ ба таври доимӣ мӯҳр карда шуд, аммо Даллек ӯро водор кард, ки онро кушояд, то ки дар тарҷумаи ҳоли худ зикри як коромӯзи &quot;қадбаланд, лоғар ва зебо&quot;-ро дар байни корҳои Кеннеди дар Кохи Сафед бударо дар бар гирад, дар заминаи далели ӯ, ки Кеннеди аз сабаби мушкилоти саломатӣ ё занон аз вазифа парешон нашудааст. &lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2003/05/28/books/books-of-the-times-substance-over-sex-in-kennedy-biography.html|title=Books of the Times; Substance Over Sex In Kennedy Biography|author=Garrow|first=David J.|authorlink=David Garrow|work=The New York Times|date=2003-05-23|accessdate=2012-02-06}}&lt;cite class=&quot;citation news cs1&quot; data-ve-ignore=&quot;&quot; id=&quot;CITEREFGarrow2003&quot;&gt;[[David Garrow|Garrow, David J.]] (May 23, 2003). &lt;/cite&gt;&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;intern&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.thesmokinggun.com/documents/crime/jfk-had-intern-too|title=JFK Had An Intern Too|website=[[The Smoking Gun]]|date=2003-05-13|accessdate=2012-02-06}}&lt;/ref&gt; Қисмати кушодашуда аз ҷониби бойгонии Китобхонаи JFK 24 апрели соли 2003, шаш рӯз пеш аз санаи нашри Даллек, фош карда шуд. &lt;ref name=&quot;intern&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|title=An Unfinished Life: John F. Kennedy, 1917 – 1963|publisher=Little, Brown|url=https://archive.org/details/unfinishedlifejo00dall_0|access-date=November 29, 2017|isbn=9780759528284|last=Dallek|first=Robert|date=May 2003}}&lt;/ref&gt;

Хабарнигорон шитоб карданд, ки коромӯзро муайян кунанд ва 13 май ''рӯзномаи New York Daily News'' дар саҳифаи аввал сарлавҳаи тизер бо номи &quot;Шавқу завқ ва бозиҳо бо Мими дар Кохи Сафед&quot;-ро барои фош кардани он бо номи &quot;Ҷеннесси бо Моника ошиқ буд&quot; нашр кард. Мими Фанесток дар изҳорот ин муносибати ошиқонаро тасдиқ кард, аммо дар он вақт дигар шарҳе надод. {{Sfn|Alford|2012|p=9}}

Баъдтар, вақте ки &quot;Як бор сир&quot; нашр шуд, Мими навишт, ки на танҳо ба мусоҳибаи шифоҳии Барбара Гамарекян дар Китобхонаи президентии Ҷон Кеннеди дучор шудааст, балки ба мусоҳибаи шифоҳии Кристин Кэмп низ дучор шудааст ва бахусус мусоҳибае, ки 24 ноябри соли 1969 анҷом дода шуда буд, ба Мими Алфорд бе зикри номаш ишора кардааст, аммо баъзе истилоҳот ба истилоҳоти Барбара Гамарекян хеле монанд буданд...
 

== ''Once Upon a Secret (&quot;Як замоне сирре&quot;)'' ==
Пас аз таваҷҷӯҳи матбуоти соли 2003, Алфорд ҳис кард, ки бояд кӯшиш кунад, ки достони ҳаёти худро ба даст гирад ва бо ташвиқи шавҳараш ба навиштан шурӯъ кард.  &lt;ref name=&quot;syracuse&quot;&gt;{{Cite news|title=How a former Syracuse man met and married JFK's mistress 'Mimi'|url=https://www.syracuse.com/news/index.ssf/2012/02/how_a_former_syracuse_man_met.html|author=Mariani|first=John|date=February 14, 2012|publisher=[[Syracuse, New York|Syracuse]] [[The Post Standard|Post-Standard]]|accessdate=November 28, 2017}}&lt;/ref&gt; Муҳаррири иҷроияи Random House тақрибан 20 саҳифаро аз назар гузаронд ва ҳуқуқи &quot;қариб ба ҳафт рақам&quot;-ро дар соли 2009 ба даст овард.  Китоби Алфорд, ки дар аввал зери унвони ''&quot;Муносибати пинҳонии ман бо Ҷон Ф. Кеннеди&quot;'' буд, моҳи апрели соли 2011 аз ҷониби Hutchinson Radius, &lt;ref&gt;Alford, Mimi (2011), ''Once Upon a Secret: My Hidden Affair with John F. Kennedy'', Hutchinson Radius, {{ISBN|978-0091931759}}&lt;/ref&gt; нашрияи Penguin Random House Group нашр шуд ва ҳамчун &quot;қиссаи ба балоғат расидани зан&quot; таблиғ карда шуд.  Тибқи иттилои ''[[The New York Times|New York Times]] ,'' &quot;хонум Алфорд иддао дорад, ки бо раванди тозакунии эътирофи хатогиҳои гузашта аз гуноҳ, ғам ва бори гарони худ комилан пок шудааст. Ва ӯ издивоҷи нави хушбахтонаро тасвир мекунад.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|author=Maslin|first=Janet|title=Sure, Mr. President, if You Really Want Me To|url=https://www.nytimes.com/2012/02/09/books/once-upon-a-secret-mimi-alford-on-her-affair-with-kennedy.html?pagewanted=all|work=The New York Times|date=February 8, 2012|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt;

''&quot;Once Upon a Secret&quot;'' чанд ҳафтаро дар рӯйхати бестселлерҳои &lt;nowiki&gt;&lt;i id=&quot;mw4g&quot;&gt;New York Times&lt;/i&gt;&lt;/nowiki&gt;, &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Combined Print &amp; eBook Nonfiction|url=https://www.nytimes.com/best-sellers-books/2012-03-04/combined-print-and-e-book-nonfiction/list.html|work=The New York Times|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt; рӯйхати бестселлерҳои ғайрибадеии сахти NPR, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.npr.org/books/titles/146974912/once-upon-a-secret-my-affair-with-president-john-f-kennedy-and-its-aftermath|title=NPR Hardcover Nonfiction Bestseller List|publisher=NPR|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt; ва рӯйхати бестселлерҳои ''Los Angeles Times'' сипарӣ кард. &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Bestseller List|url=http://projects.latimes.com/bestsellers/titles/once-upon-secret/|work=Los Angeles Times|accessdate=2012-02-28}}&lt;/ref&gt;

Дар мусоҳиба бо Энн Карри дар 9 феврали соли 2012, Алфорд изҳор дошт, ки дар он вақт ӯ худро барои издивоҷи президент гунаҳкор ҳис намекард, гарчанде ки дар ниҳоят, &quot;ман худро барои он ки дар назди хонум Кеннедӣ худро гунаҳкор ҳис накардаам, гунаҳкор ҳис мекунам.&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://today.msnbc.msn.com/id/46325984/ns/today-today_people/t/former-intern-jfk-affair-was-imbalanced-not-abusive|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131001194703/http://www.today.com/id/46325984/ns/today-today_people/t/former-intern-jfk-affair-was-imbalanced-not-abusive|archivedate=October 1, 2013|title=Former intern: JFK affair was imbalanced, but not abusive|first=Scott|author=Stump|work=[[Today (NBC program)|Today]]|date=February 9, 2012}}&lt;/ref&gt;

Дар мусоҳибаи баъдӣ бо маҷаллаи ''People'' вай изҳор дошт: &quot;Агар ман 19-сола мебудам... ман ин корро бори дигар мекардам — гуфтан душвор аст, ки ман ин корро намекардам&quot;.{{Эзоҳ|2}} 
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Ню-Йорк]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1943]]
[[Гурӯҳ:Маъшуқаҳои Ҷон Ф. Кеннедӣ]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>mo9lgxe2adzixmq3vhukizvpxo0xurr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Маъшуқаҳои Ҷон Ф. Кеннедӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330253</id>
    <revision>
      <id>1463635</id>
      <timestamp>2026-04-07T20:36:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Маъшуқаҳои Ҷон Ф. Кеннедӣ</comment>
      <origin>1463635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="8aeejly16q2pcb15kijobzrdvf9rhrm" xml:space="preserve">Маъшуқаҳои Ҷон Ф. Кеннедӣ</text>
      <sha1>8aeejly16q2pcb15kijobzrdvf9rhrm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463636</id>
      <parentid>1463635</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T20:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="ts1e7gh8r2deb1z9i55v345l0t4vlzw" xml:space="preserve">Маъшуқаҳои Ҷон Ф. Кеннедӣ, ки бо ӯ робитаи ғайриникоҳӣ доштанд.</text>
      <sha1>ts1e7gh8r2deb1z9i55v345l0t4vlzw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463645</id>
      <parentid>1463636</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T21:00:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="cry7f0z4wbo42cushwwyjpavxnxaire" xml:space="preserve">Маъшуқаҳои [[Ҷон Ф. Кеннедӣ]], ки бо ӯ робитаи ғайриникоҳӣ доштанд.</text>
      <sha1>cry7f0z4wbo42cushwwyjpavxnxaire</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Памела Тӯрнёр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330254</id>
    <revision>
      <id>1463644</id>
      <timestamp>2026-04-07T20:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1311121147|Pamela Turnure]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1463644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1863" sha1="fb4mgwelrkpdzdk63swz6ay5eatjze5" xml:space="preserve">'''Памела Ҳаррисон Тӯрнёр Тимминз''' аввалин котиби матбуотӣ буд, ки барои хидмат ба хонуми аввали Иёлоти Муттаҳида киро карда шуд. Вай котиби матбуотии Ҷаклин Кеннедӣ буд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.irishcentral.com/roots/history/the-women-john-f-kennedy-is-rumored-to-have-had-affairs-with|title=Women John F. Kennedy is rumored to have had affairs with|website=IrishCentral.com|date=2017-05-24|lang=en|accessdate=2019-03-26}}&lt;/ref&gt; Тибқи гузоришҳо, Турнюр бо [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти 35-уми ИМА]] [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]] муносибати ғайриникоҳӣ дошт.&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Dallek|date=2003|title=An Unfinished Life: John F. Kennedy, 1917 - 1963|url=https://archive.org/details/unfinishedlifejo00dall_0|pages=[https://archive.org/details/unfinishedlifejo00dall_0/page/475 475], 476|publisher=Little, Brown, and Co.|isbn=9780316172387}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2003-05-23-0305230283-story.html|title=Much ado about an 838-page book's 36 words|author=reporter|first=Patrick T. Reardon, Tribune staff|website=chicagotribune.com|date=23 May 2003|lang=en-US|accessdate=2019-03-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/realspin/2013/10/16/john-f-kennedys-final-days-reveal-a-man-who-craved-excitement/|title=John F. Kennedy's Final Days Reveal A Man Who Craved Excitement|author=Flows|first=Capital|website=Forbes|lang=en|accessdate=2019-03-26}}&lt;/ref&gt;
[[Гурӯҳ:Маъшуқаҳои Ҷон Ф. Кеннедӣ]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2023]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1937]]</text>
      <sha1>fb4mgwelrkpdzdk63swz6ay5eatjze5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Системаи китобхонаи президентии ИМА</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330255</id>
    <revision>
      <id>1463646</id>
      <timestamp>2026-04-07T21:07:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1347629830|Presidential library system]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1463646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1121" sha1="qssmha9z04get2jpkfi3pq62fy2d37j" xml:space="preserve">
'''Системаи китобхонаи президентии''' [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Иёлоти Муттаҳида]]&lt;nowiki/&gt;и Амрико як шабакаи умумимиллии 16 китобхона мебошад, ки аз ҷониби Дафтари китобхонаҳои президентӣ, ки қисми Маъмурияти бойгонӣ ва сабтҳои миллӣ (NARA) мебошад, идора карда мешавад. Ин анборҳо барои нигоҳдорӣ ва дастрас кардани мақолаҳо, сабтҳо, маҷмӯаҳо ва дигар маводҳои таърихии [[Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ҳар як президенти Иёлоти Муттаҳида]] аз замони Ҳерберт Ҳувер (31-ум президенти ИМА, 1929–1933) мебошанд. Илова бар хидматҳои китобхона, намоишгоҳҳои осорхонаҳо дар бораи президентӣ намоиш дода мешаванд.</text>
      <sha1>qssmha9z04get2jpkfi3pq62fy2d37j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463651</id>
      <parentid>1463646</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T21:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Системаи китобхонаи президентӣ]] to [[Системаи китобхонаи президентии ИМА]]</comment>
      <origin>1463646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1121" sha1="qssmha9z04get2jpkfi3pq62fy2d37j" xml:space="preserve">
'''Системаи китобхонаи президентии''' [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Иёлоти Муттаҳида]]&lt;nowiki/&gt;и Амрико як шабакаи умумимиллии 16 китобхона мебошад, ки аз ҷониби Дафтари китобхонаҳои президентӣ, ки қисми Маъмурияти бойгонӣ ва сабтҳои миллӣ (NARA) мебошад, идора карда мешавад. Ин анборҳо барои нигоҳдорӣ ва дастрас кардани мақолаҳо, сабтҳо, маҷмӯаҳо ва дигар маводҳои таърихии [[Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ҳар як президенти Иёлоти Муттаҳида]] аз замони Ҳерберт Ҳувер (31-ум президенти ИМА, 1929–1933) мебошанд. Илова бар хидматҳои китобхона, намоишгоҳҳои осорхонаҳо дар бораи президентӣ намоиш дода мешаванд.</text>
      <sha1>qssmha9z04get2jpkfi3pq62fy2d37j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463653</id>
      <parentid>1463651</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T21:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1055" sha1="cgd9is27e9lpog6ogh3wzkx67yadmm7" xml:space="preserve">
'''Системаи китобхонаи президентии''' [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] як шабакаи умумимиллии 16 китобхонаҳо мебошад, ки аз ҷониби Дафтари китобхонаҳои президентӣ, ки қисми Маъмурияти бойгонӣ ва сабтҳои миллӣ (NARA) мебошад, идора карда мешавад. Ин анборҳо барои нигоҳдорӣ ва дастрас кардани мақолаҳо, сабтҳо, маҷмӯаҳо ва дигар маводҳои таърихии [[Феҳристи Президентҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ҳар як президенти ИМА]] аз замони [[Ҳерберт Ҳувер]] (31-ум президенти ИМА, 1929–1933) мебошанд. Илова бар хидматҳои китобхона, намоишгоҳҳои осорхонаҳо дар бораи президентӣ намоиш дода мешаванд.</text>
      <sha1>cgd9is27e9lpog6ogh3wzkx67yadmm7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330256</id>
    <redirect title="Китобхона ва осорхонаи президентии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ" />
    <revision>
      <id>1463650</id>
      <timestamp>2026-04-07T21:19:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Китобхона ва осорхонаи президентӣ ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ]] to [[Китобхона ва осорхонаи президентии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1463650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123" sha1="7kuwngofg7g3uc98zr5w5np2yvgndhy" xml:space="preserve">#равона [[Китобхона ва осорхонаи президентии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ]]</text>
      <sha1>7kuwngofg7g3uc98zr5w5np2yvgndhy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Системаи китобхонаи президентӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330257</id>
    <redirect title="Системаи китобхонаи президентии ИМА" />
    <revision>
      <id>1463652</id>
      <timestamp>2026-04-07T21:25:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Системаи китобхонаи президентӣ]] to [[Системаи китобхонаи президентии ИМА]]</comment>
      <origin>1463652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85" sha1="m4u5o2wkozdj2qk97tqw45a4qqr5mou" xml:space="preserve">#равона [[Системаи китобхонаи президентии ИМА]]</text>
      <sha1>m4u5o2wkozdj2qk97tqw45a4qqr5mou</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳерберт Ҳувер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330258</id>
    <revision>
      <id>1463655</id>
      <timestamp>2026-04-07T21:30:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1347180886|Herbert Hoover]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1463655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="623" sha1="nztqipt8brdoh7edgzjvjbr1ytj0abg" xml:space="preserve">
'''Ҳерберт Кларк Ҳувер''' 31-умин [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти Иёлоти Муттаҳида]] буд, ки аз соли 1929 то 1933 кор кардааст. Пеш аз ворид шудан ба сиёсат, Ҳувер ҳамчун муҳандис ва соҳибкор дар саноати маъдан кор кардааст.
[[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Заминшиносони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1964]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1874]]</text>
      <sha1>nztqipt8brdoh7edgzjvjbr1ytj0abg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷаклин Кеннедӣ Онассис</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330259</id>
    <revision>
      <id>1463657</id>
      <timestamp>2026-04-07T21:34:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1347165488|Jacqueline Kennedy Onassis]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1463657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="569" sha1="a42cznab1j0xzgqxxdksa97545llxi1" xml:space="preserve">
'''Ҷаклин Лӣ''' &quot;'''Ҷакӣ'''&quot; '''Кеннедӣ Онассис''' (née Бувие) аз соли 1961 то 1963 хонуми аввали Иёлоти Муттаҳида буд, ҳамчун ҳамсари [[Ҷон Кенеддӣ|Ҷон Ф. Кеннедӣ]], [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти 35-уми ИМА]]. 


== Аввали ҳаёт (1929–1951) ==

=== Оила ва бачагӣ ===

[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1994]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1929]]</text>
      <sha1>a42cznab1j0xzgqxxdksa97545llxi1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷеймс Мадисон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330260</id>
    <revision>
      <id>1463658</id>
      <timestamp>2026-04-08T02:34:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1347117016|James Madison]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1463658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="835" sha1="m632jxyfcd77hdpyxmszwab2ll6dcc2" xml:space="preserve">'''Ҷеймс Мадисон''' як ходими давлатӣ, дипломат ва падари асосгузори амрикоӣ буд, ки аз соли 1809 то 1817 [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти чоруми Иёлоти Муттаҳида]] буд. Мадисон барои нақши муҳимаш дар таҳия ва пешбурди [[Сарқонуни Иёллоти Мутаҳидда|Конститутсияи Иёлоти Муттаҳида]] ва Билл дар бораи ҳуқуқҳо дар байни мардум ҳамчун &quot;Падари Конститутсия&quot; маъруф буд.
[[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1836]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1751]]</text>
      <sha1>m632jxyfcd77hdpyxmszwab2ll6dcc2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463662</id>
      <parentid>1463658</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T02:50:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1463662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5964" sha1="6uxfhua08grsw0li3glz6bsaxzxephs" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном             = Ҷеймс Мадисон
|номи аслӣ       = {{lang-en|James Madison}}
|тасвир          = James Madison.jpg
|тавсифи тасвир  = Портрети соли 1816
|имзо            = James Madison sig.svg
|нишон           = 
|тартиб          = 4
|вазифа          = [[Президенти ИМА]]
|парчам          = 
|парчам2         = 
|аввалдавр       = {{date|04|03|1809|02}}
|охирдавр        = {{date|04|03|1817|02}}
|ноиби президент = {{Рӯйхат|
* [[Ҷорҷ Клинтон (сиёсатмадор)|Ҷорҷ Клинтон]] (1809–1812)
}}
|пешгузашта      = [[Томас Ҷефферсон]]
|ҷонишин         = [[Ҷеймс Монро]]
|тартиб_2        = 5
|вазифа_2        = [[ноиби президенти ИМА]]
|парчам_2        = US Vice President Seal.svg
|парчам2_2       = Us flag large Betsy Ross.png
|аввалдавр_2       = {{date|04|03|1797|02}}
|охирдавр_2        = {{date|04|03|1801|02}}
|президент_2          = [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
|пешгузашта_2     = [[Ҷон Адамс (президент)|Ҷон Адамс]]
|ҷонишин_2           = [[Аарон Бёрр]]
|тартиб_3            = 1
|вазифа_3          = [[Котиби давлатии ИМА]]
|парчам_3               = Department of state.svg
|парчам2_3              = Us flag large Betsy Ross.png
|аввалдавр_3       = {{date|22|03|1790|02}}
|охирдавр_3        = {{date|31|12|1793|02}}
|президент_3          = [[Ҷор Вашингтон]]
|пешгузашта_3     = вазифа таъйин шуд&lt;br&gt;[[Ҷон Ҷей]] (чун вазири корҳои хориҷаи ИМА)
|ҷонишин_3           = [[Эдмунд Рэндолф]]
|вазифа_4          = {{iw|Сафири ИМА дар Фаронса||en|United States Minister to France}}
|парчам_4               = Us flag large Betsy Ross.png
|папчам2_4              = Pavillon royal de France.svg
|аввалдавр_4       = {{date|17|05|1785|02}}
|охирдавр_4        = {{date|26|09|1789|02}}
|пешгузашта_4     = [[Бенҷамин Франклин]]
|ҷонишин_4           = {{нп5|Уилям Шорт|Уилям Шорт||William Short (American ambassador)}}
|президент_4          = ''нест'' (1785—1789)&lt;br&gt;[[Ҷорҷ Вашингтон]]
|вазифа_5          = Делегати [[Конгреси Дуюми Қитъавӣ|Конгресси Конфедератсия]] аз иёлати [[Вирҷиния]]
|парчам_5               = US flag 13 stars.svg
|аввалдавр_5       = {{date|03|11|1783|02}}
|охирдавр_5        = {{date|07|05|1784|02}}
|пешгузашта_5     = [[Ҷеймс Мэдисон]]
|ҷонишин_5           = [[Ричард Ҳенрӣ Лӣ]]
|вазифа_6          = губернатори [[Вирҷиния]]
|парчам_6               = Seal of Virginia.svg
|парчам2_6              = US flag 13 stars.svg
|аввалдавр_6       = {{date|01|06|1779|02}}
|охирдавр_6        = {{date|03|06|1781|02}}
|пешгузашта_6     = [[Патрик Ҳенрӣ]]
|ҷонишин_6           = {{нп5|Уилям Фоеминг|Уилям Флеминг||William Fleming (governor)}}
|тартиб_6            = 2
|вазифа_7          = Делегати [[Конгресси Дуюми Қитъавӣ]] аз иёлати [[Вирҷиния]]
|парчам_7               = US flag 13 stars.svg
|аввалдавр_7       = {{date|20|06|1775|02}}
|охирдавр_7        = {{date|26|09|1776|02}}
|пешгузашта_7     = [[Ҷорҷ Вашингтон]]
|ҷонишин_7           = {{нп5|Ҷон Харвӣ|Ҷон Харви||John Harvie}}
|ҳизб               = [[Ҳизби демократӣ-ҷумҳурихоҳи ИМА|Ҳизби демократии ҷумҳурихоҳ]]
|зодгоҳ        = [[Шэдуэлл]], [[Вирҷиния (мустамлика)|мустамликаи Вирҷиния]], [[Сенздаҳ мустамлика]], [[Империяи Британия]]
|маҳалии даргузаш         = {{МакониФавт|Шарлотсвилл||Шарлотсвилл (Вирҷиния)}}, [[Вирҷиния|иёлати Вирҷиния]], [[ИМА]]
|дафн            = [[Монтичелло]]
|падар                 = Питер Ҷефферсон (1708—1757)
|модар                = Ҷейн Рэндолф Ҷефферсон (1721—1776)
|мансубият      = [[англиканӣ]] (ҳангоми таваллуд) / бе номгӯи
|ҳамсар              = Марта Уэйлс Скелтон Ҷефферсон
|фарзандон                 = {{s|Марта Ҷефферсон Рэндолф,}}&lt;br&gt;Дуйн Рэндолф,&lt;br&gt;Мэри Уэйлс,&lt;br&gt;{{s|Люси Элизабет (1780—1781),}}&lt;br&gt;Люси Элизабет (1782—1785)
 }}
'''Ҷеймс Мадисон''' як ходими давлатӣ, дипломат ва падари асосгузори амрикоӣ буд, ки аз соли 1809 то 1817 [[Президенти Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|президенти чоруми Иёлоти Муттаҳида]] буд. Мадисон барои нақши муҳимаш дар таҳия ва пешбурди [[Сарқонуни Иёллоти Мутаҳидда|Конститутсияи Иёлоти Муттаҳида]] ва Билл дар бораи ҳуқуқҳо дар байни мардум ҳамчун &quot;Падари Конститутсия&quot; маъруф буд.
[[Гурӯҳ:Президентҳои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1836]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1751]]</text>
      <sha1>6uxfhua08grsw0li3glz6bsaxzxephs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Падарони бунёдгузори Иёлоти Муттаҳидаи Амрико</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330261</id>
    <revision>
      <id>1463659</id>
      <timestamp>2026-04-08T02:37:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1344962855|Founding Fathers of the United States]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1463659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="867" sha1="l1fu7tpyqm10ozq7l26lmjnkqip95kk" xml:space="preserve">
'''Падарони бунёдгузори Иёлоти Муттаҳидаи Амрико''', ки амрикоиҳо онҳоро '''Падарони бунёдгузор''' ё '''асосгузор''' меноманд, гурӯҳе аз пешвоёни инқилобии Амрико дар охири асри ҳаждаҳум буданд, ки сездаҳ мустамликаро муттаҳид карданд, ҷанги истиқлолиятро аз [[Подшоҳии Бритониёи Кабир|Бритониёи Кабир]] назорат карданд, [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Иёлоти Муттаҳидаи Амрикоро]] таъсис доданд ва [[Сарқонуни Иёллоти Мутаҳидда|чаҳорчӯбаи ҳукуматро]] барои миллати нав таҳия карданд.</text>
      <sha1>l1fu7tpyqm10ozq7l26lmjnkqip95kk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дафтари байзавӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330262</id>
    <redirect title="Офиси байзавӣ" />
    <revision>
      <id>1463666</id>
      <timestamp>2026-04-08T03:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Дафтари байзавӣ]] to [[Офиси байзавӣ]]</comment>
      <origin>1463666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="rwgglhlvipkoenb59837ql90pk5ysw5" xml:space="preserve">#равона [[Офиси байзавӣ]]</text>
      <sha1>rwgglhlvipkoenb59837ql90pk5ysw5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зот (асл)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330263</id>
    <revision>
      <id>1463675</id>
      <timestamp>2026-04-08T03:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Зот ({{lang-ar|ذات}}  – асл ва ҳақиқати шайъ, моҳият, сиришт, ҷавҳари чиз; Ҳастии Мутлақ, ҳастӣ, вуҷуд, худи шахс, худ, хеш, соҳиб; маҷозан Худованд; муаннаси зу) —  дар фал­сафа ва мантиқ унсури бунёдӣ ё нахустини ҳар чиз; ҳас­тӣ ва ҳақиқати ашё; мавзӯи қазия дар бароба...</comment>
      <origin>1463675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4934" sha1="sivexi7rvv2kec6xb4rz1waxcw4pvb1" xml:space="preserve">Зот ({{lang-ar|ذات}}  – асл ва ҳақиқати шайъ, моҳият, сиришт, ҷавҳари чиз; Ҳастии Мутлақ, ҳастӣ, вуҷуд, худи шахс, худ, хеш, соҳиб; маҷозан Худованд; муаннаси зу) —  дар фал­сафа ва мантиқ унсури бунёдӣ ё нахустини ҳар чиз; ҳас­тӣ ва ҳақиқати ашё; мавзӯи қазия дар баробари маҳмули он. Гоҳ ба ҳувияти шахс ва гоҳ ба моҳияти нав­ъе нисбат дода мешавад. Дар бисёр мавридҳо Зот, ҳақиқат ва моҳият ба як маъно омадаанд ва бевосита ба ҷавҳари ашё ишора мекунанд. Зот омтар аз шахс аст, чунки он бар ҷисм ва ғай­ри ҷисм, аммо шахс танҳо ба ҷисм нисбат дода мешавад. Назди баъзе ҳукамо моҳияте, ки дар хориҷ таҳаққуқ ёбад, Зот хонда мешавад. Аз ин рӯ, моҳияте, ки дар хориҷ та­ҳақ­қуқ наёфтааст (мас., анқо), моҳият дорад, вале Зот надорад. Ҳангоми аз даст рафтани Зоти як чиз вуҷуди он аз байн меравад. Мутлақи Зот амрест, ки асмо ва сифот дар айни худ ба он истинод доранд, на дар вуҷуди хеш. Пас, ҳар исм ё сифате, ки ба шайъ (чиз)-е истинод дорад, он шайъ Зот аст, агарчи маъдум бошад ё мавҷуд. Зоти мавҷуд ду навъ аст: мавҷуди маҳз, ки Зоти Худованд аст ва мавҷуди мулҳақ ба адам, ки Зоти мах­луқот аст. Зоти Худованд иборат аз нафси Ӯст, ки Ӯ бо он мавҷуд аст, зеро Ӯ қоим ба Зот (нафс)-и Хеш аст, бар хилофи сифот. Зоти Ӯ бо мафҳуми иборат дарк карда ва бо маълуми ишорат фаҳмида намешавад, зеро он ғайби Аҳадият аст. Зоти Худованд назди аҳли суннат дар азал муттасиф ба сифатест, ки нафси Худро дар Қур­ъон бо он васф карда, ба монанди Самиъ, Басир (шунаво, би­но) ва ғ. ё бо он дар суннати паёмбар (с) васф шудааст. Ам­мо аксари уламои муътазила ба нафйи сифат қоиланд, ба ҷуз се сифат: Ҳаёт, Илм ва Қудрат (назди баъзе аз он­ҳо, бо изофаи Вуҷуб, чаҳор сифат), ки онҳо назди эшон айни Зотанд, на қоим ба Зот 
Орифон Зотро бар Худованд ихтисос дода, мартабаи Аҳадиятро зотӣ мешуморанд. Дар ин мартаба Зот берун аз илму иён (донишу биниш) буда, аз он ба ҳақиқати Зоти баҳт (маҳз) низ ном мебаранд. Ҳақиқати Зоти баҳт орӣ аз шуюн (ҷамъи шайн – айбу нуқсон, каму кост) ва саҳифаи Зот озод аз нишонаи асмои илоҳист:
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Дар он замон, ки набуд аз замона осоре,
Буруни илму иён буд зоти Ӯ танҳо.
На дар ҳақиқати баҳтияташ хиёли шуюн,
На дар саҳифаи зотияташ хати асмо.
Ба Хештан назаре карду Худ ба Худ бинмуд,
Ҳақиқати ҳама ашё ба зоти Худ якҷо.
 Бедил &lt;/poem&gt;|сарчашма=}}

Асмову сифот нишонаҳои ар.анд. Масалан, «Қодир», ки ис­ме аз асмои  ва «қудрат» сифати баргирифта аз ин исм аст, ки дар таърифи Зот мақоми махсус доранд. Шариат тафаккур дар Зотро манъ фармудааст, ба ин далел, ки маърифати комили он ба касе муяссар намегардад. Зуннуни Мисрӣ ва Боязиди Бастомӣ маърифати Зотро ҷаҳл ва но­до­нӣ донистаанд. Дар Зот касрат ба ҳеч ваҷҳ роҳ надош­та, инсони комил мазҳари он аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зот|7|муаллиф= }}

[[Гурӯҳ:маҳфумҳои динӣ]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>sivexi7rvv2kec6xb4rz1waxcw4pvb1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463679</id>
      <parentid>1463675</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5086" sha1="4rki82v4gyidvmgbfrq06ba452hufc3" xml:space="preserve">'''Зот''' ({{lang-ar|ذات}}  – '''асл''' ва '''ҳақиқати шайъ''', '''моҳият''', '''сиришт''', '''ҷавҳари чиз'''; '''Ҳастии Мутлақ''', '''ҳастӣ''', '''вуҷуд''', '''худи шахс''', '''худ''', '''хеш''', '''соҳиб'''; '''маҷозан Худованд'''; муаннаси зу) —  дар [[Фалсафа|фал­сафа]] ва [[мантиқ]] унсури бунёдӣ ё нахустини ҳар чиз; ҳас­тӣ ва ҳақиқати ашё; мавзӯи қазия дар баробари маҳмули он. Гоҳ ба ҳувияти шахс ва гоҳ ба моҳияти нав­ъе нисбат дода мешавад.

Дар бисёр мавридҳо зот, ҳақиқат ва моҳият ба як маъно омадаанд ва бевосита ба ҷавҳари ашё ишора мекунанд. Зот омтар аз шахс аст, чунки он бар ҷисм ва ғай­ри ҷисм, аммо шахс танҳо ба ҷисм нисбат дода мешавад. Назди баъзе ҳукамо моҳияте, ки дар хориҷ таҳаққуқ ёбад, зот хонда мешавад. Аз ин рӯ, моҳияте, ки дар хориҷ та­ҳақ­қуқ наёфтааст (масалан, анқо), моҳият дорад, вале зот надорад. Ҳангоми аз даст рафтани зоти як чиз вуҷуди он аз байн меравад. Мутлақи зот амрест, ки асмо ва сифот дар айни худ ба он истинод доранд, на дар вуҷуди хеш. Пас, ҳар исм ё сифате, ки ба шайъ (чиз)-е истинод дорад, он шайъ зот аст, агарчи маъдум бошад ё мавҷуд. Зоти мавҷуд ду навъ аст: мавҷуди маҳз, ки зоти Худованд аст ва мавҷуди мулҳақ ба адам, ки зоти мах­луқот аст. Зоти Худованд иборат аз нафси Ӯст, ки Ӯ бо он мавҷуд аст, зеро Ӯ қоим ба зот (нафс)-и Хеш аст, бар хилофи сифот. Зоти Ӯ бо мафҳуми иборат дарк карда ва бо маълуми ишорат фаҳмида намешавад, зеро он ғайби Аҳадият аст. Зоти Худованд назди аҳли суннат дар азал муттасиф ба сифатест, ки нафси Худро дар Қур­ъон бо он васф карда, ба монанди Самиъ, Басир (шунаво, би­но) ва ғ. ё бо он дар суннати паёмбар (с) васф шудааст. Ам­мо аксари уламои муътазила ба нафйи сифат қоиланд, ба ҷуз се сифат: Ҳаёт, Илм ва Қудрат (назди баъзе аз он­ҳо, бо изофаи Вуҷуб, чаҳор сифат), ки онҳо назди эшон айни зотанд, на қоим ба Зот.

Орифон зотро бар Худованд ихтисос дода, мартабаи Аҳадиятро зотӣ мешуморанд. Дар ин мартаба зот берун аз илму иён (донишу биниш) буда, аз он ба ҳақиқати зоти баҳт (маҳз) низ ном мебаранд. Ҳақиқати зоти баҳт орӣ аз шуюн (ҷамъи шайн – айбу нуқсон, каму кост) ва саҳифаи зот озод аз нишонаи асмои илоҳист:
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Дар он замон, ки набуд аз замона осоре,
Буруни илму иён буд зоти Ӯ танҳо.
На дар ҳақиқати баҳтияташ хиёли шуюн,
На дар саҳифаи зотияташ хати асмо.
Ба Хештан назаре карду Худ ба Худ бинмуд,
Ҳақиқати ҳама ашё ба зоти Худ якҷо.
 Бедил &lt;/poem&gt;|сарчашма=}}

Асмову сифот нишонаҳои ар.анд. Масалан, «Қодир», ки ис­ме аз асмои  ва «қудрат» сифати баргирифта аз ин исм аст, ки дар таърифи зот мақоми махсус доранд. Шариат тафаккур дар зотро манъ фармудааст, ба ин далел, ки маърифати комили он ба касе муяссар намегардад. [[Зуннуни Мисрӣ]] ва [[Боязиди Бастомӣ]] маърифати зотро ҷаҳл ва но­до­нӣ донистаанд. Дар зот касрат ба ҳеч ваҷҳ роҳ надош­та, инсони комил мазҳари он аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зот|7|муаллиф= }}{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Вожа]]
[[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]]</text>
      <sha1>4rki82v4gyidvmgbfrq06ba452hufc3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зорилла</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330264</id>
    <revision>
      <id>1463680</id>
      <timestamp>2026-04-08T04:19:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Таксон |image file = African polecat walking in leaves - DPLA - fa39b9e9bcf1097e237ba8b92922c4eb.jpg |regnum = Животные |parent = Ictonyx |rang = Вид |latin = Ictonyx striatus |author = ([[Perry]], 1810) |syn = |children name = [[Подвид]]ы |children = &lt;center&gt;[[#Подвиды|См. текст]]&lt;/center&gt; |range map = Striped Polecat area.png |range map caption = |iucnstatus = LC |iucn = 41646 |wikispecies = Ictonyx striatus }} Зорилла...</comment>
      <origin>1463680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2239" sha1="6ddx5zr7oe9fctr0sqpww9dghlwowfo" xml:space="preserve">{{Таксон
|image file = African polecat walking in leaves - DPLA - fa39b9e9bcf1097e237ba8b92922c4eb.jpg
|regnum = Животные
|parent = Ictonyx
|rang = Вид
|latin = Ictonyx striatus
|author = ([[Perry]], 1810)
|syn =
|children name = [[Подвид]]ы
|children = &lt;center&gt;[[#Подвиды|См. текст]]&lt;/center&gt;
|range map = Striped Polecat area.png
|range map caption =
|iucnstatus = LC
|iucn = 41646
|wikispecies = Ictonyx striatus
}}
Зорилла (zorille) —  хази африқоӣ, ҳайвони шир­хӯ­ри даранда (Ictonyx striatus) аз оилаи савсориҳо (Muas­telidae). Ба мири мушони амрикоӣ шабоҳат дорад. Да­розии баданаш 29–39 см, думаш 21–31 см, сафеди фаххак. Чан­голҳои пойи пешаш дарозу тез. Мӯинааш дарози си­ёҳ, дар тахтапушт рах­ҳои сафед ва дар рӯ доғҳои сафедгун дорад. Нарина аз модина калонтар (вазни зориллаи модина 596–880, зориллаи нарина 681–1460 г.). Зорилла дар Аф­риқо зиндагӣ мекунад. Рӯ­зона дар лона, зери харсанг, миёни решаи дарахтон панаҳ бурда, шабона ба шикор мебарояд. Давраи ҷуфтиашон октябр – ноябр, давраи ҳамлашон 5–6 ҳаф­та. Зориллаи модина соле 2–3 бачаи нобино (вазнашон 12–15 г) мезояд (чашмони онҳо дар 40-рӯзагӣ боз мешаванд). Ғизои зорилла хояндаву ҳа­шарот аст. Зорилла бадбӯйтарин ҳайвон дар ҷаҳон аст (бӯяш аз масофаи қариб 2 км ба машом мерасад). Мисли дигар савсорҳо ҳангоми таҳдиди хатар бӯи бад мебарорад. Дар шароити сунъӣ то 15 сол умр мебинад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зорилла|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Ҷонварон]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>6ddx5zr7oe9fctr0sqpww9dghlwowfo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463681</id>
      <parentid>1463680</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2317" sha1="na1ogtry30vws0k75i1blmxerjgngy0" xml:space="preserve">{{Таксон
|image file = African polecat walking in leaves - DPLA - fa39b9e9bcf1097e237ba8b92922c4eb.jpg
|regnum = Животные
|parent = Ictonyx
|rang = Вид
|latin = Ictonyx striatus
|author = ([[Perry]], 1810)
|syn =
|children name = [[Подвид]]ы
|children = &lt;center&gt;[[#Подвиды|См. текст]]&lt;/center&gt;
|range map = Striped Polecat area.png
|range map caption =
|iucnstatus = LC
|iucn = 41646
|wikispecies = Ictonyx striatus
}}
'''Зорилла''' ('''zorille''') —  хази африқоӣ, ҳайвони шир­хӯ­ри даранда (Ictonyx striatus) аз оилаи савсориҳо (Muas­telidae).

Ба мири мушони амрикоӣ шабоҳат дорад. Да­розии баданаш 29–39 см, думаш 21–31 см, сафеди фаххак. Чан­голҳои пойи пешаш дарозу тез. Мӯинааш дарози си­ёҳ, дар тахтапушт рах­ҳои сафед ва дар рӯ доғҳои сафедгун дорад. Нарина аз модина калонтар (вазни зориллаи модина 596–880, зориллаи нарина 681–1460 г.). Зорилла дар Аф­риқо зиндагӣ мекунад. Рӯ­зона дар лона, зери харсанг, миёни решаи дарахтон панаҳ бурда, шабона ба шикор мебарояд. Давраи ҷуфтиашон октябр – ноябр, давраи ҳамлашон 5–6 ҳаф­та. Зориллаи модина соле 2–3 бачаи нобино (вазнашон 12–15 г) мезояд (чашмони онҳо дар 40-рӯзагӣ боз мешаванд). Ғизои зорилла хояндаву ҳа­шарот аст. Зорилла бадбӯйтарин ҳайвон дар ҷаҳон аст (бӯяш аз масофаи қариб 2 км ба машом мерасад). Мисли дигар савсорҳо ҳангоми таҳдиди хатар бӯи бад мебарорад. Дар шароити сунъӣ то 15 сол умр мебинад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зорилла|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҷонварон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>na1ogtry30vws0k75i1blmxerjgngy0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463682</id>
      <parentid>1463681</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:26:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2334" sha1="fdg70litd4z6s9cw753md3zdqcho12n" xml:space="preserve">{{Таксон
|image file = African polecat walking in leaves - DPLA - fa39b9e9bcf1097e237ba8b92922c4eb.jpg
|regnum = Животные
|parent = Ictonyx
|rang = Вид
|latin = Ictonyx striatus
|author = ([[Perry]], 1810)
|syn =
|children name = [[Подвид]]ы
|children = &lt;center&gt;[[#Подвиды|См. текст]]&lt;/center&gt;
|range map = Striped Polecat area.png
|range map caption =
|iucnstatus = LC
|iucn = 41646
|wikispecies = Ictonyx striatus
}}
'''Зорилла''' ('''zorille''') —  хази африқоӣ, ҳайвони шир­хӯ­ри даранда (Ictonyx striatus) аз оилаи савсориҳо (Muas­telidae).

Ба мири мушони амрикоӣ шабоҳат дорад. Да­розии баданаш 29–39 см, думаш 21–31 см, сафеди фаххак. Чан­голҳои пойи пешаш дарозу тез. Мӯинааш дарози си­ёҳ, дар тахтапушт рах­ҳои сафед ва дар рӯ доғҳои сафедгун дорад. Нарина аз модина калонтар (вазни зориллаи модина 596–880, зориллаи нарина 681–1460 г.). Зорилла дар [[Африқо|Аф­риқо]] зиндагӣ мекунад. Рӯ­зона дар лона, зери харсанг, миёни решаи дарахтон панаҳ бурда, шабона ба шикор мебарояд. Давраи ҷуфтиашон октябр – ноябр, давраи ҳамлашон 5–6 ҳаф­та. Зориллаи модина соле 2–3 бачаи нобино (вазнашон 12–15 г) мезояд (чашмони онҳо дар 40-рӯзагӣ боз мешаванд). Ғизои зорилла хояндаву ҳа­шарот аст. Зорилла бадбӯйтарин ҳайвон дар ҷаҳон аст (бӯяш аз масофаи қариб 2 км ба машом мерасад). Мисли дигар савсорҳо ҳангоми таҳдиди хатар бӯи бад мебарорад. Дар шароити сунъӣ то 15 сол умр мебинад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зорилла|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҷонварон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>fdg70litd4z6s9cw753md3zdqcho12n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463708</id>
      <parentid>1463682</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T09:54:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2352" sha1="teeop6hdaee8n26q6j6whtsabhwa3qr" xml:space="preserve">{{Таксон
|image file = African polecat walking in leaves - DPLA - fa39b9e9bcf1097e237ba8b92922c4eb.jpg
|regnum = Ҷонварон
|parent = Ictonyx
|rang = Гуна
|latin = Ictonyx striatus
|author = ([[Perry]], 1810)
|syn =
|children name = [[Подвид]]ы
|children = &lt;center&gt;[[#Подвиды|См. текст]]&lt;/center&gt;
|range map = Striped Polecat area.png
|range map caption =
|iucnstatus = LC
|iucn = 41646
|wikispecies = Ictonyx striatus
}}
'''Зорилла''', '''хази африқоӣ''' ({{lang-la|Ictonyx striatus}}) — ҳайвони шир­хӯ­ри даранда (Ictonyx striatus) аз оилаи савсориҳо (Muas­telidae).

Ба мири мушони амрикоӣ шабоҳат дорад. Да­розии баданаш 29-39 см, думаш 21-31 см, сафеди фаххак. Чан­голҳои пойи пешаш дарозу тез. Мӯинааш дарози си­ёҳ, дар тахтапушт рах­ҳои сафед ва дар рӯ доғҳои сафедгун дорад. Нарина аз модина калонтар (вазни зориллаи модина 596—880, зориллаи нарина 681—1460 г.). Зорилла дар [[Африқо|Аф­риқо]] зиндагӣ мекунад. Рӯ­зона дар лона, зери харсанг, миёни решаи дарахтон панаҳ бурда, шабона ба шикор мебарояд. Давраи ҷуфтиашон октябр — ноябр, давраи ҳамлашон 5-6 ҳаф­та. Зориллаи модина соле 2-3 бачаи нобино (вазнашон 12-15 г) мезояд (чашмони онҳо дар 40-рӯзагӣ боз мешаванд). Ғизои зорилла хояндаву ҳа­шарот аст. Зорилла бадбӯйтарин ҳайвон дар ҷаҳон аст (бӯяш аз масофаи қариб 2 км ба машом мерасад). Мисли дигар савсорҳо ҳангоми таҳдиди хатар бӯи бад мебарорад. Дар шароити сунъӣ то 15 сол умр мебинад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зорилла|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҷонваршиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҷонварон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>teeop6hdaee8n26q6j6whtsabhwa3qr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зот (мусиқӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330265</id>
    <revision>
      <id>1463684</id>
      <timestamp>2026-04-08T04:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: «Зот» —  дар мусиқӣ навъ, ҷинси пардаҳои мақом. Дар «Шашмақом», асосан ду «Зот»-и парда мавҷуд аст: 1) ас­лӣ, пардае, ки дар асоси зинаи аввали ҷарангии (шоҳ­пар­да) мавзеъҳо (роҳ)-и дастаи танбӯр ташаккул ёфтааст; 2) фаръӣ, пардаест, ки дар заминаи зинаҳои дигари...</comment>
      <origin>1463684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="960" sha1="sssaumzk53sujvykl7znj00uxgvy7up" xml:space="preserve">«Зот» —  дар мусиқӣ навъ, ҷинси пардаҳои мақом. Дар «Шашмақом», асосан ду «Зот»-и парда мавҷуд аст: 1) ас­лӣ, пардае, ки дар асоси зинаи аввали ҷарангии (шоҳ­пар­да) мавзеъҳо (роҳ)-и дастаи танбӯр ташаккул ёфтааст; 2) фаръӣ, пардаест, ки дар заминаи зинаҳои дигари ҷа­рангӣ (зарпарда, шоҳпарда) ва беҷаранг (заифпарда)-и мавзеъ­ҳо (роҳҳо)-и дастаи танбӯр сохта шудааст. Низоми пардаи «Шашмақом» аз таносуби як пардаи аслӣ ва ду ё се пардаи фаръӣ иборат аст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зот|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Мусиқии тоқикӣ]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>sssaumzk53sujvykl7znj00uxgvy7up</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463685</id>
      <parentid>1463684</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1022" sha1="lqzry4cb3yzm29s9zdqrvdxau2mqpeq" xml:space="preserve">«Зот» —  дар мусиқӣ навъ, ҷинси пардаҳои мақом. Дар «Шашмақом», асосан ду «Зот»-и парда мавҷуд аст: 1) ас­лӣ, пардае, ки дар асоси зинаи аввали ҷарангии (шоҳ­пар­да) мавзеъҳо (роҳ)-и дастаи танбӯр ташаккул ёфтааст; 2) фаръӣ, пардаест, ки дар заминаи зинаҳои дигари ҷа­рангӣ (зарпарда, шоҳпарда) ва беҷаранг (заифпарда)-и мавзеъ­ҳо (роҳҳо)-и дастаи танбӯр сохта шудааст. Низоми пардаи «Шашмақом» аз таносуби як пардаи аслӣ ва ду ё се пардаи фаръӣ иборат аст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зот|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>lqzry4cb3yzm29s9zdqrvdxau2mqpeq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463686</id>
      <parentid>1463685</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1089" sha1="fqxwykwtoesf46zxsbb87u13k9yd2m4" xml:space="preserve">{{Мероси фарҳангӣ ва маънавии башар}}
«Зот» —  дар мусиқӣ навъ, ҷинси пардаҳои мақом. Дар «Шашмақом», асосан ду «Зот»-и парда мавҷуд аст: 1) ас­лӣ, пардае, ки дар асоси зинаи аввали ҷарангии (шоҳ­пар­да) мавзеъҳо (роҳ)-и дастаи танбӯр ташаккул ёфтааст; 2) фаръӣ, пардаест, ки дар заминаи зинаҳои дигари ҷа­рангӣ (зарпарда, шоҳпарда) ва беҷаранг (заифпарда)-и мавзеъ­ҳо (роҳҳо)-и дастаи танбӯр сохта шудааст. Низоми пардаи «Шашмақом» аз таносуби як пардаи аслӣ ва ду ё се пардаи фаръӣ иборат аст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зот|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>fqxwykwtoesf46zxsbb87u13k9yd2m4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463687</id>
      <parentid>1463686</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:42:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1023" sha1="mjlj4itf6fe3l9hg9z9xy1as7zqe1o7" xml:space="preserve">«Зот» —  дар мусиқӣ навъ, ҷинси пардаҳои мақом.
 Дар «Шашмақом», асосан ду «Зот»-и парда мавҷуд аст: 1) ас­лӣ, пардае, ки дар асоси зинаи аввали ҷарангии (шоҳ­пар­да) мавзеъҳо (роҳ)-и дастаи танбӯр ташаккул ёфтааст; 2) фаръӣ, пардаест, ки дар заминаи зинаҳои дигари ҷа­рангӣ (зарпарда, шоҳпарда) ва беҷаранг (заифпарда)-и мавзеъ­ҳо (роҳҳо)-и дастаи танбӯр сохта шудааст. Низоми пардаи «Шашмақом» аз таносуби як пардаи аслӣ ва ду ё се пардаи фаръӣ иборат аст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зот|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>mjlj4itf6fe3l9hg9z9xy1as7zqe1o7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463688</id>
      <parentid>1463687</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:43:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1022" sha1="lqzry4cb3yzm29s9zdqrvdxau2mqpeq" xml:space="preserve">«Зот» —  дар мусиқӣ навъ, ҷинси пардаҳои мақом. Дар «Шашмақом», асосан ду «Зот»-и парда мавҷуд аст: 1) ас­лӣ, пардае, ки дар асоси зинаи аввали ҷарангии (шоҳ­пар­да) мавзеъҳо (роҳ)-и дастаи танбӯр ташаккул ёфтааст; 2) фаръӣ, пардаест, ки дар заминаи зинаҳои дигари ҷа­рангӣ (зарпарда, шоҳпарда) ва беҷаранг (заифпарда)-и мавзеъ­ҳо (роҳҳо)-и дастаи танбӯр сохта шудааст. Низоми пардаи «Шашмақом» аз таносуби як пардаи аслӣ ва ду ё се пардаи фаръӣ иборат аст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зот|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>lqzry4cb3yzm29s9zdqrvdxau2mqpeq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463690</id>
      <parentid>1463688</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T04:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1034" sha1="h062jlbq055xt02mgob566harc4a4ix" xml:space="preserve">«'''Зот'''» —  дар мусиқӣ навъ, ҷинси пардаҳои мақом. 

Дар «[[Шашмақом]]», асосан ду «Зот»-и парда мавҷуд аст: 1) ас­лӣ, пардае, ки дар асоси зинаи аввали ҷарангии (шоҳ­пар­да) мавзеъҳо (роҳ)-и дастаи танбӯр ташаккул ёфтааст; 2) фаръӣ, пардаест, ки дар заминаи зинаҳои дигари ҷа­рангӣ (зарпарда, шоҳпарда) ва беҷаранг (заифпарда)-и мавзеъ­ҳо (роҳҳо)-и дастаи танбӯр сохта шудааст. Низоми пардаи «Шашмақом» аз таносуби як пардаи аслӣ ва ду ё се пардаи фаръӣ иборат аст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зот|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Мусиқишиносони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>h062jlbq055xt02mgob566harc4a4ix</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зоҳир</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330266</id>
    <revision>
      <id>1463692</id>
      <timestamp>2026-04-08T04:57:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Зоҳир ({{lang-ar|ظاهر}}  – ошкор, намоён, намудор, пайдо) —  аз-Зоҳир, яке аз номҳои Худо, ба маънои ғолиб, ошкор, бар­тар аз ҳама. Зоҳир дар ояти сеюми сураи Ҳадид дар радифи се исми дигари Худованд ва дар ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» (3507) дар радаи 75 зикр шуд...</comment>
      <origin>1463692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="mhbbdkfbxpaaheavscyy4qvr96yuy3f" xml:space="preserve">Зоҳир ({{lang-ar|ظاهر}}  – ошкор, намоён, намудор, пайдо) —  аз-Зоҳир, яке аз номҳои Худо, ба маънои ғолиб, ошкор, бар­тар аз ҳама. Зоҳир дар ояти сеюми сураи Ҳадид дар радифи се исми дигари Худованд ва дар ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» (3507) дар радаи 75 зикр шудааст. Хат­то­бӣ дар маънои он фармуда: «Ӯ таъоло бо ҳуҷҷатҳо, бур­ҳон­ҳо ва шавоҳиди далолаткунанда бар субути рубубият ва сиҳҳати ваҳдонияташ зоҳир аст, низ бо қудраташ фавқи ҳа­ма чиз аст ва ба маънои бартар ва ғолиб низ ояд». Дар ҳа­дисе аз паёмбар (с) дар тафсири ояти севуми сураи Ҳа­дид омадааст: «...Туӣ зоҳир, пас фавқи Ту (бартар аз Ту) чи­зе нест...» («Саҳеҳи Муслим», 6827 (2713)-61; «Мус­над»-и имом Аҳмад, 8947 (8960).
Мурод аз исми зоҳир духули тамоми мумкинот дар доираи илму қудрат, ихтиёр ва дар иҳота ва тасарруфи Ӯ аст. Ибни Арабӣ пас аз нақли хулосаи суханони уламо дар бо­раи исми зоҳир панҷ қавлро дар маънои он зикр кардааст: «Да­лоил ва нишонаҳои худовандии Ӯ зоҳиранд, Ӯ барои бан­дагонаш зоҳир аст, ба қудрати Худ зоҳир аст, Ӯ зоҳир – олӣ ва бартар аст, Ӯст он зоте, ки падидаҳоро зуҳур бахшидааст». Уламо аз исми зоҳир фавқияти Худовандро собит кардаанд, вале бисёре аз мутааххирон онро ба маънои улув (баландӣ) дар мартаба донистаанд, на улувви мако­нӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоҳир|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:]]</text>
      <sha1>mhbbdkfbxpaaheavscyy4qvr96yuy3f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463693</id>
      <parentid>1463692</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T05:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2400" sha1="m6ud20zg7mt2mjx7vlqkn2zp1jcdih2" xml:space="preserve">'''Зоҳир''' ({{lang-ar|ظاهر}}  – '''ошкор''', '''намоён''', '''намудор''', '''пайдо''') —  аз-Зоҳир, яке аз номҳои Худо, ба маънои ғолиб, ошкор, бар­тар аз ҳама. 

Зоҳир дар ояти сеюми сураи Ҳадид дар радифи се исми дигари Худованд ва дар ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» (3507) дар радаи 75 зикр шудааст. Хат­то­бӣ дар маънои он фармуда: «Ӯ таъоло бо ҳуҷҷатҳо, бур­ҳон­ҳо ва шавоҳиди далолаткунанда бар субути рубубият ва сиҳҳати ваҳдонияташ зоҳир аст, низ бо қудраташ фавқи ҳа­ма чиз аст ва ба маънои бартар ва ғолиб низ ояд». Дар ҳа­дисе аз паёмбар (с) дар тафсири ояти севуми сураи Ҳа­дид омадааст: «...Туӣ зоҳир, пас фавқи Ту (бартар аз Ту) чи­зе нест...» («Саҳеҳи Муслим», 6827 (2713)-61; «Мус­над»-и имом Аҳмад, 8947 (8960).
Мурод аз исми зоҳир духули тамоми мумкинот дар доираи илму қудрат, ихтиёр ва дар иҳота ва тасарруфи Ӯ аст. Ибни Арабӣ пас аз нақли хулосаи суханони уламо дар бо­раи исми зоҳир панҷ қавлро дар маънои он зикр кардааст: «Да­лоил ва нишонаҳои худовандии Ӯ зоҳиранд, Ӯ барои бан­дагонаш зоҳир аст, ба қудрати Худ зоҳир аст, Ӯ зоҳир – олӣ ва бартар аст, Ӯст он зоте, ки падидаҳоро зуҳур бахшидааст». Уламо аз исми зоҳир фавқияти Худовандро собит кардаанд, вале бисёре аз мутааххирон онро ба маънои улув (баландӣ) дар мартаба донистаанд, на улувви мако­нӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоҳир|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]]</text>
      <sha1>m6ud20zg7mt2mjx7vlqkn2zp1jcdih2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463694</id>
      <parentid>1463693</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T05:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2440" sha1="0d4f0620olhmb4yibs7lm09j9idl036" xml:space="preserve">'''Зоҳир''' ({{lang-ar|ظاهر}}  – '''ошкор''', '''намоён''', '''намудор''', '''пайдо''') —  аз-Зоҳир, яке аз номҳои [[Худо]], ба маънои ғолиб, ошкор, бар­тар аз ҳама. 

Зоҳир дар ояти сеюми [[Сураи Ал Ҳадид|сураи Ҳадид]] дар радифи се исми дигари Худованд ва дар ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» (3507) дар радаи 75 зикр шудааст. Хат­то­бӣ дар маънои он фармуда: «Ӯ таъоло бо ҳуҷҷатҳо, бур­ҳон­ҳо ва шавоҳиди далолаткунанда бар субути рубубият ва сиҳҳати ваҳдонияташ зоҳир аст, низ бо қудраташ фавқи ҳа­ма чиз аст ва ба маънои бартар ва ғолиб низ ояд». Дар ҳа­дисе аз паёмбар (с) дар тафсири ояти севуми сураи Ҳа­дид омадааст: «...Туӣ зоҳир, пас фавқи Ту (бартар аз Ту) чи­зе нест...» («Саҳеҳи Муслим», 6827 (2713)-61; «Мус­над»-и имом Аҳмад, 8947 (8960).

Мурод аз исми зоҳир духули тамоми мумкинот дар доираи илму қудрат, ихтиёр ва дар иҳота ва тасарруфи Ӯ аст. [[Ибни Арабӣ]] пас аз нақли хулосаи суханони уламо дар бо­раи исми зоҳир панҷ қавлро дар маънои он зикр кардааст: «Да­лоил ва нишонаҳои худовандии Ӯ зоҳиранд, Ӯ барои бан­дагонаш зоҳир аст, ба қудрати Худ зоҳир аст, Ӯ зоҳир – олӣ ва бартар аст, Ӯст он зоте, ки падидаҳоро зуҳур бахшидааст». Уламо аз исми зоҳир фавқияти Худовандро собит кардаанд, вале бисёре аз мутааххирон онро ба маънои улув (баландӣ) дар мартаба донистаанд, на улувви мако­нӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоҳир|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]]</text>
      <sha1>0d4f0620olhmb4yibs7lm09j9idl036</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463709</id>
      <parentid>1463694</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T09:55:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2422" sha1="rflnrsz44m1kot9f18sfve9r4uj9luz" xml:space="preserve">'''Зоҳир''', '''аз-Зоҳир''' ({{lang-ar|ظاهر}}  – ошкор, намоён, намудор, пайдо) —  яке аз номҳои [[Худо]], ба маънои ғолиб, ошкор, бар­тар аз ҳама. 

Зоҳир дар ояти сеюми [[Сураи Ал Ҳадид|сураи Ҳадид]] дар радифи се исми дигари Худованд ва дар ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» (3507) дар радаи 75 зикр шудааст. Хат­то­бӣ дар маънои он фармуда: «Ӯ таъоло бо ҳуҷҷатҳо, бур­ҳон­ҳо ва шавоҳиди далолаткунанда бар субути рубубият ва сиҳҳати ваҳдонияташ зоҳир аст, низ бо қудраташ фавқи ҳа­ма чиз аст ва ба маънои бартар ва ғолиб низ ояд». Дар ҳа­дисе аз паёмбар (с) дар тафсири ояти севуми сураи Ҳа­дид омадааст: «...Туӣ зоҳир, пас фавқи Ту (бартар аз Ту) чи­зе нест...» («Саҳеҳи Муслим», 6827 (2713)-61; «Мус­над»-и имом Аҳмад, 8947 (8960).

Мурод аз исми зоҳир духули тамоми мумкинот дар доираи илму қудрат, ихтиёр ва дар иҳота ва тасарруфи Ӯ аст. [[Ибни Арабӣ]] пас аз нақли хулосаи суханони уламо дар бо­раи исми зоҳир панҷ қавлро дар маънои он зикр кардааст: «Да­лоил ва нишонаҳои худовандии Ӯ зоҳиранд, Ӯ барои бан­дагонаш зоҳир аст, ба қудрати Худ зоҳир аст, Ӯ зоҳир – олӣ ва бартар аст, Ӯст он зоте, ки падидаҳоро зуҳур бахшидааст». Уламо аз исми зоҳир фавқияти Худовандро собит кардаанд, вале бисёре аз мутааххирон онро ба маънои улув (баландӣ) дар мартаба донистаанд, на улувви мако­нӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоҳир|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]]</text>
      <sha1>rflnrsz44m1kot9f18sfve9r4uj9luz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463710</id>
      <parentid>1463709</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T09:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1463710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2445" sha1="2bprr5tyx0ti17dai8zuqe5oucioy3f" xml:space="preserve">{{Аллоҳ}}
'''Зоҳир''', '''аз-Зоҳир''' ({{lang-ar|ظاهر}} — ошкор, намоён, намудор, пайдо) — яке аз номҳои [[Худо]], ба маънои ғолиб, ошкор, бар­тар аз ҳама.

Зоҳир дар ояти сеюми [[Сураи Ал Ҳадид|сураи Ҳадид]] дар радифи се исми дигари Худованд ва дар ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» (3507) дар радаи 75 зикр шудааст. Хат­то­бӣ дар маънои он фармуда: «Ӯ таъоло бо ҳуҷҷатҳо, бур­ҳон­ҳо ва шавоҳиди далолаткунанда бар субути рубубият ва сиҳҳати ваҳдонияташ зоҳир аст, низ бо қудраташ фавқи ҳа­ма чиз аст ва ба маънои бартар ва ғолиб низ ояд». Дар ҳа­дисе аз паёмбар (с) дар тафсири ояти севуми сураи Ҳа­дид омадааст: «…Туӣ зоҳир, пас фавқи Ту (бартар аз Ту) чи­зе нест…» («Саҳеҳи Муслим», 6827 (2713)-61; «Мус­над»-и имом Аҳмад, 8947 (8960).

Мурод аз исми зоҳир духули тамоми мумкинот дар доираи илму қудрат, ихтиёр ва дар иҳота ва тасарруфи Ӯ аст. [[Ибни Арабӣ]] пас аз нақли хулосаи суханони уламо дар бо­раи исми зоҳир панҷ қавлро дар маънои он зикр кардааст: «Да­лоил ва нишонаҳои худовандии Ӯ зоҳиранд, Ӯ барои бан­дагонаш зоҳир аст, ба қудрати Худ зоҳир аст, Ӯ зоҳир — олӣ ва бартар аст, Ӯст он зоте, ки падидаҳоро зуҳур бахшидааст». Уламо аз исми зоҳир фавқияти Худовандро собит кардаанд, вале бисёре аз мутааххирон онро ба маънои улув (баландӣ) дар мартаба донистаанд, на улувви мако­нӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоҳир|7|муаллиф= }}

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Номҳои некӯи Худованд]]</text>
      <sha1>2bprr5tyx0ti17dai8zuqe5oucioy3f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463711</id>
      <parentid>1463710</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T09:57:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Зоҳир (маҳфум)]] to [[Зоҳир]]</comment>
      <origin>1463710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2445" sha1="2bprr5tyx0ti17dai8zuqe5oucioy3f" xml:space="preserve">{{Аллоҳ}}
'''Зоҳир''', '''аз-Зоҳир''' ({{lang-ar|ظاهر}} — ошкор, намоён, намудор, пайдо) — яке аз номҳои [[Худо]], ба маънои ғолиб, ошкор, бар­тар аз ҳама.

Зоҳир дар ояти сеюми [[Сураи Ал Ҳадид|сураи Ҳадид]] дар радифи се исми дигари Худованд ва дар ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» (3507) дар радаи 75 зикр шудааст. Хат­то­бӣ дар маънои он фармуда: «Ӯ таъоло бо ҳуҷҷатҳо, бур­ҳон­ҳо ва шавоҳиди далолаткунанда бар субути рубубият ва сиҳҳати ваҳдонияташ зоҳир аст, низ бо қудраташ фавқи ҳа­ма чиз аст ва ба маънои бартар ва ғолиб низ ояд». Дар ҳа­дисе аз паёмбар (с) дар тафсири ояти севуми сураи Ҳа­дид омадааст: «…Туӣ зоҳир, пас фавқи Ту (бартар аз Ту) чи­зе нест…» («Саҳеҳи Муслим», 6827 (2713)-61; «Мус­над»-и имом Аҳмад, 8947 (8960).

Мурод аз исми зоҳир духули тамоми мумкинот дар доираи илму қудрат, ихтиёр ва дар иҳота ва тасарруфи Ӯ аст. [[Ибни Арабӣ]] пас аз нақли хулосаи суханони уламо дар бо­раи исми зоҳир панҷ қавлро дар маънои он зикр кардааст: «Да­лоил ва нишонаҳои худовандии Ӯ зоҳиранд, Ӯ барои бан­дагонаш зоҳир аст, ба қудрати Худ зоҳир аст, Ӯ зоҳир — олӣ ва бартар аст, Ӯст он зоте, ки падидаҳоро зуҳур бахшидааст». Уламо аз исми зоҳир фавқияти Худовандро собит кардаанд, вале бисёре аз мутааххирон онро ба маънои улув (баландӣ) дар мартаба донистаанд, на улувви мако­нӣ.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зоҳир|7|муаллиф= }}

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Номҳои некӯи Худованд]]</text>
      <sha1>2bprr5tyx0ti17dai8zuqe5oucioy3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зу (калима)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330267</id>
    <revision>
      <id>1463695</id>
      <timestamp>2026-04-08T05:31:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Зу —  калимаест, ки маъниҳои гуногунро ифода мекунад: 1. Ар.{{lang-ar|ذو}} – соҳиб, худованд ё дорои чизе ва дар баъзе маврид ذی. Масалан, Зуннун – лақаби Юнус (а), Зу ба маънии со­ҳиб ва нун ба маънии моҳӣ; Зуннурайн – лақаби Усмон иб­ни Аффон (р), чаро ки ду духтари Му...</comment>
      <origin>1463695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1067" sha1="1lt63fwwv61rq27guwe3v9qjqyexa1d" xml:space="preserve">Зу —  калимаест, ки маъниҳои гуногунро ифода мекунад: 1. Ар.{{lang-ar|ذو}} – соҳиб, худованд ё дорои чизе ва дар баъзе маврид ذی. Масалан, Зуннун – лақаби Юнус (а), Зу ба маънии со­ҳиб ва нун ба маънии моҳӣ; Зуннурайн – лақаби Усмон иб­ни Аффон (р), чаро ки ду духтари Муҳаммад (с) дар ни­коҳи эшон омада буданд; Зуфунун – соҳиби ҳунарҳо ва амсоли он. 2. Форсӣ-тоҷикӣ {{lang-fa|زو}}– мухаффаф (кӯтоҳ­шу­да)-и зуд, ки ба маънии шитоб аст:
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Дасти ӯ бигрифт се каррат ба аҳд,
К-аллаҳ-аллаҳ зу биё, бинмой ҷаҳд! 
&lt;/poem&gt;|сарчашма=}}


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зу|7|муаллиф= }} 
[[Гурӯҳ:]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>1lt63fwwv61rq27guwe3v9qjqyexa1d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463696</id>
      <parentid>1463695</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T05:34:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1074" sha1="bu0mvo4nmr9n02wa82ki6i8o38c1hpc" xml:space="preserve">'''Зу''' —  калимаест, ки маъниҳои гуногунро ифода мекунад: 1.( {{lang-ar|ذو}}) – соҳиб, худованд ё дорои чизе ва дар баъзе маврид ذی.

Масалан, Зуннун – лақаби Юнус (а), Зу ба маънии со­ҳиб ва нун ба маънии моҳӣ; Зуннурайн – лақаби Усмон иб­ни Аффон (р), чаро ки ду духтари Муҳаммад (с) дар ни­коҳи эшон омада буданд; Зуфунун – соҳиби ҳунарҳо ва амсоли он. 2. Форсӣ-тоҷикӣ ({{lang-fa|زو}}) – мухаффаф (кӯтоҳ­шу­да)-и зуд, ки ба маънии шитоб аст:
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Дасти ӯ бигрифт се каррат ба аҳд,
К-аллаҳ-аллаҳ зу биё, бинмой ҷаҳд! 
&lt;/poem&gt;|сарчашма=}}


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зу|7|муаллиф= }} 
[[Гурӯҳ:]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>bu0mvo4nmr9n02wa82ki6i8o38c1hpc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463697</id>
      <parentid>1463696</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T05:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1094" sha1="58z6krf4p8xpc82wghbsa1wkmtaqj5x" xml:space="preserve">'''Зу''' —  калимаест, ки маъниҳои гуногунро ифода мекунад: 1.( {{lang-ar|ذو}}) – соҳиб, худованд ё дорои чизе ва дар баъзе маврид ذی.

Масалан, Зуннун – лақаби Юнус (а), Зу ба маънии со­ҳиб ва нун ба маънии моҳӣ; Зуннурайн – лақаби Усмон иб­ни Аффон (р), чаро ки ду духтари Муҳаммад (с) дар ни­коҳи эшон омада буданд; Зуфунун – соҳиби ҳунарҳо ва амсоли он. 2. Форсӣ-тоҷикӣ ({{lang-fa|زو}}) – мухаффаф (кӯтоҳ­шу­да)-и зуд, ки ба маънии шитоб аст:
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Дасти ӯ бигрифт се каррат ба аҳд,
К-аллаҳ-аллаҳ зу биё, бинмой ҷаҳд! 
&lt;/poem&gt;|сарчашма=}}


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зу|7|муаллиф= }} 
[[Гурӯҳ:Ислоҳоти исломӣ]]</text>
      <sha1>58z6krf4p8xpc82wghbsa1wkmtaqj5x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463698</id>
      <parentid>1463697</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T05:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1097" sha1="3354atyw8833dvntqrs148ln1lvw23b" xml:space="preserve">'''Зу''' —  калимаест, ки маъниҳои гуногунро ифода мекунад: 1.( {{lang-ar|ذو}}) – соҳиб, худованд ё дорои чизе ва дар баъзе маврид ذی.

Масалан, Зуннун – лақаби Юнус (а), Зу ба маънии со­ҳиб ва нун ба маънии моҳӣ; Зуннурайн – лақаби Усмон иб­ни Аффон (р), чаро ки ду духтари Муҳаммад (с) дар ни­коҳи эшон омада буданд; Зуфунун – соҳиби ҳунарҳо ва амсоли он. 2. Форсӣ-тоҷикӣ ({{lang-fa|زو}}) – мухаффаф (кӯтоҳ­шу­да)-и зуд, ки ба маънии шитоб аст:
{{иқтибоси академикӣ|&lt;poem&gt;
Дасти ӯ бигрифт се каррат ба аҳд,
К-аллаҳ-аллаҳ зу биё, бинмой ҷаҳд! 
&lt;/poem&gt;|сарчашма=}}


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зу|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]]</text>
      <sha1>3354atyw8833dvntqrs148ln1lvw23b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зотсанҷӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330268</id>
    <revision>
      <id>1463699</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:08:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Зотсанҷӣ —  арзёбии қиёсии биологӣ, зоотехникӣ ва иқтисодии зот ҳангоми дар шароити яксони табиию сун­ъӣ парвариш кардани ҳайвонот. Ҳангоми зотсанҷӣ интихобу сан­ҷида гирифтани зот ва таснифоти мукаммали хусу­сият­ҳои ирсию биологии чорво ба назар гириф...</comment>
      <origin>1463699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2940" sha1="tfay7rqz4x2k87z51h09irxpoar5wv6" xml:space="preserve">Зотсанҷӣ —  арзёбии қиёсии биологӣ, зоотехникӣ ва иқтисодии зот ҳангоми дар шароити яксони табиию сун­ъӣ парвариш кардани ҳайвонот. Ҳангоми зотсанҷӣ интихобу сан­ҷида гирифтани зот ва таснифоти мукаммали хусу­сият­ҳои ирсию биологии чорво ба назар гирифта мешавад. Зотсанҷӣро дар зотҳое, ки барои парваришу зиёд кардан дар мин­та­қаҳои муайян пешбинӣ шудаанд, ба амал меоранд. Бо ин мақсад чорвои ҳамсинну сол ва бори якум наслдодаро интихоб мекунанд. Ҳангоми зотсанҷӣ чорво аз рӯи мутобиқат ба шароити муҳит, зудрасӣ, сифату миқдори маҳсулот, сарфи хӯрок, мутобиқат ба технологияи муосири хӯрокдиҳӣ ва нигоҳубин арзёбӣ карда мешавад. Масалан, ҳангоми сан­ҷиши зоти говҳои сершир дар мадди аввал ба миқдор ва сифати шир, гӯсфандҳо – ба сифати пашм ва пӯсту гӯшт, мурғҳо – ба серпуштӣ, аспҳо – ба давандагӣ, боркашӣ ва ғ. эътибор медиҳанд. Самараи аввалини зотсанҷӣ вобаста аз намуди ҳайвонот баъди 2–4 сол ба даст меояд. Барои муқар­рар кардани сифати баъзе зотҳо (устуворӣ ба касалӣ, муҳ­лати истифода дар хоҷагӣ, мутобиқат ба муҳити нав ва ғ.) муддати зиёд ва таҳқиқи 2–3 насли ҳайвонот лозим аст. Дар ташаккули зот гуногунии шароити табиию хоҷагии мавзеъҳои парвариши ҳайвонот муҳим мебошад. Барои зотсанҷӣ хоҷагиҳое, ки аз шароити хуби нигоҳубин ва хӯрок­ди­ҳӣ ба чорво бархӯрдо­ранд, интихоб карда мешаванд. Дар мавзеъҳое, ки шароити табиии онҳо аз якдигар фарқ мекунад, зотсанҷӣ дар ало­ҳидагӣ ба амал бароварда мешавад. Ву­ҷуд надоштани ин­тихоби аз нигоҳи илмӣ асосноки зоти ҳайвонот ба хоҷагии халқ зарари калон мерасонад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зотсанҷӣ|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Кишоварзӣ]]</text>
      <sha1>tfay7rqz4x2k87z51h09irxpoar5wv6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463700</id>
      <parentid>1463699</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T06:18:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3072" sha1="s9l7ar64pj1muoq265ypj4eo90wf2ly" xml:space="preserve">'''Зотсанҷӣ''' —  арзёбии қиёсии [[Биология|биологӣ]], [[Зоотехния|зоотехникӣ]] ва иқтисодии зот ҳангоми дар шароити яксони табиию сун­ъӣ парвариш кардани ҳайвонот.

== Тарзи интихоби зот ==
Ҳангоми зотсанҷӣ интихобу сан­ҷида гирифтани зот ва таснифоти мукаммали хусу­сият­ҳои ирсию биологии [[чорво]] ба назар гирифта мешавад. Зотсанҷӣро дар зотҳое, ки барои парваришу зиёд кардан дар мин­та­қаҳои муайян пешбинӣ шудаанд, ба амал меоранд. Бо ин мақсад чорвои ҳамсинну сол ва бори якум наслдодаро интихоб мекунанд. Ҳангоми зотсанҷӣ чорво аз рӯи мутобиқат ба шароити муҳит, зудрасӣ, сифату миқдори маҳсулот, сарфи хӯрок, мутобиқат ба технологияи муосири хӯрокдиҳӣ ва нигоҳубин арзёбӣ карда мешавад. Масалан, ҳангоми сан­ҷиши зоти говҳои сершир дар мадди аввал ба миқдор ва сифати шир, [[Гӯсфанд|гӯсфандҳо]] – ба сифати пашм ва пӯсту гӯшт, [[Мурғ|мурғҳо]] – ба серпуштӣ, аспҳо – ба давандагӣ, боркашӣ ва ғ. эътибор медиҳанд. Самараи аввалини зотсанҷӣ вобаста аз намуди ҳайвонот баъди 2–4 сол ба даст меояд. Барои муқар­рар кардани сифати баъзе зотҳо (устуворӣ ба касалӣ, муҳ­лати истифода дар хоҷагӣ, мутобиқат ба муҳити нав ва ғ.) муддати зиёд ва таҳқиқи 2–3 насли [[ҳайвонот]] лозим аст. Дар ташаккули зот гуногунии шароити табиию хоҷагии мавзеъҳои парвариши ҳайвонот муҳим мебошад. Барои зотсанҷӣ хоҷагиҳое, ки аз шароити хуби нигоҳубин ва хӯрок­ди­ҳӣ ба чорво бархӯрдо­ранд, интихоб карда мешаванд. Дар мавзеъҳое, ки шароити табиии онҳо аз якдигар фарқ мекунад, зотсанҷӣ дар ало­ҳидагӣ ба амал бароварда мешавад. Ву­ҷуд надоштани ин­тихоби аз нигоҳи илмӣ асосноки зоти ҳайвонот ба хоҷагии халқ зарари калон мерасонад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зотсанҷӣ|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Кишоварзӣ]]</text>
      <sha1>s9l7ar64pj1muoq265ypj4eo90wf2ly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зону (соқ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330269</id>
    <revision>
      <id>1463701</id>
      <timestamp>2026-04-08T06:29:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Зону —  банди зону, банде, ки устухони рон, устохони калони соқ ва собунак (кулчаи зону)-ро ба якдигар мепайвандад. Собунак дар қисми пеши зону  қарор дошта, тавассути зарпай бо мушаки чорсараи рон пайваст мебошад. Дастгоҳи риботии зону  аз бандакҳои канорӣ (ба...</comment>
      <origin>1463701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2281" sha1="32j3izvmto5lubht39tvl5qk551ver6" xml:space="preserve">Зону —  банди зону, банде, ки устухони рон, устохони калони соқ ва собунак (кулчаи зону)-ро ба якдигар мепайвандад. Собунак дар қисми пеши зону  қарор дошта, тавассути зарпай бо мушаки чорсараи рон пайваст мебошад. Дастгоҳи риботии зону  аз бандакҳои канорӣ (бандаки устухонҳои калон ва хурди соқ), қафо (бандакҳои зери зону ва камоншакл, бандаки собунак, бандакҳои нигоҳ­до­ри дохилию канорӣ) ва дохилибандӣ (бандакҳои салибшакл, банди тарвозаи зону дар байни моҳак) иборат аст. Сатҳи устухонҳои банд бо тағояк пӯшонида шудааст. Дар байни саракҳои устухони рон ва устухони калони соқ моҳак (мениск)-ҳои дохилӣ ва берунӣ ҷой гирифтаанд. Зону  чанд кисаи зулолӣ – кисаи болои собунак, кисаи ами­қи зери собунак, кисаи зерпайи мушаки хайётӣ, кисаи зер­пӯстии пешисобунакӣ ва чуқураки зери зону дорад. Банди зонуи одам асосан ҳаракатҳои хаму рост шуданро иҷро мекунад (доираи умумии ҳаракат 150° аст). Дар ҳолати хам будани банд, зонуро каме ба берун ва дарун тоб додан мумкин аст. Ба осебҳои зону  гемартроз, гусастани бан­дакҳои паҳлуӣ, моҳак ва бандакҳои салибшакл, баромадану шикастан, зарбу лат ва ғ. мансубанд. Артрозҳо, хондроматоз, гонит, бурсит ва ғ. бемориҳои асосии банди зону  мебошанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зону|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>32j3izvmto5lubht39tvl5qk551ver6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463702</id>
      <parentid>1463701</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T06:35:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2320" sha1="c9i6trt6s2e7ks62pyeqg38vqe14v6g" xml:space="preserve">'''Зону''' —  банди зону, банде, ки устухони рон, устохони калони соқ ва собунак (кулчаи зону)-ро ба якдигар мепайвандад. 

Собунак дар қисми пеши зону  қарор дошта, тавассути зарпай бо мушаки чорсараи рон пайваст мебошад. Дастгоҳи риботии зону  аз бандакҳои канорӣ (бандаки устухонҳои калон ва хурди соқ), қафо (бандакҳои зери зону ва камоншакл, бандаки собунак, бандакҳои нигоҳ­до­ри дохилию канорӣ) ва дохилибандӣ (бандакҳои салибшакл, банди тарвозаи зону дар байни моҳак) иборат аст. Сатҳи устухонҳои банд бо тағояк пӯшонида шудааст. Дар байни саракҳои устухони рон ва устухони калони соқ моҳак (мениск)-ҳои дохилӣ ва берунӣ ҷой гирифтаанд. Зону  чанд кисаи зулолӣ – кисаи болои собунак, кисаи ами­қи зери собунак, кисаи зерпайи мушаки хайётӣ, кисаи зер­пӯстии пешисобунакӣ ва чуқураки зери зону дорад. Банди зонуи одам асосан ҳаракатҳои хаму рост шуданро иҷро мекунад (доираи умумии ҳаракат 150° аст). Дар ҳолати хам будани банд, зонуро каме ба берун ва дарун тоб додан мумкин аст. Ба осебҳои зону  гемартроз, гусастани бан­дакҳои паҳлуӣ, моҳак ва бандакҳои салибшакл, баромадану шикастан, зарбу лат ва ғ. мансубанд. [[Артроз|Артрозҳо]], хондроматоз, [[гонит]], бурсит ва ғ. бемориҳои асосии банди зону  мебошанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зону|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Узвҳо]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>c9i6trt6s2e7ks62pyeqg38vqe14v6g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463703</id>
      <parentid>1463702</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T06:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1463703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2311" sha1="r50t80yeldw1re0swg1dhi4qcsw0f12" xml:space="preserve">'''Зону''' —  банди зону, банде, ки устухони рон, устохони калони соқ ва собунак (кулчаи зону)-ро ба якдигар мепайвандад. 

Собунак дар қисми пеши зону  қарор дошта, тавассути зарпай бо мушаки чорсараи рон пайваст мебошад. Дастгоҳи риботии зону  аз бандакҳои канорӣ (бандаки устухонҳои калон ва хурди соқ), қафо (бандакҳои зери зону ва камоншакл, бандаки собунак, бандакҳои нигоҳ­до­ри дохилию канорӣ) ва дохилибандӣ (бандакҳои салибшакл, банди тарвозаи зону дар байни моҳак) иборат аст. Сатҳи устухонҳои банд бо тағояк пӯшонида шудааст. Дар байни саракҳои устухони рон ва устухони калони соқ моҳак (мениск)-ҳои дохилӣ ва берунӣ ҷой гирифтаанд. Зону  чанд кисаи зулолӣ – кисаи болои собунак, кисаи ами­қи зери собунак, кисаи зерпайи мушаки хайётӣ, кисаи зер­пӯстии пешисобунакӣ ва чуқураки зери зону дорад. Банди зонуи одам асосан ҳаракатҳои хаму рост шуданро иҷро мекунад (доираи умумии ҳаракат 150° аст). Дар ҳолати хам будани банд, зонуро каме ба берун ва дарун тоб додан мумкин аст. Ба осебҳои зону  гемартроз, гусастани бан­дакҳои паҳлуӣ, моҳак ва бандакҳои салибшакл, баромадану шикастан, зарбу лат ва ғ. мансубанд. [[Артроз|Артрозҳо]], хондроматоз, [[гонит]], бурсит ва ғ. бемориҳои асосии банди зону  мебошанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зону|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Узвҳо]]</text>
      <sha1>r50t80yeldw1re0swg1dhi4qcsw0f12</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зоҳир (маҳфум)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330270</id>
    <redirect title="Зоҳир" />
    <revision>
      <id>1463712</id>
      <timestamp>2026-04-08T09:57:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Зоҳир (маҳфум)]] to [[Зоҳир]]</comment>
      <origin>1463712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="g04jyqjvgrcsxp9jos3qeijoe8pu996" xml:space="preserve">#равона [[Зоҳир]]</text>
      <sha1>g04jyqjvgrcsxp9jos3qeijoe8pu996</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Трихосефалёз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330271</id>
    <revision>
      <id>1463714</id>
      <timestamp>2026-04-08T10:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Беморӣ | name            = Трихосефалёз | synonyms        = Сирояти қамчинкирм | image           = Trichuriasis_lifecycle.jpg | caption         = Давраи ҳаёти ''Trichuris trichiura'' | field           = [[Бемориҳои сироятӣ (ихтисоси тиббӣ)|Бемориҳои сироятӣ]] | symptoms        = [[Дарди шикам]], хастагӣ, [[дарунравӣ]]&lt;ref name=WHO2013/&gt; | complication...</comment>
      <origin>1463714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19696" sha1="h791cuj7ve8cquucec1xd2ui69h8dix" xml:space="preserve">{{Беморӣ
| name            = Трихосефалёз
| synonyms        = Сирояти қамчинкирм
| image           = Trichuriasis_lifecycle.jpg
| caption         = Давраи ҳаёти ''Trichuris trichiura''
| field           = [[Бемориҳои сироятӣ (ихтисоси тиббӣ)|Бемориҳои сироятӣ]]
| symptoms        = [[Дарди шикам]], хастагӣ, [[дарунравӣ]]&lt;ref name=WHO2013/&gt;
| complications   = [[Камхунӣ]], сустшавии рушди зеҳнӣ ва ҷисмонӣ&lt;ref name=WHO2013/&gt;&lt;ref name=CDC2013/&gt;
| onset           =
| duration        =
| causes          = Истеъмоли ғизои дорои тухмҳои ''[[Trichuris trichiura]]''&lt;ref name=CDC2013/&gt;
| risks           =
| diagnosis       = [[Микроскопияи наҷосат]]&lt;ref name=CDCDiag2013/&gt;
| differential    =
| prevention      = Беҳтар кардани санитария, шустани дастҳо, табобати оммавӣ&lt;ref name=Lancet2006/&gt;&lt;ref name=CDCPre2013/&gt;
| treatment       =
| medication      = [[Албендазол]], [[мебендазол]], [[ивермектин]]&lt;ref name=CDCTx2013/&gt;
| prognosis       =
| frequency       = 464 миллион (2015)&lt;ref name=GBD2015Pre/&gt;
| deaths          =
}}

'''Трихосефалёз''', инчунин бо номи '''сирояти қамчинкирм''' маъруф аст,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Trichuriasis - Infectious Diseases |url=https://www.msdmanuals.com/professional/infectious-diseases/nematodes-roundworms/trichuriasis |access-date=2026-01-19 |website=MSD Manual Professional Edition |language=en}}&lt;/ref&gt; сироятест, ки аз ҷониби [[кирми паразитӣ|кирми паразитии]] ''[[Trichuris trichiura]]'' (қамчинкирм) ба вуҷуд меояд.&lt;ref name=&quot;CDC2013&quot;&gt;{{cite web|title=Parasites - Trichuriasis (also known as Whipworm Infection)|url=https://www.cdc.gov/parasites/whipworm/|work=CDC|access-date=5 March 2014|date=January 10, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301000713/http://www.cdc.gov/parasites/whipworm/|archive-date=1 March 2014}}&lt;/ref&gt; Агар сироят танҳо бо чанд кирм бошад, аксар вақт ҳеҷ гуна нишонаҳо дида намешаванд.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Дар шахсоне, ки бо бисёр кирмҳо сироят ёфтаанд, метавонад [[дарди шикам]], [[хастагӣ]] ва [[дарунравӣ]] пайдо шавад.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Дарунравӣ баъзан дорои хун аст.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Сироят дар кӯдакон метавонад боиси сустшавии рушди зеҳнӣ ва ҷисмонӣ гардад.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot;&gt;{{cite web|title=Soil-transmitted helminth infections Fact sheet N°366|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs366/en/|work=World Health Organization|access-date=5 March 2014|date=June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221013137/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs366/en/|archive-date=21 February 2014}}&lt;/ref&gt; [[Камхунии бемориҳои музмин|Пастшавии сатҳи ҳуҷайраҳои сурхи хун]] метавонад аз сабаби талафоти хун рух диҳад.&lt;ref name=&quot;CDC2013&quot; /&gt;

Беморӣ одатан вақте паҳн мешавад, ки одамон ғизо ё обро, ки дорои тухмҳои ин кирмҳо мебошанд, истеъмол мекунанд.&lt;ref name=WHO2013/&gt; Ин метавонад вақте рӯй диҳад, ки сабзавотҳои олудашуда пурра тоза ё пухта нашудаанд.&lt;ref name=WHO2013/&gt; Аксар вақт ин тухмҳо дар хоки минтақаҳое мебошанд, ки одамон [[берун аз ҳоҷатхона қазои ҳоҷат мекунанд]] ва дар ҷойҳое, ки [[наҷосат]]и коркарднашудаи инсон ҳамчун [[нурӣ]] истифода мешавад.&lt;ref name=CDC2013/&gt; Ин тухмҳо аз наҷосати одамони сироятёфта сарчашма мегиранд.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Кӯдакони хурдсол, ки дар чунин хок бозӣ мекунанд ва дастҳои худро ба даҳон мебаранд, низ ба осонӣ сироят меёбанд.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Кирмҳо дар [[рӯдаи ғафс]] зиндагӣ мекунанд ва дарозии онҳо тақрибан чор сантиметр аст.&lt;ref name=CDC2013/&gt; Трихоцефалёз тавассути дидани тухмҳо ҳангоми ташхиси наҷосат бо [[микроскоп]] ташхис карда мешавад.&lt;ref name=CDCDiag2013&gt;{{cite web|title=Parasites - Trichuriasis (also known as Whipworm Infection) Diagnosis|url=https://www.cdc.gov/parasites/whipworm/diagnosis.html|work=CDC|access-date=20 March 2014|date=January 10, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140320114017/http://www.cdc.gov/parasites/whipworm/diagnosis.html|archive-date=20 March 2014}}&lt;/ref&gt; Тухмҳо шакли бочкамонанд доранд.&lt;ref&gt;{{cite book|first1=Paul G.|last1=Engelkirk|first2=Janet|last2=Duben-Engelkirk|title=Laboratory diagnosis of infectious diseases: essentials of diagnostic microbiology|year=2008|publisher=Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Baltimore|isbn=978-0-7817-9701-6|page=604|url=https://books.google.com/books?id=l56-WMdyqzcC&amp;pg=PA604|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908222643/https://books.google.com/books?id=l56-WMdyqzcC&amp;pg=PA604|archive-date=2017-09-08}}&lt;/ref&gt; Трихоцефалёз ба гурӯҳи [[гелминтозҳои тавассути хок интиқолёбанда]] дохил мешавад.&lt;ref name=NTD2017/&gt;

Пешгирӣ тавассути дуруст пухтани ғизо ва [[шустани дастҳо]] пеш аз пухтупаз сурат мегирад.&lt;ref name=CDCPre2013&gt;{{cite web|title=Parasites - Trichuriasis (also known as Whipworm Infection) Prevention &amp; Control|url=https://www.cdc.gov/parasites/whipworm/prevent.html|work=CDC|access-date=20 March 2014|date=January 10, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140320114207/http://www.cdc.gov/parasites/whipworm/prevent.html|archive-date=20 March 2014}}&lt;/ref&gt; Тадбирҳои дигар беҳтар кардани дастрасӣ ба [[санитария]], ба монанди таъмини истифодаи [[ҳоҷатхона]]ҳои коршоям ва тоза&lt;ref name=CDCPre2013/&gt; ва дастрасӣ ба оби тозаро дар бар мегиранд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Ziegelbauer|first=K|author2=Speich, B |author3=Mäusezahl, D |author4=Bos, R |author5=Keiser, J |author6= Utzinger, J |title=Effect of sanitation on soil-transmitted helminth infection: systematic review and meta-analysis.|journal=PLOS Medicine|date=Jan 2012|volume=9|issue=1|article-number=e1001162|pmid=22291577|doi=10.1371/journal.pmed.1001162 |pmc=3265535|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Дар минтақаҳои ҷаҳон, ки сироятҳо маъмуланд, аксар вақт тамоми гурӯҳҳои одамон якбора ва дар асоси мунтазам табобат карда мешаванд.&lt;ref name=Lancet2006&gt;{{cite journal|last=Bethony|first=J|author2=Brooker, S |author3=Albonico, M |author4=Geiger, SM |author5=Loukas, A |author6=Diemert, D |author7= Hotez, PJ |s2cid=8425278|title=Soil-transmitted helminth infections: ascariasis, trichuriasis, and hookworm.|journal=Lancet|date=May 6, 2006|volume=367|issue=9521|pages=1521–32|pmid=16679166|doi=10.1016/S0140-6736(06)68653-4}}&lt;/ref&gt; Табобат бо истифодаи се рӯзаи доруҳои: [[албендазол]], [[мебендазол]] ё [[ивермектин]] сурат мегирад.&lt;ref name=CDCTx2013&gt;{{cite web|title=Parasites - Trichuriasis (also known as Whipworm Infection): Resources for Health Professionals|url=https://www.cdc.gov/parasites/whipworm/health_professionals/index.html|work=CDC|access-date=5 March 2014|date=January 10, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020065418/http://www.cdc.gov/parasites/whipworm/health_professionals/index.html|archive-date=20 October 2014}}&lt;/ref&gt; Одамон аксар вақт пас аз табобат дубора сироят меёбанд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Jia|first=TW|author2=Melville, S |author3=Utzinger, J |author4=King, CH |author5= Zhou, XN |title=Soil-transmitted helminth reinfection after drug treatment: a systematic review and meta-analysis.|journal=PLOS Neglected Tropical Diseases|year=2012|volume=6|issue=5|article-number=e1621|pmid=22590656|doi=10.1371/journal.pntd.0001621 |pmc=3348161 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

Сирояти қамчинкирм дар соли 2015 ба тақрибан 464 миллион то 1 миллиард нафар таъсир расонд.&lt;ref name=GBD2015Pre&gt;{{cite journal|author=((GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators)) |title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}&lt;/ref&gt; Он бештар дар [[тропикҳо|кишварҳои тропикӣ]] ва субтропикӣ, махсусан дар қисматҳои [[Африқои Ҷанубии Саҳро]], [[Осиё]] ва [[Амрикои Ҷанубӣ]], ки шароити муҳити зист барои интиқол мусоид аст, маъмул мебошад.&lt;ref name=&quot;Lancet2006&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |last=Viswanath |first=Avinash |title=Trichuris trichiura Infection |date=2026 |work=StatPearls |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507843/ |access-date=2026-03-22 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=29939620 |last2=Yarrarapu |first2=Siva Naga S. |last3=Williams |first3=Mollie}}&lt;/ref&gt; Шахсоне, ки бо қамчинкирм сироят ёфтаанд, аксар вақт инчунин сироятҳои [[анкилостомидоз]] ва [[аскаридоз]] доранд.&lt;ref name=&quot;Lancet2006&quot; /&gt; Ин бемориҳо ба саломатии ҷамъиятӣ ва иқтисодиёти бисёр кишварҳо, махсусан кишварҳои камдаромад ва миёнадаромад, таъсири калон мерасонанд.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Viswanath |first=Avinash |title=Trichuris trichiura Infection |date=2026 |work=StatPearls |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507843/ |access-date=2026-03-22 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=29939620 |last2=Yarrarapu |first2=Siva Naga S. |last3=Williams |first3=Mollie}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Jamison|first=Dean|title=Disease control priorities in developing countries|year=2006|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-8213-6180-1|page=Chapter 24|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK11748/|edition=2nd|chapter=Helminth Infections: Soil-transmitted Helminth Infections and Schistosomiasis|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010040542/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK11748/|archive-date=2016-10-10}}&lt;/ref&gt; Интиқол бо санитария ва гигиенаи бад зич алоқаманд аст, зеро сироят тавассути ворид шудани паразит аз хоки бо наҷосати одам олудашуда ба амал меояд.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=CDC |date=2024-06-13 |title=About Soil-transmitted helminths |url=https://www.cdc.gov/sth/about/index.html |access-date=2026-03-22 |website=Soil-Transmitted Helminths |language=en-us}}&lt;/ref&gt; Бинобар ин, кӯдакон бештар осеб мебинанд ва бори вазнини бемориро аз бозӣ дар берун бар дӯш доранд.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Viswanath |first=Avinash |title=Trichuris trichiura Infection |date=2026 |work=StatPearls |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507843/ |access-date=2026-03-22 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=29939620 |last2=Yarrarapu |first2=Siva Naga S. |last3=Williams |first3=Mollie}}&lt;/ref&gt; Корҳо барои таҳияи [[ваксина]] бар зидди ин беморӣ идома доранд.&lt;ref name=&quot;Lancet2006&quot; /&gt; Трихоцефалёз ҳамчун [[бемории тропикии фаромӯшшуда]] тасниф карда мешавад.&lt;ref name=NTD2017&gt;{{cite web|title=Neglected Tropical Diseases|url=https://www.cdc.gov/globalhealth/ntd/diseases/index.html|website=cdc.gov|access-date=28 November 2014|date=June 6, 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204084219/http://www.cdc.gov/globalhealth/ntd/diseases/index.html|archive-date=4 December 2014}}&lt;/ref&gt;

== Нишонаҳо ва аломатҳо ==
Сироятҳои сабук (&lt;100 кирм) зуд-зуд ҳеҷ гуна нишона надоранд. Сироятҳои вазнинтар, махсусан дар кӯдакони хурдсол, метавонанд бо мушкилоти меъдаю рӯда, аз ҷумла дарди шикам ва варам, дарунравии хунин ё луобӣ ва тенезмҳо (ҳисси қазои ҳоҷати нопурра) ҳамроҳӣ кунанд. Зарари механикӣ ба луобпардаи рӯда ва зарари токсикӣ ё илтиҳобӣ ба рӯдаҳои мизбон метавонад рух диҳад. Ҳарчанд аппендицит метавонад аз сабаби зарар ва варами бофтаҳои шафат ба вуҷуд ояд, агар миқдори зиёди кирмҳо ё кирминаҳо мавҷуд бошанд, гуфта мешавад, ки ворид шудани кирмҳо ба минтақаи илеоцекалӣ инчунин метавонад мизбонро ба сирояти бактериявӣ осебпазир созад. Сирояти шадид бо миқдори зиёди кирмҳои ҷойгиршуда дар рӯдаи рост боиси варам мегардад, ки метавонад [[пролапси рӯдаи рост]] (баромадани рӯда)-ро ба вуҷуд орад, гарчанде ки ин одатан танҳо дар кӯдакони хурдсол дида мешавад. Дар бофтаи рӯдаи рости баромада, илтиҳобёфта ва варамкарда ҳатто метавон кирмҳои намоёнро дид.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Immigrant Health Service: Intestinal Parasites |url=https://www.rch.org.au/immigranthealth/clinical/Intestinal_parasites/ |access-date=2025-06-04 |website=www.rch.org.au}}&lt;/ref&gt;

[[Ақибмонии рушд|Таъхири рушди ҷисмонӣ]], [[камшавии вазн]], [[норасоии маводи ғизоӣ]] ва [[камхунӣ]] (аз сабаби талафоти тӯлонии хун) низ хоси сироят мебошанд ва ин нишонаҳо дар кӯдакон маъмултар ва вазнинтаранд. Он метавонад боиси [[эозинофилия]] гардад, вале ин ҳолат чандон маъмул нест.&lt;ref&gt;{{cite journal
| last1 = Abdullah
| first1 = Nasturah
| last2 = Baharudin
| first2 = Noorhida
| last3 = Mohd Rustam
| first3 = Farah Roslinda
| last4 = Khalid
| first4 = Zalizah
| title = Significant Leukocytosis with Hypereosinophilia Secondary to Trichuris trichiura in Adult: A Case Report
| journal = Clinics and Practice
| volume = 11
| issue = 4
| pages = 785–790
| date = 2021-11-26
| language = English
| doi = 10.3390/clinpract11040094
| pmid = 34842643
| pmc = 8628709
| doi-access = free
}}&lt;/ref&gt;

[[Ҳамсироятӣ|Ҳамсироятӣ]]-и ''T. trichiura'' бо дигар паразитҳо маъмул аст ва бо бори зиёди кирмҳо метавонад ҳам боиси шиддат гирифтани нишонаҳои хатари трихоцефалёз гардад, ба монанди хунравии азим дар меъдаю рӯда (ки махсусан ҳангоми ҳамсироятӣ бо ''[[Salmonella typhi]]'' драмавӣ нишон дода шудааст) ва ҳам шиддат гирифтани нишонаҳо ва патогенези дигар [[сироятҳои паразитӣ]] (чуноне ки бо ҳамсироятӣ бо ''[[Schistosoma mansoni]]'' хос аст). Ҳамсироятии паразитӣ бо ВИЧ/СПИД, сил ва вараҷа низ маъмул аст, махсусан дар [[Африқои Ҷанубии Саҳро]], ва ҳамсироятии гелминтӣ ба таърихи табиӣ ва пешрафти ВИЧ/СПИД, сил ва вараҷа таъсири манфӣ мерасонад ва метавонад шиддати клиникии вараҷаро зиёд кунад. Дар тадқиқоте, ки дар Сенегал гузаронида шуд, сироятҳои [[гелминтҳои тавассути хок интиқолёбанда]] ба монанди ''T. trichiura'' хавфи баланд ва афзоиши гирифторшавӣ ба вараҷаро нишон доданд.&lt;ref&gt;{{cite journal
| last1 = Le Hesran
| first1 = J.Y.
| last2 = Akiana
| first2 = J.
| last3 = Ndiaye
| first3 = el H.M.
| last4 = Dia
| first4 = M.
| last5 = Senghor
| first5 = P.
| last6 = Konate
| first6 = L.
| title = Severe malaria attach is associated with high prevalence of Ascaris lumbricoides infection among children in rural Senegal.
| journal = Transactions of the Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene
| volume = 98
| issue = 7
| pages = 397–9
| date = Jul 2004
| language = English
| doi = 10.1016/j.trstmh.2003.10.009
| pmid = 15138075
}}&lt;/ref&gt;

Сироятҳои вазнин метавонанд [[дарунравӣ|дарунравии]] хунин дошта бошанд. [[Талафоти хун]]-и тӯлонӣ метавонад ба [[камхунии норасоии оҳан]] оварда расонад.&lt;ref&gt;{{cite journal|author1=Gyorkos TW|author2=Gilbert NL|author3=Larocque R |author4=Casapía M|journal=Trop Med Int Health|year=2011|volume=16|issue=4|pages=531–7|title=Trichuris and hookworm infections associated with anaemia during pregnancy|doi=10.1111/j.1365-3156.2011.02727.x|pmid=21281406|s2cid=205391965|doi-access=}}&lt;/ref&gt; Норасоии [[Витамини А]] низ метавонад дар натиҷаи сироят ба вуҷуд ояд.&lt;ref name=&quot;Medterms.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=12961 |title=Trichuris trichiura definition - Medical Dictionary definitions of popular medical terms easily defined on MedTerms |work=Medterms |publisher=Medterms.com |date=2000-04-15 |access-date=2009-05-19 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606011050/http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=12961 |archive-date=2011-06-06 }}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>h791cuj7ve8cquucec1xd2ui69h8dix</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463717</id>
      <parentid>1463714</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T10:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>илова, дақиқсозӣ</comment>
      <origin>1463717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23981" sha1="tiwdldfo7ym4venimyrbwbxs912kr1v" xml:space="preserve">{{Беморӣ
| name            = Трихосефалёз
| synonyms        = Сирояти қамчинкирм
| image           = Trichuriasis_lifecycle.jpg
| caption         = Давраи ҳаёти ''Trichuris trichiura''
| field           = [[Бемориҳои сироятӣ (ихтисоси тиббӣ)|Бемориҳои сироятӣ]]
| symptoms        = [[Дарди шикам]], хастагӣ, [[дарунравӣ]]&lt;ref name=WHO2013/&gt;
| complications   = [[Камхунӣ]], сустшавии рушди зеҳнӣ ва ҷисмонӣ&lt;ref name=WHO2013/&gt;&lt;ref name=CDC2013/&gt;
| onset           =
| duration        =
| causes          = Истеъмоли ғизои дорои тухмҳои ''[[Trichuris trichiura]]''&lt;ref name=CDC2013/&gt;
| risks           =
| diagnosis       = [[Микроскопияи наҷосат]]&lt;ref name=CDCDiag2013/&gt;
| differential    =
| prevention      = Беҳтар кардани санитария, шустани дастҳо, табобати оммавӣ&lt;ref name=Lancet2006/&gt;&lt;ref name=CDCPre2013/&gt;
| treatment       =
| medication      = [[Албендазол]], [[мебендазол]], [[ивермектин]]&lt;ref name=CDCTx2013/&gt;
| prognosis       =
| frequency       = 464 миллион (2015)&lt;ref name=GBD2015Pre/&gt;
| deaths          =
}}

'''Трихосефалёз''', инчунин бо номи '''сирояти қамчинкирм''' маъруф аст,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Trichuriasis - Infectious Diseases |url=https://www.msdmanuals.com/professional/infectious-diseases/nematodes-roundworms/trichuriasis |access-date=2026-01-19 |website=MSD Manual Professional Edition |language=en}}&lt;/ref&gt; сироятест, ки аз ҷониби кирми паразитии ''Trichuris trichiura'' (қамчинкирм) ба вуҷуд меояд.&lt;ref name=&quot;CDC2013&quot;&gt;{{cite web|title=Parasites - Trichuriasis (also known as Whipworm Infection)|url=https://www.cdc.gov/parasites/whipworm/|work=CDC|access-date=5 March 2014|date=January 10, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140301000713/http://www.cdc.gov/parasites/whipworm/|archive-date=1 March 2014}}&lt;/ref&gt; Агар сироят танҳо бо чанд кирм бошад, аксар вақт ҳеҷ гуна нишонаҳо дида намешаванд.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Дар шахсоне, ки бо бисёр кирмҳо сироят ёфтаанд, метавонад дарди шикам, хастагӣ ва дарунравӣ пайдо шавад.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Дарунравӣ баъзан дорои хун аст.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Сироят дар кӯдакон метавонад боиси сустшавии рушди зеҳнӣ ва ҷисмонӣ гардад.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot;&gt;{{cite web|title=Soil-transmitted helminth infections Fact sheet N°366|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs366/en/|work=World Health Organization|access-date=5 March 2014|date=June 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221013137/http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs366/en/|archive-date=21 February 2014}}&lt;/ref&gt; Пастшавии сатҳи ҳуҷайраҳои сурхи хун метавонад аз сабаби талафоти хун рух диҳад.&lt;ref name=&quot;CDC2013&quot; /&gt;

Беморӣ одатан вақте паҳн мешавад, ки одамон ғизо ё обро, ки дорои тухмҳои ин кирмҳо мебошанд, истеъмол мекунанд.&lt;ref name=WHO2013/&gt; Ин метавонад вақте рӯй диҳад, ки сабзавотҳои олудашуда пурра тоза ё пухта нашудаанд.&lt;ref name=WHO2013/&gt; Аксар вақт ин тухмҳо дар хоки минтақаҳое мебошанд, ки одамон берун аз ҳоҷатхона қазои ҳоҷат мекунанд ва дар ҷойҳое, ки наҷосати коркарднашудаи инсон ҳамчун [[нурӣ]] истифода мешавад.&lt;ref name=CDC2013/&gt; Ин тухмҳо аз наҷосати одамони сироятёфта сарчашма мегиранд.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Кӯдакони хурдсол, ки дар чунин хок бозӣ мекунанд ва дастҳои худро ба даҳон мебаранд, низ ба осонӣ сироят меёбанд.&lt;ref name=&quot;WHO2013&quot; /&gt; Кирмҳо дар [[рӯдаи ғафс]] зиндагӣ мекунанд ва дарозии онҳо тақрибан чор сантиметр аст.&lt;ref name=CDC2013/&gt; Трихоцефалёз тавассути дидани тухмҳо ҳангоми ташхиси наҷосат бо [[микроскоп]] ташхис карда мешавад.&lt;ref name=CDCDiag2013&gt;{{cite web|title=Parasites - Trichuriasis (also known as Whipworm Infection) Diagnosis|url=https://www.cdc.gov/parasites/whipworm/diagnosis.html|work=CDC|access-date=20 March 2014|date=January 10, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140320114017/http://www.cdc.gov/parasites/whipworm/diagnosis.html|archive-date=20 March 2014}}&lt;/ref&gt; Тухмҳо шакли бочкамонанд доранд.&lt;ref&gt;{{cite book|first1=Paul G.|last1=Engelkirk|first2=Janet|last2=Duben-Engelkirk|title=Laboratory diagnosis of infectious diseases: essentials of diagnostic microbiology|year=2008|publisher=Wolters Kluwer Health/Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Baltimore|isbn=978-0-7817-9701-6|page=604|url=https://books.google.com/books?id=l56-WMdyqzcC&amp;pg=PA604|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908222643/https://books.google.com/books?id=l56-WMdyqzcC&amp;pg=PA604|archive-date=2017-09-08}}&lt;/ref&gt; Трихоцефалёз ба гурӯҳи гелминтозҳои тавассути хок интиқолёбанда дохил мешавад.&lt;ref name=NTD2017/&gt;

Пешгирӣ тавассути дуруст пухтани ғизо ва шустани дастҳо пеш аз пухтупаз сурат мегирад.&lt;ref name=CDCPre2013&gt;{{cite web|title=Parasites - Trichuriasis (also known as Whipworm Infection) Prevention &amp; Control|url=https://www.cdc.gov/parasites/whipworm/prevent.html|work=CDC|access-date=20 March 2014|date=January 10, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140320114207/http://www.cdc.gov/parasites/whipworm/prevent.html|archive-date=20 March 2014}}&lt;/ref&gt; Тадбирҳои дигар беҳтар кардани дастрасӣ ба санитария, ба монанди таъмини истифодаи [[ҳоҷатхона]]ҳои коршоям ва тоза&lt;ref name=CDCPre2013/&gt; ва дастрасӣ ба оби тозаро дар бар мегиранд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Ziegelbauer|first=K|author2=Speich, B |author3=Mäusezahl, D |author4=Bos, R |author5=Keiser, J |author6= Utzinger, J |title=Effect of sanitation on soil-transmitted helminth infection: systematic review and meta-analysis.|journal=PLOS Medicine|date=Jan 2012|volume=9|issue=1|article-number=e1001162|pmid=22291577|doi=10.1371/journal.pmed.1001162 |pmc=3265535|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Дар минтақаҳои ҷаҳон, ки сироятҳо маъмуланд, аксар вақт тамоми гурӯҳҳои одамон якбора ва дар асоси мунтазам табобат карда мешаванд.&lt;ref name=Lancet2006&gt;{{cite journal|last=Bethony|first=J|author2=Brooker, S |author3=Albonico, M |author4=Geiger, SM |author5=Loukas, A |author6=Diemert, D |author7= Hotez, PJ |s2cid=8425278|title=Soil-transmitted helminth infections: ascariasis, trichuriasis, and hookworm.|journal=Lancet|date=May 6, 2006|volume=367|issue=9521|pages=1521–32|pmid=16679166|doi=10.1016/S0140-6736(06)68653-4}}&lt;/ref&gt; Табобат бо истифодаи се рӯзаи доруҳои: албендазол, мебендазол ё ивермектин сурат мегирад.&lt;ref name=CDCTx2013&gt;{{cite web|title=Parasites - Trichuriasis (also known as Whipworm Infection): Resources for Health Professionals|url=https://www.cdc.gov/parasites/whipworm/health_professionals/index.html|work=CDC|access-date=5 March 2014|date=January 10, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020065418/http://www.cdc.gov/parasites/whipworm/health_professionals/index.html|archive-date=20 October 2014}}&lt;/ref&gt; Одамон аксар вақт пас аз табобат дубора сироят меёбанд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Jia|first=TW|author2=Melville, S |author3=Utzinger, J |author4=King, CH |author5= Zhou, XN |title=Soil-transmitted helminth reinfection after drug treatment: a systematic review and meta-analysis.|journal=PLOS Neglected Tropical Diseases|year=2012|volume=6|issue=5|article-number=e1621|pmid=22590656|doi=10.1371/journal.pntd.0001621 |pmc=3348161 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

Сирояти қамчинкирм дар соли 2015 ба тақрибан 464 миллион то 1 миллиард нафар таъсир расонд.&lt;ref name=GBD2015Pre&gt;{{cite journal|author=((GBD 2015 Disease and Injury Incidence and Prevalence Collaborators)) |title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015.|journal=Lancet|date=8 October 2016|volume=388|issue=10053|pages=1545–1602|pmid=27733282|doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|pmc=5055577}}&lt;/ref&gt; Он бештар дар кишварҳои тропикӣ ва субтропикӣ, махсусан дар қисматҳои Африқои Ҷанубии Саҳро, [[Осиё]] ва [[Амрикои Ҷанубӣ]], ки шароити муҳити зист барои интиқол мусоид аст, маъмул мебошад.&lt;ref name=&quot;Lancet2006&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |last=Viswanath |first=Avinash |title=Trichuris trichiura Infection |date=2026 |work=StatPearls |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507843/ |access-date=2026-03-22 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=29939620 |last2=Yarrarapu |first2=Siva Naga S. |last3=Williams |first3=Mollie}}&lt;/ref&gt; Шахсоне, ки бо қамчинкирм сироят ёфтаанд, аксар вақт инчунин сироятҳои анкилостомидоз ва аскаридоз доранд.&lt;ref name=&quot;Lancet2006&quot; /&gt; Ин бемориҳо ба саломатии ҷамъиятӣ ва иқтисодиёти бисёр кишварҳо, махсусан кишварҳои камдаромад ва миёнадаромад, таъсири калон мерасонанд.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Viswanath |first=Avinash |title=Trichuris trichiura Infection |date=2026 |work=StatPearls |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507843/ |access-date=2026-03-22 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=29939620 |last2=Yarrarapu |first2=Siva Naga S. |last3=Williams |first3=Mollie}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Jamison|first=Dean|title=Disease control priorities in developing countries|year=2006|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-8213-6180-1|page=Chapter 24|chapter-url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK11748/|edition=2nd|chapter=Helminth Infections: Soil-transmitted Helminth Infections and Schistosomiasis|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161010040542/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK11748/|archive-date=2016-10-10}}&lt;/ref&gt; Интиқол бо санитария ва гигиенаи бад зич алоқаманд аст, зеро сироят тавассути ворид шудани паразит аз хоки бо наҷосати одам олудашуда ба амал меояд.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=CDC |date=2024-06-13 |title=About Soil-transmitted helminths |url=https://www.cdc.gov/sth/about/index.html |access-date=2026-03-22 |website=Soil-Transmitted Helminths |language=en-us}}&lt;/ref&gt; Бинобар ин, кӯдакон бештар осеб мебинанд ва бори вазнини бемориро аз бозӣ дар берун бар дӯш доранд.&lt;ref&gt;{{Citation |last=Viswanath |first=Avinash |title=Trichuris trichiura Infection |date=2026 |work=StatPearls |url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507843/ |access-date=2026-03-22 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=29939620 |last2=Yarrarapu |first2=Siva Naga S. |last3=Williams |first3=Mollie}}&lt;/ref&gt; Корҳо барои таҳияи [[ваксина]] бар зидди ин беморӣ идома доранд.&lt;ref name=&quot;Lancet2006&quot; /&gt; Трихоцефалёз ҳамчун бемории тропикии фаромӯшшуда тасниф карда мешавад.&lt;ref name=NTD2017&gt;{{cite web|title=Neglected Tropical Diseases|url=https://www.cdc.gov/globalhealth/ntd/diseases/index.html|website=cdc.gov|access-date=28 November 2014|date=June 6, 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204084219/http://www.cdc.gov/globalhealth/ntd/diseases/index.html|archive-date=4 December 2014}}&lt;/ref&gt;

== Нишонаҳо ва аломатҳо ==
Сироятҳои сабук (&lt;100 кирм) зуд-зуд ҳеҷ гуна нишона надоранд. Сироятҳои вазнинтар, махсусан дар кӯдакони хурдсол, метавонанд бо мушкилоти меъдаю рӯда, аз ҷумла дарди шикам ва варам, дарунравии хунин ё луобӣ ва тенезмҳо (ҳисси қазои ҳоҷати нопурра) ҳамроҳӣ кунанд. Зарари механикӣ ба луобпардаи рӯда ва зарари токсикӣ ё илтиҳобӣ ба рӯдаҳои мизбон метавонад рух диҳад. Ҳарчанд аппендицит метавонад аз сабаби зарар ва варами бофтаҳои шафат ба вуҷуд ояд, агар миқдори зиёди кирмҳо ё кирминаҳо мавҷуд бошанд, гуфта мешавад, ки ворид шудани кирмҳо ба минтақаи илеоцекалӣ инчунин метавонад мизбонро ба сирояти бактериявӣ осебпазир созад. Сирояти шадид бо миқдори зиёди кирмҳои ҷойгиршуда дар рӯдаи рост боиси варам мегардад, ки метавонад пролапси рӯдаи рост (баромадани рӯда)-ро ба вуҷуд орад, гарчанде ки ин одатан танҳо дар кӯдакони хурдсол дида мешавад. Дар бофтаи рӯдаи рости баромада, илтиҳобёфта ва варамкарда ҳатто метавон кирмҳои намоёнро дид.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Immigrant Health Service: Intestinal Parasites |url=https://www.rch.org.au/immigranthealth/clinical/Intestinal_parasites/ |access-date=2025-06-04 |website=www.rch.org.au}}&lt;/ref&gt;

Таъхири рушди ҷисмонӣ, камшавии вазн, норасоии маводи ғизоӣ ва [[камхунӣ]] (аз сабаби талафоти тӯлонии хун) низ хоси сироят мебошанд ва ин нишонаҳо дар кӯдакон маъмултар ва вазнинтаранд. Он метавонад боиси эозинофилия гардад, вале ин ҳолат чандон маъмул нест.&lt;ref&gt;{{cite journal
| last1 = Abdullah
| first1 = Nasturah
| last2 = Baharudin
| first2 = Noorhida
| last3 = Mohd Rustam
| first3 = Farah Roslinda
| last4 = Khalid
| first4 = Zalizah
| title = Significant Leukocytosis with Hypereosinophilia Secondary to Trichuris trichiura in Adult: A Case Report
| journal = Clinics and Practice
| volume = 11
| issue = 4
| pages = 785–790
| date = 2021-11-26
| language = English
| doi = 10.3390/clinpract11040094
| pmid = 34842643
| pmc = 8628709
| doi-access = free
}}&lt;/ref&gt;

Ҳамсироятӣ-и ''T. trichiura'' бо дигар паразитҳо маъмул аст ва бо бори зиёди кирмҳо метавонад ҳам боиси шиддат гирифтани нишонаҳои хатари трихоцефалёз гардад, ба монанди хунравии азим дар меъдаю рӯда (ки махсусан ҳангоми ҳамсироятӣ бо ''Salmonella typhi'' драмавӣ нишон дода шудааст) ва ҳам шиддат гирифтани нишонаҳо ва патогенези дигар сироятҳои паразитӣ (чуноне ки бо ҳамсироятӣ бо ''Schistosoma mansoni'' хос аст). Ҳамсироятии паразитӣ бо ВИЧ/СПИД, сил ва вараҷа низ маъмул аст, махсусан дар Африқои Ҷанубии Саҳро, ва ҳамсироятии гелминтӣ ба таърихи табиӣ ва пешрафти ВИЧ/СПИД, сил ва вараҷа таъсири манфӣ мерасонад ва метавонад шиддати клиникии вараҷаро зиёд кунад. Дар тадқиқоте, ки дар Сенегал гузаронида шуд, сироятҳои гелминтҳои тавассути хок интиқолёбанда ба монанди ''T. trichiura'' хавфи баланд ва афзоиши гирифторшавӣ ба вараҷаро нишон доданд.&lt;ref&gt;{{cite journal
| last1 = Le Hesran
| first1 = J.Y.
| last2 = Akiana
| first2 = J.
| last3 = Ndiaye
| first3 = el H.M.
| last4 = Dia
| first4 = M.
| last5 = Senghor
| first5 = P.
| last6 = Konate
| first6 = L.
| title = Severe malaria attach is associated with high prevalence of Ascaris lumbricoides infection among children in rural Senegal.
| journal = Transactions of the Royal Society of Tropical Medicine and Hygiene
| volume = 98
| issue = 7
| pages = 397–9
| date = Jul 2004
| language = English
| doi = 10.1016/j.trstmh.2003.10.009
| pmid = 15138075
}}&lt;/ref&gt;

Сироятҳои вазнин метавонанд дарунравии хунин дошта бошанд. Талафоти хун-и тӯлонӣ метавонад ба камхунии норасоии оҳан оварда расонад.&lt;ref&gt;{{cite journal|author1=Gyorkos TW|author2=Gilbert NL|author3=Larocque R |author4=Casapía M|journal=Trop Med Int Health|year=2011|volume=16|issue=4|pages=531–7|title=Trichuris and hookworm infections associated with anaemia during pregnancy|doi=10.1111/j.1365-3156.2011.02727.x|pmid=21281406|s2cid=205391965|doi-access=}}&lt;/ref&gt; Норасоии Витамини А низ метавонад дар натиҷаи сироят ба вуҷуд ояд.&lt;ref name=&quot;Medterms.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=12961 |title=Trichuris trichiura definition - Medical Dictionary definitions of popular medical terms easily defined on MedTerms |work=Medterms |publisher=Medterms.com |date=2000-04-15 |access-date=2009-05-19 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606011050/http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=12961 |archive-date=2011-06-06 }}&lt;/ref&gt;
== Тадқиқот ==
Таҳияи ваксинаҳои зервоҳидӣ (subunit vaccines) муайян кардани антигенҳои муҳофизаткунанда ва таҳияи онҳоро дар адъюванти мувофиқ талаб мекунад. ''Trichuris muris'' як модели озмоишгоҳии аз ҷиҳати антигенӣ ба ''T. trichiura'' монанд мебошад. Ваксинагузаронии зерипӯстӣ бо маҳсулоти экскреторӣ-секретории (ES) кирмҳои болиғ аз штаммҳои ҳассоси мушҳо бар зидди ''T. muris'' муҳофизат мекунад. Марҳилаҳои кирминагӣ (ларвалӣ) метавонанд антигенҳои нав ва муҳимтар дошта бошанд, ки ҳангоми дохил шудан ба ваксина ихроҷи кирмро дар марҳилаҳои аввали сироят нисбат ба маҳсулоти кирми болиғ зудтар ба амал меоранд. Ваксинаҳои нематодаҳо, ки то имрӯз ба фурӯш баромадаанд, аз навъи кирминаҳои нурпошишуда буда, танҳо барои табобати ҳайвонот истифода мешаванд. Ин ваксинаҳо ноустуворанд ва истеҳсоли солонаро талаб мекунанд, ки боиси истеҳсоли ҳарсола ва қурбонии ҳайвоноти донорӣ барои пассаж мегардад. Аз аввали солҳои 1980-ум таваҷҷуҳи зиёд ба истеҳсоли ваксинаҳои зервоҳидӣ бар зидди паразитҳои инсон ва кишоварзӣ пайдо шудааст. Таҳияи ваксинаҳои зервоҳидӣ муайян кардани антигенҳои муҳофизаткунанда ва таҳияи онҳоро бо адъюванти мувофиқ барои ҳавасмандкунии дурусти вокуниши масуният талаб мекунад.

Тадқиқотҳои молекулавии охирин намуди аз ҷиҳати генетикӣ фарқкунандаи ''Trichuris''-ро муайян карданд, ки ба одамон сироят мекунад. Дар Африқои Ғарбӣ як намуди нави пешниҳодшудаи ''Trichuris'' бо номи ''Trichuris incognita'' дар наҷосати инсон ёфт шуд.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite journal |last=Venkatesan |first=Abhinaya |last2=Chen |first2=Rebecca |last3=Bär |first3=Max |last4=Schneeberger |first4=Pierre H.H. |last5=Reimer |first5=Brenna |last6=Hürlimann |first6=Eveline |last7=Coulibaly |first7=Jean T. |last8=Ali |first8=Said M. |last9=Sayasone |first9=Somphou |last10=Soghigian |first10=John |last11=Keiser |first11=Jennifer |last12=Gilleard |first12=John Stuart |date=January 2025 |title=Trichuriasis in Human Patients from Côte d’Ivoire Caused by Novel Trichuris incognita Species with Low Sensitivity to Albendazole/Ivermectin Combination Treatment |url=https://wwwnc.cdc.gov/eid/article/31/1/24-0995_article |journal=Emerging Infectious Diseases |volume=31 |issue=1 |pages=104–114 |doi=10.3201/eid3101.240995 |issn=1080-6040|doi-access=free }}&lt;/ref&gt; Ин бозёфтҳо нишон медиҳанд, ки гуногунии ин паразит нисбат ба он чизе, ки қаблан эътироф шуда буд, бештар аст. Муайян кардани ин намуди фарқкунанда метавонад барои интиқоли эҳтимолии зоонозии беморӣ таъсир дошта бошад.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== Эзоҳ ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Таснифот !! Рамз / Пайванд
|-
| [[ICD-11]] || [https://icd.who.int/browse11/l-m/en#/http%3a%2f%2fid.who.int%2ficd%2fentity%2f1837648356 1F6G]
|-
| [[ICD-10]] || B79
|-
| [[ICD-9]] || 127.3
|-
| [[DiseasesDB]] || [http://www.diseasesdatabase.com/ddb31146.htm 31146]
|-
| [[MedlinePlus]] || [https://medlineplus.gov/ency/article/001364.htm 001364]
|-
| [[MeSH]] || [https://meshb.nlm.nih.gov/record/ui?ui=D014257 D014257]
|}
[[Гелминтозҳо]]

[[Гурӯҳ:Гелминтозҳо]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳои тропикӣ]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳои паразитӣ]]
[[Гурӯҳ:Нематодаҳои паразитии инсон]]</text>
      <sha1>tiwdldfo7ym4venimyrbwbxs912kr1v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон Infobox person</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330272</id>
    <revision>
      <id>1463723</id>
      <timestamp>2026-04-08T11:00:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: &lt;includeonly&gt; {| class=&quot;infobox biography vcard&quot; style=&quot;width:22em; font-size:90%; text-align:left&quot; |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:110%;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}} |- {{#if:{{{image|}}}| | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | [[File:{{{image}}}|250px]] {{#if:{{{caption|}}}|&lt;div style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;{{{caption}}}&lt;/div&gt;}} }} |- ! Номи аслӣ | {{{birth_name|}}} |- ! Санаи таваллуд | {{{birth_date|}}} |- ! Ҷойи тава...</comment>
      <origin>1463723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2267" sha1="fuyd3358vipeqm06zsoc33ftdqq6wsq" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox biography vcard&quot; style=&quot;width:22em; font-size:90%; text-align:left&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:110%;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{image|}}}|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | [[File:{{{image}}}|250px]]
{{#if:{{{caption|}}}|&lt;div style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;{{{caption}}}&lt;/div&gt;}}
}}
|-
! Номи аслӣ
| {{{birth_name|}}}
|-
! Санаи таваллуд
| {{{birth_date|}}}
|-
! Ҷойи таваллуд
| {{{birth_place|}}}
|-
! Жанрҳо
| {{{genre|}}}
|-
! Кишвар
| {{{origin|}}}
|-
! Касбҳо
| {{{occupation|}}}
|-
! Солҳои фаъолият
| {{{years_active|}}}
|-
! Асбобҳо
| {{{instrument|}}}
|-
! Гурӯҳҳо
| {{{associated_acts|}}}
|-
! Мукофотҳо
| {{{awards|}}}
|}
&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
== Истифода ==
Ин шаблон барои эҷоди инфобокс дар мақолаҳои шахсиятҳо истифода мешавад.  

=== Параметрҳо ===
* **name** — ном
* **birth_name** — номи аслӣ
* **image** — номи файл (акс)
* **caption** — тавсифи акс
* **birth_date** — санаи таваллуд
* **birth_place** — ҷойи таваллуд
* **genre** — жанрҳо
* **origin** — кишвар
* **occupation** — касбҳо
* **years_active** — солҳои фаъолият
* **instrument** — асбобҳо
* **associated_acts** — гурӯҳҳо
* **awards** — мукофотҳо

=== Намуна ===
&lt;nowiki&gt;{{Infobox person
| name = Одилҷон Умурзоков
| birth_name = Одилҷон Яъқубович Умурзоков
| image = Umurzokov Odiljon Yakubovich in 2017.jpg
| caption = Портрети Одилҷон Умурзоков, 2017
| birth_date = 8 августи 1954
| birth_place = Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон
| genre = мусиқии мардумӣ, эстрада
| origin = Тоҷикистон
| occupation = овозхон, актёр, ҳофиз
| years_active = солҳои 1970 — 2013
| instrument = рубоб, гитара
| associated_acts = Ансамбли «Садои дил»
| awards = Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон
}}&lt;/nowiki&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fuyd3358vipeqm06zsoc33ftdqq6wsq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1463725</id>
      <parentid>1463723</parentid>
      <timestamp>2026-04-08T11:56:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Azam74</username>
        <id>92860</id>
      </contributor>
      <origin>1463725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2440" sha1="tbkca5r533gr3iun20gfzukos1g2e94" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;
{| class=&quot;infobox biography vcard&quot; style=&quot;width:22em; font-size:90%; text-align:left&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:110%;&quot; | {{{name|{{PAGENAME}}}}}
|-
{{#if:{{{image|}}}|
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | [[File:{{{image}}}|250px]]
{{#if:{{{caption|}}}|&lt;div style=&quot;font-size:85%;&quot;&gt;{{{caption}}}&lt;/div&gt;}}
}}
|-
! Номи аслӣ
| {{{birth_name|}}}
|-
! Санаи таваллуд
| {{{birth_date|}}}
|-
! Ҷойи таваллуд
| {{{birth_place|}}}
|-
! Жанрҳо
| {{{genre|}}}
|-
! Кишвар
| {{{origin|}}}
|-
! Касбҳо
| {{{occupation|}}}
|-
! Солҳои фаъолият
| {{{years_active|}}}
|-
! Асбобҳо
| {{{instrument|}}}
|-
! Гурӯҳҳо
| {{{associated_acts|}}}
! Жанрҳо
| {{{genre|}}}
|-
! Солҳои фаъолият
| {{{years_active|}}}
|-
! Асбобҳо
| {{{instrument|}}}
|-
! Гурӯҳҳо
| {{{associated_acts|}}}

|-
! Мукофотҳо
| {{{awards|}}}
|}
&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;
== Истифода ==
Ин шаблон барои эҷоди инфобокс дар мақолаҳои шахсиятҳо истифода мешавад.  

=== Параметрҳо ===
* **name** — ном
* **birth_name** — номи аслӣ
* **image** — номи файл (акс)
* **caption** — тавсифи акс
* **birth_date** — санаи таваллуд
* **birth_place** — ҷойи таваллуд
* **genre** — жанрҳо
* **origin** — кишвар
* **occupation** — касбҳо
* **years_active** — солҳои фаъолият
* **instrument** — асбобҳо
* **associated_acts** — гурӯҳҳо
* **awards** — мукофотҳо

=== Намуна ===
&lt;nowiki&gt;{{Infobox person
| name = Одилҷон Умурзоков
| birth_name = Одилҷон Яъқубович Умурзоков
| image = Umurzokov Odiljon Yakubovich in 2017.jpg
| caption = Портрети Одилҷон Умурзоков, 2017
| birth_date = 8 августи 1954
| birth_place = Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон
| genre = мусиқии мардумӣ, эстрада
| origin = Тоҷикистон
| occupation = овозхон, актёр, ҳофиз
| years_active = солҳои 1970 — 2013
| instrument = рубоб, гитара
| associated_acts = Ансамбли «Садои дил»
| awards = Артисти шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон
}}&lt;/nowiki&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>tbkca5r533gr3iun20gfzukos1g2e94</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>