Ибни Сино

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Ибни Сино</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1872</id>
    <revision>
      <id>1468401</id>
      <parentid>1446200</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:34:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30886" sha1="j5mn6q3dpyficg58we8edlzf2k1wz1z" xml:space="preserve">{{Олим
|тасвир=Pursina.jpg}}
'''[[Абуалӣ Ҷайҳонӣ|Абӯалӣ]] Ҳусейн ибни Абдуллоҳ ибни Ҳасан ибни Алӣ ибни Сино''' машҳур ба '''Абӯалӣ ибни Сино''' ({{lang-fa|ابوعلى سينا}}; {{ВД-Дебоча}}) — аллома, [[пизишк]], {{ахтаршинос}}, [[кимиё]]дон, [[Заминшиносӣ|заминшинос]], [[мантиқдон]], {{риёзидон}}, {{физикдон}}, [[равоншинос]], [[файласуф]] ва [[муаллим]]и бузурги [[Форсизабонон|форс]]-[[Тоҷикон|тоҷик]]&lt;ref&gt;* {{cite book|title=A brief history of medicine: from Hippocrates to gene therapy|author=Paul Strathern|publisher=Running Press|year=2005|page=58|url=http://books.google.com/?id=0rGwOkqIqKkC&amp;pg=PA58&amp;dq=Avicenna's+ethnicity#v=onepage&amp;q&amp;f=false|isbn=978-0-7867-1525-1}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;* {{cite book|title=Medieval Philosophy|author= Brian Duignan|publisher=The Rosen Publishing Group|year=2010|page=89|url=http://books.google.com/?id=p9eh18dRTwAC&amp;pg=PA89&amp;dq=Avicenna+ethnic#v=onepage&amp;q=Avicenna%20ethnic&amp;f=false|isbn=978-1-61530-244-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;* {{cite book|title=Central Asian republics|author=Michael Kort|publisher=Infobase Publishing|page=24|url=http://books.google.com/?id=EPCcSZ2dzckC&amp;pg=PA24&amp;dq=Avicenna+ethnic#v=onepage&amp;q=Avicenna%20ethnic&amp;f=false|isbn=978-0-8160-5074-1|year=2004}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;* Ibn Sina («Avicenna») [[Энциклопедия ислама|Encyclopedia of Islam]]. 2nd edition. Edited by P. Berman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Henrichs. Brill 2009. Accessed through Brill online: www.encislam.brill.nl (2009) Цитата: ''«He was born in 370/980 in Afshana, his mother’s home, near Bukhara. His native language was Persian.»''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;* ''A.J. Arberry'', [http://www.google.com/search?tbm=bks&amp;tbo=1&amp;q=greatest+of+all+Persian+thinkers%3B+as+physician+and+metaphysician#sclient=psy&amp;hl=en&amp;tbo=1&amp;tbm=bks&amp;source=hp&amp;q=Avicenna+was+the+greatest+of+all+Persian+thinkers%3B+as+physician+and+metaphysician&amp;aq=&amp;aqi=&amp;aql=&amp;oq=&amp;pbx=1&amp;bav=on.2,or.r_gc.r_pw.&amp;fp=dcce4d829681fc6c&amp;biw=1824&amp;bih=966 «Avicenna on Theology»] — KAZI PUBN INC, 1995. excerpt: ''«Avicenna was the greatest of all Persian thinkers; as physician and metaphysician»''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;* ''Henry Corbin'', [http://books.google.com/books?id=A8PzaQZwzZQC&amp;pg=PA74&amp;dq=is+generally+listed+as+chronologically+first+among+noteworthy+Iranian+philosophers&amp;hl=en&amp;ei=lIT3TeS6L6bt0gGJm92iCw&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&amp;ved=0CCoQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=is%20generally%20listed%20as%20chronologically%20first%20among%20noteworthy%20Iranian%20philosophers&amp;f=false «The Voyage and the messenger: Iran and Philosophy»]. — North Atlantic Books, 1998. — '''P. 74''' Цитата:''«Whereas the name of Avicenna (Ibn sinda, died 1037) is generally listed as chronologically first among noteworthy Iranian philosophers, recent evidence has revealed previous existence of Ismaili philosophical systems with a structure no less complete than of Avicenna»''.&lt;/ref&gt;.

Ибни Сино беш аз 450 рисолаи дар абвоби мухталифи илм навишта, ки то замони мо танҳо 240-то аз он маҳфуз мондаанд. Ин рисолаҳо аксар соҳаҳои илмро фароҳам гирифта, хусусан, 150-тои он дар илми фалсафа ва беш аз 40-тои дигар дар саҳаи пизишкӣ ҳастанд. Маъруфтарин асарҳои ӯ «аш-Шифо» ва «ал-Қонуну фи-т-тиб» ҳастанд, ки аз бузургтарин донишномаҳои тахассусӣ ва фалсафии буда ва дар донишгоҳҳои Урупо то садаи XIX тадрис мешуданд.

Абӯалӣ Сино дар рушди илми [[тиб]] &lt;nowiki/&gt; саҳми бениҳоят арзандае гузоштааст, ки аз таҷрибаҳои худ, илми пизишкии олими юнонӣ [[Гален]], метафизикаи [[Арасту]], илми пизишкии [[Таърихи Эрон|Эрони бостон]], [[Байнаннаҳрайн]] ва [[Ҳинд]]и бостон сарчашма гирифта, онҳоро ҳамҷоя андӯхтааст. Сино ҳамчунин падари пизишкии мудерн ва дорушиносии болинӣ шумурда мешавад.

Вай боз асосгузори мантиқи синоӣ, мактаби фалсафии синоӣ аст. Ӯ ҳамчу падари мафҳуми фундаменталии физикии [[моменти ҷисм]] низ маъруф аст. Вайро ҳамчунин «падари геология» низ мешиносанд, ки дар [[қонуни суперпозитсия]]и геологӣ саҳми арзанда гузоштааст.

== Зиндагинома ==

=== Ҳаёти барвақтӣ ва таҳсилот ===
[[Акс:Canons of medicine.JPG|250x250px|thumb|Нусхаи лотинии «ал-Қонуну фи-т-тиб»]]
Ҳусайн ибни Абдуллоҳ ибни Ҳасан ибни Алӣ ибни Сино соли [[980]] дар деҳаи Лақ-Лақа ([[Афшона]]и ҳозира), дар шаҳри [[Бухоро]] дар оилаи [[тоҷик]] ба дунё омадааст. Падари ӯ Абдуллоҳ олими [[Исмоилия|исмоилии]] баобрӯе аз [[Балх]] буда, дар дарбори подшоҳ кор мекард. Номи модараш Ситора буд. Дар ҳини [[зодрӯз]]и Ҳусайн падараш ҳамчу ҳокими яке аз вилоёти амири [[Сомониён]] [[Нӯҳи II ибни Мансур]] (976—997) кор мекард. Аз ин рӯ, писарашро дар мактабҳои беҳтарини [[Бухоро]] хонондааст. Ибни Сино ҳофизаи қавӣ ва ақлу тамизи олӣ дошт, ки дар синни чаҳордаҳсолагӣ тавонистааст аз муаллимони худ гузар кунад. Дар тарҷумаи ҳоли худ оварда, ки дар ҳаждаҳсолагӣ дигар барояш ҳеч чизе намонда буд, то биомӯзад.

Абӯалӣ ибни Сино парвардаи муҳити фарҳангии Сомониён буд. Вале қисми зиёди умри вай пас аз фурӯпошии давлати мутамаркази Сомониён, дар гирдоби ҳодисаҳои мудҳиши нимаи аввали асри XI сипарӣ гардид. Ӯ гоҳ чун табибу файласуф, баъзан ба сифати фақеҳу вазир, ҳатто замоне чун маҳбуси зиндонӣ умр ба сар бурда, гоҳе чун надими хосси подшоҳону маликон низ рӯзгор паси сар кардааст. Аммо ӯ лаҳзае аз омӯзиш ғафлат наварзида, аз пажӯҳиш ва корҳои илмӣ фориғ набудааст.

Баръакси бисёр бузургони гузашта, ки аз зиндагии онҳо маълумоти аниқе дастрас нест, санаҳои зиёде аз рӯзгори Абӯалӣ ибни Сино маълум аст. Рӯзгор ва саргузашти Сино ба дасти шогирди вафодораш Абӯубайд Фақеҳии Ҷузҷонӣ имло шудааст. Воқеаву ҳодисаҳои 25 соли охири умри Синоро Абӯубайд, ки ҳамеша ҳамроҳи устод ва шоҳиди рухдодҳо буд, навиштааст, ки ин имло ва навишта бо номи «Рисолаи саргузашт» маълум буда, дар асли арабӣ ва тарҷумаҳо ба забонҳои гуногун чандин бор ба табъ расидааст. Падари Абӯалӣ — Абдуллоҳ ибни Ҳасан ибни Алӣ ибни Сино ном дошт ва аслан аз аҳли Балх буд. Вай дар замони Нӯҳ ибни Мансур ба Бухоро омада, дар деҳаи Афшона (Рометани имрӯза) ба кори мулкӣ шуғл варзид. Вай дар деҳаи Афшона бо Ситорабону ном деҳқондухтар хонадор шуд. 18-августи соли 980 дар ин оила писаре ба дунё омад, ки ӯро Ҳусайн ном ниҳоданд.

Соли 985 оилаи Ибни Сино, вақте ки ӯ ба синни панҷсолагӣ мерасад, аз Афшона ба Бухоро кӯчид. Абдуллоҳ, ки аз шахсони фозил ва маърифатдӯст буд, Ҳусайнро ба мактаб монд. Вай аз панҷолагӣ то даҳсолагӣ дар мактаб хонда, хату савод баровард, сарфу наҳви забони [[Арабӣ|арабиро]] омӯхт, илмҳои адабро аз худ кард. Ба илмҳои адаб, яъне адабиёт, бар замми сарфу наҳв хаттотӣ, маъонӣ, қироат, арӯз, қофия, луғат, имло, услубшиносӣ ва амсоли инҳо дохил мешуданд. Ниҳоят Ҳусайн [[Қуръон]]ро омӯхта онро ҳифз намуд.

Минбаъд Ибни Сино лақаби Шайхро гирифт, зеро дар касе, ки Қуръонро аз ёд мекард ӯро сарфи назар аз синну солаш шайх мегуфтанд. Сипас Абдуллоҳ писари худро аз мактаби ибтидоӣ гирифта, назди муаллимони хусусӣ гузошт, ки онҳо асосҳои илмро ба ӯ омӯхтанд. Ибни Сино аз ҷиҳати ҷисмонӣ бенуқс, дар ҳусну хулқ зебо буда, зеҳни бурро ва истеъдоди баланд дошт, ки аз ин омӯзгорон ба ҳайрат мемонданд. Дар он овон Ҳусайнро падараш назди Абдуллоҳи Массоҳ, ки аз донишмандони соҳаи ҳисобу ҳандаса буд, ба шогирдӣ гузошт. Ибни Сино аз устодаш дар андак вақт ҳисобу ҳандасаро омӯхта, дар омӯзиши ин илм муваффақ шуд. Бар замми ин, Ибни Сино дар назди Исмоили Зоҳид ду сол ба омӯхтани тафсири Қуръон, [[ҳадис]]и [[Муҳаммад|пайғамбар]] ва [[фиқҳ]] мепардозад. Ба ҳамин тариқ, ӯ то 12 солагӣ дар [[тафсир]], ҳадис ва фиқҳ маҳорат пайдо кард. Вай ҳамеша чун беҳтарин толибилм эътироф мегашт. Шеваи баҳс, одоби музокира, тарзҳои эътироф ба ҳариф ва ҳусни муҳовараро нағз омӯхта буд. Истиқлоли фикр, вусъати андеша ва бодалел сухан рондан хоси ин навҷавони дар роҳи илм пешрав буд. Дар масъалаҳои маслаку мафкура ӯ истиқлоли худро ҳатто аз падари хеш ҳам нигоҳ медошт. Баъди фаро гирифтани маълумоти миёна Ибни Сино аз пайи такмили донишу маърифат гашт.

Ибни Сино то 15-солагӣ илмҳои табииёт, илоҳиёт, фалсафа, ҳикмати илоҳӣ, нуҷум, мусиқии назарӣ, геометрия, математика ва амалиро мустақилона омӯхта, дар 16-солагӣ ба омӯхтани илми тиб машғул шуд.

Абӯалӣ илми тибро аз Абӯмансур Ҳасан Камарии Бухороӣ, ки табиби дарбори Нӯҳ ибни Мансур буд, омӯхт. Аслан омӯзиши илми тибро ӯ дар 12-солагӣ шурӯъ карда буд, вале ба маслиҳати Абӯсаҳли Масеҳӣ аз идомаи таҳсил худдорӣ намуда, чанде таваққуф намуд. Ба ҳамин тариқ, Абӯалӣ дар 16-солагӣ чун як табиби ҳозиқ дар тамоми Бухоро шинохта шуд. Ҳамчунин ба такмили дониши худ дар соҳаи илми фиқҳ, мантиқ, фалсафа, табиатшиносӣ, риёзиёт ва илми илохӣ баргашта, дар муддати якуним сол донишу малакаи худро дар ин самт мукаммал намуд. Абӯалӣ шахси ниҳоят пуркор, ҷидди ва меҳнатдӯст буд. Нафақат ақли расо ва қобилияти баландаш боиси пешрафти илми ва маънавии ӯ мешуд, балки кӯшиши амиқ, сабру тоқат ва ҷаҳду талошҳояш низ воситае буд, ки пирӯзӣ ва комёбиҳои маънавии ӯро таъмин мекард. Доир ба таҳсили илм мегуяд:

{{иқтибос|Ягон шаб пурра нахуфтаам ва рӯзона ба ҷуз омӯхтани илм ба коре машғул нашудаам.}}

Абӯалӣ то 18-солагӣ тамоми донишҳои расмӣ ва ғайри расмии замони худро фаро гирифта, пешсафи бузургтарин олимони маъруфи давр эътироф гардид. Шайхурраис худ эътироф мекунад:
{{иқтибос|Чун ба 17-солагӣ расидам, аз омӯхтани ҳамаи ин илмҳо фориғ шудам. Он рӯз дар илм беҳтарин  ҳифзкунанда будам, имрӯз пухтатар шудам, вагарна илм як хел буда, аз он чизе дар ман дигаргун нашудааст.}}
Абӯали ибни Сино ҳақ дошт, ки он вақт бигӯяд:
{{иқтибос|1=&lt;div dir=&quot;rtl&quot;&gt;از قعر گل سیاه تا اوج زحل &lt;br&gt;کردم همه مشکلات گیتی را حل &lt;br&gt;بیرون جستم زقید هر مکر و حیل &lt;br&gt;هر بند گشاده شد مگر بند اجل&lt;/div&gt;|2=Аз қаъри гили сиёҳ то авҷи Зуҳал,&lt;br&gt;Кардам ҳама мушкилоти гетиро ҳал.&lt;br&gt;Берун ҷастам зи қайди ҳар макру ҳиял,&lt;br&gt;Ҳар банд кушода шуд, магар банди аҷал.}}

== Мероси илмӣ ва адабӣ ==
[[Акс:Canon ibnsina arabic.jpg|150px|thumb|Нусхаи арабии Ал Қонун-фит-Тиб]]
Абӯалӣ дар ҷаҳон аз пурмаҳсултарин олимон ва адибон эътироф гаштааст. Фаъолияти эҷодии вай аз 17-18 солагиаш дар солҳои 996—997 шурӯъ шуда, расо 40 сол давом кардааст. Ӯ осори насриву назмиашро ҳам ба [[арабӣ]] ва хам ба [[тоҷикӣ]] эҷод кардааст. Сабаби бисёре аз асарҳои худро ба забони арабӣ навиштани Абӯалӣ он аст, ки забони арабӣ дар он замон ҳамчун забони илму маданият шинохта шуда буд. Ҳамчунин китобҳои зиёди илмию ахлоқии юнонӣ, ибронӣ, ҳиндӣ ва паҳлавӣ ба забони арабӣ тарҷума шуда, истилоҳоте, ки мафҳумҳои илмиро ифода мекарданд, дар ин забон устувор гардида буданд. Забони арабӣ барои ҳамаи донишмандони асрҳои X—XI фаҳмо буда, дарси мадрасаҳо ба ин забон мегузашт. Осори Абӯалӣ ниҳоят зиёд аст. Аз рӯйи тадқиқ ва ҳисоби донишманди машҳури эронӣ Саид Нафисӣ (1896—1966) миқдори асарҳои Абӯалӣ, ки алҳол маълум шудааст, ба 456 мерасад. Дар китобхонаҳои давлатӣ ва шахсии олам 162 асари ӯ нигоҳ дошта мешавад. Аз ҷумла 23 асари вай бо забони модариаш, яъне [[тоҷикӣ]] эҷод шудааст. Ҳамчунин як миқдор шеърҳои тоҷикии Абӯалӣ низ ба замони мо расидаанд. Асарҳои Абӯалӣ аз ҷихати ҳаҷм хеле гуногун буда, аз рисолаҳои мухтасар то асарҳои чандинҷилда иборат мебошад. Асари «Китобулинсоф», ки аз байн рафтааст, дар 20 ҷилд, «Алҳосил вал маҳсул» дар 20 ҷилд, «Китобушшифо» дар 18 ҷилд, «Лисонулараб» дар 10 ҷилд, [[«Ал-Қонун»-и Абӯалӣ Сино|«Ал-Қонун»]] дар 5 китоб, «Наҷот» дар 3 ҷилд эҷод шудаанд. Кулли ин осор, ки зикрашон рафт, дар инкишоф ва такомили улуми мавҷуда нақши сазовор гузошта, то кунун ба арзиши бузурги таърихӣ, маданӣ ва илмӣ моликанд. Тамоми асарҳои ӯро метавон ба 4 гуруҳ тақсим кард:
# Асарҳои доир ба ҳикмат, фалсафа ва ахлоқ ва мантиқ.
# Асарҳо оид ба тиб.
# Асарҳо доир ба илмҳои дақиқ.
# Асарҳо роҷеъ ба забону адабиёт ва санъат.
Бисёре аз асарҳои Сино танҳо роҷеъ ба як соҳа ихтисос наёфта, балки чандин илмро фаро мегиранд. Масалан «Донишнома» аз бобҳои мантиқ, [[илоҳиёт]], табииёт, ҳайат ва [[мусиқӣ]] таркиб ёфтааст.
&lt;center&gt;
&lt;gallery 1143 widths=&quot;150px&quot; heights=&quot;190px&quot; caption=&quot;Нусхаи хаттии «Ал-қонун фи-т-тиб»-и Абӯалӣ ибни Сино&quot;&gt;
Акс:Avicenna - Canon of Medicine.jpg
Акс:Avicenna canon 1597.jpg
Акс:Canon-Avicenna-small.jpg
Акс:Pharmacy, canon of avicenna manuscript.jpg
Акс:IbnSinaCanon1.jpg
Акс:IbnSinaCanon2.jpg
Акс:IbnSinaCanon3.jpg
Акс:IbnSinaCanon4.jpg
&lt;/gallery&gt;
Нусхаи хаттии «Ал-қонун фи-т-тиб»-и Абӯалӣ ибни Сино, ки соли 1030 дар Бағдод навишта шудааст, имрӯзҳо дар Институти дастхатҳои Академияи улуми Озарбайҷон,Боку маҳфуз аст.&lt;/center&gt;

== Ибни Сино — адиб ==
Дар таърихи [[Адабиёти форс-тоҷик|адабиёти форсу тоҷик]] Ибни Сино ҳамчун шоири ориф эътироф гашта, муҳимтарин қисмати осори адабии ӯро шеърҳо ташкил медиханд. [[Қасида]] ва [[Ғазал|ғазалҳои]] шоир тасаввуфӣ ва ахлоқианд. Вале [[Рубоӣ|рубоиҳои]] Сино шоирона садо додаанд. Афкори ҳикматомӯзи шоир дар ашъораш ба таври равшан инъикос шуда, муносибати иҷтимоӣ ва шахсияти шоирро рӯнамо месозанд. Намунаи рубоиёти Сино, ки роҷеъ ба масоили иҷтимоӣ ва ахлоқӣ эҷод шудаанд, манзур мегардад:
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;3&quot; align=&quot;center&quot;
|{{иқтибос|Эй кош, бидонаме, ки ман кистаме?|Гар муқбилам, осудаву хуш зистаме.|Саргашта ба олам аз пайи чистаме?|Варна ба ҳазор дида бигристаме!|муаллиф=}}
|{{иқтибос|Ҳар ҳайату ҳар нақш, ки шуд маҳв кунун,|Дар махзани рӯзгор гардад махзун.|Рафт он гуҳаре, ки буд пирояи умр,|В-овард замона токи сармояи умр.}}
|-
|{{иқтибос|Бо ин ду-се нодон, ки чунин медонанд,|Аз ҷаҳл, ки донои ҷаҳон эшонанд.|Хар бош, ки ин ҷамоа аз фарти харӣ,|Ҳар к-ӯ на хар аст, кофираш мехонанд.}}
|{{иқтибос|Эй нафс, ки бастаи ҳавои ҳавасӣ,|Биштоб, ки дар ҳимояти як нафасӣ.|Дунё маталаб, ҷоҳ маҷӯ, ишва махар,|К-аз дӯст бароиву ба душман бирасӣ.}}
|-
|{{иқтибос|Дар парда сухан нест, ки маълум нашуд,|Кам монд зи асрор, ки мафҳум нашуд.|Дар маърифаташ чу нек фикре кардам,|Маълумам шуд, ки ҳеч маълум нашуд.}}
|{{иқтибос|Дил гарчи дар ин бодия бисёр шитофт,|Як мӯй надонист, вале мӯй шикофт.|Андар дили ман ҳазор хуршед битофт,|В-охир ба камоли заррае роҳ наёфт.}}
|-
|{{иқтибос|Ҳақ ҷони ҷаҳон асту ҷаҳон ҷумла бадан,|Аҷноси малоика – хавоси ин тан.|Аҷром аносиру маволид аъзо,|Тавҳид ҳамин асту дигарҳо ҳама фан.}}
|{{иқтибос|Бо ҳар хасе зи рӯи ҳаво дӯстӣ мадор,|Дар кӯи мардумон зи паи дӯстӣ мапӯй.|Гар боядат, ки кам нашавад обрӯи ту,|Фармону ихтилоти фурӯмоягон маҷӯй,}}
|-
|{{иқтибос|Эй зоти ту мар вуҷудро буда асос,|Ҷуз зоти ту нест ҳеч кас зотшинос.|Касро ба камолу кунҳи зотат раҳ нест,|Бар феъли ту мекунанд зоти ту қиёс.}}
|{{иқтибос|Куфри чу мане газофу осон набувад,|Маҳкамтар аз имони ман имон набувад.|Дар даҳр чу ман якеву он ҳам кофир,|Пас дар ҳама даҳр як мусулмон набувад}}
|}

== Ёддошт ==

=== Некдошти устод ===
Дар [[Тоҷикистон]] барои гиромидошти Абӯалӣ ибни Сино бо қарори КМ ҲКТ ва Шӯрои Вазирони [[ҶШС Тоҷикистон]] [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Ибни Сино]] — ҷойизаи олии ҷумҳуриявӣ дар соҳаи илму техника (1 марти соли 1967), номгузории [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]], майдону хиёбонҳо, маҳалаву ҷамоатҳо ва пайкараву нимпайкараҳо гузошта шудаанд.
* Соли 1999 пули миллии Тоҷикистон, 20 сомонӣ бо расми Ибни Сино баромад.
* Дар соли 1980 дар Иттиҳоди Ҷамоҳири Шуравӣ бо иштироки ЮНЕСКО 1000 солагии Ибни Сино дар сатҳи ҷаҳонӣ ҷашн гирифта шуд ва як идда осори ӯ, аз ҷумла китоби «Канон врачебной науки» дар 5 ҷилд (дар ҶСШ Узбекистон) аз чоп баромад.
* 4 июли соли 2006 бо Қарори Ҳукумати Тоҷикистон қуллаи Ленин ба номи Абӯалӣ Ибни Сино гузошта шуд.
* Карл Линней ба шарафи Ибни Сино номи растаниеро Авитсенна гузошт.

=== Ибни Сино дар синамо ===
* Филми бадеии «Ҷавонии Бузургвор» ([[1982]]), ки киностудияҳои [[Узбекфилм]] ва [[Тоҷикфилм]], бахшида ба солҳои кӯдакӣ ва наврасии Сино офарида шудааст. Режиссёри филм [[Ишмухаммедов, Эльёр Мухитдинович|Элёр Ишмухамедов]] мебошад&lt;ref&gt;[http://www.youtube.com/watch?v=dDZ5S__Bg0s Филми «Ҷавонии Бузургвор»{{ref-ru}}] на сайте [[youtube]].&lt;/ref&gt;.

=== Нигористон ===
&lt;center&gt;&lt;gallery&gt;
File:Муҷассамаи А. Сино.jpg|Пайкараи Ибни Cино дар майдони ба номи Абӯалӣ ибни Сино шаҳри [[Душанбе]]
File:İbni Sina Heykeli Ankara.JPG|Пайкараи Ибни Сино дар шаҳри [[Анкара]]
File:Монумент Авицене.JPG|Пайкараи Ибни Cино дар [[Душанбе]]
File:TJ-Tajik Writers Union building, Dushanbe (7).JPG| Пайкараҳои А. Сино, А Рӯдакӣ ва А. Фирдавсӣ дар бинои Иттфоқи нависандагони Тоҷикистон, шаҳри [[Душанбе]]
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

== Адабиёт ==
;Нашри эҷодиёти ӯ, бо забони русӣ:

* Ибн Сина. Даниш-намэ. Книга знания. — Сталинабад, 1957.
* Ибн Сина. Канон врачебной науки : В 5 т. — Ташкент, 1956—1960.
* Ибн Сина. Математические главы «Книги знания». — Душанбе, 1967.
* Серебряков С. Б. [https://n.ziyouz.com/books/uzbeklib_ru/nauchnye_proizvedenija_velikih_myslitelej_uzbekistana/Abu%20Ali%20ibn%20Sina.%20Traktat%20o%20ljubvi.pdf Трактат Ибн Сины (Авиценны) о любви] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210925110726/https://n.ziyouz.com/books/uzbeklib_ru/nauchnye_proizvedenija_velikih_myslitelej_uzbekistana/Abu%20Ali%20ibn%20Sina.%20Traktat%20o%20ljubvi.pdf |date=2021-09-25 }}. — Тбилиси: Мецниереба, 1976.
* Ибн Сина. Избранное. — М.: Книга, 1980.
* Ибн Сина. Избранные философские произведения. — М.: Наука, 1980.
* Аль-Бируни, Ибн-Сина. Переписка. — Таш­кент: Фан, 1973.
;Нашри эҷодиёти ӯ, бо забони тоҷикӣ:
* [http://www.kmt.tj/?book_id=94 Абӯали ибни Сино. Осори мунтахаб.(Иборат аз даҳ ҷилд). Ҷилди 1- Душанбе: Ирфон, 1980. — 477 c.]
* [http://www.kmt.tj/?book_id=95 Абӯали ибни Сино. Осори мунтахаб &amp;#91;Матн&amp;#93;.(Иборат аз даҳҷилд). Ҷилди 2- Душанбе: Ирфон, 1980. — 560 c.]
* {{ЭМТ|Ибни Сино|7|422—437}}

;Дар хусуси ӯ
* Ахадова М. А. Арифметическая часть «Книги знания» Ибн Сины. Геометрическая часть «Книги знания» Ибн Сины // Учёные записки Бухарского госпединститута. — 1964. — № 12.
* Джибладзе Г. Н. Системы Авицены: Абу Али Ибн-Сина. Экзотерический очерк. (Некоторые обобщения и материалы). — Тбилиси, 1986.
* Диноршоев М. Натурфилософия Ибн Сины. — Душанбе, 1985.
* Завадовский Ю. Н. Абу Али Ибн Сина: Жизнь и творчество. — Душанбе, 1980.
* Лютер И. О. Метафизика Ибн Сины: угол — отношение, качество, положение или всё-таки количество? // Историко-математические исследования. — 2003. — № 8(43). — С. 278—302.
* Петров Б. Д. Ибн Сина (Авиценна). — М.: Медицина, 1980.
* Сагадеев А. В. Ибн Сина (Авиценна). — М., 1985.
* Шидфар Б. Я. Ибн Сина. — М., 1981.

;Бо дигар забонҳо
* Gardet L. La pense religieuse d Avicenne (Ibn Sina). — Paris, 1951.
* Morewedge P. The metaphysica of Avicenna. — London, 1973.
* Nasr S.H. Three Muslim Sages. Avicenna. — Suhrawardi — lbn Arabi. — Cambridge (Mass.), 1964.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
{{Навигатсия}}
* [http://www.echo.msk.ru/programs/vsetak/50324/ ''Авиценна''. Программа «Эха Москвы» из цикла «Всё так»]
* [http://www.avicenna-sina.narod.ru/ Авиценна — биография, поэзия, труды о медицине]
* [http://www.iranica.com/articles/avicenna-index Avicenna (Encyclopædia Iranica)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160406231524/https://www.iranica.com/articles/avicenna-index |date=2016-04-06 }}


{{Мақолаи беҳтарин}}

{{Шоирони порсигӯй}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Шоирони асри X]]
[[Гурӯҳ:Шоирони асри XI]]
[[Гурӯҳ:Шоирони форсу тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Шоирони порсигӯ]]
[[Гурӯҳ:Олимони асри X]]
[[Гурӯҳ:Олимони асри XI]]
[[Гурӯҳ:Файласуфон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Файласуфони асри X]]
[[Гурӯҳ:Файласуфони асри XI]]
[[Гурӯҳ:Табибон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Табибони асри X]]
[[Гурӯҳ:Табибони асри XI]]
[[Гурӯҳ:Пизишкони асримиёнагӣ]]
[[Гурӯҳ:Ибни Сино]]</text>
      <sha1>j5mn6q3dpyficg58we8edlzf2k1wz1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рӯбоҳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2064</id>
    <revision>
      <id>1468592</id>
      <parentid>1467720</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1628" sha1="q04j48muqc3bwrfre6b7qdeezd9euqp" xml:space="preserve">{{гурӯҳ нест}}
{{Таксон
| тасвир = Vulpes_vulpes_sitting.jpg
| салтанат = Ҷонварон
| лотинӣ = Vulpes vulpes
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1758
| харита = Distribution of Vulpes Vulpes.png
| вазъи ҳифз = LC
| iucn = 23062
}}
'''Рӯбоҳи одӣ''' ё '''малла''' ({{lang-la|Vulpes vulpes}}) — [[Дарандагон|даранда]]и [[Ширхӯрон|ширхӯр]] [[Оила (таксономия)|оила]]и [[сагмонандҳо|сагмонандон]], намуди аз ҳама паҳншудатарини '''рӯбоҳон'''.

== Паҳншавӣ ==
Рӯбоҳи одӣ хеле васеъ паҳна шудааст: дар тамоми масоҳати [[Аврупо]], шимолӣ [[Африқо]] ([[Миср]], [[Алҷазоир]], [[Марокаш]], шимолӣ [[Тунис]]), қисми калони [[Осиё]] (то шимолӣ [[Ҳиндустон]], ҷанубӣ [[Чин]] ва Ҳиндухитой), дар [[Амрикои Шимолӣ]] аз минтақаи арктики то соҳилҳои Шимолӣ [[Халиҷи Мексико]]. Рӯбоҳ дар [[Австралия]] ба иқлим мусоидат шудааст ва дар тамоми материк паҳн шудааст. 
 
Аввал ҳисоб мешуд, ки дар [[Амрико]] намуди дигари рӯбоҳ зиндагӣ мекунад, аммо дар вақтҳои ҳозира ӯро ба монанди ҳамон намуд меҳисобанд.

{{Зоо-нопурра}}</text>
      <sha1>q04j48muqc3bwrfre6b7qdeezd9euqp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Кишвар</title>
    <ns>10</ns>
    <id>2073</id>
    <revision>
      <id>1468817</id>
      <parentid>1424833</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:57:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468817</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17717" sha1="fx552dfwios07xv0thpxfi947ha6lsg" xml:space="preserve">{{Қуттӣ
|исм              = Кишвар
|сарлавҳаи худкор = ҳа
|from             = {{{from|}}}

|болоӣ0           = {{#switch: {{{Мақом|}}}
  | микромиллат   = [[Микромиллат]]
  | особый        = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Мақоми махсуси баҳснок|}}} }}
  | Эътирофнашуда
  | эътирофнашуда       = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | [[Кишварҳои эътирофнашуда ва қисман эътирофшуда|Кишварҳои эътирофнашуда]] }}
  | Қисман эътирофшуда
  | қисман эътирофшуда  = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | [[Кишварҳои эътирофнашуда ва қисман эътирофшуда|Кишварҳои қисман эътирофшуда]] }}
  }}
|болоӣ            = {{қуттӣ/ном|{{{Номи тоҷикӣ|}}}|from={{{from|}}}}}
|болоӣ2           = {{қуттӣ/номи аслӣ|{{қуттӣ/номи аслӣ|{{{Номи аслӣ|}}}|from={{{from|}}}}}|from={{{from|}}}}}

|тасвир           = {{Қуттӣ/парчам ва нишон
   | парчам       = {{{Парчам|}}}
   | бари парчам  = {{{Андозаи парчам|}}}{{{андозаи парчам|}}}
   | тавсифи парчам = [[{{#if: {{{Пайванд ба парчам|}}} | {{{Пайванд ба парчам}}} | Парчам {{{Родительный падеж}}} }}|Парчам]]
   | нишон        = {{{Нишон|}}}
   | бари нишон   = {{{Андозаи нишон|}}}{{{андозаи нишон|}}}
   | тавсифи нишон = {{#if: {{{Тавсифи намоишии нишон|}}} | {{{Тавсифи намоишии нишон}}} | {{#if: {{{Ба ҷои нишон|}}} | [[{{{Ба ҷои нишон}}} {{{Родительный падеж}}}|{{{Ба ҷои нишон}}}]] | [[Нишон {{{Родительный падеж}}}|Нишон]] }} }}
  |from={{{from|}}}}}

|матн1            = {{br separated entries
  | {{#if: {{{Шиор|}}} | [[Шиор]]: ''«{{{Шиор}}}»'' }}
  | {{#if: {{{Тарҷумаи шиор|}}} | ''«{{{Тарҷумаи шиор}}}»'' }}
  }}

|матн2            = {{#if: {{{Бе гимн|}}} || {{#if: {{{Номи гимн|}}} | {{br separated entries  | [[Суруди миллӣ|Гимн]]: [[Гимн {{{Номи одӣ}}}|''«{{{Номи гимн}}}»'']]  | {{#if: {{{Тарҷумаи номи гимн|}}} | ''«{{{Тарҷумаи номи гимн}}}»'' }} }} | [[Гимн {{{Номи одӣ&lt;noinclude&gt;|&lt;/noinclude&gt;}}}|Суруди миллӣ {{{Номи одӣ&lt;noinclude&gt;|&lt;/noinclude&gt;}}}]] }}{{#if: {{{Аудио|}}} | {{#if: {{{Аудио|}}} | [[File:{{{Аудио|}}}|center]] }} }} }}

|матн3            = {{#if: {{wikidata|p242|{{{Дар харита|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}} | {{wikidata|p242|{{{Дар харита|}}}|size={{#if: {{{Андозаи харита|}}}{{{андозаи харита|}}} | {{{Андозаи харита|}}}{{{андозаи харита|}}} | 300x300px }}|caption={{{Шарҳи харита|}}}{{{шарҳи харита|}}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#if: {{{Дар харита2|}}} | &lt;br&gt;[[Акс:{{{Дар харита2}}}|{{{Андозаи харита2|{{{андозаи харита2|300x300px}}}}}}]]{{#if:{{{Шарҳи харита 2|}}}{{{шарҳи харита 2|}}}|&lt;br&gt;{{{Шарҳи харита 2|{{{шарҳи харита 2|}}}}}} }} }} }}

|сарлавҳа4        = {{{sovereignty_type|}}}

|блок5            =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |нишонагузорӣ1 = {{nobr|{{{Сана1}}}}}
  |матн1  = {{{Марҳала1|}}}
  |нишонагузорӣ2 = {{nobr|{{{Сана2}}}}}
  |матн2 = {{{Марҳала2|}}}
  |нишонагузорӣ3 = {{nobr|{{{Сана3}}}}}
  |матн3 = {{{Марҳала3|}}}
  |нишонагузорӣ4 = {{nobr|{{{Сана4}}}}}
  |матн4 = {{{Марҳала4|}}}
  |нишонагузорӣ5 = {{nobr|{{{Сана5}}}}}
  |матн5 = {{{Марҳала5|}}}
  |нишонагузорӣ6 = {{nobr|{{{Сана6}}}}}
  |матн6 = {{{Марҳала6|}}}
  |нишонагузорӣ7 = {{nobr|{{{Сана7}}}}}
  |матн7 = {{{Марҳала7|}}}
  |нишонагузорӣ8 = {{nobr|{{{Сана8}}}}}
  |матн8 = {{{Марҳала8|}}}
  |нишонагузорӣ9 = {{nobr|{{{Сана9}}}}}
  |матн9 = {{{Марҳала9|}}}
  |нишонагузорӣ10 = {{nobr|{{{Сана10}}}}}
  |матн10  = {{{Марҳала10|}}}
  |нишонагузорӣ11 = {{nobr|{{{Сана11}}}}}
  |матн11  = {{{Марҳала11|}}}
  |нишонагузорӣ12 = {{nobr|{{{Сана12}}}}}
  |матн12  = {{{Марҳала12|}}}
  |from={{{from|}}}}}

|сарлавҳа6        = -

|нишонагузорӣ7    = [[Таъсиси кишвар|{{#if: {{{Таъсисёбӣ|}}} | Таъсисёбӣ | Таъсисёбӣ }}]]
|матн7            = {{{Таъсисёбӣ|}}}
|викидода7        =

&lt;!-- МАҚОМИ БАҲСНОК --&gt;
&lt;!-- Мақоми баҳснок пур карда шуд --&gt;
|нишонагузорӣ8    = [[Таъсиси кишвар|Санаи таъсис]]
|матн8            = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Санаи таъсис|}}} }}
|викидода8        = 

|нишонагузорӣ9    = Эъломи истиқлол
|матн9            = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{#if: {{{Эъломи истиқлол|}}} | {{{Эъломи истиқлол}}} {{#if: {{{Соҳибистиқлол аз|}}} | (аз&amp;nbsp;{{{Соҳибистиқлол аз}}}) }} }} }}
|викидода9        = 

|нишонагузорӣ10   = [[Барасмиятшиносии ҳуқуқӣ-байналмилалӣ|Барасмиятшиносии дипломатӣ]]
|матн10           = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Барасмиятшиносии дипломатӣ|}}} }}
|викидода10       =

&lt;!-- Мақоми баҳснок пур карда нашуд --&gt;
|нишонагузорӣ11   = {{#if: {{{Навъи намоишии истиқлол|}}} | {{{Навъи намоишии истиқлол}}} | [[Соҳибихтиёрии давлатӣ|{{#if: {{{Санаҳои истиқлол|}}} | Санаҳо | Сана }} истиқлол]] }}
|матн11           = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} || {{#if: {{{Санаи истиқлол|}}}{{{Санаҳои истиқлол|}}} | {{{Санаи истиқлол|{{{Санаҳои истиқлол|}}}}}} {{#if: {{{Истиқлол аз|}}} | (аз&amp;nbsp;{{{Соҳибистиқлол аз}}}) }} }} }}
|викидода11       =
&lt;!-- / МАҚОМИ БАҲСНОК --&gt;

|нишонагузорӣ12   = [[Забони расмӣ|{{#if: {{{Забон|}}} | Забони расмӣ | Забонҳои расмӣ }}]]
|матн12           = {{{Забон|{{{Забонҳо|}}}}}}
|викидода12       = p37

|нишонагузорӣ13   = [[Пойтахт]]
|матн13           = {{{Пойтахт|}}}
|викидода13       = p36

|нишонагузорӣ14   = {{#if: {{{Шаҳри калонтарин|}}} | Шаҳри калонтарин | Шаҳрҳои калонтарин }}
|матн14           = {{{Шаҳри калонтарин|}}}{{{Шаҳрҳои калонтарин|}}}
|викидода14       = 

|нишонагузорӣ15   = [[Шакли идоракунии давлатӣ|Шакли идора]]
|матн15           = {{{Шакли идора|}}}
|викидода15       = 

|нишонагузорӣ16   = [[Сохторҳои идоракунии давлатӣ|Сохтори давлат]]
|матн16           = {{{Сохтори давлат|}}}

|нишонагузорӣ17   = {{{Вазифаи роҳбар 1|{{{Вазифаҳои роҳбарон}}}}}}
|матн17           = {{{Роҳбар 1|{{{Роҳбарон|}}}}}}

|нишонагузорӣ18   = {{{Вазифаи роҳбар 2}}}
|матн18           = {{{Роҳбар 2|}}}

|нишонагузорӣ19   = {{{Вазифаи роҳбар 3}}}
|матн19           = {{{Роҳбар 3|}}}

|нишонагузорӣ20   = {{{Вазифаи роҳбар 4}}}
|матн20           = {{{Роҳбар 4|}}}

|нишонагузорӣ21   = {{{Вазифаи роҳбар 5}}}
|матн21           = {{{Роҳбар 5|}}}

|нишонагузорӣ22   = {{{Вазифаи роҳбар 6}}}
|матн22           = {{{Роҳбар 6|}}}

|нишонагузорӣ23   = [[Дини давлатӣ]]
|матн23           = {{{Дини давлатӣ|}}}
|викидода23       = 

|блок24           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Қаламрави гумрукӣ|Масоҳат]]

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ
  |матн1 = {{br separated entries
    | {{шумора|{{{Масоҳат|}}}|км²}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи масоҳат|}}} | &amp;nbsp;{{nobr|([[Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат|{{{Ҷой аз рӯи масоҳат}}}-ум дар ҷаҳон]])}} }}
    | {{шумора|{{{Масоҳат2|}}}|км²}}
    }}

  |нишонагузорӣ2 = % сатҳи об
  |матн2  = {{#ifeq: {{{Фоизи об|}}} | - || {{{Фоизи об|}}} }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок25           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[{{Аҳолии давлат|{{PAGENAME}}}}]]

  |нишонагузорӣ1 = Баҳо {{#if: {{{Соли баҳо|}}} | ({{{Соли баҳо}}}) }}
  |матн1  = {{br separated entries
    | {{шумора|{{{Аҳолӣ|}}}|наф.}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи аҳолӣ}}}-ум ҷой дар ҷaҳон]]) }}
    | {{шумора|{{{Аҳолӣ2|}}}|наф.}}
    }}

  |нишонагузорӣ2 = Барӯйхатгирӣ {{#if: {{{Соли барӯйхатгирӣ|}}} | ({{{Соли барӯйхатгирӣ}}}) }}
  |матн2  = {{шумора|{{{Аҳолӣ аз рӯи барӯйхатгирӣ|}}}|наф.}}

  |нишонагузорӣ3 = [[Зичии аҳолӣ|Зичӣ]]
  |матн3  = {{шумора|{{{Зичии аҳолӣ|}}}|наф./км²}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи зичӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи зичии аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи зичӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок26           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]]

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ)|{{{Ҷой аз рӯи ММД}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок27           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;([[Баробарии қудрати харид|БҚХ]])&lt;/span&gt;

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД (БҚХ)|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД (БҚХ)}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД (БҚХ)|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ)|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ)|{{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ)}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ |{{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок28           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;(номинал)&lt;/span&gt;

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД (номинал)|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД (номинал)}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД (номинал)|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал)|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (номинал)|{{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал)}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|нишонагузорӣ29   = [[Шохиси рушди инсон|ШРИ]] {{#if: {{{Соли ҳисоби ШРИ|}}} | &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;({{{Соли ҳисоби ШРИ}}})&lt;/span&gt; }}
|матн29           = {{{ШРИ|}}}{{#if: {{{Сатҳи ШРИ|}}} | &amp;nbsp;({{{Сатҳи ШРИ}}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ШРИ|}}} | &amp;#059; {{nobr|[[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи шохиси рушди инсон|{{{Ҷой аз рӯи ШРИ}}}-ум&amp;nbsp;ҷой]]}} }}) }}
|викидода29       = 

|нишонагузорӣ30   = [[Номи аҳлият]]
|матн30           = {{{Этнохороним|}}}
|викидода30       = 

|нишонагузорӣ31   = [[Воҳиди пул]]
|матн31           = {{{Воҳиди пул|}}}
|викидода31       = P38

|нишонагузорӣ32   = [[Домени сатҳи боло|{{wikidata number switch|P78|{{{Домен|}}}|{{{Доменҳо|}}}|Интернет-домен|Интернет-доменҳо}}]]
|матн32           = {{{Домен|}}}{{{Доменҳо|}}}
|викидода32       = P78

|нишонагузорӣ33   = [[ISO 3166-1|Рамзи ISO]]
|матн33           = 
|викидода33       = P297

|нишонагузорӣ34   = [[Рӯйхати рамзҳои КБО|Рамзи КБО]]
|матн34           = 
|викидода34       = P984

|нишонагузорӣ35   = [[Феҳристи пешшумораи телефонии кишварҳо|Коди телефон]]
|матн35           = {{#if: {{{Коди телефон|}}} | {{#ifeq: {{{Коди телефон|}}} | - | - | +{{{Коди телефон}}} }} }}
|викидода35       = P474

|нишонагузорӣ36   = [[Минтақаи замонӣ|{{wikidata number switch|P421|{{{Минтақаи замонӣ|}}}|{{{Минтақаҳои замонӣ|}}}|Минтақаи замонӣ|Минтақаҳои замонӣ}}]]
|матн36           = {{{Минтақаи замонӣ|}}}{{{Минтақаҳои замонӣ|}}}
|викидода36       = P421

|нишонагузорӣ37   = Ҳаракати автомобилӣ
|матн37           = {{{Ҳаракати автомобилӣ|}}}
|викидода37       = P1622

|матн38           = {{{Эзоҳ|}}}
|сабки_матн38     = border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left;

|поёнӣ            = {{қуттӣ/Викианбор|from={{{from|}}}}}
}}{{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} || &lt;!--
--&gt;{{#if: {{{lat_deg|}}}
  | {{coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|0}}}|3={{{lat_sec|0}}}|4={{#if: {{{lat_dir|}}} | {{{lat_dir}}} | N }}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|0}}}|7={{{lon_sec|0}}}|8={{#if: {{{lon_dir|}}} | {{{lon_dir}}} | E }}|type=country|region={{{region|}}}|scale={{{CoordScale|}}}|format=dms|display=title}}
  | {{#if: {{#property: p625}} | {{wikidata|p625|type=country|region={{{region|}}}|scale={{{CoordScale|}}}|from={{{from|}}}}} | [[Гурӯҳ:Кишварҳо бе нишон додани координатаҳои ҷуғрофӣ]] }}
  }}&lt;!--
--&gt;{{#switch: {{{Мақом|}}}
  | Микромиллат
  | микромиллат         = [[Гурӯҳ:Микромиллат]]
  | Эътирофнашуда
  | эътирофнашуда       = [[Гурӯҳ:Давлатҳои эътирофнашуда]]
  | Қисман эътирофшуда
  | қисман эътирофшуда  = [[Гурӯҳ:Кишварҳои қисман эътирофшуда]]
  | махсус = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{#if: {{{Гурӯҳи махсус|}}}|[[Гурӯҳ:{{{Гурӯҳи махсус|}}}]]|[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]}} }}
  | [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
  }}&lt;!--
--&gt;{{Кишвар/Викидода}}
}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fx552dfwios07xv0thpxfi947ha6lsg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468819</id>
      <parentid>1468817</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:02:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468819</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17717" sha1="skr1nfn9oxd8xopk79m6poknjg4nt7j" xml:space="preserve">{{Қуттӣ
|исм              = Кишвар
|сарлавҳаи худкор = ҳа
|from             = {{{from|}}}

|болоӣ0           = {{#switch: {{{Мақом|}}}
  | микромиллат   = [[Микромиллат]]
  | особый        = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Мақоми махсуси баҳснок|}}} }}
  | Эътирофнашуда
  | эътирофнашуда       = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | [[Кишварҳои эътирофнашуда ва қисман эътирофшуда|Кишварҳои эътирофнашуда]] }}
  | Қисман эътирофшуда
  | қисман эътирофшуда  = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | [[Кишварҳои эътирофнашуда ва қисман эътирофшуда|Кишварҳои қисман эътирофшуда]] }}
  }}
|болоӣ            = {{қуттӣ/ном|{{{Номи тоҷикӣ|}}}|from={{{from|}}}}}
|болоӣ2           = {{қуттӣ/номи аслӣ|{{қуттӣ/номи аслӣ|{{{Номи аслӣ|}}}|from={{{from|}}}}}|from={{{from|}}}}}

|тасвир           = {{Қуттӣ/парчам ва нишон
   | парчам       = {{{Парчам|}}}
   | бари парчам  = {{{Андозаи парчам|}}}{{{андозаи парчам|}}}
   | тавсифи парчам = [[{{#if: {{{Пайванд ба парчам|}}} | {{{Пайванд ба парчам}}} | Парчам {{{Родительный падеж}}} }}|Парчам]]
   | нишон        = {{{Нишон|}}}
   | бари нишон   = {{{Андозаи нишон|}}}{{{андозаи нишон|}}}
   | тавсифи нишон = {{#if: {{{Тавсифи намоишии нишон|}}} | {{{Тавсифи намоишии нишон}}} | {{#if: {{{Ба ҷои нишон|}}} | [[{{{Ба ҷои нишон}}} {{{Родительный падеж}}}|{{{Ба ҷои нишон}}}]] | [[Нишон {{{Родительный падеж}}}|Нишон]] }} }}
  |from={{{from|}}}}}

|матн1            = {{br separated entries
  | {{#if: {{{Шиор|}}} | [[Шиор]]: ''«{{{Шиор}}}»'' }}
  | {{#if: {{{Тарҷумаи шиор|}}} | ''«{{{Тарҷумаи шиор}}}»'' }}
  }}

|матн2            = {{#if: {{{Бе гимн|}}} || {{#if: {{{Номи гимн|}}} | {{br separated entries  | [[Суруди миллӣ|Гимн]]: [[Гимн {{{Номи одӣ}}}|''«{{{Номи гимн}}}»'']]  | {{#if: {{{Тарҷумаи номи гимн|}}} | ''«{{{Тарҷумаи номи гимн}}}»'' }} }} | [[Гимн {{{Номи одӣ&lt;noinclude&gt;|&lt;/noinclude&gt;}}}|Суруди миллӣ {{{Номи одӣ&lt;noinclude&gt;|&lt;/noinclude&gt;}}}]] }}{{#if: {{{Аудио|}}} | {{#if: {{{Аудио|}}} | [[File:{{{Аудио|}}}|center]] }} }} }}

|матн3            = {{#if: {{wikidata|p242|{{{Дар харита|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}} | {{wikidata|p242|{{{Дар харита|}}}|size={{#if: {{{Андозаи харита|}}}{{{андозаи харита|}}} | {{{Андозаи харита|}}}{{{андозаи харита|}}} | 300x300px }}|caption={{{Шарҳи харита|}}}{{{шарҳи харита|}}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#if: {{{Дар харита2|}}} | &lt;br&gt;[[Акс:{{{Дар харита2}}}|{{{Андозаи харита2|{{{андозаи харита2|300x300px}}}}}}]]{{#if:{{{Шарҳи харита 2|}}}{{{шарҳи харита 2|}}}|&lt;br&gt;{{{Шарҳи харита 2|{{{шарҳи харита 2|}}}}}} }} }} }}

|сарлавҳа4        = {{{sovereignty_type|}}}

|блок5            =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |нишонагузорӣ1 = {{nobr|{{{Сана1}}}}}
  |матн1  = {{{Марҳала1|}}}
  |нишонагузорӣ2 = {{nobr|{{{Сана2}}}}}
  |матн2 = {{{Марҳала2|}}}
  |нишонагузорӣ3 = {{nobr|{{{Сана3}}}}}
  |матн3 = {{{Марҳала3|}}}
  |нишонагузорӣ4 = {{nobr|{{{Сана4}}}}}
  |матн4 = {{{Марҳала4|}}}
  |нишонагузорӣ5 = {{nobr|{{{Сана5}}}}}
  |матн5 = {{{Марҳала5|}}}
  |нишонагузорӣ6 = {{nobr|{{{Сана6}}}}}
  |матн6 = {{{Марҳала6|}}}
  |нишонагузорӣ7 = {{nobr|{{{Сана7}}}}}
  |матн7 = {{{Марҳала7|}}}
  |нишонагузорӣ8 = {{nobr|{{{Сана8}}}}}
  |матн8 = {{{Марҳала8|}}}
  |нишонагузорӣ9 = {{nobr|{{{Сана9}}}}}
  |матн9 = {{{Марҳала9|}}}
  |нишонагузорӣ10 = {{nobr|{{{Сана10}}}}}
  |матн10  = {{{Марҳала10|}}}
  |нишонагузорӣ11 = {{nobr|{{{Сана11}}}}}
  |матн11  = {{{Марҳала11|}}}
  |нишонагузорӣ12 = {{nobr|{{{Сана12}}}}}
  |матн12  = {{{Марҳала12|}}}
  |from={{{from|}}}}}

|сарлавҳа6        = -

|нишонагузорӣ7    = [[Таъсиси кишвар|{{#if: {{{Таъсисёбӣ|}}} | Таъсисёбӣ | Таъсисёбӣ }}]]
|матн7            = {{{Таъсисёбӣ|}}}
|викидода7        =

&lt;!-- МАҚОМИ БАҲСНОК --&gt;
&lt;!-- Мақоми баҳснок пур карда шуд --&gt;
|нишонагузорӣ8    = [[Таъсиси кишвар|Санаи таъсис]]
|матн8            = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Санаи таъсис|}}} }}
|викидода8        = 

|нишонагузорӣ9    = Эъломи истиқлол
|матн9            = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{#if: {{{Эъломи истиқлол|}}} | {{{Эъломи истиқлол}}} {{#if: {{{Соҳибистиқлол аз|}}} | (аз&amp;nbsp;{{{Соҳибистиқлол аз}}}) }} }} }}
|викидода9        = 

|нишонагузорӣ10   = [[Барасмиятшиносии ҳуқуқӣ-байналмилалӣ|Барасмиятшиносии дипломатӣ]]
|матн10           = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Барасмиятшиносии дипломатӣ|}}} }}
|викидода10       =

&lt;!-- Мақоми баҳснок пур карда нашуд --&gt;
|нишонагузорӣ11   = {{#if: {{{Навъи намоишии истиқлол|}}} | {{{Навъи намоишии истиқлол}}} | [[Соҳибихтиёрии давлатӣ|{{#if: {{{Санаҳои истиқлол|}}} | Санаҳо | Сана }} истиқлол]] }}
|матн11           = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} || {{#if: {{{Санаи истиқлол|}}}{{{Санаҳои истиқлол|}}} | {{{Санаи истиқлол|{{{Санаҳои истиқлол|}}}}}} {{#if: {{{Истиқлол аз|}}} | (аз&amp;nbsp;{{{Соҳибистиқлол аз}}}) }} }} }}
|викидода11       =
&lt;!-- / МАҚОМИ БАҲСНОК --&gt;

|нишонагузорӣ12   = [[Забони расмӣ|{{#if: {{{Забон|}}} | Забони расмӣ | Забонҳои расмӣ }}]]
|матн12           = {{{Забон|{{{Забонҳо|}}}}}}
|викидода12       = p37

|нишонагузорӣ13   = [[Пойтахт]]
|матн13           = {{{Пойтахт|}}}
|викидода13       = p36

|нишонагузорӣ14   = {{#if: {{{Шаҳри калонтарин|}}} | Шаҳри калонтарин | Шаҳрҳои калонтарин }}
|матн14           = {{{Шаҳри калонтарин|}}}{{{Шаҳрҳои калонтарин|}}}
|викидода14       = 

|нишонагузорӣ15   = [[Шакли идоракунии давлатӣ|Шакли идора]]
|матн15           = {{{Шакли идора|}}}
|викидода15       = 

|нишонагузорӣ16   = [[Сохторҳои идоракунии давлатӣ|Сохтори давлат]]
|матн16           = {{{Сохтори давлат|}}}

|нишонагузорӣ17   = {{{Вазифаи роҳбар 1|{{{Вазифаҳои роҳбарон}}}}}}
|матн17           = {{{Роҳбар 1|{{{Роҳбарон|}}}}}}

|нишонагузорӣ18   = {{{Вазифаи роҳбар 2}}}
|матн18           = {{{Роҳбар 2|}}}

|нишонагузорӣ19   = {{{Вазифаи роҳбар 3}}}
|матн19           = {{{Роҳбар 3|}}}

|нишонагузорӣ20   = {{{Вазифаи роҳбар 4}}}
|матн20           = {{{Роҳбар 4|}}}

|нишонагузорӣ21   = {{{Вазифаи роҳбар 5}}}
|матн21           = {{{Роҳбар 5|}}}

|нишонагузорӣ22   = {{{Вазифаи роҳбар 6}}}
|матн22           = {{{Роҳбар 6|}}}

|нишонагузорӣ23   = [[Дини давлатӣ]]
|матн23           = {{{Дини давлатӣ|}}}
|викидода23       = 

|блок24           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Қаламрави гумрукӣ|Масоҳат]]

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ
  |матн1 = {{br separated entries
    | {{шумора|{{{Масоҳат|}}}|км²}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи масоҳат|}}} | &amp;nbsp;{{nobr|([[Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат|{{{Ҷой аз рӯи масоҳат}}}-ум дар ҷаҳон]])}} }}
    | {{шумора|{{{Масоҳат2|}}}|км²}}
    }}

  |нишонагузорӣ2 = % сатҳи об
  |матн2  = {{#ifeq: {{{Фоизи об|}}} | - || {{{Фоизи об|}}} }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок25           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[{{Аҳолии давлат|{{PAGENAME}}}}]]

  |нишонагузорӣ1 = Баҳо {{#if: {{{Соли баҳо|}}} | ({{{Соли баҳо}}}) }}
  |матн1  = {{br separated entries
    | {{шумора|{{{Аҳолӣ|}}}|наф.}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи аҳолӣ}}}-ум ҷой дар ҷaҳон]]) }}
    | {{шумора|{{{Аҳолӣ2|}}}|наф.}}
    }}

  |нишонагузорӣ2 = Барӯйхатгирӣ {{#if: {{{Соли барӯйхатгирӣ|}}} | ({{{Соли барӯйхатгирӣ}}}) }}
  |матн2  = {{шумора|{{{Аҳолӣ аз рӯи барӯйхатгирӣ|}}}|наф.}}

  |нишонагузорӣ3 = [[Зичии аҳолӣ|Зичӣ]]
  |матн3  = {{шумора|{{{Зичии аҳолӣ|}}}|наф./км²}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи зичӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи зичии аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи зичӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок26           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]]

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ)|{{{Ҷой аз рӯи ММД}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок27           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;([[Баробарии қудрати харид|БҚХ]])&lt;/span&gt;

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД (БҚХ)|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД (БҚХ)}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД (БҚХ)|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ)|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ)|{{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ)}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ |{{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок28           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;(номинал)&lt;/span&gt;

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД (номинал)|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД (номинал)}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД (номинал)|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал)|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (номинал)|{{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал)}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|нишонагузорӣ29   = [[Шохиси рушди инсон|ШРИ]] {{#if: {{{Соли ҳисоби ШРИ|}}} | &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;({{{Соли ҳисоби ШРИ}}})&lt;/span&gt; }}
|матн29           = {{{ШРИ|}}}{{#if: {{{Сатҳи ШРИ|}}} | &amp;nbsp;({{{Сатҳи ШРИ}}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ШРИ|}}} | &amp;#059; {{nobr|[[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи шохиси рушди инсон|{{{Ҷой аз рӯи ШРИ}}}-ум&amp;nbsp;ҷой]]}} }}) }}
|викидода29       = 

|нишонагузорӣ30   = [[Номи аҳлият]]
|матн30           = {{{Этнохороним|}}}
|викидода30       = 

|нишонагузорӣ31   = [[Воҳиди пул]]
|матн31           = {{{Воҳиди пул|}}}
|викидода31       = P38

|нишонагузорӣ32   = [[Домени сатҳи боло|{{wikidata number switch|P78|{{{Домен|}}}|{{{Доменҳо|}}}|Интернет-домен|Интернет-доменҳо}}]]
|матн32           = {{{Домен|}}}{{{Доменҳо|}}}
|викидода32       = P78

|нишонагузорӣ33   = [[ISO 3166-1|Рамзи ISO]]
|матн33           = 
|викидода33       = P297

|нишонагузорӣ34   = [[Рӯйхати рамзҳои КБО|Рамзи КБО]]
|матн34           = 
|викидода34       = P984

|нишонагузорӣ35   = [[Феҳристи пешшумораи телефонии кишварҳо|Коди телефон]]
|матн35           = {{#if: {{{Коди телефон|}}} | {{#ifeq: {{{Коди телефон|}}} | - | - | +{{{Коди телефон}}} }} }}
|викидода35       = P474

|нишонагузорӣ36   = [[Минтақаи замонӣ|{{wikidata number switch|P421|{{{Минтақаи замонӣ|}}}|{{{Минтақаҳои замонӣ|}}}|Минтақаи замонӣ|Минтақаҳои замонӣ}}]]
|матн36           = {{{Минтақаи замонӣ|}}}{{{Минтақаҳои замонӣ|}}}
|викидода36       = P421

|нишонагузорӣ37   = Ҳаракати автомобилӣ
|матн37           = {{{Ҳаракати автомобилӣ|}}}
|викидода37       = P1622

|матн38           = {{{Эзоҳ|}}}
|сабки_матн38     = border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left;

|поёнӣ            = {{қуттӣ/Викианбор|from={{{from|}}}}}
}}{{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} || &lt;!--
--&gt;{{#if: {{{lat_deg|}}}
  | {{coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|0}}}|3={{{lat_sec|0}}}|4={{#if: {{{lat_dir|}}} | {{{lat_dir}}} | N }}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|0}}}|7={{{lon_sec|0}}}|8={{#if: {{{lon_dir|}}} | {{{lon_dir}}} | E }}|type=country|region={{{region|}}}|scale={{{CoordScale|}}}|format=dms|display=title}}
  | {{#if: {{#property: p625}} | {{wikidata|p625|type=country|region={{{region|}}}|scale={{{CoordScale|}}}|from={{{from|}}}}} | [[Гурӯҳ:Кишварҳо бе нишон додани координатаҳои ҷуғрофӣ]] }}
  }}&lt;!--
--&gt;{{#switch: {{{Мақом|}}}
  | Микромиллат
  | микромиллат         = [[Гурӯҳ:Микромиллат]]
  | Эътирофнашуда
  | эътирофнашуда       = [[Гурӯҳ:Давлатҳои эътирофнашуда]]
  | Қисман эътирофшуда
  | қисман эътирофшуда  = [[Гурӯҳ:Кишварҳои қисман эътирофшуда]]
  | махсус = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{#if: {{{Гурӯҳи махсус|}}}|[[Гурӯҳ:{{{Гурӯҳи махсус|}}}]]|[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]}} }}
  | [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
  }}&lt;!--
--&gt;{{Давлат/Викидода}}
}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>skr1nfn9oxd8xopk79m6poknjg4nt7j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468821</id>
      <parentid>1468819</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:05:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468821</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17661" sha1="f4bod2gzd0sj2ac2pdgbwksw5u97oc5" xml:space="preserve">{{Қуттӣ
|исм              = Кишвар
|сарлавҳаи худкор = ҳа
|from             = {{{from|}}}

|болоӣ0           = {{#switch: {{{Мақом|}}}
  | микромиллат   = [[Микромиллат]]
  | особый        = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Мақоми махсуси баҳснок|}}} }}
  | Эътирофнашуда
  | эътирофнашуда       = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | [[Кишварҳои эътирофнашуда ва қисман эътирофшуда|Кишварҳои эътирофнашуда]] }}
  | Қисман эътирофшуда
  | қисман эътирофшуда  = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | [[Кишварҳои эътирофнашуда ва қисман эътирофшуда|Кишварҳои қисман эътирофшуда]] }}
  }}
|болоӣ            = {{қуттӣ/ном|{{{Номи тоҷикӣ|}}}|from={{{from|}}}}}
|болоӣ2           = {{қуттӣ/номи аслӣ|{{қуттӣ/номи аслӣ|{{{Номи аслӣ|}}}|from={{{from|}}}}}|from={{{from|}}}}}

|тасвир           = {{Қуттӣ/парчам ва нишон
   | парчам       = {{{Парчам|}}}
   | бари парчам  = {{{Андозаи парчам|}}}{{{андозаи парчам|}}}
   | тавсифи парчам = [[{{#if: {{{Пайванд ба парчам|}}} | {{{Пайванд ба парчам}}} | Парчам {{{Родительный падеж}}} }}|Парчам]]
   | нишон        = {{{Нишон|}}}
   | бари нишон   = {{{Андозаи нишон|}}}{{{андозаи нишон|}}}
   | тавсифи нишон = {{#if: {{{Тавсифи намоишии нишон|}}} | {{{Тавсифи намоишии нишон}}} | {{#if: {{{Ба ҷои нишон|}}} | [[{{{Ба ҷои нишон}}} {{{Родительный падеж}}}|{{{Ба ҷои нишон}}}]] | [[Нишон {{{Родительный падеж}}}|Нишон]] }} }}
  |from={{{from|}}}}}

|матн1            = {{br separated entries
  | {{#if: {{{Шиор|}}} | [[Шиор]]: ''«{{{Шиор}}}»'' }}
  | {{#if: {{{Тарҷумаи шиор|}}} | ''«{{{Тарҷумаи шиор}}}»'' }}
  }}

|матн2            = {{#if: {{{Бе суруди миллӣ|}}} || {{#if: {{{Номи суруди миллӣ|}}} | [[Суруди миллӣ]]: [[Суруди миллии {{{Номи одӣ}}}|''«{{{Номи суруди миллӣ}}}»'']] | [[Суруди миллии {{{Номи одӣ}}}|Суруди миллии {{{Номи одӣ}}}]]}}{{#if: {{{Аудио|}}} | &lt;div class=&quot;center&quot; style=&quot;margin-top:0.5em;&quot;&gt;{{#if: {{{Аудио|}}} |[[File:{{{Аудио|}}}|100px|noicon]]}} }}&lt;/div&gt; }}

|матн3            = {{#if: {{wikidata|p242|{{{Дар харита|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}} | {{wikidata|p242|{{{Дар харита|}}}|size={{#if: {{{Андозаи харита|}}}{{{андозаи харита|}}} | {{{Андозаи харита|}}}{{{андозаи харита|}}} | 300x300px }}|caption={{{Шарҳи харита|}}}{{{шарҳи харита|}}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#if: {{{Дар харита2|}}} | &lt;br&gt;[[Акс:{{{Дар харита2}}}|{{{Андозаи харита2|{{{андозаи харита2|300x300px}}}}}}]]{{#if:{{{Шарҳи харита 2|}}}{{{шарҳи харита 2|}}}|&lt;br&gt;{{{Шарҳи харита 2|{{{шарҳи харита 2|}}}}}} }} }} }}

|сарлавҳа4        = {{{sovereignty_type|}}}

|блок5            =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |нишонагузорӣ1 = {{nobr|{{{Сана1}}}}}
  |матн1  = {{{Марҳала1|}}}
  |нишонагузорӣ2 = {{nobr|{{{Сана2}}}}}
  |матн2 = {{{Марҳала2|}}}
  |нишонагузорӣ3 = {{nobr|{{{Сана3}}}}}
  |матн3 = {{{Марҳала3|}}}
  |нишонагузорӣ4 = {{nobr|{{{Сана4}}}}}
  |матн4 = {{{Марҳала4|}}}
  |нишонагузорӣ5 = {{nobr|{{{Сана5}}}}}
  |матн5 = {{{Марҳала5|}}}
  |нишонагузорӣ6 = {{nobr|{{{Сана6}}}}}
  |матн6 = {{{Марҳала6|}}}
  |нишонагузорӣ7 = {{nobr|{{{Сана7}}}}}
  |матн7 = {{{Марҳала7|}}}
  |нишонагузорӣ8 = {{nobr|{{{Сана8}}}}}
  |матн8 = {{{Марҳала8|}}}
  |нишонагузорӣ9 = {{nobr|{{{Сана9}}}}}
  |матн9 = {{{Марҳала9|}}}
  |нишонагузорӣ10 = {{nobr|{{{Сана10}}}}}
  |матн10  = {{{Марҳала10|}}}
  |нишонагузорӣ11 = {{nobr|{{{Сана11}}}}}
  |матн11  = {{{Марҳала11|}}}
  |нишонагузорӣ12 = {{nobr|{{{Сана12}}}}}
  |матн12  = {{{Марҳала12|}}}
  |from={{{from|}}}}}

|сарлавҳа6        = -

|нишонагузорӣ7    = [[Таъсиси кишвар|{{#if: {{{Таъсисёбӣ|}}} | Таъсисёбӣ | Таъсисёбӣ }}]]
|матн7            = {{{Таъсисёбӣ|}}}
|викидода7        =

&lt;!-- МАҚОМИ БАҲСНОК --&gt;
&lt;!-- Мақоми баҳснок пур карда шуд --&gt;
|нишонагузорӣ8    = [[Таъсиси кишвар|Санаи таъсис]]
|матн8            = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Санаи таъсис|}}} }}
|викидода8        = 

|нишонагузорӣ9    = Эъломи истиқлол
|матн9            = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{#if: {{{Эъломи истиқлол|}}} | {{{Эъломи истиқлол}}} {{#if: {{{Соҳибистиқлол аз|}}} | (аз&amp;nbsp;{{{Соҳибистиқлол аз}}}) }} }} }}
|викидода9        = 

|нишонагузорӣ10   = [[Барасмиятшиносии ҳуқуқӣ-байналмилалӣ|Барасмиятшиносии дипломатӣ]]
|матн10           = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Барасмиятшиносии дипломатӣ|}}} }}
|викидода10       =

&lt;!-- Мақоми баҳснок пур карда нашуд --&gt;
|нишонагузорӣ11   = {{#if: {{{Навъи намоишии истиқлол|}}} | {{{Навъи намоишии истиқлол}}} | [[Соҳибихтиёрии давлатӣ|{{#if: {{{Санаҳои истиқлол|}}} | Санаҳо | Сана }} истиқлол]] }}
|матн11           = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} || {{#if: {{{Санаи истиқлол|}}}{{{Санаҳои истиқлол|}}} | {{{Санаи истиқлол|{{{Санаҳои истиқлол|}}}}}} {{#if: {{{Истиқлол аз|}}} | (аз&amp;nbsp;{{{Соҳибистиқлол аз}}}) }} }} }}
|викидода11       =
&lt;!-- / МАҚОМИ БАҲСНОК --&gt;

|нишонагузорӣ12   = [[Забони расмӣ|{{#if: {{{Забон|}}} | Забони расмӣ | Забонҳои расмӣ }}]]
|матн12           = {{{Забон|{{{Забонҳо|}}}}}}
|викидода12       = p37

|нишонагузорӣ13   = [[Пойтахт]]
|матн13           = {{{Пойтахт|}}}
|викидода13       = p36

|нишонагузорӣ14   = {{#if: {{{Шаҳри калонтарин|}}} | Шаҳри калонтарин | Шаҳрҳои калонтарин }}
|матн14           = {{{Шаҳри калонтарин|}}}{{{Шаҳрҳои калонтарин|}}}
|викидода14       = 

|нишонагузорӣ15   = [[Шакли идоракунии давлатӣ|Шакли идора]]
|матн15           = {{{Шакли идора|}}}
|викидода15       = 

|нишонагузорӣ16   = [[Сохторҳои идоракунии давлатӣ|Сохтори давлат]]
|матн16           = {{{Сохтори давлат|}}}

|нишонагузорӣ17   = {{{Вазифаи роҳбар 1|{{{Вазифаҳои роҳбарон}}}}}}
|матн17           = {{{Роҳбар 1|{{{Роҳбарон|}}}}}}

|нишонагузорӣ18   = {{{Вазифаи роҳбар 2}}}
|матн18           = {{{Роҳбар 2|}}}

|нишонагузорӣ19   = {{{Вазифаи роҳбар 3}}}
|матн19           = {{{Роҳбар 3|}}}

|нишонагузорӣ20   = {{{Вазифаи роҳбар 4}}}
|матн20           = {{{Роҳбар 4|}}}

|нишонагузорӣ21   = {{{Вазифаи роҳбар 5}}}
|матн21           = {{{Роҳбар 5|}}}

|нишонагузорӣ22   = {{{Вазифаи роҳбар 6}}}
|матн22           = {{{Роҳбар 6|}}}

|нишонагузорӣ23   = [[Дини давлатӣ]]
|матн23           = {{{Дини давлатӣ|}}}
|викидода23       = 

|блок24           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Қаламрави гумрукӣ|Масоҳат]]

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ
  |матн1 = {{br separated entries
    | {{шумора|{{{Масоҳат|}}}|км²}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи масоҳат|}}} | &amp;nbsp;{{nobr|([[Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат|{{{Ҷой аз рӯи масоҳат}}}-ум дар ҷаҳон]])}} }}
    | {{шумора|{{{Масоҳат2|}}}|км²}}
    }}

  |нишонагузорӣ2 = % сатҳи об
  |матн2  = {{#ifeq: {{{Фоизи об|}}} | - || {{{Фоизи об|}}} }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок25           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[{{Аҳолии давлат|{{PAGENAME}}}}]]

  |нишонагузорӣ1 = Баҳо {{#if: {{{Соли баҳо|}}} | ({{{Соли баҳо}}}) }}
  |матн1  = {{br separated entries
    | {{шумора|{{{Аҳолӣ|}}}|наф.}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи аҳолӣ}}}-ум ҷой дар ҷaҳон]]) }}
    | {{шумора|{{{Аҳолӣ2|}}}|наф.}}
    }}

  |нишонагузорӣ2 = Барӯйхатгирӣ {{#if: {{{Соли барӯйхатгирӣ|}}} | ({{{Соли барӯйхатгирӣ}}}) }}
  |матн2  = {{шумора|{{{Аҳолӣ аз рӯи барӯйхатгирӣ|}}}|наф.}}

  |нишонагузорӣ3 = [[Зичии аҳолӣ|Зичӣ]]
  |матн3  = {{шумора|{{{Зичии аҳолӣ|}}}|наф./км²}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи зичӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи зичии аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи зичӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок26           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]]

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ)|{{{Ҷой аз рӯи ММД}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок27           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;([[Баробарии қудрати харид|БҚХ]])&lt;/span&gt;

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД (БҚХ)|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД (БҚХ)}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД (БҚХ)|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ)|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ)|{{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ)}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ |{{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок28           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;(номинал)&lt;/span&gt;

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД (номинал)|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД (номинал)}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД (номинал)|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал)|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (номинал)|{{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал)}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|нишонагузорӣ29   = [[Шохиси рушди инсон|ШРИ]] {{#if: {{{Соли ҳисоби ШРИ|}}} | &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;({{{Соли ҳисоби ШРИ}}})&lt;/span&gt; }}
|матн29           = {{{ШРИ|}}}{{#if: {{{Сатҳи ШРИ|}}} | &amp;nbsp;({{{Сатҳи ШРИ}}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ШРИ|}}} | &amp;#059; {{nobr|[[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи шохиси рушди инсон|{{{Ҷой аз рӯи ШРИ}}}-ум&amp;nbsp;ҷой]]}} }}) }}
|викидода29       = 

|нишонагузорӣ30   = [[Номи аҳлият]]
|матн30           = {{{Этнохороним|}}}
|викидода30       = 

|нишонагузорӣ31   = [[Воҳиди пул]]
|матн31           = {{{Воҳиди пул|}}}
|викидода31       = P38

|нишонагузорӣ32   = [[Домени сатҳи боло|{{wikidata number switch|P78|{{{Домен|}}}|{{{Доменҳо|}}}|Интернет-домен|Интернет-доменҳо}}]]
|матн32           = {{{Домен|}}}{{{Доменҳо|}}}
|викидода32       = P78

|нишонагузорӣ33   = [[ISO 3166-1|Рамзи ISO]]
|матн33           = 
|викидода33       = P297

|нишонагузорӣ34   = [[Рӯйхати рамзҳои КБО|Рамзи КБО]]
|матн34           = 
|викидода34       = P984

|нишонагузорӣ35   = [[Феҳристи пешшумораи телефонии кишварҳо|Коди телефон]]
|матн35           = {{#if: {{{Коди телефон|}}} | {{#ifeq: {{{Коди телефон|}}} | - | - | +{{{Коди телефон}}} }} }}
|викидода35       = P474

|нишонагузорӣ36   = [[Минтақаи замонӣ|{{wikidata number switch|P421|{{{Минтақаи замонӣ|}}}|{{{Минтақаҳои замонӣ|}}}|Минтақаи замонӣ|Минтақаҳои замонӣ}}]]
|матн36           = {{{Минтақаи замонӣ|}}}{{{Минтақаҳои замонӣ|}}}
|викидода36       = P421

|нишонагузорӣ37   = Ҳаракати автомобилӣ
|матн37           = {{{Ҳаракати автомобилӣ|}}}
|викидода37       = P1622

|матн38           = {{{Эзоҳ|}}}
|сабки_матн38     = border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left;

|поёнӣ            = {{қуттӣ/Викианбор|from={{{from|}}}}}
}}{{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} || &lt;!--
--&gt;{{#if: {{{lat_deg|}}}
  | {{coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|0}}}|3={{{lat_sec|0}}}|4={{#if: {{{lat_dir|}}} | {{{lat_dir}}} | N }}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|0}}}|7={{{lon_sec|0}}}|8={{#if: {{{lon_dir|}}} | {{{lon_dir}}} | E }}|type=country|region={{{region|}}}|scale={{{CoordScale|}}}|format=dms|display=title}}
  | {{#if: {{#property: p625}} | {{wikidata|p625|type=country|region={{{region|}}}|scale={{{CoordScale|}}}|from={{{from|}}}}} | [[Гурӯҳ:Кишварҳо бе нишон додани координатаҳои ҷуғрофӣ]] }}
  }}&lt;!--
--&gt;{{#switch: {{{Мақом|}}}
  | Микромиллат
  | микромиллат         = [[Гурӯҳ:Микромиллат]]
  | Эътирофнашуда
  | эътирофнашуда       = [[Гурӯҳ:Давлатҳои эътирофнашуда]]
  | Қисман эътирофшуда
  | қисман эътирофшуда  = [[Гурӯҳ:Кишварҳои қисман эътирофшуда]]
  | махсус = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{#if: {{{Гурӯҳи махсус|}}}|[[Гурӯҳ:{{{Гурӯҳи махсус|}}}]]|[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]}} }}
  | [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
  }}&lt;!--
--&gt;{{Давлат/Викидода}}
}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>f4bod2gzd0sj2ac2pdgbwksw5u97oc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468822</id>
      <parentid>1468821</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:16:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Ботили нусхаи [[Special:Diff/1468821|1468821]] аз тарафи [[Special:Contributions/Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[User talk:Yoonoos.tj|Баҳс]])</comment>
      <origin>1468822</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17717" sha1="skr1nfn9oxd8xopk79m6poknjg4nt7j" xml:space="preserve">{{Қуттӣ
|исм              = Кишвар
|сарлавҳаи худкор = ҳа
|from             = {{{from|}}}

|болоӣ0           = {{#switch: {{{Мақом|}}}
  | микромиллат   = [[Микромиллат]]
  | особый        = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Мақоми махсуси баҳснок|}}} }}
  | Эътирофнашуда
  | эътирофнашуда       = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | [[Кишварҳои эътирофнашуда ва қисман эътирофшуда|Кишварҳои эътирофнашуда]] }}
  | Қисман эътирофшуда
  | қисман эътирофшуда  = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | [[Кишварҳои эътирофнашуда ва қисман эътирофшуда|Кишварҳои қисман эътирофшуда]] }}
  }}
|болоӣ            = {{қуттӣ/ном|{{{Номи тоҷикӣ|}}}|from={{{from|}}}}}
|болоӣ2           = {{қуттӣ/номи аслӣ|{{қуттӣ/номи аслӣ|{{{Номи аслӣ|}}}|from={{{from|}}}}}|from={{{from|}}}}}

|тасвир           = {{Қуттӣ/парчам ва нишон
   | парчам       = {{{Парчам|}}}
   | бари парчам  = {{{Андозаи парчам|}}}{{{андозаи парчам|}}}
   | тавсифи парчам = [[{{#if: {{{Пайванд ба парчам|}}} | {{{Пайванд ба парчам}}} | Парчам {{{Родительный падеж}}} }}|Парчам]]
   | нишон        = {{{Нишон|}}}
   | бари нишон   = {{{Андозаи нишон|}}}{{{андозаи нишон|}}}
   | тавсифи нишон = {{#if: {{{Тавсифи намоишии нишон|}}} | {{{Тавсифи намоишии нишон}}} | {{#if: {{{Ба ҷои нишон|}}} | [[{{{Ба ҷои нишон}}} {{{Родительный падеж}}}|{{{Ба ҷои нишон}}}]] | [[Нишон {{{Родительный падеж}}}|Нишон]] }} }}
  |from={{{from|}}}}}

|матн1            = {{br separated entries
  | {{#if: {{{Шиор|}}} | [[Шиор]]: ''«{{{Шиор}}}»'' }}
  | {{#if: {{{Тарҷумаи шиор|}}} | ''«{{{Тарҷумаи шиор}}}»'' }}
  }}

|матн2            = {{#if: {{{Бе гимн|}}} || {{#if: {{{Номи гимн|}}} | {{br separated entries  | [[Суруди миллӣ|Гимн]]: [[Гимн {{{Номи одӣ}}}|''«{{{Номи гимн}}}»'']]  | {{#if: {{{Тарҷумаи номи гимн|}}} | ''«{{{Тарҷумаи номи гимн}}}»'' }} }} | [[Гимн {{{Номи одӣ&lt;noinclude&gt;|&lt;/noinclude&gt;}}}|Суруди миллӣ {{{Номи одӣ&lt;noinclude&gt;|&lt;/noinclude&gt;}}}]] }}{{#if: {{{Аудио|}}} | {{#if: {{{Аудио|}}} | [[File:{{{Аудио|}}}|center]] }} }} }}

|матн3            = {{#if: {{wikidata|p242|{{{Дар харита|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}} | {{wikidata|p242|{{{Дар харита|}}}|size={{#if: {{{Андозаи харита|}}}{{{андозаи харита|}}} | {{{Андозаи харита|}}}{{{андозаи харита|}}} | 300x300px }}|caption={{{Шарҳи харита|}}}{{{шарҳи харита|}}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#if: {{{Дар харита2|}}} | &lt;br&gt;[[Акс:{{{Дар харита2}}}|{{{Андозаи харита2|{{{андозаи харита2|300x300px}}}}}}]]{{#if:{{{Шарҳи харита 2|}}}{{{шарҳи харита 2|}}}|&lt;br&gt;{{{Шарҳи харита 2|{{{шарҳи харита 2|}}}}}} }} }} }}

|сарлавҳа4        = {{{sovereignty_type|}}}

|блок5            =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |нишонагузорӣ1 = {{nobr|{{{Сана1}}}}}
  |матн1  = {{{Марҳала1|}}}
  |нишонагузорӣ2 = {{nobr|{{{Сана2}}}}}
  |матн2 = {{{Марҳала2|}}}
  |нишонагузорӣ3 = {{nobr|{{{Сана3}}}}}
  |матн3 = {{{Марҳала3|}}}
  |нишонагузорӣ4 = {{nobr|{{{Сана4}}}}}
  |матн4 = {{{Марҳала4|}}}
  |нишонагузорӣ5 = {{nobr|{{{Сана5}}}}}
  |матн5 = {{{Марҳала5|}}}
  |нишонагузорӣ6 = {{nobr|{{{Сана6}}}}}
  |матн6 = {{{Марҳала6|}}}
  |нишонагузорӣ7 = {{nobr|{{{Сана7}}}}}
  |матн7 = {{{Марҳала7|}}}
  |нишонагузорӣ8 = {{nobr|{{{Сана8}}}}}
  |матн8 = {{{Марҳала8|}}}
  |нишонагузорӣ9 = {{nobr|{{{Сана9}}}}}
  |матн9 = {{{Марҳала9|}}}
  |нишонагузорӣ10 = {{nobr|{{{Сана10}}}}}
  |матн10  = {{{Марҳала10|}}}
  |нишонагузорӣ11 = {{nobr|{{{Сана11}}}}}
  |матн11  = {{{Марҳала11|}}}
  |нишонагузорӣ12 = {{nobr|{{{Сана12}}}}}
  |матн12  = {{{Марҳала12|}}}
  |from={{{from|}}}}}

|сарлавҳа6        = -

|нишонагузорӣ7    = [[Таъсиси кишвар|{{#if: {{{Таъсисёбӣ|}}} | Таъсисёбӣ | Таъсисёбӣ }}]]
|матн7            = {{{Таъсисёбӣ|}}}
|викидода7        =

&lt;!-- МАҚОМИ БАҲСНОК --&gt;
&lt;!-- Мақоми баҳснок пур карда шуд --&gt;
|нишонагузорӣ8    = [[Таъсиси кишвар|Санаи таъсис]]
|матн8            = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Санаи таъсис|}}} }}
|викидода8        = 

|нишонагузорӣ9    = Эъломи истиқлол
|матн9            = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{#if: {{{Эъломи истиқлол|}}} | {{{Эъломи истиқлол}}} {{#if: {{{Соҳибистиқлол аз|}}} | (аз&amp;nbsp;{{{Соҳибистиқлол аз}}}) }} }} }}
|викидода9        = 

|нишонагузорӣ10   = [[Барасмиятшиносии ҳуқуқӣ-байналмилалӣ|Барасмиятшиносии дипломатӣ]]
|матн10           = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{{Барасмиятшиносии дипломатӣ|}}} }}
|викидода10       =

&lt;!-- Мақоми баҳснок пур карда нашуд --&gt;
|нишонагузорӣ11   = {{#if: {{{Навъи намоишии истиқлол|}}} | {{{Навъи намоишии истиқлол}}} | [[Соҳибихтиёрии давлатӣ|{{#if: {{{Санаҳои истиқлол|}}} | Санаҳо | Сана }} истиқлол]] }}
|матн11           = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} || {{#if: {{{Санаи истиқлол|}}}{{{Санаҳои истиқлол|}}} | {{{Санаи истиқлол|{{{Санаҳои истиқлол|}}}}}} {{#if: {{{Истиқлол аз|}}} | (аз&amp;nbsp;{{{Соҳибистиқлол аз}}}) }} }} }}
|викидода11       =
&lt;!-- / МАҚОМИ БАҲСНОК --&gt;

|нишонагузорӣ12   = [[Забони расмӣ|{{#if: {{{Забон|}}} | Забони расмӣ | Забонҳои расмӣ }}]]
|матн12           = {{{Забон|{{{Забонҳо|}}}}}}
|викидода12       = p37

|нишонагузорӣ13   = [[Пойтахт]]
|матн13           = {{{Пойтахт|}}}
|викидода13       = p36

|нишонагузорӣ14   = {{#if: {{{Шаҳри калонтарин|}}} | Шаҳри калонтарин | Шаҳрҳои калонтарин }}
|матн14           = {{{Шаҳри калонтарин|}}}{{{Шаҳрҳои калонтарин|}}}
|викидода14       = 

|нишонагузорӣ15   = [[Шакли идоракунии давлатӣ|Шакли идора]]
|матн15           = {{{Шакли идора|}}}
|викидода15       = 

|нишонагузорӣ16   = [[Сохторҳои идоракунии давлатӣ|Сохтори давлат]]
|матн16           = {{{Сохтори давлат|}}}

|нишонагузорӣ17   = {{{Вазифаи роҳбар 1|{{{Вазифаҳои роҳбарон}}}}}}
|матн17           = {{{Роҳбар 1|{{{Роҳбарон|}}}}}}

|нишонагузорӣ18   = {{{Вазифаи роҳбар 2}}}
|матн18           = {{{Роҳбар 2|}}}

|нишонагузорӣ19   = {{{Вазифаи роҳбар 3}}}
|матн19           = {{{Роҳбар 3|}}}

|нишонагузорӣ20   = {{{Вазифаи роҳбар 4}}}
|матн20           = {{{Роҳбар 4|}}}

|нишонагузорӣ21   = {{{Вазифаи роҳбар 5}}}
|матн21           = {{{Роҳбар 5|}}}

|нишонагузорӣ22   = {{{Вазифаи роҳбар 6}}}
|матн22           = {{{Роҳбар 6|}}}

|нишонагузорӣ23   = [[Дини давлатӣ]]
|матн23           = {{{Дини давлатӣ|}}}
|викидода23       = 

|блок24           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Қаламрави гумрукӣ|Масоҳат]]

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ
  |матн1 = {{br separated entries
    | {{шумора|{{{Масоҳат|}}}|км²}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи масоҳат|}}} | &amp;nbsp;{{nobr|([[Феҳристи кишварҳо аз рӯи масоҳат|{{{Ҷой аз рӯи масоҳат}}}-ум дар ҷаҳон]])}} }}
    | {{шумора|{{{Масоҳат2|}}}|км²}}
    }}

  |нишонагузорӣ2 = % сатҳи об
  |матн2  = {{#ifeq: {{{Фоизи об|}}} | - || {{{Фоизи об|}}} }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок25           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[{{Аҳолии давлат|{{PAGENAME}}}}]]

  |нишонагузорӣ1 = Баҳо {{#if: {{{Соли баҳо|}}} | ({{{Соли баҳо}}}) }}
  |матн1  = {{br separated entries
    | {{шумора|{{{Аҳолӣ|}}}|наф.}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи аҳолӣ}}}-ум ҷой дар ҷaҳон]]) }}
    | {{шумора|{{{Аҳолӣ2|}}}|наф.}}
    }}

  |нишонагузорӣ2 = Барӯйхатгирӣ {{#if: {{{Соли барӯйхатгирӣ|}}} | ({{{Соли барӯйхатгирӣ}}}) }}
  |матн2  = {{шумора|{{{Аҳолӣ аз рӯи барӯйхатгирӣ|}}}|наф.}}

  |нишонагузорӣ3 = [[Зичии аҳолӣ|Зичӣ]]
  |матн3  = {{шумора|{{{Зичии аҳолӣ|}}}|наф./км²}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи зичӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи зичии аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи зичӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок26           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]]

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ)|{{{Ҷой аз рӯи ММД}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок27           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;([[Баробарии қудрати харид|БҚХ]])&lt;/span&gt;

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД (БҚХ)|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД (БҚХ)}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД (БҚХ)|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ)|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ)|{{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ)}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ |{{{Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|блок28           =
  {{Қуттӣ/блок бо нишонаҳо
  |зерсарлавҳа = [[Маҷмуи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;(номинал)&lt;/span&gt;

  |нишонагузорӣ1 = Ҳамагӣ {{#if: {{{Соли ҳисоби ММД (номинал)|}}} | ({{{Соли ҳисоби ММД (номинал)}}}) }}
  |матн1 = {{шумора|{{{ММД (номинал)|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал)|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (номинал)|{{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал)}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}

  |нишонагузорӣ2 = Ба сари аҳолӣ
  |матн2 = {{шумора|{{{ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|}}}|[[Доллари ИМА|$]]}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|}}} | &amp;nbsp;([[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ|{{{Ҷой аз рӯи ММД (номинал) ба сари аҳолӣ}}}-ум дар ҷаҳон]]) }}
  |from={{{from|}}}}}

|нишонагузорӣ29   = [[Шохиси рушди инсон|ШРИ]] {{#if: {{{Соли ҳисоби ШРИ|}}} | &lt;span style=&quot;font-weight:normal;&quot;&gt;({{{Соли ҳисоби ШРИ}}})&lt;/span&gt; }}
|матн29           = {{{ШРИ|}}}{{#if: {{{Сатҳи ШРИ|}}} | &amp;nbsp;({{{Сатҳи ШРИ}}}{{#if: {{{Ҷой аз рӯи ШРИ|}}} | &amp;#059; {{nobr|[[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи шохиси рушди инсон|{{{Ҷой аз рӯи ШРИ}}}-ум&amp;nbsp;ҷой]]}} }}) }}
|викидода29       = 

|нишонагузорӣ30   = [[Номи аҳлият]]
|матн30           = {{{Этнохороним|}}}
|викидода30       = 

|нишонагузорӣ31   = [[Воҳиди пул]]
|матн31           = {{{Воҳиди пул|}}}
|викидода31       = P38

|нишонагузорӣ32   = [[Домени сатҳи боло|{{wikidata number switch|P78|{{{Домен|}}}|{{{Доменҳо|}}}|Интернет-домен|Интернет-доменҳо}}]]
|матн32           = {{{Домен|}}}{{{Доменҳо|}}}
|викидода32       = P78

|нишонагузорӣ33   = [[ISO 3166-1|Рамзи ISO]]
|матн33           = 
|викидода33       = P297

|нишонагузорӣ34   = [[Рӯйхати рамзҳои КБО|Рамзи КБО]]
|матн34           = 
|викидода34       = P984

|нишонагузорӣ35   = [[Феҳристи пешшумораи телефонии кишварҳо|Коди телефон]]
|матн35           = {{#if: {{{Коди телефон|}}} | {{#ifeq: {{{Коди телефон|}}} | - | - | +{{{Коди телефон}}} }} }}
|викидода35       = P474

|нишонагузорӣ36   = [[Минтақаи замонӣ|{{wikidata number switch|P421|{{{Минтақаи замонӣ|}}}|{{{Минтақаҳои замонӣ|}}}|Минтақаи замонӣ|Минтақаҳои замонӣ}}]]
|матн36           = {{{Минтақаи замонӣ|}}}{{{Минтақаҳои замонӣ|}}}
|викидода36       = P421

|нишонагузорӣ37   = Ҳаракати автомобилӣ
|матн37           = {{{Ҳаракати автомобилӣ|}}}
|викидода37       = P1622

|матн38           = {{{Эзоҳ|}}}
|сабки_матн38     = border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left;

|поёнӣ            = {{қуттӣ/Викианбор|from={{{from|}}}}}
}}{{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} || &lt;!--
--&gt;{{#if: {{{lat_deg|}}}
  | {{coord|1={{{lat_deg|}}}|2={{{lat_min|0}}}|3={{{lat_sec|0}}}|4={{#if: {{{lat_dir|}}} | {{{lat_dir}}} | N }}|5={{{lon_deg|}}}|6={{{lon_min|0}}}|7={{{lon_sec|0}}}|8={{#if: {{{lon_dir|}}} | {{{lon_dir}}} | E }}|type=country|region={{{region|}}}|scale={{{CoordScale|}}}|format=dms|display=title}}
  | {{#if: {{#property: p625}} | {{wikidata|p625|type=country|region={{{region|}}}|scale={{{CoordScale|}}}|from={{{from|}}}}} | [[Гурӯҳ:Кишварҳо бе нишон додани координатаҳои ҷуғрофӣ]] }}
  }}&lt;!--
--&gt;{{#switch: {{{Мақом|}}}
  | Микромиллат
  | микромиллат         = [[Гурӯҳ:Микромиллат]]
  | Эътирофнашуда
  | эътирофнашуда       = [[Гурӯҳ:Давлатҳои эътирофнашуда]]
  | Қисман эътирофшуда
  | қисман эътирофшуда  = [[Гурӯҳ:Кишварҳои қисман эътирофшуда]]
  | махсус = {{#if: {{{Мақоми баҳснок|}}} | {{#if: {{{Гурӯҳи махсус|}}}|[[Гурӯҳ:{{{Гурӯҳи махсус|}}}]]|[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]}} }}
  | [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
  }}&lt;!--
--&gt;{{Давлат/Викидода}}
}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>skr1nfn9oxd8xopk79m6poknjg4nt7j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жовандаҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2247</id>
    <revision>
      <id>1468590</id>
      <parentid>1231700</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:38:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1831" sha1="fxqsk8iqnsue14hbpfa916g29g4kg4c" xml:space="preserve">{{Таксон
| салтанат          = Ҷонварон
| image file        = Giraffen.jpg
| image descr       = [[Заррофа]]ҳо
| волид             = Artiodactyla
| rang              = Зергурӯҳ
| лотинӣ            = Ruminantia
| author            = [[Scopoli]], [[соли 1777|1777]]
| syn               = 
| typus             = 
| range map         = 
| range map caption = 
| range map width   = 
| range legend      = 
| iucnstatus        = 
| wikispecies       = Ruminantia
| commons           = Ruminantia
| iucn              = 
}}
'''Жовандаҳо''', кавшакунандахо (Ruminantia), як гурӯҳ, [[ҳайвоноти ҷуфтсум]]. Жовандаҳо [[ҳайвоноти алафхур]] буда, меъдаи аксарашон аз 4 қисм — шикамба, ҳазорхона, ширдон ва тур иборат аст. Жовандаҳо хӯроки ҳоидаашонро якбора фуру намебаранд; он аз қисми тӯри [[меъда]] бо [[оруғ]] ба [[даҳон]] баргашта, такроран ҳоида мешавад. Сохти дандони Жовандаҳо барои ҳоида майда кардани хӯроки дурушт мувофиқ аст. Аксари Жовандаҳо шохи хуб доранд. Ангуштони 3-юм ва 4-уми онҳо нағз инкишоф ёфта, ангуштони паҳлуашон кӯтоҳанд (дар баъзеашон барҳам хӯрдаанд). Жовандаҳо дар хоҷагӣ аҳамияти калон до¬ранд. Ба Жовандаҳо [[гавазн]], [[гов]], [[гӯсфанд]], [[буз]] ва ғайраҳо мансубанд.

**

[[Гурӯҳ:Жовандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]</text>
      <sha1>fxqsk8iqnsue14hbpfa916g29g4kg4c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ёҳу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2251</id>
    <revision>
      <id>1468804</id>
      <parentid>1293734</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:06:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468804</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2933" sha1="18grftxzzgg2rz4eetzg2igomheb031" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = Ёҳуҳо
| image = Seagull_lakes_entrance.jpg
| image_width = 250px
| image_caption = A [[Silver Gull]], [[Lakes Entrance]]
| салтанат = Ҷонварон
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Aves]]
| ordo = [[Charadriiformes]]
| subordo = [[Lari]]
| familia = '''Laridae'''
| familia_authority = [[Nicholas Aylward Vigors|Vigors]], 1825
}}
'''Ёҳу''' (Larus) — як навъ паррандаи обист. Дарозии танаш 17—55 см, вазнаш 0,55—2,5 кг. Қаноташ дароз, думаш кутоҳ, нӯлаш одатан зарди чангакшакл, пойҳояш сиёҳ, сурх ё зард (панҷаҳои пешаш нардаи шиноварӣ доранд); пару болаш зичи сертибит (бештар сафед). Ранги Ёҳу вобаста ба синну сол ва мавсим тағир меёбад. Дар сохили баҳр, дарё ва кулҳо зиндагӣ мекунад. Шиноварӣ хубест, барои гирифтани туъма чуқур ғута мезавад. Ёҳуҳо дар шахҳоӣ соҳил, найзор, буттаву дарахт ва ё лона сохта, 1—4 дона тухм мегузоранд (тухмашон якранг ё хол-хол), Аа тухм чуҷаи патдор мебарояд. Ё чуҷаашро то паррончак шудан мехӯронад. Дар [[Тоҷикистон]] 5 намуди Ёҳуҳо дар ҷазира ва сохилҳои дастнораси [[Зоркӯл]], [[Яшилкӯл]], [[Қарокӯл]]и Помир ([[Ёҳуи сарсиёҳ]] — Larus ichtyetus ва [[Ёҳуи сарбур]] — Larus brunnicephalus), ҷариҳои соҳили кӯлу обанборҳои сунъӣ ва поёноби дарёхо ([[Ёҳуи нуқрагун]]-Larus argentatus, [[Ёҳуи кабуд]] —Larus canus ва [[Ёҳуи кӯли]] — Larus ridibundus) маскун аст. [[Ҳашарот]] ва кирминаиҳо, нармбаданҳо, мушу каламушро хӯрда, ба [[хоҷагии қишлоқ]] фоида меорад. Ёҳу моҳӣ (асосан моҳиҳои камаҳмият) низ мехӯрад.

[[Акс:PT05 ubt.jpeg|thumb|250px|Ёҳу]]

* [[Ёҳуи сарсиёҳ]] — Larus ichtyetus
* [[Ёҳуи сарбур]] — Larus brunnicephalus
* [[Ёҳуи нуқрагун]]-Larus argentatus
* [[Ёҳуи кабуд]] —Larus canus
* [[Ёҳуи кӯли]] — Larus ridibundus

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Абдусалямов И. А., Фауна Таджикской ССР, т. 19, ч. 1,
* Птицы, Душанбе., 1971;
* Степанян Л. С, Cocтав и распределение птиц фауны СССР, т. 1—2, М., 1975:
* Птицы, Москва-, 1883.

[[Гурӯҳ:Парандаҳо]]</text>
      <sha1>18grftxzzgg2rz4eetzg2igomheb031</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Олу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2401</id>
    <revision>
      <id>1468593</id>
      <parentid>1467591</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:40:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2294" sha1="dxgyqeom8hw353bktrt5r3ayk2e654l" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир = Zwetschgen.jpg
 | тавсифи тасвир = 
 | салтанат = Рустаниҳо
 | parent = Amygdaleae
 | rang = Сарда
 | лотинӣ = Prunus
 | муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
 |соли муаллифӣ = 1753
 | typus = {{bt-latrus|Prunus domestica|aut=L., 1753|Олуи хонагӣ}}
}}
'''Олу''' ({{lang-la|Prunus}}) — ҷинси бутта ''ё'' дарахт мевадорест аз [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[настараниҳо]]''.''

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Баландиаш аз 1 то 12 метр. Баргаш мудаввар, ''дарозрӯя'' ё нештаршакл, гулаш сафед, сабзтоб ё гулобӣ, ҷудогона ё 2—5-тоӣ дар навдаи кӯтоҳ воқеъ шудааст. Мевааш зард, сабз, сурх, қирмизӣ ё сиёҳи кабудтоб (аз 6 то 100 грамм) мудаввар ё тухмшакл.

== Густариш ==
Дар Аврупо, Осиё ва Амрикои Шимоли беш аз 30 гунаи олу мерӯяд. Дар Тоҷикистон 3 гунаи худрӯй ва 5  гунаи мазрӯъ (олуи маъмулӣ, кӯксултон — Р. nachichovanica, заролу—Р. salicina, сурхолу — P.simonii, Р. arasifera var. pissardii) месабзад. Махсусан олуи маъмулӣ дар бисёр кишварҳои ҷаҳон мепарваранд.

== Корбурдҳо ==
Олуро барои тайёр кардани компот, мураббо, шарбат, рубъ (повидло), мармелад ва тару тоза истифода мебаранд. Хушк ҳам мекунанд. Олу дар таркибаш аз 9 то 20 % қанд, 0,4—Зп’о ҷавҳар, қариб 1 % моддаҳои пектинӣ, то 1 % моддаҳои даббогӣ, витаминҳои Bi, B2, С, К, РР, каротин (провитамини А) ва ғайраҳо дорад.

== Нигаред ==
* [[Олуболу]]

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|Олу|5|муаллиф=}}

{{ПБ}}
{{гиёҳшиносӣ-хурд}}

[[Гурӯҳ:Олуҳо| ]]
[[Гурӯҳ:Дарахтони мева]]</text>
      <sha1>dxgyqeom8hw353bktrt5r3ayk2e654l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тортанак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3738</id>
    <revision>
      <id>1468587</id>
      <parentid>1393677</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1173" sha1="8szb1ywnw6f6ekrl0jgvi3xmh7iysyq" xml:space="preserve">{{Таксон}}

'''Бофандаҳо''', '''Тортанак''' ва ё '''Анкабут''' [[бесутунмуҳраҳо]]янд, ки 8 пой доранд ва [[тор]] истеҳсол мекунанд. Дар [[табиат]] намудҳои гуногуни бофандаҳо ҳастанд. Бештарашон хеле хурданд. Бисёре аз бофандаҳо [[ҳашарот]]хуранд. Онҳо хашаротҳоро ё тавассути торкашӣ ё торпошидан медоранд. Баъзан онҳо ба сурохиҳои [[замин]] пинҳон мешаванд ва баъдан хашароти дидаро медоранд. Бофандаҳо [[бол]] надоранд.

Баъзе аз намуди бофандаҳо хатарноканд. Онҳо дандонҳои тез доранд ва онҳоро барои газидани одамон истифода мебаранд ки захрноканд ва хатто ба марг оварда мерасонад.

== Нигаред ==
*[[Ғунда]]

{{зоология-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>8szb1ywnw6f6ekrl0jgvi3xmh7iysyq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абалак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7591</id>
    <revision>
      <id>1468809</id>
      <parentid>1334318</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:32:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468809</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3515" sha1="6cly3hhwx5p6z28t8om804rkfbsbu03" xml:space="preserve">{{Таксон
 |image file        = 
 |image descr       = 
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Axyrideae
 |rang              = Авлод
 |лотинӣ            = Ceratocarpus
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]&lt;ref&gt;[[Sp. Pl.]] [https://www.biodiversitylibrary.org/page/358990#page/411/mode/1up 2: 969. 1753] {{Wayback|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/358990#page/411/mode/1up |date=20181010043846 }}&lt;/ref&gt;
 | соли муаллифӣ = 1753
 |ҳаммаъно          = {{Collapsible list|title=''
 | {{bt|Ceratospermum|(Pers.)}}
 | {{bt|Ceratodes|(O.Kuntze)}}
 | {{bt|Diotis|(Schreb.)}}
}}
}}
'''Абалак''' ({{lang-la|Ceratocarpus urticulosus}}) — гиёҳест яксола, мансуби шураиҳо.

== Тавсифоти биологӣ ==
Пояаш сершоху барг. Баргаш тасмашакли нугтез (аз 3 то 30 см қад мекашад). Баргу пояаш аз серпашмакӣ хокистарранг метобад. Баргаш майда (дарозиаш 0,5 – 7 см; бараш 0,2 – 1 см), дурушт, дарозрӯя ё нештаршакл (баъзан риштамонанд). Гулаш майда, сабзтоб (бештар баҳорон мешукуфад). Мевааш сегӯша, ба меваи ҷағҷағ монанд аст; дуто хори борики тез ё чангакмонанд дорад.

== Паҳншавӣ ==
Абалак асосан дар регзор, санглох, ҷойҳои сершибоғу шӯразори биёбон, канори роҳ, замини партов (мавзеъҳои воҳаи дарёи Сир, водии Вахш, Помири Ғарбӣ, қаторкӯҳҳои Туркистон ва Зарафшон; 350 – 1800 м баландтар аз сатҳи баҳр) месабзад; абалакзор баъзан замини васеъро фаро мегирад. Абалак алафи бегонаи кишти ғалладона аст.

Абалакро [[гӯсфанд]], [[буз]], [[асп]] ва [[шутур]] нағз мехӯрад&lt;ref&gt;{{китоб|муаллиф= |боб= Абалак|сарлавҳа=Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (Иборат аз 2 ҷилд)|ҷой= Душанбе|нашриёт=СИ ЭМТ|сол        =1989|ҷилд=1|саҳифа= |саҳифаҳо= 576|isbn= }}&lt;/ref&gt;.

== Хосияти шифоӣ ==
Абалак гиёҳи шифоист. Табибони халқӣ ҷӯшоби баргашро барои нигоҳ доштани хуни бинӣ истифода мебаранд. Абалак хӯроки хуби чорвост. Онро баҳору тобистон аспу шутур ва моли майда нағз мехӯрад; гов намехӯрад. Абалак дар давраи мевабандиаш 2 – 9,5% протеин, 6 – 7% сафеда, 2% равған, 37 – 38% клетчатка ва 42 – 45% моддаҳои қиёмшавандаи бенитроген дорад.

== Эзоҳ == 
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Комаров Б. М., Определитель растений Северного Таджикистана, Д., 1967; 
* Флора Таджикской ССР, т. 3, Л., 1968.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Абалак|1}}

{{гиёҳшиносӣ-хурд}}

[[Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ]]</text>
      <sha1>6cly3hhwx5p6z28t8om804rkfbsbu03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зистшиносии молекулӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7635</id>
    <revision>
      <id>1468741</id>
      <parentid>1228157</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5283" sha1="ldnzxjhh0wpwspm57y69i13trapevzy" xml:space="preserve">'''Биологияи молекулавӣ''' — яке аз фаслҳои [[биология]], ки равандҳои дохилии [[ҳаёт]]ро таҳқиқ мекунад.

== Таърих ==
Зистшиносии молекулӣ чун соҳаи мустақили илм ибтитои солҳои 50 садаи XX дар натиҷаи пешрафти донишҳо оид ба сохту фаъолияти сафедаҳо ва кислотаҳои нуклеат ба вуҷуд омадааст. Мавзӯи таҳқиқи бистшиносии молекулӣ пайвастҳои молекулаашон калони кимиёӣ (макромолекулаҳо) мебошад. Калон будани вазни молекулавӣ (то садҳо млн далтон) боиси пайдоиши хосиятҳои наве мегардад, ки дар пайвастҳои молекулаашон хурд вуҷуд надоранд. Таҳқиқи муфассали макромолекулаҳо (хосиятҳои кимиёӣ ва физикавӣ, синтез, таҷзияи онҳо дар организм, вазифаи биологӣ ва ғайра) баъди муайян кардани сохти пайвастҳои гуногуни кимиёӣ, такмили усулҳои ҷудо ва тоза намудани онҳо (дар шакли булӯрӣ) имконпазир гашт. бистшиносии молекулӣ ба туфайли таҳқиқоти якҷояи олимони соҳаҳои гуногуни табиатшиносӣ рушд меёбад. Ба инкишофи бистшиносии молекулӣ кимиёи органикӣ, биокимиё, биофизика, генетика, ситология ва математика таъсири бевосита мерасонанд. Бо ҷидду ҷаҳди олимони соҳаҳои гуногуни илм масоили алоқамандии сохт ва табдили таркиби макромолекулаҳо ҳаллу фасл меёбанд. Ду навъи макромолекулаҳо (сафедаҳо ва кислотаҳои нуклеат) нисбатан маъмуланд. Сафедаҳо дар таркиби бофтаҳои зинда вуҷуд доранд. Онҳо амалиёти гуногуни биологиро иҷро мекунанд, мас., тезондани суръати вокунишҳои гуногуни биологӣ, интиқоли моддаҳои муҳим (мас., оксигенро ба тавассути ҷараёни хун ба бофтаҳои организм бурда мерасонанд), кашишхӯрӣ (мас., сафедаҳои мушак) ва ғ. Кислотаҳои нуклеат ҳомили ахбори ирсӣ мебошанд. Таҳқиқи онҳо имкон медиҳад, ки қонунҳои ирсият, тарзи интиқоли ахбори ирсӣ, инчунин сабаби пайдоиши бемориҳои модарзодӣ ошкор карда шаванд.

Зистшиносии молекулӣ ҳамчун фанни мустақил дар бисёр мактабҳои олӣ таълим дода мешавад. Дар донишкадаю донишгоҳ ва пажӯҳишгоҳҳо озмоишгоҳҳои бистшиносии молекулӣ фаъолият мекунанд. Соли 1972 дар Институти физиология ва биофизикаи рустании АИ Тоҷикистон (ҳозира Институти ботаника, физиология ва биофизикаи рустаниҳо) озмоишгоҳи бистшиносии молекулии хлоропластҳо ташкил шуд. Кормандони озмоишгоҳ оид ба биосинтези сафеда ва кислотаҳои нуклеат, ҳамчунин аҳаммияти онҳо дар шаклгирӣ ва вазифаи хлоропластҳо пажӯҳишҳои назаррас анҷом доданд. Дар озмоишгоҳ ферменте, ки CO2-ро ҳангоми фотосинтез ассимилятсия мекунад, ошкор карда шуд. Баъзе масъалаҳои бистшиносии молекулӣ дар озмоишгоҳҳои биология ва кимиёи ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино низ ҳаллу фасл меёбанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Белозерский А. Н. Молекулярная биология-новая ступень познания природы. М., 1970;
* Насыров Ю. С. Широкие горизонты экспериментальной биологии//Наука Советского Таджикистана. Д., 1974;
* Патрушев Л. И. Экспрессия генов. М., 2000;
* Ярыгин В. Н. (ва диг.). Биология. М., 2007.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Биологияи молекулавӣ|2|муаллиф=М. Холбеков}}

{{шохаҳои зистшиносӣ}}

[[Гурӯҳ:Зистшиносии молекулӣ| ]]</text>
      <sha1>ldnzxjhh0wpwspm57y69i13trapevzy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қалам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7826</id>
    <revision>
      <id>1468407</id>
      <parentid>1464813</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:51:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3032" sha1="9b8fckwu9njamq0ljl3xatc9cuh3h34" xml:space="preserve">[[Акс:Selection of colored pencils.jpg|right|thumb|[[Қалами ранга|Қаламҳои ранга]]]]
'''Қалам''' ({{lang-ar|قلم}}), ''мадод'' ([[порсӣ]]:مداد) — найи тарошидаро гӯянд, ки бо он [[Хат (навиштор)|хат]] менависанд. Ба маънои васеъаш қалам гуфта милаеро меноманд, ки аз [[ангишт]], [[қӯрғошим]], [[графит]] ва [[ранг]]и хушк тайёр карда мешавад.

== Таърихи қалам ==
Намунаҳои он, ки аз штифтҳои филизӣ, қӯрғошим ва нуқрагин иборатанд, дар асрҳои XII—XVI истифода мешуданд. Дар асри XIV ба истилоҳ қалами италиявӣ пайдо шуд, ки аз гили сиёҳи варақсанг сохта шуда буд.
Аз садаи XVI қаламҳои графитӣ ва қаламҳое, ки аз хокаи устухони сӯхта ва ширеши рустанӣ сохта шуда буданд, маъмул гардиданд. Соли 1790 қаламҳои чӯбинро олими франсавӣ Н. Кант ихтироъ кард. Дар айни замон ихтироъкори чех Й. Гартмурт милаҳои аз омехтаи граффити кӯфта ва гил тайёркардаро пешниҳод намуд, ки он асоси истеҳсоли технологияи қалами механикӣ ё автоматӣ дар нимаи асри XIX ба вуҷуд омада, дар асри XX васеъ паҳн гардид.
 
Аз рӯйи хусусияти навишт ва технологияи истеҳсол қаламҳоро ба графитӣ (сиёҳ), ранга, нусхабардорӣ ва ғайра; аз рӯйи таъйиноташ мактабӣ, канселярӣ, нақшакашӣ, расмкашӣ, дуредгарӣ, пардозӣ, ретушӣ (бо қалам ислоҳ кардани суратҳои фотографӣ) ва нишонагузор ҷудо мекунанд.

Қаламҳои графитии нақшакашии дараҷаи сахтиашон гуногун истеҳсол мешаванд; дараҷаи дуруштӣ бо ҳарфи М — (мягкий) нарм, Т — (твердый) сахт ва МТ (средней твёрдости) нимсахт ва бо рақами пеш аз ҳарф омада ишора мешавад. Рақами калон дараҷаи калони сахтӣ ё нармиро ифода мекунад. Қаламҳои автоматии дучор ё якчандмила низ истеҳсол карда мешаванд.&lt;ref&gt;Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 312&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{reflist}}
{{Навигатсия
|викианбор = Pencils
|викилуғат = Қалам
}}</text>
      <sha1>9b8fckwu9njamq0ljl3xatc9cuh3h34</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468409</id>
      <parentid>1468407</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Адабиёт */</comment>
      <origin>1468409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3041" sha1="1wqqjoyab59t79u1xuqy059jd3snubx" xml:space="preserve">[[Акс:Selection of colored pencils.jpg|right|thumb|[[Қалами ранга|Қаламҳои ранга]]]]
'''Қалам''' ({{lang-ar|قلم}}), ''мадод'' ([[порсӣ]]:مداد) — найи тарошидаро гӯянд, ки бо он [[Хат (навиштор)|хат]] менависанд. Ба маънои васеъаш қалам гуфта милаеро меноманд, ки аз [[ангишт]], [[қӯрғошим]], [[графит]] ва [[ранг]]и хушк тайёр карда мешавад.

== Таърихи қалам ==
Намунаҳои он, ки аз штифтҳои филизӣ, қӯрғошим ва нуқрагин иборатанд, дар асрҳои XII—XVI истифода мешуданд. Дар асри XIV ба истилоҳ қалами италиявӣ пайдо шуд, ки аз гили сиёҳи варақсанг сохта шуда буд.
Аз садаи XVI қаламҳои графитӣ ва қаламҳое, ки аз хокаи устухони сӯхта ва ширеши рустанӣ сохта шуда буданд, маъмул гардиданд. Соли 1790 қаламҳои чӯбинро олими франсавӣ Н. Кант ихтироъ кард. Дар айни замон ихтироъкори чех Й. Гартмурт милаҳои аз омехтаи граффити кӯфта ва гил тайёркардаро пешниҳод намуд, ки он асоси истеҳсоли технологияи қалами механикӣ ё автоматӣ дар нимаи асри XIX ба вуҷуд омада, дар асри XX васеъ паҳн гардид.
 
Аз рӯйи хусусияти навишт ва технологияи истеҳсол қаламҳоро ба графитӣ (сиёҳ), ранга, нусхабардорӣ ва ғайра; аз рӯйи таъйиноташ мактабӣ, канселярӣ, нақшакашӣ, расмкашӣ, дуредгарӣ, пардозӣ, ретушӣ (бо қалам ислоҳ кардани суратҳои фотографӣ) ва нишонагузор ҷудо мекунанд.

Қаламҳои графитии нақшакашии дараҷаи сахтиашон гуногун истеҳсол мешаванд; дараҷаи дуруштӣ бо ҳарфи М — (мягкий) нарм, Т — (твердый) сахт ва МТ (средней твёрдости) нимсахт ва бо рақами пеш аз ҳарф омада ишора мешавад. Рақами калон дараҷаи калони сахтӣ ё нармиро ифода мекунад. Қаламҳои автоматии дучор ё якчандмила низ истеҳсол карда мешаванд.&lt;ref&gt;Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 312&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{reflist}}
{{Навигатсия
|викианбор = Category:Pencils
|викилуғат = Қалам
}}</text>
      <sha1>1wqqjoyab59t79u1xuqy059jd3snubx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468411</id>
      <parentid>1468409</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3060" sha1="qk6ijo0ol1jadna39bn115wrkhwc698" xml:space="preserve">[[Акс:Selection of colored pencils.jpg|right|thumb|[[Қалами ранга|Қаламҳои ранга]]]]
'''Қалам''' ({{lang-ar|قلم}}), ''мадод'' ([[порсӣ]]:مداد) — найи тарошидаро гӯянд, ки бо он [[Хат (навиштор)|хат]] менависанд. Ба маънои васеъаш қалам гуфта милаеро меноманд, ки аз [[ангишт]], [[қӯрғошим]], [[графит]] ва [[ранг]]и хушк тайёр карда мешавад.

== Таърихи қалам ==
Намунаҳои он, ки аз штифтҳои филизӣ, қӯрғошим ва нуқрагин иборатанд, дар асрҳои XII—XVI истифода мешуданд. Дар асри XIV ба истилоҳ қалами италиявӣ пайдо шуд, ки аз гили сиёҳи варақсанг сохта шуда буд.
Аз садаи XVI қаламҳои графитӣ ва қаламҳое, ки аз хокаи устухони сӯхта ва ширеши рустанӣ сохта шуда буданд, маъмул гардиданд. Соли 1790 қаламҳои чӯбинро олими франсавӣ Н. Кант ихтироъ кард. Дар айни замон ихтироъкори чех Й. Гартмурт милаҳои аз омехтаи граффити кӯфта ва гил тайёркардаро пешниҳод намуд, ки он асоси истеҳсоли технологияи қалами механикӣ ё автоматӣ дар нимаи асри XIX ба вуҷуд омада, дар асри XX васеъ паҳн гардид.
 
Аз рӯйи хусусияти навишт ва технологияи истеҳсол қаламҳоро ба графитӣ (сиёҳ), ранга, нусхабардорӣ ва ғайра; аз рӯйи таъйиноташ мактабӣ, канселярӣ, нақшакашӣ, расмкашӣ, дуредгарӣ, пардозӣ, ретушӣ (бо қалам ислоҳ кардани суратҳои фотографӣ) ва нишонагузор ҷудо мекунанд.

Қаламҳои графитии нақшакашии дараҷаи сахтиашон гуногун истеҳсол мешаванд; дараҷаи дуруштӣ бо ҳарфи М — (мягкий) нарм, Т — (твердый) сахт ва МТ (средней твёрдости) нимсахт ва бо рақами пеш аз ҳарф омада ишора мешавад. Рақами калон дараҷаи калони сахтӣ ё нармиро ифода мекунад. Қаламҳои автоматии дучор ё якчандмила низ истеҳсол карда мешаванд.&lt;ref&gt;Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 312&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{reflist}}
{{Навигатсия
|викианбор = Category:Pencils
|викилуғат = Қалам
}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>qk6ijo0ol1jadna39bn115wrkhwc698</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468414</id>
      <parentid>1468411</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:01:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3051" sha1="3bgb55xkbuz4bpcbnijfrm1usxhtzkh" xml:space="preserve">[[Акс:Selection of colored pencils.jpg|right|thumb|[[Қалами ранга|Қаламҳои ранга]]]]
'''Қалам''' ({{lang-ar|قلم}}), ''мадод'' ([[порсӣ]]:مداد) — найи тарошидаро гӯянд, ки бо он [[Хат (навиштор)|хат]] менависанд. Ба маънои васеъаш қалам гуфта милаеро меноманд, ки аз [[ангишт]], [[қӯрғошим]], [[графит]] ва [[ранг]]и хушк тайёр карда мешавад.

== Таърихи қалам ==
Намунаҳои он, ки аз штифтҳои филизӣ, қӯрғошим ва нуқрагин иборатанд, дар асрҳои XII—XVI истифода мешуданд. Дар асри XIV ба истилоҳ қалами италиявӣ пайдо шуд, ки аз гили сиёҳи варақсанг сохта шуда буд.
Аз садаи XVI қаламҳои графитӣ ва қаламҳое, ки аз хокаи устухони сӯхта ва ширеши рустанӣ сохта шуда буданд, маъмул гардиданд. Соли 1790 қаламҳои чӯбинро олими франсавӣ Н. Кант ихтироъ кард. Дар айни замон ихтироъкори чех Й. Гартмурт милаҳои аз омехтаи граффити кӯфта ва гил тайёркардаро пешниҳод намуд, ки он асоси истеҳсоли технологияи қалами механикӣ ё автоматӣ дар нимаи асри XIX ба вуҷуд омада, дар асри XX васеъ паҳн гардид.
 
Аз рӯйи хусусияти навишт ва технологияи истеҳсол қаламҳоро ба графитӣ (сиёҳ), ранга, нусхабардорӣ ва ғайра; аз рӯйи таъйиноташ мактабӣ, канселярӣ, нақшакашӣ, расмкашӣ, дуредгарӣ, пардозӣ, ретушӣ (бо қалам ислоҳ кардани суратҳои фотографӣ) ва нишонагузор ҷудо мекунанд.

Қаламҳои графитии нақшакашии дараҷаи сахтиашон гуногун истеҳсол мешаванд; дараҷаи дуруштӣ бо ҳарфи М — (мягкий) нарм, Т — (твердый) сахт ва МТ (средней твёрдости) нимсахт ва бо рақами пеш аз ҳарф омада ишора мешавад. Рақами калон дараҷаи калони сахтӣ ё нармиро ифода мекунад. Қаламҳои автоматии дучор ё якчандмила низ истеҳсол карда мешаванд.&lt;ref&gt;Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 312&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{reflist}}
{{Навигатсия
|викианбор = Pencils
|викилуғат = Қалам
}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>3bgb55xkbuz4bpcbnijfrm1usxhtzkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷонварон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7941</id>
    <revision>
      <id>1468659</id>
      <parentid>1467921</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:40:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1328" sha1="t7vdxhypn5illf6zyh1h08xma7eimz8" xml:space="preserve">{{Таксон
|олам_шоха1 = Прометазоён
|салтанат = Ҷонварон
|лотинӣ = Animalia
|муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
|children name=Гурӯҳҳои хоҳар
|children=&lt;div style=&quot;width:275px&quot;&gt;
* '''Зеролам''' ''[[Эуметазоён]]''
** [[Coelenterata|Кишечнополостные]]
*** [[Cnidaria|Стрекающие]]
*** [[Ctenophora|Гребневики]]
** ''[[Bilateria]]''
*** [[Первичноротые]]
*** [[Вторичноротые]] (аз ҷумла [[Pisces|моҳиҳо]], [[Aves|паррандаҳо]] ва [[Mammalia|ширхӯрон]])
* '''Зеролам''' ''[[Прометазоён]]''
** [[Губки]]
** [[Пластинчатые]]&lt;/div&gt;
}}
'''Ҷонварон''' ё '''ҳайвонон''' ({{lang-la|Animalia}}) — [[Салтанат (таксономия)|салтанат]]и калони [[организм]]ҳо мебошад ва ба гурӯҳчаҳо зерин тақсим мешавад.

* [[Ҳайвонҳои хонагӣ]]
* [[Ҳайвонҳои ёбоӣ]]
* [[Ҳайвони корӣ]]
* [[Ҳайвони хонагӣ]]
* [[Ҳайвоноти зараррасон]]
* [[Ҳайвоноти заҳрдор]]
* [[Ҳайвоноти обӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зоо-нопурра}}
{{хурд}}</text>
      <sha1>t7vdxhypn5illf6zyh1h08xma7eimz8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зира</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8141</id>
    <revision>
      <id>1468820</id>
      <parentid>1468037</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:03:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468820</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3020" sha1="6zpbd0u0ctrhh0arf2ecoa8s09glx2m" xml:space="preserve">{{Таксон
 |image file        = Cuminum cyminum - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-198.jpg
 |image descr       = {{Бот.илл.|1}}
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Cuminum
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Cuminum cyminum
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]
 |соли муаллифӣ     = 1753
}}
'''Зира''' ({{lang-la|Cuminum cyminum}}) — рустании бисёрсолаи алафии мансуби [[чатргулон]].

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Пояи рост, барги пармонанд, гултӯдаи чатршакл ва гули майдаи сафеди дуҷинса, дони дарозрӯяи хушбӯй дорад. Зира дар кишварҳои Баҳри Миёназамин паҳн гаштааст. Дар Тоҷикистон зира дар доманакӯҳҳо, пасткӯҳҳо, дар нишебиҳои кӯҳ 600 то 2500 м меруяд.

== Парвариш ==
Зира бисёрсола буда, ҳар сол аз лӯндабехаш мерӯяд, инчунин аз тухмаш низ афзойиш меёбад.
Дар тамоми Тоҷикистон (ба ғайр аз закзаминҳо ва шӯрзаминҳо) дар кӯҳдоманҳо ва алафзору бешазорҳои кӯҳӣ вомехӯрад. Дони хушбӯйи ин гиёҳ, ки ҳамчунин зира ном дорад, дар баробари яке аз дегафзорҳои (хӯришҳои) асосии пазандагони тоҷик будан, ҳазорҳо сол боз дар байни мардуми мо ҳамчун дармони дардҳои гуногун низ ба кор меравад. Зираро миёнаҳои тобистон баъд аз пухта расидани донаш ва зард шудани пояаш меғундоранд.

== Хосиятҳои шифоӣ ==
Мизоҷаш дар дараҷаи дуввум гарм ва дар саввум хушк аст, вале ба қавли баъзе табибон гармӣ ва хушкиаш дар дараҷаи саввум мебошад.

Зира барои одамони хунукмизоҷ, пирон ва балғаммизоҷон бисёр фоида дорад. Чун инро бо хӯришҳои хушбӯйи таом, масалан, бо шибит ва дорчинӣ, ҳангоми пухтани гӯшти бадҳазм дохил намоянд, онҳоро сабукҳазм, қавӣ мегардонад, дарунро мулоим менамояд, пешобро меронад ва бодҳоро таҳлилдиҳанда мебошад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* [[Ҳомидҷон Зоҳидов]]. [[Канзи шифо]]. — Д.: Ирфон, 1991. — С. 420—422. — 720 с.

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Растаниҳои доруворӣ]]</text>
      <sha1>6zpbd0u0ctrhh0arf2ecoa8s09glx2m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468825</id>
      <parentid>1468820</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468825</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3008" sha1="el2v0ohi3vnr4zye13r16vgzgxowq1c" xml:space="preserve">{{Таксон
 |image file        = Cuminum cyminum - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-198.jpg
 |image descr       = {{Бот.илл.|1}}
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Cuminum
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Cuminum cyminum
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]
 |соли муаллифӣ     = 1753
}}
'''Зира''' ({{lang-la|Cuminum cyminum}}) — рустании бисёрсолаи алафии мансуби [[чатргулон]].

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Пояи рост, барги пармонанд, гултӯдаи чатршакл ва гули майдаи сафеди дуҷинса, дони дарозрӯяи хушбӯй дорад. Зира дар кишварҳои Баҳри Миёназамин паҳн гаштааст. Дар Тоҷикистон зира дар доманакӯҳҳо, пасткӯҳҳо, дар нишебиҳои кӯҳ 600 то 2500 м меруяд.

== Парвариш ==
Зира бисёрсола буда, ҳар сол аз лӯндабехаш мерӯяд, инчунин аз тухмаш низ афзойиш меёбад.
Дар тамоми Тоҷикистон (ба ғайр аз закзаминҳо ва шӯрзаминҳо) дар кӯҳдоманҳо ва алафзору бешазорҳои кӯҳӣ вомехӯрад. Дони хушбӯйи ин гиёҳ, ки ҳамчунин зира ном дорад, дар баробари яке аз дегафзорҳои (хӯришҳои) асосии пазандагони тоҷик будан, ҳазорҳо сол боз дар байни мардуми мо ҳамчун дармони дардҳои гуногун низ ба кор меравад. Зираро миёнаҳои тобистон баъд аз пухта расидани донаш ва зард шудани пояаш меғундоранд.

== Хосиятҳои шифоӣ ==
Мизоҷаш дар дараҷаи дуввум гарм ва дар саввум хушк аст, вале ба қавли баъзе табибон гармӣ ва хушкиаш дар дараҷаи саввум мебошад.

Зира барои одамони хунукмизоҷ, пирон ва балғаммизоҷон бисёр фоида дорад. Чун инро бо хӯришҳои хушбӯйи таом, масалан, бо шибит ва дорчинӣ, ҳангоми пухтани гӯшти бадҳазм дохил намоянд, онҳоро сабукҳазм, қавӣ мегардонад, дарунро мулоим менамояд, пешобро меронад ва бодҳоро таҳлилдиҳанда мебошад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* [[Ҳомидҷон Зоҳидов]]. [[Канзи шифо]]. — Д.: Ирфон, 1991. — С. 420—422. — 720 с.

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ]]</text>
      <sha1>el2v0ohi3vnr4zye13r16vgzgxowq1c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Яман</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8580</id>
    <revision>
      <id>1468141</id>
      <parentid>1312141</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2659" sha1="7atjxk7u10ljiby4k64pn3g44ucxv93" xml:space="preserve">{{Кишвар
|common_name=Yemen
|Парчам=Flag of Yemen.svg
|Номи тоҷикӣ=Яман
|Номи аслӣ={{lang-ar|الجمهوريّة اليمنية}}&lt;br&gt;&lt;small&gt;(ал-Ҷумҳури́йя ал-Ямани́йя)&lt;/small&gt;
|Нишон=Emblem of Yemen (2).svg
|Шиор= 
|Номи суруди миллӣ=United States Navy Band - United Republic.ogg
|Сохтори давлат=[[Ҷумҳурии президентӣ]]
|Дар харита=Yemen on the globe (Yemen centered).svg
|Забон=[[забони арабӣ]]
|Рӯзи истиқлол=[[6 октябр]] [[соли 1990]]
|Соҳибистиқлол аз=[[Бритониё]] [[6 октябр]]и [[соли 1990]]
|Пойтахт=[[Санъо]]
|Шаҳри калонтарин=[[Адан]], [[Ҳудайда]], [[Таиз]], [[Ибб]]
|Вазифаи сарварон= [[Шӯрои роҳбарии президентӣ|Раиси Шӯро]]
|Сарварон=[[Рашод Муҳаммад Алимӣ]]
|Вазифаи сарварон 2= [[Феҳристи сарвазирони Яман|Сарвазир]]
|Сарварон 2=[[Шая ал-Зиндонӣ]]
|Ҷой аз рӯи масоҳат=49
|Масоҳат=527 970
|Фоизи об=-
|Ҷой аз рӯи аҳолӣ=48
|Аҳолӣ=32 684 503
|Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ=2023
|Зичии аҳолӣ=71,8
|ММД=65,088 млрд
|Соли ҳисоби ММД=2019
|Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД=104
|ММД ба сари аҳолӣ=2057
|Пули миллӣ=[[риёли Яман]] (YER)
|Домен=
|Коди телефон=
|Соат=+3
|Эзоҳот=
}}
'''Яман''' ({{забон-код|ar| اليمن}}) — [[кишвар]]ест дар ҷануби [[нимҷазираи Арабистон]] дар [[Осиёи Ҷанубу Ғарбӣ]], қисми [[Шарқи Наздик]] ва бо [[Уммон]]у [[Арабистони Саудӣ]] ҳамсарҳад аст. Ба [[Баҳри Сурх]] ва [[баҳри Араб]] баромад дорад. Пойтахт — шаҳри [[Санъо]].

== Таърих ==

== Сиёсату ҳукумат ==

== Бахшбандии кишварӣ ==

== Ҷуғрофия ==

==Иқтисодиёт==

== Аҳолӣ ==

== Фарҳанг ва маориф ==

== Инҷоро ҳам бингаред ==
{{Умуми}}

{{Хурд}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Кишварҳои Осиё}}
{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё]]
[[Гурӯҳ:Осиёи Ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Яман]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]]</text>
      <sha1>7atjxk7u10ljiby4k64pn3g44ucxv93</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷағҷағ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11311</id>
    <revision>
      <id>1468824</id>
      <parentid>1315237</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:26:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468824</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="883" sha1="ahzj3hwhmjrelz2ecdcwwno60y8nxb6" xml:space="preserve">{{Таксон
 |image file        = Capsella_bursa-pastoris.JPG
 |image descr       =
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Capsella
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Capsella bursa-pastoris
 |author            = ([[L.]]) [[Medik.]]
 |syn               = * {{btname|Thlaspi bursa-pastoris|[[L.]]}}
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |wikispecies       = 
 |grin              = 
}}
'''Ҷағҷағ''', ё '''ҷағҷағак''', '''халтаи лӯлӣ''' ({{lang-la|Capsélla búrsa-pastóris}}) — [[алаф]]и худрӯй мебошад. Дар аввали [[баҳор]] ҷаҷакро барои пухтани [[самбӯса]] меғӯндоранд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ботаника-нопурра}}</text>
      <sha1>ahzj3hwhmjrelz2ecdcwwno60y8nxb6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468842</id>
      <parentid>1468824</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="892" sha1="29nrsoh416nhbkwf6mx3fquc0wa308j" xml:space="preserve">{{Таксон
 |image file        = Capsella_bursa-pastoris.JPG
 |image descr       =
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Capsella (Plantae)
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Capsella bursa-pastoris
 |author            = ([[L.]]) [[Medik.]]
 |syn               = * {{btname|Thlaspi bursa-pastoris|[[L.]]}}
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |wikispecies       = 
 |grin              = 
}}
'''Ҷағҷағ''', ё '''ҷағҷағак''', '''халтаи лӯлӣ''' ({{lang-la|Capsella bursa-pastoris}}) — [[алаф]]и худрӯй мебошад. Дар аввали [[баҳор]] ҷағҷағро барои пухтани [[самбӯса]] меғундоранд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ботаника-нопурра}}</text>
      <sha1>29nrsoh416nhbkwf6mx3fquc0wa308j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468843</id>
      <parentid>1468842</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:09:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="759" sha1="ma2hjd93h9g5p6w9klkwb8jpxminyep" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир = Capsella_bursa-pastoris.JPG
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Capsella (Plantae)
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Capsella bursa-pastoris
 |муаллиф           = ([[Карл Линней|L.]]) Medik.
 |ҳаммаъно          = {{btname|Thlaspi bursa-pastoris|([[Карл Линней|L.]])}}
}}
'''Ҷағҷағ''', ё '''ҷағҷағак''', '''халтаи лӯлӣ''' ({{lang-la|Capsella bursa-pastoris}}) — [[алаф]]и худрӯй мебошад. Дар аввали [[баҳор]] ҷағҷағро барои пухтани [[самбӯса]] меғундоранд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ботаника-нопурра}}</text>
      <sha1>ma2hjd93h9g5p6w9klkwb8jpxminyep</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лимӯ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11516</id>
    <revision>
      <id>1468715</id>
      <parentid>1392687</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:42:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6094" sha1="s2tazg6werqn2tkuel68bwqohm1mkrh" xml:space="preserve">{{Таксон
 |image file        = Citrus limon a.JPG
 |image title       = 
 |image descr       = Дарахти лиму. Намуди умумӣ
 |regnum            = Рустаниҳо
 |parent            = Citrus
 |rang              = Гуна
 |latin             = Citrus limon
 |author            = ([[L.]]) [[Osbeck]], 1765
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |iucn              = 
 |wikispecies       = Citrus limon
 |commons           = Category:Lemon
 |grin              = 10732
 }}
'''Лиму''' ({{lang-la|Cítrus límon}}) — [[Рустаниҳо|рустаниест]] бисёрсолаи субтропикӣ.

== Тавсифоти ботаникӣ ==
[[Акс:Citrus x limon - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-041.jpg|thumb|left|Лимӯ. &lt;br&gt;{{Тасв.гиёҳ.|1}}]]
[[Акс:Bees-really-like-pollinating-my-myer-lemon-tree.jpg|thumb|Гули лиму]]
[[Акс:Lemon - whole and split.jpg|мини]]
Дарахташ 3 — 7 м қад мекашад. Шохҳояш хордор (баъзан бехор), баргаш ғафс, дарозрӯя, гулаш сафеди хушбӯй, мевааш тухмшакл, баъзан мудаввар, сероб, турш. Лимуро барои тархурӣ (махсусан бо чой), тайёр кардани мураббо, нӯшоба, ҷем, компот, мармалод, қанд ва ғайра истифода мебаранд. Дар таркиби он туршӣ (асосан ҷавҳари лиму), қанд, витаминҳои С, Е, В1, В2, В6, В15, Р, каротин (провитамини А), моддаҳои пектинӣ, намакҳои минералии оҳан, фосфор, калий, калсий, магний мавҷуд аст. Лиму хосияти муолиҷавӣ ва парҳезӣ дорад.

== Хосияти шифоӣ ==
Дар тибби қадим лиму бо мақсади муолиҷаи бемориҳои узвҳои дарунӣ истифода мешуд. Мувофиқи маълумоти [[Абӯрайҳони Берунӣ]] лиму меъдаро сахт мекунад, дилро қувват мебахшад. Муҳаммад Ҳусайни Шерозӣ табиати лимуро сарду хушк ҳисобидааст. Бино ба маълумоти ӯ лиму ҳангоми бемориҳои ҷигар ва меъда (гепатити музмин, заҳролудии ҷигар, гастрит), табларза, бемориҳои сироятӣ, уфунат, зиқи нафас, дарди гулу (ангина), дилзанӣ, рафъи хумор ва чун позаҳр, бахусус ҳангоми газидани [[Ҳашара|ҳашарот]] муфид аст. Лиму пӯсти рӯйро тоза ва гармичаро нест мекунад. Агар мағзи лимуро гарм карда ба пешонӣ гузоранд, сардардро, ки бар асари гармӣ ба вуҷуд омадааст, рафъ менамояд.

Дар тибби халқӣ меваи тару тоза, мураббо, нӯшоба, шарбат ва ҷеми аз лиму таҳияшуда барои табобати бемориҳои меъда (газаки бар асари туршии паст пайдошуда), ҷигар (зардпарвин, гепатити куҳна), роҳҳои талха (холесистит, санги талхадон), гурда (дарди санги гурда, нефроз, нефрит ва систит), дарди буғуму мушак (ниқрис, тарбод, радикулит, невралгия ва ғайра) ва ба сифати воситаи хунбанд (ҳангоми хунравӣ аз бинӣ, меъда, милки [[дандон]] ва ғайра), табшикан, зиддиилтиҳобӣ, рӯҳафзо (ҳангоми бемориҳои сироятӣ — ангина, илтиҳоби шуш, сил, домана, зардпарвин ва ғайра) истифода мешавад. Лимуро дар амалияи акушерӣ барои пешгирии иллати веннаҳо ва қайи вобаста ба ҳамл кор мефармоянд. Ҷӯшоби меваи хушк ё пӯсти тари он барои муолиҷаи диабети қанд ва ғалаёни хун тавсия шудааст. Шахсони фишори хунашон баланд бояд дар як шаборӯз 3 — 4 маротиба лиму истеъмол намоянд (ҳар дафъа нисфи онро бо пӯсташ). Ин барои беморони гирифтори диабети қанд низ муфид аст.

Дар тибби муосир лимуро барои пешгирӣ ва табобати бемориҳои бинобар гиповитаминоз ё авитаминоз (асосан витаминҳои С ва Р) сарзада тавсия медиҳанд.

Лиму барои одамони солим билкул безарар аст. Вале ашхоси гирифтори гастрити гиператсидӣ, захми меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта бояд эҳтиёткор бошанд, зеро он шираи меъдаро зиёд карда, боиси зардаҷӯш, дарди сахт ва қай мешавад. Чунин беморон метавонанд 1 — 2 пораи лимуро бо чой ва ҳатман баъди [[таом]] истеъмол намоянд.

== Адабиёт ==
* [[Юсуф Нуралиев]], Лекарственные растения, Д., 1988;
* Зоҳидов Ҳ., Канзи шифо, Д., 1998.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
{{гиёҳшиносӣ-хурд}}

[[Гурӯҳ:Меваҳо]]
[[Гурӯҳ:Лимӯҳо| ]]
[[Гурӯҳ:Дарахтони мева]]</text>
      <sha1>s2tazg6werqn2tkuel68bwqohm1mkrh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Шохаҳои зистшиносӣ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>13117</id>
    <revision>
      <id>1468742</id>
      <parentid>1290904</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:41:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1310" sha1="enbyxi5951u91g2867ym5j16ifsw1s6" xml:space="preserve">{{#if:{{{new|}}}|
{{Бахшҳои биология/нав}}
|{{Рӯйхати пайдарҳам
|ном = Бахшҳои биология
|сарлавҳа = Бахшҳои [[биология]]
|муҳтаво =
* [[Анатомия]]
* [[Биоакустика]]
* [[Биогеография]]
* [[Биоинформатика]]
* [[Систематика]]
* [[Биологияи уқёнусҳо]]
* [[Биологияи рушд]]
* [[Биологияи одам]]
* [[Биофизика]]
* [[Биокимиё]]
* [[Гиёҳшиносӣ]]
* [[Вирусология]]
* [[Пайдоиши ҳаёт]]
* [[Генетика]]
* [[Геномика]]
* [[Гидробиология]]
* [[Гистология]]
* [[Зоология]]
* [[Зоопсихология]]
* [[Биологияи кайҳонӣ]]
* [[Криобиология]]
* [[Биологияи риёзиётӣ]]
* [[Микология]]
* [[Микробиология]]
* [[Биологияи молекулӣ]]
* [[Палеонтология]]
* [[Паразитология]]
* [[Патология]]
* [[Протистология]]
* [[Таксономия]]
* [[Физиология]]
* [[Ситология]]
* [[Биологияи такомулӣ]]
* [[Экология]]
* [[Этология]]
|}}}}&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>enbyxi5951u91g2867ym5j16ifsw1s6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468775</id>
      <parentid>1468742</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:30:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468775</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1329" sha1="n0x386jsjibooj83m15ryq0so0eytrh" xml:space="preserve">{{#if:{{{new|}}}|
{{Бахшҳои биология/нав}}
|{{Рӯйхати пайдарҳам
|ном = Бахшҳои биология
|сарлавҳа = Бахшҳои [[биология]]
|муҳтаво =
* [[Анатомия]]
* [[Биоакустика]]
* [[Биогеография]]
* [[Биоинформатика]]
* [[Систематика]]
* [[Биологияи уқёнусҳо]]
* [[Биологияи рушд]]
* [[Биологияи одам]]
* [[Биофизика]]
* [[Биокимиё]]
* [[Гиёҳшиносӣ]]
* [[Вирусология]]
* [[Пайдоиши ҳаёт]]
* [[Генетика]]
* [[Геномика]]
* [[Гидробиология]]
* [[Гистология]]
* [[Зоология]]
* [[Зоопсихология]]
* [[Биологияи кайҳонӣ]]
* [[Криобиология]]
* [[Биологияи риёзиётӣ]]
* [[Микология]]
* [[Микробиология]]
* [[Биологияи молекулӣ]]
* [[Палеонтология]]
* [[Паразитология]]
* [[Патология]]
* [[Протистология]]
* [[Таксономия (биология)]]
* [[Физиология]]
* [[Ситология]]
* [[Биологияи такомулӣ]]
* [[Экология]]
* [[Этология]]
|}}}}&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>n0x386jsjibooj83m15ryq0so0eytrh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468776</id>
      <parentid>1468775</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:31:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468776</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1350" sha1="61krl1v73ewxvqhj6yq2dzaeqh1zkpt" xml:space="preserve">{{#if:{{{new|}}}|
{{Бахшҳои биология/нав}}
|{{Рӯйхати пайдарҳам
|ном = Бахшҳои биология
|сарлавҳа = Бахшҳои [[биология]]
|муҳтаво =
* [[Анатомия]]
* [[Биоакустика]]
* [[Биогеография]]
* [[Биоинформатика]]
* [[Систематика]]
* [[Биологияи уқёнусҳо]]
* [[Биологияи рушд]]
* [[Биологияи одам]]
* [[Биофизика]]
* [[Биокимиё]]
* [[Гиёҳшиносӣ]]
* [[Вирусология]]
* [[Пайдоиши ҳаёт]]
* [[Генетика]]
* [[Геномика]]
* [[Гидробиология]]
* [[Гистология]]
* [[Зоология]]
* [[Зоопсихология]]
* [[Биологияи кайҳонӣ]]
* [[Криобиология]]
* [[Биологияи риёзиётӣ]]
* [[Микология]]
* [[Микробиология]]
* [[Биологияи молекулӣ]]
* [[Палеонтология]]
* [[Паразитология]]
* [[Патология]]
* [[Протистология]]
* [[Таксономия (биология)|Таксономия]]
* [[Физиология]]
* [[Ситология]]
* [[Биологияи такомулӣ]]
* [[Экология]]
* [[Этология]]
|}}}}&lt;noinclude&gt;
{{doc}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>61krl1v73ewxvqhj6yq2dzaeqh1zkpt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ботаника</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13324</id>
    <revision>
      <id>1468744</id>
      <parentid>1467457</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:42:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Гиёҳшиносӣ]] to [[Ботаника]] over redirect</comment>
      <origin>1467457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15034" sha1="2hmzm6me60msqi5b92xc96kd6538sy4" xml:space="preserve">{{Ботаника}}
'''Гиёҳшиносӣ''' ё '''ботаника''' ({{lang-grc|βοτανικός}} — «иртибот бо рустанӣ», от {{lang-grc2|βοτάνη}} — «[[сабза]], [[Рустаниҳо|гиёҳ]], [[Рустаниҳо|рустанӣ]]») — маҷмӯи илмҳо дар бораи наботот. Сохт, афзоиш, инкишоф, густариш ва таoаввулу таснифи рустаниҳоро меомузад. Морфология, анатомия, ситология, гистология, эмбрио­логия, физиология, экология, геоботаника, география, па­леоботаника, систематика ва биохимияи рустаниҳоро дар бар мегирад. Ба илмҳои зерин ҷудо мешавад: алгология, микология, лихнология, бриология, микробиология, фи­топатология ва ғайра; бо бисёр илмҳои табиатшиносӣ, аз ҷумла физика, кимиё, кибернетика, геология, география, тиб алоқаи ногусастанӣ дорад.

== Таърих ==
Аввалин маълумот оид ба рустаниҳо аз навиштаҷоти хаттии [[Мисри Қадим]] бармеоянд. Ботаника ҳамчун илм дар асарҳои файласуфи [[Юнони Қадим]] [[Арасту]] низ зикр шу­дааст. Шогирди Арасту — [[Теофраст]] дар китоби «Таҳқиқот дар бораи рустаниҳо» оид ба Ботаника маълумоти муфассалу ҷолиб оварда, баъзе масъалаҳои Ботаника (масалан, тарзи ғизогирӣ, сабзиш ва афзоиши рустанӣ, умумият на тафовути байни рустанӣ ва ҳайвонот)-ро шарҳ медиҳад ва бори аввал рустаниҳоро ба дарахт, бутта, гиёҳ, алафҳоро ба яксола, дусола ва бисёрсола ҷудо мекунад.

Дар аcрҳои миёна инкишофи Ботаника мисли илмҳои дигар, суст шуд. Тараққиёти Ботаника охири садаи XV хеле суръат гирифт. Дар садаи XVI оид ба рустаниҳо (хусусан гуногунии онҳо) маълумоти фаровон ҷамъ омад. Соли 1590 [[микроскоп]] ихтироъ шуд, ки барои таҳқиқи сохти дохилии рус­таниҳо имкон фароҳам овард. Соли 1665 Р. Гук ҳуҷайраро кашф намуд. Солҳои 1675—1679 асари олими итолиёӣ Малпиги «Анатомияи рустанӣ», соли 1682 бо ҳамин унвон китоби олими англис Грю аз чоп баромаданд.

Дар таснифи рустаниҳо табиатшиноси швед [[Карл Линней]] саҳми арзанда гузоштааст. Ӯ рустаниҳоро ба 24 синф ҷудо ва барои онҳо номгузории дучандаро пешниҳод на­муд. Дар ҷараёни рушди Ботаника боғҳои ботаникӣ бунёд гаштанд. Аввалин боғи ботаникӣ дар Итолиё (1309) таъсис ёфт. Дар он рустаниҳои доруию хушбӯй парвариш ва омӯхта мешуданд. Боғҳои дигар дар Венетсия (1333), Маскав (1707), Ялта (1812) бунёд гардиданд. Дар пешрафти Ботаника саҳми олимони фаронсавӣ М. Адансон ва А. Жюсе низ бузург аст. Онҳо рустаниҳоро аз рӯйи аломатҳои гул, мева ва тухм муттаҳид намуда, «Таснифоти табиӣ»-ро ба вуҷуд оварданд. Шоир ва табиатшиноси олмонӣ И. В. Ҳёте бо таълимоти худ оид ба метаморфоз (1790) ба илми морфологияи рустаниҳо асос гузошт. Дар бобати ошкор намудан ва пайдоиши рустаниҳо саҳми Ж. Б. ''Ламарк'' ва Ч. ''Дарвин'' хеле бузург аст. Дар охири садаи XIX ва аввали садаи XX олимони рус И. Н. Гороэканин, М. С. Воронин, В. И. Палладин, С. В. Навашин оид ба Ботаника як силсила пажӯҳиши ҷолиб анҷом доданд. Дар ривоҷу равнақи баъдии Ботаника саҳми К. А. ''Тимирязев'', И. В. ''Мичурин'', И. В. ''Вавилов'' ва дигарон низ назаррас аст.

Дар дунё зиёда аз 500 ҳазор намуди рустанӣ вуҷуд до­рад, ки ба ду гурӯҳ ҷудо мешаванд: автотрофӣ — рустаниҳое, ки аз моддаҳои ғайриорганикӣ моддаҳои органикӣ тайёр мекунанд (масалан, рустаниҳои сабз, ки аз се ду ҳиссаи олами набототро ташкил медиҳанд) ва гетеротрофӣ — рустаниҳое, ки ғизояшон моддаҳои органикии тайёр аст (масалан, занбурӯғҳо, бактерияҳо ва ғайра).

== Таҳқиқоти ботаникӣ дар Тоҷикистон ==
Таҳқиқоти ботаникӣ дар Тоҷикистон таърихи қадимӣ дорад. Хусусиятҳои баъзе рустаниҳо (масалан, хома, мехак, садбарг) дар китоби Авесто зикр ёфтаанд. Абуҳанифаи Диноварӣ дар «Китоб фи-н-набот» ном асари худ (сол­ҳои 850—855 ба забони форсӣ-тоҷикӣ таълиф ёфтааст) роҷеъ ба дарёфту парвариши 482 навъи рустанӣ маълу­моти муфассал додааст. Дар китоб зиёда аз 50 намуди рустаниҳое қайд шудаанд, ки ба набототшиносони Юнони Қадим маълум набуданд (масалан, тамри ҳиндӣ, танбул, дафна ва ғайра). Закариёи Розӣ дар «ал-Ҳовӣ» бисёр рус­таниҳои шифобахши замони худро қайд кардааст. «Комилу-с-синоат»-и Алӣ ибни Аббоси Маҷусии Аҳвозӣ (вафот 994) ва «ал-Миа-фӣ-синоату-т-тиббия»-и Абусаҳли Масеҳии Ҷурҷонӣ (яке аз устодони Абуалии Сино) низ оид ба бисёр намудҳои рустанӣ маълумоти муфид до­ранд. [[Абумансур Муваффақи Ҳиравӣ]] дар «Китобу-л-абния ан ҳақоиқи-л-адвия» (соли таълифаш 977 милод) тақрибан 500 намуди рустаниҳоро шарҳ додааст.

Дар пешрафти илми ботаникаи тоҷик «Китобу-с-сайдана фӣ-т-тиб»-и [[Абурайҳони Берунӣ]] аҳаммияти бузург дошта, муаллифи он дар дақиқу возеҳ намудани номи рустаниҳо кори бузургеро ба анҷом расондааст. Яъне, дар хусуси 750 намуди рустанӣ маълумот дода, номи ҳар якашонро ба забонҳои гуногун қайд кардааст. Масалан, дар мавриди шарҳи «бутм» ном рустанӣ қайд мекунад, ки «…арабҳо онро бутмаҳ хонанд, румиҳо оқуқус ва ё таросонус, сурёниҳо бутмо, ба забони форсӣ кинбаҳн ва аҳли Хуросон хинҷак, сиҷзиҳо (мардуми Сиҷистон) кинбашак ва аҳли Нишопуру Қоин нанкиш ва аҳли Мукрону Қаздор гулангур хонанд…».

[[«Ал-Қонун фи-т-тиб»]]-и [[табиб]] ва донишманди бузурги тоҷик [[Сино|Абуалии Сино]] дар бораи кулли рустаниҳои шифобахш, ки то замони ӯ маълум буданд, маълумот медиҳад. Шайхурраис дар ин китоб зиёда аз 1000 намуди рустаниро тавсиф кардааст, ки тақрибан 200 намуди онҳо дар ҳудуди ҳозираи Тоҷикистон месабзанд (масалан, тархун, ҳазорҷӯшон, заъфарон, кавар, савринҷон, шавкарон, савсан, карафс, ҳулба ва ғайра). Шоҳасари Абуиброҳим Исмоили Ҷурҷонӣ «[[Захираи Хоразмшоҳӣ]]» иборат аз 10 китоб, инчунин «Ихтиёроти ба­деӣ», «Тибби Юсуфӣ», «Тибби Акбарӣ», «Дастуру-л-илоҷ», «Кифояи Мансурӣ» ва ғайра доир ба рустаниҳо маъ­лумоти фаровон доранд.

Дар ҷумҳурӣ пажӯҳишҳои ботаникӣ, асосан баъди дар назди Базаи тоҷикистони АИ ИҶШС таъсис ёфтани шуъбаи ботаника (1932) ривоҷ ёфтанд. Гурӯҳи геоботаникҳо, ки ба омӯзиши набототи Тоҷикистони Марказӣ машғул буданд, харитаҳои геоботаникӣ тартиб доданд. Бо ташаббуси В. А. Комаров Стансияи ботаникии кӯҳии Варзоб (1935) таъсис ёфт, ки масъалаи бунёди боғҳои лалмӣ (дар қаторкӯҳҳои Ҳисор) мавзӯи таҳқиқаш қарор гирифт. Соли 1938 Стансияи биологии Помир ба ихтиёри Базаи тоҷикистонии АИ ИҶШС гузашта, дар он оид ба физиология, морфология ва биохимияи рустанӣ пажӯҳишҳои муҳим анҷом дода шуданд. Соли 1940 [[Боғи ботаникии Помир]] бунёд гашта, кормандони он дар бобати омӯхтани руста­ниҳои маҳаллӣ ва ба шароити [[ВМКБ]] мутобиқ гардонидани рустаниҳои мавзеъҳои дигар саҳми арзанда гузоштанд. Чунин боғҳои ботаникӣ минбаъд дар Хуҷанд, Ку­лоб ва ғайра низ таъсис ёфтанд. Соли 1941 шуъбаи ботаникаи Базаи тоҷикистонии АИ ИҶШС ба [[Институти ботаника, физиология ва генетикаи растанӣ| Институти ботаникаи АИ ҶШС Тоҷикистон]] (ҳозира [[Институти ботаника, физиология ва генетикаи растанӣ |Институти ботаника, физиоло­гия ва биофизикаи растанӣ]]) табдил дода шуд. Олимони [[Институти ботаника, физиология ва генетикаи растанӣ| Институти ботаника]] оид ба наботот ва зироати хӯроки чорво дар Рангон, Полвонтӯғай, Қубодиён, Шаҳристон, Анзоб ва ғайра таҳқиқот анҷом доданд. Дар Институти мазкур зиёда аз 130 ҳазор намуди рустании гулдор, қариб 40 ҳазор намуд рустании спорадори Осиёи Марказӣ ҷамъоварӣ (гербария) карда шудаанд. Дар рушди ботаника дар ҷумҳурӣ [[Павел Овчинников| П. Н. Овчинни­ков]], [[Юсуф Носиров| Ю. С. Носиров]], X. Ҳ. Каримов, [[Муҳаррам Расулова| М.Р. Расулова]], В. И. Запрягаева, X. Юсуфбеков, М. Исмоилов, [[Ҳикмат Ҳисориев| Ҳ.Ҳ. Ҳисориев]] ва дигар саҳми арзанда гузоштанд. Олимони ҷумҳурӣ оид ба омӯзиши олами набототи олиташаккул ва дараҷаи паст, экология, ҷуғрофия ва фитографияи рустанӣ, сабзкорӣ, ҷангалдорӣ, беҳтар намудани захираи хӯроки чорво, омӯзиши рус­таниҳои доруӣ, биохимияи рустаниҳо ва ғайра таҳқиқот меку­нанд. Бо саъю кушиши онҳо китоби «Флора Таджиксой ССР» (иборат аз 10 ҷилд) ба табъ расида, таҳқиқоти илмӣ дар кафедраҳои ботаникаи ДМТ, ДДОД, ДАТ, Донишгоҳи давлатии Хуҷанд босамар идома доранд. Дар боғҳои бота­никии ҷумҳурӣ рустаниҳои гуногун парвариш меёбанд. Мақолаҳои илмии ботаникӣ дар «Маърӯзаҳои АИ Чумҳурии Тоҷикистон», «Ахбороти АИ Ҷумҳурии Тоҷикис­тон» ва дигар нашрияҳо муттасил чоп мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Базилевская Н. А., Белоконь И. П., Щербакова А. А. ''Краткая история ботаники.'' Москва, 1968; Овчинников П. И., Юнусов С. Ю. ''Не­которые проблемы ботаники. Наука Советского Таджикистана.'' Душанбе, 1974; ''Жизнь растений.'' Т 1-6. №, 1974—1982; Хржановский В. Г. ''Курс общей ботаники.'' Ҷ 1-2. Москва. 1982; Жуковский П. М. ''Ботаника.'' Москва, 1982; Муваффақ Абумансур. ''Гиёҳнома.'' Душанбе, 1992; Ғафурова М. X., Бобоҷонов В. А., Ҷумъаев К. У. ''Ботаника.'' Душанбе, 2009.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ||3}}

{{ботаника-нопурра}}
{{бахшҳои биология}}</text>
      <sha1>2hmzm6me60msqi5b92xc96kd6538sy4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468746</id>
      <parentid>1468744</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15004" sha1="qru2869a38nn22zhgdxs98t63hp2xqf" xml:space="preserve">{{Ботаника}}
'''Ботаника''' ({{lang-grc|βοτανικός}} — «иртибот бо рустанӣ», от {{lang-grc2|βοτάνη}} — «[[сабза]], [[Рустаниҳо|гиёҳ]], [[Рустаниҳо|рустанӣ]]») — маҷмӯи илмҳо дар бораи наботот. Сохт, афзоиш, инкишоф, густариш ва таoаввулу таснифи рустаниҳоро меомузад. Морфология, анатомия, ситология, гистология, эмбрио­логия, физиология, экология, геоботаника, география, па­леоботаника, систематика ва биохимияи рустаниҳоро дар бар мегирад. Ба илмҳои зерин ҷудо мешавад: алгология, микология, лихнология, бриология, микробиология, фи­топатология ва ғайра; бо бисёр илмҳои табиатшиносӣ, аз ҷумла физика, кимиё, кибернетика, геология, география, тиб алоқаи ногусастанӣ дорад.

== Таърих ==
Аввалин маълумот оид ба рустаниҳо аз навиштаҷоти хаттии [[Мисри Қадим]] бармеоянд. Ботаника ҳамчун илм дар асарҳои файласуфи [[Юнони Қадим]] [[Арасту]] низ зикр шу­дааст. Шогирди Арасту — [[Теофраст]] дар китоби «Таҳқиқот дар бораи рустаниҳо» оид ба Ботаника маълумоти муфассалу ҷолиб оварда, баъзе масъалаҳои Ботаника (масалан, тарзи ғизогирӣ, сабзиш ва афзоиши рустанӣ, умумият на тафовути байни рустанӣ ва ҳайвонот)-ро шарҳ медиҳад ва бори аввал рустаниҳоро ба дарахт, бутта, гиёҳ, алафҳоро ба яксола, дусола ва бисёрсола ҷудо мекунад.

Дар аcрҳои миёна инкишофи Ботаника мисли илмҳои дигар, суст шуд. Тараққиёти Ботаника охири садаи XV хеле суръат гирифт. Дар садаи XVI оид ба рустаниҳо (хусусан гуногунии онҳо) маълумоти фаровон ҷамъ омад. Соли 1590 [[микроскоп]] ихтироъ шуд, ки барои таҳқиқи сохти дохилии рус­таниҳо имкон фароҳам овард. Соли 1665 Р. Гук ҳуҷайраро кашф намуд. Солҳои 1675—1679 асари олими итолиёӣ Малпиги «Анатомияи рустанӣ», соли 1682 бо ҳамин унвон китоби олими англис Грю аз чоп баромаданд.

Дар таснифи рустаниҳо табиатшиноси швед [[Карл Линней]] саҳми арзанда гузоштааст. Ӯ рустаниҳоро ба 24 синф ҷудо ва барои онҳо номгузории дучандаро пешниҳод на­муд. Дар ҷараёни рушди Ботаника боғҳои ботаникӣ бунёд гаштанд. Аввалин боғи ботаникӣ дар Итолиё (1309) таъсис ёфт. Дар он рустаниҳои доруию хушбӯй парвариш ва омӯхта мешуданд. Боғҳои дигар дар Венетсия (1333), Маскав (1707), Ялта (1812) бунёд гардиданд. Дар пешрафти Ботаника саҳми олимони фаронсавӣ М. Адансон ва А. Жюсе низ бузург аст. Онҳо рустаниҳоро аз рӯйи аломатҳои гул, мева ва тухм муттаҳид намуда, «Таснифоти табиӣ»-ро ба вуҷуд оварданд. Шоир ва табиатшиноси олмонӣ И. В. Ҳёте бо таълимоти худ оид ба метаморфоз (1790) ба илми морфологияи рустаниҳо асос гузошт. Дар бобати ошкор намудан ва пайдоиши рустаниҳо саҳми Ж. Б. ''Ламарк'' ва Ч. ''Дарвин'' хеле бузург аст. Дар охири садаи XIX ва аввали садаи XX олимони рус И. Н. Гороэканин, М. С. Воронин, В. И. Палладин, С. В. Навашин оид ба Ботаника як силсила пажӯҳиши ҷолиб анҷом доданд. Дар ривоҷу равнақи баъдии Ботаника саҳми К. А. ''Тимирязев'', И. В. ''Мичурин'', И. В. ''Вавилов'' ва дигарон низ назаррас аст.

Дар дунё зиёда аз 500 ҳазор намуди рустанӣ вуҷуд до­рад, ки ба ду гурӯҳ ҷудо мешаванд: автотрофӣ — рустаниҳое, ки аз моддаҳои ғайриорганикӣ моддаҳои органикӣ тайёр мекунанд (масалан, рустаниҳои сабз, ки аз се ду ҳиссаи олами набототро ташкил медиҳанд) ва гетеротрофӣ — рустаниҳое, ки ғизояшон моддаҳои органикии тайёр аст (масалан, занбурӯғҳо, бактерияҳо ва ғайра).

== Таҳқиқоти ботаникӣ дар Тоҷикистон ==
Таҳқиқоти ботаникӣ дар Тоҷикистон таърихи қадимӣ дорад. Хусусиятҳои баъзе рустаниҳо (масалан, хома, мехак, садбарг) дар китоби Авесто зикр ёфтаанд. Абуҳанифаи Диноварӣ дар «Китоб фи-н-набот» ном асари худ (сол­ҳои 850—855 ба забони форсӣ-тоҷикӣ таълиф ёфтааст) роҷеъ ба дарёфту парвариши 482 навъи рустанӣ маълу­моти муфассал додааст. Дар китоб зиёда аз 50 намуди рустаниҳое қайд шудаанд, ки ба набототшиносони Юнони Қадим маълум набуданд (масалан, тамри ҳиндӣ, танбул, дафна ва ғайра). Закариёи Розӣ дар «ал-Ҳовӣ» бисёр рус­таниҳои шифобахши замони худро қайд кардааст. «Комилу-с-синоат»-и Алӣ ибни Аббоси Маҷусии Аҳвозӣ (вафот 994) ва «ал-Миа-фӣ-синоату-т-тиббия»-и Абусаҳли Масеҳии Ҷурҷонӣ (яке аз устодони Абуалии Сино) низ оид ба бисёр намудҳои рустанӣ маълумоти муфид до­ранд. [[Абумансур Муваффақи Ҳиравӣ]] дар «Китобу-л-абния ан ҳақоиқи-л-адвия» (соли таълифаш 977 милод) тақрибан 500 намуди рустаниҳоро шарҳ додааст.

Дар пешрафти илми ботаникаи тоҷик «Китобу-с-сайдана фӣ-т-тиб»-и [[Абурайҳони Берунӣ]] аҳаммияти бузург дошта, муаллифи он дар дақиқу возеҳ намудани номи рустаниҳо кори бузургеро ба анҷом расондааст. Яъне, дар хусуси 750 намуди рустанӣ маълумот дода, номи ҳар якашонро ба забонҳои гуногун қайд кардааст. Масалан, дар мавриди шарҳи «бутм» ном рустанӣ қайд мекунад, ки «…арабҳо онро бутмаҳ хонанд, румиҳо оқуқус ва ё таросонус, сурёниҳо бутмо, ба забони форсӣ кинбаҳн ва аҳли Хуросон хинҷак, сиҷзиҳо (мардуми Сиҷистон) кинбашак ва аҳли Нишопуру Қоин нанкиш ва аҳли Мукрону Қаздор гулангур хонанд…».

[[«Ал-Қонун фи-т-тиб»]]-и [[табиб]] ва донишманди бузурги тоҷик [[Сино|Абуалии Сино]] дар бораи кулли рустаниҳои шифобахш, ки то замони ӯ маълум буданд, маълумот медиҳад. Шайхурраис дар ин китоб зиёда аз 1000 намуди рустаниро тавсиф кардааст, ки тақрибан 200 намуди онҳо дар ҳудуди ҳозираи Тоҷикистон месабзанд (масалан, тархун, ҳазорҷӯшон, заъфарон, кавар, савринҷон, шавкарон, савсан, карафс, ҳулба ва ғайра). Шоҳасари Абуиброҳим Исмоили Ҷурҷонӣ «[[Захираи Хоразмшоҳӣ]]» иборат аз 10 китоб, инчунин «Ихтиёроти ба­деӣ», «Тибби Юсуфӣ», «Тибби Акбарӣ», «Дастуру-л-илоҷ», «Кифояи Мансурӣ» ва ғайра доир ба рустаниҳо маъ­лумоти фаровон доранд.

Дар ҷумҳурӣ пажӯҳишҳои ботаникӣ, асосан баъди дар назди Базаи тоҷикистони АИ ИҶШС таъсис ёфтани шуъбаи ботаника (1932) ривоҷ ёфтанд. Гурӯҳи геоботаникҳо, ки ба омӯзиши набототи Тоҷикистони Марказӣ машғул буданд, харитаҳои геоботаникӣ тартиб доданд. Бо ташаббуси В. А. Комаров Стансияи ботаникии кӯҳии Варзоб (1935) таъсис ёфт, ки масъалаи бунёди боғҳои лалмӣ (дар қаторкӯҳҳои Ҳисор) мавзӯи таҳқиқаш қарор гирифт. Соли 1938 Стансияи биологии Помир ба ихтиёри Базаи тоҷикистонии АИ ИҶШС гузашта, дар он оид ба физиология, морфология ва биохимияи рустанӣ пажӯҳишҳои муҳим анҷом дода шуданд. Соли 1940 [[Боғи ботаникии Помир]] бунёд гашта, кормандони он дар бобати омӯхтани руста­ниҳои маҳаллӣ ва ба шароити [[ВМКБ]] мутобиқ гардонидани рустаниҳои мавзеъҳои дигар саҳми арзанда гузоштанд. Чунин боғҳои ботаникӣ минбаъд дар Хуҷанд, Ку­лоб ва ғайра низ таъсис ёфтанд. Соли 1941 шуъбаи ботаникаи Базаи тоҷикистонии АИ ИҶШС ба [[Институти ботаника, физиология ва генетикаи растанӣ| Институти ботаникаи АИ ҶШС Тоҷикистон]] (ҳозира [[Институти ботаника, физиология ва генетикаи растанӣ |Институти ботаника, физиоло­гия ва биофизикаи растанӣ]]) табдил дода шуд. Олимони [[Институти ботаника, физиология ва генетикаи растанӣ| Институти ботаника]] оид ба наботот ва зироати хӯроки чорво дар Рангон, Полвонтӯғай, Қубодиён, Шаҳристон, Анзоб ва ғайра таҳқиқот анҷом доданд. Дар Институти мазкур зиёда аз 130 ҳазор намуди рустании гулдор, қариб 40 ҳазор намуд рустании спорадори Осиёи Марказӣ ҷамъоварӣ (гербария) карда шудаанд. Дар рушди ботаника дар ҷумҳурӣ [[Павел Овчинников| П. Н. Овчинни­ков]], [[Юсуф Носиров| Ю. С. Носиров]], X. Ҳ. Каримов, [[Муҳаррам Расулова| М.Р. Расулова]], В. И. Запрягаева, X. Юсуфбеков, М. Исмоилов, [[Ҳикмат Ҳисориев| Ҳ.Ҳ. Ҳисориев]] ва дигар саҳми арзанда гузоштанд. Олимони ҷумҳурӣ оид ба омӯзиши олами набототи олиташаккул ва дараҷаи паст, экология, ҷуғрофия ва фитографияи рустанӣ, сабзкорӣ, ҷангалдорӣ, беҳтар намудани захираи хӯроки чорво, омӯзиши рус­таниҳои доруӣ, биохимияи рустаниҳо ва ғайра таҳқиқот меку­нанд. Бо саъю кушиши онҳо китоби «Флора Таджиксой ССР» (иборат аз 10 ҷилд) ба табъ расида, таҳқиқоти илмӣ дар кафедраҳои ботаникаи ДМТ, ДДОД, ДАТ, Донишгоҳи давлатии Хуҷанд босамар идома доранд. Дар боғҳои бота­никии ҷумҳурӣ рустаниҳои гуногун парвариш меёбанд. Мақолаҳои илмии ботаникӣ дар «Маърӯзаҳои АИ Чумҳурии Тоҷикистон», «Ахбороти АИ Ҷумҳурии Тоҷикис­тон» ва дигар нашрияҳо муттасил чоп мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Базилевская Н. А., Белоконь И. П., Щербакова А. А. ''Краткая история ботаники.'' Москва, 1968; Овчинников П. И., Юнусов С. Ю. ''Не­которые проблемы ботаники. Наука Советского Таджикистана.'' Душанбе, 1974; ''Жизнь растений.'' Т 1-6. №, 1974—1982; Хржановский В. Г. ''Курс общей ботаники.'' Ҷ 1-2. Москва. 1982; Жуковский П. М. ''Ботаника.'' Москва, 1982; Муваффақ Абумансур. ''Гиёҳнома.'' Душанбе, 1992; Ғафурова М. X., Бобоҷонов В. А., Ҷумъаев К. У. ''Ботаника.'' Душанбе, 2009.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ||3}}

{{ботаника-нопурра}}
{{бахшҳои биология}}</text>
      <sha1>qru2869a38nn22zhgdxs98t63hp2xqf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Саразм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20461</id>
    <revision>
      <id>1468455</id>
      <parentid>1444237</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:32:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1468455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34294" sha1="r23jwa6em29xo7245d96qsk5bf3txfx" xml:space="preserve">[[Акс:Sarazm, UNESCO.jpg|thumb|Саразм, Юнеско]]
[[Акс:Sarazm-1.jpg|thumb|Саразм]]
[[Акс:Sarazm,area11-1.jpg|thumb|Саразм 11-1]]
[[Акс:Sarazm-3.jpg|thumb|Саразм, намои умумӣ|409x409px]]

'''Шаҳркадаи Саразм''' — яке аз ёдгориҳои қадимтарини давраи энеолит ва аввали асри биринҷӣ [[Осиёи Миёна]] мебошад. Дар болооби [[Зарафшон (рӯд)|Зарафшон]] чор ёдгорӣ ва якчанд нуқоте бо бозёфтҳои ба ҳама зинаҳои давраи биринҷӣ хос буда ошкор шуд. Ин манбаъҳо маҳаллаи Саразм, қабри Зардча Халифа, қабристони Дашти Қозӣ, қабристони Чорбоғ ва ғайра мебошад. Масоҳати густариши ёдгориҳо ва бозёфтҳои номбурда то 140 км қад ва 15-20 км барро фаро гирифтааст. [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.

== Кашфи Саразм ==
{{аввали иқтибос}}«Соли 1976 сокини деҳаи Авазалии шаҳри Панҷакент, иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ — Ашӯралӣ Тайлонов духтарчаи 8-солаашро ба маркази шаҳр оварда, бо хоҳиши вай барои тамошо ба осорхона меравад. Дар осорхонаи ба номи Рӯдакӣ падар ҳамроҳи духтараш нигораҳоро тамошо мекунад. Ашӯралӣ Тайлонов пас аз дидани нусхаи гаҷии табарчаи биринҷии аз деҳаи Ёрӣ ёфтшуда, изҳор медорад, ки ҳангоми хонасозӣ ӯ низ чунин асбобро ёфтааст ва агар лозим бошад онро ба осорхона туҳфа намояд. Сипас, бостоншинос [[Абдуллоҷон Исҳоқов]] барои овардани табарча ба хонаи он мард меравад ва ҳамин тариқ моҳи сентябри соли 1976 қадимтарин шаҳраки Суғдиён-Саразмро кашф мекунад». {{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}

== Номгузорӣ ==
Номгузории Саразм аз калимаи тоҷикии «саризамин» ба вуҷуд омадааст&lt;ref name=&quot;tajik-cities&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sogdianapamir.tj/tajik-cities/sogd-region/penjikent.html&lt;|title=tajik-cities|author=|date=|publisher=www.sogdianapamir.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Саразм дар соҳили чапи яке аз дарёҳои бузурги [[Осиёи Миёна]] — [[Зарафшон]], дар баландии 910 м аз сатҳи баҳр 15 км аз шаҳри [[Панҷакент]] ва 45 км дуртар аз шаҳри [[Самарқанд]] ҷойгир аст&lt;ref name=&quot;tajik-cities&quot;/&gt;. Ба ақидаи барҷастатарин донандаи забони суғдӣ В. А. Литвинский Саразм маънои «Сари замин»-ро дорад.

== Санагузорӣ ==
Саразми бостон ба солҳои 3400 — 2000 п.м. мансуб аст.

== Ҳафриёт ==
Барои илми бостоншиносӣ, умуман барои кулли инсоният кашфи бошишгоҳи Саразм бозёфти беназир будааст. Бояд таъкид кард, ки заҳматҳои нахусткашшофи Саразм Абдулло Исҳоқиро нимаи дуюми солҳои 70 саромад. Бо амри тасодуф пиронсоле як сокини маҳаллӣ бо насаби Тайлонов табарзин меёбад ва пас аз шаш соли андеша оқибат онро ба Исҳоқӣ медиҳад ва сири Саразм рӯшан мешавад. Акнун бахти бостоншинос механдад ва ковишҳо шурӯъ мегарданд. Шаҳркадаи Саразм масоҳати умумии 100 гектарро дарбар мегирад. Шаҳри Саразм дорои қаср ва маъбад, маҳаллаҳо ва кӯчаҳо буд. Саразмиҳо бо кишоварзӣ ва чорвопарварии хонагӣ машғул буданд. Истеҳсол ва коркарди фулузот низ хеле инкишоф ёфта буд, маъданро аз конҳои гирду атроф мегирифтанд. Ҳини ҳафриёт кӯраҳои фулузгудозӣ, хумдонҳои сафолпазӣ ва 150 намуд ашёҳои биринҷӣ ба монанди корд, ханҷар, табарзин, нӯги найза, муҳри сурбӣ, ашёҳои тилоӣ ва нуқрагӣ ёфт шудаанд. Ҳунари заргарӣ, чармгарӣ, ресандагӣ, бофандагӣ ва соҳаҳои дигар низ тараққӣ карда буданд. Саразмиҳо бо сокинони ҷанубу шарқии [[Туркманистон]], шимоли [[Эрон]] ва [[Балуҷистон]]у [[Сиистон]] иртиботи фарҳангӣ доштанд. Шаҳркадаи Саразм аввалин мероси таърихии Тоҷикистон аст, ки [[31 июл]]и [[соли 2010]] ба Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии [[ЮНЕСКО]] дохил шудааст.&lt;ref name=&quot;www.unesco.tj&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.unesco.tj/tg/index/index/pageId/156/|title=Комиссияи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба корҳои ЮНЕСКО|author=|date=|publisher=www.unesco.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Аз соли 1984 то имрӯз бо навбат Экспедитсияҳои гуногунсоҳа тадқиқот мебаранд. Аз соли 1984 то соли 1997 экспедитсияи Тоҷикистону Фаронса дар ҳайати А. И. Исҳоқов, М. Исоқова, А. Т. Пликова, У. Эшонқулов, А. Р. Раззоқов, С. Бобомуллоев, Г. Р. Каримова, Ш. Ф. Қурбонов (Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ ба номи Аҳмади Дониш Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон) ва А. Т. Франкфорт, Р. Безенвол, Б. Лионли, Ҷ. Вилкос, М. Казанова, Сиброн Фобиан, Ҷан Десс (Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса) корҳои асосиро оид ба муайянсозии ҳудудҳои бошишгоҳӣ, қабати маданӣ, санъати меъморӣ, намудҳои истеҳсолот, таомулҳои дафнкунӣ, банизомдарории зарфҳои сафолӣ, обёрӣ ва ғайра анҷом доданд. Дар ҳудуди ёдгорӣ 12 хандақи санҷишӣ ковиш гардида, 13 ҳафриёт гузаронида шудааст, ки 55%-и замини ишғолкардаи ин маркази нахустшаҳриро ташкил медиҳад. Соли 1985 олимони Осорхонаи қиёфашиносӣ ва мардумшиносии [[Донишгоҳи Ҳарвард]]&lt;nowiki/&gt;и Амрико Ф. Колва, К. К. Ламберг-Карловский низ дар Саразм корҳои тадқиқотӣ гузаронидаанд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}&lt;/ref&gt;.

Дар Саразм олимони машҳур — профессорони Донишгоҳи Ҳарвард, бостоншиносон Ланберг Карловский ва Филим Кол, санъатшиноси маркази миллии тадқиқоти илмии Франсия, омӯзгори [[Донишгоҳи Сорбонна]] Вероник Шилс, доктори илмҳои таърих аз Ленинград (ҳоло Санкт — Петербург) Ю. А. Заднепровский, Ю. Ф. Буряков — доктори илмҳои таърих, муовини директори Институти археологии Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Пол Бернар — доктори илм­ҳои таърих, мудири гурӯҳи археологияи Маркази миллии тадқиқоти илмии Фаронса, А. Асқаров — аъзо — корреспонденти Академияи улуми Ҷумҳурии Ӯзбекистон, Б. А. Литвинский — академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, профессор, ходими хизматнишондодаи илм ва техникаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, Р. М. Мунчаев — муовини директори Институти археологияи Академияи улуми ИҶШС, Б. И. Маршак — мудири сектори Эрмитажи давлатии Санкт — Петербург, доктори илмҳои таърих, Р. М. Масов — доктори илмҳои таърих, академик, Ҷон Клод Горден — бостоншиноси машҳури Фаронса пажӯҳиш гузаронидаанд. Пажӯҳишҳои муштараки намояндагони бостоншиносии Русия, Фаронса, Амрико, Итолиё ва бостоншиносони Тоҷикистон дар тадқиқи мероси қадимтарини ҳалқи тоҷик ҳиссаи бузург мегузоранд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}&lt;/ref&gt;.

== Таърих ==
Шаҳрсозӣ дар тамоми сайёраи Замин ҳанӯз дар миёнаи дуюми ҳазораи IV ва ибтидои ҳазораи III қабл аз мелод дар Шумеру Акад ва Мисру Ҳиндустон, дар ҳазораи III—II дар Чин, ҳазораи I дар Мезоамерика ва танҳо дар ҳазораи II пеш аз милод дар Аврупои шарқӣ оғоз шудаанд. Ана Саразми Панҷакенти Тоҷикистон ҳам дар охири ҳазораи IV пеш аз милод вобаста ба хамун сол рушд кардаасту инкишоф. Ба чандин далел метавон Саразмро шаҳри қадима чи ки ҳатто пеш аз қадима номид. Вижа, биноҳои монументалӣ, кӯчаҳои сангфаршшуда, нобаробарии молу мулкӣ, ба табақаҳои иҷтимоӣ ҷудошавии ҷомеъа, савдову тиҷорат, дӯконҳои сонеъӣ, кишоварзӣ, чорводории айлоқӣ ва хонагӣ, кулолгарӣ, маъданҷӯиву маъдангудозӣ, заргарӣ, бофандагиву ресандагӣ, чармгарӣ, сангтарошӣ ва коркарди чӯб хуллас ҳама чи ки он вақт буд ва ҳоло ҳам ин пешаҳо маъмуланд. Ҳамин аст рукнҳои шаҳрсозӣ, ки хоси Осиё мебошанд. Аслан наметавонад як қабила бе кумаку дастгирӣ ва мубодилаи таҷрибаи қабилаи ғайр ба муддати тӯлонӣ пойдор бимонад. Мавқеъи ҷуғрофии Саразм имкон дод, ки аз қавму қабоили дигар дониши иловагӣ гиранду бо дониши хеш онро синтез кунанд. Инчунин ба пешрафти савдову тиҷорати байни қабилаҳо, ки яке аз роҳҳои марказии он аз Саразм мегузашт, пеш аз ҳама нишонаҳои зерин асос шудаанд: тахассуси байниқабилавӣ, алоҳида рушд кардани кишоварзӣ аз ҳунармандӣ, аммо дар шакли мутамарказ, тараққиёти қувваҳои истеҳсолкунанда ва васоити истеҳсолот, пешрафти чорводории хонагӣ ва коҳиш ёфтани мавқеъи шикор дар ҷомеъа, азхудкунии сарватҳои табии ва бисёр-бисёр чизи дигар. Ин муҷиб ба он шуда, ки Суғдзамин ҳам ба воситаи Саразми бостонӣ ба роҳи абрешим шомил мегардад.

Аз бозёфтҳои Саразм рушан мешавад, ки лоҷуварди Бадахшон, ақиқи Қайроққум, фирӯзаи Хоразму Фарғона, зарфҳои наққошишудаи фарҳанги Балуҷистону Систону Балх тавассути иртиботи тиҷоратӣ ба Саразм ворид гаштаанд. Маҳз саразмиён дар шимолу шарқӣ Осиёи Маркази паҳнкунандагони лоҷуварду маҳсулоти маъданӣ ба ҳисоб мераванд.

Барои халқи тоҷик бошад фахри беинтиҳо ва далели муътамад, ки решаҳои тоҷик то ба куҷо меравад. Пас метавон муддаӣ шуд, ки маҳз мо тоҷикон ба ҷаҳон таммадун додаем ва оғози таммадун аз мулки тоҷик сарчашма мегирад. Солҳои аввали омӯзиши Саразм ақидае роиҷ буд, ки гӯё Саразм аз теппачаҳои начандон калон ва деҳоти аз ҳам дур мураттаб аст, ки ба давраи энеолит рост меояд. Вале тадқикоту омӯзиш ва зери кишти зироатҳо собит кард, ки ин андеша билкул ботил аст. Саразм шаҳр аст на деҳот. Иқлими мусоид, шароити қулай, боду ҳавои соз мардуми нахустро дар Саразм сарҷамъ кард. Инчунин барои ба роҳ мондани саноати сабуку вазнин кӯҳҳои Зарафшон ҳам созгор будааст. Ҳамчунин бозёфтҳои Саразм либосҳои пашмӣ ва дастгоҳҳои бофандагӣ, сӯзанҳо аз сангу устухон, кӯзаву кӯзачаҳои сафолӣ, коркарди қурғошиму қалъагӣ ки истакону зарфҳо, муҳр аз он омода мешуданд, аз мис олотҳои рӯзгор корд, табар, тир бар тақвияти суханҳои мо далеланд. Синони пайкон, ки аз сангу мису биринҷ бо тароҳҳои гуногун сохта шудаанд, аз гароиш доштани мардуми онвақта ба шикор гувоҳӣ медиҳад. Аммо бо мурури замон ҳине ки чорводорӣ рушд мекунад, шикор ба шуғл табдил меёбаду бас, ки то ҳол маъмул аст.

=== Маликаи Саразм ===
[[Акс:National Museum of Antiquities in Dushanbe 01.jpg|thumb|Бозмондаҳои «Маликаи Саразм» дар Осорхонаи бостонии Тоҷикистон, Душанбе]]
Яке аз бозёфтҳои нодири аз ҳафриёт пайдошуда ҷасади «Маликаи Саразм» мебошад. Доир ба ин масъала доктори илми таърих [[Саидмурод Бобомуллоев]] маълумот дод.

Бино ба гуфти ӯ {{аввали иқтибос}}Қабри малика соли 1983 кашф гардид. Баъдан аз тарафи антрополог Телман Хоҷаев муайян карда шуд, ки ин бону 23-сола буда, як фарзанд таваллуд кардааст ва қадаш 1 метру 65 сантиметр мебошад. Малика барои он гуфтем, ки ҳамроҳаш 49 муҳраи тилоӣ ва бештар аз 4,5 кило сангҳои лоҷувард, ақиқ, инчунин ҳайкалчаи гилӣ ва як оинаи биринҷӣ дафн шуда буд. Ҳамаи ин далели он аст, ки ин бону дар ҷамъият нуфузи баланд дошт. Азбаски давраи модаршоҳӣ буд, аз ин хотир малика гуфтанд.{{охири иқтибос|сарчашма={{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}} }}
Модар будани «маликаи Саразм» собит шудааст. Ба хок супоридани майит ҳам аҷиб мебошад. Ба он гунае ки тифл дар батни модар ҷойгир мешавад, ба ҳамон гуна ӯро дафн мекардаанд. Кадом малика беороишот аст? Вале чун реҳлат кард, ҷавоҳиру ороишот ҳам ҳамроҳи соҳибаш ба хок мерафтааст. Яъне номгӯи ороишоти Малика ин муҷассамаи худи ӯ аз гил, гарданбанди тилоӣ, шаббаххо аз фирӯзаву лоҷувард, оҳаксангу ақиқу нуқра. Сафедаву упо ва ойина ин ҷиҳози ороишии малика будаанд. Аммо бино бар ривоятҳо арвоҳи маликаи саразм баъзан — баъзан шабона дар шаҳристон сайр мекунад. Инро ба кофтуковҳо рабт медиҳанд.

=== Саразми бостон ===
Саразм чор давраи чандҳазорсолиро гузаронидааст. Аз руйи деворҳои пайдошуда шаҳр аз чор қабат иборат аст, ки фосила байни ҳар давра беш аз ҳазорсолист. Ва тавре мушоҳида мешавад аз як давра ба давраи дигар иморатсози замонавӣ шудааст.

Таҷрибаи чандинсолаи гирдоварда дар сохтани нахустшаҳри гетӣ мусоидат кардааст. Шаҳрчаи Саразм нақшаи муайяне надошт ва гирди он бо девори дифоъи муҳофизат намешуд. Зеро аз ҳасму аду хавф набуд. Ҷангу лашкаркашӣ дар натиҷаи рақобат баъдтар сар мезанад. Саразм дар айёми шаклгирӣ масоҳати беҳад калонро ишғол мекардааст. Шаҳр чунон сохта шудааст, ки дар замони ҳозира ҳам дар бунёди шаҳрҳо ин омилҳо ба инобат гирифта мешаванд. Биноҳои истиқоматӣ, биноҳои маъмурӣ ва ибодатхонаҳо. Биноҳои истиқоматӣ аз биноҳои маъмурӣ ва маъбадҳо ба кулли фарқ мекунанд. Биноҳои истиқоматӣ аз се-чаҳор ҳуҷраҳои хурд-хурд, саҳни ҳавлӣ ва якчанд ҳуҷраи дигар барои маҳфузи анҷому лавозимоти рӯзгор иборат аст, ки тангкӯчаю паскӯчаҳоро ҷудо мекунад. Ин биноҳои истиқоматӣ дар ибтидои бунёд хеле сода будаанд. Бо мурури замон онҳо ҷадидтар мешаванд. Аз боқимондаҳои чӯбҳои пӯсида ва пайи чӯбҳо дар болои лойдевор аён аст, ки хонаҳо ва умуман иморатҳо аз ҳамон вақт бо чуб пӯшонида мешудаанд. Ба ростӣ, хонаҳои ҳозираи тоҷикҳо ба хонасозии ҳамон давра хеле ва хеле монанд аст, вижа ба кӯҳистони мо ва танҳо аз назари эътиқоди андак фарқ мекунад. Раставу дӯконҳои ҳунармандӣ дар наздикии хонаҳои истиқоматӣ ҷойгир шудаанд. Оташдонҳо барои маъдангудозӣ ҳам ёфт шудааст. Биноҳои маъмурӣ бошанд аз якчанд толорҳои барҳавову даҳлезҳои баробарсамт иборат буда, бештари онҳо дар болои таҳкурсиҳои аз хишти хом сохташуда, дорои ду-се дари даромад ва якчанд тирезаҳои барҳавоянд. Маълум аст, ки меъморони бостонӣ сохти биноро пешакӣ матраҳ мекардаанд. Ҳокимони маҳаллӣ аз ҳамин ҷо халқро идора мекарданд ва ҳатто қарору қоида ҳам қабул мешудааст, ки бо ин муҳр тақвият меёфтанд. Ҳокими мутлақ доштани Саразми бостонӣ аз эҳтимол дур нест.

Саразмиёни бостон дар баробари барзгару ҳунарманд, тоҷиру меъмори замони хеш будан, дар рушди маданияти маънавӣ низ саҳм мегузоранд. Ҳанӯз аз охири ҳазорсолаи IV пеш аз милод дар биноҳои маъмулии саразмиён бузургдошти оташро мебинем, ки баъдан яке аз рукнҳои дини Зардуштӣ мегардад. Алъон якчанд маъбад дар Саразм бармало шудааст, ки аз эътиқоду эътимоди мардум дарак медиҳад. Дар маркази фарши толори ибодатхонаҳо оташдонҳои чоркунҷа сохта шуда, дар байни он ум ки начандон чуқуре барои барафрӯхтани оташ мавҷуд аст. Аз боқимондаи устухонҳо дар дохили баъзе иморатҳо маълум мешавад, ки қурбон кардани мол аз ҳамон вақт ба ҳукми одат даромадааст. Дар рӯзгори пешина гови муқаддаси турро қурбон мекардаанд.
 
Тавассути Саразм, ба гуфтаи бостоншиносон, Роҳи Бузург Лоҷувард мегузашт. Ин роҳ асоси яке аз роҳҳои машҳури Роҳи бузурги абрешимро аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон ташкил дод.

Воқеан мардуми Саразм истеъмоли чорвои 1-1,5 соларо меписандидаанд, чаро ки бештари устухонҳои боқимонда шаҳодат медиҳанд. Кишоварзӣ ба сони дигар соҳаҳо дар Саразм то замони заволи он рушд кардааст. Сойи аз болои шаҳр ҷоришуда ба ин мусоидат мекард. Саразмиҳо рустаниҳоеро парвариш мекарданд, ки дар байни онҳо ҷав ва гандум мавқеъи вижаро ишғол менамуданд. Намудҳои олоти деҳқонии Саразм бой нест. Каланди чӯбин, досҳои ҳархела ва шудгори ҷуфтӣ аз эҳтимол дур нест.

Дар масоҳати беш аз 100 га Саразмро бунёд кардаанд ва аҳолии он аз 3000 нафар иборат буда, дар марҳилаи интиҳоӣ, оқибат қариб, ки ба 10000 мерасад. Замони заволи Саразм аниқ аст, аммо сабабаш не. Танҳо ҳадс задан мумкин аст, ки ё аз хушк шудани сойи болои шаҳристон мардум ин ҷоро тарк кардаанд ва ё ҳодисаи табиие ба мисли Шарораи ҳозира онро ба харобазор табдил додаст. Ҳоло баъзе бозёфтҳо дар осорхонаи Саразм маҳфузанд, вале аз сабаби набудани лабаратория ба вайроншавӣ даромадаанд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|title=Саразм ва Панҷакент/ТВ Сафина|author=|date=|publisher=www.safina.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160423005715/http://www.safina.tj/sarazm_va_panjakent.html|archivedate=2016-04-23}}&lt;/ref&gt;. Тибқи гуфтаи бостоншиносон дар он замон (ҳазорсолаи IV—III пеш аз милод) Роҳи Бузурги Лоҷувард аз Саразм мегузашт. Баъдтар, дар ибтидои пайдо шудани шаҳрҳои аввалини Осиё, ин роҳи корвонгузар тӯл кашид. Бостоншиноси тоҷик Абдурауф Раззоқов қайд кард, ки ин роҳ баъдтар яке аз роҳҳои машҳури Роҳи абрешим аз Аврупо ба шаҳрҳои қадимаи Чин ва Ҳиндустон гардидааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author=Sputnik|publisher=tj.sputniknews.ru|lang=ru|accessdate=2019-01-19}}&lt;/ref&gt;.

== Сабабҳои таназзули Саразм ==
Бостоншиносон чунин мешуморанд, ки сабаби хуруҷи мардум аз Саразм хушксолӣ буд. Дар охири ҳазораи 3-уми пеш аз милод офатҳои экологӣ ба баъзе қисматҳои Осиёи Марказӣ таъсир расониданд. Зиндагӣ дар Саразм тақрибан се ҳазор сол пеш хотима ёфта буд. Таърихшиносон тасдиқ мекунанд, ки ин вобаста ба тағйирёбии шароити табиӣ рӯй дода буд. Одамон дар мубориза бо оқибатҳои хушксолӣ малакаи кофӣ надоштанд ва ба кӯҳдоманаҳои назди дарёи Зарафшон кӯчиданд. Ҳамин тавр, шаҳри Панҷакенти қадим эҳё шуд ва баъдтар шаҳрҳои дигари Суғдиёни қадим пайдо шуданд. Дар ин замина Саразм ба таназзул афтод&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/radio/20170821/1023119390/arkheolog-drevniy-sarazm-pogubila-zasukha.html|title=Археолог: древний Саразм погубила засуха|author= |date=|publisher=www.tj.sputniknews.ru|accessdate=2020-01-26}}&lt;/ref&gt;.

== 5500-солагии Саразм ==
Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[21 сентябр]]и [[соли 2001]] (таҳти № 391) Саразм ҳамчун Маркази ташаккули фарҳанги кишоварзӣ ва эҷодиёти тоҷик мамнӯъгоҳи таърихӣ ва бостоншиносии Саразм эълон карда шуд. Бо кӯшиши бостоншиносон — [[Абдуллоҷон Исҳоқов|А. Исҳоқов]], А. Раззоқов, [[Раҳим Масов|Р. Масов]], Р. Безенвал, А.- П. Франкфорт ва диг., дар давоми солҳои 2000-ум барои пешниҳоди номзадии пешбарӣ кардани ёдгории Саразм ба рӯйхати объектҳои аҳамияти фарҳанги ҷаҳонӣ дошта, дар созмони ЮНЕСКО саҳм гузоштанд. Дар натиҷа, [[31 июл]]и [[соли 2010]] Саразм ҳамчун «маркази ташаккули фарҳанги қадимаи кишоварзии мардуми тоҷик» ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.&lt;ref name=&quot;www.unesco.tj&quot;/&gt;.

== Нигаред ==
* [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]]

== Адабиёт ==
* Исаков А. Саразм. — Душанбе, 1991.
* Раззоков Ф. А. Саразм. — Душанбе, 2009
* Раззоков Ф. А. Строительные комплексы древнеземледельческого поселения Саразм в IV—III тыс. до н. э. — СПб.: Невская Книжная Типография, 2016. — 248 с.

== Пайвандҳо ==
; ба забони тоҷикӣ:
* {{cite web|url=https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/|title=АЗ БОЗЁФТИ ТАБАРЧА ТО КАШФИ ШАҲРАКИ СУҒДИЁН|author=|date=|publisher=www.faraj.tj|accessdate=2020-01-26|archivedate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126122328/https://faraj.tj/sahifai-asosy/tarih/az-bozjofti-tabarcha-to-kashfi-sha-raki-su-dijon/}}
* {{cite web|url=http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|title=Саразм яке аз нахустин ёдгориҳои давраи ориёӣ, намунаи беҳамтои ин тамаддун дар Суғд мебошад|author=|date=|publisher=www.sugd.tj|accessdate=2020-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126140700/http://sugd.tj/index.php/tj/component/content/article/80-makolaho/12510-sarazm|archivedate=2020-01-26}}
* {{cite web|url=http://sadoimardum.tj/i-tisod/i-timoiyot/sarazm-vatani-avvalin-mu-andisoni-osiyoi-miyona/|title=Саразм — ватани аввалин муҳандисони Осиёи Миёна|author=|date=|publisher=www.sadoimardum.tj|accessdate=2020-01-26}}{{Пайванди мурда|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
; ба забони русӣ:
* [http://mirtv.ru/content/view/69171/51/ МТРК «Мир»: Городище Саразм в Таджикистане объявлено историко-археологическим заповедником]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.advantour.com/rus/tajikistan/penjikent/sarazm-settlement.htm Пенджикент — Поселение Саразм]
; ба забони инглисӣ:
* [http://tdc.tj/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=9:2010-02-24-10-08-36&amp;catid=8:2010-03-01-05-24-12&amp;Itemid=26&amp;lang=ru/ Site of the ancient settlement of Sarazm] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200108005953/http://tdc.tj/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=9%3A2010-02-24-10-08-36&amp;catid=8%3A2010-03-01-05-24-12&amp;Itemid=26&amp;lang=ru%2F |date=2020-01-08 }}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияи Панҷакент]]</text>
      <sha1>r23jwa6em29xo7245d96qsk5bf3txfx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20803</id>
    <revision>
      <id>1468138</id>
      <parentid>1468136</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T12:16:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Фурқати Низом</username>
        <id>109075</id>
      </contributor>
      <origin>1468138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21578" sha1="31q4y40kgw397s0pjfjz9apv26caql3" xml:space="preserve">
'''Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи [[Маҳмуд Воҳидов|Маҳмудҷон Воҳидов]]''' – яке аз муассисаҳои театрии тобеи [[Вазорати фарҳанги Тоҷикистон]] мебошад. Театр соли [[1979]] номи [[ҳунарпеша]]и барҷастаи театру кинои Тоҷикистон, коргардони театр, [[Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон|Ҳунарпешаи мардумии ҶШС Тоҷикистон]] ([[1973]]), дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]] ([[1978]]) [[Маҳмуд Воҳидов]] гирифтааст. Театр дар пойтахти Тоҷикистон – шаҳри [[Душанбе]] ҷойгир аст &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&amp;link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |title=Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов |accessdate=2015-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305133725/http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&amp;link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |archivedate=2016-03-05 }}&lt;/ref&gt;.

== Таърих ==
Соли 1971 бо Қарори Совети вазирони ҶШС Тоҷикистон дар заминаи хатмкунандагони Донишкадаи давлатии санъати театрии шаҳри [[Москва]] ба номи А.В. Луначарский Театри давлатии ҷавонон таъсис дода шуд &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;. 27 декабри ҳамон сол бори аввал театр бо спектакли &quot;Васса Железнова&quot;-и М. Горький пардаи худро ба рӯи тамошобинон боз кард &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;.

Ҳайати эҷодии театри навбунёдро актёрони ҷавон:
* [[Малика Ҷӯрабекова]],
* [[Раҷабгул Қосимова]],
* [[Дилбар Умарова]],
* [[Мавлуда Обидова]],
* [[Гулсара Абдуллоева]],
* [[Соҳибсултон Алиназарова]],
* [[Абдулҳафиз Қодирӣ]],
* [[Амонулло Қодиров]],
* [[Даврон Алиматов]],
* [[Шодӣ Солеҳов]],
* [[Тағоймурод Розиқов]],
* [[Исфандиёр Гуломов|Исфандиёр Ғуломов]],
* [[Қурбон Ҳомидов]],
* [[Ғолиб Исломов]],
* [[Берди Мингбоев]],
* [[Асалбегим Саодатова]],
* [[Султоншоҳ Муқаддамов]],
* [[Гулбегим Зоолшоева]],
* [[Ашур Ғуломов]],
* [[Сафаралӣ Қурбонов]],
* [[Неъмат Яҳёзода]],
* [[Зафар Ҷаводов]],
* [[Музаффар Хаёлов]]
ва Саркоргардон – [[Ҳабибулло Абдуразоқов]], коргардон – [[Турахон Аҳмадхонов]] ташкил медоданд &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;.

Солҳои 1973-1977 як гурӯҳ, режиссёрони даьватшуда намоишҳои ҷолиберо дар саҳнаи театр гузоштанд. Аз ҷумла, А. Асанин &quot;Модар меояд&quot;-и Ш. Ҳусейнов, Бак Лан &quot;Таронаи ишқ»-и Нгуен Ву (Вьетнам), Шамсӣ Қиём &quot;Робиаи Балхӣ&quot;-и А. Атобоев, Б. Долинов &quot;Муаллими рақс&quot;-и Лопе де Вега, В. Лонге,&quot;Модар&quot;- и К. Чапек, З. Масафоев &quot;Дилшод&quot;-и А. Сидқӣ, «Эҳ, ҷавонӣ, ҷавонӣ»-и М. Бахтӣ, «Ситораи роҳнамо»-и К. Яшинро таҳия намудаанд &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;.

[[Соли 1976]] дастаи ҳунарии Театр аз ҳисоби дастпарварони студияи нави тоҷикии ГИТИС - Ф.Умаров, И.Машрабов, Н.Нуриддинов, Х.Сиддиқ, Назирмат ва Маҳбуба Мусоевҳо, Ҳотам Нуров, Умар Алиев ва дигарон пурратар гардид &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;. Ҳамчунин [[Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода]] пайваста Театрро бо ҳунарпешагони хушсалиқа таъмин мекард &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;.

[[Соли 1977]] барои спектаклҳои &quot;Васса Железнова&quot;-и М.Горький, &quot;Модар&quot;-и К.Чапек, &quot;Робиаи Балхӣ&quot;-и А.Атобойев ва &quot;Дилшод&quot;-и [[Аъзам Сидқӣ]] Театр сазовори ҷоизаи Кумитаи марказии Комсомоли ленинии Тоҷикистон гардид &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;.

[[Соли 1978]] ба Театр номи ҳунарпешаи маҳбуби халқи тоҷик шодравон [[Маҳмуд Воҳидов|Маҳмудҷон Воҳидов]] дода шуд &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;. Сарварони ҳамонвақтаи Театр - директор [[Аъзам Сидқӣ]] ва саркоргардон [[Шамсӣ Қиёмов]], ки худ драмнавис буданд, кӯшиши зиёд ба харҷ доданд, ки барномаи Театр рангин бошад. Аз ин лиҳоз солҳои 1970-1980 асарҳои драмнависони тоҷик [[Абдумалик Баҳорӣ]], [[Меҳмон Бахтӣ]], Н. Исломов, Султон Сафаров, С. Ҳалимшо ва М. Холов рӯи саҳнаи Театрро диданд &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;.

== Дастовардҳо ==
*   **Соли 1977:** Театр барои спектаклҳои &quot;Васса Железнова&quot;-и М.Горький, &quot;Модар&quot;-и К.Чапек, &quot;Робиаи Балхӣ&quot;-и А.Атобойев ва &quot;Дилшод&quot;-и [[Аъзам Сидқӣ]] сазовори ҷоизаи Кумитаи марказии Комсомоли ленинии Тоҷикистон гардид &lt;ref name=&quot;vfarhang&quot; /&gt;.
*   **Соли 1993:** Дар [[Ҷашнвораи Парасту|Ҷашнвора-озмуни ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ “Парасту-93”]] бо намоиши &quot;Сафар махсум&quot;–и А.Ҳамдам сазовори “Шоҳ Ҷоиза” гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot;&gt;{{cite web|url=http://example.com/achievements|title=Дастовардҳои коргардон Нозим Меликов (Маълумоти иловагӣ)|author=|date=|website=|language=tg}}&lt;/ref&gt;. Бо ҳамин намоиш дар ҷашнвораи театрии “Наврӯз” дар Туркманистон [[Насриддин Нуриддинов]] ҷоизаи «Беҳтарин иҷрои нақши мардона»-ро соҳиб шуд &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 1994:** Бо намоиши &quot;Рӯдакӣ&quot; дар коргардонии [[Музаффар Хаёлов]] ба [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] сафари ҳунарӣ дошт &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 1997:** Бо намоиши &quot;Чамбули мастон&quot;–и С. Айюбӣ дар когардонии Д. Убайдуллоев дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту»]] соҳиби “Шоҳҷоиза” гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2005:** Дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту»]] бо намоиши &quot;Шаби бепоёни фохта&quot;–и Ҳ. Наимӣ дар коргардонии [[Нозим Меликов]] соҳиби ҷоизаи «Кори нахустини муваффақонаи коргардонӣ» (Дебют) ва ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона» ([[Тағоймурод Розиқов]]) гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2007:** Дар [[Ҷашнвораи Парасту|Ҷашнвораи «Парасту»]] бо намоиши «Отелло»-и У. Шекспир дар коргардонии [[Барзу Абдураззоқов]] [[Қурбон Собир]] ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона»-ро соҳиб шуд &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2008:** Дар Фестивал-озмуни байналмилалии театрии кишварҳои Осиёи Марказӣ дар шаҳри [[Алмаато]]и [[Қазоқистон]] бо намоиши «Зани сарватманд»-и А. Амирлӣ дар таҳияи [[Султон Усмонов]] ширкат намуда, сазовори ҷоизаҳои «Беҳтарин ансамбли актёрӣ» ва «Беҳтарин иҷрои нақши мардона» (Насриддин Нуриддинов) гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;. Дар моҳи ноябри ҳамон сол бо намоиши «Рӯзе дарозтар аз қарн» дар Фестивал-озмуни байналмилалии театрии «Арт-Ордо–2008» дар [[Бишкек]]и [[Қирғизистон]] ширкат намуда, ба дарёфти 5 ҷоиза: «Беҳтарин таҳиягар» (С. Усмонов), «Беҳтарин нақши мардона» ([[Абдумумин Шарифӣ]]), «Беҳтарин нақши мардона дуюмдараҷа» ([[Нозим Меликов]]), «Барои таҷассуми баланди ғоявии асари бадеӣ дар саҳна» ва «Беҳтарин ороиши мусиқӣ» ноил гашт &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2009:** Театр бо намоишномаи «Рустам ва Суҳроб» дар 27-умин [[Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр»]]-и [[Эрон]] дар байни 16 давлати дунё соҳиби Шоҳҷоиза (ГРАН-ПРИ) ва ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона» ([[Қурбон Собир]]) гардид. Моҳи ноябри ҳамон сол дубора тӯли як моҳ ин намоишро барои мардуми Теҳрон намоиш доданд &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2010:** Театр бо намоишномаи «Чашмони бародари қиёматӣ»-и Н. Табаров дар Фестивали миллии театрҳои [[Афғонистон]] ва соли 2012 дар Фестивали байналмилалии театрҳо дар шаҳри [[Лвов]]и [[Украина]] иштирок намуд. Инчунин ин намоиш сазовори “Ҷоизаи давлатии ба номи А. Рӯдакӣ” гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2011:** Бо намоиши «Шабе дур аз Ватан» дар [[Ҷашнвораи Парасту|Фестивал-озмуни ҷумҳуриявии театрҳои касбӣ «Парасту–2011»]] иштирок намуда, сазовори ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона» ([[Абдумумин Шарифӣ]]) ва намоиш сазовори мақоми дуюм гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;. Охири соли 2011 намоиши «Рустам ва Сӯҳроб» ба ҷашнвораи байналмилалии «Театрҳои ҷавони Русия» дар шаҳри [[Омск]] даъват шуд ва соҳиби ҷоизаи «Беҳтарин таҷассуми асарҳои устуравӣ дар саҳна бо диди нав» гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2012:** Театр дар 4 ҷашнвораи байналмилалии театрӣ иштирок намудааст: а) Бо намоиши «Шабе дур аз Ватан»-и [[Нозим Меликов]] дар ҷашнвораҳои «Намоишҳои хиёбонӣ» дар [[Қирғизистон]] ва «С улицы роз» дар [[Молдова]] &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;. б) Бо драмаи «Сарбозони қаторӣ» дар ҷашнвораи «Муқовимат» дар [[Ободон]]и [[Эрон]] &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;. в) Бо намоиши «Рустам ва Суҳроб» дар ҷашнвораи «Театр Чехов Ялта» дар [[Украина]] ширкат намуда, соҳиби ҷоизаи «Беҳтарин асари устуравӣ аз диди нав» гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2014:** Намоиши «Шабе дур аз Ватан»-и [[Нозим Меликов]] дар ҷашнвораи байналмилалии телевизионии «Ҷило–2014» ҷоизаи «Намоиши беҳтарини сол»-ро соҳиб шуд &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2015:** Дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту-2015»]] бо намоиши «Гирдбод» дар коргардонии [[Шавкат Халилов]] театр соҳиби «Ҷои аввал», ҷоизаи «Беҳтарин коргардон» ва «Беҳтарин кори рассомӣ» гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;. Дар моҳи октябри ҳамон сол дар ҷашнвора-озмуни байналмилалии «АРТ-ОРДО 2015» дар [[Қирғизистон]] бо намоиши «ИШТИБОҲ» иштирок намуда, [[Нозим Меликов]] ҷоизаи «Беҳтарин коргардон»-ро соҳиб шуд &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;. Охири моҳи ноябри соли 2015 бо намоиши «Шабе дур аз ватан» дар ҷашнвора-озмуни байналмилалии театрӣ «Тунғушбай-Ал-Тарази» дар [[Тараз]]и [[Қазоқистон]] иштирок карда, [[Абдумумин Шарифӣ]] соҳиби ҷоизаи асосии ҷашнвора - «Беҳтарин нақши мардона» гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2016:** Дар 6-умин ҷашнвора-озмуни байналмилалии театрӣ «Қазоқистон қалби Осиё» дар шаҳри [[Талдиқурғон]]и [[Қазоқистон]] бо намоиши «Шабе дур аз ватан» театр соҳиби ҷоизаи «Беҳтарин иҷрои дуэти ҳунармандӣ» ([[Абдумумин Шарифӣ]] ва [[Моҳпайкар Ёрова]]) гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2017:** «Дирафши Коваёнӣ»-и [[Нозим Меликов]] Шоҳҷоизаи [[Ҷашнвораи Парасту|Фестивали «Парасту-2017»]]-ро соҳиб гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;. Ҳамчунин дар ҷашнвораҳои байналмилалии Русия дар шаҳрҳои [[Налчик]] ва [[Владиқафқоз]] бо намоиши «Шабе дур аз ватан» иштирок намуда, ҷоизаи «Беҳтарин нақши мардона» ([[Абдумумин Шарифӣ]]) ва «Беҳтарин нақши занонаи дараҷаи 2» ([[Моҳпайкар Ёрова]])-ро ба даст овард &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2018:** Дар [[Ҷашнвораи байналмилалии «Фазои ҷавонӣ»]] дар шаҳри [[Сочи]]и [[Русия]] бо намоиши «Актриса» иштирок намуда, соҳиби ҷоизаҳои «Беҳтарин нақши занонаи дараҷаи 3» (З. Бадалова) ва «Барои ҷуръати коргардонӣ» (Қ. Мирзоев) шуд &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2019:** Дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту-2019»]] бо намоиши «Кӯҳҳо вақте, ки суқут мекунанд»-и [[Чингиз Айтматов]] дар таҳияи [[Нозим Меликов]] соҳиби ҷои дуюм ва ҷоизаи «Беҳтарин коргардон» (Н. Меликов) ва «Беҳтарин нақши занона» ([[Шогун Давлатбекова]]) гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Pressa.tj, 2019&lt;/ref&gt;. Дар ҷашнвора-озмуни байналмилалии театрӣ дар шаҳри [[Ҷезқазғон]]и [[Қазоқистон]] бо намоиши «Диравши Коваёнӣ» театр «Шоҳҷоиза» («Гран-При»)-и ҷашнвораро соҳиб гашт &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2020:** Бори аввал дар таърихи театри тоҷик дар [[Фестивали байналмилалии театрҳои касбӣ]] дар шаҳри [[Ню-Ҷерсӣ]]и [[ИМА]] тариқи пахши бархат (онлайнӣ) бо намоишномаи «Дирафши Коваёнӣ» ширкат кард &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2021:** Дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту»]] бо намоишномаи «Гунҷишкакон ҳам механданд» [[Мавлона Наҷмиддинова]] соҳиби ҷоизаи «Беҳтарин нақши занона» гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.
*   **Соли 2023:** Театр дар [[Ҷашнвораи Парасту|ҷашнвораи «Парасту»]] бо намоиши «Иштибоҳ»-и [[Албер Камю]] дар коргардонии [[Нозим Меликов]] иштирок намуд. [[Моҳпайкар Ёрова]] сазовори ҷоизаи «Беҳтарин нақши занона» ва коргардон [[Нозим Меликов]] сазовори ҷоизаи махсуси ба номи [[Хушназар Майбалиев|Х. Майбалиев]] гардид &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;. Дар моҳи ноябри соли 2023 театр бо намоиши «Шабе дур аз ватан» дар ҷашнвораи байналмилалии театрӣ дар шаҳри [[Ашқобод]]и [[Туркманистон]] иштирок карда, баҳои баланди мутахассисони ҳунари театрро соҳиб шуд &lt;ref name=&quot;achievements&quot; /&gt;.

== Ҳунарпешагони унвондор ==
=== Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон ===
*   [[Гулсара Абдуллоева]]
*   [[Раҷабгул Қосимова]]
*   [[Соибсултон Алиназарова]]
*   [[Асалбегим Саодатова]]
*   [[Шодӣ Солеҳов]]
*   [[Тағоймурод Розиқов]]
*   [[Ғолиб Исломов]]
*   [[Насриддин Нуриддинов]]
*   [[Имомбердӣ Мингбоев]]
*   [[Мирзоватан Миров]]
*   [[Дилбар Умарова]]

=== Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон ===
*   [[Толибҷон Бобоев]]
*   [[Шавкат Халилов]]
*   [[Абдумумин Шарифӣ]]
*   [[Сабзагул Қурбонова]]
*   [[Ашурмаҳмад Ғуломов]]
*   [[Ниёзаҳмад Мӯсоев]]
*   [[Холмурод Сиддиқов]]

== Асарҳои таҳияшуда ==
Репертуари театрро асарҳои зерин ташкил медоданд: &quot;Васса Железнова&quot;-и М. Горький, &quot;Табибизуракӣ&quot;-и Ж.Б.Молйер, &quot;Пирии пурзаҳмат&quot;-и Л. Разгонов, «Ғори аҷинаҳо»-и Г. Сафиева, «Хазони таги пой»-и Ф. Ғуломова, «Робияи Балхӣ»-и А. Атобойев &quot;Ҳалокати умед&quot;-и Г. Германсва &quot;Тангои ҷиноятӣ&quot;-и З. Раннет, &quot;Модар меояд&quot;-и Ш. Ҳусейнов, &quot;Таронаи ишқ»-и Нгуен Ву (Вьетнам), &quot;Муаллими рақс&quot;-и Лопе де Вега, &quot;Модар&quot;- и К. Чапек, &quot;Дилшод&quot;-и А. Сидқӣ, «Эҳ, ҷавонӣ, ҷавонӣ»-и М. Бахтӣ, «Ситораи роҳнамо»-и К. Яшин, «Кафшҳои Абулқосим»-и А. Аҳмадхонов, Н. Табаров, «Карим- девона»-и Т. Аҳмадхонов, «Чашмони бародари қиёматӣ»-и [[Нур Табаров]], «Тавқи лаънат ва номзад»-и [[Шодӣ Солеҳов|Шодӣ Солеҳ]] ва З. Содиқ дар таҳияи [[Мирзоватан Миров]], «Рӯзе дарозтар аз қарн»-и [[Чингиз Айтматов]] дар таҳияи С.Усмонов, «Зани сарватманд»-и А. Амирлӣ, «Рустам ва Суҳроб»-и А. Фирдавсӣ, «Харгушаки бодича»-и С. Михалков дар таҳияи С.Усмонов, «Отелло»-и В.Шекспир, «Фолбинии Афандӣ»-и А. Баҳорӣ дар таҳияи [[Барзу Абдураззоқов]], «Шаби бепоёни фохта»-и Ҳ. Наимӣ, «Афсонаи зимистон»</text>
      <sha1>31q4y40kgw397s0pjfjz9apv26caql3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳси корбар:VASHGIRD</title>
    <ns>3</ns>
    <id>21323</id>
    <revision>
      <id>1468718</id>
      <parentid>1462919</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23761-68</username>
        <id>122733</id>
      </contributor>
      <comment>/* Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест */ Посух додан</comment>
      <origin>1468718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3088" sha1="3u8xytbb2icxkpz40r0r6imh4olohmt" xml:space="preserve">{{-}}
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left&quot;&gt;
{{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left&quot;&gt;
__TOC__
&lt;br&gt;&lt;/div&gt;
{{-}}


== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Раъд ==

Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC)

== Даф кунед ==

Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи &quot;Мӯйлаб&quot; ? [[Мӯйлаб]] .

[https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC)

== Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест ==

Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]],
метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд.
Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC)

:Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC)
:Ман Аброр пайғамбар ман ба тӣ дар бораи аз укробро бо тоҷӣкӣ гардонад кунанд @[[Корбар:VASHGIRD|Аброр]].ҳатман [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-23761-68|&amp;#126;2026-23761-68]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-23761-68|talk]]) 23:53, 18 апрели 2026 (UTC)

== Translation request ==

Hello, VASHGIRD. 

Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? 

Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC)</text>
      <sha1>3u8xytbb2icxkpz40r0r6imh4olohmt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468719</id>
      <parentid>1468718</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:03:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-23761-68</username>
        <id>122733</id>
      </contributor>
      <comment>/* Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест */ Посух додан</comment>
      <origin>1468719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3623" sha1="pdjhh77dcinpu4xnxkhkilubl481wrx" xml:space="preserve">{{-}}
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left&quot;&gt;
{{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left&quot;&gt;
__TOC__
&lt;br&gt;&lt;/div&gt;
{{-}}


== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Раъд ==

Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC)

== Даф кунед ==

Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи &quot;Мӯйлаб&quot; ? [[Мӯйлаб]] .

[https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC)

== Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест ==

Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]],
метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд.
Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC)

:Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC)
::Ман Аброри пайғамбар ҳатман ба тӣ чаро мақолаҳоӣ ман бо ҳазф шудаи сӯҳбатҳои инҷониб нуктаҳое ҳастанд дар вп ҳавлинӣ падарта кӯр/мекӣнншон тӣ файзобод ӣаз худ нара  кӯр намебӣнӣ @[[Корбар:VASHGIRD|Аброр]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-23761-68|&amp;#126;2026-23761-68]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-23761-68|talk]]) 00:03, 19 апрели 2026 (UTC)
:Ман Аброр пайғамбар ман ба тӣ дар бораи аз укробро бо тоҷӣкӣ гардонад кунанд @[[Корбар:VASHGIRD|Аброр]].ҳатман [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-23761-68|&amp;#126;2026-23761-68]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-23761-68|talk]]) 23:53, 18 апрели 2026 (UTC)

== Translation request ==

Hello, VASHGIRD. 

Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? 

Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC)</text>
      <sha1>pdjhh77dcinpu4xnxkhkilubl481wrx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468736</id>
      <parentid>1468719</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:34:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24044-37</username>
        <id>122738</id>
      </contributor>
      <comment>/* Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест */ Посух додан</comment>
      <origin>1468736</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4447" sha1="36go0d81bm1gvue96os6h6ext8ooupe" xml:space="preserve">{{-}}
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left&quot;&gt;
{{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left&quot;&gt;
__TOC__
&lt;br&gt;&lt;/div&gt;
{{-}}


== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Раъд ==

Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC)

== Даф кунед ==

Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи &quot;Мӯйлаб&quot; ? [[Мӯйлаб]] .

[https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC)

== Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест ==

Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]],
метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд.
Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC)

:Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC)
::Ман Аброри пайғамбар ҳатман ба тӣ чаро мақолаҳоӣ ман бо ҳазф шудаи сӯҳбатҳои инҷониб нуктаҳое ҳастанд дар вп ҳавлинӣ падарта кӯр/мекӣнншон тӣ файзобод ӣаз худ нара  кӯр намебӣнӣ @[[Корбар:VASHGIRD|Аброр]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-23761-68|&amp;#126;2026-23761-68]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-23761-68|talk]]) 00:03, 19 апрели 2026 (UTC)
::Аброр Пайғамбар дар бораи ман чӣ медонед мисли ман писар Мастур Пайғамбар мешудӣ  мӣлярдер ба  тӣ файзобод аз номи Худам ба  корбарон вокеаҳои кунунӣ ва дурнамои нишондиҳандаҳои асосии нбо-и роғун ҳатман бояд дар бораи ман  Аброр пайғамбар  мақолаҳо навӣс ба ман маблағи мушкил нест дар бораи ман Аброр пайғамбар мақолаҳо навис аз ҳисоб@[[Корбар:VASHGIRD|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-24044-37|&amp;#126;2026-24044-37]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-24044-37|talk]]) 00:34, 19 апрели 2026 (UTC)
:Ман Аброр пайғамбар ман ба тӣ дар бораи аз укробро бо тоҷӣкӣ гардонад кунанд @[[Корбар:VASHGIRD|Аброр]].ҳатман [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-23761-68|&amp;#126;2026-23761-68]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-23761-68|talk]]) 23:53, 18 апрели 2026 (UTC)

== Translation request ==

Hello, VASHGIRD. 

Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? 

Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC)</text>
      <sha1>36go0d81bm1gvue96os6h6ext8ooupe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лола</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22223</id>
    <revision>
      <id>1468481</id>
      <parentid>1467429</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:13:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7748" sha1="c8kgsblokh9447qw8bra7gapgfbi96b" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тавсифи тасвир = 
 |олам              = Эукариотҳо
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Tulipa
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Tulipa
 |author            = 
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list |title = ''
|''Orithyia'' {{small|D.Don}}
|''Liriactis'' {{small|Raf.}}
|''Liriopogon'' {{small|Raf.}}
|''Podonix'' {{small|Raf.}}
|''Eduardoregelia'' {{small|Popov}}
}}
 |харита = Genus tulipa distribution.svg
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 }}
'''Лола''' - сардае аз тираи савсаниён аст, ки дар ҳудуди 100 то 150 гуна дорад. Маҳали аслии рӯйиши лолаҳои худрӯ дар Осиёи Марказӣ дар назар гирифта мешавад. Ин [[гул]] дар [[Афғонистон]], [[Туркия]], [[Эрон]], қисмати аз ғарби [[Сурия]], соҳили баҳрҳои Арал,  Хазар ва Сиёҳ, кишвари Юнон, Итолиё, Испониё ва соҳили баҳри Миёназамин дар шимоли Африқо ба сурати худрӯ ёфт мешавад.
==Таърихи гули Лола==
* '''Таърихи пиёзҳои гули лола'''
Таърихи пиёзҳои гули лола дар [[Ҳолланд]] аҷиб аст. Замоне, ки талаботи мардум ба пиёзи гули лола афзуд нархи он низ чанд баробар дар бозорҳо гарон гардид. Махсусан дар солҳои 1663- 1967 ин марҳила дар таърихи голандиҳо бо номҳои ''tulpomanie, tulpenwoede, tulpengekte, bollengekte, bollenrazernij'' ёд карда мешавад.
* '''Ташаккул ва инкишоф'''
Як тан аз хориҷиён Охир Гилэн де Бузбек сафири Австралия дар Туркия ба гули лола аҳамияти ҷиддӣ медиҳад. Ӯ чанд дона пиёзи гули лоларо аз Константинопол ба Вена овард, ки онҳоро дар боғчаи император Фердинанди 1 шинонданд. Лолаҳо дар зери назари шахсии ботаники ботаҷрибаи франсуз Шарл де Леклюза, ки бо номи лотинаш Карл Клузиус машҳур буд, сабзида калон мешаванд. Дар муддате кӯтоҳе Клузиус диққати Донишгоҳи Лайнедро ба таҷрибааш ба дастовардааш ҷалб мекунад. Соли 1593 Клузиус бо «пиёзҳои гули лола» ба Лейден меояд. 1594 бор аввал аввалин боғи гули лола бо шарофти Карл Клузиус дар Нидерландия арзӣ ҳастӣ мекунад. Дар даҳ сол ба ҳоландиҳо даҳ навъҳои гули лоларо барои ҷаҳониён муаррифӣ карданд.
* '''Пешрафти тиҷорат'''
Соли 1965 як дона гули лола баробар ба 2000 флор (тило бо вазни 3, 5 гм) ба фурӯш мерафт. Тиҷорати он дар биржаҳои номдори [[Амстердам]], [[Роттердам]], [[Харлема]] ва [[Лейдана]] ба роҳ монда шуд. Дар соли 1665 нархи он ба 5500 флор (пули маҳаллӣ) баробар гардид. Аввалҳои солҳои 1637 нархи миёнаи гули лола 25 фоиз қиммат шуд. Бино бар суханони мутахассиси соҳаи таърихи ҳунар нақши гули лолаи Яном Д. де Хемомро харидан осонтар буд, назар ба гули лоларо харидан. Фурӯшандаҳои гули лола даромади хубе ба даст меоварданд. Кор то ба ҷое расида буд, ки оилаҳои камбизоат низ дар биржаҳо ба фурӯхтани навъҳои гуногуни гули лола машғул буданд. Ин навъи тиҷоратро дигар дар бозор назорат карда намешуд. Тоҷирони навбаромад сафашон бештар гашта, корҳояшон дигар худашон дар марказҳои савдо пеш мебурданд. Ҳатто дар баъзе минтақаҳо ва заминҳо бо гули лола иваз карда мешуданд ё баръакс бо харидани замин дар он ҷо гули лола кишт карда мешуд. Бино ба гуфтаи рӯзноманигор Чарлз Маккем барои навъи гули лола бо номи ''Semper Augustus'' 12 акров (4,86 га) замин пешниҳод карда мешуд.
* '''Арзон шудани гули лола'''
Дар моҳи феврали соли 1637 шумораи фурӯшандаҳо якбора назар ба харидорон зиёд гардид, ки он ба арзоншавии нархи гули лола дар марказҳои савдо оварда расонид. Ба қиматтарин нархи гули лола дигар харидорон 300 флор медоданд. Дар як шаб садҳо ҳазор тоҷирони голандӣ аз тиҷорати минбаъдаи гули лола даст кашиданд. Дар як сол 100 % нархи гули лола дар бозорҳо коҳиш ёфт. Баъди аз байн рафтани гули лола тиҷорати фоидаоварди голандиҳо иқтисоди ин кишвар ба буҳрон гирифтор мегардад. Ҳарчанд гули лола ба дигар кишварҳои Аврупо роҳ ёфта бошад ҳам, аммо ҳеч як кишвари дунё ба монанди мардуми Голандия аз он баҳра набардоштааст.

Баъди солҳои тулонӣ гули лола бори дигар дар таърихи башарият аз худ дарак медиҳад. Ин навъи гул ба зуди дар байни мардум роҳ ёфта, серхаридор мегардад. Дар асри ХV111 султони турк Аҳмади 111 ҳазор дона гули лолаи голандиҳоро ба Туркия меорад. Баъди муддате ба кишварҳо лолаи туркӣ содирот мешуд. Таъкид бояд кард, ки таърихи гули лола ҳанӯз ба таври дуруст омӯхта нашудааст. Соли 1841 баъди нашри китобҳои рӯзноманигор Чалз Маккем дар бораи гули лола ва Александр Дюма «Гули лола» оламиён бо таърих, пайдоиш ва шеваҳои инкишофи гули лола ошнойи пайдо мекунанд.&lt;ref&gt;[http://www.bogibotaniki.tj/index.php/ru/159-lolanoma/lolanoma Ботанический сад Академии наук РТ/ Лоланома]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
* [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%87 Аз Википедиаи Форсӣ]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}} 

{{гиёҳшиносӣ-хурд}}

[[Гурӯҳ:Гулҳо]]</text>
      <sha1>c8kgsblokh9447qw8bra7gapgfbi96b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468800</id>
      <parentid>1468481</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468800</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7752" sha1="t2ix8y4c14a9uuz6owzqfd2rm5ms5z8" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тавсифи тасвир = 
 |олам              = Эукариотҳо
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Liliaceae
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Tulipa
 |author            = 
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list |title = ''
|''Orithyia'' {{small|D.Don}}
|''Liriactis'' {{small|Raf.}}
|''Liriopogon'' {{small|Raf.}}
|''Podonix'' {{small|Raf.}}
|''Eduardoregelia'' {{small|Popov}}
}}
 |харита = Genus tulipa distribution.svg
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 }}
'''Лола''' - сардае аз тираи савсаниён аст, ки дар ҳудуди 100 то 150 гуна дорад. Маҳали аслии рӯйиши лолаҳои худрӯ дар [[Осиёи Миёна]] дар назар гирифта мешавад. Ин [[гул]] дар [[Афғонистон]], [[Туркия]], [[Эрон]], қисмати аз ғарби [[Сурия]], соҳили баҳрҳои Арал, Хазар ва Сиёҳ, кишвари Юнон, Итолиё, Испониё ва соҳили баҳри Миёназамин дар шимоли Африқо ба сурати худрӯ ёфт мешавад.
== Таърихи гули лола ==
* '''Таърихи пиёзҳои гули лола'''
Таърихи пиёзҳои гули лола дар [[Ҳолланд]] аҷиб аст. Замоне, ки талаботи мардум ба пиёзи гули лола афзуд нархи он низ чанд баробар дар бозорҳо гарон гардид. Махсусан дар солҳои 1663- 1967 ин марҳила дар таърихи голандиҳо бо номҳои ''tulpomanie, tulpenwoede, tulpengekte, bollengekte, bollenrazernij'' ёд карда мешавад.
* '''Ташаккул ва инкишоф'''
Як тан аз хориҷиён Охир Гилэн де Бузбек сафири Австралия дар Туркия ба гули лола аҳамияти ҷиддӣ медиҳад. Ӯ чанд дона пиёзи гули лоларо аз Константинопол ба Вена овард, ки онҳоро дар боғчаи император Фердинанди 1 шинонданд. Лолаҳо дар зери назари шахсии ботаники ботаҷрибаи франсуз Шарл де Леклюза, ки бо номи лотинаш Карл Клузиус машҳур буд, сабзида калон мешаванд. Дар муддате кӯтоҳе Клузиус диққати Донишгоҳи Лайнедро ба таҷрибааш ба дастовардааш ҷалб мекунад. Соли 1593 Клузиус бо «пиёзҳои гули лола» ба Лейден меояд. 1594 бор аввал аввалин боғи гули лола бо шарофти Карл Клузиус дар Нидерландия арзӣ ҳастӣ мекунад. Дар даҳ сол ба ҳоландиҳо даҳ навъҳои гули лоларо барои ҷаҳониён муаррифӣ карданд.
* '''Пешрафти тиҷорат'''
Соли 1965 як дона гули лола баробар ба 2000 флор (тило бо вазни 3, 5 гм) ба фурӯш мерафт. Тиҷорати он дар биржаҳои номдори [[Амстердам]], [[Роттердам]], [[Харлема]] ва [[Лейдана]] ба роҳ монда шуд. Дар соли 1665 нархи он ба 5500 флор (пули маҳаллӣ) баробар гардид. Аввалҳои солҳои 1637 нархи миёнаи гули лола 25 фоиз қиммат шуд. Бино бар суханони мутахассиси соҳаи таърихи ҳунар нақши гули лолаи Яном Д. де Хемомро харидан осонтар буд, назар ба гули лоларо харидан. Фурӯшандаҳои гули лола даромади хубе ба даст меоварданд. Кор то ба ҷое расида буд, ки оилаҳои камбизоат низ дар биржаҳо ба фурӯхтани навъҳои гуногуни гули лола машғул буданд. Ин навъи тиҷоратро дигар дар бозор назорат карда намешуд. Тоҷирони навбаромад сафашон бештар гашта, корҳояшон дигар худашон дар марказҳои савдо пеш мебурданд. Ҳатто дар баъзе минтақаҳо ва заминҳо бо гули лола иваз карда мешуданд ё баръакс бо харидани замин дар он ҷо гули лола кишт карда мешуд. Бино ба гуфтаи рӯзноманигор Чарлз Маккем барои навъи гули лола бо номи ''Semper Augustus'' 12 акров (4,86 га) замин пешниҳод карда мешуд.
* '''Арзон шудани гули лола'''
Дар моҳи феврали соли 1637 шумораи фурӯшандаҳо якбора назар ба харидорон зиёд гардид, ки он ба арзоншавии нархи гули лола дар марказҳои савдо оварда расонид. Ба қиматтарин нархи гули лола дигар харидорон 300 флор медоданд. Дар як шаб садҳо ҳазор тоҷирони голандӣ аз тиҷорати минбаъдаи гули лола даст кашиданд. Дар як сол 100 % нархи гули лола дар бозорҳо коҳиш ёфт. Баъди аз байн рафтани гули лола тиҷорати фоидаоварди голандиҳо иқтисоди ин кишвар ба буҳрон гирифтор мегардад. Ҳарчанд гули лола ба дигар кишварҳои Аврупо роҳ ёфта бошад ҳам, аммо ҳеч як кишвари дунё ба монанди мардуми Голандия аз он баҳра набардоштааст.

Баъди солҳои тулонӣ гули лола бори дигар дар таърихи башарият аз худ дарак медиҳад. Ин навъи гул ба зуди дар байни мардум роҳ ёфта, серхаридор мегардад. Дар асри ХV111 султони турк Аҳмади 111 ҳазор дона гули лолаи голандиҳоро ба Туркия меорад. Баъди муддате ба кишварҳо лолаи туркӣ содирот мешуд. Таъкид бояд кард, ки таърихи гули лола ҳанӯз ба таври дуруст омӯхта нашудааст. Соли 1841 баъди нашри китобҳои рӯзноманигор Чалз Маккем дар бораи гули лола ва Александр Дюма «Гули лола» оламиён бо таърих, пайдоиш ва шеваҳои инкишофи гули лола ошнойи пайдо мекунанд.&lt;ref&gt;[http://www.bogibotaniki.tj/index.php/ru/159-lolanoma/lolanoma Ботанический сад Академии наук РТ/ Лоланома]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
* [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%87 Аз Википедиаи Форсӣ]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}} 

{{гиёҳшиносӣ-хурд}}

[[Гурӯҳ:Гулҳо]]</text>
      <sha1>t2ix8y4c14a9uuz6owzqfd2rm5ms5z8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468801</id>
      <parentid>1468800</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:46:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468801</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7691" sha1="482yrjahtwv6icy03cc0hwlsx8q8t07" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тавсифи тасвир = 
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Liliaceae
 |табақа            = Авлод
 |лотинӣ            = Tulipa
 |author            = 
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list |title = ''
  |{{bt|Orithyia|(D.Don)}}
  |{{bt|Liriactis''|(Raf.)}}
  |{{bt|Liriopogon|(Raf.)}}
  |{{bt|Podonix|(Raf.)}}
  |{{bt|Eduardoregelia|(Popov)}}
}}
 |харита = Genus tulipa distribution.svg
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
}}
'''Лола''' - сардае аз тираи савсаниён аст, ки дар ҳудуди 100 то 150 гуна дорад. Маҳали аслии рӯйиши лолаҳои худрӯ дар [[Осиёи Миёна]] дар назар гирифта мешавад. Ин [[гул]] дар [[Афғонистон]], [[Туркия]], [[Эрон]], қисмати аз ғарби [[Сурия]], соҳили баҳрҳои Арал, Хазар ва Сиёҳ, кишвари Юнон, Итолиё, Испониё ва соҳили баҳри Миёназамин дар шимоли Африқо ба сурати худрӯ ёфт мешавад.
== Таърихи гули лола ==
* '''Таърихи пиёзҳои гули лола'''
Таърихи пиёзҳои гули лола дар [[Ҳолланд]] аҷиб аст. Замоне, ки талаботи мардум ба пиёзи гули лола афзуд нархи он низ чанд баробар дар бозорҳо гарон гардид. Махсусан дар солҳои 1663- 1967 ин марҳила дар таърихи голандиҳо бо номҳои ''tulpomanie, tulpenwoede, tulpengekte, bollengekte, bollenrazernij'' ёд карда мешавад.
* '''Ташаккул ва инкишоф'''
Як тан аз хориҷиён Охир Гилэн де Бузбек сафири Австралия дар Туркия ба гули лола аҳамияти ҷиддӣ медиҳад. Ӯ чанд дона пиёзи гули лоларо аз Константинопол ба Вена овард, ки онҳоро дар боғчаи император Фердинанди 1 шинонданд. Лолаҳо дар зери назари шахсии ботаники ботаҷрибаи франсуз Шарл де Леклюза, ки бо номи лотинаш Карл Клузиус машҳур буд, сабзида калон мешаванд. Дар муддате кӯтоҳе Клузиус диққати Донишгоҳи Лайнедро ба таҷрибааш ба дастовардааш ҷалб мекунад. Соли 1593 Клузиус бо «пиёзҳои гули лола» ба Лейден меояд. 1594 бор аввал аввалин боғи гули лола бо шарофти Карл Клузиус дар Нидерландия арзӣ ҳастӣ мекунад. Дар даҳ сол ба ҳоландиҳо даҳ навъҳои гули лоларо барои ҷаҳониён муаррифӣ карданд.
* '''Пешрафти тиҷорат'''
Соли 1965 як дона гули лола баробар ба 2000 флор (тило бо вазни 3, 5 гм) ба фурӯш мерафт. Тиҷорати он дар биржаҳои номдори [[Амстердам]], [[Роттердам]], [[Харлема]] ва [[Лейдана]] ба роҳ монда шуд. Дар соли 1665 нархи он ба 5500 флор (пули маҳаллӣ) баробар гардид. Аввалҳои солҳои 1637 нархи миёнаи гули лола 25 фоиз қиммат шуд. Бино бар суханони мутахассиси соҳаи таърихи ҳунар нақши гули лолаи Яном Д. де Хемомро харидан осонтар буд, назар ба гули лоларо харидан. Фурӯшандаҳои гули лола даромади хубе ба даст меоварданд. Кор то ба ҷое расида буд, ки оилаҳои камбизоат низ дар биржаҳо ба фурӯхтани навъҳои гуногуни гули лола машғул буданд. Ин навъи тиҷоратро дигар дар бозор назорат карда намешуд. Тоҷирони навбаромад сафашон бештар гашта, корҳояшон дигар худашон дар марказҳои савдо пеш мебурданд. Ҳатто дар баъзе минтақаҳо ва заминҳо бо гули лола иваз карда мешуданд ё баръакс бо харидани замин дар он ҷо гули лола кишт карда мешуд. Бино ба гуфтаи рӯзноманигор Чарлз Маккем барои навъи гули лола бо номи ''Semper Augustus'' 12 акров (4,86 га) замин пешниҳод карда мешуд.
* '''Арзон шудани гули лола'''
Дар моҳи феврали соли 1637 шумораи фурӯшандаҳо якбора назар ба харидорон зиёд гардид, ки он ба арзоншавии нархи гули лола дар марказҳои савдо оварда расонид. Ба қиматтарин нархи гули лола дигар харидорон 300 флор медоданд. Дар як шаб садҳо ҳазор тоҷирони голандӣ аз тиҷорати минбаъдаи гули лола даст кашиданд. Дар як сол 100 % нархи гули лола дар бозорҳо коҳиш ёфт. Баъди аз байн рафтани гули лола тиҷорати фоидаоварди голандиҳо иқтисоди ин кишвар ба буҳрон гирифтор мегардад. Ҳарчанд гули лола ба дигар кишварҳои Аврупо роҳ ёфта бошад ҳам, аммо ҳеч як кишвари дунё ба монанди мардуми Голандия аз он баҳра набардоштааст.

Баъди солҳои тулонӣ гули лола бори дигар дар таърихи башарият аз худ дарак медиҳад. Ин навъи гул ба зуди дар байни мардум роҳ ёфта, серхаридор мегардад. Дар асри ХV111 султони турк Аҳмади 111 ҳазор дона гули лолаи голандиҳоро ба Туркия меорад. Баъди муддате ба кишварҳо лолаи туркӣ содирот мешуд. Таъкид бояд кард, ки таърихи гули лола ҳанӯз ба таври дуруст омӯхта нашудааст. Соли 1841 баъди нашри китобҳои рӯзноманигор Чалз Маккем дар бораи гули лола ва Александр Дюма «Гули лола» оламиён бо таърих, пайдоиш ва шеваҳои инкишофи гули лола ошнойи пайдо мекунанд.&lt;ref&gt;[http://www.bogibotaniki.tj/index.php/ru/159-lolanoma/lolanoma Ботанический сад Академии наук РТ/ Лоланома]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
* [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%87 Аз Википедиаи Форсӣ]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}} 

{{гиёҳшиносӣ-хурд}}

[[Гурӯҳ:Гулҳо]]</text>
      <sha1>482yrjahtwv6icy03cc0hwlsx8q8t07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468814</id>
      <parentid>1468801</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468814</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7622" sha1="rcg9nczj8d4io5iotrv7r5vkbwoaahe" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тавсифи тасвир = 
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Liliaceae
 |табақа            = Авлод
 |лотинӣ            = Tulipa
 |author            = 
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list |title = ''
  |{{bt|Orithyia|(D.Don)}}
  |{{bt|Liriactis''|(Raf.)}}
  |{{bt|Liriopogon|(Raf.)}}
  |{{bt|Podonix|(Raf.)}}
  |{{bt|Eduardoregelia|(Popov)}}
}}
 |харита = Genus tulipa distribution.svg
}}
'''Лола''' - авлоде аз тираи савсаниён аст, ки дар ҳудуди 100 то 150 гуна дорад. Маҳали аслии рӯйиши лолаҳои худрӯ дар [[Осиёи Миёна]] дар назар гирифта мешавад. Ин [[гул]] дар [[Афғонистон]], [[Туркия]], [[Эрон]], қисмати аз ғарби [[Сурия]], соҳили баҳрҳои Арал, Хазар ва Сиёҳ, кишвари Юнон, Итолиё, Испониё ва соҳили баҳри Миёназамин дар шимоли Африқо ба сурати худрӯ ёфт мешавад.
== Таърихи гули лола ==
* '''Таърихи пиёзҳои гули лола'''
Таърихи пиёзҳои гули лола дар [[Ҳолланд]] аҷиб аст. Замоне, ки талаботи мардум ба пиёзи гули лола афзуд нархи он низ чанд баробар дар бозорҳо гарон гардид. Махсусан дар солҳои 1663- 1967 ин марҳила дар таърихи голандиҳо бо номҳои ''tulpomanie, tulpenwoede, tulpengekte, bollengekte, bollenrazernij'' ёд карда мешавад.
* '''Ташаккул ва инкишоф'''
Як тан аз хориҷиён Охир Гилэн де Бузбек сафири Австралия дар Туркия ба гули лола аҳамияти ҷиддӣ медиҳад. Ӯ чанд дона пиёзи гули лоларо аз Константинопол ба Вена овард, ки онҳоро дар боғчаи император Фердинанди 1 шинонданд. Лолаҳо дар зери назари шахсии ботаники ботаҷрибаи франсуз Шарл де Леклюза, ки бо номи лотинаш Карл Клузиус машҳур буд, сабзида калон мешаванд. Дар муддате кӯтоҳе Клузиус диққати Донишгоҳи Лайнедро ба таҷрибааш ба дастовардааш ҷалб мекунад. Соли 1593 Клузиус бо «пиёзҳои гули лола» ба Лейден меояд. 1594 бор аввал аввалин боғи гули лола бо шарофти Карл Клузиус дар Нидерландия арзӣ ҳастӣ мекунад. Дар даҳ сол ба ҳоландиҳо даҳ навъҳои гули лоларо барои ҷаҳониён муаррифӣ карданд.
* '''Пешрафти тиҷорат'''
Соли 1965 як дона гули лола баробар ба 2000 флор (тило бо вазни 3, 5 гм) ба фурӯш мерафт. Тиҷорати он дар биржаҳои номдори [[Амстердам]], [[Роттердам]], [[Харлема]] ва [[Лейдана]] ба роҳ монда шуд. Дар соли 1665 нархи он ба 5500 флор (пули маҳаллӣ) баробар гардид. Аввалҳои солҳои 1637 нархи миёнаи гули лола 25 фоиз қиммат шуд. Бино бар суханони мутахассиси соҳаи таърихи ҳунар нақши гули лолаи Яном Д. де Хемомро харидан осонтар буд, назар ба гули лоларо харидан. Фурӯшандаҳои гули лола даромади хубе ба даст меоварданд. Кор то ба ҷое расида буд, ки оилаҳои камбизоат низ дар биржаҳо ба фурӯхтани навъҳои гуногуни гули лола машғул буданд. Ин навъи тиҷоратро дигар дар бозор назорат карда намешуд. Тоҷирони навбаромад сафашон бештар гашта, корҳояшон дигар худашон дар марказҳои савдо пеш мебурданд. Ҳатто дар баъзе минтақаҳо ва заминҳо бо гули лола иваз карда мешуданд ё баръакс бо харидани замин дар он ҷо гули лола кишт карда мешуд. Бино ба гуфтаи рӯзноманигор Чарлз Маккем барои навъи гули лола бо номи ''Semper Augustus'' 12 акров (4,86 га) замин пешниҳод карда мешуд.
* '''Арзон шудани гули лола'''
Дар моҳи феврали соли 1637 шумораи фурӯшандаҳо якбора назар ба харидорон зиёд гардид, ки он ба арзоншавии нархи гули лола дар марказҳои савдо оварда расонид. Ба қиматтарин нархи гули лола дигар харидорон 300 флор медоданд. Дар як шаб садҳо ҳазор тоҷирони голандӣ аз тиҷорати минбаъдаи гули лола даст кашиданд. Дар як сол 100 % нархи гули лола дар бозорҳо коҳиш ёфт. Баъди аз байн рафтани гули лола тиҷорати фоидаоварди голандиҳо иқтисоди ин кишвар ба буҳрон гирифтор мегардад. Ҳарчанд гули лола ба дигар кишварҳои Аврупо роҳ ёфта бошад ҳам, аммо ҳеч як кишвари дунё ба монанди мардуми Голандия аз он баҳра набардоштааст.

Баъди солҳои тулонӣ гули лола бори дигар дар таърихи башарият аз худ дарак медиҳад. Ин навъи гул ба зуди дар байни мардум роҳ ёфта, серхаридор мегардад. Дар асри ХV111 султони турк Аҳмади 111 ҳазор дона гули лолаи голандиҳоро ба Туркия меорад. Баъди муддате ба кишварҳо лолаи туркӣ содирот мешуд. Таъкид бояд кард, ки таърихи гули лола ҳанӯз ба таври дуруст омӯхта нашудааст. Соли 1841 баъди нашри китобҳои рӯзноманигор Чалз Маккем дар бораи гули лола ва Александр Дюма «Гули лола» оламиён бо таърих, пайдоиш ва шеваҳои инкишофи гули лола ошнойи пайдо мекунанд.&lt;ref&gt;[http://www.bogibotaniki.tj/index.php/ru/159-lolanoma/lolanoma Ботанический сад Академии наук РТ/ Лоланома]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
* [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%84%D8%A7%D9%84%D9%87 Аз Википедиаи Форсӣ]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}} 

{{гиёҳшиносӣ-хурд}}

[[Гурӯҳ:Гулҳо]]</text>
      <sha1>rcg9nczj8d4io5iotrv7r5vkbwoaahe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Розиёна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22464</id>
    <revision>
      <id>1468673</id>
      <parentid>1407612</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:49:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1868" sha1="froob3orlp0d5ampriq0z5he2bmj36v" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = Розиёна
| image file = Foeniculum vulgare prg 2.jpg
| image title = Фенхель обыкновенный
| image descr = [[Фенхель обыкновенный]]. &lt;br /&gt;Общий вид растения.
| regnum = Растения
| parent = 
| rang = Род
| author = [[Mill.]], 1754
| latin = Foeniculum
| syn = 
| typus = {{bt-latrus|Foeniculum vulgare|aut=Mill., 1768|Фенхель обыкновенный}}
| wikispecies = Foeniculum
| commons = Category:Foeniculum
| grin = 4716
}}

'''Fennel''' ( {{Lang-la|Foenīculum}} ) як ҷинси хурди [[Гиёҳҳои алафӣ|гиёҳҳои алафии]] ду ва бисёрсола аз [[Оила (таксономия)|оилаи]] {{Bt-tglat|Чатргулҳо|Apiaceae}} аст.   .
[[Акс:Illustration_Foeniculum_vulgare1.jpg|чап|мини|[[Розиёна|Розиёнаи одӣ]]. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Тасв.гиёҳ.|3}}]]

== Таснифоти ботаникӣ ==
Пояаш рост, шохадор, баландиаш то 2 м.

[[Реша|Решааш]] тирреша, ғафс, дукшакл аст.

[[Барг|Баргҳо]] се-чор маротиба пиннат-каш карда мешаванд.

Косача дандонҳои нонамоён дорад, [[Гулбарг|гулбаргҳо]] зард, васеъ тухмшакл, дар қуллааш васеъ таранг доранд ва дар ин ҷо лоша ба дарун печида аст.

[[Мева]]аш тухмшакл, диаметраш мудаввар, ниммеваи дорои 5 баданаи кунди хуб муайяншуда, ҳошияаш каме дарозтар буда, канори борики болшаклро ташкил медиҳад, вазни 1000 дона мевааш 5-6 грамм аст.
[[Гурӯҳ:Сабзавот]]</text>
      <sha1>froob3orlp0d5ampriq0z5he2bmj36v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468674</id>
      <parentid>1468673</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:51:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1886" sha1="qxp9qxttlsr7r5e17jqirzfazj4mr27" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = Розиёна
| image file = Foeniculum vulgare prg 2.jpg
| image title = Фенхель обыкновенный
| image descr = [[Фенхель обыкновенный]]. &lt;br /&gt;Общий вид растения.
| regnum = Растения
| parent = 
| rang = Род
| author = [[Mill.]], 1754
| latin = Foeniculum
| syn = 
| typus = {{bt-latrus|Foeniculum vulgare|aut=Mill., 1768|Фенхель обыкновенный}}
| wikispecies = Foeniculum
| commons = Category:Foeniculum
| grin = 4716
}}
'''Fennel''' ( {{Lang-la|Foeniculum}} ) як ҷинси хурди [[Гиёҳҳои алафӣ|гиёҳҳои алафии]] ду ва бисёрсола аз [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[Чатргулон|чатргулон]] ({{lang-la|Apiaceae}}) аст.
[[Акс:Illustration_Foeniculum_vulgare1.jpg|чап|мини|[[Розиёна|Розиёнаи одӣ]]. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Тасв.гиёҳ.|3}}]]

== Таснифоти ботаникӣ ==
Пояаш рост, шохадор, баландиаш то 2 м.

[[Реша|Решааш]] тирреша, ғафс, дукшакл аст.

[[Барг|Баргҳо]] се-чор маротиба пиннат-каш карда мешаванд.

Косача дандонҳои нонамоён дорад, [[Гулбарг|гулбаргҳо]] зард, васеъ тухмшакл, дар қуллааш васеъ таранг доранд ва дар ин ҷо лоша ба дарун печида аст.

[[Мева]]аш тухмшакл, диаметраш мудаввар, ниммеваи дорои 5 баданаи кунди хуб муайяншуда, ҳошияаш каме дарозтар буда, канори борики болшаклро ташкил медиҳад, вазни 1000 дона мевааш 5-6 грамм аст.
[[Гурӯҳ:Сабзавот]]</text>
      <sha1>qxp9qxttlsr7r5e17jqirzfazj4mr27</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468677</id>
      <parentid>1468674</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:52:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1739" sha1="52bnkxmj76wsu6jjt37kjc7b1p87sw7" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = Розиёна
| image file = Foeniculum vulgare prg 2.jpg
| image title = Фенхель обыкновенный
| image descr = [[Фенхель обыкновенный]]. &lt;br /&gt;Общий вид растения.
| салтанат = Рустаниҳо
| волид = 
| табақа = Авлод
| муаллиф = [[Mill.]], 1754
| лотинӣ = Foeniculum
}}

'''Fennel''' ( {{Lang-la|Foenīculum}} ) як ҷинси хурди [[Гиёҳҳои алафӣ|гиёҳҳои алафии]] ду ва бисёрсола аз [[Тира (зистшиносӣ)|оилаи]] {{Bt-tglat|Чатргулҳо|Apiaceae}} аст.   .
[[Акс:Illustration_Foeniculum_vulgare1.jpg|чап|мини|[[Розиёна|Розиёнаи одӣ]]. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Тасв.гиёҳ.|3}}]]

== Таснифоти ботаникӣ ==
Пояаш рост, шохадор, баландиаш то 2 м.

[[Реша|Решааш]] тирреша, ғафс, дукшакл аст.

[[Барг|Баргҳо]] се-чор маротиба пиннат-каш карда мешаванд.

Косача дандонҳои нонамоён дорад, [[Гулбарг|гулбаргҳо]] зард, васеъ тухмшакл, дар қуллааш васеъ таранг доранд ва дар ин ҷо лоша ба дарун печида аст.

[[Мева|Мевааш]] тухмшакл, диаметраш мудаввар, ниммеваи дорои 5 баданаи кунди хуб муайяншуда, ҳошияаш каме дарозтар буда, канори борики болшаклро ташкил медиҳад, вазни 1000 дона мевааш 5-6 грамм аст.
[[Гурӯҳ:Сабзавот]]</text>
      <sha1>52bnkxmj76wsu6jjt37kjc7b1p87sw7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468679</id>
      <parentid>1468677</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:52:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Ботили нусхаи [[Special:Diff/1468677|1468677]] аз тарафи [[Special:Contributions/Zosya95|Zosya95]] ([[User talk:Zosya95|Баҳс]])</comment>
      <origin>1468679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1886" sha1="qxp9qxttlsr7r5e17jqirzfazj4mr27" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = Розиёна
| image file = Foeniculum vulgare prg 2.jpg
| image title = Фенхель обыкновенный
| image descr = [[Фенхель обыкновенный]]. &lt;br /&gt;Общий вид растения.
| regnum = Растения
| parent = 
| rang = Род
| author = [[Mill.]], 1754
| latin = Foeniculum
| syn = 
| typus = {{bt-latrus|Foeniculum vulgare|aut=Mill., 1768|Фенхель обыкновенный}}
| wikispecies = Foeniculum
| commons = Category:Foeniculum
| grin = 4716
}}
'''Fennel''' ( {{Lang-la|Foeniculum}} ) як ҷинси хурди [[Гиёҳҳои алафӣ|гиёҳҳои алафии]] ду ва бисёрсола аз [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[Чатргулон|чатргулон]] ({{lang-la|Apiaceae}}) аст.
[[Акс:Illustration_Foeniculum_vulgare1.jpg|чап|мини|[[Розиёна|Розиёнаи одӣ]]. &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;{{Тасв.гиёҳ.|3}}]]

== Таснифоти ботаникӣ ==
Пояаш рост, шохадор, баландиаш то 2 м.

[[Реша|Решааш]] тирреша, ғафс, дукшакл аст.

[[Барг|Баргҳо]] се-чор маротиба пиннат-каш карда мешаванд.

Косача дандонҳои нонамоён дорад, [[Гулбарг|гулбаргҳо]] зард, васеъ тухмшакл, дар қуллааш васеъ таранг доранд ва дар ин ҷо лоша ба дарун печида аст.

[[Мева]]аш тухмшакл, диаметраш мудаввар, ниммеваи дорои 5 баданаи кунди хуб муайяншуда, ҳошияаш каме дарозтар буда, канори борики болшаклро ташкил медиҳад, вазни 1000 дона мевааш 5-6 грамм аст.
[[Гурӯҳ:Сабзавот]]</text>
      <sha1>qxp9qxttlsr7r5e17jqirzfazj4mr27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуч</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22471</id>
    <revision>
      <id>1468826</id>
      <parentid>331422</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:28:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468826</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="563" sha1="9dua8qlqech83dbgomkxjwhkht04ecn" xml:space="preserve">''' Хуч ''' - ({{lang-la| Rosa canina }}), ({{lang-ru| щиповник обыкновенный }}). Бутаи доруворӣ. Дар илми [[тиб]] истифода бурда мешавад. 
Хуч – буттаи калони хордор мебошад. 
==Манобеъ==
Сатторов Ҷ.С.  Растаниҳои доруворӣ. Курси мухтасари лексия аз фанни «Растаниҳои доруворӣ».  – Душанбе,  2007 
{{ботаника-нопурра}} 
[[Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ]]</text>
      <sha1>9dua8qlqech83dbgomkxjwhkht04ecn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Роман Тметучл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26196</id>
    <revision>
      <id>1468223</id>
      <parentid>1468128</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:26:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Палау]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1468223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2746" sha1="szrr3qznsm9jctornx5teh9n0fvo19y" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном          = Фурудгоҳи байналмилалии Роман Тметучл
| номи маҳаллӣ  = 
| номи маҳаллӣ-1 = 
| номи маҳаллӣ-2 = 
| акс  =FAT Boeing 757 Palau Airport Spijkers.jpg 
| акс-арз  =  
| унвон  =
| акс2 = 
| акс2-арз =  
| унвон2     =
| IATA         =ROR 
| ICAO         =PTRO 
| FAA          = 
| TC           = 
| LID          = 
| GPS          = 
| WMO          =
| навъ        =ҳамагона (умумӣ) 
| молик-муроқиб   = 
| молик        = [[Палау]] 
| гардонанда     = 
| шаҳр        =
| муқеъият    = [[Палау]]
| марказ          =
| ҷузъ        = &lt;!-- фурудгоҳ низомӣ --&gt;
| бакор рафта дар         = 
| фармондеҳ/мудир    = 
| сокин    = 
| metric-elev  =
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут  =176
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр  =54
| Мухтасот  ={{coord|07|22|02|N|134|32|39|E|region:PW_type:airport}}
| вебгоҳ      =
| metric-rwy   =
| R1-шумора    =41179
| R1-тул-фут  =7200
| R1-тул-метр =2195
| R1-сатҳ   = [[асфалт]] ва [[бутун]]
| H1-шумора    =
| H1-тул-фут =
| H1-тул-метр  =
| H1-сатҳ  = 
| тавзеҳ-Сол    =
| тавзеҳ1-титр=
| тавзеҳ1-Иттилоот   = 
| понавис    =
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Роман Тметучл''' ({{lang-en|Roman Tmetuchl International Airport}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо [[Коди ИОТО]]и ROR аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] ва [[бутун]] дорад ва тӯли бонди он 2195 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари [[Палау]] қарор дорад ва дар баландии 54 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.

== Ҷусторҳои вобаста ==
*[[Коди ИОТО]]
*[[Коди ИКАО]]
*[[Феҳристи фурудгоҳҳои Палау]]

== Манобеъ ==
&lt;references/&gt;
{{Reflist}}
* [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}}
* [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}}

{{Фурудгоҳҳои Палау}}
{{Фурудгоҳ-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Палау]]</text>
      <sha1>szrr3qznsm9jctornx5teh9n0fvo19y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи Глайд Аэро</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30451</id>
    <revision>
      <id>1468521</id>
      <parentid>1359398</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:07:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Фурудгоҳи глоид оиру]] to [[Фурудгоҳи Глайд Аэро]]</comment>
      <origin>1359398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2698" sha1="jd396dxp4r2squmqaeuz2g3am9zugqz" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном         =Фурудгоҳи глоид оиру
| номи маҳаллӣ  = 
| номи маҳаллӣ-1 = 
| номи маҳаллӣ-2 = 
| акс  = 
| акс-арз  =  
| унвон  =
| акс2 = 
| акс2-арз =  
| унвон2     =
| IATA         = 
| ICAO         = 
| FAA          =17OR 
| TC           = 
| LID          = 
| GPS          = 
| WMO          =

| навъ        =хусусӣ 
| молик-муроқиб   = 
| молик        =Peter E Gnaedinger 
| гардонанда     = 
| шаҳр  =
| муқеъият    =[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
| марказ          =
| ҷузъ        = &lt;!-- фурудгоҳ низомӣ --&gt;
| бакор рафта дар         = 
| фармондеҳ/мудир    = 
| сокин    = 
| metric-elev  =
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут  =980
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр  =298
| Мухтасот  ={{coord|43|15|51.0000|N|123|06|37.0000|W|type:airport|display=inline}}
| вебгоҳ      =
| metric-rwy   =
| R1-шумора    =13/31
| R1-тул-фут  =2300
| R1-тул-метр =701
| R1-сатҳ   = [[чаман]]
| H1-шумора    =
| H1-тул-фут =
| H1-тул-метр  =
| H1-сатҳ  = 
| тавзеҳ-Сол    =
| тавзеҳ1-титр=
| тавзеҳ1-Иттилоот   = 
| понавис    =
}}

'''Фурудгоҳи глоид оиру''' ({{lang-en|Glide Aero Airport}}) — фурудгоҳи хусусӣ   аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[чаман]] дорад, ва тӯли бонди он 701 метр аст. Ин фурудгоҳ дар  кишвари [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] қарор дорад, ва дар баландии 298 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.

==Ҷусторҳои вобаста==
*[[Коди ИОТО]]
*[[Коди ИКАО]]
*[[Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]

==Манобеъ==
&lt;references/&gt;
{{Reflist}}
* [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}}
* [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}}

{{Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико}}
{{Фурудгоҳ-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]]</text>
      <sha1>jd396dxp4r2squmqaeuz2g3am9zugqz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468523</id>
      <parentid>1468521</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:09:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2736" sha1="5ngc4ecupiq0i736vabx6r5h2unktnr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном         = Фурудгоҳи Глайд Аэро
| номи маҳаллӣ  = 
| номи маҳаллӣ-1 = 
| номи маҳаллӣ-2 = 
| акс      = 
| акс-арз  =  
| унвон    =
| акс2     = 
| акс2-арз =  
| унвон2       =
| IATA         = 
| ICAO         = 
| FAA          = 17OR 
| TC           = 
| LID          = 
| GPS          = 
| WMO          =
| навъ         = хусусӣ 
| молик-муроқиб   = 
| молик        = Peter E Gnaedinger 
| гардонанда   = 
| шаҳр         =
| муқеъият     = [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
| марказ       =
| ҷузъ         = &lt;!-- фурудгоҳ низомӣ --&gt;
| бакор рафта дар         = 
| фармондеҳ/мудир    = 
| сокин        = 
| metric-elev  =
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут  =980
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр  =298
| Мухтасот  ={{coord|43|15|51.0000|N|123|06|37.0000|W|type:airport|display=inline}}
| вебгоҳ       =
| metric-rwy   =
| R1-шумора    = 13/31
| R1-тул-фут   = 2300
| R1-тул-метр  = 701
| R1-сатҳ      = [[чаман]]
| H1-шумора    =
| H1-тул-фут   =
| H1-тул-метр  =
| H1-сатҳ      = 
| тавзеҳ-Сол   =
| тавзеҳ1-титр=
| тавзеҳ1-Иттилоот   = 
| понавис    =
}}

'''Фурудгоҳи Глайд Аэро''' ({{lang-en|Glide Aero Airport}}) — фурудгоҳи хусусӣ аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[чаман]] дорад ва тӯли бонди он 701 метр аст. Ин фурудгоҳ дар кишвари [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] қарор дорад ва дар баландии 298 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.

== Ҷусторҳои вобаста ==
*[[Коди ИОТО]]
*[[Коди ИКАО]]
*[[Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]

== Манобеъ ==
&lt;references/&gt;
{{Reflist}}
* [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}}
* [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}}

{{Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико}}
{{Фурудгоҳ-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]]</text>
      <sha1>5ngc4ecupiq0i736vabx6r5h2unktnr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Водии Фарғона</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34428</id>
    <revision>
      <id>1468716</id>
      <parentid>1434372</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:44:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6949" sha1="o4m0w9wbobabkt6e7kzyttsf8fytpo3" xml:space="preserve">[[Акс: Ferghana Valley UZB.JPG|thumb|300px|Водии Фарғона]]

'''Водии Фарғона''' — водиест, ки дар байни се давлати имрӯза тақсим шудааст: [[Ӯзбекистон]], [[Тоҷикистон]] ва [[Қирғизистон]].

== Ҷуғрофия ==
Водии [[Вилояти Фарғона|Фарғонаро]] қаторкӯҳҳои кӯҳӣ фаро гирифтааст: дар шимолу ғарб – [[Қаторкӯҳи Қурама|Қуромин]] ва Чоткол, дар шимолу шарқ – Фарғона, дар ҷануб – [[Қаторкӯҳи Туркистон|Туркистон]] ва [[Қаторкӯҳи Олой|Олой]] . Танҳо дар ғарб як гузаргоҳи танге мавҷуд аст, ки ҳоло онро [[Баҳри тоҷик]] ишғол карда, ба сарҳади Дашти Гурусна мебарад. Баландии пуштаҳои гирду атроф қариб ба 6 хазор метр (дар сарчашмаҳои дарёи Сух) мерасад. Сатҳи водии Фарғона асосан ҳамвор буда, қисми зиёди онро айвони бостонии Сирдарьё ва дарёҳое, ки аз [[қаторкӯҳи Олой]] ҷорӣ мешаванд, ташкил медиҳанд. Танҳо дар ҷанубу шарқ боқимондаҳои оҳаксанг баланд мешаванд (Гул-Майрам, Сулаймон-Тоо ва ғайра). Баландии водии Фарғона аз 300–400 м дар Ғарб то 900–1000 м дар Шарқ аст. Қисмҳои канориро адирҳо тавсиф мекунанд, ки аз конгломератҳо иборатанд ва бо лесс фаро гирифта шудаанд. Дар қисматҳои Марказӣ ва Ғарбии водӣ регҳои [[Шӯразор|шурзамин]] ( дашти Язёвон ) вомехӯранд. Дар канори водии Фарғона ва дар кӯҳҳои ҳаммарзи он конҳои [[Нафт|нафт,]] [[газ]], [[ангишт]], [[Оҳан|оҳан,]] [[мис]], [[маъдан]]ҳои полиметаллӣ, [[симоб]], [[сурма]], [[сулфур]], [[оҳаксанг]], [[рег]]и сохтмонӣ, [[намак]]и сангӣ мавҷуданд. Муҳити мураккаби [[Заминшиносӣ|заминшиноси]] тектоники ва фаъолияти равандҳои тектоники сейсмикии баланди водии Фаргонаро муайян мекунад.

Дарёи калонтарин [[Сирдарё]] мебошад, ки аз омезиши дарёҳои Норин ва [[Кара (дарё)|Қарадарё]] дар водии Фарғона ба вуҷуд омадааст. Майдонҳои васеи [[барф]]ӣ ва [[пирях]]ҳои сершумори кӯҳӣ (хусусан дар [[қаторкӯҳи Олой]]  аксарияти дарёҳоеро ба вуҷуд меоранд, ки водиҳоро обшор мекунанд ( [[Исфара (дарё)|Исфара]], Сӯх ). Барои обьёрии заминхои водии Фарғона гурӯҳи васеи [[Оброҳа|канал]]ҳо ба вуҷуд оварда шуд, ки аз Сирдарё ва шохобҳои он [[об]] мегиранд.
== Аҳолӣ ==
[[Акс:Карта_Ферганской_области,_1876_г.jpg|мини| Харитаи вилояти Фарғона, 1876]]
Водии Фарғона дар [[Осиёи Миёна|Осиёи Марказӣ]] [[Зичии аҳолӣ|зичии бештари аҳолӣ]] дорад. Қисмати марказиро вилоятҳои сераҳолии [[Ӯзбекистон]] ( [[Вилояти Фарғона|Фарғона]], [[Вилояти Намангон|Намангон]] ва [[Вилояти Андиҷон|Андиҷон]] ), қисматҳои канориро — [[Вилояти Ҷалолобод|Ҷалолобод]], [[Вилояти Ӯш|Ӯш]] ва [[Вилояти Бодканд|Бодканди]] [[Қирғизистон]] ва [[Вилояти Суғд|вилояти Суғди]] [[Тоҷикистон]] ишғол мекунанд. Дар асрҳои XVIII—XIX водӣ маркази [[хонии Қӯқанд]] буд ва баъдтар, соли 1876 ба ҳайати [[Империяи Русия]] ( [[Вилояти Фарғона (Империяи Русия)|вилояти Фарғона]] ) дохил шуд. Дар тӯли таърихи худ як воҳиди ҷуғрофӣ ва сиёсиро ташкил карда, минтақа танҳо дар солҳои 1920 байни кишварҳои дар боло зикршуда тақсим карда шуд.
== Иқтисод ==
[[Акс:Cotton_field_ferghana.JPG|мини|300x300пкс| Пахтазори водии Фарғона]]
Аксарияти куллии аҳолӣ дар [[Кишоварзӣ|соҳаи кишоварзӣ]] кор мекунанд. Дар заминхои обй [[Пахта|пахтаю]] [[Шолӣ|шолй]], [[боғ]]у [[токпарварӣ]], , доманаҳҳо [[ғалла]]и лалмӣ мавҷуд аст. Даштҳои биёбонӣ ҳамчун [[Чарогоҳ|чарогоҳи]] солона хизмат мекунанд, дар ҳоле ки адирҳо бо [[Рустаниҳо|растани]]ҳои эфемерӣ ҳамчун [[чарогоҳ]]и баҳорӣ хизмат мекунанд. Аммо пайдо шудани [[марз]]ҳои давлатӣ алоқаи наклиётиро душвор мегардонад.
Водии Фарғона як минтақаи калони кирмакпарварӣ буда, таърихи якуним ҳазорсолаи истеҳсоли [[абрешим]] дорад.
== Адабиёт ==
* Бернадский Г. М. Маршруты Ферганской долины. — М.: Физкультура и спорт, 1972. — 120 с. — (По родным просторам). — 19 000 экз.
* Абашин С. Н. Население Ферганской долины (К становлению этнографической номенклатуры в конце XIX — начале XX века) // Ферганская долина: Этничность, этнические процессы, этнические конфликты. — М., 2004.
== Нигаред низ ==
* [[Вилояти Фарғона]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}} 
[[Гурӯҳ:Водиҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Водиҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Водиҳои Қирғизистон]]
[[Гурӯҳ:Осиёи Миёна]]</text>
      <sha1>o4m0w9wbobabkt6e7kzyttsf8fytpo3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Таксономия</title>
    <ns>14</ns>
    <id>51789</id>
    <revision>
      <id>1468540</id>
      <parentid>984964</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Гурӯҳ:Табақабандии биологӣ]] to [[Гурӯҳ:Дастабандии биологӣ]]</comment>
      <origin>984964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="243" sha1="26ti5ac0cglrvnw1rfe5a4r66wcohlv" xml:space="preserve">{{Навигатсия|Мавзуъ=Табақабандии биологӣ|Лоиҳа=Таксономия}}
{{Мақолаи асосии гурӯҳ}}

[[Гурӯҳ:Бахшҳои биология]]
[[Гурӯҳ:Таснифоти илмӣ]]</text>
      <sha1>26ti5ac0cglrvnw1rfe5a4r66wcohlv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468565</id>
      <parentid>1468540</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Гурӯҳ:Дастабандии биологӣ]] to [[Гурӯҳ:Таксономия]]</comment>
      <origin>984964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="243" sha1="26ti5ac0cglrvnw1rfe5a4r66wcohlv" xml:space="preserve">{{Навигатсия|Мавзуъ=Табақабандии биологӣ|Лоиҳа=Таксономия}}
{{Мақолаи асосии гурӯҳ}}

[[Гурӯҳ:Бахшҳои биология]]
[[Гурӯҳ:Таснифоти илмӣ]]</text>
      <sha1>26ti5ac0cglrvnw1rfe5a4r66wcohlv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Биофизика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62296</id>
    <revision>
      <id>1468743</id>
      <parentid>1228100</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9658" sha1="hicqcfk3gcc44cbsgqdfwoo5tqt3sr0" xml:space="preserve">'''Биофизика''' (аз {{lang-grc|βίος}} — ''зист'', {{lang-grc|φύσις}} — ''табиат''), '''физикаи биологӣ''' — илмест, ки равандҳои физикавӣ ва физикавиву кимиёии организм, инчунин, ултрасохтори силсилаҳои биологиро дар ҳамаи давраҳои ташаккулашон меомӯзад. Инкишофи Биофизика ба ривоҷи физика, кимиё, математика, биология, кибернетика, биологияи молекулавӣ, биокимиё ва дигар илмҳо вобаста аст.

Биофизика ба соҳаҳои зерин ҷудо мешавад: Биофизикаи молекулавӣ (хосияти физикавӣ ва физикавию кимиёии макромолекула ва маҷмаи молекулавии организмҳои зиндаро таҳқиқ менамояд); Биофизикаи ҳуҷайра (асосҳои физикавӣ ва физикавию кимиёии ҳуҷайра, алоқаи сохти молекулавии мембранаҳо ва ташкилаҳои ҳуҷайравӣ, энергетика ва термодинамикаи равандҳои ҳуҷайравиро меомӯзад); Биофизика идора ва танзим (масоили таҳқиқ ва тарзи алоқаи дохилии усулҳои идораи организмҳо ва табиати физикавии онҳо, инчунин, таҳқиқи мабдаи зиндаро дар доираи организми том дар бар мегирад). Доираи таҳқиқи Биофизика хеле васеъ буда, масоили таъсири омилҳои физикавӣ ба организм, нуфузи биологии афканишоти ионнок (Биофизикаи радиатсионӣ), таҳлили физикавии аъзои ҳис — оптикаи чашм, узвҳои ҳаракат, нафаскашӣ, гардиши хун (Биофизикаи тиббӣ), чандирии бофтаҳо ва ғ. мавриди пажӯҳиши он қарор гирифтаанд. Дарёфти усулҳои физикавии таҳқиқи сохторҳои биологӣ (аз макромолекула то организми том) ҳам аз масоили муҳимми Биофизика ҳисоб меёбад. Ба масъалаҳои асосии назарӣ ва амалии Биофизика мансубанд: бадалу тақсими энергия дар сохторҳои биологӣ; омӯзиши аҳаммияти сохти субмикроскопӣ дар раванди фаъолияти ҳаётӣ; муайян кардани бузургиҳои физикавӣ ва физикавию кимиёии мавҷудоти зинда (иқтидори нерӯи барқ дар ҳуҷайра, градиенти ионӣ, фаъолияти оптикӣ ва ғайра); механизми тадохули ҳуҷайраву бофта (истеъмол, таъсири фармакологии дору ва моддаҳои заҳрнок); механизми равандҳои фотобиологӣ (фотосинтез, реаксияҳои фототанзимӣ); равандҳои физикавию кимиёвии нигаҳдошт, институтиқол ва татбиқи ахбори генетикӣ ва ғ. Феълан масоили марбута дар организми зинда мавриди таҳқиқ қарор доранд.

Таҳқиқоти алоҳида оид ба Биофизика аз садаи 17 ибтидо мегиранд. Аз ҷумла, дар ин давра олими фаронсавӣ Р. Декард ба ҷисми одам чун мошини мураккаб назар карда, оид ба фаъолияти узвҳои ҳис чанд асар таълиф намуд. Профессори. Унти Петербург Л. Эйлер аввалин шуда ҳаракати хунро дар рагҳои хунгард бо роҳи математикӣ муайян кард. Олими итолиёӣ Л. Галвани мавҷудияти қувваи барқро дар ҳайвонот исбот намуд.

Биофизика ҳамчун илм аз нимаи якуми садаи 19 ташаккул ёфт. Нимаи дувуми садаи 19 олимони олмонӣ Г. Гелмголс ва В. Вунд қонунияти асосии акустика ва оптикаи физиологиро баён намуданд. Таҳқиқоти Г. Гелмголс, Э. Дюбуа Реймон, Д. Бернштейн ва диг. ба тасаввурот оид ба механизми пайдоиши нерӯҳои барқӣ дар бофтаҳо ва густариши ангезиш дар силсилаи асаб замина гузошт. Аҳаммияти таркиби ионӣ ва реаксияи муҳит дар ҳаёти ҳуҷайраву бофтаҳо дар пажӯҳишҳои олимони амрикоӣ Ж. Лёба, олмонӣ В. Нернст ва Р. Гебер муқаррар гашт. Олими рус И. М. Сеченов охири садаи 19 қонунияти дар хун ҳал шудани газҳо ва биомеханикаи ҳаракатро таҳқиқ намуд. Соли 1903 К. А. Тимирязев фаъолияти фотосинтезии қисмҳои алоҳидаи спектри офтобро омӯхт. Солҳои 1905-15 Н. К. Колтсов оид ба мавқеи омилҳои физикавию кимиёӣ (кашиши сатҳӣ, тамаркузи ионҳои гидроген, катионҳо) дар ҳуҷайра пажӯҳиш анҷом дод. Умуман, то солҳои 20 садаи 20 дар соҳаи Биофизика бисёр таҳқиқоти назаррас, ки бо истифодаи ғояву усулҳои физикавӣ ва физикавию кимиёӣ сурат гирифтаанд (омӯзиши ҳаракат, узвҳои сомеа ва босира, фотосинтез, тарзи тақвияти нерӯи ҳаракатовари барқӣ дар асабу мушакҳо, аҳаммияти ионҳо барои фаъолияти ҳуҷайраву бофтаҳо ва ғайра), гузаронда шуданд.

Пажӯҳишҳои биофизикӣ дар Тоҷикистон, асосан баъди ҶБВ (1941-45) оғоз ёфтанд. Бунгоҳи биологии Помир соли 1944 ба омӯзиши фотосинтез шурӯъ намуд. Солҳои 1947-49 дар кафедраи физиологияи эътидолии УДТ оид ба таҳлили таъсири омилҳои ҷудогонаи муҳит ба организми одам дар шароити баландкӯҳ тадқиқот карда шуд. Пажӯҳишҳои биофизикавӣ дар ҷумҳурӣ аз аввали. соли 1960 авҷ гирифтанд. Олимони Институти физиология ва биофизикаи рустаниҳо тарзи таъсири мутагенезии афканишоти иондор, радиатсияи ултрабунафш ва нурҳои лазерӣ, силсилаи хосиятҳои пигментии дастгоҳи фотосинтези рустанӣ, ташаккули хлоропластҳо ва ғайраро мавриди омӯзиш қарор доданд. Таҳти роҳбарии акад. Ю. С. Носиров таъсири радиатсионӣ ва иқлими ноҳияҳои гуногуни Тоҷикистонро омӯхта, ба хулосае омаданд, ки дар манотиқи ҷанубии ҷумҳурӣ дар фасли зимистон низ метавон ба зироаткрӣ машғул шуд. Дар лаби таҳқиқоти тиббию биологӣ дар шароити баландкӯҳи Шуъбаи муҳофизат ва истифодаи босамари захираҳои табиии АИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОНдар ҳамкорӣ бо олимони ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино таъсири маҷмаи физикавии иқлими баландкӯҳ ба организми одам таҳқиқ гашт. Натиҷаҳои таҳқиқот дар «Маърӯзаҳои АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон», «Ахбори АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва маҷмӯаҳои со­ҳавӣ нашр мешаванд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Пасынский А. Г. Биофизическая химия. М., 1963;
* Ахмедов К. Ю., Лоренц О. Г., Медник Г. Л. Развитие медицинской науки в Таджикистане. Д., 1967;
* Губанов Н. И. Медицинская биофизика. М., 1978;
* Волькенштейн М. В. Биофизика. М., 1981;
* Гиллер Ю. Е., Егибеков П. Е., Раҳмихудоев Г. Биофизика. Д., 1990.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Биофизика|2|муаллиф=Г. Раҳмихудоев}}

{{Шохаҳои зистшиносӣ}}

[[Гурӯҳ:Биофизика| ]]</text>
      <sha1>hicqcfk3gcc44cbsgqdfwoo5tqt3sr0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Биринҷосан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62313</id>
    <revision>
      <id>1468713</id>
      <parentid>1334360</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:39:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4701" sha1="8r2lo39zllpd1zedo2gffuq2hd2yxln" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир = ArtemisiaVulgaris.jpg
 |image descr       = 
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Artemisia
 |табақа            = Намуд
 |latin             = Artemisia vulgaris
 |author            = [[L.]], 1753&lt;ref&gt;[[Sp. Pl.]] [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358869#page/290/mode/1up 2: 848.] 1753&lt;/ref&gt;
 |syn               =
[[#Таксономия|См. текст]]
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |iucn              = 
 |wikispecies       = Artemisia vulgaris
 |grin              = 4190
 }}
'''Биринҷосан''', '''биринҷосиф''', '''биринҷост''' ({{lang-la|Artemísia vulgáris}}) — як навъ [[Рустаниҳо|гиёҳ]]и худрӯй.

== Тавсифоти гиёҳшиносӣ ==
Пояаш рост (30-210 см қад мекашад), қисми болояш сершох, сурхтоб. Баргаш паршакли паррадор ё яклухт, рӯяш сабз, пушташ — серпашмаки нуқратоб. Хӯшагул («сабадак»)-аш байзашакл, майда (қутраш 2-4 мм). Гулаш майда, найчашакли сурхча, гоҳе зард (нимаи дувуми тобистон шукуфта, тухм мебандад). Чун алафи бегона дар боғу киштзор, канори рӯду дарёҳо ва минтақаи ҷангалзор месабзад.

Биринҷосан гиёҳи доруист. Абуалии Сино Биринҷосанро барои табобати санги гурда, назла, ҷароҳат, дарди сар, бемориҳои занона ва ғ. истифода бурдааст. Бо баргу поя, гул ва решаи Биринҷосан бемориҳои гуногун (саръ, зардпарвин, касалии қанд, фалаҷ, хала, бемориҳои занона ва ғайра) табобат карда мешаванд. Бо мақсади табобат, асосан, нӯги сербарги рустанӣ (дар давраи гулшукуфт ғундошташуда) ва решаи он (тирамоҳ ҷамъоваришуда)-ро истифода мебаранд. Биринҷосан. иштиҳо меорад, ҳазми хӯрокро беҳтар ва асабҳоро ором мекунад, захмҳоро шифо мебахшад, таъсири дарунрон дорад. Ҷӯшидаи баргҳои онро бо мақсади тақвияти ҷигар ва резондани киҷҷаҳо ҳуқна мекунанд. Биринҷонсан давобахши бехобӣ, невроз, бемориҳои илтиҳобӣ, грипп ва ғ. ҳам мебошад. Табибони халқӣ бо баргу поя ва решаи Биринҷосан гастрит, сил, бавосир, ғалаёни хун, дамиши шикам ва дигар бемориҳоро дармон мебахшанд.

[[Акс:Artemisia vulgaris - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-016.jpg|thumbnail|left]]

== Хосияти шифоӣ ==
Биринҷосан ҷузъи таркибии «доруи Здренко» аст, ки барои табобати омос, газаку захми меъда истифода мешавад. Биринҷосан омили мусаккину қувватбахш ва табшикан низ ба ҳисоб меравад. Чун гиёҳи хушбӯй ба таом меандозанд. Баргу поя ва гули Биринҷосан 0,03-0,6 % (бехаш 0,1 %) равғани эфир (синеол, α-туйон, борнеол), 175 мг% витамини С, В1, каротин, моддаҳои даббоғӣ ва ғ. дорад.
Дар Фаронса, Марокаш, Олмон, Ҳиндустон, Хитой ва ғ. аз гулу барги Биринҷосан равғани эфир мегиранд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Ҳоҷиматов М. Биринҷосан ⁄⁄Энсиклопедияи советии тоҷик (ЭСТ), Ҷ. 1. Д., 1978;
* Холматов Х. Х. (ва диг.), Основные лекарственные растения Средней Азии. Ташкент, 1984;
* Губанов И. А. Artemisia vulgaris — Полынь обыкновенная или чернобыльник. М., 2004.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Биринҷосан|2|муаллиф=М. Ҳоҷиматов}}</text>
      <sha1>8r2lo39zllpd1zedo2gffuq2hd2yxln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷон Майкл Бишоп</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62462</id>
    <revision>
      <id>1468730</id>
      <parentid>1319062</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1468730</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1783" sha1="4bdnxs145h79a39k7x0d54zvjomf51a" xml:space="preserve">{{Олим|фазои илмӣ=вирусология}}
'''Ҷон Майкл Бишоп ''' ({{lang-en|John Michael Bishop}}; тав. [[22 феврал]]и [[1936]], [[Йорк (Пенсилвания)|Йорк]], [[Пенсилвания]], [[ИМА]]) — иммунолог ва микробиологи амрикоӣ.

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Донишгоҳи Ҳарвард. Баъди хатми до­нишгоҳи мазкур ду сол духтури Госпитали умумии Массачусет буд. Баъдан дар докторантураи Институтимиллии тандурустии Бетезд таҳсил карда, оид ба репликатсияи полиовирус пажӯҳиш анҷом додааст. Феълан дар Донишгоҳи Калифорния кор мекунад. Яке аз ҷанбаҳои таҳқиқоти Бишоп вирусҳои омософар мебошанд. Ӯ муқаррар кард, ки геноми ҳуҷайраҳои солим аз генҳо иборат буда, онҳо дар сурати таъсири моддаҳои саратонофар боиси рушду инкишофи беназорати ҳуҷай­раҳо мегарданд. Аз ин метавон ба хулоса омад, ки омоси саратонӣ бидуни иштироки вирусҳои омософар низ инкишоф меёфтааст. Бишоп соли 1989 барои кашфиёти мазкур ҳамроҳи Х. Вармус сазовори Мукофоти нобелӣ гардид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Бишоп Ҷон Майкл|2|муаллиф=}}

{{Олим-нопурра}}</text>
      <sha1>4bdnxs145h79a39k7x0d54zvjomf51a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Таксон</title>
    <ns>10</ns>
    <id>62770</id>
    <revision>
      <id>1468486</id>
      <parentid>1468005</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:51:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9692" sha1="6auyivxzfm78c7lamnwyrpoqdzozmgr" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Таксон/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Модул:Taxonomy/styles.css&quot; /&gt;
{{Қуттӣ
|ном               = Таксон

|from              = {{{from|}}}
|сабки_бадан      = max-width: 22em;
|сабки_болоӣ      = background:{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}} }};font-size:130%;
|сабки_сарлавҳаҳо  = background:{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}}|2=2}};font-size:110%; text-aligh:right;
|сабки_поёнӣ       = background:{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}}|2=3}}; font-size:90%; line-height:140%;
|сабки_матнҳо      = font-size:110%;

|болоӣ = {{#if: {{{Аз байн рафт|}}}|{{Аз байн рафт}}&amp;nbsp;}}{{#if: {{{ном|}}} | {{{ном}}} | {{PAGENAME}}}}

|тасвир = {{wikidata|p18|{{{тасвир|}}}|size=275x400px|caption={{{тавсифи тасвир|}}}|from={{{from|}}}}}

|сарлавҳа1  = [[Систематика|Таснифи илмӣ]]
|матн2      = {{#invoke:Taxonomy/classification|TaxRecursion|parent={{{волид|}}}|latin={{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|rang={{{табақа|}}}|regnum={{{салтанат|}}}|name={{#if: {{{ном|}}}|{{{ном|}}}|{{#switch:{{PAGENAME}}|{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{{wikispecies|}}}|{{{commons|}}} = |{{PAGENAME}}}} }}|Вымер={{{Вымер|}}}}}

|сарлавҳа3  = [[Номи илмӣ]]
|матн4 = {{#if: {{{лотинӣ|}}} | '''''{{{лотинӣ}}}'''''{{#if: {{{муаллиф|}}} | &lt;br&gt;{{btname||{{{муаллиф}}}}}{{#if: {{{соли муаллифӣ|}}} |,&amp;nbsp;}} }}{{#if: {{{соли муаллифӣ|}}} | [[Соли {{{соли муаллифӣ}}} дар соҳаи илм|{{{соли муаллифӣ}}}]] }}{{#if: {{{сарчашмаи номи илмӣ|}}} | &lt;br&gt;{{{сарчашмаи номи илмӣ}}} }} | &lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТО&lt;br&gt;Параметри '''&lt;big&gt;лотинӣ&lt;/big&gt;''' набояд холӣ бошад&lt;/div&gt; }}

|сарлавҳа5  = {{#if: {{{ҳаммаъно|}}}|[[Синоним (таксономия)|Ҳаммаъно]]{{{сарчашмаи ҳаммаъно|}}}|}}
|матн6 = {{#if: {{{ҳаммаъно|}}} | {{{ҳаммаъно}}} }}

|сарлавҳа9  = {{#if: {{{children|}}}|{{#if: {{{children name|}}}|{{{children name|}}}|Таксонҳои тобеъ}}|}}
|матн10     = {{#if: {{{children|}}}|&lt;div align=left&gt;
{{{children|}}}&lt;/div&gt;|}}
|сарлавҳа11 = {{#if: {{{харита|}}}{{{маънои харита|}}}|{{#if: {{{тавсифи харита}}}|{{{тавсифи харита|Паҳншавӣ}}}|[[Паҳншавӣ]]}}|}}
|матн12 = {{#if: {{{харита|}}} | [[Акс:{{{харита}}}|275x400px]] }}{{#if: {{{маънои харита|}}} | &lt;div align=&quot;left&quot;&gt;{{{маънои харита}}}&lt;/div&gt; }}
|сабки_матн12 = padding:0

|сарлавҳа13 = {{#if: {{{вазъи ҳифз|}}}|[[Вазъияти ҳифз]]|}}
|матн14     = {{#if: {{{вазъи ҳифз|}}}|&lt;div class=&quot;skin-invert-image&quot; style=&quot;text-align:center&quot;&gt;{{Таксон/IUCN|4={{{лотинӣ|}}}|{{{вазъи ҳифз|}}}|{{#iferror:{{#invoke:Wikibase|struc|claims|P141|1|references|1|snaks|P627|1|datavalue|value}}|{{{iucn|}}}|{{#invoke:Wikibase|struc|claims|P141|1|references|1|snaks|P627|1|datavalue|value}} }} }}&lt;/div&gt;|}}
|сарлавҳа15 = {{#if: {{{Baltimore group|}}}|[[Таснифи вирусҳо тибқи Балтимор|Гурӯҳ аз рӯи Балтимор]]|}}
|матн16     = {{#if: {{{Baltimore group|}}}|{{#switch: {{{Baltimore group|}}}
| 1 | I   = '''I: [[Вирусҳои дорои КДН-и дузанҷира|вирусҳои КДНдз]]'''
| 2 | II  = '''II: [[вирусҳои дорои КДН-и якзанҷира|вирусҳои КДНяз]]'''
| 3 | III = '''III: [[Вирусҳои дорои КРН-и дузанҷира|вирусҳои КРНдз-вирусы]]'''
| 4 | IV  = '''IV: [[Вирусҳои дорои (+)КРН-и якзанҷира|вирусҳои (+)КРНяз]]'''
| 5 | V   = '''V: [[Вирусҳои дорои (-)КРН-и якзанҷира|вирусҳои (-)КРНяз]]'''
| 6 | VI  = '''VI: [[Вирусҳои дорои (+)КРН-и якзанҷира, ки тавассути марҳилаи КДН такрор мешаванд|вирусҳои КРНяз-РБ]]'''
| 7 | VII = '''VII: [[Вирусҳои дорои КДН-и дузанҷира, ки тавассути марҳилаи КРН-и якзанҷира такрор мешаванд|вирусҳои КДНдз-РБ]]'''
| {{Заъф|маънои хатои параметр &lt;br&gt;''Baltimore group''}}
}}|}}
|сарлавҳа17 = {{#if:{{{Ба вуҷуд омад|}}}{{{Аз байн рафт|}}}|{{Таксон/Геохронология|Ба вуҷуд омад={{{Ба вуҷуд омад|}}}|Аз байн рафт={{{Аз байн рафт|}}}|rang={{{rang|}}} }}|}}

|поёнӣ = &lt;table role=&quot;presentation&quot; width=&quot;100%&quot; class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot;&gt;&lt;tr&gt;&lt;!-- 

Отрисовка ссылок Wikispecies 

--&gt;&lt;td style=&quot;vertical-align:middle&quot;&gt;{{#if: {{{лотинӣ|}}} | [[Акс:Wikispecies-logo.svg|17px|alt=Логотипи Викинамудҳо|link={{fullurl:wikispecies:{{{лотинӣ}}}|uselang=tg}}]]&lt;br&gt;[{{fullurl:wikispecies:{{{лотинӣ}}}|uselang=tg}} Викинамудҳо] }}&lt;/td&gt;&lt;!--

Отрисовка ссылок Commons 

--&gt;&lt;td style=&quot;vertical-align:middle&quot;&gt;[[Акс:Commons-logo.svg|15px|alt=Логотипи Викианбор|link={{fullurl:commons:{{#if:{{{лотинӣ|}}}|{{{лотинӣ}}}|{{#if:{{wikidata|p935|from={{{from|}}}}}|{{wikidata|p935|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{#if:{{wikidata|p373|from={{{from|}}}}}|Category:{{wikidata|p373|plain=true|from={{{from|}}}}}|Special:Search/{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}}}}}}}|uselang=tg}}]]&lt;br&gt;[{{fullurl:commons:{{#if:{{{commons|}}}|{{{commons}}}|{{#if:{{wikidata|p935|from={{{from|}}}}}|{{wikidata|p935|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{#if:{{wikidata|p373|from={{{from|}}}}}|Category:{{wikidata|p373|plain=true|from={{{from|}}}}}|Special:Search/{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}}}}}}}|uselang=tg}} Викианбор]&lt;/td&gt;&lt;!--
Отрисовка ссылок ITIS, NCBI, EOL, GRIN, IPNI, POWO, WFO и MB (MycoBank) 

--&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;}}&lt;!-- 

Гурӯҳ барои мақолаҳо

--&gt;{{#if: {{{салтанат|}}}|{{#if:{{{nocat|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:{{{салтанат}}} аз рӯи алифбо]]}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{wikispecies|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бе пайванд ба Викинамудҳо]]}}}}&lt;!--
--&gt;{{if-wikidata|p815|{{{itis|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Биологические статьи без ITIS]]}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{if-wikidata|p685|{{{ncbi|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе NCBI]]}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{if-wikidata|p830|{{{eol|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе EOL]]}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{#switch: {{{rang|{{{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true}}|4}}}}}|Оила|Авлод|Намуд = {{if-wikidata|p1421|{{{grin|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе GRIN]]}}|from={{{from|}}}}}}}|}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{#switch: {{{rang|{{{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true}}|4}}}}}|Авлод|Намуд = {{if-wikidata|p961|{{{ipni|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе IPNI]]}}|from={{{from|}}}}}}}|}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{if-wikidata|p5037|{{{powo|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе POWO]]}}|from={{{from|}}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{if-wikidata|p7715|{{{wfo|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе WFO]]}}|from={{{from|}}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Занбӯруғҳо|{{if-wikidata|p962|{{{mycobank|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо дар бораи занбӯруғҳо бе MycoBank]]}}|from={{{from|}}}}}|}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{nofw|}}}||{{#if:{{{Аз байн рафт|}}}|{{if-wikidata|p842|{{{fw|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо дар бораи таксонҳои аз байн рафта бе Fossilworks]]}} |from={{{from|}}}}} }} }}&lt;!--

сарлавҳа курсивом если название статьи равно латинскому названию данного таксона 
--&gt;{{#switch:{{{rang}}}|Ҷудошуда =|{{#switch:{{PAGENAME}}|{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{{wikispecies|}}}|{{{commons|}}} = {{DISPLAYTITLE:{{#invoke:Taxonomy/latin|latin|{{PAGENAME}}|rang={{{rang|}}}|regnum={{{regnum|}}}}}|}}}}}}&lt;!--
нет перенаправления с латинского названия
--&gt;{{#ifexist:{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Биологические статьи, где отсутствует перенаправление с латинского названия таксона]]}}}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{ref|}}}|[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳо бо параметри ref дар шаблони Таксон]]}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>6auyivxzfm78c7lamnwyrpoqdzozmgr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468772</id>
      <parentid>1468486</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:29:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468772</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9232" sha1="nz8nl5qzumtulkuzy4vqo1krz7qqzkj" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Таксон/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Модул:Taxonomy/styles.css&quot; /&gt;
{{Қуттӣ
|ном               = Таксон

|from              = {{{from|}}}
|сабки_бадан      = max-width: 22em;
|сабки_болоӣ      = background:{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}} }};font-size:130%;
|сабки_сарлавҳаҳо  = background:{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}}|2=2}};font-size:110%; text-aligh:right;
|сабки_поёнӣ       = background:{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}}|2=3}}; font-size:90%; line-height:140%;
|сабки_матнҳо      = font-size:110%;

|болоӣ = {{#if: {{{Аз байн рафт|}}}|{{Аз байн рафт}}&amp;nbsp;}}{{#if: {{{ном|}}} | {{{ном}}} | {{PAGENAME}}}}

|тасвир = {{wikidata|p18|{{{тасвир|}}}|size=275x400px|caption={{{тавсифи тасвир|}}}|from={{{from|}}}}}

|сарлавҳа1  = [[Таксономия (биология)|Таснифи илмӣ]]
|матн2      = {{#invoke:Taxonomy/classification|TaxRecursion|parent={{{волид|}}}|latin={{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|rang={{{табақа|}}}|regnum={{{салтанат|}}}|name={{#if: {{{ном|}}}|{{{ном|}}}|{{#switch:{{PAGENAME}}|{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{{wikispecies|}}}|{{{commons|}}} = |{{PAGENAME}}}} }}|Вымер={{{Вымер|}}}}}

|сарлавҳа3  = [[Номи илмӣ]]
|матн4 = {{#if: {{{лотинӣ|}}} | '''''{{{лотинӣ}}}'''''{{#if: {{{муаллиф|}}} | &lt;br&gt;{{btname||{{{муаллиф}}}}}{{#if: {{{соли муаллифӣ|}}} |,&amp;nbsp;}} }}{{#if: {{{соли муаллифӣ|}}} | [[Соли {{{соли муаллифӣ}}} дар соҳаи илм|{{{соли муаллифӣ}}}]] }}{{#if: {{{сарчашмаи номи илмӣ|}}} | &lt;br&gt;{{{сарчашмаи номи илмӣ}}} }} | &lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТО&lt;br&gt;Параметри '''&lt;big&gt;лотинӣ&lt;/big&gt;''' набояд холӣ бошад&lt;/div&gt; }}

|сарлавҳа5  = {{#if: {{{ҳаммаъно|}}}|[[Синоним (таксономия)|Ҳаммаъно]]{{{сарчашмаи ҳаммаъно|}}}|}}
|матн6 = {{#if: {{{ҳаммаъно|}}} | {{{ҳаммаъно}}} }}

|сарлавҳа9  = {{#if: {{{children|}}}|{{#if: {{{children name|}}}|{{{children name|}}}|Таксонҳои тобеъ}}|}}
|матн10     = {{#if: {{{children|}}}|&lt;div align=left&gt;
{{{children|}}}&lt;/div&gt;|}}
|сарлавҳа11 = {{#if: {{{харита|}}}{{{маънои харита|}}}|{{#if: {{{тавсифи харита}}}|{{{тавсифи харита|Паҳншавӣ}}}|[[Паҳншавӣ]]}}|}}
|матн12 = {{#if: {{{харита|}}} | [[Акс:{{{харита}}}|275x400px]] }}{{#if: {{{маънои харита|}}} | &lt;div align=&quot;left&quot;&gt;{{{маънои харита}}}&lt;/div&gt; }}
|сабки_матн12 = padding:0

|сарлавҳа13 = {{#if: {{{вазъи ҳифз|}}}|[[Вазъияти ҳифз]]|}}
|матн14     = {{#if: {{{вазъи ҳифз|}}}|&lt;div class=&quot;skin-invert-image&quot; style=&quot;text-align:center&quot;&gt;{{Таксон/IUCN|4={{{лотинӣ|}}}|{{{вазъи ҳифз|}}}|{{#iferror:{{#invoke:Wikibase|struc|claims|P141|1|references|1|snaks|P627|1|datavalue|value}}|{{{iucn|}}}|{{#invoke:Wikibase|struc|claims|P141|1|references|1|snaks|P627|1|datavalue|value}} }} }}&lt;/div&gt;|}}
|сарлавҳа15 = {{#if: {{{Baltimore group|}}}|[[Таснифи вирусҳо тибқи Балтимор|Гурӯҳ аз рӯи Балтимор]]|}}
|матн16     = {{#if: {{{Baltimore group|}}}|{{#switch: {{{Baltimore group|}}}
| 1 | I   = '''I: [[Вирусҳои дорои КДН-и дузанҷира|вирусҳои КДНдз]]'''
| 2 | II  = '''II: [[вирусҳои дорои КДН-и якзанҷира|вирусҳои КДНяз]]'''
| 3 | III = '''III: [[Вирусҳои дорои КРН-и дузанҷира|вирусҳои КРНдз-вирусы]]'''
| 4 | IV  = '''IV: [[Вирусҳои дорои (+)КРН-и якзанҷира|вирусҳои (+)КРНяз]]'''
| 5 | V   = '''V: [[Вирусҳои дорои (-)КРН-и якзанҷира|вирусҳои (-)КРНяз]]'''
| 6 | VI  = '''VI: [[Вирусҳои дорои (+)КРН-и якзанҷира, ки тавассути марҳилаи КДН такрор мешаванд|вирусҳои КРНяз-РБ]]'''
| 7 | VII = '''VII: [[Вирусҳои дорои КДН-и дузанҷира, ки тавассути марҳилаи КРН-и якзанҷира такрор мешаванд|вирусҳои КДНдз-РБ]]'''
| {{Заъф|маънои хатои параметр &lt;br&gt;''Baltimore group''}}
}}|}}
|сарлавҳа17 = {{#if:{{{Ба вуҷуд омад|}}}{{{Аз байн рафт|}}}|{{Таксон/Геохронология|Ба вуҷуд омад={{{Ба вуҷуд омад|}}}|Аз байн рафт={{{Аз байн рафт|}}}|rang={{{rang|}}} }}|}}

|поёнӣ = &lt;table role=&quot;presentation&quot; width=&quot;100%&quot; class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot;&gt;&lt;tr&gt;&lt;!-- 

Отрисовка ссылок Wikispecies 

--&gt;&lt;td style=&quot;vertical-align:middle&quot;&gt;{{#if: {{{лотинӣ|}}} | [[Акс:Wikispecies-logo.svg|17px|alt=Логотипи Викинамудҳо|link={{fullurl:wikispecies:{{{лотинӣ}}}|uselang=tg}}]]&lt;br&gt;[{{fullurl:wikispecies:{{{лотинӣ}}}|uselang=tg}} Викинамудҳо] }}&lt;/td&gt;&lt;!--

Отрисовка ссылок Commons 

--&gt;&lt;td style=&quot;vertical-align:middle&quot;&gt;[[Акс:Commons-logo.svg|15px|alt=Логотипи Викианбор|link={{fullurl:commons:{{#if:{{{лотинӣ|}}}|{{{лотинӣ}}}|{{#if:{{wikidata|p935|from={{{from|}}}}}|{{wikidata|p935|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{#if:{{wikidata|p373|from={{{from|}}}}}|Category:{{wikidata|p373|plain=true|from={{{from|}}}}}|Special:Search/{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}}}}}}}|uselang=tg}}]]&lt;br&gt;[{{fullurl:commons:{{#if:{{{commons|}}}|{{{commons}}}|{{#if:{{wikidata|p935|from={{{from|}}}}}|{{wikidata|p935|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{#if:{{wikidata|p373|from={{{from|}}}}}|Category:{{wikidata|p373|plain=true|from={{{from|}}}}}|Special:Search/{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}}}}}}}|uselang=tg}} Викианбор]&lt;/td&gt;&lt;!--
Отрисовка ссылок ITIS, NCBI, EOL, GRIN, IPNI, POWO, WFO и MB (MycoBank) 

--&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;}}&lt;!-- 

Гурӯҳ барои мақолаҳо

--&gt;{{#if: {{{салтанат|}}}|{{#if:{{{nocat|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:{{{салтанат}}} аз рӯи алифбо]]}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{wikispecies|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бе пайванд ба Викинамудҳо]]}}}}&lt;!--
--&gt;{{if-wikidata|p815|{{{itis|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Биологические статьи без ITIS]]}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{if-wikidata|p685|{{{ncbi|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе NCBI]]}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{if-wikidata|p830|{{{eol|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе EOL]]}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{#switch: {{{rang|{{{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true}}|4}}}}}|Оила|Авлод|Намуд = {{if-wikidata|p1421|{{{grin|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе GRIN]]}}|from={{{from|}}}}}}}|}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{#switch: {{{rang|{{{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true}}|4}}}}}|Авлод|Намуд = {{if-wikidata|p961|{{{ipni|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе IPNI]]}}|from={{{from|}}}}}}}|}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{if-wikidata|p5037|{{{powo|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе POWO]]}}|from={{{from|}}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{if-wikidata|p7715|{{{wfo|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе WFO]]}}|from={{{from|}}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Занбӯруғҳо|{{if-wikidata|p962|{{{mycobank|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо дар бораи занбӯруғҳо бе MycoBank]]}}|from={{{from|}}}}}|}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{nofw|}}}||{{#if:{{{Аз байн рафт|}}}|{{if-wikidata|p842|{{{fw|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо дар бораи таксонҳои аз байн рафта бе Fossilworks]]}} |from={{{from|}}}}} }} }}&lt;!--

сарлавҳа курсивом если название статьи равно латинскому названию данного таксона 
--&gt;{{#switch:{{{rang}}}|Ҷудошуда =|{{#switch:{{PAGENAME}}|{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{{wikispecies|}}}|{{{commons|}}} = {{DISPLAYTITLE:{{#invoke:Taxonomy/latin|latin|{{PAGENAME}}|rang={{{табақа|}}}|regnum={{{салтанат|}}}}}|}}}}}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>nz8nl5qzumtulkuzy4vqo1krz7qqzkj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468823</id>
      <parentid>1468772</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468823</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9072" sha1="a6v0c3fg9ir2zcumhxx05i0v99sljoq" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Таксон/styles.css&quot; /&gt;&lt;templatestyles src=&quot;Модул:Taxonomy/styles.css&quot; /&gt;
{{Қуттӣ
|ном               = Таксон

|from              = {{{from|}}}
|сабки_бадан      = max-width: 22em;
|сабки_болоӣ      = background:{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}} }};font-size:130%;
|сабки_сарлавҳаҳо  = background:{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}}|2=2}};font-size:110%; text-aligh:right;
|сабки_поёнӣ       = background:{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}}|2=3}}; font-size:90%; line-height:140%;
|сабки_матнҳо      = font-size:110%;

|болоӣ = {{#if: {{{Аз байн рафт|}}}|{{Аз байн рафт}}&amp;nbsp;}}{{#if: {{{ном|}}} | {{{ном}}} | {{PAGENAME}}}}

|тасвир = {{wikidata|p18|{{{тасвир|}}}|size=275x400px|caption={{{тавсифи тасвир|}}}|from={{{from|}}}}}

|сарлавҳа1  = [[Таксономия (биология)|Таснифи илмӣ]]
|матн2      = {{#invoke:Taxonomy/classification|TaxRecursion|parent={{{волид|}}}|latin={{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|rang={{{табақа|}}}|regnum={{{салтанат|}}}|name={{#if: {{{ном|}}}|{{{ном|}}}|{{#switch:{{PAGENAME}}|{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{{wikispecies|}}}|{{{commons|}}} = |{{PAGENAME}}}} }}|Вымер={{{Вымер|}}}}}

|сарлавҳа3  = [[Номи илмӣ]]
|матн4 = {{#if: {{{лотинӣ|}}} | '''''{{{лотинӣ}}}'''''{{#if: {{{муаллиф|}}} | &lt;br&gt;{{btname||{{{муаллиф}}}}}{{#if: {{{соли муаллифӣ|}}} |,&amp;nbsp;}} }}{{#if: {{{соли муаллифӣ|}}} | [[Соли {{{соли муаллифӣ}}} дар соҳаи илм|{{{соли муаллифӣ}}}]] }}{{#if: {{{сарчашмаи номи илмӣ|}}} | &lt;br&gt;{{{сарчашмаи номи илмӣ}}} }} | &lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТО&lt;br&gt;Параметри '''&lt;big&gt;лотинӣ&lt;/big&gt;''' набояд холӣ бошад&lt;/div&gt; }}

|сарлавҳа5  = {{#if: {{{ҳаммаъно|}}}|[[Синоним (таксономия)|Ҳаммаъно]]{{{сарчашмаи ҳаммаъно|}}}|}}
|матн6 = {{#if: {{{ҳаммаъно|}}} | {{{ҳаммаъно}}} }}

|сарлавҳа9  = {{#if: {{{children|}}}|{{#if: {{{children name|}}}|{{{children name|}}}|Таксонҳои тобеъ}}|}}
|матн10     = {{#if: {{{children|}}}|&lt;div align=left&gt;
{{{children|}}}&lt;/div&gt;|}}
|сарлавҳа11 = {{#if: {{{харита|}}}{{{маънои харита|}}}|{{#if: {{{тавсифи харита}}}|{{{тавсифи харита|Паҳншавӣ}}}|[[Паҳншавӣ]]}}|}}
|матн12 = {{#if: {{{харита|}}} | [[Акс:{{{харита}}}|275x400px]] }}{{#if: {{{маънои харита|}}} | &lt;div align=&quot;left&quot;&gt;{{{маънои харита}}}&lt;/div&gt; }}
|сабки_матн12 = padding:0

|сарлавҳа13 = {{#if: {{{вазъи ҳифз|}}}|[[Вазъияти ҳифз]]|}}
|матн14     = {{#if: {{{вазъи ҳифз|}}}|&lt;div class=&quot;skin-invert-image&quot; style=&quot;text-align:center&quot;&gt;{{Таксон/IUCN|4={{{лотинӣ|}}}|{{{вазъи ҳифз|}}}|{{#iferror:{{#invoke:Wikibase|struc|claims|P141|1|references|1|snaks|P627|1|datavalue|value}}|{{{iucn|}}}|{{#invoke:Wikibase|struc|claims|P141|1|references|1|snaks|P627|1|datavalue|value}} }} }}&lt;/div&gt;|}}
|сарлавҳа15 = {{#if: {{{Baltimore group|}}}|[[Таснифи вирусҳо тибқи Балтимор|Гурӯҳ аз рӯи Балтимор]]|}}
|матн16     = {{#if: {{{Baltimore group|}}}|{{#switch: {{{Baltimore group|}}}
| 1 | I   = '''I: [[Вирусҳои дорои КДН-и дузанҷира|вирусҳои КДНдз]]'''
| 2 | II  = '''II: [[вирусҳои дорои КДН-и якзанҷира|вирусҳои КДНяз]]'''
| 3 | III = '''III: [[Вирусҳои дорои КРН-и дузанҷира|вирусҳои КРНдз-вирусы]]'''
| 4 | IV  = '''IV: [[Вирусҳои дорои (+)КРН-и якзанҷира|вирусҳои (+)КРНяз]]'''
| 5 | V   = '''V: [[Вирусҳои дорои (-)КРН-и якзанҷира|вирусҳои (-)КРНяз]]'''
| 6 | VI  = '''VI: [[Вирусҳои дорои (+)КРН-и якзанҷира, ки тавассути марҳилаи КДН такрор мешаванд|вирусҳои КРНяз-РБ]]'''
| 7 | VII = '''VII: [[Вирусҳои дорои КДН-и дузанҷира, ки тавассути марҳилаи КРН-и якзанҷира такрор мешаванд|вирусҳои КДНдз-РБ]]'''
| {{Заъф|маънои хатои параметр &lt;br&gt;''Baltimore group''}}
}}|}}
|сарлавҳа17 = {{#if:{{{Ба вуҷуд омад|}}}{{{Аз байн рафт|}}}|{{Таксон/Геохронология|Ба вуҷуд омад={{{Ба вуҷуд омад|}}}|Аз байн рафт={{{Аз байн рафт|}}}|rang={{{rang|}}} }}|}}

|поёнӣ = &lt;table role=&quot;presentation&quot; width=&quot;100%&quot; class=&quot;plainlinks&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot;&gt;&lt;tr&gt;&lt;!-- 

Отрисовка ссылок Wikispecies 

--&gt;&lt;td style=&quot;vertical-align:middle&quot;&gt;{{#if: {{{лотинӣ|}}} | [[Акс:Wikispecies-logo.svg|17px|alt=Логотипи Викинамудҳо|link={{fullurl:wikispecies:{{{лотинӣ}}}|uselang=tg}}]]&lt;br&gt;[{{fullurl:wikispecies:{{{лотинӣ}}}|uselang=tg}} Викинамудҳо] }}&lt;/td&gt;&lt;!--

Отрисовка ссылок Commons 

--&gt;&lt;td style=&quot;vertical-align:middle&quot;&gt;[[Акс:Commons-logo.svg|15px|alt=Логотипи Викианбор|link={{fullurl:commons:{{#if:{{{лотинӣ|}}}|{{{лотинӣ}}}|{{#if:{{wikidata|p935|from={{{from|}}}}}|{{wikidata|p935|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{#if:{{wikidata|p373|from={{{from|}}}}}|Category:{{wikidata|p373|plain=true|from={{{from|}}}}}|Special:Search/{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}}}}}}}|uselang=tg}}]]&lt;br&gt;[{{fullurl:commons:{{#if:{{{commons|}}}|{{{commons}}}|{{#if:{{wikidata|p935|from={{{from|}}}}}|{{wikidata|p935|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{#if:{{wikidata|p373|from={{{from|}}}}}|Category:{{wikidata|p373|plain=true|from={{{from|}}}}}|Special:Search/{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}}}}}}}|uselang=tg}} Викианбор]&lt;/td&gt;&lt;!--
Отрисовка ссылок ITIS, NCBI, EOL, GRIN, IPNI, POWO, WFO и MB (MycoBank) 

--&gt;&lt;/tr&gt;&lt;/table&gt;}}&lt;!-- 

Гурӯҳ барои мақолаҳо

--&gt;{{#if: {{{салтанат|}}}|{{#if:{{{nocat|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:{{{салтанат}}} аз рӯи алифбо]]}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{лотинӣ|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бе пайванд ба Викинамудҳо]]}}}}&lt;!--
--&gt;{{if-wikidata|p815|{{{itis|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе ITIS]]}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{if-wikidata|p685|{{{ncbi|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе NCBI]]}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{if-wikidata|p830|{{{eol|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе EOL]]}}|from={{{from|}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{#switch: {{{rang|{{{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true}}|4}}}}}|Оила|Авлод|Намуд = {{if-wikidata|p1421|{{{grin|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе GRIN]]}}|from={{{from|}}}}}}}|}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{#switch: {{{rang|{{{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true}}|4}}}}}|Авлод|Намуд = {{if-wikidata|p961|{{{ipni|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе IPNI]]}}|from={{{from|}}}}}}}|}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{if-wikidata|p5037|{{{powo|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе POWO]]}}|from={{{from|}}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{if-wikidata|p7715|{{{wfo|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе WFO]]}}|from={{{from|}}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Занбӯруғҳо|{{if-wikidata|p962|{{{mycobank|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо дар бораи занбӯруғҳо бе MycoBank]]}}|from={{{from|}}}}}|}}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{{nofw|}}}||{{#if:{{{Аз байн рафт|}}}|{{if-wikidata|p842|{{{fw|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо дар бораи таксонҳои аз байн рафта бе Fossilworks]]}} |from={{{from|}}}}} }} }}&lt;!--

--&gt;{{#switch:{{{rang}}}|Ҷудошуда =|{{#switch:{{PAGENAME}}|{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{{wikispecies|}}}|{{{commons|}}} = {{DISPLAYTITLE:{{#invoke:Taxonomy/latin|latin|{{PAGENAME}}|rang={{{табақа|}}}|regnum={{{салтанат|}}}}}|}}}}}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>a6v0c3fg9ir2zcumhxx05i0v99sljoq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чиннигул (Мухаллас)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62898</id>
    <revision>
      <id>1468827</id>
      <parentid>1228699</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468827</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10076" sha1="minakyyq071hs9oo1saam5eqihuixbe" xml:space="preserve">Мухаллас – ({{lang-la|Dianthus tetralepis}}), ({{lang-ru| гвоздика четырёхгранная }}), ки '''чиннигул''' ва чӯпончояш ҳам мегӯянд, Растании доруворӣ. Дар илми [[тиб]]  истифода бурда мешавад.
==Макон==
Қариб дар ҳама ҷойи [[Тоҷикистон]] (ба ғайр аз гилзамин ва шӯразаминҳо), бештар дар шахпора ва ҷойҳои сангрезадору ров(а)зор, тотинзор, хомазор, ҷорӯбзор, кокӯтизор ва ғ. дар намуди буттаи серпояи бисёрсолаи бешохча мерӯяд.
Мухаллас сарвати бебаҳои Тоҷикистон аст. Гиёҳ аз тухм дер ба воя мерасад, барои ҳамин аз гиёҳғундорон хоҳиш карда мешавад, ки мухалласро бо решааш наканда, даравида гиранд!
==МУХАЛЛАС (Чиннигул)==
Ин гиёҳ аз як реша то 15-20 соқ бармеоварад, гиреҳдор, баландиаш аз 20 то 60 сантиметр мешавад. Аз ҳар гиреҳи поя барг мебарорад чун сари барги гандуми майса ба дарозӣ то 2-3 сантиметр. Дар охири ҳар соқ яктоӣ кӯсак дорад ба тӯлонии якуним-ду сантиметр ва ғафсии он ба андозаи ҷуволдӯз аст. Дар нӯги ҳар як кӯсак гул мекунад: сепарра, рангаш сафед ва пуштӣ. Ҳамин кӯсак ғилофаки тухмҳояш мебошад.
Ин рустаниро дар маҳалҳои гуногун тоҷикон мухаллиса, махлас ва махласкаҳ низ меноманд. Тоҷикони шимол «чинигул» мегӯяндаш. Дар заминҳои шӯранадоштаи доманаҳои кӯҳсор, дар ҷоҳои хокдори кӯҳҳо, адирҳо ва инчунин дар ҳамвориҳои намнок мерӯяд. Ин гиёҳи бисёрсола мебошад, ҳар сол аз решааш месабзад ва аз тухмаш низ пайдо мегардад.. Ин намудҳои гуногун дорад. Ҳангоми гул карданаш қисми рӯйизаминии онро даравида мегиранду дар соя хушк мекунанд.
Мувофиқи даъвои муаллифони як қатор китобҳои тибби қадим мизоҷаш дар аввали дараҷаи саввум гарм ва хушк аст. Вале мо мегӯем, ки дар дараҷаи дуввум сард аст. Зеро ки ягон давои гарммизоҷ фишори баланди хунро паст намекунад, балки баръакс, баланд мегардонад. Аммо мухаллас фишори баланди хунро паст мегардонад.
== Сифати доругӣ ==
• агар инро як ҳафта ё камтар аз он ба ҷойи чой дам карда ё дар об ҷӯшонида биёшоманд (бояд ки гармогарм бинӯшанд), фишори баланди хунро паст мекунад. Илова бар ин рагҳои хунгард агар сахт шуда бошанд, ислоҳ мебахшад;
• инчунин қулинҷҳои шадиде, ки варам ва дард кардани рӯдаҳои ғафс мебошад, дафъ мекунад;
• дар ҳар як ҷойи бадан: дар ҷигар, рӯдаҳо, мағзи сар ва ғайра манфазҳо, ахлоти часпак, ки касалиҳои бисёрро ба амал меоваранд, ҷой гирифта бошанд, онҳоро ба таҳлил дода хориҷ месозад;
• агар меъда, ҷигар, сипурз ва рӯдаҳо суст гашта бошанд, ба ҳоли аслиашон меоварад, ғадуд ва узвҳои ҳозимаро қавӣ мегардонад ва ба дараҷае солим месозад, ки одам бидуни ёрии ягон даво нони қоқро ҳам бе чою об хойида хӯрдан мегирад;
• нисён (фаромӯшхотирӣ)-ро сиҳат мекунад;
• мардон ва заноне, ки фарзанд намеёфта бошанд, инро истеъмол намоянд, фарзанд меёбанд;
• қуввати мардиро, ки дар одамони ҷавон барҳам хӯрда бошад, барқарор мекунад;
• дар натиҷаи корҳои фикрӣ асабҳо суст гашта бошанд, аз нав қувват мебахшад;
• касро ҳушёр ва зеҳнро тез мекунад, пуртоқат мегардонад ва ҳофизаро қувват мебахшад.
Зимнан як чизро хотиррасон намоем, ки ҳашароти гаҳвораҷунбон дар вақти тухм бастани мухаллас аз куҷое пайдо мешаваду ғилофи тухми ин гиёҳро сӯрох намуда тухмашро мехӯрад. Дар хусуси ҷасорат, ҳушёрӣ ва пуртоқатии ин ҷонвар худи табиатдӯстон ба дараҷаи аъло медонанд.
• Инчунин ин гиёҳро чой карда нӯшида гарданд, дар натиҷаи иллати асабҳо ва вайрон шудани низоми ивазшавии моддаҳо мӯйи сар пеш аз вақт сафед гашта бошад, аз нав сиёҳ мегардонад (бо худи ман ин ҳодиса рӯй дода буд);
• дар ҳар як ҷойи аъзо, пайвандҳо (буғумҳо), по ва ғайра дард пайдо шавад, бартараф меронад, инчунин дарди пушт, дарди шона, дарди ронҳо ва дигар дардҳои пайдошударо дафъ мекунад.
• Ҳар гуна хунравиҳоро қатъ месозад, ҳатто омадани ҳайзро ҳам дар занҳо бозмедорад.
• Агар аз 3,5 то 7 грамми онро кӯфта ё чой барин дам карда бихӯранд, чӣ навъе ки ба онҳо заҳр расида бошад: хоҳ аз мори шохдор (ин қаттолтарин морҳост), хоҳ аз каждум, хоҳ аз ғунда ва ғайра бошад, қувват ва таъсири заҳрро аз бадан дафъ мекунад, ҳатто агар заҳр дода бошанд ҳам, аз он наҷот медиҳад, хоҳ пеш аз заҳр расидан (ё хӯрдан) ва ё баъд аз он бошад, монеи таъсир мешавад ва дафъи зарари он мекунад. Инчунин хилти сафроро, ки дар бадан ҷамъ шуда, азият расонида бошад, меронад ва дарунро нарм мекунад, рӯдаҳоро пурқувват мегардонад. Агар дар рӯзҳои аввали даройиши моҳи ҳамал то се рӯз муттасил 4,5 граммӣ тухмашро кӯфта бихӯранд, дар ҳамон сол чӣ навъе, ки заҳр бирасад ва ё бихӯранд, таъсир намекунад ба истеъмолкунандааш.
• Агар мавсими чидани ин гиёҳ гузашта бошад, решаашро шуста, ҷӯшонида, он обро истеъмол фармоянд ҳам, таъсири дар боло зикрёфтаро дорад, балки қавитар аз он аст.
Бояд қайд кард, ки чойи ин гиёҳ ҳангоми аввалин бор нӯшидан пиёлаи якумаш як андоза бӯйи алафро, ҳатто бӯйи мушро медиҳад, вале дар вақти нӯшидани пиёлаи дуввумаш ва минбаъд ба табъ чунон мефорад ва мегуворад, ки чӣ миқдор бисёр нӯшида гарданд, ҳамон қадар зиёда баҳри дилро мекушояд, ҳамон қадар ҳаловатбахш аст ва ҳамон қадар табиат онро мекашад. Инак, агар инро ҳар чӣ қадар бисёр истеъмол кунанд ҳам, зарар намерасонад. Ҳамаи ин хислатҳояш дар амал озмуда шудаанд.
Аз гиёҳи мухаллас бо воситаи асбоби анбиқ [[арақ]] ҳам мекашанд. Вале арақи ин чун дигар шаробҳо масткунанда нест.
• Нӯшидани ин арақ узвҳои дағалгаштаи дохилиро нарм мегардонад, модда ва ахлоти бегонаи дар бадан ғализшударо таҳлил медиҳад;
• мағзи сар, меъда, ҷигар, асаб ва ғадудҳои мардиро пурзӯр мекунад, қулинҷи шадидтаринро мекушояд.
Агар ин рустанӣ зироат карда шавад, барои тандурустии одамият манфиатҳои бисёре меоварад.

== Сарчашма ==
[[Ҳомидҷон Зоҳидов]]. [[Канзи шифо]]. – Д.: Ирфон, 1991. — 720 с. саҳ. 506-509
== Нигаред низ ==
[[Печак]]
== Пайвандҳо ==
[http://zarowadk.ru/kanzi-shifo/mukhallas.html#more-986 Мухаллас]

[[Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ]]</text>
      <sha1>minakyyq071hs9oo1saam5eqihuixbe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Пайванд ба лоиҳаҳои хоҳар</title>
    <ns>10</ns>
    <id>64259</id>
    <revision>
      <id>1468403</id>
      <parentid>1412136</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:38:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6881" sha1="o83e0h42dgf9au97w4cubv654x41x00" xml:space="preserve">{| class=&quot;metadata plainlinks navigation-box tgwikiWikimediaNavigation&quot; style=&quot;margin:0 0 1em 1em; clear:right; border:solid var(--border-color-base, #a2a9b1) 1px; background:var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color:inherit; padding:1ex; font-size:90%; float:right; {{#if:{{{width|}}}|width: {{{width}}};}}&quot;
|-
{{#if: {{{Портал|}}} |
! {{РасПортал|{{{Портал}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Портали '''«[[Портал:{{{Портал}}}|{{{Портал}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|-
{{#if: {{{Портал2|}}} |
! {{РасПортал|{{{Портал2}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Портали '''«[[Портал:{{{Портал2}}}|{{{Портал2}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|-
{{#if: {{{викилуғат|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викилуғат]]}}
! [[File:Wiktionary-logo-ru.png|link=wikt:{{{викилуғат}}}|20px|alt=wikt:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikidict-ref&quot;&gt;[[wikt:{{{викилуғат}}}|{{{Мавзуъ|{{{викилуғат}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар викилуғат}}
|-
{{#if: {{wikidata-link|tgwikibooks|{{{викикитоб|}}} }} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викикитоб]]}}
! [[File:Wikibooks-logo.svg|link=b:{{wikidata-link|tgwikibooks|{{{викикитоб|}}}}}|20px|alt=b:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikibooks-ref&quot;&gt;[[b:{{wikidata-link|tgwikibooks|{{{викикитоб|}}} }}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}} }}}]]&lt;/span&gt; дар викикитоб}}
|-
{{#if: {{{викидонишгоҳ|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викидонишгоҳ]]}}
! [[File:Wikiversity-logo.svg|link=v:{{{викидонишгоҳ}}}|20px|alt=v:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikiversity-ref&quot;&gt;[[v:{{{викидонишгоҳ}}}|{{{Мавзуъ|{{{викидонишгоҳ}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар викидонишгоҳ}}
|-
{{#if: {{{викигуфтовард|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викигуфтовард]]}}
! [[File:Wikiquote-logo.svg|link=q:{{{викигуфтовард}}}|20px|alt=q:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikiquote-ref&quot;&gt;[[q:{{{викигуфтовард}}}|{{{Мавзуъ|{{{викигуфтовард}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар викигуфтовард
| {{#if:{{wikidata-link|wikiquote}}|
! [[File:Wikiquote-logo.svg|link={{wikidata-link|wikiquote}}|20px|alt=q:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikiquote-ref&quot;&gt;[[{{wikidata-link|wikiquote}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар викигуфтовард}}
}}
|-
{{#if: {{{викинабишта|}}}&lt;!--
   Если задана ссылка через аргумент &quot;викинабишта&quot;
--&gt;|
! [[File:Wikisource-logo.svg|link=s:{{{викинабишта}}}|20px|alt=s:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikisource-ref&quot;&gt;[[s:{{{викинабишта}}}|{{{Мавзуъ|{{{викинабишта}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар викинабишта&lt;!--
   Если есть ссылка дар викиданных
--&gt;| {{#if:{{wikidata-link|wikisource}}|{{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викинабишта]]}}
! [[File:Wikisource-logo.svg|link={{wikidata-link|wikisource}}|20px|alt=s:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikisource-ref&quot;&gt;[[{{wikidata-link|wikisource}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар викинабишта}}&lt;!--
--&gt;}}
|-
{{#if: {{{викинамуд|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викинамуд]]}}
! [[File:Wikispecies-logo.svg|link=wikispecies:{{{викинамуд}}}|20px|alt=wikispecies:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikispice-ref&quot;&gt;[[wikispecies:{{{викинамуд}}}|{{{Мавзуъ|{{{викинамуд}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар викинамуд}}
|-
{{#if: {{{викианбор|}}} | 
! [[File:Commons-logo.svg|link=commons:{{{викианбор|}}}|20px|alt=commons:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikicommons-ref&quot;&gt;[{{localurl:Commons:{{{викианбор|}}}}}?uselang=tg {{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]&lt;/span&gt; дар викианбор|
{{#if: {{wikidata|p373|plain=true}} | 
! [[File:Commons-logo.svg|link=commons:Category:{{wikidata|p373|plain=true}}|20px|alt=commons:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikicommons-ref&quot;&gt;[{{localurl:Commons:Category:{{wikidata|p373|plain=true}}}}?uselang=tg {{#if:{{{Мавзуъ|}}}|{{{Мавзуъ|}}}|{{PAGENAME}} }}]&lt;/span&gt; дар викианбор}}
}}
|-
{{#if: {{{Фаровики|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба Фаровики]]}}
! [[File:Wikimedia-logo.svg|link=m:{{{Фаровики}}}|20px|alt=m:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wiki-meta-ref&quot;&gt;[[m:{{{Фаровики}}}|{{{Мавзуъ|{{{Фаровики}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Фаро-вики}}
|-
{{#if: {{wikidata-link|tgwikinews|{{{викиахбор|}}}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викиахбор]]}}
! [[File:Wikinews-logo.svg|link=n:{{wikidata-link|tgwikinews|{{{викиахбор|}}}}}|20px|alt=n:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikinews-ref&quot;&gt;[[n:{{wikidata-link|tgwikinews|{{{викиахбор|}}}}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар викиахбор}}
|-
{{#if: {{wikidata-link|tgwikivoyage|{{{викисафар|}}}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викисафар]]}}
! [[File:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|link=voy:{{wikidata-link|tgwikivoyage|{{{викисафар|}}}}}|20px|alt=voy:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikivoyage-ref&quot;&gt;[[voy:{{wikidata-link|tgwikivoyage|{{{викисафар|}}}}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар викисафар}}
|-
{{#if: {{{Лоиҳа|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба лоиҳаҳо]]}}
! {{РасЛоиҳа|{{{Лоиҳа}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Лоиҳаи '''«[[Лоиҳа:{{{Лоиҳа}}}|{{{Лоиҳа}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|-
{{#if: {{{Лоиҳа2|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба лоиҳаҳо]]}}
! {{РасЛоиҳа|{{{Лоиҳа2}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Лоиҳаи '''«[[Лоиҳа:{{{Лоиҳа2}}}|{{{Лоиҳа2}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||&lt;!-- 
--&gt;{{#if:{{{викинабишта|}}}|[[Гурӯҳ:википедия:Пайванди мустақими мақола ба викинабишта]]}}&lt;!-- 
--&gt;{{#if:{{{викианбор|}}}|[[Гурӯҳ:википедия:Пайванди мустақими мақола ба викианбор]]}}&lt;!-- 
--&gt;{{#if:{{{викикитоб|}}}|[[Гурӯҳ:википедия:Пайванди мустақими мақола ба викикитоб]]}}}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o83e0h42dgf9au97w4cubv654x41x00</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468405</id>
      <parentid>1468403</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6881" sha1="dfu99e3j6aca2w1v23wzxc7xd5ldsdj" xml:space="preserve">{| class=&quot;metadata plainlinks navigation-box tgwikiWikimediaNavigation&quot; style=&quot;margin:0 0 1em 1em; clear:right; border:solid var(--border-color-base, #a2a9b1) 1px; background:var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color:inherit; padding:1ex; font-size:90%; float:right; {{#if:{{{width|}}}|width: {{{width}}};}}&quot;
|-
{{#if: {{{Портал|}}} |
! {{РасПортал|{{{Портал}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Портали '''«[[Портал:{{{Портал}}}|{{{Портал}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|-
{{#if: {{{Портал2|}}} |
! {{РасПортал|{{{Портал2}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Портали '''«[[Портал:{{{Портал2}}}|{{{Портал2}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|-
{{#if: {{{викилуғат|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викилуғат]]}}
! [[File:Wiktionary-logo-ru.png|link=wikt:{{{викилуғат}}}|20px|alt=wikt:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikidict-ref&quot;&gt;[[wikt:{{{викилуғат}}}|{{{Мавзуъ|{{{викилуғат}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викилуғат}}
|-
{{#if: {{wikidata-link|tgwikibooks|{{{викикитоб|}}} }} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викикитоб]]}}
! [[File:Wikibooks-logo.svg|link=b:{{wikidata-link|tgwikibooks|{{{викикитоб|}}}}}|20px|alt=b:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikibooks-ref&quot;&gt;[[b:{{wikidata-link|tgwikibooks|{{{викикитоб|}}} }}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}} }}}]]&lt;/span&gt; дар Викикитоб}}
|-
{{#if: {{{викидонишгоҳ|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викидонишгоҳ]]}}
! [[File:Wikiversity-logo.svg|link=v:{{{викидонишгоҳ}}}|20px|alt=v:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikiversity-ref&quot;&gt;[[v:{{{викидонишгоҳ}}}|{{{Мавзуъ|{{{викидонишгоҳ}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викидонишгоҳ}}
|-
{{#if: {{{викигуфтовард|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викигуфтовард]]}}
! [[File:Wikiquote-logo.svg|link=q:{{{викигуфтовард}}}|20px|alt=q:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikiquote-ref&quot;&gt;[[q:{{{викигуфтовард}}}|{{{Мавзуъ|{{{викигуфтовард}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викигуфтовард
| {{#if:{{wikidata-link|wikiquote}}|
! [[File:Wikiquote-logo.svg|link={{wikidata-link|wikiquote}}|20px|alt=q:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikiquote-ref&quot;&gt;[[{{wikidata-link|wikiquote}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викигуфтовард}}
}}
|-
{{#if: {{{викинабишта|}}}&lt;!--
   Если задана ссылка через аргумент &quot;викинабишта&quot;
--&gt;|
! [[File:Wikisource-logo.svg|link=s:{{{викинабишта}}}|20px|alt=s:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikisource-ref&quot;&gt;[[s:{{{викинабишта}}}|{{{Мавзуъ|{{{викинабишта}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викинабишта&lt;!--
   Если есть ссылка дар Викиданных
--&gt;| {{#if:{{wikidata-link|wikisource}}|{{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викинабишта]]}}
! [[File:Wikisource-logo.svg|link={{wikidata-link|wikisource}}|20px|alt=s:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikisource-ref&quot;&gt;[[{{wikidata-link|wikisource}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викинабишта}}&lt;!--
--&gt;}}
|-
{{#if: {{{викинамуд|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викинамуд]]}}
! [[File:Wikispecies-logo.svg|link=wikispecies:{{{викинамуд}}}|20px|alt=wikispecies:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikispice-ref&quot;&gt;[[wikispecies:{{{викинамуд}}}|{{{Мавзуъ|{{{викинамуд}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викинамуд}}
|-
{{#if: {{{викианбор|}}} | 
! [[File:Commons-logo.svg|link=commons:{{{викианбор|}}}|20px|alt=commons:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikicommons-ref&quot;&gt;[{{localurl:Commons:{{{викианбор|}}}}}?uselang=tg {{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]&lt;/span&gt; дар Викианбор|
{{#if: {{wikidata|p373|plain=true}} | 
! [[File:Commons-logo.svg|link=commons:Category:{{wikidata|p373|plain=true}}|20px|alt=commons:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikicommons-ref&quot;&gt;[{{localurl:Commons:Category:{{wikidata|p373|plain=true}}}}?uselang=tg {{#if:{{{Мавзуъ|}}}|{{{Мавзуъ|}}}|{{PAGENAME}} }}]&lt;/span&gt; дар Викианбор}}
}}
|-
{{#if: {{{Фаровики|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба Фаровики]]}}
! [[File:Wikimedia-logo.svg|link=m:{{{Фаровики}}}|20px|alt=m:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wiki-meta-ref&quot;&gt;[[m:{{{Фаровики}}}|{{{Мавзуъ|{{{Фаровики}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Фаро-вики}}
|-
{{#if: {{wikidata-link|tgwikinews|{{{викиахбор|}}}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викиахбор]]}}
! [[File:Wikinews-logo.svg|link=n:{{wikidata-link|tgwikinews|{{{викиахбор|}}}}}|20px|alt=n:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikinews-ref&quot;&gt;[[n:{{wikidata-link|tgwikinews|{{{викиахбор|}}}}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викиахбор}}
|-
{{#if: {{wikidata-link|tgwikivoyage|{{{викисафар|}}}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викисафар]]}}
! [[File:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|link=voy:{{wikidata-link|tgwikivoyage|{{{викисафар|}}}}}|20px|alt=voy:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikivoyage-ref&quot;&gt;[[voy:{{wikidata-link|tgwikivoyage|{{{викисафар|}}}}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викисафар}}
|-
{{#if: {{{Лоиҳа|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба лоиҳаҳо]]}}
! {{РасЛоиҳа|{{{Лоиҳа}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Лоиҳаи '''«[[Лоиҳа:{{{Лоиҳа}}}|{{{Лоиҳа}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|-
{{#if: {{{Лоиҳа2|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба лоиҳаҳо]]}}
! {{РасЛоиҳа|{{{Лоиҳа2}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Лоиҳаи '''«[[Лоиҳа:{{{Лоиҳа2}}}|{{{Лоиҳа2}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||&lt;!-- 
--&gt;{{#if:{{{викинабишта|}}}|[[Гурӯҳ:википедия:Пайванди мустақими мақола ба викинабишта]]}}&lt;!-- 
--&gt;{{#if:{{{викианбор|}}}|[[Гурӯҳ:википедия:Пайванди мустақими мақола ба викианбор]]}}&lt;!-- 
--&gt;{{#if:{{{викикитоб|}}}|[[Гурӯҳ:википедия:Пайванди мустақими мақола ба викикитоб]]}}}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>dfu99e3j6aca2w1v23wzxc7xd5ldsdj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468413</id>
      <parentid>1468405</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:01:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6890" sha1="r9d98p0nkm8tbw5vhsp9l8i4o7wge8s" xml:space="preserve">{| class=&quot;metadata plainlinks navigation-box tgwikiWikimediaNavigation&quot; style=&quot;margin:0 0 1em 1em; clear:right; border:solid var(--border-color-base, #a2a9b1) 1px; background:var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color:inherit; padding:1ex; font-size:90%; float:right; {{#if:{{{width|}}}|width: {{{width}}};}}&quot;
|-
{{#if: {{{Портал|}}} |
! {{РасПортал|{{{Портал}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Портали '''«[[Портал:{{{Портал}}}|{{{Портал}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|-
{{#if: {{{Портал2|}}} |
! {{РасПортал|{{{Портал2}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Портали '''«[[Портал:{{{Портал2}}}|{{{Портал2}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|-
{{#if: {{{викилуғат|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викилуғат]]}}
! [[File:Wiktionary-logo-ru.png|link=wikt:{{{викилуғат}}}|20px|alt=wikt:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikidict-ref&quot;&gt;[[wikt:{{{викилуғат}}}|{{{Мавзуъ|{{{викилуғат}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викилуғат}}
|-
{{#if: {{wikidata-link|tgwikibooks|{{{викикитоб|}}} }} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викикитоб]]}}
! [[File:Wikibooks-logo.svg|link=b:{{wikidata-link|tgwikibooks|{{{викикитоб|}}}}}|20px|alt=b:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikibooks-ref&quot;&gt;[[b:{{wikidata-link|tgwikibooks|{{{викикитоб|}}} }}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}} }}}]]&lt;/span&gt; дар Викикитоб}}
|-
{{#if: {{{викидонишгоҳ|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викидонишгоҳ]]}}
! [[File:Wikiversity-logo.svg|link=v:{{{викидонишгоҳ}}}|20px|alt=v:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikiversity-ref&quot;&gt;[[v:{{{викидонишгоҳ}}}|{{{Мавзуъ|{{{викидонишгоҳ}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викидонишгоҳ}}
|-
{{#if: {{{викигуфтовард|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викигуфтовард]]}}
! [[File:Wikiquote-logo.svg|link=q:{{{викигуфтовард}}}|20px|alt=q:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikiquote-ref&quot;&gt;[[q:{{{викигуфтовард}}}|{{{Мавзуъ|{{{викигуфтовард}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викигуфтовард
| {{#if:{{wikidata-link|wikiquote}}|
! [[File:Wikiquote-logo.svg|link={{wikidata-link|wikiquote}}|20px|alt=q:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikiquote-ref&quot;&gt;[[{{wikidata-link|wikiquote}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викигуфтовард}}
}}
|-
{{#if: {{{викинабишта|}}}&lt;!--
   Если задана ссылка через аргумент &quot;викинабишта&quot;
--&gt;|
! [[File:Wikisource-logo.svg|link=s:{{{викинабишта}}}|20px|alt=s:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikisource-ref&quot;&gt;[[s:{{{викинабишта}}}|{{{Мавзуъ|{{{викинабишта}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викинабишта&lt;!--
   Если есть ссылка дар Викиданных
--&gt;| {{#if:{{wikidata-link|wikisource}}|{{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викинабишта]]}}
! [[File:Wikisource-logo.svg|link={{wikidata-link|wikisource}}|20px|alt=s:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikisource-ref&quot;&gt;[[{{wikidata-link|wikisource}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викинабишта}}&lt;!--
--&gt;}}
|-
{{#if: {{{викинамуд|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викинамуд]]}}
! [[File:Wikispecies-logo.svg|link=wikispecies:{{{викинамуд}}}|20px|alt=wikispecies:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikispice-ref&quot;&gt;[[wikispecies:{{{викинамуд}}}|{{{Мавзуъ|{{{викинамуд}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викинамуд}}
|-
{{#if: {{{викианбор|}}} | 
! [[File:Commons-logo.svg|link=commons:{{{викианбор|}}}|20px|alt=commons:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikicommons-ref&quot;&gt;[{{localurl:Commons:Category:{{{викианбор|}}}}}?uselang=tg {{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]&lt;/span&gt; дар Викианбор|
{{#if: {{wikidata|p373|plain=true}} | 
! [[File:Commons-logo.svg|link=commons:Category:{{wikidata|p373|plain=true}}|20px|alt=commons:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikicommons-ref&quot;&gt;[{{localurl:Commons:Category:{{wikidata|p373|plain=true}}}}?uselang=tg {{#if:{{{Мавзуъ|}}}|{{{Мавзуъ|}}}|{{PAGENAME}} }}]&lt;/span&gt; дар Викианбор}}
}}
|-
{{#if: {{{Фаровики|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба Фаровики]]}}
! [[File:Wikimedia-logo.svg|link=m:{{{Фаровики}}}|20px|alt=m:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wiki-meta-ref&quot;&gt;[[m:{{{Фаровики}}}|{{{Мавзуъ|{{{Фаровики}}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Фаро-вики}}
|-
{{#if: {{wikidata-link|tgwikinews|{{{викиахбор|}}}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викиахбор]]}}
! [[File:Wikinews-logo.svg|link=n:{{wikidata-link|tgwikinews|{{{викиахбор|}}}}}|20px|alt=n:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikinews-ref&quot;&gt;[[n:{{wikidata-link|tgwikinews|{{{викиахбор|}}}}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викиахбор}}
|-
{{#if: {{wikidata-link|tgwikivoyage|{{{викисафар|}}}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викисафар]]}}
! [[File:Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg|link=voy:{{wikidata-link|tgwikivoyage|{{{викисафар|}}}}}|20px|alt=voy:]]
{{!}} &lt;span class=&quot;wikivoyage-ref&quot;&gt;[[voy:{{wikidata-link|tgwikivoyage|{{{викисафар|}}}}}|{{{Мавзуъ|{{PAGENAME}}}}}]]&lt;/span&gt; дар Викисафар}}
|-
{{#if: {{{Лоиҳа|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба лоиҳаҳо]]}}
! {{РасЛоиҳа|{{{Лоиҳа}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Лоиҳаи '''«[[Лоиҳа:{{{Лоиҳа}}}|{{{Лоиҳа}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|-
{{#if: {{{Лоиҳа2|}}} | {{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба лоиҳаҳо]]}}
! {{РасЛоиҳа|{{{Лоиҳа2}}}|size=20}}
{{!}} &lt;span class=&quot;portal-box&quot;&gt;Лоиҳаи '''«[[Лоиҳа:{{{Лоиҳа2}}}|{{{Лоиҳа2}}}]]»'''&lt;/span&gt;}}
|}&lt;!--
--&gt;{{#if:{{NAMESPACE}}{{{nocat|}}}||&lt;!-- 
--&gt;{{#if:{{{викинабишта|}}}|[[Гурӯҳ:википедия:Пайванди мустақими мақола ба викинабишта]]}}&lt;!-- 
--&gt;{{#if:{{{викианбор|}}}|[[Гурӯҳ:википедия:Пайванди мустақими мақола ба викианбор]]}}&lt;!-- 
--&gt;{{#if:{{{викикитоб|}}}|[[Гурӯҳ:википедия:Пайванди мустақими мақола ба викикитоб]]}}}}&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>r9d98p0nkm8tbw5vhsp9l8i4o7wge8s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Пайванд ба лоиҳаҳои хоҳар/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>64260</id>
    <revision>
      <id>1468404</id>
      <parentid>1412135</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:40:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7016" sha1="bup96xy2x79jbtyk4seivb1d5et6a4r" xml:space="preserve">{{docpage}}

Шаблон используется для связи страницы со страницами на ту же тему в родственных Лоиҳаах.

== Истифода ==
Шаблон помещается внизу страницы, как правило перед другими навигационными шаблонами или в секции «См. также». Шаблон по умолчанию берёт ссылки из элемента викиданных, поэтому его можно использовать без параметров: &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{Навигатсия}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Можно указать дополнительные ссылки:
&lt;pre&gt;
{{Навигатсия
 |викилуғат  = номи мақола дар викисловар
 |викикитоб  = номи мақола дар викикитоб
 |викигуфтовард = номи мақола дар викигуфтовард
 |викинабишта     = номи мақола дар викитек
 |викинамуд     = номи мақола дар викивикинамудҳо
 |викиахбор  = номи мақола дар викиахбор
 |викианбор    = название страницы на викианбор
 |викисафар      = номи мақола дар викисафаре
 |Фаровики     = название страницы на Фаровики
 |портал       = название портала (страницы в пространстве Портал)
 |лоиҳа       = название Лоиҳаа (страницы в пространстве Лоиҳа)
}}
&lt;/pre&gt;

; Намунаи истифода
{{Навигатсия
 |Портал        = Намуна
 |викилуғат     = Намуна
 |викикитоб     = Намуна
 |викигуфтовард = Намуна
 |викинабишта   = Намуна
 |викинамуд     = Намуна
 |викиахбор     = Намуна
 |викианбор     = Намуна
 |викисафар     = Намуна
 |Фаровики      = Намуна
 |Лоиҳа         = Намуна
}}
{| style=&quot;background:transparent;&quot;
|&lt;pre&gt;{{Навигатсия
 |Портал        = Намуна
 |викилуғат     = Намуна
 |викикитоб     = Намуна
 |викигуфтовард = Намуна
 |викинабишта   = Намуна
 |викинамуд     = Намуна
 |викиахбор     = Намуна
 |викианбор     = Намуна
 |викисафар     = Намуна
 |Фаровики      = Намуна
 |Лоиҳа         = Намуна
}}&lt;/pre&gt;
|}
{{-}}
По умолчанию в качестве заголовка ссылки используется название страницы. Необязательный параметр «Мавзуъ» заменяет его:
{{Навигатсия
 |Мавзуъ        = Сарлавҳа
 |Портал        = Намуна
 |викилуғат     = Намуна
 |викикитоб     = Намуна
 |викигуфтовард = Намуна
 |викинабишта   = Намуна
 |викинамуд     = Намуна
 |викиахбор     = Намуна
 |викисафар     = Намуна
 |викианбор     = Намуна
 |Фаровики      = Намуна
 |Лоиҳа         = Намуна
}}
{| style=&quot;background:transparent;&quot;
|&lt;pre&gt;{{Навигатсия
 |Мавзуъ        = Сарлавҳа
 |Портал        = Намуна
 |викилуғат     = Намуна
 |викикитоб     = Намуна
 |викигуфтовард = Намуна
 |викинабишта   = Намуна
 |викинамуд     = Намуна
 |викиахбор     = Намуна
 |викисафар     = Намуна
 |викианбор     = Намуна
 |Фаровики      = Намуна
 |Лоиҳа         = Намуна
}}&lt;/pre&gt;
|}
{{-}}
Если существует шаблон иконки портала (см. [[:Гурӯҳ:Шаблонҳо:Иконҳои порталҳо]]), то иконка будет использоваться вместо изображения по умолчанию.
{{Навигатсия
|Портал = Аниме и манга
}}
{| style=&quot;background:transparent;&quot;
|&lt;pre&gt;{{Навигатсия
|Портал = Аниме и манга
}}&lt;/pre&gt;
|}

== Ҳамчунин нигаред ==
* {{tl|ВП-порталҳо}}
* {{tl|ВП-Лоиҳаҳо}}
* {{tl|Навигатсия барои гурӯҳҳо}}

== Templatedata ==
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;description&quot;: &quot;Родственные Лоиҳаы&quot;,
	&quot;params&quot;: {
		&quot;Портал&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Портал&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;Портал2&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Портал2&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;викилуғат&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;викилуғат&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;Тема&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Тема&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;По умолчанию в качестве заголовка ссылки используется название страницы. Необязательный параметр «Тема» заменяет его&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;default&quot;: &quot;PAGENAME&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;викикитоб&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;викикитоб&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;викиверситет&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;викиверситет&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;викигуфтовард&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;викигуфтовард&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;викинабишта&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;викинабишта&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;викинамуд&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;викинамуд&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;викианбор&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;викианбор&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;Фаровики&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Фаровики&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;викиахбор&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;викиахбор&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;викисафар&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;викисафар&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;Лоиҳа&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;Лоиҳа&quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		},
		&quot;nocat&quot;: {
			&quot;label&quot;: &quot;автокатегоризация&quot;,
			&quot;description&quot;: &quot;Для отключения автоматической категоризации используйте параметр |nocat = 1. &quot;,
			&quot;type&quot;: &quot;string&quot;,
			&quot;required&quot;: false
		}
	},
	&quot;format&quot;: &quot;block&quot;
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;includeonly&gt;[[Гурӯҳ:Шаблоны:Ссылки на порталы|*]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Пайвандҳо ба лоиҳаҳои викимедиа]]
[[Гурӯҳ:википедия:Исключения из печати]]&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>bup96xy2x79jbtyk4seivb1d5et6a4r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хӯчилдиёр (вожа)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94904</id>
    <revision>
      <id>1468520</id>
      <parentid>737585</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:06:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Адабиёт */</comment>
      <origin>1468520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1040" sha1="cl455ttt90rjivi00cs4zr4ybvuoftp" xml:space="preserve">'''«Хӯчилдиёр»''' -  вожаи (топоними) суғдист. Хучур, хучир, хучил - маънои диёри сарҳадӣ ё канориро дорад. Хӯчилдиёр&lt;  на Хоҷачилдиёр, диёрест, канорӣ  ва  дурдаст,  ки  дар  ҳадду  канори  [[Ҳисори Шодмон]]  ва  [[Суғд]]и  [[Самарқанд]]  (Болооби  Зарафшон) воқеъ шудааст. Вожаи  Хучур,  Хучир  ва Хучил аз як решаанд.&lt;ref&gt;Донишномаи Ҳисор.-Душанбе: &quot;Ирфон&quot;, 2015, - с. 603-604 &lt;/ref&gt; 
== Адабиёт ==
* Ф.Азиз, С.Одина. Ҳисори Шодмон: Аз  бостон то ин замон. — Душанбе, 2013;  
* Ш.Неъматова, М.Асроров, Маҳфузгарони таърих. — Душанбе, 2010;  
* С.Одина. Зилзилаи Ҳисор. — Душанбе, 2009.

== Пайнавиштҳо ==
&lt;references/&gt; 
[[Гурӯҳ:Вожа]]</text>
      <sha1>cl455ttt90rjivi00cs4zr4ybvuoftp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шарлота Рамплинг</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95735</id>
    <revision>
      <id>1468533</id>
      <parentid>1208386</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:38:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="899" sha1="sjaprhudp8d6uejrorgkhtp9jz8te9s" xml:space="preserve">{{ятим}}
{{Биографияи кутти
| ном     = Шарлота Рамплинг
| номи аслӣ     = Charlotte Rampling
| тасвир     = Charlotte Rampling 2012.jpg
| таърихи таваллуд     = [[5 феврал]] [[1946]]
|Пеша=[[Ҳунарпеша]]
}}
'''Шарлота Рамплинг''' ({{Забон-ен|Charlotte Rampling}}) ([[5 феврал]] [[1946]]—) ҳунарпешаи аҳли [[Англия]] аст.

== Инҷоро ҳам бингаред ==
{{Умуми}}

{{Ҷавоне}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.psychologies.ru/people/lico-s-oblozhki/sharlotta-rempling-ya-strannaya-i-mne-eto-nravitsya/ «Я странная, и мне это нравится»]
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Фотомоделҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Фотомоделҳои Бритониёи Кабир]]</text>
      <sha1>sjaprhudp8d6uejrorgkhtp9jz8te9s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468534</id>
      <parentid>1468533</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:39:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */</comment>
      <origin>1468534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="883" sha1="os5xirw6c19wx9hlkz7qwdizctz8abw" xml:space="preserve">{{ятим}}
{{Биографияи кутти
| ном     = Шарлота Рамплинг
| номи аслӣ     = Charlotte Rampling
| тасвир     = Charlotte Rampling 2012.jpg
| таърихи таваллуд     = [[5 феврал]] [[1946]]
|Пеша=[[Ҳунарпеша]]
}}
'''Шарлота Рамплинг''' ({{Забон-ен|Charlotte Rampling}}) ([[5 феврал]] [[1946]]—) ҳунарпешаи аҳли [[Англия]] аст.

== Инҷоро ҳам бингаред ==
{{Умуми}}

{{Ҷавоне}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.psychologies.ru/people/lico-s-oblozhki/sharlotta-rempling-ya-strannaya-i-mne-eto-nravitsya/ «Я странная, и мне это нравится»]
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Муделҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Муделҳои Британияи Кабир]]</text>
      <sha1>os5xirw6c19wx9hlkz7qwdizctz8abw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедиа:Қаҳвахона/Умумӣ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>103282</id>
    <revision>
      <id>1468467</id>
      <parentid>1461599</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>9916</id>
      </contributor>
      <comment>/* Migration to Parsoid */ бахши ҷадид</comment>
      <origin>1468467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="177306" sha1="imbus7mmir3zs5d4dvivi9a60zsfzgf" xml:space="preserve">== Тоза кардани GFDL ҳамчун Литсензия ==
Салом! Ман пешниҳоде кардам дар [[Баҳси_медиавики:Licenses#Тоза_кардани_GFDL_ҳамчун_Литсензия]] барои тоза кардани GFDL ҳамчун литсензия ва навсозии Creative Commons ба 4.0. GFDL барои файлҳои расонаӣ литсензияи хуб нест, бинобар ин умедворам, ки шумо розӣ мешавед. --[[Корбар:MGA73|MGA73]] ([[Баҳси корбар:MGA73|баҳс]]) 14:40, 30 марти 2025 (UTC)

:Дар аксҳои ман GFDL  мавҷуд нест. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 08:27, 16 май 2025 (UTC)

==Сабтином дар Викитренинг 2024 - Душанбе==

Ният дорем, ки  дар моҳи ноябр-декабри соли ҷорӣ як викитренинг барои корбарони википедияи тоҷикӣ дар Душанбе роҳандозӣ кунем, 
Аз ин лиҳоз, аз шумо хоҳиш карда мешавад, ки худро дар сурати хоҳиши ширкат дар тренинг доштан сабтином кунед.
Викитрениниг офлайн хоҳад буд ва макону замонаш ба шумо ҳангоми пазируфта шуданатон ба таври электронӣ фиристода мешавад.

Агар пурсише дошта бошед метавонед аз @Darafsh (https://t.me/Darafsh)  ё @vashan22 тавссути телеграм ё почтаи '''Darafsh@hotmail.com''' ба бипурсед 
Пайванди сабтином: 
https://docs.google.com/forms/d/1Pf079asMyBvftuDKmgYwNLy9BfBDofmG_GQg9XguX7U/edit

=='''Даъват ба сабтином дар Кофронси Осиёи миёнагии викинависони минтақа-WIKICON-2025'''==
Стипендияи Осиёи Марказӣ '''WikiCon 2025''' ҳоло  боз аст!  

Бо камоли  хушнудӣ эълон мекунем, ки дархостҳо барои стипендия барои ВикиКон Осиёи Марказӣ 2025 https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/tg – 19–20  апрели соли 2025   дар Тошкент, Узбекистан баргузор мешаванд,  акнун кушода шудааст.  Стипендияҳо барои пуштибонии  саҳмгузорони фаъол аз Осиёи Марказӣ ва минтақаҳои атрофи он дастрас ҳастанд.

Муҳлати охирин:  30 декабри 2024

Дархостҳоро метавон ба ҳама забонҳои номбаршуда пешниҳод кард. Дар ҳоле ки забони '''англисӣ''' бартарӣ дорад, шумо метавонед дархости гугл формаро  бо забонҳои '''русӣ''', '''форсӣ''', '''узбакӣ''', '''қазоқӣ''', '''қирғизӣ''' ва '''тоҷикӣ''' пур кунед.

Барои маълумоти бештар аз пайванди зерин, боздид кунед:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/Scholarship

Пайванди гугл-форма бо забони тоҷикӣ барои дархост:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdOkBPvbrWlKDM0xcHaYShhgz19m7-Y1mijy4bpiUHwgJChaQ/viewform

Агар шумо ягон савол дошта бошед, лутфан бо мо тавассути почтаи электронии зерин тамос гиред: 
centralasiawikicon25@googlegroups.com

==Ҳазфи хати лотинии тоҷикӣ аз translatewiki==
Дар сайти translatewiki.net, ки макони тарҷумаи лоиҳаҳои ройгон аст, аз ҷумла нармафзори MediaWiki (ки Википедиа низ аз он истифода мекунад) ҳангоми тарҷума ба тоҷикӣ ду вариант намоиш дода мешавад, ки яке кириллӣ ва дигаре лотинӣ дорад. Азбаски тоҷикӣ бо хатти лотинӣ имрӯз дар ҳеҷ куҷо расман истифода намешавад, аз шумо хоҳиш мекунам, ки назари худро дар бораи ҳазфи ин хат аз translatewiki.net баён намоед. Мо то ҳол тоҷикиро бо ҳуруфи кириллӣ хоҳем дошт ва бо истифода аз конвертер ҳама чизро мебинем, ки бо хати лотинӣ ба кирилии тоҷикӣ ба тоҷикӣ тарҷума шудааст. Бо эҳтиром [[Корбар:Darafsh|&lt;span style=&quot;color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;&quot;&gt;Дирафши Ковиёнӣ&lt;/span&gt;]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC)
* {{Support}} Дар асоси шарҳи боло. [[Корбар:Darafsh|&lt;span style=&quot;color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;&quot;&gt;Дирафши Ковиёнӣ&lt;/span&gt;]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC)

:{{Тарафдор}} Агар ягон олате (интсрументе) мебуд, ки худ кириллиро ба лотин ба таври худкор бар мегардонд ба мисоли ӯзбекӣ, басанда буд. [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 15:05, 8 июли 2024 (UTC)
:: [[Корбар:Rumsor|@Rumsor]]  Аз ин абзор истифода кунед: https://www.navisagardon.com/&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt; [[Корбар:Daneshban|Daneshban]] ([[Баҳси корбар:Daneshban|баҳс]]) 15:43, 10 июли 2024 (UTC)

:{{Тарафдор}} Асос: Афроде аз хати лотинии тоҷикӣ истифода намебарад.--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 06:53, 20 Декабри 2024 (UTC)
:{{Тарафдор}} Асос: Истифодаи хати лотин дар мо он қадар маъмул нест.--[[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 02:37, 21 Декабри 2024 (UTC)

== Global ban proposal for Slowking4 ==


Hello. This is to notify the community that there is an ongoing global ban proposal for [[User:Slowking4]] who has been active on this wiki. You are invited to participate at [[metawiki:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)|m:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)]]. Thank you. [[Корбар:Seawolf35|Seawolf35]] ([[Баҳси корбар:Seawolf35|баҳс]]) 04:30, 15 марти 2024 (UTC)

== Средневековые срезднеазиатские ученые ==

В Таджикской википедии если есть эти статьи, то можете интервики поставить? [[:Kk:Қазақстан ғалымдары#Ортағасырлық ойшылдар]] --[[Корбар:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Баҳси корбар:Kaiyr|баҳс]]) 14:28, 16 Декабри 2023 (UTC)

== Subscribe to the This Month in Education newsletter - learn from others and share your stories ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear community members, 

Greetings from the EWOC Newsletter team and the education team at Wikimedia Foundation. We are very excited to share that we on tenth years of Education Newsletter ([[m:Education/News|This Month in Education]]) invite you to join us by [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|subscribing to the newsletter on your talk page]] or by [[m:Education/News/Newsroom|sharing your activities in the upcoming newsletters]]. The Wikimedia Education newsletter is a monthly newsletter that collects articles written by community members using Wikimedia projects in education around the world, and it is published by the EWOC Newsletter team in collaboration with the Education team. These stories can bring you new ideas to try, valuable insights about the success and challenges of our community members in running education programs in their context. 

If your affiliate/language project is developing its own education initiatives, please remember to take advantage of this newsletter to publish your stories with the wider movement that shares your passion for education. You can submit newsletter articles in your own language or submit bilingual articles for the education newsletter. For the month of January the deadline to submit articles is on the 20th January. We look forward to reading your stories.

Older versions of this newsletter can be found in the [[outreach:Education/Newsletter/Archives|complete archive]].

More information about the newsletter can be found at [[m:Education/News/Publication Guidelines|Education/Newsletter/About]].

For more information, please contact spatnaik{{@}}wikimedia.org.
------
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[User:ZI Jony|&lt;span style=&quot;color:#8B0000&quot;&gt;'''ZI Jony'''&lt;/span&gt;]] [[User talk:ZI Jony|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Green&quot;&gt;&lt;i&gt;(Talk)&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]], {{&lt;includeonly&gt;subst:&lt;/includeonly&gt;#time:l G:i, d F Y|}} (UTC)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/Awareness_of_Education_Newsletter/List_of_Village_Pumps&amp;oldid=21244129 --&gt;

== Feminism and Folklore 2023 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

Christmas Greetings and a Happy New Year 2023,
 
You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a fountain tool or dashboard.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]].
 
This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023.
 
Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 10:24, 24 Декабри 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== Global ban for PlanespotterA320/RespectCE ==

Per the [[m:Global bans|Global bans]] policy, I'm informing the project of this request for comment: [[m:Requests for comment/Global ban for PlanespotterA320 (2) ]] about banning a member from your community. Thank you.--[[User:Lemonaka|Lemonaka]] ([[User talk:Lemonaka|talk]]) 21:40, 6 February 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Zabe@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lemonaka/Massmessagelist&amp;oldid=24501599 --&gt;

== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
#Ibrahim (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Корбар:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Баҳси корбар:Uncitoyen|баҳс]]) 08:04, 21 феврали 2023 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. 

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-03-01|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-03-01|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary.  You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 21:21, 27 феврали 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge &quot;'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge!
&lt;/div&gt;
[[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.&lt;section end=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello,

As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are:

* Community members in good standing
* Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects
* Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type
* Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023
* Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations
* Confidently able to communicate in English

The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff.

The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''.

Best regards,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:01, 26 апрели 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24941045 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Automatic citations based on ISBN are broken&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot; /&gt;
Apologies if this message does not reach you in your favorite language. [[:m:User:Elitre (WMF)/ISBN|You can help translate it centrally at Meta]]. Thanks for your help. 

We have recently become unable to access the WorldCat API which provided the ability to generate citations using ISBN numbers. The Wikimedia Foundation's [[mw:Editing_team|Editing team]] is investigating several options to restore the functionality, but will need to disable ISBN citation generation for now.

This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts, such as the autofill button on [[:en:Wikipedia:RefToolbar|refToolbar]]. Please note that all the other automatic ways of generating citations, including via URL or DOI, are still available.

You can keep updated on the situation [[phab:T336298|via Phabricator]], or by reading the next issues of [[m:Tech News]]. If you know of any users or groups who rely heavily on this feature (for instance, someone who has an upcoming editathon), I'd appreciate it if you shared this update with them.

[[User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]], on behalf of the Editing team.&lt;section end=&quot;message&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 19:45, 11 май 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox3&amp;oldid=25009633 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Selection of the U4C Building Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:20, 27 май 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Announcing the new Elections Committee members&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello there, 

We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors. 

Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future.

On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:00, 28 июни 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 --&gt;

== MinT Machine Translation added to your Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}!
 
Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.

The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation Content Translation] in your Wikipedia called MinT; you can use [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Machine_Translation/MinT MinT machine translation] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool.
 
The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [https://en.wikipedia.org/wiki/Neural_machine_translation neural machine translation] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200], [https://opus.nlpl.eu/ OpusMT], [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2 IndicTrans2] and [https://github.com/Softcatala/nmt-models Softcatalà].  This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting &quot;Start with empty paragraph&quot; from the &quot;Initial Translation&quot; dropdown menu.
 
Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT machine translation and the models on [https://www.mediawiki.org/wiki/Content%20translation/Machine%20Translation/MinT this page].
 
Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to:
*use it to improve the quality of the Machine Translation service
*[https://www.mediawiki.org/wiki/Talk:Content_translation provide feedback] about its quality, and '''if you prefer the MinT machine translation as default in your Wikipedia'''.
 
We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool.
 
Thank you!
&lt;/div&gt;

[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 22:02, 4 июли 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language team.
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_MinT_announcement_list_2&amp;oldid=25258883 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello all,

I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. 

The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward.

Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]].

Best,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:35, 28 августи 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25392152 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee  ==&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;div style=&quot;margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;&quot;&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]

''&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/span&gt;''&lt;/div&gt;

Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. 

On behalf of the Committee Support team,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 9 октябри 2023 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all, 

Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]].

Best,

Katie Chan &lt;br&gt;
Chair of the Elections Committee&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

01:13, 17 октябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Coming soon: Reference Previews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;ReferencePreviewsDefault&quot;/&gt;
[[File:Example_of_a_Reference_Preview.png|right|300px]]
A new feature is coming to your wiki soon: Reference Previews are popups for references. Such popups have existed on wikis as local gadgets for many years.  Now there is a central solution, available on all wikis, and consistent with the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]].

Reference Previews will be visible to everyone, including readers. If you don’t want to see them, [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|you can opt out]]. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews unless you disable the gadget.

Reference Previews have been a beta feature on many wikis since 2019, and a default feature on some since 2021. Deployment is planned for November 22. 

* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Help page]] 
* [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Project page with more information (in English)]]. 
* Feedback is welcome [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|on this talk page]]. 
-- For [[m:WMDE Technical Wishes|Wikimedia Deutschland’s Technical Wishes]] team,
&lt;section end=&quot;ReferencePreviewsDefault&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 13:11, 15 ноябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;(New) Feature on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]]: Adding geopoints via QID&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Body&quot;/&gt;Since September 2022, it is possible to create geopoints using a QID. Many wiki contributors have asked for this feature, but it is not being used much. Therefore, we would like to remind you about it. More information can be found on the [[M:WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|project page]]. If you have any comments, please let us know on the [[M:Talk:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|talk page]]. – Best regards, the team of Technical Wishes at Wikimedia Deutschland
&lt;section end=&quot;Body&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[M:User:Thereza Mengs (WMDE)|Thereza Mengs (WMDE)]] 12:31, 13 Декабри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25955829 --&gt;

== Reusing references: Can we look over your shoulder? ==

''Apologies for writing in English.''

The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references.

* The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here].
* Interviews can be conducted in English, German or Dutch.
* [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]].
* Sessions will be held in January and February.
* [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.]
* Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment.

We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]]
&lt;!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25956752 --&gt;

== Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.''

Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.&lt;br&gt; 
''Currently, we are only able to conduct interviews in English.''

The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time.

For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.&lt;br&gt;We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&amp;oldid=26055343 --&gt;

== Feminism and Folklore 2024 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''

-- [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:08, 19 Январ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== A new feature for previewing references on your wiki ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Page Previews and Reference Previews.png|alt=Montage of two screenshots, one showing the Reference Previews feature, and one showing the Page Previews feature|right|350x350px]]
''Apologies for writing in English. If you can translate this message, that would be much appreciated.''

Hi. As announced some weeks ago &lt;sup&gt;[&lt;nowiki/&gt;[[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CNPRQE2IG5ZNAVAOHBMF4AXXRLGJE6UT/|1]]] [&lt;nowiki/&gt;[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|2]]]&lt;/sup&gt;, Wikimedia Deutschland’s [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team introduced [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] to many wikis, including this one. This feature shows popups for references in the article text.  

While this new feature is already usable on your wiki, most people here are not seeing it yet because your wiki has set [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Relation to gadgets|a gadget as the default]] for previewing references. We plan to remove the default flag from the gadget on your wiki soon. This means: 

* The new default for reference popups on your wiki will be Reference Previews. 
* However, if you want to keep using the gadget, you can still enable it in [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|your personal settings]].
The benefit of having Reference Previews as the default is that the user experience will be consistent across wikis and with the [[mw:Special:MyLanguage/Page_Previews|Page Previews feature]], and that the software will be easier to maintain overall. 

This change is planned for February 14. If you have concerns about this change, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|please let us know on this talk page]] by February 12. – Kind regards, [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 09:30, 23 Январ 2024 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johanna_Strodt_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=26116190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:00, 31 Январ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. 

A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks.

Please look forward to hearing about the next steps soon.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:24, 12 феврали 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26160150 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]])
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=26166467 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 марти 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26276337 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
: ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
: ''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all,

This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. 

Here are the key planned dates:

*  May 2024: Call for candidates and call for questions
*  June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5]
*  June-August 2024: Campaign period
*  End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period
*  October–November 2024: Background check of selected candidates
*  Board's Meeting in December 2024: New trustees seated

Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan.

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]].

Best regards,

[[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group)

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 марти 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26349432 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to select members of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:20, 25 апрели 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;Hello all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page].

This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource.

Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]].

We look forward to your participation!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:22, 14 май 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

[[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]]

Dear community members,

The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. 

You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. 

You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language.

On behalf of the CAC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:26, 22 май 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello,

The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. 

We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term:

* North America (USA and Canada)
** –
* Northern and Western Europe
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]]
* Latin America and Caribbean
** –
* Central and East Europe (CEE)
** —
* Sub-Saharan Africa
** –
* Middle East and North Africa
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]]
* East, South East Asia and Pacific (ESEAP)
** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]]
* South Asia
** –

The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term:

* [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]]
* –
* –
* –
* –

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hi everyone,

The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading.

'''What is the Wikimedia Movement Charter?'''

The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

'''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”'''

Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote.

'''Movement Charter ratification vote'''

Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta.

If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org].

On behalf of the MCDC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:45, 11 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading.

Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]].

After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further.

If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org'''].

On behalf of the CEC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:52, 25 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''.

If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:46, 8 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;U4C Special Election - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024.

The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]].

In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]].

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Movement Charter ratification voting results&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.  

As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy.

The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: 

'''Individual vote:'''

Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333).

'''Affiliates vote:'''

Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111).

'''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:'''

The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].  

With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''.

We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance.

The Charter Electoral Commission,

[[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:52, 18 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:48, 27 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now.

'''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC.

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:31, 6 августи 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC ==

Hi all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page].

This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites.

Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation!

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 23:19, 22 августи 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]].

I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026:

* North America (USA and Canada)
** Ajraddatz

The following seats were not filled during this special election:

* Latin America and Caribbean
* Central and East Europe (CEE)
* Sub-Saharan Africa
* South Asia
* The four remaining Community-At-Large seats

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]].

On behalf of the U4C and the Elections Committee,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:06, 2 сентябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board.

Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]].

When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 12:14, 3 сентябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 18:57, 27 сентябри 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted.

The following four candidates were the most voted:

# [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]]
# [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]]
# [[User:Victoria|Victoria Doronina]]
# [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]]

While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]]

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group

&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:26, 14 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:08, 16 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27601062 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC ==

Hello everyone,

The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone &lt;https://zonestamp.toolforge.org/1732896000&gt;). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: &lt;https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024&gt;.

This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation.

Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:54, 21 ноябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;
==Proposal to enable the &quot;Contribute&quot; entry point in Tajik Wikipedia==
{{Int:Hello}} Tajik Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia.

The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.

Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Tajik Wikipedia.

'''Who can access it'''

Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the &quot;Contribute&quot; icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to &quot;view contributions&quot; is also available to access the list of your contributions.

[[File:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]                             [[File:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]

For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the &quot;Contributions&quot; option unless they change it to the &quot;Contribute&quot; manually.

This feature is available in four Wikipedia (Albanian, Malayalam, Mongolian, and Tagalog). We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the &quot;Contributions&quot; entry point as default.          

We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th December 2024.

We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the &quot;Contribute&quot; entry point in your Wikipedia.

We look forward to your response soon.

Thank you!

On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Корбар:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Баҳси корбар:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 04:28, 28 ноябри 2024 (UTC)

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 22:14, 21 Январ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 Январ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== Feminism and Folklore 2025 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=26503019 --&gt;

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:49, 3 феврали 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 08:29, 22 феврали 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 марти 2025 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== An improved dashboard for the Content Translation tool ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{Int:hello}} Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device.

With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below.
[[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the &quot;For you&quot; and &quot;...More&quot; buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups (&quot;Create new pages&quot; and &quot;Expand with new sections&quot;)-one for each activity.]]
[[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]]
We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''.
Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. 

Thank you!

On behalf of the Language and Product Localization team.
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 02:56, 13 марти 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&amp;oldid=28382282 --&gt;

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрели 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! 

The most active contesters will receive prizes.

If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.
&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]])
&lt;/div&gt;

16:11, 16 апрели 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:35, 17 апрели 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Sub-referencing: User testing ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
&lt;small&gt;''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''&lt;/small&gt;

Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:

#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. 
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.

We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.

Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! &lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])&lt;/bdi&gt; 15:04, 28 апрели 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=28628657 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрели 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|баҳс]])&lt;/bdi&gt; 22:07, 15 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 15:27, 22 май 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;
:Taken into account by the community [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:38, 23 май 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 03:08, 28 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|баҳс]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&amp;oldid=28803829 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 июни 2025 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:44, 17 июни 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 июни 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:36, 26 августи 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 04:48, 9 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 13:21, 18 Январ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 Январ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:CAnanian (WMF)|C. Scott Ananian]] (Parsoid technical lead)&lt;/bdi&gt; 16:48, 18 апрели 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CAnanian (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-20_Wikipedias&amp;oldid=30424286 --&gt;</text>
      <sha1>imbus7mmir3zs5d4dvivi9a60zsfzgf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Наск</title>
    <ns>0</ns>
    <id>121816</id>
    <revision>
      <id>1468717</id>
      <parentid>1334444</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4528" sha1="ghdq77l8wce7ht8kqd3nw1a7f8bsmh5" xml:space="preserve">{{Таксон
 |image file        = Mafate Marla lentils dsc00647.jpg
 |image title       = Гунаи умумии рустанӣ
 |image descr       = Гунаи умумии рустанӣ
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |parent            = Lens
 |табақа              = Намуд
 |лотинӣ             = Lens culinaris
 |муаллиф            = [[Medik.]], 1787
 |syn               = 
*{{btname|Ervum lens|[[Wall.]]}}
*{{btname|Vicia lens|([[L.]]) [[Cosson]] &amp; [[Germ.]]}}
*{{btname|Vicia pisicarpa|[[H.Lév.]]}}
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |wikispecies       = Lens culinaris
 |commons           = Category:Lens culinaris
 |grin              = 411141
 }}

'''Наск''' ({{lang-la|Lens culinaris}}) — [[Рустаниҳо|рустаниест]] маъмул. Пояаш рост ё каме хам, баландиаш 20 – 55 см.

== Тавсифоти биологӣ ==
Баргаш майдаи мӯякдор, гулаш хурд, сафед, гулобӣ ва бунафши кабудча. Наск худ аз худ ва ба воситаи ҳашарот гардолуд мешавад. Ғилофакаш кӯтоҳи ромбшакл, ду-се (баъзан як) дон дорад. Донаш мудаввари барҷаста, андоза ва рангаш дар навъҳои гуногун ҳар хел мешавад. Аз рӯи ҳаҷми донаш наскро ба калондона (5,5 – 9 мм) ва майдадона (2 – 5,5 мм) тақсим мекунанд. Дони расидаи хушки наск аз 23 то 32% сафеда, то 60% оҳар, то 2,5% равған, аз 2,5 то 5% клечатка, витамини В1 ва В2 дорад.

== Хосияти ғизоӣ ==
Наск барои аксар мардуми Осиё манбаи асосии ғизои сафедадор аст. Ғизонокии наск баробари нон ва ҳатто гӯшт мебошад.

== Хосияти шифоӣ ==
Наскро аз қадимулайём чун рустании шифобахш мешиносанд ва истифода мебаранд. Сафедаи дони он аз сафедаи таркиби гӯшт бештар аст. Ғайр аз ин дар таркиби наск ба миқдори зиёд карбогидратҳо, намакҳои минералӣ, клетчатка вуҷуд доранд. Табибони Руми Бостон наскро барои муолиҷаи бемориҳои меъда ва асаб кор мефармуданд. Бо ҷӯшоби рақиқи он қабзияти шикамро табобат мекарданд; ҷӯшоби ғафси он давои дарунбанд маҳсуб мешуд. Бо ҷӯшоби наск ҳамчунин бемории санги гурда ва амрози ҷигарро даво мебахшиданд. 
Бино ба гуфтаи табибони халқӣ наск хусусияти поксозӣ дорад; боднок, дерҳазм аст, фишори баланди хунро паст мегардонад, боиси дидани хобҳои мушавваш мешавад. Наскро дар об ҷӯшонда бо он ғарғара кунанд, пухтани даҳон ва дарди гулӯро шифо мебахшад. Истеъмоли наск барои бемориҳои узвҳои сина, шуш, сурфа ва дарди аъзои қафаси сина даво аст. Наск – ро кӯфта бо оби карам хамир карда гузошта банданд, варами пистонро мегардонад, шири дар он шахшударо таҳлил медиҳад; агар онро бо асал хамир карда гузошта банданд, захмҳои чуқур ва фурӯрафтаро шифо мебахшад. Истеъмоли наск ба ашхоси гирифтори амрози меъда, қулинҷ, бавосир ва душвор пешобкунанда ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Леонтев В.М., Чечевина, Л., 1966; 
* Қосимов Ҷ.Қ. (ва диг.), Зироатҳои Тоҷикистон, Д., 1975; 
* Зоҳидов Ҳ., Канзи шифо, Д., 1998.

[[Гурӯҳ:Гиёҳони хӯрокӣ]]</text>
      <sha1>ghdq77l8wce7ht8kqd3nw1a7f8bsmh5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Таксономия</title>
    <ns>10</ns>
    <id>126882</id>
    <revision>
      <id>1468515</id>
      <parentid>1465352</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="754" sha1="31vwjjn648um79lyzceosss7b0r0sj3" xml:space="preserve">{{Ҷадвали новбарӣ
|ном         = Таксономия
|сарлавҳа    = [[Ранг (биология)|Рутбаҳои таксономӣ]]
|синфи_бадан = hlist
|феҳрист1 =
* [[Олам (таксономия)|Олам]]
* [[Салтанат (таксономия)|Салтанат]]
* [[Шӯъба (таксономия)| Шӯъба]]
* [[Синф (таксономия)| Синф]]
* [[Тартиб (таксономия)| Тартиб]]
* [[Оила (таксономия)| Оила]]
* [[Авлод (таксономия)| Авлод]]

|поёнӣ = 
* [[Таксономия]]
* [[Номи илмӣ]]
}}
&lt;noinclude&gt;
{{doc-end}}
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:таксономия]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>31vwjjn648um79lyzceosss7b0r0sj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468588</id>
      <parentid>1468515</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="742" sha1="qifbezc7k0jt75qmk761gl8aueijqxh" xml:space="preserve">{{Ҷадвали новбарӣ
|ном         = Таксономия
|сарлавҳа    = [[Ранг (биология)|Рутбаҳои таксономӣ]]
|синфи_бадан = hlist
|феҳрист1 =
* [[Олам (таксономия)|Олам]]
* [[Салтанат (таксономия)|Салтанат]]
* [[Тип (таксономия)| Тип]]
* [[Синф (таксономия)| Синф]]
* [[Қатор (таксономия)| Қатор]]
* [[Оила (таксономия)| Оила]]
* [[Авлод (таксономия)| Авлод]]

|поёнӣ = 
* [[Таксономия]]
* [[Номи илмӣ]]
}}
&lt;noinclude&gt;
{{doc-end}}
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:таксономия]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qifbezc7k0jt75qmk761gl8aueijqxh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Asteranae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>142202</id>
    <revision>
      <id>1468796</id>
      <parentid>1467987</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:21:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468796</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Apiales</title>
    <ns>10</ns>
    <id>142418</id>
    <revision>
      <id>1468786</id>
      <parentid>1467970</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468786</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="k2l24786apkzp8pyonuumqhdunkk5il" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asteranae|rang=Тартиб|latin=Apiales|name=Карафсгулҳо}}</text>
      <sha1>k2l24786apkzp8pyonuumqhdunkk5il</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468818</id>
      <parentid>1468786</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:59:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468818</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="lqd0u7wkeuiskw40nn49l2zw84wa5w1" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Magnoliopsida|rang=Тартиб|latin=Apiales|name=Карафсгулҳо}}</text>
      <sha1>lqd0u7wkeuiskw40nn49l2zw84wa5w1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Систематика</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147029</id>
    <revision>
      <id>1468539</id>
      <parentid>1465344</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:44:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3977" sha1="13ad1gu7bcujhubxth7fmvbwm3pjwyl" xml:space="preserve">{{таснифоти биологӣ}}
'''Система́тика''' — дар [[биология]] илмест, ки гуногунии ҳамаи [[организм]]ҳои мавҷуда ва мунқариз, муносибати байни ҳамдигарӣ ва алоқаи хешии байни гурӯҳҳои (таксонҳои) гуногуни онҳо — популятсия, [[Намуд (таксономия)|намуд]], [[Авлод (таксономия)|авлод]], [[Оила (таксономия)|оила]], [[Қатор (таксономия)|қатор]] (барои рустаниҳо ''тартиб''), [[Синф (таксономия)|синф]], [[Тип (таксономия)|тип]] (барои рустаниҳо ''шӯъба'') ва ғайраро тавсиф менамояд. Дар баъзе ҳолатҳо гурӯҳҳои таксономии иловагӣ: зероила, зерқатор, зерсинф, зертип, рӯиолам (забаролам), зеролам ва истифода бурда мешаванд.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Таксонҳо
! colspan=&quot;7&quot; |Организмҳои ҳуҷайрагӣ
|-
|Рӯиолам
| colspan=&quot;2&quot; |Тоядроӣ
| colspan=&quot;5&quot; |Ядрогӣ
|-
|Олам
| colspan=&quot;2&quot; |Дробянкаҳо
|Занбӯруғҳо
| colspan=&quot;2&quot; |Рустаниҳо
| colspan=&quot;2&quot; |Ҳайвонот
|-
|Зеролам
|Бактерияҳо
|Обзабзҳои 
кабуду сабз

оксифото-

бактерияҳо
|
|Дараҷаи
паст
|Дараҷаи 
олӣ
|Якҳуҷайрагиҳо
|Бисёрҳуҷайрагиҳо
|}

== Мақсад ва принсипҳои систематика ==
Мақсади асосии систематика бо роҳи муқоиса муайян карданиҷиҳатҳои хоси ҳар як намуд ва ҳар як таксони дарафаи нисбатан баланд ва ошкор намудани ҷиҳатҳои муштараки онҳо мебошад. Систематика ҳангоми бунёд намудани (таснифоти) пурраи олами органикӣ ба принсипҳои эволютсионӣ ва маълумоти ҳамаи илмҳои биологӣ такя мекунад. Систематика аҳамияти калони илмӣ ва амалӣ дорад. Вай баробари дар системаи олами органикӣ муайян кардани ҷойи ҳар як организм имон медиҳад, ки кас ба гуногунии мавҷудоти зинда шинос шавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}

== Адабиёт ==
&lt;!--ба тартиби алифбо--&gt;
* {{книга|автор=Шипунов А. Б. |заглавие=Основы теории систематики: Учебное пособие|ссылка=|место=М.|издательство=Открытый лицей ВЗМШ, Диалог-МГУ|год=1999|страниц=56|isbn=|ref=Шипунов}}
* {{книга|автор=Wheeler W.C. |ссылка=http://zmmu.msu.ru/files/Библиотека%20Павлинова/wheeler-2012_systematics.pdf|заглавие=Systematics. A Cours of Lectures|издательство=Wiley-Blackwell|год=2012|страниц=426|isbn=9780470671696}}

== Пайвандҳо ==
* [[:en:Introduction to Taxonomy|Введение в таксономию]] в английском Викиверситете{{ref-en}}
* [http://taxonomy.elgeran.ru/Основы_систематики Основы систематики]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://mr-1.ru/HT/system_description.htm Систематика органического мира]

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}

{{Таксономия}}
{{бахшҳои биология}}

[[Гурӯҳ:Табақабандии биологӣ]]</text>
      <sha1>13ad1gu7bcujhubxth7fmvbwm3pjwyl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468548</id>
      <parentid>1468539</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:47:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3937" sha1="5l016xqlabw57giuxz5w56ziank0p2g" xml:space="preserve">'''Систематика''' — дар [[биология]] илмест, ки гуногунии ҳамаи [[организм]]ҳои мавҷуда ва мунқариз, муносибати байни ҳамдигарӣ ва алоқаи хешии байни гурӯҳҳои (таксонҳои) гуногуни онҳо — популятсия, [[Намуд (таксономия)|намуд]], [[Авлод (таксономия)|авлод]], [[Оила (таксономия)|оила]], [[Қатор (таксономия)|қатор]] (барои рустаниҳо ''тартиб''), [[Синф (таксономия)|синф]], [[Тип (таксономия)|тип]] (барои рустаниҳо ''шӯъба'') ва ғайраро тавсиф менамояд. Дар баъзе ҳолатҳо гурӯҳҳои таксономии иловагӣ: зероила, зерқатор, зерсинф, зертип, рӯиолам (забаролам), зеролам ва истифода бурда мешаванд.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Таксонҳо
! colspan=&quot;7&quot; |Организмҳои ҳуҷайрагӣ
|-
|Рӯиолам
| colspan=&quot;2&quot; |Тоядроӣ
| colspan=&quot;5&quot; |Ядрогӣ
|-
|Олам
| colspan=&quot;2&quot; |Дробянкаҳо
|Занбӯруғҳо
| colspan=&quot;2&quot; |Рустаниҳо
| colspan=&quot;2&quot; |Ҳайвонот
|-
|Зеролам
|Бактерияҳо
|Обзабзҳои 
кабуду сабз

оксифото-

бактерияҳо
|
|Дараҷаи
паст
|Дараҷаи 
олӣ
|Якҳуҷайрагиҳо
|Бисёрҳуҷайрагиҳо
|}

== Мақсад ва принсипҳои систематика ==
Мақсади асосии систематика бо роҳи муқоиса муайян карданиҷиҳатҳои хоси ҳар як намуд ва ҳар як таксони дарафаи нисбатан баланд ва ошкор намудани ҷиҳатҳои муштараки онҳо мебошад. Систематика ҳангоми бунёд намудани (таснифоти) пурраи олами органикӣ ба принсипҳои эволютсионӣ ва маълумоти ҳамаи илмҳои биологӣ такя мекунад. Систематика аҳамияти калони илмӣ ва амалӣ дорад. Вай баробари дар системаи олами органикӣ муайян кардани ҷойи ҳар як организм имон медиҳад, ки кас ба гуногунии мавҷудоти зинда шинос шавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}

== Адабиёт ==
&lt;!--ба тартиби алифбо--&gt;
* {{книга|автор=Шипунов А. Б. |заглавие=Основы теории систематики: Учебное пособие|ссылка=|место=М.|издательство=Открытый лицей ВЗМШ, Диалог-МГУ|год=1999|страниц=56|isbn=|ref=Шипунов}}
* {{книга|автор=Wheeler W.C. |ссылка=http://zmmu.msu.ru/files/Библиотека%20Павлинова/wheeler-2012_systematics.pdf|заглавие=Systematics. A Cours of Lectures|издательство=Wiley-Blackwell|год=2012|страниц=426|isbn=9780470671696}}

== Пайвандҳо ==
* [[:en:Introduction to Taxonomy|Введение в таксономию]] в английском Викиверситете{{ref-en}}
* [http://taxonomy.elgeran.ru/Основы_систематики Основы систематики]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://mr-1.ru/HT/system_description.htm Систематика органического мира]

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}

{{Таксономия}}
{{бахшҳои биология}}

[[Гурӯҳ:Табақабандии биологӣ]]</text>
      <sha1>5l016xqlabw57giuxz5w56ziank0p2g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468688</id>
      <parentid>1468548</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4006" sha1="lu7mzjuqwkuav4xqiq77x4spjt86ktx" xml:space="preserve">'''Систематика''' — дар [[биология]] илмест, ки гуногунии ҳамаи [[организм]]ҳои мавҷуда ва мунқариз, муносибати байни ҳамдигарӣ ва алоқаи хешии байни гурӯҳҳои (таксонҳои) гуногуни онҳо — популятсия, [[Намуд (таксономия)|намуд]], [[Авлод (таксономия)|авлод]], [[Оила (таксономия)|оила]], [[Қатор (таксономия)|қатор]] (барои рустаниҳо ''тартиб''), [[Синф (таксономия)|синф]], [[Тип (таксономия)|тип]] (барои рустаниҳо ''шӯъба'') ва ғайраро тавсиф менамояд. Дар баъзе ҳолатҳо гурӯҳҳои таксономии иловагӣ: зероила, зерқатор, зерсинф, зертип, рӯиолам (забаролам), зеролам ва истифода бурда мешаванд.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Таксонҳо
! colspan=&quot;7&quot; |Организмҳои ҳуҷайрагӣ
|-
|Рӯиолам
| colspan=&quot;2&quot; |Тоядроӣ
| colspan=&quot;5&quot; |Ядрогӣ
|-
|[[Олам (таксономия)|Олам]]
| colspan=&quot;2&quot; |Дробянкаҳо
|[[Занбӯруғҳо]]
| colspan=&quot;2&quot; |[[Рустаниҳо]]
| colspan=&quot;2&quot; |[[Ҷонварон|Ҳайвонот]]
|-
|Зеролам
|[[Бактерияҳо]]
|Обзабзҳои 
кабуду сабз

оксифото-

бактерияҳо
|
|Дараҷаи
паст
|Дараҷаи 
олӣ
|Якҳуҷайрагиҳо
|Бисёрҳуҷайрагиҳо
|}

== Мақсад ва принсипҳои систематика ==
Мақсади асосии систематика бо роҳи муқоиса муайян карданиҷиҳатҳои хоси ҳар як намуд ва ҳар як таксони дарафаи нисбатан баланд ва ошкор намудани ҷиҳатҳои муштараки онҳо мебошад. Систематика ҳангоми бунёд намудани (таснифоти) пурраи олами органикӣ ба принсипҳои эволютсионӣ ва маълумоти ҳамаи илмҳои биологӣ такя мекунад. Систематика аҳамияти калони илмӣ ва амалӣ дорад. Вай баробари дар системаи олами органикӣ муайян кардани ҷойи ҳар як организм имон медиҳад, ки кас ба гуногунии мавҷудоти зинда шинос шавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}

== Адабиёт ==
&lt;!--ба тартиби алифбо--&gt;
* {{книга|автор=Шипунов А. Б. |заглавие=Основы теории систематики: Учебное пособие|ссылка=|место=М.|издательство=Открытый лицей ВЗМШ, Диалог-МГУ|год=1999|страниц=56|isbn=|ref=Шипунов}}
* {{книга|автор=Wheeler W.C. |ссылка=http://zmmu.msu.ru/files/Библиотека%20Павлинова/wheeler-2012_systematics.pdf|заглавие=Systematics. A Cours of Lectures|издательство=Wiley-Blackwell|год=2012|страниц=426|isbn=9780470671696}}

== Пайвандҳо ==
* [[:en:Introduction to Taxonomy|Введение в таксономию]] в английском Викиверситете{{ref-en}}
* [http://taxonomy.elgeran.ru/Основы_систематики Основы систематики]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://mr-1.ru/HT/system_description.htm Систематика органического мира]

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}

{{Таксономия}}
{{бахшҳои биология}}

[[Гурӯҳ:Табақабандии биологӣ]]</text>
      <sha1>lu7mzjuqwkuav4xqiq77x4spjt86ktx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Систематикаи биологӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147030</id>
    <revision>
      <id>1468740</id>
      <parentid>1467538</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:37:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Систематика]]</comment>
      <origin>1468740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Дастабандии биологӣ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>147032</id>
    <revision>
      <id>1468535</id>
      <parentid>1467932</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:41:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2560" sha1="imaouxvnw8ah5a08zo3nbx0a548ajq2" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;tright&quot; style=&quot;border-color: #F8FCFF;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;thumbinner&quot; style=&quot;width:158px;&quot;&gt;
&lt;imagemap&gt;
Акс:Biological_classification_L_Pengo_vflip.svg|150px|Табақаҳои гуногуни The various levels of the scientific classification system.
rect 100 15 225 57 [[Ҷондор (таксономия)|Ҷондор]]
rect 100 78 225 120 [[Олам (таксономия)|олам]]
rect 100 142 225 184 [[Салтанат (таксономия)|салтанат]]
rect 100 205 225 247 [[Шӯъба (таксономия)|шӯъба]]
rect 100 268 225 310 [[Синф (таксономия)|синф]]
rect 100 332 225 374 [[Тартиб (таксономия)|тартиб]]
rect 100 395 225 437 [[Оила (таксономия)|оила]]
rect 100 459 225 501 [[Авлод (таксономия)|авлод]]
rect 100 522 225 564 [[Намуд (таксономия)|намуд]]

default [[:Акс:Biological classification L Pengo vflip.svg]]
desc none
&lt;/imagemap&gt;
----
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;
{{{тавсифот|Салтанатмаротиби [[табақаи орояшинохтӣ|ҳашттабақаи орояшинохтии]] аслӣ дар {{#ifeq:{{lc:{{FULLPAGENAME}}}}|табақабанди зистӣ|табақабанди зистӣ|[[Систематика|систематика]]}}
{{#switch:{{lc:{{{таксон|{{PAGENAME}}}}}}}
|гуна = [[Авлод (биология)|Авлод]] аз як ё чанд гуна ташкил шудааст.
|авлод = [[Оила (биология)|Оила]] аз як ё чанд авлод ташкил шудааст.
|оила (биология)|оила = [[Тартиб (биология)|Тартиб]] аз як ё чанд оила ташкил шудааст.
|тартиб = [[Синф (биология)|Синф]] аз як ё чанд тартиб ташкил шудааст.
|синф = [[Шӯъба (биология)|Шӯъба]] аз як ё чанд синф ташкил шудааст.
|шӯъба = [[Салтанат (биология)|Салтанат]] аз як ё чанд шӯъба ташкил шудааст.
|салтанат = [[Олам (биология)|Олам]] саз як ё чанд салтанат ташкил шудааст.
|олам = [[Ҷондор (биология)|ҷондорон]] ба чанд олам тақсим шуда, худ ба чанд гурӯҳ тақсим шудаанд.
|#default=}} }}}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;noinclude&gt;
[[Гурӯҳ:Нақшаҳои тасвирии Википедия]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>imaouxvnw8ah5a08zo3nbx0a548ajq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468536</id>
      <parentid>1468535</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:41:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Шаблон:Дастабандиии биологӣ]] to [[Шаблон:Дастабандии биологӣ]]</comment>
      <origin>1468535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2560" sha1="imaouxvnw8ah5a08zo3nbx0a548ajq2" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;tright&quot; style=&quot;border-color: #F8FCFF;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;thumbinner&quot; style=&quot;width:158px;&quot;&gt;
&lt;imagemap&gt;
Акс:Biological_classification_L_Pengo_vflip.svg|150px|Табақаҳои гуногуни The various levels of the scientific classification system.
rect 100 15 225 57 [[Ҷондор (таксономия)|Ҷондор]]
rect 100 78 225 120 [[Олам (таксономия)|олам]]
rect 100 142 225 184 [[Салтанат (таксономия)|салтанат]]
rect 100 205 225 247 [[Шӯъба (таксономия)|шӯъба]]
rect 100 268 225 310 [[Синф (таксономия)|синф]]
rect 100 332 225 374 [[Тартиб (таксономия)|тартиб]]
rect 100 395 225 437 [[Оила (таксономия)|оила]]
rect 100 459 225 501 [[Авлод (таксономия)|авлод]]
rect 100 522 225 564 [[Намуд (таксономия)|намуд]]

default [[:Акс:Biological classification L Pengo vflip.svg]]
desc none
&lt;/imagemap&gt;
----
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;
{{{тавсифот|Салтанатмаротиби [[табақаи орояшинохтӣ|ҳашттабақаи орояшинохтии]] аслӣ дар {{#ifeq:{{lc:{{FULLPAGENAME}}}}|табақабанди зистӣ|табақабанди зистӣ|[[Систематика|систематика]]}}
{{#switch:{{lc:{{{таксон|{{PAGENAME}}}}}}}
|гуна = [[Авлод (биология)|Авлод]] аз як ё чанд гуна ташкил шудааст.
|авлод = [[Оила (биология)|Оила]] аз як ё чанд авлод ташкил шудааст.
|оила (биология)|оила = [[Тартиб (биология)|Тартиб]] аз як ё чанд оила ташкил шудааст.
|тартиб = [[Синф (биология)|Синф]] аз як ё чанд тартиб ташкил шудааст.
|синф = [[Шӯъба (биология)|Шӯъба]] аз як ё чанд синф ташкил шудааст.
|шӯъба = [[Салтанат (биология)|Салтанат]] аз як ё чанд шӯъба ташкил шудааст.
|салтанат = [[Олам (биология)|Олам]] саз як ё чанд салтанат ташкил шудааст.
|олам = [[Ҷондор (биология)|ҷондорон]] ба чанд олам тақсим шуда, худ ба чанд гурӯҳ тақсим шудаанд.
|#default=}} }}}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;noinclude&gt;
[[Гурӯҳ:Нақшаҳои тасвирии Википедия]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>imaouxvnw8ah5a08zo3nbx0a548ajq2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468628</id>
      <parentid>1468536</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:50:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2554" sha1="hk9z2ptk52r7jty5hm8ipgm9up5xogv" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;tright&quot; style=&quot;border-color: #F8FCFF;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;thumbinner&quot; style=&quot;width:158px;&quot;&gt;
&lt;imagemap&gt;
Акс:Biological_classification_L_Pengo_vflip.svg|150px|Табақаҳои гуногуни The various levels of the scientific classification system.
rect 100 15 225 57 [[Ҷондор (таксономия)|Ҷондор]]
rect 100 78 225 120 [[Олам (таксономия)|олам]]
rect 100 142 225 184 [[Салтанат (таксономия)|салтанат]]
rect 100 205 225 247 [[Тип (таксономия)|шӯъба]]
rect 100 268 225 310 [[Синф (таксономия)|синф]]
rect 100 332 225 374 [[Қатор (таксономия)|тартиб]]
rect 100 395 225 437 [[Оила (таксономия)|оила]]
rect 100 459 225 501 [[Авлод (таксономия)|авлод]]
rect 100 522 225 564 [[Намуд (таксономия)|намуд]]

default [[:Акс:Biological classification L Pengo vflip.svg]]
desc none
&lt;/imagemap&gt;
----
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;
{{{тавсифот|Салтанатмаротиби [[табақаи орояшинохтӣ|ҳашттабақаи орояшинохтии]] аслӣ дар {{#ifeq:{{lc:{{FULLPAGENAME}}}}|табақабанди зистӣ|табақабанди зистӣ|[[Систематика|систематика]]}}
{{#switch:{{lc:{{{таксон|{{PAGENAME}}}}}}}
|гуна = [[Авлод (биология)|Авлод]] аз як ё чанд гуна ташкил шудааст.
|авлод = [[Оила (биология)|Оила]] аз як ё чанд авлод ташкил шудааст.
|оила (биология)|оила = [[Тартиб (биология)|Тартиб]] аз як ё чанд оила ташкил шудааст.
|тартиб = [[Синф (биология)|Синф]] аз як ё чанд тартиб ташкил шудааст.
|синф = [[Шӯъба (биология)|Шӯъба]] аз як ё чанд синф ташкил шудааст.
|шӯъба = [[Салтанат (биология)|Салтанат]] аз як ё чанд шӯъба ташкил шудааст.
|салтанат = [[Олам (биология)|Олам]] саз як ё чанд салтанат ташкил шудааст.
|олам = [[Ҷондор (биология)|ҷондорон]] ба чанд олам тақсим шуда, худ ба чанд гурӯҳ тақсим шудаанд.
|#default=}} }}}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;noinclude&gt;
[[Гурӯҳ:Нақшаҳои тасвирии Википедия]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>hk9z2ptk52r7jty5hm8ipgm9up5xogv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468641</id>
      <parentid>1468628</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:03:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2395" sha1="ewsvh7llxdkrl0v9993pbauis2vr15w" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;tright&quot; style=&quot;border-color: #F8FCFF;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;thumbinner&quot; style=&quot;width:158px;&quot;&gt;
&lt;imagemap&gt;
Акс:Biological_classification_L_Pengo_vflip.svg|150px|Табақаҳои гуногуни The various levels of the scientific classification system.
rect 100 15 225 57 [[Ҷондор (таксономия)|Ҷондор]]
rect 100 78 225 120 [[Олам (таксономия)|олам]]
rect 100 142 225 184 [[Салтанат (таксономия)|салтанат]]
rect 100 205 225 247 [[Тип (таксономия)|шӯъба]]
rect 100 268 225 310 [[Синф (таксономия)|синф]]
rect 100 332 225 374 [[Қатор (таксономия)|тартиб]]
rect 100 395 225 437 [[Оила (таксономия)|оила]]
rect 100 459 225 501 [[Авлод (таксономия)|авлод]]
rect 100 522 225 564 [[Намуд (таксономия)|намуд]]

default [[:Акс:Biological classification L Pengo vflip.svg]]
desc none
&lt;/imagemap&gt;
----
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;
{{{тавсифот|Табақаҳои асосии [[Таксономия|дастабандии биологӣ]]|
{{#switch:{{lc:{{{таксон|{{PAGENAME}}}}}}}
|намуд = [[Авлод (таксономия)|Авлод]] аз як ё чанд [[Намуд (таксономия)|намуд]] ташкил шудааст.
|авлод = [[Оила (таксономия)|Оила]] аз як ё чанд авлод ташкил шудааст.
|оила |оила = [[Қатор (таксономия)|Қатор]] аз як ё чанд оила ташкил шудааст.
|тартиб = [[Синф (биология)|Синф]] аз як ё чанд тартиб ташкил шудааст.
|синф = [[Тип (таксономия)|Тип]] аз як ё чанд синф ташкил шудааст.
|шӯъба = [[Салтанат (таксономия)|Салтанат]] аз як ё чанд шӯъба ташкил шудааст.
|салтанат = [[Олам (таксономия)|Олам]] саз як ё чанд салтанат ташкил шудааст.
|олам = [[Ҷондор (биология)|ҷондорон]] ба чанд олам тақсим шуда, худ ба чанд гурӯҳ тақсим шудаанд.
|#default=}} }}}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;noinclude&gt;
[[Гурӯҳ:Нақшаҳои тасвирии Википедия]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ewsvh7llxdkrl0v9993pbauis2vr15w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468687</id>
      <parentid>1468641</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="fb88b9w0ob3nfdoc9l5l4lakgf9tiqt" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;tright&quot; style=&quot;border-color: #F8FCFF;&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;thumbinner&quot; style=&quot;width:158px;&quot;&gt;
&lt;imagemap&gt;
Акс:Biological_classification_L_Pengo_vflip.svg|150px|Табақаҳои гуногуни The various levels of the scientific classification system.
rect 100 15 225 57 [[Ҷондор (таксономия)|Ҷондор]]
rect 100 78 225 120 [[Олам (таксономия)|олам]]
rect 100 142 225 184 [[Салтанат (таксономия)|салтанат]]
rect 100 205 225 247 [[Шӯъба (таксономия)|шӯъба]]
rect 100 268 225 310 [[Синф (таксономия)|синф]]
rect 100 332 225 374 [[Тартиб (таксономия)|тартиб]]
rect 100 395 225 437 [[Оила (таксономия)|оила]]
rect 100 459 225 501 [[Авлод (таксономия)|авлод]]
rect 100 522 225 564 [[Намуд (таксономия)|намуд]]

default [[:Акс:Biological classification L Pengo vflip.svg]]
desc none
&lt;/imagemap&gt;
----
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;
{{{caption|Табақаҳои асосии [[дастабандии биологӣ]]|
{{#switch:{{lc:{{{таксон|{{PAGENAME}}}}}}}
|гуна = [[Авлод (биология)|Авлод]] аз як ё чанд гуна ташкил шудааст.
|авлод = [[Оила (биология)|Оила]] аз як ё чанд авлод ташкил шудааст.
|оила (биология)|оила = [[Тартиб (биология)|Тартиб]] аз як ё чанд оила ташкил шудааст.
|тартиб = [[Синф (биология)|Синф]] аз як ё чанд тартиб ташкил шудааст.
|синф = [[Шӯъба (биология)|Шӯъба]] аз як ё чанд синф ташкил шудааст.
|шӯъба = [[Салтанат (биология)|Салтанат]] аз як ё чанд шӯъба ташкил шудааст.
|салтанат = [[Олам (биология)|Олам]] саз як ё чанд салтанат ташкил шудааст.
|олам = [[Ҷондор (биология)|ҷондорон]] ба чанд олам тақсим шуда, худ ба чанд гурӯҳ тақсим шудаанд.
|#default=}} }}}&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;noinclude&gt;
[[Гурӯҳ:Нақшаҳои тасвирии Википедия]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fb88b9w0ob3nfdoc9l5l4lakgf9tiqt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Вирусҳо</title>
    <ns>14</ns>
    <id>147799</id>
    <revision>
      <id>1468748</id>
      <parentid>871177</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="r45krc2l47yjo1xnq1hfnyqpwdg8px3" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Вирусология]]</text>
      <sha1>r45krc2l47yjo1xnq1hfnyqpwdg8px3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Растаниҳои доруворӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>147974</id>
    <revision>
      <id>1468828</id>
      <parentid>877410</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:29:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ]]</comment>
      <origin>1468828</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Агава</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148341</id>
    <revision>
      <id>1468498</id>
      <parentid>1334320</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2006" sha1="4hpnwtnfnhm5po3lihvpfpld7xidbkq" xml:space="preserve">{{Таксон
| image file        = Agave deserti rosette.jpg
| image title       = Agave deserti
| image descr       = ''[[Agave deserti]]''
| салтанат          = Рустаниҳо
| табақа            = Авлод
| лотинӣ            = Agave
| муаллиф           = [[L.]], 1753
 |syn               = &lt;center&gt;[[#Синонимы|См. текст]] 
 |children name     = Виды
| children =&lt;center&gt;[[#Виды|См. текст]]  
| typus             = {{bt-latrus|Agave americana|aut=L., 1753|txt=&lt;ref name=&quot;ING&quot;&gt;{{ING|Agave}}&lt;/ref&gt;|Агава американская}}
}}
'''Агава''' ({{lang-la|Agave}}) —  як [[Авлод (таксономия)|авлод]]и [[Рустаниҳо|рустани]]ест бо пояи кӯтоҳ ва баргҳои ғафси хордор. Баъди 6 – 15 сол гул мекунад. Гулпояаш дароз (то 12 м), сергул (то 17 ҳазор гул дорад). Пас аз расидани ҳосил қисми рӯизаминии агава мемирад (дар баъзе намудҳо аз реша рустании нав месабзад). Дар [[Мексика]] зиёда аз 300 намуди агаваи худрӯй дучор меояд. Ба [[Аврупо]] агава баъди кашфи [[Америка]] оварда шудааст. Хусусан агаваи америкоӣ маъмул аст. Онро барои ороиши кӯчаю хиёбонҳо мепарваранд. Аз барги агава ресмонҳои гуногун, аз партовҳояш коғаз истеҳсол мекунанд. Нӯшокиҳои спиртии пуаке, текила, маскал аз афшураи агаваи сиёҳтоб тайёр карда мешаванд. Аз решаи баъзе намудҳои агава доруҳои гормонӣ истеҳсол менамоянд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Агава|1}}</text>
      <sha1>4hpnwtnfnhm5po3lihvpfpld7xidbkq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468499</id>
      <parentid>1468498</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1781" sha1="g5bnm43fpw3c6nuwrwcqf3e7lu31k6n" xml:space="preserve">{{Таксон
| image file        = Agave deserti rosette.jpg
| image title       = Agave deserti
| image descr       = ''[[Agave deserti]]''
| салтанат          = Рустаниҳо
| табақа            = Авлод
| лотинӣ            = Agave
| муаллиф           = [[L.]], 1753
 |syn               = &lt;center&gt;[[#Синонимы|См. текст]] 
}}
'''Агава''' ({{lang-la|Agave}}) —  як [[Авлод (таксономия)|авлод]]и [[Рустаниҳо|рустани]]ест бо пояи кӯтоҳ ва баргҳои ғафси хордор. Баъди 6 – 15 сол гул мекунад. Гулпояаш дароз (то 12 м), сергул (то 17 ҳазор гул дорад). Пас аз расидани ҳосил қисми рӯизаминии агава мемирад (дар баъзе намудҳо аз реша рустании нав месабзад). Дар [[Мексика]] зиёда аз 300 намуди агаваи худрӯй дучор меояд. Ба [[Аврупо]] агава баъди кашфи [[Америка]] оварда шудааст. Хусусан агаваи америкоӣ маъмул аст. Онро барои ороиши кӯчаю хиёбонҳо мепарваранд. Аз барги агава ресмонҳои гуногун, аз партовҳояш коғаз истеҳсол мекунанд. Нӯшокиҳои спиртии пуаке, текила, маскал аз афшураи агаваи сиёҳтоб тайёр карда мешаванд. Аз решаи баъзе намудҳои агава доруҳои гормонӣ истеҳсол менамоянд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Агава|1}}</text>
      <sha1>g5bnm43fpw3c6nuwrwcqf3e7lu31k6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468503</id>
      <parentid>1468499</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:33:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1791" sha1="8m4ecvarxl3hcnakue2v7404210neck" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир            = Agave shawii 1.jpg
| тавсифи тасвир    = Агаваи Шо
| салтанат          = Рустаниҳо
| волид             = Agavoideae
| табақа            = Авлод
| лотинӣ            = Agave
| муаллиф           = [[L.]], 1753
 |syn               = &lt;center&gt;[[#Синонимы|См. текст]] 
}}
'''Агава''' ({{lang-la|Agave}}) —  як [[Авлод (таксономия)|авлод]]и [[Рустаниҳо|рустани]]ест бо пояи кӯтоҳ ва баргҳои ғафси хордор. Баъди 6 – 15 сол гул мекунад. Гулпояаш дароз (то 12 м), сергул (то 17 ҳазор гул дорад). Пас аз расидани ҳосил қисми рӯизаминии агава мемирад (дар баъзе намудҳо аз реша рустании нав месабзад). Дар [[Мексика]] зиёда аз 300 намуди агаваи худрӯй дучор меояд. Ба [[Аврупо]] агава баъди кашфи [[Америка]] оварда шудааст. Хусусан агаваи америкоӣ маъмул аст. Онро барои ороиши кӯчаю хиёбонҳо мепарваранд. Аз барги агава ресмонҳои гуногун, аз партовҳояш коғаз истеҳсол мекунанд. Нӯшокиҳои спиртии пуаке, текила, маскал аз афшураи агаваи сиёҳтоб тайёр карда мешаванд. Аз решаи баъзе намудҳои агава доруҳои гормонӣ истеҳсол менамоянд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Агава|1}}</text>
      <sha1>8m4ecvarxl3hcnakue2v7404210neck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Адан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149077</id>
    <revision>
      <id>1468140</id>
      <parentid>1211743</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T12:49:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2945" sha1="hd856rcyczhvztmaocva87gtjx78z8z" xml:space="preserve">'''Адан''' — шаҳр дар [[Яман]]. Бандари асосии [[Баҳри Араб]] дар назди гулӯгоҳи [[Бобулмандаб]]. Маркази маъмурии музофоти Адан. Аҳолиаш 863 ҳазор нафар (2026). Бандари транзитӣ ва бо сӯзишворӣ пур кардани киштиҳо. Фурудгоҳи аҳамияти байналхалқӣ дорад. Таърихаш ба ҳазорсолаи якуми то милод мерасад. Адан яке аз марказҳои бузурги тиҷоратӣ ба ҳисоб рафта, дар ҳайати давлатҳои ҷануби [[Арабистони қадим]] дохил буд. Дар садаи VII дар ҳайати давлатҳои мухталифи мусулмонии [[Арабистон]] қарор дошта, аз садаи XV зери тасарруфи [[Имперотурии Усмонӣ]] буд. Соли 1839 [[Англия]] онро забт намуда, ҳамчун пойгоҳи ҳарбии баҳрӣ ва баъдтар ҳарбии ҳавоӣ ба мақсади васеъ кардани мулкҳои худ дар Арабистони ҷанубу ғарбӣ ва Шарқи Миёна истифода кард (то соли 1967). Соли 1963 Адан ба ҳайати [[Федератсияи Арабистони Ҷанубӣ]] дохил карда шуд. Соли 1967, баъди ғалабаи инқилоби озодихоҳии миллӣ қӯшунҳои инглисро аз Адан берун карданд. Солҳои 1967–90 пойтахти [[Ҷумҳурии Демократии Халқии Яман|Ҷумҳурии Халқии Ямани Ҷанубӣ]] буд. Аз соли 1990 дар ҳайати [[Яман|Ҷумҳурии Яман]] мебошад. Адан аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ ва пешрафти иқтисодӣ дар мамлакат ҷойи дуюмро ишғол мекунад. Корхонаҳои софкории нафт, таъмири киштиҳо, истеҳсоли пластмасса, иттиҳодияҳои истеҳсоли матоъҳои пахтагӣ ва коркарди тамоку дорад. Қисми қадимии шаҳр дорои кӯчаҳои танг ва биноҳои паст аст. Дар Адан донишгоҳ, осорхонаи таърихӣ ва театр мавҷуданд. Ёдгориҳои таърихии Адан: [[Қалъаи Сир]] (асри 5) ва иншооти бузурги Ас-Сахариг (асри 5), ки обҳои боронро дар худ ҷамъ намуда шаҳрро аз обхезӣ эмин медорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ||1}}

[[Гурӯҳ:Шаҳрҳо]]
[[Гурӯҳ:Алифбо аз рӯи Ҷумҳурии Яман]]</text>
      <sha1>hd856rcyczhvztmaocva87gtjx78z8z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сесар Фалетти</title>
    <ns>0</ns>
    <id>159422</id>
    <revision>
      <id>1468525</id>
      <parentid>1209432</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Сезар Фалетти]] to [[Сесар Фалетти]]</comment>
      <origin>1209432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2751" sha1="3c0d9wsl1tpddnfgrgb0jygjqhxaky3" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Сезар Фалетти
 |акс = 
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = 
 |номи_пурра = Сезар Фалетти&lt;br&gt;(César Falletti)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |таърихи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|df=yes|1992|12|2}}
 |макони_таваллуд = [[Артигас]], [[Уругвай]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Uruguay|Uruguay]], [[:en:Artigas|Artigas]]&lt;/ref&gt;
 |таърихи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{қад|m=1.70|precision=0}}
 |мавқеъ = {{afp|MF}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Италия}} [[Болона]][[:en:Bologna F.C.|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |рақам = 21

 |солҳои_ҷавонӣ1 = –2012
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Уругвай}} [[К.А. Серро|Серро]][[:en:C.A. Cerro|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]

 |солҳо1 = 2012–2013
 |бошгоҳҳо1 = CA Cerro[[:en:CA Cerro|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 39
 |голҳо1 = 5
 |солҳо2 = 2013–2017
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Италия}} [[Тернана Калчо|Тернана]][[:en:Ternana Calcio|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 124
 |голҳо2 = 17
 |солҳо3 = 2017–
 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Италия}} [[Болона]][[:en:Bologna F.C.|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 0
 |голҳо3 = 0

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Сезар Фалетти''' ({{lang-es|''César Falletti''}}; [[2 декабр]]и [[1992]], [[Артигас]], [[Уругвай]]) —  футболбози [[уругвай]]ӣ, {{afp|mf}}.&lt;ref&gt;[[:en:Cesar Falletti|Cesar Falletti]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони 2 декабр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1992]]
[[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cerro]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тернана Калчо]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Болона]]


{{Uruguay-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>3c0d9wsl1tpddnfgrgb0jygjqhxaky3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468531</id>
      <parentid>1468525</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:25:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4522" sha1="9pwwltd3tlrmc6lte16u590ro8xai7h" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Сесар Фалетти
 |акс = 
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = 
 |номи_пурра = Сесар Фалетти&lt;br&gt;(César Falletti)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |таърихи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|df=yes|1992|12|2}}
 |макони_таваллуд = [[Артигас]], [[Уругвай]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Uruguay|Uruguay]], [[:en:Artigas|Artigas]]&lt;/ref&gt;
 |таърихи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{қад|m=1.74|precision=0}}
 |мавқеъ = {{afp|MF}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Италия}} [[Мантова (бошгоҳи футбол)|Мантова]]
 |рақам = 18

 |солҳои_ҷавонӣ1 = –2012
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Серро (бошгоҳи футбол)|Серро]]

 |солҳо1 = 2012–2013
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Серро (бошгоҳи футбол)|Серро]]
 |баромадҳо1 = 39
 |голҳо1 = 5
 |солҳо2 = 2013–2017
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Италия}} [[Тернана Калчо|Тернана]][[:en:Ternana Calcio|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 124
 |голҳо2 = 17
 |солҳо3 = 2017–2022
 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Италия}} [[Болония (бошгоҳи футбол)|Болония]]
 |баромадҳо3 = 13
 |голҳо3 = 1
 |солҳо4 = 2018–2019
 |бошгоҳҳо4 = {{кироя}} {{расми парчам|Италия}} [[Палермо (бошгоҳи футбол)|Палермо]]
 |баромадҳо4 = 32
 |голҳо4 = 4
|солҳо5 = 2019–2020
 |бошгоҳҳо5 = {{кироя}} {{расми парчам|Мексика}} [[Тихуана (бошгоҳи футбол)|Тихуана]]
 |баромадҳо5 = 8
 |голҳо5 = 0
 |солҳо6 = 2020–2022
 |бошгоҳҳо6 = {{кироя}} {{расми парчам|Италия}} [[Тернана (бошгоҳи футбол)|Тернана]]
 |баромадҳо6 = 52
 |голҳо6 = 25
 |солҳо7 = 2022–2024
 |бошгоҳҳо7 = {{расми парчам|Италия}} [[Тернана (бошгоҳи футбол)|Тернана]]
 |баромадҳо7 = 51
 |голҳо7 = 4
 |солҳо8 = 2024–2025
 |бошгоҳҳо8 = {{расми парчам|Италия}} [[Кремонезе (бошгоҳи футбол)|Кремонезе]]
 |баромадҳо8 = 19
 |голҳо8 = 1
 |солҳо9 = 2024–2025
 |бошгоҳҳо9 = {{кироя}} {{расми парчам|Италия}} [[Бари (бошгоҳи футбол)|Бари]]
 |баромадҳо9 = 27
 |голҳо9 = 1
 |солҳо10 = 2025–{{Т.ҳ.}}
 |бошгоҳҳо10 = {{кироя}} {{расми парчам|Италия}} [[Мантова (бошгоҳи футбол)|Мантова]]
 |баромадҳо10 = 7
 |голҳо10 = 0

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Сесар Фалетти''' ({{lang-es|''César Falletti''}}; [[2 декабр]]и [[1992]], [[Артигас]], [[Уругвай]]) —  футболбози [[уругвай]]ӣ, {{afp|mf}}.&lt;ref&gt;[[:en:Cesar Falletti|Cesar Falletti]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

[[Гурӯҳ:Зодагони 2 декабр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1992]]
[[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Серро»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Тернана»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Болония»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Палермо»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Тихуана»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Кремонезе»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Бари»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Монтова»]]</text>
      <sha1>9pwwltd3tlrmc6lte16u590ro8xai7h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Андони Субисаррета</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163323</id>
    <revision>
      <id>1468610</id>
      <parentid>1145453</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Андони Зубисаррета]] to [[Андони Субисаррета]]</comment>
      <origin>1145453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5049" sha1="74z44lb9qjd0hrir7jzbtjrurz1iqld" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Андони Зубисаррета
 |акс = Andoni Zubizarreta.jpg
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = Zubizarreta in 1996
 |номи_пурра = Андони Зубисаррета Уррета&lt;br&gt;(Andoni Zubizarreta Urreta)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1961|10|23|df=y}}
 |макони_таваллуд = [[Витория Гастеис]], [[Испания]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Spain|Spain]], [[:en:Vitoria-Gasteiz|Vitoria-Gasteiz]]&lt;/ref&gt;
 |санаи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{convert|1.87|m|ftin|abbr=on}}
 |мавқеъ = {{afp|GK}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = 
 |рақам =

 |солҳои_ҷавонӣ1 = 1976–1978
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = UD Aretxabaleta[[:en:UD Aretxabaleta|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |солҳои_ҷавонӣ2 = 1978–1979
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ2 = {{расми парчам|Испания}} [[Депортиво Алавес|Алавес]][[:en:Deportivo Alavés|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]

 |солҳо1 = 1979–1980
 |бошгоҳҳо1 = Deportivo Alavés B[[:en:Deportivo Alavés B|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 
 |голҳо1 = 
 |солҳо2 = 1980–1981
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Испания}} [[Депортиво Алавес|Алавес]][[:en:Deportivo Alavés|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 0
 |голҳо2 = 0
 |солҳо3 = 1981
 |бошгоҳҳо3 = Bilbao Athletic[[:en:Bilbao Athletic|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 7
 |голҳо3 = 0
 |солҳо4 = 1981–1986
 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Испания}} [[Атлетик Билбао]][[:en:Athletic Bilbao|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо4 = 169
 |голҳо4 = 0
 |солҳо5 = 1986–1994
 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо5 = 301
 |голҳо5 = 0
 |солҳо6 = 1994–1998
 |бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Испания}} [[Валенсия]][[:en:Valencia CF|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо6 = 152
 |голҳо6 = 0

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 629
 |голҳои_умумӣ = 0

 |солҳои_миллӣ1 = 1979–1980
 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол то|18|Spain}}[[:en:Spain national under-18 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ1 = 12
 |голҳои_миллӣ1 = 0
 |солҳои_миллӣ2 = 1981
 |дастаи_миллӣ2 = {{Футбол то|19|Spain}}[[:en:Spain national under-19 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ2 = 1
 |голҳои_миллӣ2 = 0
 |солҳои_миллӣ3 = 1979–1984
 |дастаи_миллӣ3 = {{Футбол то|21|Spain}}[[:en:Spain national under-21 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ3 = 17
 |голҳои_миллӣ3 = 0
 |солҳои_миллӣ4 = 1984
 |дастаи_миллӣ4 = Spain national amateur football team[[:en:Spain national amateur football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ4 = 1
 |голҳои_миллӣ4 = 0
 |солҳои_миллӣ5 = 1985–1998
 |дастаи_миллӣ5 = {{Футбол|Spain}}[[:en:Spain national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ5 = 126
 |голҳои_миллӣ5 = 0

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Андони Зубисаррета Уррета''' ({{lang-es|''Andoni Zubizarreta Urreta''}}; [[23 октябр]]и [[1961]], [[Витория Гастеис]], [[Испания]]) —  футболбози [[Испания|испанӣ]], {{afp|gk}}.&lt;ref&gt;[[:en:Andoni Zubizarreta|Andoni Zubizarreta]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони 23 октябр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1961]]
[[Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportivo Alavés B]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Алавес]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Bilbao Athletic]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Атлетик Билбао]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Валенсия]]


{{Spain-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>74z44lb9qjd0hrir7jzbtjrurz1iqld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хоакин (футболбоз)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163337</id>
    <revision>
      <id>1468554</id>
      <parentid>1162250</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Хуаким (футболбоз)]] to [[Хоакин (футболбоз)]]</comment>
      <origin>1162250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4540" sha1="9ov6sf2w1bs2uu2fwf1tr8sxcjepe8r" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Хуаким 
 |акс = Joaquín Sánchez Rodríguez VCF.jpg
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = Joaquín as a [[Valencia CF|Valencia]] player (2010)
 |номи_пурра = Хуаким Санчес Родригес&lt;br&gt;(Joaquín Sánchez Rodríguez)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1981|7|21|df=y}}
 |макони_таваллуд = [[Эл Пуэрто Де Санта Мария]], [[Испания]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Spain|Spain]], [[:en:El Puerto de Santa María|El Puerto de Santa María]]&lt;/ref&gt;
 |санаи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{қад|m=1.79}}
 |мавқеъ = {{afp|WG}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Испания}} [[Реал Бетис]][[:en:Real Betis|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |рақам = 17

 |солҳои_ҷавонӣ1 = 1994–1999
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Испания}} [[Реал Бетис]][[:en:Real Betis|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]

 |солҳо1 = 1999–2000
 |бошгоҳҳо1 = Real Betis B[[:en:Real Betis B|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 27
 |голҳо1 = 2
 |солҳо2 = 2000–2006
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Испания}} [[Реал Бетис]][[:en:Real Betis|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 218
 |голҳо2 = 31
 |солҳо3 = 2006–2011
 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Испания}} [[Валенсия]][[:en:Valencia CF|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 158
 |голҳо3 = 18
 |солҳо4 = 2011–2013
 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Испания}} [[Малага (бошгоҳи футбол)|Малага]][[:en:Málaga CF|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо4 = 57
 |голҳо4 = 6
 |солҳо5 = 2013–2015
 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Италия}} [[Форентина (бошгоҳи футбол)|Форентина]][[:en:ACF Fiorentina|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо5 = 49
 |голҳо5 = 4
 |солҳо6 = 2015–
 |бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Испания}} [[Реал Бетис]][[:en:Real Betis|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо6 = 58
 |голҳо6 = 4

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |солҳои_миллӣ1 = 1999–2000
 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол то|18|Spain}}[[:en:Spain national under-18 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ1 = 4
 |голҳои_миллӣ1 = 0
 |солҳои_миллӣ2 = 2001
 |дастаи_миллӣ2 = {{Футбол то|21|Spain}}[[:en:Spain national under-21 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ2 = 7
 |голҳои_миллӣ2 = 0
 |солҳои_миллӣ3 = 2002–2007
 |дастаи_миллӣ3 = {{Футбол|Spain}}[[:en:Spain national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ3 = 51
 |голҳои_миллӣ3 = 4

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 18:53, 27 May 2017 (UTC)
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Хуаким Санчес Родригес''' ({{lang-es|''Joaquín Sánchez Rodríguez''}}; [[21 июл]]и [[1981]], [[Эл Пуэрто Де Санта Мария]], [[Испания]]) —  футболбози [[Испания|испанӣ]], {{afp|wg}}.&lt;ref&gt;[[:en:Joaquín (footballer)|Joaquín (footballer)]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони 21 июл]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1981]]
[[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Real Betis B]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Реал Бетис]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Валенсия]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Малага]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Форентина]]


{{Spain-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>9ov6sf2w1bs2uu2fwf1tr8sxcjepe8r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вашингтон (шаҳр)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205610</id>
    <revision>
      <id>1468478</id>
      <parentid>1402164</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:05:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6147" sha1="tv50fwhmuwo769vhg3ih59ao0aedvp1" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Вашингтон}}
{{МА
|name        = Вашингтон |
|photo       =  WashMonument WhiteHouse.jpg|
|nick        = Ҳавза|
|flag        = Flag of Washington, D.C.svg|
|seal        = Seal-DC.png|
|state       =  |
|county      = [[Ҳавзаи федералии Колумбия]] |
|area        = 177.0 км²
|date        = [[1790]]|
|lati        = 38°53′42.4″ C|
|long         = 77°02′12.0″ З |
|code        = 202|
|mayor       = Энтони Уильямс|
|population  = 550,5 ([[2005]])|
|pop-total   = 4,796 млн.|
|time-zone   = Шарқӣ ([[EST]])|
|Gr          = −5|
|map         = Washington on map.PNG
}}
'''Вашингтон''' ({{lang-en|Washington, D.C.}}, &lt;small&gt;АОБ:&lt;/small&gt; {{IPA|[ˈwɑʃɪŋtən ˌdiː ˌsiː]}}) — шаҳр, пойтахти ИМА. Дар шарқи мамлакат, поёноби дарёи Потомак, дар резишгоҳи д. Анакостиа ба он воқеъ аст. Мансуби округи махсуси федералии Колумбия. Аҳолиаш 632,3 ҳазор нафар; бо атрофаш (иёлоти Мэриленду Вирҷиния) 5,4 млн нафар, дар агломератсия бо Балтимор — 8,1 млн нафар (2013). Қариб аз 2/3 ҳиссаи аҳолии пойтахтро африқоиёни амрикоӣ ташкил медиҳанд.

== Иқтисод ==
Шабакаи бузурги нақлиётӣ, бандари дарёӣ, ду аэропорти байналмилалӣ (Даллес ва Балтимор — Вашингтон), аэропорти миллии ба номи Р. Рейган ва 5 шоҳроҳи р. о. дорад. Соли 1792 бунёд ёфта, ба шарафи нахустин президенти ИМА Ҷ. Вашингтон чунин номгузорӣ шудааст. Аз соли 1800 пойтахти ИМА. Дар давраи ҷанги Англияву Амрико (1812-14) хароб шуда, аз нав бунёд гардид. Аз соли 1975 ба худидоракунии маҳаллӣ гузашт. Қисми зиёди аҳолӣ дар муассисаҳои давлатӣ, соҳаи савдо, инчунин дар қароргоҳҳои ташкилотҳои байналмилалие, ки дар Вашингтон ҷойгиранд (Бонки умумиҷаҳонӣ, Фонди байналмилалии асъор, Ташкилоти давлатҳои Амрико) ва қароргоҳҳои ширкатҳои асосии Амрико дар музофоти Вашингтон (дар иёлоти Мэриленд ва Вирҷиния) кор мекунанд. Соҳаи дуюми афзалиятноки иқтисодии Вашингтон туризм мебошад (соле 18 млн сайёҳ меояд, меҳмонхонаҳои бисёр дорад). Дар Вашингтон анҷуману конференсияҳо баргузор мегарданд. Соҳаҳои асосии саноат: полиграфия, хӯрокворӣ, дар музофоти шаҳр корхонаҳои ракетасозӣ, дорусозӣ ва ғ. ҷойгир шудаанд. Дар Вашингтон қароргоҳи президент — Қасри Сафед ва бинои Конгресс — Капитолий, департаментҳои давлатӣ, дар маҳалли наздишаҳрии Арлингтон Вазорати дифоъ — Пентагон ва қабристони миллии Арлингтон, дар Ленгли бинои Идораи марказии ҷосусии ИМА воқеанд. Вашингтон аз шабакаи зиёди хиёбонҳои росту васеъ, ки ба бинои Капитолий мепайванданд, иборат аст. Кӯчабоғи васеи Молл бинои Капитолийро бо Қасри Сафед пайваст месозад. 

Шаҳрро хиёбону боғҳои бисёр ва муҷассамаҳои хотиравии [[Ҷорҷ Вашингтон]], А. Линколн, Т. Ҷефферсон, У. Х. Тафту оро медиҳанд. Дар қисми шимолу ғарбии шаҳр биноҳои давлатӣ ва дар ҷанубу ғарбиаш бандари дарёӣ ва анборҳо мавҷуданд. Манзилҳои ходимони хурд ва зангиҳо дар қисми шимолу шарқӣ ва ҷанубу шарқӣ ҷой гирифтаанд. Дар маҳалҳои сабзазори наздишаҳрӣ коллеҷу виллаҳо (кушкҳо) воқеанд. Вашингтон Академияи илмҳои миллӣ, 5 донишгоҳ (аз ҷумла Ҷорҷтаун, Ҷ. Вашингтон ва Говард), ин-тҳои илмии Карнеги, Брукингс, Смитсон; Нигористони миллии санъат, Нигористони санъати Фрир, Нигорис тони миллии бадеӣ, Осорхонаи миллии таърихи табиӣ, Нигористони Коркан, Маркази Дамбартон-Окск (санъати византиягӣ), китобхонаи Конгресс, театрҳои миллӣ, &quot;Арена-Стейҷ, Шекспир, Маркази миллии санъати иҷроияи ба номи Ҷ. Кеннеди бо театри опера, толори консертӣ, театри Эйзенхауэр, оркестри миллии симфонӣ, театри балети Вашингтон, Институти амрикоии кинофилмҳо; боғи миллӣ ва ғ. дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Вашингтон|3|муаллиф= }}
* {{ЭСТ|Вашингтон|1|муаллиф= }}

{{Пойтахтҳои Америкаи Шимолӣ}}
{{АБ}}

[[Гурӯҳ:Вашингтон| ]]
[[Гурӯҳ:Пойтахтҳои давлатҳои Амрикои Шимолӣ]]</text>
      <sha1>tv50fwhmuwo769vhg3ih59ao0aedvp1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳаммаъно (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205905</id>
    <revision>
      <id>1468543</id>
      <parentid>1389790</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Мутародиф (зистшиносӣ)]] to [[Ҳаммаъно (биология)]]</comment>
      <origin>1389790</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2788" sha1="jx7jr5homvwyd312iaepiyzcdb3z2lb" xml:space="preserve">'''Синонимҳо''' (аз {{Lang-grc|σύν}} – якҷоя + {{Lang-grc2|ὄνομα}} – ном) дар таксономияи биологӣ — ду ва ё зиёда аз номҳо, ки ба ҳамон як таксони биологӣ ишора мекунанд.

== Адабиёт==
&lt;!--в обратном хронологическом порядке--&gt;
* {{книга|заглавие=Международный кодекс ботанической номенклатуры (Венский кодекс), принятый Семнадцатым международным ботаническим конгрессом, Вена, Австрия, июль 2005 г.|оригинал=|ответственный=Пер. с [[английский язык|английского]] Т. В. Егоровой и др. Ответственный редактор [[Цвелёв, Николай Николаевич|Н. Н. Цвелёв]]|место={{М.}}; {{СПб.}}|издательство=Товарищество научных изданий КМК|год=2009|страниц=282|isbn=978-5-87317-588-8|тираж=800|ref=МКБН-Вена}} — [[УДК]] 58(083.7)
* {{книга|автор=Алексеев Е. Б., Губанов И. А., Тихомиров В. Н.|заглавие=Ботаническая номенклатура|ссылка=http://herba.msu.ru/shipunov/school/books/alekseev1989_bot_nomenkl.djvu|место=М.|издательство=Изд-во МГУ|год=1989|страниц=168|isbn=5-211-00419-1|тираж=8300|ref=Алексеев}} — [[УДК]] 582.57.06
* {{книга|автор=Джеффри Ч.|часть=|заглавие=Биологическая номенклатура|оригинал=''Charles Jeffrey''. Biological Nomenclature. Second edition|ссылка=http://books.prometey.org/download/14092.html|ответственный=Пер. с англ|место=М.|издательство=Мир|год=1980|страницы=55—58|страниц=120|тираж=15 000}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170819000012/http://books.prometey.org/download/14092.html |date=2017-08-19 }} — [[УДК]] 574:001.4
* {{книга|автор=Шипунов А. Б.|заглавие=Основы теории систематики|место=М.|издательство=Книжный дом «Университет»|год=1999|страниц=56|ref=Шипунов}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.ibot.sav.sk/icbn/frameset/0120AppendixVII.htm Международный кодекс ботанической номенклатуры. Вена, 2006. Приложение: Терминология]{{ref-en}}

{{хурд}}

[[Гурӯҳ:Табақабандии биологӣ]]</text>
      <sha1>jx7jr5homvwyd312iaepiyzcdb3z2lb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468547</id>
      <parentid>1468543</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2786" sha1="cwhzcnzxt9xifkev2zewfe8nonuih4a" xml:space="preserve">'''Ҳаммаъно''' (аз {{Lang-grc|σύν}} – якҷоя + {{Lang-grc2|ὄνομα}} – ном) дар таксономияи биологӣ — ду ва ё зиёда аз номҳо, ки ба ҳамон як таксони биологӣ ишора мекунанд.

== Адабиёт==
&lt;!--в обратном хронологическом порядке--&gt;
* {{книга|заглавие=Международный кодекс ботанической номенклатуры (Венский кодекс), принятый Семнадцатым международным ботаническим конгрессом, Вена, Австрия, июль 2005 г.|оригинал=|ответственный=Пер. с [[английский язык|английского]] Т. В. Егоровой и др. Ответственный редактор [[Цвелёв, Николай Николаевич|Н. Н. Цвелёв]]|место={{М.}}; {{СПб.}}|издательство=Товарищество научных изданий КМК|год=2009|страниц=282|isbn=978-5-87317-588-8|тираж=800|ref=МКБН-Вена}} — [[УДК]] 58(083.7)
* {{книга|автор=Алексеев Е. Б., Губанов И. А., Тихомиров В. Н.|заглавие=Ботаническая номенклатура|ссылка=http://herba.msu.ru/shipunov/school/books/alekseev1989_bot_nomenkl.djvu|место=М.|издательство=Изд-во МГУ|год=1989|страниц=168|isbn=5-211-00419-1|тираж=8300|ref=Алексеев}} — [[УДК]] 582.57.06
* {{книга|автор=Джеффри Ч.|часть=|заглавие=Биологическая номенклатура|оригинал=''Charles Jeffrey''. Biological Nomenclature. Second edition|ссылка=http://books.prometey.org/download/14092.html|ответственный=Пер. с англ|место=М.|издательство=Мир|год=1980|страницы=55—58|страниц=120|тираж=15 000}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170819000012/http://books.prometey.org/download/14092.html |date=2017-08-19 }} — [[УДК]] 574:001.4
* {{книга|автор=Шипунов А. Б.|заглавие=Основы теории систематики|место=М.|издательство=Книжный дом «Университет»|год=1999|страниц=56|ref=Шипунов}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.ibot.sav.sk/icbn/frameset/0120AppendixVII.htm Международный кодекс ботанической номенклатуры. Вена, 2006. Приложение: Терминология]{{ref-en}}

{{хурд}}

[[Гурӯҳ:Табақабандии биологӣ]]</text>
      <sha1>cwhzcnzxt9xifkev2zewfe8nonuih4a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мураккабгулҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205908</id>
    <revision>
      <id>1468803</id>
      <parentid>1467979</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468803</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5033" sha1="7n17ma0ig17tusr3xpzybrmdy9zhxp3" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир            = Asteracea poster 3.jpg
 | тавсифи тавсир    = Тасвири 12 хӯшагули мураккабгулҳо
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | табақа            = Оила
 | лотинӣ            = Asteraceae
 | муаллиф           = Bercht. ва J.Presl, nom. cons.
 | соли муаллифӣ     = 1820
 | ҳаммаъно          = {{Collapsible list|title =''
 | {{bt|Compositae|(Giseke)}}
 | {{bt|Acarnaceae|(Link), nom. illeg.}}
 | {{bt|Ambrosiaceae|(Bercht. ва J. Presl), nom. cons.}}
 | {{bt|Anthemidaceae|(Bercht. ва J.Presl)}}
 | {{bt|Aposeridaceae|(Raf.)}}
 | {{bt|Arctotidaceae|(Bercht. ва J.Presl)}}
 | {{bt|Artemisiaceae|(Martinov)}}
 | {{bt|Athanasiaceae|(Martinov)}}
 | {{bt|Calendulaceae|(Bercht. ва J.Presl)}}
 | {{bt|Carduaceae|(Bercht. ва J.Presl)}}
 | {{bt|Cassiniaceae|(Sch.Bip.), nom. inval.}}
 | {{bt|Cichoriaceae|(Juss.), nom. cons.}}
 | {{bt|Coreopsidaceae|(Link), nom. inval.}}
 | {{bt|Cynaraceae|(Spenn.)}}
 | {{bt|Echinopaceae|(Bercht. ва J.Presl)}}
 | {{bt|Eupatoriaceae|(Bercht. ва J.Presl)}}
 | {{bt|Helichrysaceae|(Link), nom. inval.}}
 | {{bt|Inulaceae|(Bercht. ва J.Presl)}}
 | {{bt|Lactucaceae|(Drude)}}
 | {{bt|Mutisiaceae|(Burnett)}}
 | {{bt|Partheniaceae|(Link), nom. inval.}}
 | {{bt|Perdiciaceae|(Link), nom. inval.}}
 | {{bt|Senecionaceae|(Bercht. ва J.Presl)}}
 | {{bt|Vernoniaceae|(Burmeist.)}} 
}}
}}
'''Мураккабгулҳо''' ({{lang-la|Compositae}}) ё '''косниҳо''' ({{lang-la|Asteraceae}}) — оилаи рустаниҳои дупаллагӣ. Дар тамоми кураи Замин қариб 25 ҳазор намудашон мавҷуд аст. Аксарияти мураккабгулҳо рустаниҳои алафианд. Дар арзҳои мӯътадил мураккабгулҳои нимбуттаю бутта ва дар тропи­кӣ буттаю дарахт бештар мерӯянд. Мураккабгулҳои обӣ, ботлоқӣ ва лиана каманд.

== Тавсифоти биологӣ ==
Мураккабгулҳо баргҳои паи ҳам, баъзан рӯ ба рӯ ҷойгиршуда, хӯшагули сабатак доранд. Гули мураккабгулҳо бекосабарг, гардбаргаш 5-то, ғӯракаш поёнии якхонагӣ буда, гинесеяш аз 2 мевабарг иборат аст.

== Густариш ==
Дар кишварҳои собиқ Шӯравӣ қариб 225 ҷинс ва зиёда аз 3,5 ҳазор намуди мураккабгулҳо маълуманд. Дар Тоҷикистон қариб 105 ҷинс ва 600 намуди мураккабгулҳо аз кӯҳҳои паст то ноҳияҳои абадӣ бо барф пӯшидашуда месабзанд. Дар байни онҳо намудҳои ҷинси хоралаф (зиё­да аз 115 намуд), шибоғ (қариб 60 намуд), юринея (зиёда аз 30 намуд) бештар паҳн шудаанд. Намудҳои ҷинси Gerbera, Acroptilon, Echinopa, Polytaxis ва ғайра (дар кадоме 1 намуд дорад) кам мерӯянд. Як қатор мураккабгулҳо решаи ғафси лӯндамонанд доранд. Ба онҳо намудҳои ҷинси Scorzonera, Helianthus ва ғайра мансубанд.

== Корбурд ==
Дар бай­ни мураккабгулҳо рустаниҳои доруӣ хеле бисёранд. Macалан, бобуна, дарманаи румӣ, коснӣ, тархун ва ғайра.

Бисёр намудҳои мураккабгулҳо рустаниҳои асаловар ва хӯроки чорво мебошанд. Намудҳои ҷинси шибоғ дар чарогоҳҳои тирамоҳию зимистона хӯроки асосии бузу гӯсфанд ба шумор мераванд.

Дар байни мураккабгулҳо рустаниҳои ороишӣ низ хеле бисёранд. Macалан, [[аббосӣ]], [[бахмалгул]], довудӣ, [[картошкагул]], киквош, мино ва ғайра.

Як қатор рустаниҳои муҳими хоҷагии қишоқ, ба монанди офтобпараст, маъсар, қоқу, коснӣ, анганор, гвайюла ва ғайра низ ба мураккабгулҳо мансубанд. Баъзе мураккабгулҳо (талха, хори морак, шири харак) алафҳои бегонаи зироатанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Цветоводство в городах и посёл­ках Таджикистана, Душанбе, 1965; 
* Поля­ков П. П., Систематика и происхожде­ние сложноцветных, Алма-Ата, 1967.

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}</text>
      <sha1>7n17ma0ig17tusr3xpzybrmdy9zhxp3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Asterales</title>
    <ns>10</ns>
    <id>205910</id>
    <revision>
      <id>1468795</id>
      <parentid>983990</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468795</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="3mvnz2eqsr44i9e5fj9fh9kiju8j5ei" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Magnoliopsida|rang=Тартиб|latin=Asterales|name=Коснигулҳо}}</text>
      <sha1>3mvnz2eqsr44i9e5fj9fh9kiju8j5ei</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Chenopodioideae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>205954</id>
    <revision>
      <id>1468806</id>
      <parentid>984113</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:23:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468806</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="e8c5ntuchyz08pa8kvs3ailzjctvnpx" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Amaranthaceae|rang=Зероила|latin=Chenopodioideae|name=Шӯраиҳо}}</text>
      <sha1>e8c5ntuchyz08pa8kvs3ailzjctvnpx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Caryophyllales</title>
    <ns>10</ns>
    <id>205956</id>
    <revision>
      <id>1468808</id>
      <parentid>984115</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:27:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468808</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113" sha1="eaoqfpqyqz1ulmwmnxov81canr626jh" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Magnoliopsida|rang=Тартиб|latin=Caryophyllales|name=Мехчагулиҳо}}</text>
      <sha1>eaoqfpqyqz1ulmwmnxov81canr626jh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Caryophyllanae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>205957</id>
    <revision>
      <id>1468807</id>
      <parentid>984116</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468807</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Ferula</title>
    <ns>10</ns>
    <id>205981</id>
    <revision>
      <id>1468840</id>
      <parentid>1468013</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:01:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="114" sha1="7d8fg6pqm5wrnjr5yq7dch4e6f5bi0h" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Apiaceae |rang=Авлод|latin=Камол(авлод){{!}}Ferula|name=Камол}}</text>
      <sha1>7d8fg6pqm5wrnjr5yq7dch4e6f5bi0h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рустаниҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206100</id>
    <revision>
      <id>1468660</id>
      <parentid>1467941</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:40:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4040" sha1="9tned95awg3hxwcn0qmk04lis93whi8" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = &lt;imagemap&gt;
File:Plantae Diversity.jpg |300px
rect   0   0 118  86 [[Echinoderm]]
rect   0  86 118 172 [[Cnidaria]]
rect   0 172 118 258 [[Tardigrade]]
rect   0 258 118 344 [[Flatworm]]

rect 118   0 236  86 [[Sponge]]
rect 118  86 236 172 [[Arthropod]]
rect 118 172 236 258 [[Bryozoa]]
rect 118 258 236 344 [[Acanthocephala]]n

rect 236   0 354  86 [[Mollusc]]
rect 236  86 354 172 [[Annelid]]
rect 236 172 354 258 [[Vertebrate]]
rect 236 258 354 344 [[Tunicate]]
&lt;/imagemap&gt;
| тавсифи тасвир = Гуногунии рустаниҳо
| салтанат = Рустаниҳо
| лотинӣ = Plantae
| муаллиф = H. F. Copel.
| соли муаллифӣ = 1956
| ҳаммаъно = {{Collapsible list|title = '' |{{bt|Viridiplantae|(Cavalier-Smith, 1981)&lt;ref name=CavalierSmith1981&gt;{{cite journal |last=Cavalier-Smith |first=Tom |author-link=Tom Cavalier-Smith |year=1981 |title=Eukaryote kingdoms: Seven or nine? |journal=BioSystems |volume=14 |issue=3–4 |pages=461–481 }}&lt;/ref&gt;}}
|{{bt|Chlorobionta|(Jeffrey 1982, emend. Bremer 1985, emend. Lewis ва McCourt 2004)&lt;ref name=LewisMcCourt&gt;{{cite journal |last1=Lewis |first1=L.A. |first2=R.M. |last2=McCourt |year=2004 |title=Green algae and the origin of land plants |journal=American Journal of Botany|volume=91 |issue=10 |pages=1535–1556 |doi=10.3732/ajb.91.10.1535}}&lt;/ref&gt;}}
|{{bt|Chlorobiota|(Kenrick ва Crane, 1997)&lt;ref name=KenrickCrane1997&gt;{{cite book |last1=Kenrick |first1=Paul |last2=Crane |first2=Peter R. |date=1997 |title=The origin and early diversification of land plants: A cladistic study |location=Washington, D.C. |publisher=Smithsonian Institution Press |isbn=978-1-56098-730-7}}&lt;/ref&gt;}}
|{{bt|Chloroplastida|(Adl et al., 2005)&lt;ref name=Adl&gt;{{cite journal |last=Adl |first=S. M. |year=2005 |title=The new higher level classification of eukaryotes with emphasis on the taxonomy of protists |journal=Journal of Eukaryotic Microbiology |volume=52 |issue=5 |pages=399–451 |doi=10.1111/j.1550-7408.2005.00053.x |display-authors=etal |s2cid=8060916 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;}}
|{{bt|Phyta|(Barkley 1939 emend. Holt ва Uidica 2007)}}
|{{bt|Cormophyta|(Endlicher, 1836)}}
|{{bt|Cormobionta|(Rothmaler, 1948)}}
|{{bt|Euplanta|(Barkley, 1949)}}
|{{bt|Telomobionta|(Takhtajan, 1964)}}
|{{bt|Embryobionta|(Cronquist et al., 1966)}}
|{{bt|Metaphyta|(Whittaker, 1969)}}
}}
}}
'''Рустаниҳо''' [[Эукариотҳо|эукариотҳо]] мебошанд, ки ба [[Салтанат (таксономия)|салтанат]]и '''''Plantae''''' дохил мешаванд. Аксари онҳо [[Фотосинтез|фотосинтетик]]ӣ буда, энергияро аз [[Нури офтоб|нури офтоб]] мегиранд. Онҳо бо ёрии моддаи сабз — [[Хлорофилл|хлорофилл]], ки дар [[Хлоропластҳо|хлоропластҳо]]яшон ҷойгир ҳастанд, аз гази карбону об қанд (ғизо) месозанд. Баъзеашон паразитӣ буда, аз ба ҷои фотосинтез, энергияро аз рустаниҳои дигар ё занбӯруғҳо мегиранд. Аксари рустаниҳо [[Организми бисёрҳуҷайра|организмҳои бисёрҳуҷайра]] ҳастанд, вале баъзе [[Обсабзҳо|обсабзҳо]] танҳо [[Организми якҳуҷайра|якҳуҷайра]] доранд.

Аз рӯи [[Биологияи Арасту|биологияи Арасту]], салтанати рустаниҳо ҳамаи мавҷудоти зиндае, ки ҳайвон набудандро дошт ва обсабзҳову [[Занбӯруғҳо|занбӯруғҳо]]ро низ дар бар мегирифт. Лекин аз рӯи фаҳмиши имрӯза, занбӯруғҳо ва баъзе обсабзон ба салтанати рустаниҳо дохил намешаванд.
== Адабиёт ==</text>
      <sha1>9tned95awg3hxwcn0qmk04lis93whi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нардсунбулиҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206143</id>
    <revision>
      <id>1468596</id>
      <parentid>1467889</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2339" sha1="ejfoiibpzt1clqxcszlzqt1larb8ik4" xml:space="preserve">{{Таксон
 |image file        = Valeriana pyrenaica 1.jpg
 |image title       = Valeriana pyrenaica
 |image descr       = {{bt-tglat||Valeriana pyrenaica}}
 |regnum            = Рустаниҳо
 |rang              = Оила
 |latin             = Valerianaceae
 |author            = [[Raf.]] (1820)
 |syn               = * {{bt|Valerianaceae|[[Batsch]] (1802), [[nom. cons.]]}}
 |typus             = {{Bt-latrus|Valeriana|aut=[[L.]]|Валериана}}
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |wikispecies       = Valerianaceae
 |commons           = Category:Caprifoliaceae
 |grin              = 2956
 }}
'''Нардсунбулиҳо''' ({{lang-lat|Valerianaceae}}) — [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Рустаниҳо|гиёҳ]]ҳои [[Дупаллагиҳо|дупаллагӣ]], [[алаф]]ӣ, [[нимбутта]] ё [[бутта]].

== Тавсифоти гиёҳшиносӣ ==
Баргҳои рӯ ба рўи яклухт, сетоӣ ё серчок, гули дуҷинса ё ҷудоҷинса ва гултӯдаи мураккаб доранд. Гинетсеяшон аз 3 мевабарг иборат аст.

== Густариш ==
Зиёда аэ 420 намуд, ки ба 13 ҷинс мансуб аст, дар минтақаҳои мӯътадили Авруосиё, Африқо, Амрико мерӯяд. Дар кишварҳои пасошӯравӣ зиёда аз 70 намуди нардсумбулиҳо аз 5 ҷинс дар қисми Кавказ, Шарқи Дур ва Осиёи Миёна месабзанд. Дар Тоҷикистон қариб 20 намуди нардсунбул, ки 3 ҷинс (Нардсунбул, Valerianellа ва Patrinia)-po дарбар мегирад, naҳн шудааст. Аз решаи [[Valeriana officinalis]] қиём тайёр мекунанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Закиров К. 3., Флора и растительность бассейна реки Зеравшан, Ташкент, 1961; 
* Иконников С. С., Определитель растений Памира, Д., 1963.

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}

[[Гурӯҳ:Нардсунбулиҳо]]</text>
      <sha1>ejfoiibpzt1clqxcszlzqt1larb8ik4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468792</id>
      <parentid>1468596</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468792</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2349" sha1="ig1rkw83gojmj3vejnoo52cywj1twfz" xml:space="preserve">{{Таксон
 |image file        = Valeriana pyrenaica 1.jpg
 |image title       = Valeriana pyrenaica
 |image descr       = {{bt-tglat||Valeriana pyrenaica}}
 |regnum            = Рустаниҳо
 |rang              = Оила
 |latin             = Valerianaceae
 |author            = [[Raf.]] (1820)
 |syn               = * {{bt|Valerianaceae|[[Batsch]] (1802), [[nom. cons.]]}}
 |typus             = {{Bt-latrus|Valeriana|aut=[[L.]]|Валериана}}
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |wikispecies       = Valerianaceae
 |commons           = Category:Caprifoliaceae
 |grin              = 2956
 }}
'''Нардсунбулиҳо''' ({{lang-lat|Valerianaceae}}) — [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Рустаниҳо|рустаниҳо]]ҳои [[Дупаллагиҳо|дупаллагӣ]], [[алаф]]ӣ, [[нимбутта]] ё [[бутта]].

== Тавсифоти гиёҳшиносӣ ==
Баргҳои рӯ ба рўи яклухт, сетоӣ ё серчок, гули дуҷинса ё ҷудоҷинса ва гултӯдаи мураккаб доранд. Гинетсеяшон аз 3 мевабарг иборат аст.

== Густариш ==
Зиёда аэ 420 намуд, ки ба 13 ҷинс мансуб аст, дар минтақаҳои мӯътадили Авруосиё, Африқо, Амрико мерӯяд. Дар кишварҳои пасошӯравӣ зиёда аз 70 намуди нардсумбулиҳо аз 5 ҷинс дар қисми Кавказ, Шарқи Дур ва Осиёи Миёна месабзанд. Дар Тоҷикистон қариб 20 намуди нардсунбул, ки 3 ҷинс (Нардсунбул, Valerianellа ва Patrinia)-po дарбар мегирад, naҳн шудааст. Аз решаи [[Valeriana officinalis]] қиём тайёр мекунанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Закиров К. 3., Флора и растительность бассейна реки Зеравшан, Ташкент, 1961; 
* Иконников С. С., Определитель растений Памира, Д., 1963.

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}

[[Гурӯҳ:Нардсунбулиҳо]]</text>
      <sha1>ig1rkw83gojmj3vejnoo52cywj1twfz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Наргис</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206151</id>
    <revision>
      <id>1468424</id>
      <parentid>1467891</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:20:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9020" sha1="ok2xfyktakh6tkn34e2sljd4g5fwo00" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир        = Les pléiades 14.jpg
 |тавсифи тасвир = Наргиси шоирӣ
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |табақа            = Авлод
 |лотинӣ            = Narcissus
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]] (1753)
 |соли муаллифӣ     = 1753
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list | title = ''
 |{{btname|Ajax|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Braxireon|(Raf.)}} 
 |{{btname|Corbularia|(Salisb. ex Herb.)}} 
 |{{btname|Ganymedes|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Hermione|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Queltia|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Tapeinanthus|(Herb., nom. rej.)}}
}}
}}
'''Наргис''', '''абҳар''' ё '''гули қаҳд''' ({{lang-la|Narcissus}}) — [[Авлод (биология)|авлоди]] [[Рустаниҳо|гиёҳ]]ест [[пиёзакбех]] аз оилаи [[косагулҳо]]; гули хушбӯи навбаҳор.

== Тавсифоти гиёҳшиносӣ ==
{{Биосурат|Narcissus poeticus — Flora Batava — Volume v17.jpg|left|{{Bt-tglat|Наргиси шоирӣ|Narcissus poeticus}}. {{Тасв.гиёҳ.|Копс}}|color=lightgreen}}
Баландиаш 20—60 см, аз 2-то 6-то барги дарози тасмашакл дорад. Дар як пояи он аз 1-то 15-то гул мешукуфад. Гулаш 6-баргаи калон (диаметраш 2—10 см), сафед ё зард, мевааш ғӯзаи сепаллаи сертухм, тухмаш мудаввар ё гӯшадори сиёҳ. Пиёзакаш байзашакл (дарозиаш 2,5—5 см, диаметраш 2 — 5 см), қаҳваранг.

== Густариш ==
60 (аз рӯи маълумоти дигар қариб 30) намуди наргис асосан дар Аврупои Ҷанубӣ ва кишварҳои баҳри Миёназамин мерӯяд. Дар кишварҳои пасошӯравӣ (марғзори кӯҳу доманакӯҳ, бешаи кушод, ҷойҳои сернами Закарпатия) фақат 1 намуди худрӯи Наргис (N. angustifolius) месабзад, ки онро ҳамчун гиёҳи нодир ба «Китоби сурх»-и набототи нодири кишварҳои пасошӯравӣ дохил кардаанд. Дар бисёр ноҳияҳои Тоҷикистон якчанд намуди наргис (N. po6ticus — Наргисии шаҳло ё шаҳлонаргис, N pseudonarcissus, N. tazetta, N. jonquilla ва ғайра)-ро парвариш мекунанд. Дар мавзеи Сирзори нощияи Ваҳдат қариб 1 га наргисзори табиӣ — N. poSticus (пештар беш аз 5 га будааст) воқеъ аст.

== Парвариш ==
Наргис асосан аз пиёзакаш зиёд мешавад. Барои нашъунамои хуби ҳамаи намудҳои наргис замини офтобрӯя лозим аст, вале дар ҷойҳои нимсоя ва сернам ҳам хуб месабзанд. Регхок, гилхоки серрегу пору ба сабзиши мӯътадили Наргис мусоидат мекунад, Ба хок пору ва баргҳои пӯсида андохтан лозим аст. Моҳҳои сентябр — октябр пиёзакро ба раддаҳо ба чуқурии 5 — 12 см мешинонанд, ки баъди 2—3 сол гул мекунад. Пиёзаки Наргис дар як ҷо аэ 3 то 10 сол месабзад. Агар Наргис бо усули кишти тухмӣ сабзонда шавад, баъди 6—7 сол мешукуфад. Вале хелҳои Наргиси резагул баъди 3—4 соли кишти тухмӣ гул мекунанд. Наргис дар шароити Тоҷикитон охири феврал ва аввали март мешукуфад. Айёми гулшукуфти баъзе хелҳои наргис то 20 рӯз давом мекунад.

== Наргис дар фарҳанги мардумӣ ==
Наргис гули қадимист. Дар [[Юнони Қадим]] наргисро гули шаҳидон меҳисобиданд. Римиҳо бо наргиси зард ғолибони ҷангро пешвоз мегирифтанд. Дар Пруссия наргис рамзи муҳаббат ва оилаи хушбахт буд. Дар Швейтсария ҳар сол аввали моҳи май гули наргисро ид мекарданд.

=== Наргис дар фарҳанги тоҷикон ===
Гули наргис дар байни тоҷикон низ маъмул аст. Носири Хисрав гуфтааст: ''«…ба саҳрое расидем, ки ҳама наргис буд шукуфта, чунон ки тамомати он саҳро сапед менамуд аз бисёрии наргисҳо»''&lt;ref&gt;«Сафарнома», Душанбе, 1975, саҳифаи 17&lt;/ref&gt;. Дар ин дубайтаи Тоҳири Чағонӣ латофату таровати наргис басо хуб тавсиф шудааст:

:::: Он гуле, к-аз сок аа минои сабз
:::: Бар сараш-бар саму зар омехта,
:::: Нохуни ҳур аст, гӯй, гирд-гирд,
:::: Дидаи боз аз миён-ш ангехта.

== Гунаҳо ==
Наргисро ба Аврупо соли 1570 бурдаанд. Вале дар бисёр кишварҳои Аврупо асосан баъди рӯёндани аввалин хелҳои боғии наргис (асри 19) маъмул шуд. Ҳоло зиёда аэ 12 ҳазор хели Наргис ба ҳисоб гирифта шудааст. Ҳамаи хелҳои Наргиси бустонӣ дар натиҷаи дурага кардани намудҳои N. albicans, N. Ы- coloe, N. cyclamineus, N. hispanicus, N. jonquilla, N. moschatus, N. nobilis, N. tazetta ва ғайра пайдо шудаанд.

== Заҳрнокӣ ==
Ҳамаи намудҳои наргис заҳрноканд. Наргис барои ҳайвоноти хоҷагии қишлоқ низ заҳрнок аст. Аз наргис бештар буз, хук ва гов заҳролуд мешавад. Заҳролудии чорво баъди хӯрдани пиёзак ё баргу пояи наргис зуд зоҳир мегардад. Аломатҳои асосии заҳролудӣ қай, варами шикам, исҳол ё қабзияти меъда, тез шудани нафаскашӣ ва набз, баланд шудани ҳарорат, сустӣ ва дигарҳоанд. Чорвое, ки сахт заҳролуд шудааст, пас аз 2—3 рӯз нобуд мешавад.

== Хосияти шифоӣ ==
[[Абӯалии Сино]] бо равғани гул ва марҳами бехи наргис иллату омоси асаб, дарди банд ва пешобдонро табобат мекард. Пиёзак, баргу пояи наргис то 1% алкалоид (ликорин, татсеттин, панкратин, галантамин, нарведин ва ғайра) дорад. Маълум аст, ки хлоргидрати ликорин дар амалияи тибби муосир ҳангоми илтиҳоби музмин ва шадиди шуш ва роҳи нафас чун доруи балғамовар истифода мешавад. Аз ин рӯ баъзе намудҳои наргис (мас., N. tazetta, ки дар пиёзакаш то 0,5% ликорин ҳаст) чун ашёи хом барои истеҳсоли ликорин тавсия шудааст.

== Корбурд ==
Дар баъзе давлатҳо (Фраронса, Италия) наргис (N. jonquilla, N. poSticus, N. pseudonarcissus ва ғайра)-ро барои истеҳсоли равғани эфир мепарваранд. Аэ равғани эфирӣ наргис навъҳои аълои атр тайёр мекунанд. Хушбӯии равғани эфири наргисро ҳанӯз Диоскорид таъриф карда буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Воул Е. А., Нартсиссы, {{М.}}, 1937;
* Цветоводство Таджикистана, {{Д.}}, 1965;
* Артюшенко 3. Т., Амариллисовые СССР., {{Л.}}, 1970;
* Гаммермап А. Ф.!пв диг., Лекарственные растения, {{М.}}, 1975;
* Декоративные травянистые растения для открытого грунта СССР, т. 1, {{Л.}}, 1977.

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}

[[Гурӯҳ:Наргис]]</text>
      <sha1>ok2xfyktakh6tkn34e2sljd4g5fwo00</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468425</id>
      <parentid>1468424</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:20:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9014" sha1="ozlj2riquiyff0vw86gucw6kh5na3vt" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир        = Les pléiades 14.jpg
 |тавсифи тасвир = Наргиси шоирӣ
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |табақа            = Авлод
 |лотинӣ            = Narcissus
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]] 
 |соли муаллифӣ     = 1753
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list | title = ''
 |{{btname|Ajax|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Braxireon|(Raf.)}} 
 |{{btname|Corbularia|(Salisb. ex Herb.)}} 
 |{{btname|Ganymedes|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Hermione|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Queltia|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Tapeinanthus|(Herb., nom. rej.)}}
}}
}}
'''Наргис''', '''абҳар''' ё '''гули қаҳд''' ({{lang-la|Narcissus}}) — [[Авлод (биология)|авлоди]] [[Рустаниҳо|гиёҳ]]ест [[пиёзакбех]] аз оилаи [[косагулҳо]]; гули хушбӯи навбаҳор.

== Тавсифоти гиёҳшиносӣ ==
{{Биосурат|Narcissus poeticus — Flora Batava — Volume v17.jpg|left|{{Bt-tglat|Наргиси шоирӣ|Narcissus poeticus}}. {{Тасв.гиёҳ.|Копс}}|color=lightgreen}}
Баландиаш 20—60 см, аз 2-то 6-то барги дарози тасмашакл дорад. Дар як пояи он аз 1-то 15-то гул мешукуфад. Гулаш 6-баргаи калон (диаметраш 2—10 см), сафед ё зард, мевааш ғӯзаи сепаллаи сертухм, тухмаш мудаввар ё гӯшадори сиёҳ. Пиёзакаш байзашакл (дарозиаш 2,5—5 см, диаметраш 2 — 5 см), қаҳваранг.

== Густариш ==
60 (аз рӯи маълумоти дигар қариб 30) намуди наргис асосан дар Аврупои Ҷанубӣ ва кишварҳои баҳри Миёназамин мерӯяд. Дар кишварҳои пасошӯравӣ (марғзори кӯҳу доманакӯҳ, бешаи кушод, ҷойҳои сернами Закарпатия) фақат 1 намуди худрӯи Наргис (N. angustifolius) месабзад, ки онро ҳамчун гиёҳи нодир ба «Китоби сурх»-и набототи нодири кишварҳои пасошӯравӣ дохил кардаанд. Дар бисёр ноҳияҳои Тоҷикистон якчанд намуди наргис (N. po6ticus — Наргисии шаҳло ё шаҳлонаргис, N pseudonarcissus, N. tazetta, N. jonquilla ва ғайра)-ро парвариш мекунанд. Дар мавзеи Сирзори нощияи Ваҳдат қариб 1 га наргисзори табиӣ — N. poSticus (пештар беш аз 5 га будааст) воқеъ аст.

== Парвариш ==
Наргис асосан аз пиёзакаш зиёд мешавад. Барои нашъунамои хуби ҳамаи намудҳои наргис замини офтобрӯя лозим аст, вале дар ҷойҳои нимсоя ва сернам ҳам хуб месабзанд. Регхок, гилхоки серрегу пору ба сабзиши мӯътадили Наргис мусоидат мекунад, Ба хок пору ва баргҳои пӯсида андохтан лозим аст. Моҳҳои сентябр — октябр пиёзакро ба раддаҳо ба чуқурии 5 — 12 см мешинонанд, ки баъди 2—3 сол гул мекунад. Пиёзаки Наргис дар як ҷо аэ 3 то 10 сол месабзад. Агар Наргис бо усули кишти тухмӣ сабзонда шавад, баъди 6—7 сол мешукуфад. Вале хелҳои Наргиси резагул баъди 3—4 соли кишти тухмӣ гул мекунанд. Наргис дар шароити Тоҷикитон охири феврал ва аввали март мешукуфад. Айёми гулшукуфти баъзе хелҳои наргис то 20 рӯз давом мекунад.

== Наргис дар фарҳанги мардумӣ ==
Наргис гули қадимист. Дар [[Юнони Қадим]] наргисро гули шаҳидон меҳисобиданд. Римиҳо бо наргиси зард ғолибони ҷангро пешвоз мегирифтанд. Дар Пруссия наргис рамзи муҳаббат ва оилаи хушбахт буд. Дар Швейтсария ҳар сол аввали моҳи май гули наргисро ид мекарданд.

=== Наргис дар фарҳанги тоҷикон ===
Гули наргис дар байни тоҷикон низ маъмул аст. Носири Хисрав гуфтааст: ''«…ба саҳрое расидем, ки ҳама наргис буд шукуфта, чунон ки тамомати он саҳро сапед менамуд аз бисёрии наргисҳо»''&lt;ref&gt;«Сафарнома», Душанбе, 1975, саҳифаи 17&lt;/ref&gt;. Дар ин дубайтаи Тоҳири Чағонӣ латофату таровати наргис басо хуб тавсиф шудааст:

:::: Он гуле, к-аз сок аа минои сабз
:::: Бар сараш-бар саму зар омехта,
:::: Нохуни ҳур аст, гӯй, гирд-гирд,
:::: Дидаи боз аз миён-ш ангехта.

== Гунаҳо ==
Наргисро ба Аврупо соли 1570 бурдаанд. Вале дар бисёр кишварҳои Аврупо асосан баъди рӯёндани аввалин хелҳои боғии наргис (асри 19) маъмул шуд. Ҳоло зиёда аэ 12 ҳазор хели Наргис ба ҳисоб гирифта шудааст. Ҳамаи хелҳои Наргиси бустонӣ дар натиҷаи дурага кардани намудҳои N. albicans, N. Ы- coloe, N. cyclamineus, N. hispanicus, N. jonquilla, N. moschatus, N. nobilis, N. tazetta ва ғайра пайдо шудаанд.

== Заҳрнокӣ ==
Ҳамаи намудҳои наргис заҳрноканд. Наргис барои ҳайвоноти хоҷагии қишлоқ низ заҳрнок аст. Аз наргис бештар буз, хук ва гов заҳролуд мешавад. Заҳролудии чорво баъди хӯрдани пиёзак ё баргу пояи наргис зуд зоҳир мегардад. Аломатҳои асосии заҳролудӣ қай, варами шикам, исҳол ё қабзияти меъда, тез шудани нафаскашӣ ва набз, баланд шудани ҳарорат, сустӣ ва дигарҳоанд. Чорвое, ки сахт заҳролуд шудааст, пас аз 2—3 рӯз нобуд мешавад.

== Хосияти шифоӣ ==
[[Абӯалии Сино]] бо равғани гул ва марҳами бехи наргис иллату омоси асаб, дарди банд ва пешобдонро табобат мекард. Пиёзак, баргу пояи наргис то 1% алкалоид (ликорин, татсеттин, панкратин, галантамин, нарведин ва ғайра) дорад. Маълум аст, ки хлоргидрати ликорин дар амалияи тибби муосир ҳангоми илтиҳоби музмин ва шадиди шуш ва роҳи нафас чун доруи балғамовар истифода мешавад. Аз ин рӯ баъзе намудҳои наргис (мас., N. tazetta, ки дар пиёзакаш то 0,5% ликорин ҳаст) чун ашёи хом барои истеҳсоли ликорин тавсия шудааст.

== Корбурд ==
Дар баъзе давлатҳо (Фраронса, Италия) наргис (N. jonquilla, N. poSticus, N. pseudonarcissus ва ғайра)-ро барои истеҳсоли равғани эфир мепарваранд. Аэ равғани эфирӣ наргис навъҳои аълои атр тайёр мекунанд. Хушбӯии равғани эфири наргисро ҳанӯз Диоскорид таъриф карда буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Воул Е. А., Нартсиссы, {{М.}}, 1937;
* Цветоводство Таджикистана, {{Д.}}, 1965;
* Артюшенко 3. Т., Амариллисовые СССР., {{Л.}}, 1970;
* Гаммермап А. Ф.!пв диг., Лекарственные растения, {{М.}}, 1975;
* Декоративные травянистые растения для открытого грунта СССР, т. 1, {{Л.}}, 1977.

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}

[[Гурӯҳ:Наргис]]</text>
      <sha1>ozlj2riquiyff0vw86gucw6kh5na3vt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468428</id>
      <parentid>1468425</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9039" sha1="2yk0d163xh1j6unpoycaf8rp0zb0cby" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир = 00 3052 Weiße Narzisse (Narcissus poeticus).jpg
 |тавсифи тасвир = [[Наргиси шаҳло]]
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |табақа            = Авлод
 |лотинӣ            = Narcissus
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]] 
 |соли муаллифӣ     = 1753
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list | title = ''
 |{{btname|Ajax|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Braxireon|(Raf.)}} 
 |{{btname|Corbularia|(Salisb. ex Herb.)}} 
 |{{btname|Ganymedes|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Hermione|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Queltia|(Salisb. ex Haw.)}} 
 |{{btname|Tapeinanthus|(Herb., nom. rej.)}}
}}
}}
'''Наргис''', '''абҳар''' ё '''гули қаҳд''' ({{lang-la|Narcissus}}) — [[Авлод (биология)|авлоди]] [[Рустаниҳо|гиёҳ]]ест [[пиёзакбех]] аз оилаи [[косагулҳо]]; гули хушбӯи навбаҳор.

== Тавсифоти гиёҳшиносӣ ==
{{Биосурат|Narcissus poeticus — Flora Batava — Volume v17.jpg|left|{{Bt-tglat|Наргиси шоирӣ|Narcissus poeticus}}. {{Тасв.гиёҳ.|Копс}}|color=lightgreen}}
Баландиаш 20—60 см, аз 2-то 6-то барги дарози тасмашакл дорад. Дар як пояи он аз 1-то 15-то гул мешукуфад. Гулаш 6-баргаи калон (диаметраш 2—10 см), сафед ё зард, мевааш ғӯзаи сепаллаи сертухм, тухмаш мудаввар ё гӯшадори сиёҳ. Пиёзакаш байзашакл (дарозиаш 2,5—5 см, диаметраш 2 — 5 см), қаҳваранг.

== Густариш ==
60 (аз рӯи маълумоти дигар қариб 30) намуди наргис асосан дар Аврупои Ҷанубӣ ва кишварҳои баҳри Миёназамин мерӯяд. Дар кишварҳои пасошӯравӣ (марғзори кӯҳу доманакӯҳ, бешаи кушод, ҷойҳои сернами Закарпатия) фақат 1 намуди худрӯи Наргис (N. angustifolius) месабзад, ки онро ҳамчун гиёҳи нодир ба «Китоби сурх»-и набототи нодири кишварҳои пасошӯравӣ дохил кардаанд. Дар бисёр ноҳияҳои Тоҷикистон якчанд намуди наргис (N. po6ticus — Наргисии шаҳло ё шаҳлонаргис, N pseudonarcissus, N. tazetta, N. jonquilla ва ғайра)-ро парвариш мекунанд. Дар мавзеи Сирзори нощияи Ваҳдат қариб 1 га наргисзори табиӣ — N. poSticus (пештар беш аз 5 га будааст) воқеъ аст.

== Парвариш ==
Наргис асосан аз пиёзакаш зиёд мешавад. Барои нашъунамои хуби ҳамаи намудҳои наргис замини офтобрӯя лозим аст, вале дар ҷойҳои нимсоя ва сернам ҳам хуб месабзанд. Регхок, гилхоки серрегу пору ба сабзиши мӯътадили Наргис мусоидат мекунад, Ба хок пору ва баргҳои пӯсида андохтан лозим аст. Моҳҳои сентябр — октябр пиёзакро ба раддаҳо ба чуқурии 5 — 12 см мешинонанд, ки баъди 2—3 сол гул мекунад. Пиёзаки Наргис дар як ҷо аэ 3 то 10 сол месабзад. Агар Наргис бо усули кишти тухмӣ сабзонда шавад, баъди 6—7 сол мешукуфад. Вале хелҳои Наргиси резагул баъди 3—4 соли кишти тухмӣ гул мекунанд. Наргис дар шароити Тоҷикитон охири феврал ва аввали март мешукуфад. Айёми гулшукуфти баъзе хелҳои наргис то 20 рӯз давом мекунад.

== Наргис дар фарҳанги мардумӣ ==
Наргис гули қадимист. Дар [[Юнони Қадим]] наргисро гули шаҳидон меҳисобиданд. Римиҳо бо наргиси зард ғолибони ҷангро пешвоз мегирифтанд. Дар Пруссия наргис рамзи муҳаббат ва оилаи хушбахт буд. Дар Швейтсария ҳар сол аввали моҳи май гули наргисро ид мекарданд.

=== Наргис дар фарҳанги тоҷикон ===
Гули наргис дар байни тоҷикон низ маъмул аст. Носири Хисрав гуфтааст: ''«…ба саҳрое расидем, ки ҳама наргис буд шукуфта, чунон ки тамомати он саҳро сапед менамуд аз бисёрии наргисҳо»''&lt;ref&gt;«Сафарнома», Душанбе, 1975, саҳифаи 17&lt;/ref&gt;. Дар ин дубайтаи Тоҳири Чағонӣ латофату таровати наргис басо хуб тавсиф шудааст:

:::: Он гуле, к-аз сок аа минои сабз
:::: Бар сараш-бар саму зар омехта,
:::: Нохуни ҳур аст, гӯй, гирд-гирд,
:::: Дидаи боз аз миён-ш ангехта.

== Гунаҳо ==
Наргисро ба Аврупо соли 1570 бурдаанд. Вале дар бисёр кишварҳои Аврупо асосан баъди рӯёндани аввалин хелҳои боғии наргис (асри 19) маъмул шуд. Ҳоло зиёда аэ 12 ҳазор хели Наргис ба ҳисоб гирифта шудааст. Ҳамаи хелҳои Наргиси бустонӣ дар натиҷаи дурага кардани намудҳои N. albicans, N. Ы- coloe, N. cyclamineus, N. hispanicus, N. jonquilla, N. moschatus, N. nobilis, N. tazetta ва ғайра пайдо шудаанд.

== Заҳрнокӣ ==
Ҳамаи намудҳои наргис заҳрноканд. Наргис барои ҳайвоноти хоҷагии қишлоқ низ заҳрнок аст. Аз наргис бештар буз, хук ва гов заҳролуд мешавад. Заҳролудии чорво баъди хӯрдани пиёзак ё баргу пояи наргис зуд зоҳир мегардад. Аломатҳои асосии заҳролудӣ қай, варами шикам, исҳол ё қабзияти меъда, тез шудани нафаскашӣ ва набз, баланд шудани ҳарорат, сустӣ ва дигарҳоанд. Чорвое, ки сахт заҳролуд шудааст, пас аз 2—3 рӯз нобуд мешавад.

== Хосияти шифоӣ ==
[[Абӯалии Сино]] бо равғани гул ва марҳами бехи наргис иллату омоси асаб, дарди банд ва пешобдонро табобат мекард. Пиёзак, баргу пояи наргис то 1% алкалоид (ликорин, татсеттин, панкратин, галантамин, нарведин ва ғайра) дорад. Маълум аст, ки хлоргидрати ликорин дар амалияи тибби муосир ҳангоми илтиҳоби музмин ва шадиди шуш ва роҳи нафас чун доруи балғамовар истифода мешавад. Аз ин рӯ баъзе намудҳои наргис (мас., N. tazetta, ки дар пиёзакаш то 0,5% ликорин ҳаст) чун ашёи хом барои истеҳсоли ликорин тавсия шудааст.

== Корбурд ==
Дар баъзе давлатҳо (Фраронса, Италия) наргис (N. jonquilla, N. poSticus, N. pseudonarcissus ва ғайра)-ро барои истеҳсоли равғани эфир мепарваранд. Аэ равғани эфирӣ наргис навъҳои аълои атр тайёр мекунанд. Хушбӯии равғани эфири наргисро ҳанӯз Диоскорид таъриф карда буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Воул Е. А., Нартсиссы, {{М.}}, 1937;
* Цветоводство Таджикистана, {{Д.}}, 1965;
* Артюшенко 3. Т., Амариллисовые СССР., {{Л.}}, 1970;
* Гаммермап А. Ф.!пв диг., Лекарственные растения, {{М.}}, 1975;
* Декоративные травянистые растения для открытого грунта СССР, т. 1, {{Л.}}, 1977.

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}

[[Гурӯҳ:Наргис]]</text>
      <sha1>2yk0d163xh1j6unpoycaf8rp0zb0cby</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Narcissus</title>
    <ns>10</ns>
    <id>206152</id>
    <revision>
      <id>1468418</id>
      <parentid>984858</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:11:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="j4odeasgcuw8ig6rwolulcz75lpskj7" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Narcisseae|rang=Авлод|latin=Narcissus|name=Наргис}}</text>
      <sha1>j4odeasgcuw8ig6rwolulcz75lpskj7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Narcisseae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>206153</id>
    <revision>
      <id>1468419</id>
      <parentid>984859</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:12:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="bk9rbxgtsscjyeys6ry4x5cz1t34b0a" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Amaryllidoideae|rang=Табор|latin=Narcisseae|name=Наргисиҳо}}</text>
      <sha1>bk9rbxgtsscjyeys6ry4x5cz1t34b0a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468421</id>
      <parentid>1468419</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:13:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="si983rnhnxbx164k7nk1jp781fqm9vn" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Amaryllidaceae |rang=Табор|latin=Narcisseae|name=Наргисиҳо}}</text>
      <sha1>si983rnhnxbx164k7nk1jp781fqm9vn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Amaryllidoideae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>206154</id>
    <revision>
      <id>1468420</id>
      <parentid>984860</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Amaryllidaceae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>206155</id>
    <revision>
      <id>1468422</id>
      <parentid>984861</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:14:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="kw5v513aa2hblw9uv3c308wzq7aqnjp" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asparagales|rang=Оила|latin=Amaryllidaceae|name=Косагулҳо}}</text>
      <sha1>kw5v513aa2hblw9uv3c308wzq7aqnjp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Asparagales</title>
    <ns>10</ns>
    <id>206156</id>
    <revision>
      <id>1468423</id>
      <parentid>984862</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:15:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="110" sha1="ivkdz6xpjjwmk4stia45jb0mrohd31o" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Liliopsida |rang=Тартиб|latin=Asparagales|name=Морчӯбагулҳо}}</text>
      <sha1>ivkdz6xpjjwmk4stia45jb0mrohd31o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Навъи рустанӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206173</id>
    <revision>
      <id>1468703</id>
      <parentid>985184</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:22:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Навъ (гиёҳшиносӣ)]]</comment>
      <origin>1468703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="ryxh4ucz6kl0c11e0jydwynbilw419o" xml:space="preserve">{{Барои ҳафз}}</text>
      <sha1>ryxh4ucz6kl0c11e0jydwynbilw419o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468704</id>
      <parentid>1468703</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:23:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Навъ (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206174</id>
    <revision>
      <id>1468700</id>
      <parentid>1349573</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:21:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Навъ (гиёҳшиносӣ)]] to [[Навъ (биология)]]</comment>
      <origin>1349573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3917" sha1="58fnaqfr3cmi1dr0zsinsi653y9iegk" xml:space="preserve">[[Image:African daisy (Osteospermum sp. 'Pink Whirls').jpg|right|thumb|250px|&lt;center&gt;''[[Остеоспермум]]'' &lt;br&gt;навъе, ки ба хотири гули ҷаззоб ва рангоранги он интихоб шудааст.&lt;/center&gt;]]
'''Навъи рустанӣ''', '''хели рустанӣ''', '''рақам''', '''култивар''' ({{lang-en|cultivar}}) — маҷмӯъи [[рустаниҳо]]ест, ки бо роҳи селекксионӣ ба вуҷуд омадаанд ва аломату хусусиятҳои муайяни морфологию физио­логӣ ва хоҷагии худро аз насл ба насл мегузаронанд; воҳиди таснифотӣ рустаниҳои мазрӯъ.

Навъи рустанӣ маҳаллӣ ва селоксионӣ мешавад навъҳои маҳаллӣ маҳсули селексиям халқӣ буда, дар натиҷаи интихоби умумии дурудароз ба даст омадааст. Онҳо ба шароити маҳал нағз мутобиқ буда, бисёр хусусиятҳои муҳими хоҷагию селексионӣ доранд. Навъ­ҳои селексионӣ дар муассисаҳои тадқиқоти илмӣ бо усулҳои махсус ба вуҷуд оварда мешаванд.
Навъҳо аз рӯи пайдоиш ва хусусиатҳои биологӣ хаттӣ (насли як рустании худгардолудшаванда, ки хусусиятҳои якхела дошта, бо роҳи ин­тихоби фардӣ ба даст овардаанд), фардӣ (маҷмӯи рустаниҳои аз ҷиҳати генетики якхелаи одатан дутарафа гардолудшаванда, ки як ё якчанд аломатҳои умумӣ доранд), клонӣ (насли интихобии рустании аз ҷиҳати генетикӣ бештар якхела, ки бо роҳи нашвӣ — [[қаламча]], [[бехҷаст]] ва пайванд зиёд кардаанд) мешаванд. Навъи рустании ҳамҷинсро, ки аломатҳои хоҷагӣ ва биологии монанд доранд, ба­рои осонии омӯзиш ва инвентариза­тсия ба гурӯҳҳо — навътипҳо муттаҳид мекунанд. Навъҳои беҳтаринро истифода бурдан яке аз бехтарин омилҳои баланд бардоштани ҳосили зироати хлҷагии қишлоқ ва бехтар кардани сифати маҳсулоти он мебошад. Дар натиҷаи дурудароз истифода бурдани навъҳо сифат ва ҳосилнокии онҳо паст мешавад, ки дар натиҷа масъалаи навъбарқароркунӣ ба миён меояд. Навъи рустаниҳои кӯҳнаро ҳар са­ри вақт бо навъҳои серҳосилу хуш­сифат иваз мекунанд.

Дар Иттиҳоди Шӯравӣ ҳамаи навъҳоро пеш аз ба истеҳсолот ҷорӣ намудан аз санҷиши давлатӣ (конкурси махсус, ки навъҳои беҳтаринро интихоб меку­над) мегузаронанд. Ба зиёд кардани Навъи рустанӣ муассисаҳои тухмипарварӣ машғул мешаванд. Ҳақиқи будани Навъи рустаниро назорати навъ муайян меку­над.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|Навъаи растанӣ|3|муаллиф=}}

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Навъҳои рустанӣ| ]]
[[Гурӯҳ:Табақабандии биологӣ]]</text>
      <sha1>58fnaqfr3cmi1dr0zsinsi653y9iegk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Култивар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206185</id>
    <revision>
      <id>1468706</id>
      <parentid>984996</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Навъ (гиёҳшиносӣ)]]</comment>
      <origin>1468706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Навъҳои рустанӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>206186</id>
    <revision>
      <id>1468756</id>
      <parentid>984997</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468756</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="83" sha1="7grsgx8vihgnzqf82bu9l2ntmrza6fs" xml:space="preserve">{{maincat|Навъ (ботаника)}}
[[Гурӯҳ:Рустанипарварӣ]]</text>
      <sha1>7grsgx8vihgnzqf82bu9l2ntmrza6fs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сияҳгӯш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207599</id>
    <revision>
      <id>1468454</id>
      <parentid>1348046</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:28:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2378" sha1="0k73eie8brj0rpywcpb85jo11u42yex" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир        = Iris nicolai 001 GotBot 2018.jpg
 | салтанат      = Рустаниҳо
 | волид         = Juno
 | табақа        = Намуд
 | лотинӣ        = Juno nicolai 
 | author            = 
 | syn               = 
 | children          = 
 | range map         = 
 | range map caption = 
 | range map width   = 
 | range legend      = 
 | вазъи ҳифз        = EN
 }}
'''Сияҳгӯш''' ё '''сиёҳгӯш''' ({{lang-la|Juno nicolai}}) —  як навъ [[гул]]и худрӯи аввали [[баҳор]]; гиёҳи бисёрсолаи пиёзакбех.

=== Аҳамият ва мақоми илмӣ ===
Намуди камёфт ва нодир, дар шароити табиӣ ниҳоят кам дучор меояд.

== Тавсифоти гиёҳшиносӣ ==
Гулаш бунафш (дарозиаш 12-14 см), найчаи пояаш хокистарранг. Моҳи январ-апрел гул карда, апрел-май самар меорад.

== Густариш ==
Дар Тоҷикистони Марказӣ ва ҷанубӣ (қаторкӯҳҳои ҳисор, Вахш, Ҳазратишоҳ, Ғозималик) ва ноҳияҳои ҳамшафати Ӯзбекистон дучор меояд. Дар Афғонистон низ месабзад.

== Муҳити рушд ==
Дар нишебиҳои хокӣ, бештар дар ҷангалзори омехтаи гармсер (бодомзор, тӯғзор ва ғайра) дар баландии аз 900 то 2000 м аз сатҳи баҳр месабзад. Ба J. rosenbachiana (Regel) Vved. (ғарби Помиру Олой) қаробат дорад.

== Корбурд ==
Гули зебои навбаҳор аст. Баҳорон сокинони шаҳру деҳоти ҷумҳурӣ даста-даста сиёҳгӯш мечинанд. Ба таври оммавӣ бо бехаш ҷамъ кардани гули сиёҳгӯш ба нашъунамои он таъсири бад мерасонад.

== Парвариш ==
Аз тухм ва пиёзак зиёд мешавад. Дар боғи набототи шаҳри Душанбе ва шаҳри Кӯлоб сиёҳгӯшро парвариш мекунанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{гиёҳшиносӣ-нопурра}}</text>
      <sha1>0k73eie8brj0rpywcpb85jo11u42yex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Амирӣ (зардолу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208903</id>
    <revision>
      <id>1468758</id>
      <parentid>1006724</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Амирӣ (навъи зардолу)]] to [[Амирӣ (зардолу)]]</comment>
      <origin>1006724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1474" sha1="sbs91mf9cgxi6c42ijkc6z0eo1tg8ov" xml:space="preserve">'''Амирӣ''' — навъе аз [[зардолу]]ҳои маҳаллӣ.

== Тавсифоти гиёҳшиносӣ ==
Дарахташ  аҳромшакли  хамидашох, навдаҳои яксолааш кӯтоҳу ғафс. Баргаш дилмонанд, нӯгтез, дандонадор. Охири май гул карда, охири июн мепазад. Мевааш майда (26 – 30 г), сафеди зардтоб, дар мобайнаш чок дошта, меваи зардолуи луччакро мемонад. Гӯшташ сероб, ширин ва хеле хуштаъм. Донакаш майда, аз гӯшт зуд ҷудо мешавад; мағзаш ширин. Асосан барои тархӯрӣ истифода мешавад; ғӯлунгаш пастсифат аст. Амирӣ барои консервонӣ хеле мувофиқ мебошад.

Дарахтони алоҳидаи амирӣ дар боғҳои кӯҳнабунёди [[ноҳияи Айнӣ|ноҳияҳои Айнию]] [[Ноҳияи Мастчоҳ|Мастчоҳ]], [[ноҳияи Панҷакент|Панҷакент]] ва ҳаволии шаҳрҳои [[Самарқанд]]у [[Бухоро]] вомехӯранд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Плодовые Среднего Таджикистана, Л., 1935.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ||1}}

[[Гурӯҳ:Навъҳои зардолу]]</text>
      <sha1>sbs91mf9cgxi6c42ijkc6z0eo1tg8ov</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ангудон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>210075</id>
    <revision>
      <id>1468834</id>
      <parentid>1467455</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468834</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5029" sha1="t05xrk0y3bcu3uiz237tslu1oblco1z" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир = Ferula_assa-foetida_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-061.jpg
 |салтанат = Рустаниҳо
 |волид = Ferula
 |табақа = Намуд
 |лотинӣ = Ferula assa-foetida
 |муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
 |соли муаллифӣ = 1753
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list |
 |title = ''
 |{{bt|Ferula foetida|(St.-Lag.)}}
 |{{bt|Ferula hooshee|(Lindl. ex Descourt.)}}
}}
}}
'''Ангудон''', '''анҷудон''', '''анғӯза''', '''гандабӯ''' ё '''каврак''' ({{lang-la|Ferula assa-foetida}}) — [[Рустаниҳо|гиёҳ]]ест худрӯи бадбӯй (махсусан беху мевааш).

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Бехаш турбмонанд, ғафс. Пояи рост (то 120 см қад мекашад), ғафс (қутраш 5 – 8 см) ва камшох дорад. Баргаш нарм (рӯяш бепашмак, пушташ серпашмак), зуд пажмурда мешавад; барги пояаш нисбат ба баргҳои қисми болотари поя калон (дарозиаш то 40 см), думчадор. Гулаш 5-баргаи зардча (моҳҳои март – апрел мешукуфад). Асосан дар минтақаи шибоғ, боялиҷу ушнонзори биёбон, алафзори дашт, саксавулзор, регзор, доманакӯҳи зардхок ва гилхоку регхоки воҳаи дарёи Сир ва Тоҷикистони Ҷанубӣ (дар баландии 350 – 900 м аз с. б.) нумӯ меёбад. Ангудон дар шароити табиӣ аз тухмаш мерӯяд; соли 8 – 9-ум як маротиба гул карда, мева мебандад (апрел – май), сипас тамоман нобуд мешавад (рустании монокарпӣ).

== Хосияти шифоӣ ==
Самғ ва шираи хушки беху пояи ангудон аз қадим бо номи «хилтит» дар тибби Шарқ машҳур аст. Онро дар байни бисёр кишварҳои Шарқу Ғарб харидуфурӯш мекарданд. Дисқуридус (Диоскорид; ангудон 1 м.) хабар додааст, ки решаву пояи ангудонро бурида, шираашро ҷамъ меоваранд, беҳтарини он бояд соф, сафедтоб бошад ва зуд ҳал шавад. Абуалӣ Сино самғи ангудонро (бо омехтаи дигар доруҳо) барои муолиҷаи дарди мафосил, фалаҷ, ярақон, захми рӯда ва касалиҳои пӯст (шукуфа, думмал ва ғайра) истифода мебурд.

Табибони халқӣ бо самғи ангудон саръ, савдоӣ, зиқи нафас, сил, рагкашӣ, хала, миёндард, ҷароҳати бадан, касалиҳои пӯст (мас., пес) ва ғ-ро табобат мекарданд; барги навсабзашро бо ҷурғот омехта, ба шахсони гирифтори «оташак» ва саратон медоданд. Бехашро дар оташ пухта, ба омос мебанданд, самғаш киҷҷаро меронад.

== Корбурд ==
Пояи сероби навраси ангудонро (монанди ров, рошак, касруф) қазоқҳо мехӯранд, обаш ташнагиро мешиканад. Форсҳо ва ҳиндуҳо самғашро чун хӯриш ба таом меандозанд. Дар замонҳои пеш аз нахи бехи ангудон арғамчин мебофтанд.

Чорво ангудони тару тозаро намехӯрад. Баргашро реза карда мехушконанд ё силос мехобонанд. Баргу меваи онро барои зимистонгузаронии чорво захира мекунанд. Аз ҳар бехаш 0,5 – 1 кг мева меғундоранд, ки хеле серғизо (серсафедаву серравған) аст. Самғи ангудон шири говро меафзояд.

== Таркиби кимиёӣ ==
Шираи бехи ангудон 9 – 65% зифт, 12 – 48% самғ, 5,8 – 20% равғани эфир, кумаринҳо ва ғ. дорад. Равғани эфираш аз пайвастҳои сулфидҳои органикӣ (то 65%) иборат аст; аз он бӯи сир меояд. Дар решаи ангудон то 67% оҳар, то 9% зифт (0,4%-аш равғани эфир) ҳаст.

== Адабиёт ==
{{reflist}}
* {{ЭМТ|Ангудон|1|муаллиф=}}
* Ходжиматов М., Дикорастущие лекарственные растения Таджикистана, Д., 1989.</text>
      <sha1>t05xrk0y3bcu3uiz237tslu1oblco1z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Artemisiinae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>210719</id>
    <revision>
      <id>1468714</id>
      <parentid>1010126</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:41:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="aul5dmqoy1t6jw0rprswhvvupgon8zi" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Asteraceae |rang=Зертриба|latin=Artemisiinae|name=Шибоғиҳо}}</text>
      <sha1>aul5dmqoy1t6jw0rprswhvvupgon8zi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Anthemideae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>210720</id>
    <revision>
      <id>1468710</id>
      <parentid>1010127</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:31:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Asteroideae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>210721</id>
    <revision>
      <id>1468709</id>
      <parentid>1010129</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:30:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Корбар:Gadoev Ehsonjon</title>
    <ns>2</ns>
    <id>212580</id>
    <revision>
      <id>1468813</id>
      <parentid>1431066</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:44:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1468813</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5197" sha1="cyjsyg3lmj2dkwiq9dwy0ue15h6x7dr" xml:space="preserve">{{шахсият}}
{{User tg-N}}
{{User en-2}}
{{User ru-4}}
{{User uz-0}}
{{мусулмон}}
{{Userbox/Корбари таъйидшуда}}
{{Корбарии ман дар Википедиа|26|09|2018}}
{{Userbox/Шуморандаи шаблонҳо|1}}
{{Userbox/Фоизи саҳифа|0,8}}
{{Userbox/Тақвим/вақт}}
{{Userbox
  |id= [[Акс:Vista icon.svg|45px|Windows 7]]
  |id-c = #0755b9
  |id-fc = white
  |id-s = 
  |info = &lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:2px 2px 4px black;&quot;&gt;Ин корбар&lt;/span&gt; &lt;br /&gt; '''[[Windows 7|&lt;span style=&quot;color:white; text-shadow:2px 2px 4px black;&quot;&gt;Windows 7 {{{1|}}} {{{2|}}}&lt;/span&gt;]]''' истифода мебарад.&lt;/div&gt;
  |info-c = #2093ff
  |info-fc = white
  |info-s = 9
  |border-c = #034593
}} 
{{Userbox
|id = [[Акс:Flag_of_Tajikistan.svg|100px|none|Парчами Тоҷикистон]]
|id-c = #dde
|id-fc = 
|id-s =
|info = &lt;center&gt;Ин корбар  &lt;br /&gt;аз '''[[Тоҷикистон]]'''&lt;br /&gt;мебошад&lt;/center&gt;
|info-c = #d9eaff
|border-c = silver
}}
&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|[[Гурӯҳ:Википедиа:Корбарон аз Тоҷикистон]]|}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои корбарон:Мурургарон|*]]
&lt;/noinclude&gt;
{{Userbox
  |id= [[Акс:Vista icon.svg|45px|Windows 8]]
  |id-c = #0755b9
  |id-fc = white
  |id-s = 
  |info = &lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:2px 2px 4px black;&quot;&gt;Ин корбар&lt;/span&gt; &lt;br /&gt; '''[[Windows 8|&lt;span style=&quot;color:white; text-shadow:2px 2px 4px black;&quot;&gt;Windows 8 {{{1|}}} {{{2|}}}&lt;/span&gt;]]''' истифода мебарад.&lt;/div&gt;
  |info-c = #2093ff
  |info-fc = white
  |info-s = 9
  |border-c = #034593
}}

== Мақола эҷод кунед ==
=== Ҳамчунин нигаред ===
[[Википедиа:Эҷоди мақола]]

&lt;inputbox&gt;
type=create
preload=Template:New_page
editintro=Template:New_article_intro
width=25
bgcolor=cceeff
&lt;/inputbox&gt;

&lt;!-- //// to translate:
An alternative way is to use the [[Wikipedia:sandbox|sandbox]]!

* Edit the sandbox, then create a new link.
* Then create/edit your new page by clicking on the link and writing new text.

''Note'': The sandbox is periodically erased, so remember to bookmark the page(s) you have created, in order to edit them again in the future. If you are a registered user, it will also appear under &quot;''My contributions''&quot; in the Quickbar.

When creating pages it is also good practice to run the text through a spell checker before submitting. You may find it more convenient to take a copy of the original page, work on it, then paste the edited copy back in.

Creating brand-new topics is a great way to help Wikipedia increase its breadth (and depth).

'''Note!'''
Bear in mind that Wikipedia is an [[open content]] encyclopedia.
You are contributing to a [[free]], publicly-usable database of information. You automatically license everything you contribute under the
[[GNU Free Documentation License]]; you can only do that if you own the copyright to the material (which you do if you created it), or if the material is in the public domain.  See [[Wikipedia:Copyrights]] for details. '''Never submit copyrighted material without permission from the copyright owner.'''
--&gt;


== Саҳифаҳои сохтаи ман ==
* [http://tg.wikipedia.org/wiki/Дискриминант Дискриминант]
*[http://tg.wikipedia.org/wiki/Дургӯ Дургӯ ё Телефон]
*[http://tg.wikipedia.org/wiki/Даҳаи_2026_(мелодӣ) Соли 2026]
*[http://tg.wikipedia.org/wiki/Портал:Риёзиёт Портал:Риёзиёт]

== Gadoev Ehsonjon ==
&lt;/div&gt;
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |
 | colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CAD2ff&quot; | '''Gadoev Ehsonjon''' дар дигар лоиҳаҳои Викимедиа
 |-
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Commons-logo.svg|25px]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Wikidata-logo.svg|25px]]  
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Wikipedia-logo.png|25px]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Wikipedia-logo.png|25px]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Wikinews-logo.svg|25px]] 
 |-
 | bgcolor=&quot;#CAD2E7&quot; align=&quot;center&quot; |[[:ru:User:Gadoev Ehsonjon|'''Wikipedia''']]&lt;br&gt;[[:ru:Заглавная страница|'''(ru)''']]

== Дар бораи худам ==

{|border=''0'' cellpadding=''2‘' cellspacing=''1'' style=''float:centre; empty-cells:show; margin-right:0em; margin-left:1em; margin-bottom:0.5em; background:#e3e3e3;''
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|-bgcolor=''#FFFFFF''|
|-—
|-bgcolor=''#FFFFFF
|[[Кишвар]]:||[[Акс:Coat of arms of Tajikistan.svg|20px]] [[Тоҷикистон]]
[[Акс:Flag of Tajikistan.svg|30px]]
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|[[Вилоят]]:||[[Вилояти Суғд]]
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|[[Ноҳия]]:||[[Панҷакент]]
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|[[Деҳа]]:||[[Рукнобод]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|Санаи таваллуд:||[[5 март]]и   соли [[2005]]
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|Забони модарӣ:||[[тоҷикӣ]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; 
|[[Литсейи 1]]: || шаҳри [[Левакант]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|}</text>
      <sha1>cyjsyg3lmj2dkwiq9dwy0ue15h6x7dr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468815</id>
      <parentid>1468813</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:47:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1468815</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5123" sha1="d573efuau6aookto7qzacovxsct5ayl" xml:space="preserve">{{шахсият}}
{{User tg-N}}
{{User en-2}}
{{User ru-4}}
{{User uz-0}}
{{мусулмон}}
{{Userbox/Корбари таъйидшуда}}
{{Корбарии ман дар Википедиа|26|09|2018}}
{{Userbox/Шуморандаи шаблонҳо|1}}
{{Userbox/Фоизи саҳифа|0,8}}
{{Userbox/Тақвим/вақт}}
{{Userbox
  |id= [[Акс:Vista icon.svg|45px|Windows 7]]
  |id-c = #0755b9
  |id-fc = white
  |id-s = 
  |info = &lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:2px 2px 4px black;&quot;&gt;Ин корбар&lt;/span&gt; &lt;br /&gt; '''[[Windows 7|&lt;span style=&quot;color:white; text-shadow:2px 2px 4px black;&quot;&gt;Windows 7 {{{1|}}} {{{2|}}}&lt;/span&gt;]]''' истифода мебарад.&lt;/div&gt;
  |info-c = #2093ff
  |info-fc = white
  |info-s = 9
  |border-c = #034593
}} 
{{Userbox
|id = [[Акс:Flag_of_Tajikistan.svg|100px|none|Парчами Тоҷикистон]]
|id-c = #dde
|id-fc = 
|id-s =
|info = &lt;center&gt;Ин корбар  &lt;br /&gt;аз '''[[Тоҷикистон]]'''&lt;br /&gt;мебошад&lt;/center&gt;
|info-c = #d9eaff
|border-c = silver
}}
&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}|{{ns:2}}|[[Гурӯҳ:Википедиа:Корбарон аз Тоҷикистон]]|}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
&lt;/noinclude&gt;
{{Userbox
  |id= [[Акс:Vista icon.svg|45px|Windows 8]]
  |id-c = #0755b9
  |id-fc = white
  |id-s = 
  |info = &lt;div style=&quot;text-align:center&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:2px 2px 4px black;&quot;&gt;Ин корбар&lt;/span&gt; &lt;br /&gt; '''[[Windows 8|&lt;span style=&quot;color:white; text-shadow:2px 2px 4px black;&quot;&gt;Windows 8 {{{1|}}} {{{2|}}}&lt;/span&gt;]]''' истифода мебарад.&lt;/div&gt;
  |info-c = #2093ff
  |info-fc = white
  |info-s = 9
  |border-c = #034593
}}

== Мақола эҷод кунед ==
=== Ҳамчунин нигаред ===
[[Википедиа:Эҷоди мақола]]

&lt;inputbox&gt;
type=create
preload=Template:New_page
editintro=Template:New_article_intro
width=25
bgcolor=cceeff
&lt;/inputbox&gt;

&lt;!-- //// to translate:
An alternative way is to use the [[Wikipedia:sandbox|sandbox]]!

* Edit the sandbox, then create a new link.
* Then create/edit your new page by clicking on the link and writing new text.

''Note'': The sandbox is periodically erased, so remember to bookmark the page(s) you have created, in order to edit them again in the future. If you are a registered user, it will also appear under &quot;''My contributions''&quot; in the Quickbar.

When creating pages it is also good practice to run the text through a spell checker before submitting. You may find it more convenient to take a copy of the original page, work on it, then paste the edited copy back in.

Creating brand-new topics is a great way to help Wikipedia increase its breadth (and depth).

'''Note!'''
Bear in mind that Wikipedia is an [[open content]] encyclopedia.
You are contributing to a [[free]], publicly-usable database of information. You automatically license everything you contribute under the
[[GNU Free Documentation License]]; you can only do that if you own the copyright to the material (which you do if you created it), or if the material is in the public domain.  See [[Wikipedia:Copyrights]] for details. '''Never submit copyrighted material without permission from the copyright owner.'''
--&gt;


== Саҳифаҳои сохтаи ман ==
* [http://tg.wikipedia.org/wiki/Дискриминант Дискриминант]
*[http://tg.wikipedia.org/wiki/Дургӯ Дургӯ ё Телефон]
*[http://tg.wikipedia.org/wiki/Даҳаи_2026_(мелодӣ) Соли 2026]
*[http://tg.wikipedia.org/wiki/Портал:Риёзиёт Портал:Риёзиёт]

== Gadoev Ehsonjon ==
&lt;/div&gt;
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; |
 | colspan=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#CAD2ff&quot; | '''Gadoev Ehsonjon''' дар дигар лоиҳаҳои Викимедиа
 |-
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Commons-logo.svg|25px]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Wikidata-logo.svg|25px]]  
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Wikipedia-logo.png|25px]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Wikipedia-logo.png|25px]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Image:Wikinews-logo.svg|25px]] 
 |-
 | bgcolor=&quot;#CAD2E7&quot; align=&quot;center&quot; |[[:ru:User:Gadoev Ehsonjon|'''Wikipedia''']]&lt;br&gt;[[:ru:Заглавная страница|'''(ru)''']]

== Дар бораи худам ==

{|border=''0'' cellpadding=''2‘' cellspacing=''1'' style=''float:centre; empty-cells:show; margin-right:0em; margin-left:1em; margin-bottom:0.5em; background:#e3e3e3;''
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|-bgcolor=''#FFFFFF''|
|-—
|-bgcolor=''#FFFFFF
|[[Кишвар]]:||[[Акс:Coat of arms of Tajikistan.svg|20px]] [[Тоҷикистон]]
[[Акс:Flag of Tajikistan.svg|30px]]
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|[[Вилоят]]:||[[Вилояти Суғд]]
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|[[Ноҳия]]:||[[Панҷакент]]
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|[[Деҳа]]:||[[Рукнобод]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|Санаи таваллуд:||[[5 март]]и   соли [[2005]]
|-bgcolor=''#FFFFFF''
|Забони модарӣ:||[[тоҷикӣ]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; 
|[[Литсейи 1]]: || шаҳри [[Левакант]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|}</text>
      <sha1>d573efuau6aookto7qzacovxsct5ayl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Балтимор, Дейвид</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212755</id>
    <revision>
      <id>1468727</id>
      <parentid>1318728</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:28:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3014" sha1="6iqyta8ovomkdi72gb98rm09n6crara" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном             = Дейвид Балтимор
 |номи аслӣ       = {{lang-en|David Baltimore}}
 |тасвир          = Dr. David Baltimore2 crop.jpg
 |бар               = 
 |тавсифи тасвир =
 |таърихи таваллуд      = 7.03.1938
 |зодгоҳ       = {{Зодгоҳ|Нью-Йорк}}, [[ИМА]]
 |таърихи даргузашт     = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |шаҳрвандӣ          = ИМА
 |фазои илмӣ        = [[биохимик]], [[молекулярная биология|молекулярный биолог]] и [[вирусология|вирусолог]]
 |Место работы         = [[Массачусетский технологический институт]]&lt;br /&gt;[[Рокфеллеровский университет]]&lt;br /&gt;[[Калифорнийский технологический институт]]
 |Учёная степень       = 
 |Учёное звание        = 
 |Альма-матер          = [[Суортмор-колледж]]&lt;br /&gt;[[Массачусетский технологический институт]]&lt;br /&gt;[[Рокфеллеровский университет]]
 |Научный руководитель = 
 |Знаменитые ученики   = 
 |Известен как         = 
 |ҷоизаҳо     = [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] [[Нобелевская премия по физиологии и медицине]] ([[1975]])
 |имзо              = 
 |бар росписи       = 
 |Сайт                 = 
}}
'''Дейвид Балтимор'''&lt;ref&gt;{{ЭМТ|Балтимор|2|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|David Baltimore}}; тав. [[7 март]]и [[1938]], [[Ню-Йорк]]) — биолог ва биохимики амрикоӣ.

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Коллеҷи тиббии Суортмори иёлати Пенсилвания (1960). Балтимор биологияи молекулавӣ ва вирусологияро дар Институти технологии Массачусет (1960–61) ва Донишгоҳи Рокфеллери Ню-Йорк (1962–64), биохимияро дар Институти технологии Массачусет (1964–65) омӯхтааст. Солҳои 1965–68 корманди илмии Институти таҳқиқоти биологии Сан-Диего (иёлати Калифорния) буд. Аз соли 1968 профессор Институти технологии Массачусет. Дар соҳаи биологияи молекулавӣ ва генетика таҳқиқот анҷом додааст. Ҳамроҳи Ренато Дулбекко ва Хоуард Темин барои кашфи вируси омософар ва маводи генетикии ҳуҷайраҳо сазовори Мукофоти нобелӣ (1975) гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>6iqyta8ovomkdi72gb98rm09n6crara</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468728</id>
      <parentid>1468727</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3012" sha1="hyrfeg6qodt5xedbg8cojpr8issirzv" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном             = Дейвид Балтимор
 |номи аслӣ       = {{lang-en|David Baltimore}}
 |тасвир          = Dr. David Baltimore2 crop.jpg
 |бар               = 
 |тавсифи тасвир =
 |таърихи таваллуд      = 7.03.1938
 |зодгоҳ       = {{Зодгоҳ|Ню-Йорк}}, [[ИМА]]
 |таърихи даргузашт     = 
 |маҳалли даргузашт    = 
 |шаҳрвандӣ          = ИМА
 |фазои илмӣ        = [[биохимик]], [[молекулярная биология|молекулярный биолог]] и [[вирусология|вирусолог]]
 |Место работы         = [[Массачусетский технологический институт]]&lt;br /&gt;[[Рокфеллеровский университет]]&lt;br /&gt;[[Калифорнийский технологический институт]]
 |Учёная степень       = 
 |Учёное звание        = 
 |Альма-матер          = [[Суортмор-колледж]]&lt;br /&gt;[[Массачусетский технологический институт]]&lt;br /&gt;[[Рокфеллеровский университет]]
 |Научный руководитель = 
 |Знаменитые ученики   = 
 |Известен как         = 
 |ҷоизаҳо     = [[Файл:Nobel prize medal.svg|20px]] [[Нобелевская премия по физиологии и медицине]] ([[1975]])
 |имзо              = 
 |бар росписи       = 
 |Сайт                 = 
}}
'''Дейвид Балтимор'''&lt;ref&gt;{{ЭМТ|Балтимор|2|}}&lt;/ref&gt; ({{lang-en|David Baltimore}}; тав. [[7 март]]и [[1938]], [[Ню-Йорк]]) — биолог ва биохимики амрикоӣ.

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Коллеҷи тиббии Суортмори иёлати Пенсилвания (1960). Балтимор биологияи молекулавӣ ва вирусологияро дар Институти технологии Массачусет (1960–61) ва Донишгоҳи Рокфеллери Ню-Йорк (1962–64), биохимияро дар Институти технологии Массачусет (1964–65) омӯхтааст. Солҳои 1965–68 корманди илмии Институти таҳқиқоти биологии Сан-Диего (иёлати Калифорния) буд. Аз соли 1968 профессор Институти технологии Массачусет. Дар соҳаи биологияи молекулавӣ ва генетика таҳқиқот анҷом додааст. Ҳамроҳи Ренато Дулбекко ва Хоуард Темин барои кашфи вируси омософар ва маводи генетикии ҳуҷайраҳо сазовори Мукофоти нобелӣ (1975) гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>hyrfeg6qodt5xedbg8cojpr8issirzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Берсим</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213896</id>
    <revision>
      <id>1468597</id>
      <parentid>1467908</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:43:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3127" sha1="ol3kazvi4n89lpaf25ngmydvfric9ur" xml:space="preserve">{{Таксон
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | image file        = Trifolium alexandrinum eF.jpg
 | image title       = Себаркгаи мисрӣ
 | image descr       = Гулҳо
 | волид             = Trifolium
 | табақа            = Намуд
 | лотинӣ            = Trifolium alexandrinum
 | муаллиф            = [[Карл Линней|L.]]
 }}
'''Берсим''' ё '''себаргаи мисрӣ''' ({{lang-la|Trifolium alexandrinum}}) — [[Рустаниҳо|гиёҳ]]и яксола аз [[Оила (таксономия)|оила]]и [[лубиёиҳо]].

== Тавсифоти гиёҳшиносӣ ==
Пояаш рост, 40-70 см қад мекашад (бехи поя бебарг аст). Баргаш дарозрӯя (дарозиаш 3-5 см, бараш 1-1,5 см), мӯякдор. Гултӯдааш хӯшанамо, гулаш сафеди зардчатоб (9-10 гардбарга дорад); косабаргаш махрутшакл (дарозиаш 1 см), аз берун бо мӯяки зич пӯшида шудааст. Мевааш ғилофаки байзашакл. Нимаи аввали тобистон гул карда мева мебандад.

Берсим зироати хӯроки чорво аст. Онро соле чанд маротиба медараванд. Берсим дар Миср, Марокаш, Тунис, Ҳиндустон, Итолиё, Фаронса ва диг. кишварҳо мерӯяд. Онро дар Осиёи Хурд, Миср, Алҷазоир, соҳилҳои баҳримиёназаминии Аврупо, ноҳияи пахтакори Осиёи Марказӣ, Қафқози Шимолӣ, Украина ва ғайра чун зироати хӯроки чорво кишт мекунанд. Дар Тоҷикистон дар водии Вахш, ноҳияи Панҷ ва баъзе ноҳияҳои дигар кишт карда мешавад. Меъёри кишти тухмӣ 20-25 кг/га. Моҳи май гул карда (баъди 40-45 рӯз) тухм мебандад. Берсимро аз моҳи май то сент. 2-3 маротиба даравида, аз ҳар га 500—650 сентнер алафи сабз ё 100—130 сентнер хошок, 2,5-6 сентнер тухмӣ мегиранд. Хошоки берсим 15-16 % протеин ва 3-6 % равған дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Берсим|2|муаллиф= }}
* Зироатҳои хӯроки чорво дар Тоҷикистон. Д., 1965;
* Возделывание клевера александрийского в Кировабад — Казахской зоне Азербайджана// Селекция и семеноводство. Красноярск, 1990;
* Власенко Н. Г., Власенко А. Н. (ва диг.). Сорные растения и борьба с ними при возделывании зерновых культур в Сибири. Новосибирск, 2007</text>
      <sha1>ol3kazvi4n89lpaf25ngmydvfric9ur</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фрэнк Макфарлейн Бёрнет</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214335</id>
    <revision>
      <id>1468731</id>
      <parentid>1310950</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468731</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1767" sha1="ih0whhuzmxp81mm8vionpq5frg0zqlo" xml:space="preserve">{{Олим}}
Сэр '''Фрэнк Макфарлейн Бёрнет''' ({{lang-en|Sir Frank Macfarlane Burnet}}; [[3 сентябр]]и [[1899]], [[Траралгон]], [[Виктория (Австралия)|Виктория]] — [[31 август]]и [[1985]]) — вирусологи австралӣ.

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Донишгоҳи Мелбурн (1923). Аз соли 1923 то охири умр дар Институти таҳқиқоти тиббии Уолтер ва Элиза Холлови назди Университет Мелбурн кору фаъолият кардааст. Солҳои 1944-65 профессор тибби таҷрибавӣ ва директори Институти номбурда буд. Таҳқиқоти Бёрнет ба омӯзиш, хусусиятҳои афзоиш, муносибати вирусҳо бо ҳомил ва тағйирпазирии онҳо бахшида шудааст. Бори нахуст ангезандаи вараҷаи Q-ро омӯхт, ки ба номи ӯ Rikeffsia burneti номгузорӣ шуд. Дар соҳаи масуниятшиносӣ низ ба дастовардҳои назаррас ноил гаштааст. Соли 1960 барои кашфи тобоварии масунӣ ба вирусҳо сазовори ҷоизаи Нобели пизишкӣ гардид (ҳамроҳи Медавар).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
 

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Бёрнет Фрэнк Макфарлейн |2|муаллиф=}}

{{олим-нопурра}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши пизишкӣ]]
[[Гурӯҳ:Олимони Австралия]]</text>
      <sha1>ih0whhuzmxp81mm8vionpq5frg0zqlo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468732</id>
      <parentid>1468731</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468732</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1810" sha1="geqd04ekrhm91yaq1k5o6unwtv4vv05" xml:space="preserve">{{Олим|фазои илмӣ=вирусология}}
Сэр '''Фрэнк Макфарлейн Бёрнет''' ({{lang-en|Sir Frank Macfarlane Burnet}}; [[3 сентябр]]и [[1899]], [[Траралгон]], [[Виктория (Австралия)|Виктория]] — [[31 август]]и [[1985]]) — вирусологи австралӣ.

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Донишгоҳи Мелбурн (1923). Аз соли 1923 то охири умр дар Институти таҳқиқоти тиббии Уолтер ва Элиза Холлови назди Университет Мелбурн кору фаъолият кардааст. Солҳои 1944-65 профессор тибби таҷрибавӣ ва директори Институти номбурда буд. Таҳқиқоти Бёрнет ба омӯзиш, хусусиятҳои афзоиш, муносибати вирусҳо бо ҳомил ва тағйирпазирии онҳо бахшида шудааст. Бори нахуст ангезандаи вараҷаи Q-ро омӯхт, ки ба номи ӯ Rikeffsia burneti номгузорӣ шуд. Дар соҳаи масуниятшиносӣ низ ба дастовардҳои назаррас ноил гаштааст. Соли 1960 барои кашфи тобоварии масунӣ ба вирусҳо сазовори ҷоизаи Нобели пизишкӣ гардид (ҳамроҳи Медавар).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
 

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Бёрнет Фрэнк Макфарлейн |2|муаллиф=}}

{{олим-нопурра}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши пизишкӣ]]
[[Гурӯҳ:Олимони Австралия]]</text>
      <sha1>geqd04ekrhm91yaq1k5o6unwtv4vv05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Модул:TemplateDataDoc</title>
    <ns>828</ns>
    <id>214472</id>
    <revision>
      <id>1468623</id>
      <parentid>1317676</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468623</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="8310" sha1="l2kpzbl4k1s9fqjmpbob8v2rv3uj7vw" xml:space="preserve">local docSubPage = mw.message.new( 'Templatedata-doc-subpage' ):plain();

local p = {};

local lastNumber = 0;

-- Enable/disable additional spacing for block-formatted templates
local formatBlockSpaces = true;

local noDocNote = 'TemplateDataDoc: Саҳифаро барои намоиши шаблони пуршуда сабт кунед.';

function p.processJson( json )
	local status, data = pcall( mw.text.jsonDecode, json );
	if status == false then
		return nil;
	end

	if not data[ 'paramOrder' ] then
		data[ 'paramOrder' ] = {};
		for paramName, paramData in pairs( data[ 'params' ] ) do
			table.insert( data[ 'paramOrder' ], paramName );
		end
	end
	
	local deprecatedParams = {
		'nocat',
		'from',
		'nocoord',
		'nocatcoord',
		'Худкорсозии сарлавҳа',
		'Бар',
		'бар',
		'Бари тасвир',
		'бари тасвир',
		'Бари логотип',
		'бари логотип',
	};
	for _, param in ipairs( deprecatedParams ) do
		if data[ 'params' ][ param ] ~= nil then
			data[ 'params' ][ param ][ 'deprecated' ] = '-';
		end
	end

	return data;
end

function p.getTemplateData( pageName )
	local title = mw.title.makeTitle( 0, pageName );
	if not title or not title.exists or not title:getContent() then
		return false;
	end;

	local json = mw.ustring.match( title:getContent(), '&lt;[Tt]emplate[Dd]ata%s*&gt;(.*)&lt;/[Tt]emplate[Dd]ata%s*&gt;' );
	if not json then
		return nil;
	end
	
	return p.processJson( json )
end

function p.getValue( data, key )
	if data[ key ] then
		return data[ key ];
	end
	
	-- Numbered keys return as numbers
	local nkey = tonumber( key );
	if nkey ~= nil and data[ nkey ] then
		return data[ nkey ];
	end
	
	return {};
end

-- See https://phabricator.wikimedia.org/diffusion/ETDA/browse/master/Specification.md?as=remarkup
-- We need a global format value for the 'block' and 'inline': [[phab:T205438]]
function p.convertFormatString( rawTemplateFormat )
	local templateFormat = rawTemplateFormat or 'inline';
	local isBlockFormatted = false;
	if templateFormat == 'block' then
		templateFormat = '{{_\n| _ = _\n}}';
		isBlockFormatted = true;
	elseif templateFormat == 'inline' then
		templateFormat = '{{_|_=_}}';
	end
	
	return templateFormat, isBlockFormatted;
end

function p.getFormatParts( rawTemplateFormat, templateName )
	local templateFormat, isBlockFormatted = p.convertFormatString( rawTemplateFormat );
	local nameFormat = mw.ustring.match( templateFormat, '^[^|]+' );
	local paramKeyFormat = mw.ustring.match( templateFormat, '%|[^=]+=' );
	local paramValueFormat = mw.ustring.match( templateFormat, '=[^}]+' );
	paramValueFormat = mw.ustring.sub( paramValueFormat, 2 );
	local endFormat = mw.ustring.match( templateFormat, '%}%}.*$' );
	local startFormat = mw.ustring.gsub( nameFormat, '_', templateName );

	return isBlockFormatted, startFormat, endFormat, paramKeyFormat, paramValueFormat;
end

function p.formatKeyValue( key, parameterData, formatData )
	if parameterData[ 'deprecated' ] then
		return '';
	end
	local args = formatData.args;
	local parameterName = key;
	local nkey = tonumber( key );
	
	-- Add additional spacing to string keys
	if formatData.parameterLength and ( nkey == nil or lastNumber ~= nkey - 1 ) then
		while mw.ustring.len( key ) &lt; formatData.parameterLength do
			key = key .. ' ';
		end
	end
	
	-- Remove numbering for adjacent numbered keys
	if nkey ~= nil and lastNumber == nkey - 1 then
		key = '';
		lastNumber = nkey;
	end

	local value = '';
	if formatData.valueKey == 'example' and parameterData[ 'example' ] then
		-- Example
		value = parameterData[ 'example' ];
	else
		if formatData.valueKey == 'description' and parameterData[ 'description' ] then
			-- Description
			value = parameterData[ 'description' ];
			if value ~= '' then
				value = '&amp;lt;!-- ' .. value .. ' --&amp;gt;';
			end
		elseif parameterData[ 'autovalue' ] then
			-- Autovalue
			value = parameterData[ 'autovalue' ];
		end
		if args[ '$' .. parameterName ] and args[ '$' .. parameterName ] ~= '' then
			-- Custom values from template call
			value = args[ '$' .. parameterName ];
		end
	end

	local formattedKey = mw.ustring.gsub( formatData.paramKeyFormat, '_+', key, 1 );
	if key == '' then
		formattedKey = mw.ustring.gsub( formattedKey, '=', '' );
	end

	return formattedKey .. mw.ustring.gsub( formatData.paramValueFormat, '_', value, 1 );
end

function p.generateBlankCode( templateData, templateName, args )
	if templateData == false then
		return '{{' .. templateName .. '}}';
	end
	
	local parameterLength = 0;
	for i, parameterName in ipairs( templateData[ 'paramOrder' ] ) do
		local parameterData = p.getValue( templateData[ 'params' ], parameterName );
		if not parameterData[ 'deprecated' ] then
			local length = mw.ustring.len( parameterName );
			if length &gt; parameterLength then
				parameterLength = length;
			end
		end
	end

	local isBlockFormatted, startFormat, endFormat, paramKeyFormat, paramValueFormat = p.getFormatParts( templateData[ 'format' ], templateName );
	local out = startFormat;

	lastNumber = 0;
	for i, parameterName in ipairs( templateData[ 'paramOrder' ] ) do
		local parameterData = p.getValue( templateData[ 'params' ], parameterName );
		if parameterData[ 'inherits' ] then
			parameterData = p.getValue( templateData[ 'params' ], parameterData[ 'inherits' ] );
		end
		
		out = out .. p.formatKeyValue( parameterName, parameterData, {
			args = args,
			valueKey = ( args[ 'description' ] and 'description' or nil ),
			isBlockFormatted = isBlockFormatted,
			parameterLength = parameterLength,
			paramKeyFormat = paramKeyFormat,
			paramValueFormat = paramValueFormat,
		} );
	end
	
	return out .. endFormat;
end

function p.generateBlank( frame )
	local frame = mw.getCurrentFrame();
	local getArgs = require( 'Module:Arguments' ).getArgs;
	local args = getArgs( frame );
	local templateName = frame.args[ 1 ];
	table.remove( args, 1 );
	
	local docPage = 'Template:' .. templateName .. '/' .. docSubPage;
	local templateData = p.getTemplateData( docPage );
	local out = p.generateBlankCode( templateData, templateName, args );

	local previewNote = ''
	if templateData == false and frame:preprocess('{{REVISIONID}}') == '' then
		previewNote = '&lt;div class=&quot;warningbox&quot;&gt;' .. noDocNote .. '&lt;/div&gt;';
	end
	
	return previewNote .. frame:extensionTag{ name = 'pre', content = out };
end

function p.generateExampleCode( templateData, templateName, args )
	if templateData == false then
		return '{{' .. templateName .. '}}';
	end
	
	local parameterLength = 0;
	for i, parameterName in ipairs( templateData[ 'paramOrder' ] ) do
		local parameterData = p.getValue( templateData[ 'params' ], parameterName );
		if parameterData[ 'example' ] and not parameterData[ 'deprecated' ] then
			local length = mw.ustring.len( parameterName );
			if length &gt; parameterLength then
				parameterLength = length;
			end
		end
	end

	local isBlockFormatted, startFormat, endFormat, paramKeyFormat, paramValueFormat = p.getFormatParts( templateData[ 'format' ], templateName );
	local out = startFormat;

	lastNumber = 0;
	for i, parameterName in ipairs( templateData[ 'paramOrder' ] ) do
		local parameterData = p.getValue( templateData[ 'params' ], parameterName );
		if parameterData[ 'inherits' ] then
			parameterData = p.getValue( templateData[ 'params' ], parameterData[ 'inherits' ] );
		end
		
		if parameterData[ 'example' ] then
			out = out .. p.formatKeyValue( parameterName, parameterData, {
				args = args,
				valueKey = 'example',
				isBlockFormatted = isBlockFormatted,
				parameterLength = parameterLength,
				paramKeyFormat = paramKeyFormat,
				paramValueFormat = paramValueFormat,
			} );
		end
	end
	
	return out .. endFormat;
end	

function p.generateExample( frame )
	local frame = mw.getCurrentFrame();
	local args = frame.args;
	local templateName = frame.args[ 1 ];
	local docPage = 'Template:' .. templateName .. '/' .. docSubPage;
	local templateData = p.getTemplateData( docPage );
	local out = p.generateExampleCode( templateData, templateName, args );
	
	local previewNote = ''
	if templateData == false and frame:preprocess('{{REVISIONID}}') == '' then
		previewNote = '&lt;div class=&quot;warningbox&quot;&gt;' .. noDocNote .. '&lt;/div&gt;';
	end
	
	return previewNote .. frame:preprocess( out ) .. frame:extensionTag{ name = 'pre', content = out };
end

return p;</text>
      <sha1>l2kpzbl4k1s9fqjmpbob8v2rv3uj7vw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рошак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215824</id>
    <revision>
      <id>1468787</id>
      <parentid>1468047</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:08:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468787</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2866" sha1="gnrvo8tfos0mczle87b0esbj977xsxa" xml:space="preserve">{{Таксон
 | image file        = 
 | image title       = 
 | image descr       = 
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | волид             = Ferula
 | табақа            = Намуд
 | лотинӣ            = Ferula primaeva
 | author            = 
 | syn               = 
 | children          = 
 | range map         = 
 | range map caption = 
 | range map width   = 
 | range legend      = 
 | wikispecies       = Ferula primaeva
 | commons           = 
 | grin              = 
}}

'''Рошак''' ({{lang-la|Ferula primaeva}}) — [[Рустаниҳо|гиёҳ]]и бисёрсолаест аз [[Авлод (таксономия)|авлод]]и [[Камол (авлод)|камол]] мансуби [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Чатргулон|чатргулон]].

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Пояаш ғафс, сершохи бунафш, то 1 – 1,5 м қад мекашад. Баргаш мураккаби пармонанд, сабз ва каме дандонадор. Хӯшагулаш чатршакл (диаметраш 7 – 10 см), гулаш майдаи зардтоб, мевааш байзашакл (дарозияш 1,3 – 1,7 см, бараш 5 – 7 мм). Моҳҳои май – июн гул карда, июл – август мева мебандад. Дар тамоми ҳаёташ як бор гулу мева мекунад&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]. Ҷилди IV. — Душанбе: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2012. — C. 98. — 504 с. — ISBN 978-99947-33-46-0.&lt;/ref&gt;.

== Густариш ==
Рошак фақат дар Тоҷикистон (дар баландиҳои 1000 – 1900 м аз сатҳи баҳр) мерӯяд. Асосан дар бешазори гармсер, дарахтони паҳнбарг, алафзори нимсаванна, бодому пистазор, мавзеъҳои регу санглох, нишебии кӯҳҳо месабзад. Бештар дар Тоҷикистони Марказӣ ва Ҷанубӣ (қаторкӯҳҳои Ҳисор, Дарвоз, Ҳазратишоҳ, Вахш ва ғайра) вомехӯрад&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Корбурдҳо ==
Пояи наврустаи рошакро чун сабзавоти иштиҳоовар, сервитамин ва доруӣ истеъмол мекунанд. Барги онро чорво мехӯрад. Рошак рустании асаловар аст&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Флора СССР, т. 17, М.—Л., 1951;
* Флора Узбекистана, т. 4, Ташкент, 1959.

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}</text>
      <sha1>gnrvo8tfos0mczle87b0esbj977xsxa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468802</id>
      <parentid>1468787</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468802</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2865" sha1="doqptgon8gnlmh03nvh2jjhnhsu80it" xml:space="preserve">{{Таксон
 | image file        = 
 | image title       = 
 | image descr       = 
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | волид             = Ferula
 | табақа            = Намуд
 | лотинӣ            = Ferula primaeva
 | author            = 
 | syn               = 
 | children          = 
 | range map         = 
 | range map caption = 
 | range map width   = 
 | range legend      = 
 | wikispecies       = Ferula primaeva
 | commons           = 
 | grin              = 
}}
'''Рошак''' ({{lang-la|Ferula primaeva}}) — [[Рустаниҳо|гиёҳ]]и бисёрсолаест аз [[Авлод (таксономия)|авлод]]и [[Камол (авлод)|камол]] мансуби [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Чатргулон|чатргулон]].

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Пояаш ғафс, сершохи бунафш, то 1 – 1,5 м қад мекашад. Баргаш мураккаби пармонанд, сабз ва каме дандонадор. Хӯшагулаш чатршакл (диаметраш 7 – 10 см), гулаш майдаи зардтоб, мевааш байзашакл (дарозияш 1,3 – 1,7 см, бараш 5 – 7 мм). Моҳҳои май – июн гул карда, июл – август мева мебандад. Дар тамоми ҳаёташ як бор гулу мева мекунад&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]. Ҷилди IV. — Душанбе: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2012. — C. 98. — 504 с. — ISBN 978-99947-33-46-0.&lt;/ref&gt;.

== Густариш ==
Рошак фақат дар Тоҷикистон (дар баландиҳои 1000 – 1900 м аз сатҳи баҳр) мерӯяд. Асосан дар бешазори гармсер, дарахтони паҳнбарг, алафзори нимсаванна, бодому пистазор, мавзеъҳои регу санглох, нишебии кӯҳҳо месабзад. Бештар дар Тоҷикистони Марказӣ ва Ҷанубӣ (қаторкӯҳҳои Ҳисор, Дарвоз, Ҳазратишоҳ, Вахш ва ғайра) вомехӯрад&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Корбурдҳо ==
Пояи наврустаи рошакро чун сабзавоти иштиҳоовар, сервитамин ва доруӣ истеъмол мекунанд. Барги онро чорво мехӯрад. Рошак рустании асаловар аст&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Флора СССР, т. 17, М.—Л., 1951;
* Флора Узбекистана, т. 4, Ташкент, 1959.

== Сарчашма ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}</text>
      <sha1>doqptgon8gnlmh03nvh2jjhnhsu80it</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468835</id>
      <parentid>1468802</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468835</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2479" sha1="0e5yr2b3zbpydm7bzefiwwrphgp125b" xml:space="preserve">{{Таксон
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | волид             = Ferula
 | табақа            = Намуд
 | лотинӣ            = Ferula primaeva
}}
'''Рошак''' ({{lang-la|Ferula primaeva}}) — [[Рустаниҳо|гиёҳ]]и бисёрсолаест аз [[Авлод (таксономия)|авлод]]и [[Камол (авлод)|камол]] мансуби [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Чатргулон|чатргулон]].

== Тавсифоти ботаникӣ ==
Пояаш ғафс, сершохи бунафш, то 1 – 1,5 м қад мекашад. Баргаш мураккаби пармонанд, сабз ва каме дандонадор. Хӯшагулаш чатршакл (диаметраш 7 – 10 см), гулаш майдаи зардтоб, мевааш байзашакл (дарозияш 1,3 – 1,7 см, бараш 5 – 7 мм). Моҳҳои май – июн гул карда, июл – август мева мебандад. Дар тамоми ҳаёташ як бор гулу мева мекунад.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]. Ҷилди IV. — Душанбе: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2012. — C. 98. — 504 с. — ISBN 978-99947-33-46-0.&lt;/ref&gt;

== Густариш ==
Рошак фақат дар Тоҷикистон (дар баландиҳои 1000 – 1900 м аз сатҳи баҳр) мерӯяд. Асосан дар бешазори гармсер, дарахтони паҳнбарг, алафзори нимсаванна, бодому пистазор, мавзеъҳои регу санглох, нишебии кӯҳҳо месабзад. Бештар дар Тоҷикистони Марказӣ ва Ҷанубӣ (қаторкӯҳҳои Ҳисор, Дарвоз, Ҳазратишоҳ, Вахш ва ғайра) вомехӯрад.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Корбурдҳо ==
Пояи наврустаи рошакро чун сабзавоти иштиҳоовар, сервитамин ва доруӣ истеъмол мекунанд. Барги онро чорво мехӯрад. Рошак рустании асаловар аст.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|||муаллиф=}}
* Флора СССР, т. 17, М.—Л., 1951;
* Флора Узбекистана, т. 4, Ташкент, 1959.</text>
      <sha1>0e5yr2b3zbpydm7bzefiwwrphgp125b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Liliaceae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>216284</id>
    <revision>
      <id>1468471</id>
      <parentid>1035137</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:56:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="843kz4j5th15vzu8x5sshc6fyvjudcj" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Liliales|rang=Оила|latin=Liliaceae|name=Занбақиҳо}}</text>
      <sha1>843kz4j5th15vzu8x5sshc6fyvjudcj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Liliales</title>
    <ns>10</ns>
    <id>216285</id>
    <revision>
      <id>1468445</id>
      <parentid>1035138</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:59:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="ho0ne2eox9p6cwo37cip69t1h6yyrjv" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Lilianae|rang=Тартиб|latin=Liliales|name=Занбақигулҳо}}</text>
      <sha1>ho0ne2eox9p6cwo37cip69t1h6yyrjv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468812</id>
      <parentid>1468445</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:44:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468812</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="ole3osgrfr63cc96sxhywaeiggy723f" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Liliopsida|rang=Тартиб|latin=Liliales|name=Занбақигулҳо}}</text>
      <sha1>ole3osgrfr63cc96sxhywaeiggy723f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agronomist</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216630</id>
    <revision>
      <id>1468694</id>
      <parentid>1036283</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:18:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Барзшинос]]</comment>
      <origin>1468694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="ryxh4ucz6kl0c11e0jydwynbilw419o" xml:space="preserve">{{Барои ҳафз}}</text>
      <sha1>ryxh4ucz6kl0c11e0jydwynbilw419o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468696</id>
      <parentid>1468694</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:18:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6" xml:space="preserve">{{delete}}</text>
      <sha1>35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Камол</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216802</id>
    <revision>
      <id>1468829</id>
      <parentid>1468051</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:30:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468829</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="280" sha1="srd8ouvdn4j0pb3pbwahlodnan7wpwt" xml:space="preserve">'''Камол''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред:
* [[Камол (авлод)]] — гиёҳ
* [[Камоли Хуҷандӣ]] — шоири тоҷик аз шаҳри Хуҷанд
{{Шаблон:Муайянкунӣ}}</text>
      <sha1>srd8ouvdn4j0pb3pbwahlodnan7wpwt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216805</id>
    <revision>
      <id>1468845</id>
      <parentid>1468045</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:13:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3746" sha1="qwgkqy69wgiyqugtvkzyae25oe66xm8" xml:space="preserve">{{Таксон
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | волид             = Ferula
 | табақа            = Намуд
 | лотинӣ            = Ferula tadshikorum
 | муаллиф = [[Михаил Пименов|Pimenov]]
 | соли муаллифӣ = 1974
}}
'''Ров''', '''рова''', '''ровак''', '''роба''', '''реба''' ({{lang-la|Ferula tadshikorum}}) — [[Рустаниҳо|гиёҳ]]ест бисёрсола мансуби [[Авлод (таксономия)|авлод]]и [[Камол (авлод)|камол]].

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Решааш ғафси турбмонанд. Пояаш ғафси бунафш, то 1,8 м қад мекашад. Баргаш нарми бепашмак, пармонанди чок-чок, зуд хазон мешавад. Хӯшагулаш чатршакл, гулаш зард, мевааш байзашакл (дарозиаш 1,5 — 2 см, бараш то 1 см). Дар шароити табиӣ як бор гул (апрел — май) ва мева (июн — июл) медиҳад. Асосан дар Тоҷикистони Марказӣ ва ҷанубӣ (кӯҳҳои Рангинтоғ, ғозималик, Боботоғ, Сарсарак, қаротоғ, Санглох, Хоҷамӯъмин ва ғайра) мерӯяд. Бештар дар минтақаи алафзори нимсаванна, шиблақ, пиставу бодомзор, шулашзор, ҷойҳои регу санглох, камари кӯҳҳо, соҳили дарёҳо (то баландии 1800 м аз сатҳи баҳр) месабзад&lt;ref&gt;[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]. Ҷилди IV. — Душанбе: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2012. — C. 91. — 504 с. — ISBN 978-99947-33-46-0.
&lt;/ref&gt;.

== Корбурдҳо ==
Ров хусусияти хуби ғизоӣ ва доруӣ дорад. Дар гузашта решаи ровро майда карда, ба он каме орди гандум, ҷав ё боқило илова намуда нони рова мепухтанд. Аз решаи он талқон ва бо тут тутпӯсти ровагӣ тайёр мекарданд. Ҳоло пояи наврустаи онро чун сабзавот мехӯранд. Пояи ров бӯи тез дорад. Бӯй ва талхии он дар ҳарорати баланд нест мешавад.

== Хосиятҳои шифоӣ ==
Дар тибби халқӣ ровро барои табобати иллати ҷигару меъда ва паст нишондани ғалаёни хун тавсия медиҳанд. Рустании иштиҳоовар, тақвиятбахши узв-ҳои ҳозима ва киҷҷарон аст, бехи онро дар оташ пухта, ба дунбал ва ҳафтпӯст мебанданд. Пояи наврустаи он 52,9 — 86,5 мг% витамини С, 9, 37 — 19,88 % қандҳои ҳалшаванда (аз он ҷумла 2,58 — 3,83 % сахароза), 13,60 — 21,01 % протеин, 0,70 — 4,37 % равған, 8,17 — 14,20 % хокистар дорад. Баргаш (22,75 % протеин, 18,25 % сафеда, 1,1 % қандҳои ҳалшаванда, 12,81 % селлюлоза, 3,3 % равған дорад) хӯроки хуби чорвост. Онро буз, гӯсфанд, гов нағз мехӯранд. Дар мевааш моддаҳои фаъоли биологӣ ва 0,6 % равғани эфир ҳаст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>qwgkqy69wgiyqugtvkzyae25oe66xm8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468847</id>
      <parentid>1468845</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3767" sha1="bt6sueq7xjd27d4ww011b3lkphkniik" xml:space="preserve">{{Таксон
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | волид             = Ferula
 | табақа            = Намуд
 | лотинӣ            = Ferula tadshikorum
 | муаллиф = [[Михаил Пименов (гиёҳшинос)|Pimenov]]
 | соли муаллифӣ = 1974
}}
'''Ров''', '''рова''', '''ровак''', '''роба''', '''реба''' ({{lang-la|Ferula tadshikorum}}) — [[Рустаниҳо|гиёҳ]]ест бисёрсола мансуби [[Авлод (таксономия)|авлод]]и [[Камол (авлод)|камол]].

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Решааш ғафси турбмонанд. Пояаш ғафси бунафш, то 1,8 м қад мекашад. Баргаш нарми бепашмак, пармонанди чок-чок, зуд хазон мешавад. Хӯшагулаш чатршакл, гулаш зард, мевааш байзашакл (дарозиаш 1,5 — 2 см, бараш то 1 см). Дар шароити табиӣ як бор гул (апрел — май) ва мева (июн — июл) медиҳад. Асосан дар Тоҷикистони Марказӣ ва ҷанубӣ (кӯҳҳои Рангинтоғ, ғозималик, Боботоғ, Сарсарак, қаротоғ, Санглох, Хоҷамӯъмин ва ғайра) мерӯяд. Бештар дар минтақаи алафзори нимсаванна, шиблақ, пиставу бодомзор, шулашзор, ҷойҳои регу санглох, камари кӯҳҳо, соҳили дарёҳо (то баландии 1800 м аз сатҳи баҳр) месабзад&lt;ref&gt;[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]. Ҷилди IV. — Душанбе: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2012. — C. 91. — 504 с. — ISBN 978-99947-33-46-0.
&lt;/ref&gt;.

== Корбурдҳо ==
Ров хусусияти хуби ғизоӣ ва доруӣ дорад. Дар гузашта решаи ровро майда карда, ба он каме орди гандум, ҷав ё боқило илова намуда нони рова мепухтанд. Аз решаи он талқон ва бо тут тутпӯсти ровагӣ тайёр мекарданд. Ҳоло пояи наврустаи онро чун сабзавот мехӯранд. Пояи ров бӯи тез дорад. Бӯй ва талхии он дар ҳарорати баланд нест мешавад.

== Хосиятҳои шифоӣ ==
Дар тибби халқӣ ровро барои табобати иллати ҷигару меъда ва паст нишондани ғалаёни хун тавсия медиҳанд. Рустании иштиҳоовар, тақвиятбахши узв-ҳои ҳозима ва киҷҷарон аст, бехи онро дар оташ пухта, ба дунбал ва ҳафтпӯст мебанданд. Пояи наврустаи он 52,9 — 86,5 мг% витамини С, 9, 37 — 19,88 % қандҳои ҳалшаванда (аз он ҷумла 2,58 — 3,83 % сахароза), 13,60 — 21,01 % протеин, 0,70 — 4,37 % равған, 8,17 — 14,20 % хокистар дорад. Баргаш (22,75 % протеин, 18,25 % сафеда, 1,1 % қандҳои ҳалшаванда, 12,81 % селлюлоза, 3,3 % равған дорад) хӯроки хуби чорвост. Онро буз, гӯсфанд, гов нағз мехӯранд. Дар мевааш моддаҳои фаъоли биологӣ ва 0,6 % равғани эфир ҳаст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}</text>
      <sha1>bt6sueq7xjd27d4ww011b3lkphkniik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Касруф</title>
    <ns>0</ns>
    <id>216807</id>
    <revision>
      <id>1468841</id>
      <parentid>1334419</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1546" sha1="in8oktxp6xn0k663hss5490yf7a56w4" xml:space="preserve">{{Таксон
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | волид             = Ferula
 | табақа            = Намуд
 | лотинӣ            = Ferula eugenii
 | муаллиф           = Kamelin
}}
'''Касруф''' ё '''каструф''' ({{lang-la|Ferula eugenii}}) — [[Рустанӣ|рустаниест]] бисёрсолаи худрӯй.

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Баландиаш то 1 м; пояи ғафс, барги мураккаби пармонанд, чатргули гетероморфӣ, гули зардтоби майда дорад. Дар тамоми умри худ як маротиба гулу мева (май — июн) карда, пас тамоман нобуд мешавад&lt;ref&gt;[[Энсиклопедияи мухтасари тиб|Энсиклопедияи Мухтасари Тиб]]. Ҷилди II. {{Д.}}: [[СИ ЭМТ]], 2011. — С. 368. — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6&lt;/ref&gt;.

== Густариш ==
Фақат дар мавзеъи Кондараи водии [[дарёи Варзоб]], дар нишебиҳои регу санглох ва алафзори шиблак (1200—1500 м аз сатҳи баҳр) вомехӯрад.

== Корбурдҳо ==
Пояи наврустаи онро (то гулшукуфт) ба монанди [[ров]] ва [[рошак]] мехӯранд. Онро ғизои сервитамину доруворӣ (мушаҳҳӣ) меҳисобанд.

== Адабиёт ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>in8oktxp6xn0k663hss5490yf7a56w4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳси корбар:Муҳаммадюнус Мирзоиён</title>
    <ns>3</ns>
    <id>220734</id>
    <revision>
      <id>1468453</id>
      <parentid>1462903</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:24:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Модул:Taxonomy/classification */ бахши ҷадид</comment>
      <origin>1468453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12646" sha1="nv007zo4tlrl11q2quvbpqouqkh7zhe" xml:space="preserve">{{Хуш омадед/чаҳорчӯба

|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!

|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин

|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] 
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.

Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. 

* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]

|helpTitle=Ёрӣ

|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.

|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо

|tipsText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt; ё &lt;nowiki&gt;{{ҷавона}}&lt;/nowiki&gt; ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
 
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?

|mistakeText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло &lt;nowiki&gt;{{тарҷума}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа &lt;nowiki&gt;{{delete}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.

|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)

|lang=en
}} --[[Корбар:FootBot|FootBot]] ([[Баҳси корбар:FootBot|баҳс]]) 09:53, 5 Декабри 2019 (UTC)

== Мақолаҳо оиди Берлин ==

Салом @[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] дӯсти азиз. Ба Википедиа хуш омадӣ. Мебинам ки ту ба мавзӯҳои Олмон завқ дорӣ. 
Ман ба ту як пешниҳод дорам.
Метавонӣ ҳамаи ин мақолаҳое ки дар ин шаблон ҳастанд эҷод кунӣ . Агар не боке надорад. Агар ҳо ана шаблон {{Ҳавзаҳои маъмурии Берлин}}
Ман дар аввал ...менавистам аммо баъд чихеле ки нафорид ё шавқ нест шуд бас кардам. Ташаккури зиёд. -[[Корбар:Tokyo Akademia|Tokyo Akademia]] ([[Баҳси корбар:Tokyo Akademia|баҳс]]) 11:34, 6 августи 2020 (UTC)
== Оиди Силсилафилмҳо ==
Салом [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]], шумо метавонед ҳангоми сохтани саҳифаҳо оиди силсилафилмҳо ба ҷои шаблони [[Шаблон:Филм|филм]] шаблони [[Шаблон:Телесериал|телесериалро]] истифода баред?! Бо эҳтиром [[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]

== Toyota ==

@[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] Hello, can you please create an article for Toyota on Tajik Wikipedia since this article is missing about this well-known car manufacturer. I would really want to create it but I know a little the Tajik language so I asked a person which I found on the articles that has been created for car manufacturers. You can create it with short content if you want. [[Корбар:ARDITGILA|ARDITGILA]] ([[Баҳси корбар:ARDITGILA|баҳс]]) 05:45, 30 ноябри 2022 (UTC)

Салом Юнус! Лутфан ба мақолаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022]] саҳми худро гузоред. Бо эҳтиром корбар [[корбар:TITANTJ]]

== Натоиҷи соли 2022 ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |#
! colspan=&quot;2&quot; |Саҳифаҳои
эҷодшуда
! colspan=&quot;2&quot; |Вироишот
|-
|%
|Миқдор
|%
|Миқдор
|-
|[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]]
|17,8
|634
|33,2
|14000
|-
|[[Корбар:Farorud|Farorud]]
|43
|1529
|16,1
|6800
|-
|[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]
|13,8
|490
|14
|5900
|-
|[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]
|2,25
|80
|5,92
|2500
|-
|[[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]]
|1,52
|54
|4,03
|1700
|-
|[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]]
|1,41
|50
|2,61
|1100
|-
|[[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]
|0,14
|5
|1,22
|513
|-
|[[Корбар:Darafsh|Darafsh]]
|6,5
|231
|0,59
|251
|-
|[[Корбар:TajikMaterialist|TajikMaterialist]]
|0,23
|8
|0,68
|286
|-
|[[Корбар:Omid Jeyhani|Omid Jeyhani]]
|0,51
|18
|0,6
|255
|-
|''дигарон''
|12,8
|453
|21,1
|8915
|-
|''мудирон''
|40,1
|1423
|50,9
|21506
|-
|'''дар умум'''
|100
|3552
|100
|42200
|} [[Корбар:Farorud|Farorud]] ([[Баҳси корбар:Farorud|баҳс]]) 17:57, 30 Декабри 2022 (UTC)

== Question==
Hello Yoonoos,

I have a question, according to Google Translate,

*Калисо = Church
*Масҷид = Mosque

Is this correct? So &quot;Масҷид&quot; can never refer to a church?  --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 08:11, 25 июни 2025 (UTC)

Hello Dave,

Thank you for your question. Yes, your translation is correct:
Калисо = Church (a Christian place of worship)
Масҷид = Mosque (a Muslim place of worship)

Best regards,
: [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 08:54, 25 июни 2025 (UTC)
::Thank you very much for your help.
::I will rename this article from &quot;[[Масҷиди хоқонии Исо]]&quot; to &quot;Калисои хоқонии Исо&quot; (True Jesus Church, the English name of this church). --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 09:00, 25 июни 2025 (UTC)

== Гурӯҳбандии мақолаҳо ба забони тоҷикӣ  ==

Мӯҳтарам  корбар [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]: Диққат Дар мақолаҳо &gt; гурӯҳбандиҳоро ба забони тоҷикӣ  аз забонҳои мавҷудаи викиҳои забонии сабтшуда &gt;&lt;u&gt;айнан тарҷуму намуда&lt;/u&gt;  ба мақолаи эҷод кардаатон ба воситаи &lt;u&gt;Интервики&lt;/u&gt; бипайвандед. Якчанд  гурӯҳбандиҳоро ман ислоҳу таҳрир намудам. Барои намуна: Нигаред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:50, 11 июли 2025 (UTC)

== Эдитон ==

== Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа ==

Салом! 👋  
Шуморо ба иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем.

Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба забони тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст.

Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд:
* мақолаҳои нав эҷод кунанд;
* мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд;
* бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд.

'''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026  

'''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:'''  
[[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]]

Бо эҳтиром,  
— [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:26, 10 Январ 2026 (UTC)

== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Модул:Taxonomy/classification ==

Лутфан модулро иваз накунед. Ман кодро дигар кардам, то пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ раванд, на лотинӣ. Он ҷойҳои русияш комментария ҳастанд ва дар мақолаҳо дида намешаванд. Дар китобҳои дарсӣ, Phylum ба тоҷикӣ чун тип тарҷума шудааст, на навъ. Ба фикрм ман, мо бояд онро чун тип нигоҳ дорем. Ҳам тип ва ҳам навъ калимаҳои қарзгирифта ҳастанд. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 16:24, 18 апрели 2026 (UTC)</text>
      <sha1>nv007zo4tlrl11q2quvbpqouqkh7zhe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468508</id>
      <parentid>1468453</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Модул:Taxonomy/classification */ Посух додан</comment>
      <origin>1468508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13521" sha1="su0a0w9irchf15d8qfgvbn17gkoy2by" xml:space="preserve">{{Хуш омадед/чаҳорчӯба

|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!

|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин

|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] 
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.

Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. 

* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]

|helpTitle=Ёрӣ

|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.

|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо

|tipsText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt; ё &lt;nowiki&gt;{{ҷавона}}&lt;/nowiki&gt; ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
 
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?

|mistakeText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло &lt;nowiki&gt;{{тарҷума}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа &lt;nowiki&gt;{{delete}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.

|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)

|lang=en
}} --[[Корбар:FootBot|FootBot]] ([[Баҳси корбар:FootBot|баҳс]]) 09:53, 5 Декабри 2019 (UTC)

== Мақолаҳо оиди Берлин ==

Салом @[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] дӯсти азиз. Ба Википедиа хуш омадӣ. Мебинам ки ту ба мавзӯҳои Олмон завқ дорӣ. 
Ман ба ту як пешниҳод дорам.
Метавонӣ ҳамаи ин мақолаҳое ки дар ин шаблон ҳастанд эҷод кунӣ . Агар не боке надорад. Агар ҳо ана шаблон {{Ҳавзаҳои маъмурии Берлин}}
Ман дар аввал ...менавистам аммо баъд чихеле ки нафорид ё шавқ нест шуд бас кардам. Ташаккури зиёд. -[[Корбар:Tokyo Akademia|Tokyo Akademia]] ([[Баҳси корбар:Tokyo Akademia|баҳс]]) 11:34, 6 августи 2020 (UTC)
== Оиди Силсилафилмҳо ==
Салом [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]], шумо метавонед ҳангоми сохтани саҳифаҳо оиди силсилафилмҳо ба ҷои шаблони [[Шаблон:Филм|филм]] шаблони [[Шаблон:Телесериал|телесериалро]] истифода баред?! Бо эҳтиром [[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]

== Toyota ==

@[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] Hello, can you please create an article for Toyota on Tajik Wikipedia since this article is missing about this well-known car manufacturer. I would really want to create it but I know a little the Tajik language so I asked a person which I found on the articles that has been created for car manufacturers. You can create it with short content if you want. [[Корбар:ARDITGILA|ARDITGILA]] ([[Баҳси корбар:ARDITGILA|баҳс]]) 05:45, 30 ноябри 2022 (UTC)

Салом Юнус! Лутфан ба мақолаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022]] саҳми худро гузоред. Бо эҳтиром корбар [[корбар:TITANTJ]]

== Натоиҷи соли 2022 ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |#
! colspan=&quot;2&quot; |Саҳифаҳои
эҷодшуда
! colspan=&quot;2&quot; |Вироишот
|-
|%
|Миқдор
|%
|Миқдор
|-
|[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]]
|17,8
|634
|33,2
|14000
|-
|[[Корбар:Farorud|Farorud]]
|43
|1529
|16,1
|6800
|-
|[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]
|13,8
|490
|14
|5900
|-
|[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]
|2,25
|80
|5,92
|2500
|-
|[[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]]
|1,52
|54
|4,03
|1700
|-
|[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]]
|1,41
|50
|2,61
|1100
|-
|[[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]
|0,14
|5
|1,22
|513
|-
|[[Корбар:Darafsh|Darafsh]]
|6,5
|231
|0,59
|251
|-
|[[Корбар:TajikMaterialist|TajikMaterialist]]
|0,23
|8
|0,68
|286
|-
|[[Корбар:Omid Jeyhani|Omid Jeyhani]]
|0,51
|18
|0,6
|255
|-
|''дигарон''
|12,8
|453
|21,1
|8915
|-
|''мудирон''
|40,1
|1423
|50,9
|21506
|-
|'''дар умум'''
|100
|3552
|100
|42200
|} [[Корбар:Farorud|Farorud]] ([[Баҳси корбар:Farorud|баҳс]]) 17:57, 30 Декабри 2022 (UTC)

== Question==
Hello Yoonoos,

I have a question, according to Google Translate,

*Калисо = Church
*Масҷид = Mosque

Is this correct? So &quot;Масҷид&quot; can never refer to a church?  --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 08:11, 25 июни 2025 (UTC)

Hello Dave,

Thank you for your question. Yes, your translation is correct:
Калисо = Church (a Christian place of worship)
Масҷид = Mosque (a Muslim place of worship)

Best regards,
: [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 08:54, 25 июни 2025 (UTC)
::Thank you very much for your help.
::I will rename this article from &quot;[[Масҷиди хоқонии Исо]]&quot; to &quot;Калисои хоқонии Исо&quot; (True Jesus Church, the English name of this church). --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 09:00, 25 июни 2025 (UTC)

== Гурӯҳбандии мақолаҳо ба забони тоҷикӣ  ==

Мӯҳтарам  корбар [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]: Диққат Дар мақолаҳо &gt; гурӯҳбандиҳоро ба забони тоҷикӣ  аз забонҳои мавҷудаи викиҳои забонии сабтшуда &gt;&lt;u&gt;айнан тарҷуму намуда&lt;/u&gt;  ба мақолаи эҷод кардаатон ба воситаи &lt;u&gt;Интервики&lt;/u&gt; бипайвандед. Якчанд  гурӯҳбандиҳоро ман ислоҳу таҳрир намудам. Барои намуна: Нигаред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:50, 11 июли 2025 (UTC)

== Эдитон ==

== Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа ==

Салом! 👋  
Шуморо ба иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем.

Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба забони тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст.

Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд:
* мақолаҳои нав эҷод кунанд;
* мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд;
* бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд.

'''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026  

'''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:'''  
[[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]]

Бо эҳтиром,  
— [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:26, 10 Январ 2026 (UTC)

== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Модул:Taxonomy/classification ==

Лутфан модулро иваз накунед. Ман кодро дигар кардам, то пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ раванд, на лотинӣ. Он ҷойҳои русияш комментария ҳастанд ва дар мақолаҳо дида намешаванд. Дар китобҳои дарсӣ, Phylum ба тоҷикӣ чун тип тарҷума шудааст, на навъ. Ба фикрм ман, мо бояд онро чун тип нигоҳ дорем. Ҳам тип ва ҳам навъ калимаҳои қарзгирифта ҳастанд. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 16:24, 18 апрели 2026 (UTC)

:Дуруд, сипос барои равшанӣ.
:Мефаҳмам, ки пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ равона шудаанд. Ин хуб аст, вале пас аз пок шудани бахши лотинӣ дар чандин мақола ( https://tg.wikipedia.org/wiki/Вижа:Пайвандҳо ба инҷо/Шаблон:Таксон ) хатоҳо пайдо шуданд, монанди:
:Модул:Taxonomy/classification:72
:Модул:Taxonomy/classification:119
:Шояд беҳтар бошад бахши лотинӣ пурра тоза нашавад ё роҳи дигар ёбем, то ҳам пайвандҳо тоҷикӣ бошанд ва ҳам модул дуруст кор кунад. [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 18:45, 18 апрели 2026 (UTC)</text>
      <sha1>su0a0w9irchf15d8qfgvbn17gkoy2by</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468509</id>
      <parentid>1468508</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:47:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Модул:Taxonomy/classification */</comment>
      <origin>1468509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13519" sha1="r0alv7sfuaeex6ezig3ajoon0s4rbdc" xml:space="preserve">{{Хуш омадед/чаҳорчӯба

|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!

|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин

|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] 
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.

Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. 

* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]

|helpTitle=Ёрӣ

|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.

|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо

|tipsText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt; ё &lt;nowiki&gt;{{ҷавона}}&lt;/nowiki&gt; ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
 
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?

|mistakeText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло &lt;nowiki&gt;{{тарҷума}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа &lt;nowiki&gt;{{delete}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.

|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)

|lang=en
}} --[[Корбар:FootBot|FootBot]] ([[Баҳси корбар:FootBot|баҳс]]) 09:53, 5 Декабри 2019 (UTC)

== Мақолаҳо оиди Берлин ==

Салом @[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] дӯсти азиз. Ба Википедиа хуш омадӣ. Мебинам ки ту ба мавзӯҳои Олмон завқ дорӣ. 
Ман ба ту як пешниҳод дорам.
Метавонӣ ҳамаи ин мақолаҳое ки дар ин шаблон ҳастанд эҷод кунӣ . Агар не боке надорад. Агар ҳо ана шаблон {{Ҳавзаҳои маъмурии Берлин}}
Ман дар аввал ...менавистам аммо баъд чихеле ки нафорид ё шавқ нест шуд бас кардам. Ташаккури зиёд. -[[Корбар:Tokyo Akademia|Tokyo Akademia]] ([[Баҳси корбар:Tokyo Akademia|баҳс]]) 11:34, 6 августи 2020 (UTC)
== Оиди Силсилафилмҳо ==
Салом [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]], шумо метавонед ҳангоми сохтани саҳифаҳо оиди силсилафилмҳо ба ҷои шаблони [[Шаблон:Филм|филм]] шаблони [[Шаблон:Телесериал|телесериалро]] истифода баред?! Бо эҳтиром [[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]

== Toyota ==

@[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] Hello, can you please create an article for Toyota on Tajik Wikipedia since this article is missing about this well-known car manufacturer. I would really want to create it but I know a little the Tajik language so I asked a person which I found on the articles that has been created for car manufacturers. You can create it with short content if you want. [[Корбар:ARDITGILA|ARDITGILA]] ([[Баҳси корбар:ARDITGILA|баҳс]]) 05:45, 30 ноябри 2022 (UTC)

Салом Юнус! Лутфан ба мақолаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022]] саҳми худро гузоред. Бо эҳтиром корбар [[корбар:TITANTJ]]

== Натоиҷи соли 2022 ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |#
! colspan=&quot;2&quot; |Саҳифаҳои
эҷодшуда
! colspan=&quot;2&quot; |Вироишот
|-
|%
|Миқдор
|%
|Миқдор
|-
|[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]]
|17,8
|634
|33,2
|14000
|-
|[[Корбар:Farorud|Farorud]]
|43
|1529
|16,1
|6800
|-
|[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]
|13,8
|490
|14
|5900
|-
|[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]
|2,25
|80
|5,92
|2500
|-
|[[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]]
|1,52
|54
|4,03
|1700
|-
|[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]]
|1,41
|50
|2,61
|1100
|-
|[[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]
|0,14
|5
|1,22
|513
|-
|[[Корбар:Darafsh|Darafsh]]
|6,5
|231
|0,59
|251
|-
|[[Корбар:TajikMaterialist|TajikMaterialist]]
|0,23
|8
|0,68
|286
|-
|[[Корбар:Omid Jeyhani|Omid Jeyhani]]
|0,51
|18
|0,6
|255
|-
|''дигарон''
|12,8
|453
|21,1
|8915
|-
|''мудирон''
|40,1
|1423
|50,9
|21506
|-
|'''дар умум'''
|100
|3552
|100
|42200
|} [[Корбар:Farorud|Farorud]] ([[Баҳси корбар:Farorud|баҳс]]) 17:57, 30 Декабри 2022 (UTC)

== Question==
Hello Yoonoos,

I have a question, according to Google Translate,

*Калисо = Church
*Масҷид = Mosque

Is this correct? So &quot;Масҷид&quot; can never refer to a church?  --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 08:11, 25 июни 2025 (UTC)

Hello Dave,

Thank you for your question. Yes, your translation is correct:
Калисо = Church (a Christian place of worship)
Масҷид = Mosque (a Muslim place of worship)

Best regards,
: [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 08:54, 25 июни 2025 (UTC)
::Thank you very much for your help.
::I will rename this article from &quot;[[Масҷиди хоқонии Исо]]&quot; to &quot;Калисои хоқонии Исо&quot; (True Jesus Church, the English name of this church). --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 09:00, 25 июни 2025 (UTC)

== Гурӯҳбандии мақолаҳо ба забони тоҷикӣ  ==

Мӯҳтарам  корбар [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]: Диққат Дар мақолаҳо &gt; гурӯҳбандиҳоро ба забони тоҷикӣ  аз забонҳои мавҷудаи викиҳои забонии сабтшуда &gt;&lt;u&gt;айнан тарҷуму намуда&lt;/u&gt;  ба мақолаи эҷод кардаатон ба воситаи &lt;u&gt;Интервики&lt;/u&gt; бипайвандед. Якчанд  гурӯҳбандиҳоро ман ислоҳу таҳрир намудам. Барои намуна: Нигаред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:50, 11 июли 2025 (UTC)

== Эдитон ==

== Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа ==

Салом! 👋  
Шуморо ба иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем.

Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба забони тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст.

Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд:
* мақолаҳои нав эҷод кунанд;
* мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд;
* бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд.

'''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026  

'''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:'''  
[[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]]

Бо эҳтиром,  
— [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:26, 10 Январ 2026 (UTC)

== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Модул:Taxonomy/classification ==

Лутфан модулро иваз накунед. Ман кодро дигар кардам, то пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ раванд, на лотинӣ. Он ҷойҳои русияш комментария ҳастанд ва дар мақолаҳо дида намешаванд. Дар китобҳои дарсӣ, Phylum ба тоҷикӣ чун тип тарҷума шудааст, на навъ. Ба фикрм ман, мо бояд онро чун тип нигоҳ дорем. Ҳам тип ва ҳам навъ калимаҳои қарзгирифта ҳастанд. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 16:24, 18 апрели 2026 (UTC)

:Дуруд, сипос барои равшанӣ.
:Мефаҳмам, ки пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ равона шудаанд. Ин хуб аст, вале пас аз пок шудани бахши лотинӣ дар чандин мақола [https://tg.wikipedia.org/wiki/Вижа:Пайвандҳо ба инҷо/Шаблон:Таксон] хатоҳо пайдо шуданд, монанди:
:Модул:Taxonomy/classification:72
:Модул:Taxonomy/classification:119
:Шояд беҳтар бошад бахши лотинӣ пурра тоза нашавад ё роҳи дигар ёбем, то ҳам пайвандҳо тоҷикӣ бошанд ва ҳам модул дуруст кор кунад. [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 18:45, 18 апрели 2026 (UTC)</text>
      <sha1>r0alv7sfuaeex6ezig3ajoon0s4rbdc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468510</id>
      <parentid>1468509</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Модул:Taxonomy/classification */</comment>
      <origin>1468510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13551" sha1="80l5d32w2z586ashoe49uzni0nyef0n" xml:space="preserve">{{Хуш омадед/чаҳорчӯба

|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!

|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин

|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] 
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.

Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. 

* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]

|helpTitle=Ёрӣ

|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.

|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо

|tipsText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt; ё &lt;nowiki&gt;{{ҷавона}}&lt;/nowiki&gt; ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
 
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?

|mistakeText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло &lt;nowiki&gt;{{тарҷума}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа &lt;nowiki&gt;{{delete}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.

|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)

|lang=en
}} --[[Корбар:FootBot|FootBot]] ([[Баҳси корбар:FootBot|баҳс]]) 09:53, 5 Декабри 2019 (UTC)

== Мақолаҳо оиди Берлин ==

Салом @[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] дӯсти азиз. Ба Википедиа хуш омадӣ. Мебинам ки ту ба мавзӯҳои Олмон завқ дорӣ. 
Ман ба ту як пешниҳод дорам.
Метавонӣ ҳамаи ин мақолаҳое ки дар ин шаблон ҳастанд эҷод кунӣ . Агар не боке надорад. Агар ҳо ана шаблон {{Ҳавзаҳои маъмурии Берлин}}
Ман дар аввал ...менавистам аммо баъд чихеле ки нафорид ё шавқ нест шуд бас кардам. Ташаккури зиёд. -[[Корбар:Tokyo Akademia|Tokyo Akademia]] ([[Баҳси корбар:Tokyo Akademia|баҳс]]) 11:34, 6 августи 2020 (UTC)
== Оиди Силсилафилмҳо ==
Салом [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]], шумо метавонед ҳангоми сохтани саҳифаҳо оиди силсилафилмҳо ба ҷои шаблони [[Шаблон:Филм|филм]] шаблони [[Шаблон:Телесериал|телесериалро]] истифода баред?! Бо эҳтиром [[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]

== Toyota ==

@[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] Hello, can you please create an article for Toyota on Tajik Wikipedia since this article is missing about this well-known car manufacturer. I would really want to create it but I know a little the Tajik language so I asked a person which I found on the articles that has been created for car manufacturers. You can create it with short content if you want. [[Корбар:ARDITGILA|ARDITGILA]] ([[Баҳси корбар:ARDITGILA|баҳс]]) 05:45, 30 ноябри 2022 (UTC)

Салом Юнус! Лутфан ба мақолаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022]] саҳми худро гузоред. Бо эҳтиром корбар [[корбар:TITANTJ]]

== Натоиҷи соли 2022 ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |#
! colspan=&quot;2&quot; |Саҳифаҳои
эҷодшуда
! colspan=&quot;2&quot; |Вироишот
|-
|%
|Миқдор
|%
|Миқдор
|-
|[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]]
|17,8
|634
|33,2
|14000
|-
|[[Корбар:Farorud|Farorud]]
|43
|1529
|16,1
|6800
|-
|[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]
|13,8
|490
|14
|5900
|-
|[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]
|2,25
|80
|5,92
|2500
|-
|[[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]]
|1,52
|54
|4,03
|1700
|-
|[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]]
|1,41
|50
|2,61
|1100
|-
|[[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]
|0,14
|5
|1,22
|513
|-
|[[Корбар:Darafsh|Darafsh]]
|6,5
|231
|0,59
|251
|-
|[[Корбар:TajikMaterialist|TajikMaterialist]]
|0,23
|8
|0,68
|286
|-
|[[Корбар:Omid Jeyhani|Omid Jeyhani]]
|0,51
|18
|0,6
|255
|-
|''дигарон''
|12,8
|453
|21,1
|8915
|-
|''мудирон''
|40,1
|1423
|50,9
|21506
|-
|'''дар умум'''
|100
|3552
|100
|42200
|} [[Корбар:Farorud|Farorud]] ([[Баҳси корбар:Farorud|баҳс]]) 17:57, 30 Декабри 2022 (UTC)

== Question==
Hello Yoonoos,

I have a question, according to Google Translate,

*Калисо = Church
*Масҷид = Mosque

Is this correct? So &quot;Масҷид&quot; can never refer to a church?  --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 08:11, 25 июни 2025 (UTC)

Hello Dave,

Thank you for your question. Yes, your translation is correct:
Калисо = Church (a Christian place of worship)
Масҷид = Mosque (a Muslim place of worship)

Best regards,
: [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 08:54, 25 июни 2025 (UTC)
::Thank you very much for your help.
::I will rename this article from &quot;[[Масҷиди хоқонии Исо]]&quot; to &quot;Калисои хоқонии Исо&quot; (True Jesus Church, the English name of this church). --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 09:00, 25 июни 2025 (UTC)

== Гурӯҳбандии мақолаҳо ба забони тоҷикӣ  ==

Мӯҳтарам  корбар [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]: Диққат Дар мақолаҳо &gt; гурӯҳбандиҳоро ба забони тоҷикӣ  аз забонҳои мавҷудаи викиҳои забонии сабтшуда &gt;&lt;u&gt;айнан тарҷуму намуда&lt;/u&gt;  ба мақолаи эҷод кардаатон ба воситаи &lt;u&gt;Интервики&lt;/u&gt; бипайвандед. Якчанд  гурӯҳбандиҳоро ман ислоҳу таҳрир намудам. Барои намуна: Нигаред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:50, 11 июли 2025 (UTC)

== Эдитон ==

== Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа ==

Салом! 👋  
Шуморо ба иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем.

Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба забони тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст.

Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд:
* мақолаҳои нав эҷод кунанд;
* мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд;
* бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд.

'''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026  

'''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:'''  
[[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]]

Бо эҳтиром,  
— [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:26, 10 Январ 2026 (UTC)

== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Модул:Taxonomy/classification ==

Лутфан модулро иваз накунед. Ман кодро дигар кардам, то пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ раванд, на лотинӣ. Он ҷойҳои русияш комментария ҳастанд ва дар мақолаҳо дида намешаванд. Дар китобҳои дарсӣ, Phylum ба тоҷикӣ чун тип тарҷума шудааст, на навъ. Ба фикрм ман, мо бояд онро чун тип нигоҳ дорем. Ҳам тип ва ҳам навъ калимаҳои қарзгирифта ҳастанд. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 16:24, 18 апрели 2026 (UTC)

:Дуруд, сипос барои равшанӣ.
:Мефаҳмам, ки пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ равона шудаанд. Ин хуб аст, вале пас аз пок шудани бахши лотинӣ дар чандин мақолаҳои [https://tg.wikipedia.org/wiki/Вижа:Пайвандҳо_ба_инҷо/Шаблон:Таксон Шаблон:Таксон] хатоҳо пайдо шуданд, монанди:
:Модул:Taxonomy/classification:72
:Модул:Taxonomy/classification:119
:Шояд беҳтар бошад бахши лотинӣ пурра тоза нашавад ё роҳи дигар ёбем, то ҳам пайвандҳо тоҷикӣ бошанд ва ҳам модул дуруст кор кунад. [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 18:45, 18 апрели 2026 (UTC)</text>
      <sha1>80l5d32w2z586ashoe49uzni0nyef0n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468511</id>
      <parentid>1468510</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Модул:Taxonomy/classification */</comment>
      <origin>1468511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13523" sha1="sev6c4u9ewy7sokz526p78j4c55k044" xml:space="preserve">{{Хуш омадед/чаҳорчӯба

|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!

|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин

|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] 
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.

Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. 

* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]

|helpTitle=Ёрӣ

|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.

|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо

|tipsText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt; ё &lt;nowiki&gt;{{ҷавона}}&lt;/nowiki&gt; ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
 
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?

|mistakeText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло &lt;nowiki&gt;{{тарҷума}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа &lt;nowiki&gt;{{delete}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.

|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)

|lang=en
}} --[[Корбар:FootBot|FootBot]] ([[Баҳси корбар:FootBot|баҳс]]) 09:53, 5 Декабри 2019 (UTC)

== Мақолаҳо оиди Берлин ==

Салом @[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] дӯсти азиз. Ба Википедиа хуш омадӣ. Мебинам ки ту ба мавзӯҳои Олмон завқ дорӣ. 
Ман ба ту як пешниҳод дорам.
Метавонӣ ҳамаи ин мақолаҳое ки дар ин шаблон ҳастанд эҷод кунӣ . Агар не боке надорад. Агар ҳо ана шаблон {{Ҳавзаҳои маъмурии Берлин}}
Ман дар аввал ...менавистам аммо баъд чихеле ки нафорид ё шавқ нест шуд бас кардам. Ташаккури зиёд. -[[Корбар:Tokyo Akademia|Tokyo Akademia]] ([[Баҳси корбар:Tokyo Akademia|баҳс]]) 11:34, 6 августи 2020 (UTC)
== Оиди Силсилафилмҳо ==
Салом [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]], шумо метавонед ҳангоми сохтани саҳифаҳо оиди силсилафилмҳо ба ҷои шаблони [[Шаблон:Филм|филм]] шаблони [[Шаблон:Телесериал|телесериалро]] истифода баред?! Бо эҳтиром [[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]

== Toyota ==

@[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] Hello, can you please create an article for Toyota on Tajik Wikipedia since this article is missing about this well-known car manufacturer. I would really want to create it but I know a little the Tajik language so I asked a person which I found on the articles that has been created for car manufacturers. You can create it with short content if you want. [[Корбар:ARDITGILA|ARDITGILA]] ([[Баҳси корбар:ARDITGILA|баҳс]]) 05:45, 30 ноябри 2022 (UTC)

Салом Юнус! Лутфан ба мақолаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022]] саҳми худро гузоред. Бо эҳтиром корбар [[корбар:TITANTJ]]

== Натоиҷи соли 2022 ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |#
! colspan=&quot;2&quot; |Саҳифаҳои
эҷодшуда
! colspan=&quot;2&quot; |Вироишот
|-
|%
|Миқдор
|%
|Миқдор
|-
|[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]]
|17,8
|634
|33,2
|14000
|-
|[[Корбар:Farorud|Farorud]]
|43
|1529
|16,1
|6800
|-
|[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]
|13,8
|490
|14
|5900
|-
|[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]
|2,25
|80
|5,92
|2500
|-
|[[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]]
|1,52
|54
|4,03
|1700
|-
|[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]]
|1,41
|50
|2,61
|1100
|-
|[[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]
|0,14
|5
|1,22
|513
|-
|[[Корбар:Darafsh|Darafsh]]
|6,5
|231
|0,59
|251
|-
|[[Корбар:TajikMaterialist|TajikMaterialist]]
|0,23
|8
|0,68
|286
|-
|[[Корбар:Omid Jeyhani|Omid Jeyhani]]
|0,51
|18
|0,6
|255
|-
|''дигарон''
|12,8
|453
|21,1
|8915
|-
|''мудирон''
|40,1
|1423
|50,9
|21506
|-
|'''дар умум'''
|100
|3552
|100
|42200
|} [[Корбар:Farorud|Farorud]] ([[Баҳси корбар:Farorud|баҳс]]) 17:57, 30 Декабри 2022 (UTC)

== Question==
Hello Yoonoos,

I have a question, according to Google Translate,

*Калисо = Church
*Масҷид = Mosque

Is this correct? So &quot;Масҷид&quot; can never refer to a church?  --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 08:11, 25 июни 2025 (UTC)

Hello Dave,

Thank you for your question. Yes, your translation is correct:
Калисо = Church (a Christian place of worship)
Масҷид = Mosque (a Muslim place of worship)

Best regards,
: [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 08:54, 25 июни 2025 (UTC)
::Thank you very much for your help.
::I will rename this article from &quot;[[Масҷиди хоқонии Исо]]&quot; to &quot;Калисои хоқонии Исо&quot; (True Jesus Church, the English name of this church). --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 09:00, 25 июни 2025 (UTC)

== Гурӯҳбандии мақолаҳо ба забони тоҷикӣ  ==

Мӯҳтарам  корбар [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]: Диққат Дар мақолаҳо &gt; гурӯҳбандиҳоро ба забони тоҷикӣ  аз забонҳои мавҷудаи викиҳои забонии сабтшуда &gt;&lt;u&gt;айнан тарҷуму намуда&lt;/u&gt;  ба мақолаи эҷод кардаатон ба воситаи &lt;u&gt;Интервики&lt;/u&gt; бипайвандед. Якчанд  гурӯҳбандиҳоро ман ислоҳу таҳрир намудам. Барои намуна: Нигаред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:50, 11 июли 2025 (UTC)

== Эдитон ==

== Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа ==

Салом! 👋  
Шуморо ба иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем.

Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба забони тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст.

Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд:
* мақолаҳои нав эҷод кунанд;
* мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд;
* бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд.

'''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026  

'''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:'''  
[[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]]

Бо эҳтиром,  
— [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:26, 10 Январ 2026 (UTC)

== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Модул:Taxonomy/classification ==

Лутфан модулро иваз накунед. Ман кодро дигар кардам, то пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ раванд, на лотинӣ. Он ҷойҳои русияш комментария ҳастанд ва дар мақолаҳо дида намешаванд. Дар китобҳои дарсӣ, Phylum ба тоҷикӣ чун тип тарҷума шудааст, на навъ. Ба фикрм ман, мо бояд онро чун тип нигоҳ дорем. Ҳам тип ва ҳам навъ калимаҳои қарзгирифта ҳастанд. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 16:24, 18 апрели 2026 (UTC)

:Дуруд, сипос барои равшанӣ.
:Мефаҳмам, ки пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ равона шудаанд. Ин хуб аст, вале пас аз пок шудани бахши лотинӣ дар чандин мақолаҳои https://tg.wikipedia.org/wiki/Вижа:Пайвандҳо_ба_инҷо/Шаблон:Таксон хатоҳо пайдо шуданд, монанди:
:Модул:Taxonomy/classification:72
:Модул:Taxonomy/classification:119
:Шояд беҳтар бошад бахши лотинӣ пурра тоза нашавад ё роҳи дигар ёбем, то ҳам пайвандҳо тоҷикӣ бошанд ва ҳам модул дуруст кор кунад. [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 18:45, 18 апрели 2026 (UTC)</text>
      <sha1>sev6c4u9ewy7sokz526p78j4c55k044</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468516</id>
      <parentid>1468511</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:01:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Модул:Taxonomy/classification */</comment>
      <origin>1468516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13770" sha1="6ksvc8mnu87k3lnvn3kshotdsrukqpk" xml:space="preserve">{{Хуш омадед/чаҳорчӯба

|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!

|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин

|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] 
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.

Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. 

* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]

|helpTitle=Ёрӣ

|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.

|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо

|tipsText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt; ё &lt;nowiki&gt;{{ҷавона}}&lt;/nowiki&gt; ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
 
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?

|mistakeText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло &lt;nowiki&gt;{{тарҷума}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа &lt;nowiki&gt;{{delete}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.

|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)

|lang=en
}} --[[Корбар:FootBot|FootBot]] ([[Баҳси корбар:FootBot|баҳс]]) 09:53, 5 Декабри 2019 (UTC)

== Мақолаҳо оиди Берлин ==

Салом @[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] дӯсти азиз. Ба Википедиа хуш омадӣ. Мебинам ки ту ба мавзӯҳои Олмон завқ дорӣ. 
Ман ба ту як пешниҳод дорам.
Метавонӣ ҳамаи ин мақолаҳое ки дар ин шаблон ҳастанд эҷод кунӣ . Агар не боке надорад. Агар ҳо ана шаблон {{Ҳавзаҳои маъмурии Берлин}}
Ман дар аввал ...менавистам аммо баъд чихеле ки нафорид ё шавқ нест шуд бас кардам. Ташаккури зиёд. -[[Корбар:Tokyo Akademia|Tokyo Akademia]] ([[Баҳси корбар:Tokyo Akademia|баҳс]]) 11:34, 6 августи 2020 (UTC)
== Оиди Силсилафилмҳо ==
Салом [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]], шумо метавонед ҳангоми сохтани саҳифаҳо оиди силсилафилмҳо ба ҷои шаблони [[Шаблон:Филм|филм]] шаблони [[Шаблон:Телесериал|телесериалро]] истифода баред?! Бо эҳтиром [[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]

== Toyota ==

@[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] Hello, can you please create an article for Toyota on Tajik Wikipedia since this article is missing about this well-known car manufacturer. I would really want to create it but I know a little the Tajik language so I asked a person which I found on the articles that has been created for car manufacturers. You can create it with short content if you want. [[Корбар:ARDITGILA|ARDITGILA]] ([[Баҳси корбар:ARDITGILA|баҳс]]) 05:45, 30 ноябри 2022 (UTC)

Салом Юнус! Лутфан ба мақолаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022]] саҳми худро гузоред. Бо эҳтиром корбар [[корбар:TITANTJ]]

== Натоиҷи соли 2022 ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |#
! colspan=&quot;2&quot; |Саҳифаҳои
эҷодшуда
! colspan=&quot;2&quot; |Вироишот
|-
|%
|Миқдор
|%
|Миқдор
|-
|[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]]
|17,8
|634
|33,2
|14000
|-
|[[Корбар:Farorud|Farorud]]
|43
|1529
|16,1
|6800
|-
|[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]
|13,8
|490
|14
|5900
|-
|[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]
|2,25
|80
|5,92
|2500
|-
|[[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]]
|1,52
|54
|4,03
|1700
|-
|[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]]
|1,41
|50
|2,61
|1100
|-
|[[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]
|0,14
|5
|1,22
|513
|-
|[[Корбар:Darafsh|Darafsh]]
|6,5
|231
|0,59
|251
|-
|[[Корбар:TajikMaterialist|TajikMaterialist]]
|0,23
|8
|0,68
|286
|-
|[[Корбар:Omid Jeyhani|Omid Jeyhani]]
|0,51
|18
|0,6
|255
|-
|''дигарон''
|12,8
|453
|21,1
|8915
|-
|''мудирон''
|40,1
|1423
|50,9
|21506
|-
|'''дар умум'''
|100
|3552
|100
|42200
|} [[Корбар:Farorud|Farorud]] ([[Баҳси корбар:Farorud|баҳс]]) 17:57, 30 Декабри 2022 (UTC)

== Question==
Hello Yoonoos,

I have a question, according to Google Translate,

*Калисо = Church
*Масҷид = Mosque

Is this correct? So &quot;Масҷид&quot; can never refer to a church?  --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 08:11, 25 июни 2025 (UTC)

Hello Dave,

Thank you for your question. Yes, your translation is correct:
Калисо = Church (a Christian place of worship)
Масҷид = Mosque (a Muslim place of worship)

Best regards,
: [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 08:54, 25 июни 2025 (UTC)
::Thank you very much for your help.
::I will rename this article from &quot;[[Масҷиди хоқонии Исо]]&quot; to &quot;Калисои хоқонии Исо&quot; (True Jesus Church, the English name of this church). --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 09:00, 25 июни 2025 (UTC)

== Гурӯҳбандии мақолаҳо ба забони тоҷикӣ  ==

Мӯҳтарам  корбар [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]: Диққат Дар мақолаҳо &gt; гурӯҳбандиҳоро ба забони тоҷикӣ  аз забонҳои мавҷудаи викиҳои забонии сабтшуда &gt;&lt;u&gt;айнан тарҷуму намуда&lt;/u&gt;  ба мақолаи эҷод кардаатон ба воситаи &lt;u&gt;Интервики&lt;/u&gt; бипайвандед. Якчанд  гурӯҳбандиҳоро ман ислоҳу таҳрир намудам. Барои намуна: Нигаред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:50, 11 июли 2025 (UTC)

== Эдитон ==

== Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа ==

Салом! 👋  
Шуморо ба иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем.

Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба забони тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст.

Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд:
* мақолаҳои нав эҷод кунанд;
* мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд;
* бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд.

'''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026  

'''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:'''  
[[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]]

Бо эҳтиром,  
— [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:26, 10 Январ 2026 (UTC)

== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Модул:Taxonomy/classification ==

Лутфан модулро иваз накунед. Ман кодро дигар кардам, то пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ раванд, на лотинӣ. Он ҷойҳои русияш комментария ҳастанд ва дар мақолаҳо дида намешаванд. Дар китобҳои дарсӣ, Phylum ба тоҷикӣ чун тип тарҷума шудааст, на навъ. Ба фикрм ман, мо бояд онро чун тип нигоҳ дорем. Ҳам тип ва ҳам навъ калимаҳои қарзгирифта ҳастанд. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 16:24, 18 апрели 2026 (UTC)

:Дуруд, сипос барои равшанӣ.
:Мефаҳмам, ки пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ равона шудаанд. Ин хуб аст, вале пас аз пок шудани бахши лотинӣ дар чандин мақолаҳои https://tg.wikipedia.org/wiki/Вижа:Пайвандҳо_ба_инҷо/Шаблон:Таксон хатоҳо пайдо шуданд, монанди:
* [https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BB:Taxonomy/classification&amp;action=edit#mw-ce-l72 Модул:Taxonomy/classification:72]
* [https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BB:Taxonomy/classification&amp;action=edit#mw-ce-l119 Модул:Taxonomy/classification:119]
:Шояд беҳтар бошад бахши лотинӣ пурра тоза нашавад ё роҳи дигар ёбем, то ҳам пайвандҳо тоҷикӣ бошанд ва ҳам модул дуруст кор кунад. [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 18:45, 18 апрели 2026 (UTC)</text>
      <sha1>6ksvc8mnu87k3lnvn3kshotdsrukqpk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468836</id>
      <parentid>1468516</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Модул:Taxonomy/classification */ Посух додан</comment>
      <origin>1468836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14580" sha1="l7e9nm4yx4kctwz4y2f1cmi8ynp93yf" xml:space="preserve">{{Хуш омадед/чаҳорчӯба

|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!

|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин

|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] 
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.

Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. 

* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]

|helpTitle=Ёрӣ

|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.

|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо

|tipsText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt; ё &lt;nowiki&gt;{{ҷавона}}&lt;/nowiki&gt; ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
 
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?

|mistakeText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло &lt;nowiki&gt;{{тарҷума}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа &lt;nowiki&gt;{{delete}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.

|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)

|lang=en
}} --[[Корбар:FootBot|FootBot]] ([[Баҳси корбар:FootBot|баҳс]]) 09:53, 5 Декабри 2019 (UTC)

== Мақолаҳо оиди Берлин ==

Салом @[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] дӯсти азиз. Ба Википедиа хуш омадӣ. Мебинам ки ту ба мавзӯҳои Олмон завқ дорӣ. 
Ман ба ту як пешниҳод дорам.
Метавонӣ ҳамаи ин мақолаҳое ки дар ин шаблон ҳастанд эҷод кунӣ . Агар не боке надорад. Агар ҳо ана шаблон {{Ҳавзаҳои маъмурии Берлин}}
Ман дар аввал ...менавистам аммо баъд чихеле ки нафорид ё шавқ нест шуд бас кардам. Ташаккури зиёд. -[[Корбар:Tokyo Akademia|Tokyo Akademia]] ([[Баҳси корбар:Tokyo Akademia|баҳс]]) 11:34, 6 августи 2020 (UTC)
== Оиди Силсилафилмҳо ==
Салом [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]], шумо метавонед ҳангоми сохтани саҳифаҳо оиди силсилафилмҳо ба ҷои шаблони [[Шаблон:Филм|филм]] шаблони [[Шаблон:Телесериал|телесериалро]] истифода баред?! Бо эҳтиром [[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]

== Toyota ==

@[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] Hello, can you please create an article for Toyota on Tajik Wikipedia since this article is missing about this well-known car manufacturer. I would really want to create it but I know a little the Tajik language so I asked a person which I found on the articles that has been created for car manufacturers. You can create it with short content if you want. [[Корбар:ARDITGILA|ARDITGILA]] ([[Баҳси корбар:ARDITGILA|баҳс]]) 05:45, 30 ноябри 2022 (UTC)

Салом Юнус! Лутфан ба мақолаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022]] саҳми худро гузоред. Бо эҳтиром корбар [[корбар:TITANTJ]]

== Натоиҷи соли 2022 ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
! rowspan=&quot;2&quot; |#
! colspan=&quot;2&quot; |Саҳифаҳои
эҷодшуда
! colspan=&quot;2&quot; |Вироишот
|-
|%
|Миқдор
|%
|Миқдор
|-
|[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]]
|17,8
|634
|33,2
|14000
|-
|[[Корбар:Farorud|Farorud]]
|43
|1529
|16,1
|6800
|-
|[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]
|13,8
|490
|14
|5900
|-
|[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]
|2,25
|80
|5,92
|2500
|-
|[[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]]
|1,52
|54
|4,03
|1700
|-
|[[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Jaloliddin Madaminov]]
|1,41
|50
|2,61
|1100
|-
|[[Корбар:Ҷамшед Ғафуров|Ҷамшед Ғафуров]]
|0,14
|5
|1,22
|513
|-
|[[Корбар:Darafsh|Darafsh]]
|6,5
|231
|0,59
|251
|-
|[[Корбар:TajikMaterialist|TajikMaterialist]]
|0,23
|8
|0,68
|286
|-
|[[Корбар:Omid Jeyhani|Omid Jeyhani]]
|0,51
|18
|0,6
|255
|-
|''дигарон''
|12,8
|453
|21,1
|8915
|-
|''мудирон''
|40,1
|1423
|50,9
|21506
|-
|'''дар умум'''
|100
|3552
|100
|42200
|} [[Корбар:Farorud|Farorud]] ([[Баҳси корбар:Farorud|баҳс]]) 17:57, 30 Декабри 2022 (UTC)

== Question==
Hello Yoonoos,

I have a question, according to Google Translate,

*Калисо = Church
*Масҷид = Mosque

Is this correct? So &quot;Масҷид&quot; can never refer to a church?  --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 08:11, 25 июни 2025 (UTC)

Hello Dave,

Thank you for your question. Yes, your translation is correct:
Калисо = Church (a Christian place of worship)
Масҷид = Mosque (a Muslim place of worship)

Best regards,
: [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 08:54, 25 июни 2025 (UTC)
::Thank you very much for your help.
::I will rename this article from &quot;[[Масҷиди хоқонии Исо]]&quot; to &quot;Калисои хоқонии Исо&quot; (True Jesus Church, the English name of this church). --[[Корбар:DaveZ123|DaveZ123]] ([[Баҳси корбар:DaveZ123|баҳс]]) 09:00, 25 июни 2025 (UTC)

== Гурӯҳбандии мақолаҳо ба забони тоҷикӣ  ==

Мӯҳтарам  корбар [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]]: Диққат Дар мақолаҳо &gt; гурӯҳбандиҳоро ба забони тоҷикӣ  аз забонҳои мавҷудаи викиҳои забонии сабтшуда &gt;&lt;u&gt;айнан тарҷуму намуда&lt;/u&gt;  ба мақолаи эҷод кардаатон ба воситаи &lt;u&gt;Интервики&lt;/u&gt; бипайвандед. Якчанд  гурӯҳбандиҳоро ман ислоҳу таҳрир намудам. Барои намуна: Нигаред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:50, 11 июли 2025 (UTC)

== Эдитон ==

== Даъват ба Эдитон: 25-солагии Википедиа ==

Салом! 👋  
Шуморо ба иштирок дар Эдитон (мусобиқаи мақоланависӣ) ба муносибати 25-солагии Википедиа даъват мекунем.

Ин Эдитон як чорабинии ҷамъиятии вироиши Википедиа мебошад, ки ба ифтихори 25 солагии лоиҳаи Википедиа баргузор мегардад. Ҳадафи он рушди муҳтавои босифат ба забони тоҷикӣ, пур кардани холигиҳои мавҷуда ва эҷоди мақолаҳои нав дар мавзӯъҳои муҳим ва муосир аст.

Дар доираи ин Эдитон иштирокчиён метавонанд:
* мақолаҳои нав эҷод кунанд;
* мақолаҳои мавҷударо такмил диҳанд;
* бо истифода аз манбаъҳои боэътимод сифати Википедияи тоҷикиро беҳтар намоянд.

'''Муҳлат:''' 15 – 30 январи 2026  

'''Маълумоти бештар ва сабти иштирок:'''  
[[Эдитон ба муносибати 25-солагии Википедиа]]

Бо эҳтиром,  
— [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 17:26, 10 Январ 2026 (UTC)

== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Модул:Taxonomy/classification ==

Лутфан модулро иваз накунед. Ман кодро дигар кардам, то пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ раванд, на лотинӣ. Он ҷойҳои русияш комментария ҳастанд ва дар мақолаҳо дида намешаванд. Дар китобҳои дарсӣ, Phylum ба тоҷикӣ чун тип тарҷума шудааст, на навъ. Ба фикрм ман, мо бояд онро чун тип нигоҳ дорем. Ҳам тип ва ҳам навъ калимаҳои қарзгирифта ҳастанд. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 16:24, 18 апрели 2026 (UTC)

:Дуруд, сипос барои равшанӣ.
:Мефаҳмам, ки пайвандҳо ба мақолаҳои тоҷикӣ равона шудаанд. Ин хуб аст, вале пас аз пок шудани бахши лотинӣ дар чандин мақолаҳои https://tg.wikipedia.org/wiki/Вижа:Пайвандҳо_ба_инҷо/Шаблон:Таксон хатоҳо пайдо шуданд, монанди:
* [https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BB:Taxonomy/classification&amp;action=edit#mw-ce-l72 Модул:Taxonomy/classification:72]
* [https://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9C%D0%BE%D0%B4%D1%83%D0%BB:Taxonomy/classification&amp;action=edit#mw-ce-l119 Модул:Taxonomy/classification:119]
:Шояд беҳтар бошад бахши лотинӣ пурра тоза нашавад ё роҳи дигар ёбем, то ҳам пайвандҳо тоҷикӣ бошанд ва ҳам модул дуруст кор кунад. [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 18:45, 18 апрели 2026 (UTC)
::Барои он ки баъзе аз таксонҳо ба тоҷикӣ баргардонида нашудаанд ва саҳифаҳои таксон чун силсила ҳастанд. Вақте ки яке аз шаблонҳо хато дошта бошад, он матни хаторо мебинед. Баъзан номҳои лотиниашон хатогӣ дорад, ки боиси ёфт нашудани шаблон ҳам мешавад. Агар иҷозат бошад, ман ҳамаи он мақолаҳоро дида ва ислоҳ карда истодаам. Ҷояш таксоншаблонҳои навро ҳам сохта истодаам. Раҳмат. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 04:46, 19 апрели 2026 (UTC)</text>
      <sha1>l7e9nm4yx4kctwz4y2f1cmi8ynp93yf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Косагули белладонна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>221981</id>
    <revision>
      <id>1468460</id>
      <parentid>1461644</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:41:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2735" sha1="ikbkbib0yjz347qh96j0pqoua8fklt1" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Косагул (маъноҳо)}}
{{Таксон
 |тасвир = Naked Ladies, Hinsdale Rhododendron Garden (15022561349).jpg
 |image descr       = 
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Amaryllis
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Amaryllis belladonna
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]
 |syn               = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |iucn              = 
 |wikispecies       = Amaryllis belladonna
}}
'''Косагул''' ё '''белладона{{Sfn|Phipps|2011}}''' ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) як намуд растаниест, ки ватанаш вилояти Кейпи [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар дигар ҷойҳо, инчунин дар [[Тоҷикистон]], ҳамчун растании ороишӣ парвариш карда мешавад.

''Amaryllis belladonna'' яке аз ду намуди ҷинси гулҳои ''Amaryllis'' мебошад.&lt;ref name=&quot;WCSP_Amaryllis&quot;&gt;{{Cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Amaryllis|title=Search for ''Amaryllis''|website=[[World Checklist of Selected Plant Families]]|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|accessdate=1 February 2015}}&lt;/ref&gt;
== Решаи ном ==
Дар забони тоҷикӣ, номаш маънои ''гули косашаклро'' дорад. Номи илмияш аз калимаи итолиёвии ''белладонна'' гирифта шуда, маънояш &quot;зани зебо&quot; аст.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC|title=The Names of Plants|first=David|last=Gledhill|edition=4th|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86645-3|year=2008|page=68}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:NakedLadies.jpg|мини|''A. belladonna'' дар Калифорния]]
Дар пиёзчаҳои косагул якчанд пайвастагиҳо, аз ҷумла 1,4-дигидрокси-3-метокси поуэллан, ки [[Алкалоидҳо|алкалоид]] аст, пайдо карда шудаанд. Алкалоидҳои пиёзчаи ин растанӣ хосияти мубориза бурдан бо [[Вараҷа|вараҷаи]] ''P. falciparum'' дорад.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Cho|first=Namki|date=1 January 2018|title=Antiplasmodial alkaloids from bulbs of ''Amaryllis belladonna'' Steud.|url=|journal=Bioorganic &amp; Medicinal Chemistry Letters|language=en|volume=28|issue=1|pages=40–42|doi=10.1016/j.bmcl.2017.11.021|pmid=29162457}}&lt;/ref&gt;{{Эзоҳ|30em}} </text>
      <sha1>ikbkbib0yjz347qh96j0pqoua8fklt1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468462</id>
      <parentid>1468460</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="2yl5r75r216fmpggc6fgd620ykmzkrl" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Косагул (маъноҳо)}}
{{Таксон
 |ном = Косагул
 |тасвир = Naked Ladies, Hinsdale Rhododendron Garden (15022561349).jpg
 |image descr       = 
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Amaryllidaceae
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Amaryllis belladonna
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]
 |syn               = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |iucn              = 
 |wikispecies       = Amaryllis belladonna
}}
'''Косагул''' ё '''белладона{{Sfn|Phipps|2011}}''' ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) як намуд растаниест, ки ватанаш вилояти Кейпи [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар дигар ҷойҳо, инчунин дар [[Тоҷикистон]], ҳамчун растании ороишӣ парвариш карда мешавад.

''Amaryllis belladonna'' яке аз ду намуди ҷинси гулҳои ''Amaryllis'' мебошад.&lt;ref name=&quot;WCSP_Amaryllis&quot;&gt;{{Cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Amaryllis|title=Search for ''Amaryllis''|website=[[World Checklist of Selected Plant Families]]|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|accessdate=1 February 2015}}&lt;/ref&gt;
== Решаи ном ==
Дар забони тоҷикӣ, номаш маънои ''гули косашаклро'' дорад. Номи илмияш аз калимаи итолиёвии ''белладонна'' гирифта шуда, маънояш &quot;зани зебо&quot; аст.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC|title=The Names of Plants|first=David|last=Gledhill|edition=4th|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86645-3|year=2008|page=68}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:NakedLadies.jpg|мини|''A. belladonna'' дар Калифорния]]
Дар пиёзчаҳои косагул якчанд пайвастагиҳо, аз ҷумла 1,4-дигидрокси-3-метокси поуэллан, ки [[Алкалоидҳо|алкалоид]] аст, пайдо карда шудаанд. Алкалоидҳои пиёзчаи ин растанӣ хосияти мубориза бурдан бо [[Вараҷа|вараҷаи]] ''P. falciparum'' дорад.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Cho|first=Namki|date=1 January 2018|title=Antiplasmodial alkaloids from bulbs of ''Amaryllis belladonna'' Steud.|url=|journal=Bioorganic &amp; Medicinal Chemistry Letters|language=en|volume=28|issue=1|pages=40–42|doi=10.1016/j.bmcl.2017.11.021|pmid=29162457}}&lt;/ref&gt;{{Эзоҳ|30em}} </text>
      <sha1>2yl5r75r216fmpggc6fgd620ykmzkrl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468463</id>
      <parentid>1468462</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:46:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Косагул (гул)]] to [[Косагули белладона]]</comment>
      <origin>1468462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2766" sha1="2yl5r75r216fmpggc6fgd620ykmzkrl" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Косагул (маъноҳо)}}
{{Таксон
 |ном = Косагул
 |тасвир = Naked Ladies, Hinsdale Rhododendron Garden (15022561349).jpg
 |image descr       = 
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Amaryllidaceae
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Amaryllis belladonna
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]
 |syn               = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |iucn              = 
 |wikispecies       = Amaryllis belladonna
}}
'''Косагул''' ё '''белладона{{Sfn|Phipps|2011}}''' ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) як намуд растаниест, ки ватанаш вилояти Кейпи [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар дигар ҷойҳо, инчунин дар [[Тоҷикистон]], ҳамчун растании ороишӣ парвариш карда мешавад.

''Amaryllis belladonna'' яке аз ду намуди ҷинси гулҳои ''Amaryllis'' мебошад.&lt;ref name=&quot;WCSP_Amaryllis&quot;&gt;{{Cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Amaryllis|title=Search for ''Amaryllis''|website=[[World Checklist of Selected Plant Families]]|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|accessdate=1 February 2015}}&lt;/ref&gt;
== Решаи ном ==
Дар забони тоҷикӣ, номаш маънои ''гули косашаклро'' дорад. Номи илмияш аз калимаи итолиёвии ''белладонна'' гирифта шуда, маънояш &quot;зани зебо&quot; аст.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC|title=The Names of Plants|first=David|last=Gledhill|edition=4th|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86645-3|year=2008|page=68}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:NakedLadies.jpg|мини|''A. belladonna'' дар Калифорния]]
Дар пиёзчаҳои косагул якчанд пайвастагиҳо, аз ҷумла 1,4-дигидрокси-3-метокси поуэллан, ки [[Алкалоидҳо|алкалоид]] аст, пайдо карда шудаанд. Алкалоидҳои пиёзчаи ин растанӣ хосияти мубориза бурдан бо [[Вараҷа|вараҷаи]] ''P. falciparum'' дорад.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Cho|first=Namki|date=1 January 2018|title=Antiplasmodial alkaloids from bulbs of ''Amaryllis belladonna'' Steud.|url=|journal=Bioorganic &amp; Medicinal Chemistry Letters|language=en|volume=28|issue=1|pages=40–42|doi=10.1016/j.bmcl.2017.11.021|pmid=29162457}}&lt;/ref&gt;{{Эзоҳ|30em}} </text>
      <sha1>2yl5r75r216fmpggc6fgd620ykmzkrl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468466</id>
      <parentid>1468463</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:48:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2734" sha1="6hvivzw729mevsqss9qf85ghfen3xq6" xml:space="preserve">{{Таксон
 |ном = Косагули белладона
 |тасвир = Naked Ladies, Hinsdale Rhododendron Garden (15022561349).jpg
 |image descr       = 
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Amaryllis
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Amaryllis belladonna
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]
 |syn               = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |iucn              = 
 |wikispecies       = Amaryllis belladonna
}}
'''Косагули белладона'''{{Sfn|Phipps|2011}} ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) як намуд [[Рустаниҳо|рустани]]ест, ки ватанаш вилояти Кейпи [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар дигар ҷойҳо, инчунин дар [[Тоҷикистон]], ҳамчун растании ороишӣ парвариш карда мешавад.

''Amaryllis belladonna'' яке аз ду намуди ҷинси гулҳои ''Amaryllis'' мебошад.&lt;ref name=&quot;WCSP_Amaryllis&quot;&gt;{{Cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Amaryllis|title=Search for ''Amaryllis''|website=[[World Checklist of Selected Plant Families]]|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|accessdate=1 February 2015}}&lt;/ref&gt;
== Решаи ном ==
Дар забони тоҷикӣ, номаш маънои ''гули косашаклро'' дорад. Номи илмияш аз калимаи итолиёвии ''белладонна'' гирифта шуда, маънояш &quot;зани зебо&quot; аст.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC|title=The Names of Plants|first=David|last=Gledhill|edition=4th|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86645-3|year=2008|page=68}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:NakedLadies.jpg|мини|''A. belladonna'' дар Калифорния]]
Дар пиёзчаҳои косагул якчанд пайвастагиҳо, аз ҷумла 1,4-дигидрокси-3-метокси поуэллан, ки [[Алкалоидҳо|алкалоид]] аст, пайдо карда шудаанд. Алкалоидҳои пиёзчаи ин растанӣ хосияти мубориза бурдан бо [[Вараҷа|вараҷаи]] ''P. falciparum'' дорад.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Cho|first=Namki|date=1 January 2018|title=Antiplasmodial alkaloids from bulbs of ''Amaryllis belladonna'' Steud.|url=|journal=Bioorganic &amp; Medicinal Chemistry Letters|language=en|volume=28|issue=1|pages=40–42|doi=10.1016/j.bmcl.2017.11.021|pmid=29162457}}&lt;/ref&gt;{{Эзоҳ|30em}} </text>
      <sha1>6hvivzw729mevsqss9qf85ghfen3xq6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468474</id>
      <parentid>1468466</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Косагули белладона]] to [[Косагули белладонна]]</comment>
      <origin>1468466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2734" sha1="6hvivzw729mevsqss9qf85ghfen3xq6" xml:space="preserve">{{Таксон
 |ном = Косагули белладона
 |тасвир = Naked Ladies, Hinsdale Rhododendron Garden (15022561349).jpg
 |image descr       = 
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Amaryllis
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Amaryllis belladonna
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]
 |syn               = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |iucn              = 
 |wikispecies       = Amaryllis belladonna
}}
'''Косагули белладона'''{{Sfn|Phipps|2011}} ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) як намуд [[Рустаниҳо|рустани]]ест, ки ватанаш вилояти Кейпи [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] буда, дар дигар ҷойҳо, инчунин дар [[Тоҷикистон]], ҳамчун растании ороишӣ парвариш карда мешавад.

''Amaryllis belladonna'' яке аз ду намуди ҷинси гулҳои ''Amaryllis'' мебошад.&lt;ref name=&quot;WCSP_Amaryllis&quot;&gt;{{Cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/qsearch.do?plantName=Amaryllis|title=Search for ''Amaryllis''|website=[[World Checklist of Selected Plant Families]]|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|accessdate=1 February 2015}}&lt;/ref&gt;
== Решаи ном ==
Дар забони тоҷикӣ, номаш маънои ''гули косашаклро'' дорад. Номи илмияш аз калимаи итолиёвии ''белладонна'' гирифта шуда, маънояш &quot;зани зебо&quot; аст.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NJ6PyhVuecwC|title=The Names of Plants|first=David|last=Gledhill|edition=4th|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86645-3|year=2008|page=68}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:NakedLadies.jpg|мини|''A. belladonna'' дар Калифорния]]
Дар пиёзчаҳои косагул якчанд пайвастагиҳо, аз ҷумла 1,4-дигидрокси-3-метокси поуэллан, ки [[Алкалоидҳо|алкалоид]] аст, пайдо карда шудаанд. Алкалоидҳои пиёзчаи ин растанӣ хосияти мубориза бурдан бо [[Вараҷа|вараҷаи]] ''P. falciparum'' дорад.&lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Cho|first=Namki|date=1 January 2018|title=Antiplasmodial alkaloids from bulbs of ''Amaryllis belladonna'' Steud.|url=|journal=Bioorganic &amp; Medicinal Chemistry Letters|language=en|volume=28|issue=1|pages=40–42|doi=10.1016/j.bmcl.2017.11.021|pmid=29162457}}&lt;/ref&gt;{{Эзоҳ|30em}} </text>
      <sha1>6hvivzw729mevsqss9qf85ghfen3xq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Сесар Фалетти</title>
    <ns>1</ns>
    <id>255035</id>
    <revision>
      <id>1468527</id>
      <parentid>1088553</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Баҳс:Сезар Фалетти]] to [[Баҳс:Сесар Фалетти]]</comment>
      <origin>1088553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0" xml:space="preserve">{{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}}</text>
      <sha1>dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Ҳаммаъно (биология)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>259753</id>
    <revision>
      <id>1468545</id>
      <parentid>1231641</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Баҳс:Мутародиф (зистшиносӣ)]] to [[Баҳс:Ҳаммаъно (биология)]]</comment>
      <origin>1093843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0" xml:space="preserve">{{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}}</text>
      <sha1>dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Систематика (биология)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>260178</id>
    <revision>
      <id>1468712</id>
      <parentid>1094364</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:35:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Систематикаи биологӣ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>260182</id>
    <revision>
      <id>1468747</id>
      <parentid>1094368</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:46:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Амирӣ (зардолу)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>261505</id>
    <revision>
      <id>1468760</id>
      <parentid>1095873</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Баҳс:Амирӣ (навъи зардолу)]] to [[Баҳс:Амирӣ (зардолу)]]</comment>
      <origin>1095873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0" xml:space="preserve">{{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}}</text>
      <sha1>dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468762</id>
      <parentid>1468760</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:08:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468762</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Agronomist</title>
    <ns>1</ns>
    <id>262018</id>
    <revision>
      <id>1468695</id>
      <parentid>1096463</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="ryxh4ucz6kl0c11e0jydwynbilw419o" xml:space="preserve">{{Барои ҳафз}}</text>
      <sha1>ryxh4ucz6kl0c11e0jydwynbilw419o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468697</id>
      <parentid>1468695</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6" xml:space="preserve">{{delete}}</text>
      <sha1>35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Aвлон</title>
    <ns>1</ns>
    <id>263535</id>
    <revision>
      <id>1468698</id>
      <parentid>1098586</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:19:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="ryxh4ucz6kl0c11e0jydwynbilw419o" xml:space="preserve">{{Барои ҳафз}}</text>
      <sha1>ryxh4ucz6kl0c11e0jydwynbilw419o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468699</id>
      <parentid>1468698</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:20:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6" xml:space="preserve">{{delete}}</text>
      <sha1>35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Андони Субисаррета</title>
    <ns>1</ns>
    <id>263735</id>
    <revision>
      <id>1468612</id>
      <parentid>1098794</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Баҳс:Андони Зубисаррета]] to [[Баҳс:Андони Субисаррета]]</comment>
      <origin>1098794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0" xml:space="preserve">{{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}}</text>
      <sha1>dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Даниел Карлтон Гайдушек</title>
    <ns>0</ns>
    <id>274382</id>
    <revision>
      <id>1468733</id>
      <parentid>1117224</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:33:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468733</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1641" sha1="tm5lxw41gkiclu7w6qzo6s5nuhkjbkn" xml:space="preserve">{{Олим|фазои илмӣ=вирусология}}
'''Даниел Карлтон Гайдушек''' ({{lang-en|Daniel Carleton Gajdusek}}; {{СТ|9|09|1923}}, [[Йонкерс]], [[Ню-Йорк (иёлат)|Ню Йорк]], [[ИМА]] — {{СМ|12|12|2008}}, Тромсё, [[Норвегия]]) — [[пизишк]] ва вирусшиноси амрикоӣ. 

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи факултаи тиббии Донишгоҳи Рочестер (1943) ва Ҳорвард (1946). Дар Институти Пастери Теҳрон (1954), Институти таҳқиқоти тиббии Мелбурн (1955-57), Институти бемориҳои асаби Институти миллии саломатӣ дар Бетесд (1958) фаъолияти илмии ӯ сурат гирифтааст. Оид ба генетика, таҳаввулоти одам, патофизиологияи бемориҳои асаб пажӯҳиш анҷом додааст. Солҳои тӯлонӣ байни аборигенҳои қабилаи форуи ҷазираҳои Гвинеяи Нав зиста, сабаб ва роҳҳои паҳн гаштани бемории вирусии куруро ошкор намуд. Соли 1976 ҳамроҳи Барух Блюбер барои кашфи роҳҳои нави пайдоиш ва густариши бемориҳои вирусӣ сазовори мукофоти Нобел гардид.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Гайдушек Даниел Карлтон|4|муаллиф= }}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>tm5lxw41gkiclu7w6qzo6s5nuhkjbkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вирусология</title>
    <ns>0</ns>
    <id>274384</id>
    <revision>
      <id>1468724</id>
      <parentid>1340548</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Вирусшиносӣ]] to [[Вирусология]] over redirect</comment>
      <origin>1340548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4357" sha1="52cag3znuqs4sgy2wlqeex8dy6ctbjf" xml:space="preserve">{{Зистшиносӣ}}
'''Вирусшиносӣ''', '''вирусология'''  — шохае аз [[микробшиносӣ]], ки ба мутолиъаи [[вирусҳо]] ва бемориҳои ношӣ аз онҳо мепардозад.

== Таърих ==
Вирусшиносӣ охири асри 19 баъди аз тарафи олими рус Д. И Ивановский (1892) кашф шудани микроорганизмҳои нав (баъдтар вирусҳо ном гирифтанд) аз микробиология ҷудо ва фанни мустақил шуд. Сараввал вирусҳои одам, ҳайвонот ва бактерияҳоро микробиология, вирусҳои набототро фитопатология меомӯхт. Муаллифони аввалин монографияҳо дар бораи касалиҳои вирусии наботот В . А. Рижков (1933) ва К. Смит (1933) буданд. Қариб 1500 навъи вирус маълум аст, ки боиси бемориҳои сироятии одам, ҳайвонот, ҳашарот, рустанӣ ва бактерияҳо мегардад. Вирусшиносӣ хусусан асри 20 ривоҷ ёфт. Олимон ба таҳқиқи табиати вирусҳо ва пайдоиши [[бемориҳои сироятӣ]] машғул шуда, ба комёбиҳои назаррас ноил гаштанд.

Вирусшиносӣ ба чанд соҳаи мустақил (вирусшиносии умумӣ, вирусшиносии кишоварзӣ, вирусшиносии тиббӣ) ҷудо мешавад. Вирусшиносии умумӣ афзоиш, таснифу қонунияти таҳаввул, таҳқиқи биологию физиологии вирусҳо, ташхиси вирусологию серологии вирус, муолиҷаи амрози вирусӣ ва ғ-ро меомӯзад. Мавзӯи таҳқиқи вирусшиносии кишоварзӣ касалиҳои ҳайвоноту рустаниҳост. Вирусшиносии тиббӣ пайдоиш, тарзи пешгирии сироят, усулҳои таҳқиқи вирусҳоро меомӯзад.

== Вирусшиносӣ дар Тоҷикистон ==
Дар Тоҷикистон пажӯҳишҳои вирусшинохтӣ солҳои 20 асри 20 оғоз гардида буданд. Соли 1928 дар Озмоишгоҳи табларзаи хунрез ва сирояти арбовирусии Институти эпидемиология ва гигиена пайдоиши бемориҳои сироятии хавфнок мавриди омӯзиш қарор гирифт. Бисёр ҷанбаҳои вирусшиносӣ дар [[Донишгоҳи тиббии Тоҷикистон]], Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е. Н. Павловскийи АМИТ ва Пажӯҳишгоҳи пешгирии бемориҳо низ таҳқиқ мешаванд. Дар натиҷа бисёр масъалаҳои вирусшиносӣ – тарзи инкишофи вируси гепатитҳо ва гриппи вогир, ки ангезандааш вируси типи А&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; мебошад, саҳми энтеровирусҳо дар пайдоиши амрози меъда, таъсири антибиотикҳо ба вируси трахома, роҳҳои нави муайян намудани таъсири вируси полиомиелит муқаррар карда шуданд. Алҳол масъалаи мубориза бо бемориҳои зуҳравии вирусӣ, масалан, ВИЧ/СПИД, гепатитҳои В, С, ситомегалия, сироятҳои папилломавирусӣ, вируси табхол, хламидиоз дар мадди аввал қарор дорад. Дар ин самт пажӯҳишҳои назаррас анҷом пазируфтаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Вирусшиносӣ |3|муаллиф=С. Сатторов}}

{{ПБ}}
{{шохаҳои зистшиносӣ}}

[[Гурӯҳ:Вирусшиносӣ| ]]</text>
      <sha1>52cag3znuqs4sgy2wlqeex8dy6ctbjf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468726</id>
      <parentid>1468724</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4330" sha1="fu2v5vm9hx7cym147a4jiu20xjb9p59" xml:space="preserve">{{Зистшиносӣ}}
'''Вирусология'''  — шохае аз [[микробиология]], ки ба мутолиъаи [[вирусҳо]] ва бемориҳои ношӣ аз онҳо мепардозад.

== Таърих ==
Вирусшиносӣ охири асри 19 баъди аз тарафи олими рус Д. И Ивановский (1892) кашф шудани микроорганизмҳои нав (баъдтар вирусҳо ном гирифтанд) аз микробиология ҷудо ва фанни мустақил шуд. Сараввал вирусҳои одам, ҳайвонот ва бактерияҳоро микробиология, вирусҳои набототро фитопатология меомӯхт. Муаллифони аввалин монографияҳо дар бораи касалиҳои вирусии наботот В . А. Рижков (1933) ва К. Смит (1933) буданд. Қариб 1500 навъи вирус маълум аст, ки боиси бемориҳои сироятии одам, ҳайвонот, ҳашарот, рустанӣ ва бактерияҳо мегардад. Вирусшиносӣ хусусан асри 20 ривоҷ ёфт. Олимон ба таҳқиқи табиати вирусҳо ва пайдоиши [[бемориҳои сироятӣ]] машғул шуда, ба комёбиҳои назаррас ноил гаштанд.

Вирусшиносӣ ба чанд соҳаи мустақил (вирусшиносии умумӣ, вирусшиносии кишоварзӣ, вирусшиносии тиббӣ) ҷудо мешавад. Вирусшиносии умумӣ афзоиш, таснифу қонунияти таҳаввул, таҳқиқи биологию физиологии вирусҳо, ташхиси вирусологию серологии вирус, муолиҷаи амрози вирусӣ ва ғ-ро меомӯзад. Мавзӯи таҳқиқи вирусшиносии кишоварзӣ касалиҳои ҳайвоноту рустаниҳост. Вирусшиносии тиббӣ пайдоиш, тарзи пешгирии сироят, усулҳои таҳқиқи вирусҳоро меомӯзад.

== Вирусшиносӣ дар Тоҷикистон ==
Дар Тоҷикистон пажӯҳишҳои вирусшинохтӣ солҳои 20 асри 20 оғоз гардида буданд. Соли 1928 дар Озмоишгоҳи табларзаи хунрез ва сирояти арбовирусии Институти эпидемиология ва гигиена пайдоиши бемориҳои сироятии хавфнок мавриди омӯзиш қарор гирифт. Бисёр ҷанбаҳои вирусшиносӣ дар [[Донишгоҳи тиббии Тоҷикистон]], Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е. Н. Павловскийи АМИТ ва Пажӯҳишгоҳи пешгирии бемориҳо низ таҳқиқ мешаванд. Дар натиҷа бисёр масъалаҳои вирусшиносӣ – тарзи инкишофи вируси гепатитҳо ва гриппи вогир, ки ангезандааш вируси типи А&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; мебошад, саҳми энтеровирусҳо дар пайдоиши амрози меъда, таъсири антибиотикҳо ба вируси трахома, роҳҳои нави муайян намудани таъсири вируси полиомиелит муқаррар карда шуданд. Алҳол масъалаи мубориза бо бемориҳои зуҳравии вирусӣ, масалан, ВИЧ/СПИД, гепатитҳои В, С, ситомегалия, сироятҳои папилломавирусӣ, вируси табхол, хламидиоз дар мадди аввал қарор дорад. Дар ин самт пажӯҳишҳои назаррас анҷом пазируфтаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Вирусшиносӣ |3|муаллиф=С. Сатторов}}

{{ПБ}}
{{шохаҳои зистшиносӣ}}

[[Гурӯҳ:Вирусология | ]]</text>
      <sha1>fu2v5vm9hx7cym147a4jiu20xjb9p59</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468773</id>
      <parentid>1468726</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:30:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468773</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4327" sha1="6b4miz6wxshpoou78bexs5jbhl583vq" xml:space="preserve">{{Зистшиносӣ}}
'''Вирусология'''  — шохае аз [[микробиология]], ки ба мутолиъаи [[вирусҳо]] ва бемориҳои ношӣ аз онҳо мепардозад.

== Таърих ==
Вирусшиносӣ охири асри 19 баъди аз тарафи олими рус Д. И Ивановский (1892) кашф шудани микроорганизмҳои нав (баъдтар вирусҳо ном гирифтанд) аз микробиология ҷудо ва фанни мустақил шуд. Сараввал вирусҳои одам, ҳайвонот ва бактерияҳоро микробиология, вирусҳои набототро фитопатология меомӯхт. Муаллифони аввалин монографияҳо дар бораи касалиҳои вирусии наботот В . А. Рижков (1933) ва К. Смит (1933) буданд. Қариб 1500 навъи вирус маълум аст, ки боиси бемориҳои сироятии одам, ҳайвонот, ҳашарот, рустанӣ ва бактерияҳо мегардад. Вирусшиносӣ хусусан асри 20 ривоҷ ёфт. Олимон ба таҳқиқи табиати вирусҳо ва пайдоиши [[бемориҳои сироятӣ]] машғул шуда, ба комёбиҳои назаррас ноил гаштанд.

Вирусшиносӣ ба чанд соҳаи мустақил (вирусшиносии умумӣ, вирусшиносии кишоварзӣ, вирусшиносии тиббӣ) ҷудо мешавад. Вирусшиносии умумӣ афзоиш, таснифу қонунияти таҳаввул, таҳқиқи биологию физиологии вирусҳо, ташхиси вирусологию серологии вирус, муолиҷаи амрози вирусӣ ва ғ-ро меомӯзад. Мавзӯи таҳқиқи вирусшиносии кишоварзӣ касалиҳои ҳайвоноту рустаниҳост. Вирусшиносии тиббӣ пайдоиш, тарзи пешгирии сироят, усулҳои таҳқиқи вирусҳоро меомӯзад.

== Вирусшиносӣ дар Тоҷикистон ==
Дар Тоҷикистон пажӯҳишҳои вирусшинохтӣ солҳои 20 асри 20 оғоз гардида буданд. Соли 1928 дар Озмоишгоҳи табларзаи хунрез ва сирояти арбовирусии Институти эпидемиология ва гигиена пайдоиши бемориҳои сироятии хавфнок мавриди омӯзиш қарор гирифт. Бисёр ҷанбаҳои вирусшиносӣ дар [[Донишгоҳи тиббии Тоҷикистон]], Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е. Н. Павловскийи АМИТ ва Пажӯҳишгоҳи пешгирии бемориҳо низ таҳқиқ мешаванд. Дар натиҷа бисёр масъалаҳои вирусшиносӣ – тарзи инкишофи вируси гепатитҳо ва гриппи вогир, ки ангезандааш вируси типи А&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; мебошад, саҳми энтеровирусҳо дар пайдоиши амрози меъда, таъсири антибиотикҳо ба вируси трахома, роҳҳои нави муайян намудани таъсири вируси полиомиелит муқаррар карда шуданд. Алҳол масъалаи мубориза бо бемориҳои зуҳравии вирусӣ, масалан, ВИЧ/СПИД, гепатитҳои В, С, ситомегалия, сироятҳои папилломавирусӣ, вируси табхол, хламидиоз дар мадди аввал қарор дорад. Дар ин самт пажӯҳишҳои назаррас анҷом пазируфтаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Вирусшиносӣ |3|муаллиф=С. Сатторов}}

{{ПБ}}
{{шохаҳои зистшиносӣ}}

[[Гурӯҳ:Вирусология]]</text>
      <sha1>6b4miz6wxshpoou78bexs5jbhl583vq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вирусҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>274387</id>
    <revision>
      <id>1468734</id>
      <parentid>1340550</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:33:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468734</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12247" sha1="g3otljocn0e0o3mxk864gngwqtc2bvl" xml:space="preserve">{{Таксон
| regnum = Вирусҳо
| image file = Rotavirus Reconstruction.jpg
| image descr = 
| latin = Viruses
| author = 
| children name = 
| children = * ''[[Bunyavirales]]'' (9 оила)
* ''[[Caudovirales]]'' (4 оилаа)
* ''[[Herpesvirales]]''	(3 оилаа)
* ''[[Ligamenvirales]]'' (2 оилаа)
* ''[[Mononegavirales]]'' (8 оила)
* ''[[Nidovirales]]'' (4 оила)
* ''[[Ortervirales]]'' (5 оила)
* ''[[Picornavirales]]'' (6 оила)
* ''[[Tymovirales]]'' (5 оила)
| wikispecies = Virus
}}
'''Вирус''' ({{Lang-la|virus}} — [[заҳр]]) — як навъ мавҷудоти зинда, ангезандаҳои хурдтарини бисёр бемориҳои сироятии одам, ҳайвонот, рустанӣ ва бактерияҳо.

Вирусҳо фақат дар дохили ҳуҷайраҳои зинда сукунат доранд. Бемориҳои вирусӣ гузаранда буда, зуд густариш меёбанд. Солҳои зиёд ақидае вуҷуд дошт, ки вирусҳо ангезандаи бемориҳои шадид мебошанд. Вале имрӯз далелҳое мавҷуданд, ки онҳо мӯҷиби сар задани бемориҳои гуногуни музмин шудани вирусро низ исбот мекунанд.

Вирусҳо аз рӯйи сохту хусусият дар байни маводди мураккаби кимиёӣ (полимерҳо, макромолекулаҳо) ва содатаринҳо (бактерияҳо, риккетсияҳо, хламидияҳо) мавқеи мобайниро ишғол менамоянд. Вирусҳо бо роҳи сироятнок кардани ҳайвоноти озмоишӣ, ҷанини мурғ ва бофтаҳои махсус зиёд карда мешаванд. Дар ибтидои пайдоиши [[вирусология]] таҳқиқот бо ҳайвоноти озмоишӣ (муши сафед, хукчаи обӣ, харгӯш) доир карда мешуданд. Ба организми онҳо «моддаи шубҳанок»-ро фиристода, аз рӯйи ҷараёни беморӣ кадом вирус будани ангезандаи онро маълум мекарданд. Аз ибтидои солҳои 50 асри 20 усули пайванди бофтаҳо ба роҳ монда шуд. Ҳуҷайраи бофтаи зиндаро бо ёрии ферментҳо ҷудо карда, ба зарфи махсус мегузоранд. Сипас ба он моддаи ғизоӣ илова карда, барои сабзиш дар термостат ҷой медиҳанд. Дар натиҷа ҳуҷайраҳо тақсим шуда, тадриҷан рӯйи шишаро фаро мегиранд. Агар чунин ҳуҷайраҳо бо вирусҳо сироятнок карда шаванд, таъсири харобиовари онҳоро бевосита мушоҳида кардан мумкин аст. Усули пайванди бофтаҳо имкон дод, ки вируси нав кашф ва таъсири мутақобилаи онҳо бо ҳуҷайраҳо ошкор гарданд.

Вирусҳои калонтарин (вируси нағзак) ҳаҷман ба бактерияҳои майда, вируси хурдтарин (ангезандаи энсефалит, полиомелит, оқсил) ба молекулаҳои калони сафедаҳо (ба молекулаҳои гемоглобини хун) наздиканд. Вирусҳо бо нанометр (нм) чен карда мешаванд. Як нанометр мил ҳиссаи як миллиметр аст. Андозаи вирусҳо аз 20 то ба садҳо нанометр мерасад. Барои қиёс бузургии ҳуҷайраҳои майдатарини хун – эритроситро меорем, ки он ба 7000–8000 нм баробар аст, яъне вирусҳо нисбат ба эритроситҳо даҳҳо ва садҳо баробар хурд мебошанд. Вирусҳо кубшакл, чӯбчашакл, курашакл, серқирра ва ришташакл мешаванд. Таркиби вирусҳо аз сафеда ва кислотаи нуклеат иборат аст. Кислотаи нуклеат ноқили ахбори генетикист. Агар ҳуҷайраҳои одам, ҳайвон, рустанӣ ва бактерияҳо ҳамеша ду навъи кислотаи нуклеат – дезоксирибонуклеат (КДН) ва рибонуклеат (КРН) дошта бошанд, пас дар вирусҳо фақат як навъи онҳо – КДН ё КРН ба мушоҳида мерасад. Миқдори сафедаҳо дар вирусҳо фарқ мекунад. Вируси нисбатан мураккаб дорои карбогидриду липидҳо низ мебошанд. Дар таркиби баъзе вирусҳо фермент низ мавҷуд аст. Ҷойгоҳи асосии вирусҳо ҳуҷайра аст. Вирусҳо гарчанде аз ҳуҷайра даҳҳо ва садҳо баробар хурд бошанд ҳам, онро моҳирона идора мекунанд. Барои ба вуҷуд овардани насли худ вирусҳо аз моддаҳо ва неруи ҳуҷайра истифода мебаранд. Вирусҳо аз ҳисоби ҳуҷайра афзоиш ёфта, захираҳои онро кам мекунанд, боиси ихтилоли мубодилаи моддаҳо ва ҳалокати ҳуҷайра мегарданд. Зиёда аз 1000 навъ вируси одам ва ҳайвонот мавҷуд аст (қариб нисфи онҳо бемориоваранд). Одатан, вирусҳо интихобан таъсир карда, узвҳои муайян ва бофтаҳои рӯда, бодомаки гулӯ, ҷигар, ҳуҷайраҳои асаби ҳароммағз ё мағзи сарро иллатнок месозанд. Бемориҳое, ки вирусҳо ба вуҷуд меоранд, ниҳоят зиёданд. Ба онҳо ҳам сирояти вогир (мас., грипп, сурхча, ҳорӣ, ханозир, нағзак ва ғ.), ҳам иллати ҷузъии пӯсту луобпардаҳо (табхол, озах), ҳам осеби узву бофтаҳои алоҳида (миокардит, гепатит, лейкозҳо) ва ҳам омосҳои бадфарҷом (саратон, реши равони ҳайвонот) мансубанд. Дар табиат вируси фақат мансуби одам кам дучор меоянд (ҳамаи онҳо ба вируси ҳайвонот наздик ё монанд мебошанд). Бо вируси ангезандаи грипп, сурхча, ханозир, табхол, ситомегалия, гастроэнтерит ва назла, одам хоҳ-нохоҳ дучор мешавад; аз вируси ангезандаи гепатит, сурхакон, ҳорӣ, полиомиелит ва миокардит канораҷӯӣ кардан мумкин аст. Дар батни модар ба кӯдак мумкин аст ду вируси хавфнок – вируси сурхакон ва ситомегалия таъсир расонанд. Ба кӯдакони навзод ва ширмак вируси табхоли навъи I ва II, гепатити В, грипп, назла, полиомиелит, гастроэнтеритҳо таҳдид менамоянд. Вирусҳо ба одамони калонсол камтар, вале ба пирсолон бештар таъсир мерасонанд. Ҳамин тариқ, вирусҳо аз лаҳзаи таваллуд (дурусташ пеш аз таваллуд) то пирсолӣ ҳамсафари одамонанд. Агар давомоти умри инсон 70 сол бошад, 7 соли он бо бемориҳои вирусӣ мегузарад. Аз ин ҷо маълум аст, ки вирусҳо зарари калони иқтисодӣ мерасонанд. Агар ба он зиёни аз дигар амрози вирусӣ ба чорво ва рустанӣ расандаро илова намоем, ададҳои беохир ҳосил мешаванд.

Сирояти вирусҳо мураккаб ва гуногун аст. Дар баъзе мавридҳо беморӣ зуд инкишоф ёфта, бо ҳалокати ҳуҷайра анҷом мепазирад. Дар мавриди дигар вирусҳо ба дохили ҳуҷайра даромада, нопадид мешаванд ва муддати дароз осеб намерасонанд. Шакли якум сирояти ошкор (шадид), шакли дуюм сирояти ниҳонӣ (латентӣ) ном дорад. Дар табиат сирояти ниҳонӣ нисбат ба сирояти ошкор бештар дучор меояд. Дар асл ҳамаи амрози вирусии маълум метавонанд ҳам дар шакли ошкор ва ҳам дар шакли ниҳонӣ ҷараён гиранд. Сирояти вирусии ниҳонӣ мумкин аст ҳангоми табхол, полиомиелит, энсефаломиелит, гепатит, ҳамчунин омосҳо ба мушоҳида расад. Вируси ангезандаи ин бемориҳо дуру дароз (баъзан тамоми умр) дар организм монда, мумкин аст аз худ хабар надиҳанд. Ҳангоми заиф шудани организм (бинобар таъсири дуру дарози сармо, офтоб, нурҳои рентгенӣ, стресс) вирусҳо фаъол мегарданд. Дар натиҷа сирояти вирусии ноаён ба бемории ошкоро мегузарад. Вируси омосовар (омосзо) чандон фаъол нестанд. Аз ин сабаб онҳо ҳуҷайраро табоҳ намесозанд, аммо боиси тағйироти ирсии он мешаванд. Агар дар ҳуҷайра вируси омосовар вуҷуд дошта бошанд, пас онҳо беист афзоиш мекунанд. Ин гуна хусусияти ҳуҷайраҳо аломати аввалини рушди омоси бадасл аст.

Вирусҳо манфиат ҳам доранд, масалан, вируси бактерияхӯр ''(''[[бактериофагҳо]]''),'' ки авлоди наздиктарини худро зуд маҳв мекунанд. Онҳоро барои пешгирӣ ва муолиҷаи бемориҳои сироятӣ (исҳоли хунин, вабо, домана) истифода мебаранд. Солҳои 50 асри 20 дар Австралия масъалаи мубориза бар зидди харгӯшҳои ваҳшӣ, ки ба кишоварзӣ зарари калон меоварданд, ба миён омад. Дар мубориза бар зидди онҳо вируси миксоматозро ба кор бурданд. Дар давоми 10–12 рӯз ин вирусҳо тамоми ҳайвоноти сироятёфтаро нобуд сохтанд. Вирусро дар оянда дар муборизаи зидди кирми карам, лаблабу ва митта ба кор бурдан мумкин аст.

== Нигаред низ ==

* [[Ваксинаҳо]]
* [[Ваксинатсия]]
* [[Бемориҳои вирусӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Вирусҳо |3|муаллиф=С. Сатторов}}

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Вирусҳо| ]]</text>
      <sha1>g3otljocn0e0o3mxk864gngwqtc2bvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Николай Гамалея</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275363</id>
    <revision>
      <id>1468735</id>
      <parentid>1236756</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:34:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468735</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2096" sha1="m8xt9e4sbo62hlgx8a22q8h52k4evly" xml:space="preserve">{{Олим|фазои илмӣ=вирусология}}
'''Никола́й Фёдорович Гамале́я''' ({{СТ|17|2|1859|5}}, [[Одесса]] — [[29 март]]и [[1949]], [[Маскав]]) — микробиолог, академики фахрии АИ ИҶШС (1949; узви вобаста 1939), академики АИТ ИҶШС (1945). 

== Зиндагинома ==
Донишгоҳи Новороссияи Одесса (1880) ва Академияи ҳарбии тиббии Петербург (1883)-ро хатм кардааст. Соли 1886 дар Порис дар лабораторияи Л. Пастер кор карда, оид ба моякӯбии зидди бемории ҳорӣ таҳқиқот анҷом дод. Ҳамроҳи И. И. Мечников дар Одесса бунгоҳи бактериологӣ ташкил намуд; вирус будани ангезандаи тоуни чорворо муқаррар кард. Николай Гамалея оид ба бемориҳои ҳорӣ, сил, вабо ва ғ. таҳқиқоти ҷолиб анҷом додааст. Ӯ. кошифи бактериолизинҳо (моддаҳои харобсозандаи бактерияҳо, 1898) ва «Вибриони Мечников» – ангезандаи касалии вабомонанди парандаҳо мебошад. Соли 1908 бори нахуст исбот кард, ки бемории ҳасбаро шабуш интиқол медиҳад. Николай Гамалея оид ба пешгирии домана, вабо, нағзак, тифи раҷъӣ пажӯҳишҳои назаррас ба анҷом расонд.

== Ҷоизаҳо ==
Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1943). Бо 2 ордени Ленин, ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо сарфароз гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Гамалея Николай Фёдорович|4|муаллиф= }}
{{ПБ}}</text>
      <sha1>m8xt9e4sbo62hlgx8a22q8h52k4evly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Михаил Фаворов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276089</id>
    <revision>
      <id>1468737</id>
      <parentid>1326309</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:34:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4720" sha1="ilfq7b5xo7f9h4vlha7fit78ijibxzo" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                 = Михаил Фаворов
 | номи аслӣ                 = Михаил Олегович Фаворов
 |тасвир                 = 
 |бар                 = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд       = 
| зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|СССР}}
 |шаҳрвандӣ            =  {{Парчами ИМА}} [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
 |таърихи даргузашт	= 
 |маҳалли даргузашт	=  
|фазои илмӣ          = [[тиб]]
 |ҷойҳои кор          = Институти байналмилалӣ оид ба ваксинаҳои назди [[Созмони Милали Муттаҳид|СММ]]
 |дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
 |алма-матер           = Институти сеюми тиббии Маскав
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо = 
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 =  
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}
'''Михаил Олегович Фаворов''' - олим, эпидемиолог, [[доктори илм]]ҳои тиб, [[профессор]]&lt;ref&gt;{{cite web |title=ҲАЗОРИСПАНД МЕТАВОНАД АЗ КОРОНАВИРУС МУҲОФИЗАТ НАМОЯД. ЧУНИН ИЗҲОР ДОШТ МУОВИНИ ДИРЕКТОРИ ИНСТИТУТИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ОИД БА ВАКСИНАҲОИ НАЗДИ СММ МИХАИЛ ФАВОРОВ |url=http://moh.tj/ҳазориспанд-метавонад-аз-коронавиру/ |publisher=moh.tj |accessdate=23 March 2020 |date=Март 13, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200704161058/http://moh.tj/%D2%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4-%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B4-%D0%B0%D0%B7-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83/ |archivedate=2020-07-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Чоршанбиев |first1=Пайрав |title=Шарҳи сабаби дар Осиёи Марказӣ вуҷуд надоштани коронавирус |url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/opinion/20200313/shari-sababi-dar-osiyoi-markaz-vuud-nadoshtani-koronavirus |publisher=Asia-Plus |accessdate=23 March 2020 |date=13 март}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Эпидемиологи рус ҳазориспандро як далели зуҳур накардани коронавирус дар Тоҷикистон гуфт |url=https://sptnkne.ws/BKVk |publisher=Sputnik |accessdate=23 March 2020 |date=13.03.2020 }}{{Пайванди мурда|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

==Зиндагинома==
Соли 1975 Фаворов факултаи муолиҷавии Донишкадаи тиббии Маскав ба номи Семашкоро хатм кардааст&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;{{cite web |author1=Michael O. Favorov |title=Некоторые эпидемиологические показатели вспышки заболевания Коронавирусом COVID 19 |url=https://diaprepsystem.com/f/epi_indicators_covid_19_tashkent_conference_final.pdf |accessdate=23 March 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200323202239/https://diaprepsystem.com/f/epi_indicators_covid_19_tashkent_conference_final.pdf |archivedate=2020-03-23 }}&lt;/ref&gt;. Баъд аз хатми донишкада дар беморхонаи якуми Маскав ба ҳайси пизишк фаъолият бурдааст. Аз соли 1978 то соли 1987 дар Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии [[вирусология]] кор мекард. Дар солҳои 2008-2014 муовини раиси кулли Институти байналмилалӣ оид ба ваксинаҳои назди [[Созмони Милали Муттаҳид|СММ]] буд. Ҳоло президенти DiaPrep System Inc. мебошад&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://en.diaprepsystem.com/f/favorov_cv_7_19_2018.pdf CV] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200323202241/https://en.diaprepsystem.com/f/favorov_cv_7_19_2018.pdf |date=2020-03-23 }}
{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Табибон]]
[[Гурӯҳ:Табибон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Табибони Русия]]</text>
      <sha1>ilfq7b5xo7f9h4vlha7fit78ijibxzo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дунёгирии COVID-19</title>
    <ns>0</ns>
    <id>276103</id>
    <revision>
      <id>1468738</id>
      <parentid>1453952</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66888" sha1="saw2ap310vcfihw7hhed8dsuvca3t0l" xml:space="preserve">
{{Ҳолати тиббӣ
 |ном            = 
 |синонимҳо        = &lt;!-- ё |синоним= --&gt;
 |тасвир           = 
 |андозаи тасвир   = 
 |матани алт       = 
 |тасвир_thumbtime = 
 |зернависи_тасвир = 
 |бар           = 
 |тасвир2           = 
 |андозаи тасвир2   = 
 |матани алт2       = 
 |тасвир_thumbtime2 = 
 |зернависи_тасвир2 = 
 |бар2            = 
 |талаффуз        = 
 |талаффуз2      = 
 |ихтисос         = &lt;!-- аз Wikidata; аз нав навиштан мумкин аст --&gt;
 |нишонаҳо        = 
 |вазниншавӣ   = 
 |оғози беморӣ    = 
 |давомнокӣ        = 
 |навъҳо           = 
 |сабабҳо          = &lt;!-- ё |сабаб= --&gt;
 |хавфҳо           = &lt;!-- ё |хавф= --&gt;
 |ташхис           = 
 |дифференсиалӣ    = 
 |пешгирӣ      = 
 |табобат       = &lt;!-- ё |муолиҷа= --&gt;
 |доруворӣ      = 
 |пешгӯиҳо       = 
 |паҳншавӣ       = &lt;!-- инчунин |адади беморон= ё |Frequency= --&gt;
 |маргҳо          = 
}}

{{ТаснифиБеморӣ}}
'''Пандемияи COVID-19''' — дунёгирии&lt;ref name=&quot;rt&quot;&gt;{{Cite web|url=https://russian.rt.com/world/news/727461-voz-obyavila-pandemiyu|title=ВОЗ объявила пандемию коронавируса в мире|publisher=RT на русском|lang=ru|accessdate=2020-03-11}}&lt;/ref&gt; сирояти коронавируси COVID-19, ки аз ҷониби SARS-CoV-2 коронавирус ба вуҷуд омадааст.

Пандемия дар охири моҳи декабри соли 2019 дар [[Вуҳон]] маълум шуд, [[Ҳубей|музофоти Хубей]], марказии [[Ҷумҳурии Халқии Чин]] аввалин ҳодисаҳои пневмонияи пайдоиши номаълум дар сокинони маҳаллӣ, ки бо бозори маҳаллии ҳайвоноти баҳрӣ ва алоқаманданд, оғоз ёфт. 31 декабри соли 2019 мақомоти Чин ба [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ)]] дар бораи хуруҷи бемории пневмонияи номаълум хабар доданд. Аз 22 январи соли 2020 дар шаҳри [[Вуҳон]] (заб. русӣ — Ухан) карантин эълон карда шуд; аз 24 январ — ноҳияҳои шаҳрии ҳамшафати Вуҳон&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hkcna.hk/content/2020/0123/805512.shtml|title=湖北黃岡：城鐵站、火車站離開黃岡市區通道暫時關閉|publisher=www.hkcna.hk|accessdate=2020-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200328165717/http://www.hkcna.hk/content/2020/0123/805512.shtml|archivedate=2020-03-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.straitstimes.com/asia/east-asia/china-locks-down-two-more-cities-huanggang-and-ezhou-after-wuhan|title=Wuhan virus: China locks down Huanggang, imposes tough travel restrictions in 3 other cities, after Wuhan lockdown|author=hermesauto|date=2020-01-23|publisher=The Straits Times|lang=en|accessdate=2020-01-23}}&lt;/ref&gt;. Вирус дар ҳама бахшҳои маъмурии вилоятии Чин ошкор карда шуд.

== Хурӯҷи COVID-19 дар Чин ==

=== Сабабҳои пайдоиш ===
Бисёре аз беморони аввал муносибат ба бозори Вуҳон, ки маҳсулоти баҳрӣ ва инчунин [[паранда]]гон, [[мор]]ҳо, [[Кӯршабпаракҳо|куршапарак]] ва ҳайвоноти кишоварзиро мефурӯшанд, [[Кӯршабпаракҳо|рабт доштанд]]. Чунин меҳисобиданд, ки вирус танҳо пас аз як мутация дар бадани ҳайвон имконият дошт, ки ба инсон сироят кунад.

COVID-19 сунъисохт будагист&lt;ref name=&quot;EADaily&quot;&gt;{{cite web |author1=Аналитическая редакция EADaily |title=Как в США с помощью ученых Китая создали коронавирус SARS без защиты |url=https://eadaily.com/ru/news/2020/03/23/kak-v-ssha-s-pomoshchyu-uchenyh-kitaya-sozdali-koronavirus-sars-bez-zashchity?fbclid=IwAR2bJ28qlJePcOwfQ3XwIo5rSgCt2aUrV-wNh7X6WBdtDn8wJqWkWTW7LHk |publisher=EADaily |accessdate=30 March 2020 |language=ru |date=23 марта 2020}}&lt;/ref&gt;. Маълум аст, ки соли 2015 олимони [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] ҳамроҳи мутахассисҳои Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии [[вирусология]]и Вуҳон коронавируси сунъӣ эҷод карданд. Шояд COVID-19 аз он вируси сунъӣ пайдо шуда бошад&lt;ref name=&quot;EADaily&quot; /&gt;.

==== Декабри соли 2019 ====
Аввалин ҳисоботҳо дар бораи хуруҷи беморӣ дар Чин 31 декабри соли 2019 пайдо шуданд&lt;ref name=&quot;WHO5Jan2020&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.who.int/csr/don/05-january-2020-pneumonia-of-unkown-cause-china/en/|title=Pneumonia of unknown cause – China. Disease outbreak news|first=|last=|website=|quote=|date=2020-01-05|publisher=[[World Health Organization]]|accessdate=2020-01-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200107032945/https://www.who.int/csr/don/05-january-2020-pneumonia-of-unkown-cause-china/en/|archivedate=2020-01-07}}&lt;/ref&gt; ва аввалин зуҳуроти клиникӣ дар беморон қаблан пайдо шуданд — 8 декабри соли 2019&lt;ref name=&quot;Schnirring14Jan2020&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/report-thailands-coronavirus-patient-didnt-visit-outbreak-market|title=Report: Thailand's coronavirus patient didn't visit outbreak market|first=Lisa|last=Schnirring|website=CIDRAP|date=2020-01-14|lang=en|accessdate=2020-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200114230152/http://www.cidrap.umn.edu/news-perspective/2020/01/report-thailands-coronavirus-patient-didnt-visit-outbreak-market|archivedate=2020-01-14}}&lt;/ref&gt;.
[[Акс:李文亮的训诫书.png|алт=|чап|мини| Квитансияи Ли Вэнлян дар бораи он ки вай дар бораи номумкин будани паҳн шудани овозаҳои бардурӯғ, ки полиси Вуҳон гирифтааст, огоҳ карда шудааст]]

== Паҳншавӣ дар рӯи Замин ==

=== Тадбирҳои эпидемиологӣ ва карантинӣ ===
11 марти соли 2020 [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ)]] эълон кард, ки хуруҷи дунёгирии COVID-19 (пандемия) гардид&lt;ref name=&quot;rt&quot;/&gt;, ва пас аз ду рӯз, Аврупо дар маркази дунёгирии COVID-19 буд. Дар ин лаҳза, ҳар рӯз дар он ҷо нисбат ба авҷи эпидемия дар [[Чин]] бештар сироятҳои нав ба қайд гирифта мешуданд. Ҳамзамон, шумораи ҳодисаҳои мавҷуд набудани пайванди эпидемиологӣ барои шарҳ додани манбаи интиқоли [[вирус]] афзоиш меёбад&lt;ref&gt;«There is an increasing number of cases in several EU/EEA countries without epidemiological links to explain the source of transmission» [https://www.ecdc.europa.eu/en/current-risk-assessment-novel-coronavirus-situation Daily risk assessment on COVID-19]{{ref-en}} ECPC, 13 March 2020&lt;/ref&gt;. [[Итолиё|Италия]] дар паҳншавии сироят дар Аврупо пешсаф гардид&lt;ref name=&quot;РИА-13.03&quot;&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20200313/1568578527.html|title=ВОЗ объявила Европу центром пандемии коронавируса|author=Елизавета Исакова|publisher=[[РИА Новости]] accessdate = 2020-03-19|lang=ru}}&lt;/ref&gt;. То [[16 март]]и [[соли 2020]] шумораи сироятшудагон тақрибан 25 ҳазор нафарро ташкил дод ва шумораи қурбониён аз 1800 нафар зиёд шуд. [[Испания]] аз рӯи шумораи сироятшудагон дар ҷои дуюм қарор гирифт — тақрибан 8 ҳазор ҳолати сироят ва тақрибан 300 фавт. Дар [[Фаронса]] ва [[Олмон]] низ ҳазорҳо сироятҳо ба қайд гирифта шудаанд. [[Михаил Фаворов]] мегӯяд, ки дар кишварҳои минтақаи [[Осиёи Марказӣ]] вуҷуд надоштани коронавирус ба иқлими хос, ҳавои хушк ва гиёҳи [[ҳазориспанд]] вобаста аст&lt;ref&gt;{{cite web |title=ҲАЗОРИСПАНД МЕТАВОНАД АЗ КОРОНАВИРУС МУҲОФИЗАТ НАМОЯД. ЧУНИН ИЗҲОР ДОШТ МУОВИНИ ДИРЕКТОРИ ИНСТИТУТИ БАЙНАЛМИЛАЛӢ ОИД БА ВАКСИНАҲОИ НАЗДИ СММ МИХАИЛ ФАВОРОВ |url=http://moh.tj/ҳазориспанд-метавонад-аз-коронавиру/ |publisher=moh.tj |accessdate=23 March 2020 |date=Март 13, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200704161058/http://moh.tj/%D2%B3%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B4-%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B4-%D0%B0%D0%B7-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83/ |archivedate=2020-07-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Чоршанбиев |first1=Пайрав |title=Шарҳи сабаби дар [[Осиёи Марказӣ]] вуҷуд надоштани коронавирус |url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/opinion/20200313/shari-sababi-dar-osiyoi-markaz-vuud-nadoshtani-koronavirus |publisher=Asia-Plus |accessdate=23 March 2020 |date=13 март}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Эпидемиологи рус ҳазориспандро як далели зуҳур накардани коронавирус дар Тоҷикистон гуфт |url=https://sptnkne.ws/BKVk |publisher=Sputnik |accessdate=23 March 2020 |date=13.03.2020 }}{{Пайванди мурда|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси COVID-19 дар ҷаҳон ==
Ба ҳолати соати 10-и [[30 апрел]]и [[соли 2020]] дар ҷаҳон шумораи гирифторон ба намуди нави коронавируси COVID-19 '''''3 миллиону 220 ҳазору 969 нафар буда, аз онҳо 1 миллиону 1 ҳазору 72 кас шифо ёфтаанд ва 228 ҳазору 251 тан вафот кардаанд.''''' — [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ)]] хабар додаст.&lt;ref name=&quot;khovar.tj&quot;&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/04/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-3-2-million-nafar-gardid/|title=COVID-19. Шумораи гирифторони коронавирус дар ҷаҳон беш аз 3,2 миллион нафар гардид|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-30|archivedate=2020-05-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200510171233/http://khovar.tj/2020/04/covid-19-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-a-on-besh-az-3-2-million-nafar-gardid/}}&lt;/ref&gt;

* Дар Иёлоти Муттаҳида, ки аз рӯи шумораи гирифторони ин вирус дар ҷаҳон дар ҷои аввал қарор дорад, 1 миллиону 64 ҳазору 572 ҳолат тасдиқ шудааст. Теъдоди фавтидагон 61 ҳазору 669 нафар ва шумораи шифоёфтагон 147 ҳазору 411 касро ташкил медиҳад.
* 
* Дар Испания шумораи сироятёфтагон 236 ҳазору 889 нафар буда, давоми шабонарӯзи гузашта 4 771 ҳолати нав тасдиқ гардид. Дар он 24 ҳазору 275 нафар беморони ба ин вирус гирифтор фавтида, 132 ҳазору 929 кас шифо ёфтаанд.
* 
* Дар Италия шумораи мубталоён 203 ҳазору 591 нафар ва теъдоди фавтидагону шифоёфтагон мутаносибан 27 ҳазору 682 нафар ва 71 ҳазору 252 кас мебошад.
* 
* Дар Франсия 166 ҳазору 420 ҳолати сироятёбӣ аз коронавирус тасдиқ гардида, 24 087 ҳолати фавт ва 48 228 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст.
* 
* Шумораи ҳолатҳои гирифторӣ ба коронавирус дар Британияи Кабир 165 ҳазору 221 нафар ва теъдоди ҳолатҳои фавт 26 ҳазору 97 нафар мебошад.
* 
* Дар Германия теъдоди мубталоён 161 ҳазору 539 нафарро ташкил дода, шумораи ҳолатҳои фавт 6 467 ва теъдоди шифоёфтагон 120 400 нафар мебошад.
* 
* Дар Туркия теъдоди гирифторони коронавирус ба 117 ҳазору 589 нафар расида, шумораи ҳолатҳои фавт ва шифоёбӣ мутаносибан 3 081 ва 44 040 нафар мебошад.
* 
* Дар Россия, ки аз рӯи шумораи сироятёфтагон дар ҷаҳон дар ҷойи 8-ум мебошад, дирӯз 5 841 мавриди нав ошкор шуда, шумораи сироятёфтагон ба 99 399 кас расид. Аз ин шумора 10 286 нафар табобат шуда, 972 кас фавтидаанд.
* 
* Шумораи умумии ҳолатҳои тасдиқшудаи сироятёбӣ дар Эрон 93 ҳазору 657 нафарро ташкил дода, аз онҳо 5 ҳазору 957 нафар вафот кардаанд ва 73 ҳазору 791 кас сиҳат шудаанд.
* 
* Дар Чин 82 ҳазору 862 ҳолати сироятёбӣ ба қайд гирифта шуда, аз миёни онҳо 4 633 нафар вафот намудаанд ва 77 610 кас шифо ёфтаанд.
* 
* Дар дигар давлатҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мутақил (ИДМ), аз ҷумла дар Беларус — 13 181 ҳолат, Украина — 9 866, Молдова — 3 771, Қазоқистон — 3 205, Ӯзбекистон — 2 017, Арманистон — 1 932, Озарбойҷон — 1 766 ва Қирғизистон — 746 ҳолати сироятёбӣ ошкор гардид.
* 
* То имрӯз дар Беларус 2 072 нафар, Озарбойҷон — 1 267, Молдова — 1 114, Украина — 1 103, Ӯзбекистон — 1 096, Арманистон — 900, Қазоқистон — 819 ва Қирғизистон — 462 нафар шифо ёфтаанд.
* 
* Илова бар ин, дар Украина 250 нафар беморони гирифтор ба коронавирус, Молдова — 111, Беларус — 84, Арманистон — 30, Қазоқистон — 25, Озарбойҷон — 23, Ӯзбекистон — 9 ва Қирғизистон — 8 нафар фавтидаанд.
* 
* Миёни давлатҳои ИДМ то имрӯз танҳо дар Тоҷикистон ва Туркманистон ягон ҳолати сирояти коронавирус ба қайд гирифта нашудааст.
* 
* Дар Афғонистони ҳамсоя шумораи мубталоён ба коронавирус 1 939 нафар буда, 252 нафари онҳо шифо ёфтаанд ва 60 тани дигар вафот кардаанд.
* 
* Дар байни давлатҳои арабӣ теъдоди зиёди мубталоён дар Арабистони Саудӣ ба қайд гирифта шуда, 21 402 нафарро ташкил медиҳад, ки миёни онҳо 157 ҳолати фавт ва 2 953 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст.
* 
* Дар Қатар 12 564 нафар мубталои коронавирус шуда, аз онҳо 10 кас вафот кардаанд ва 1 243 нафар табобат шудаанд.
* 
* Дар Имороти Муттаҳидаи Арабӣ (Иморот) 11 929 ҳолати сироятёбӣ ошкор гардида, дар он шумораи фавт ва шифоёбӣ нисбат ба Қатар бештар аст — 98 ва 2 329 ҳолат.
* 
* Дар муқоиса бо дигар давлатҳои арабӣ сатҳи фавт дар Миср баландтар аст — 380 нафар. Шумораи сироятёфтагон 5 268 нафар ва шифоёфтагон 1 335 касро ташкил медиҳад.
* 
* Теъдоди мубталоён дар Ироқ 2 003 нафар буда, шумораи фавтидагон 92 нафар ва табобатшудагон 1 346 кас мебошад.
* 
* Дар Баҳрайн низ фавти кам, яъне 8 ҳолат мушоҳида шуда, шумораи умумии ҳолатҳои тасдиқшудаи сироят 2 921 нафарро ташкил медиҳад. Дар он 1 455 кас шифо ёфтаанд.
* 
* Дар Кувайт 24 ҳолати фавт сабт гардида, 3 740 нафар сироят ёфтаанд ва 1 389 кас табобат шудаанд.
* 
* Шумораи мубталоён дар Сурия 43 нафар буда, 3 ҳолати фавт ва 21 мавриди шифоёбӣ ба қайд гирифта шудааст.
* 
* 11 март [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ (СУТ)]] хуруҷи COVID-19-ро пандемия эълон карда, имрӯз дар бораи 210 давлату ҳудуд ва ду киштии саёҳатии байналмилалии «Diamond Princess» ва «MS Zaandam», ки дар онҳо ҳолатҳои сироятёбӣ ба қайд гирифта шудаанд, гузориш медиҳад.&lt;ref name=&quot;khovar.tj&quot;/&gt;

== Дунёгирии CОVID-19 дар Тоҷикистон муайян гардид ==
{{main|Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон}}
[[30 апрел]]и [[соли 2020]] тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон [[29 апрел]]и [[соли 2020]] — 15 ҳодисаи тасдиқшудаи бемории сироятии коронавирусии CОVID-19, аз ҷумла дар вилояти Суғд — 10 (даҳ) ҳодиса ва дар шаҳри Душанбе — 5 (панҷ) ҳодиса аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар ба қайд гирифта шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://khovar.tj/2020/04/vmyhabari-favr-dar-to-ikiston-odisai-tasdi-shudai-bemorii-siroyatii-covid-19-az-namuna-oi-biologii-odisa-oi-gumonbar-ba-ajd-girifta-shud/|title=ХАБАРИ ФАВРӢ: Дар Тоҷикистон ҳодисаҳои тасдиқшудаи бемории сироятии CОVID-19 аз намунаҳои биологии ҳодисаҳои гумонбар ба қайд гирифта шуд|author=|website=www.khovar.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-04-30|archivedate=2020-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200501194848/https://khovar.tj/2020/04/vmyhabari-favr-dar-to-ikiston-odisai-tasdi-shudai-bemorii-siroyatii-covid-19-az-namuna-oi-biologii-odisa-oi-gumonbar-ba-ajd-girifta-shud/}}&lt;/ref&gt;

=== Омори беморӣ барои кишварҳо ва ҳудудҳо ===
&lt;!-- Не вставляйте пробелы в цифры, это ломает сортировку по столбцам // А что же насчёт ВП:Ч? --&gt;
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:left&quot;
!{{small|Кишвар}}!!{{small|Беморон}}!!{{small|Дар ҳолати вазнин}}!!{{small|Вафот}}!!{{small|Сиҳатшавӣ}}!!{{small|Сарчашма}}!!{{small|Эзоҳ.}}

|-
|{{Парчам|ИМА}}|| 93415 || 2432 || 1384 || 2424
|&lt;ref name=&quot;k1&quot;&gt;{{cite web|author = |url = https://bnonews.com/index.php/2020/02/the-latest-coronavirus-cases/ |title = Tracking coronavirus: Map, data and timeline |lang =  |website = bnonews.com |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;|| ||

|-
|{{Парчам|Италия}}|| 86498 || 3732 || 9134 || 10950
|&lt;ref&gt;{{cite web |author = Ministero della Salute |url = http://www.salute.gov.it/portale/nuovocoronavirus/dettaglioContenutiNuovoCoronavirus.jsp?lingua=italiano&amp;id=5351&amp;area=nuovoCoronavirus&amp;menu=vuoto |title = Covid-19 - Situazione in Italia |lang = it |website =  |date =  |accessdate = 2020-03-17 |deadlink = no |archivedate = 2020-03-02 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200302103810/http://www.salute.gov.it/portale/nuovocoronavirus/dettaglioContenutiNuovoCoronavirus.jsp?lingua=italiano&amp;id=5351&amp;area=nuovoCoronavirus&amp;menu=vuoto }}&lt;/ref&gt;|| ||

|-
|{{Парчам|Чин}}|| 81340 || 1304 || 3292 || 74588
|&lt;ref name=&quot;Китай1&quot;&gt;{{cite web |url = https://3g.dxy.cn/newh5/view/pneumonia |title = 3g.dxy.cn |date =  |accessdate =  |archivedate = 2020-01-23 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200123232022/https://3g.dxy.cn/newh5/view/pneumonia }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Китай2&quot;&gt;{{cite web |url = https://news.qq.com/zt2020/page/feiyan.htm |title = news.qq.com |date = |accessdate = }}&lt;/ref&gt;|| ||

|-
|{{Парчам|Испания}}|| 42058 || 2636 || 2991 || 3794
|&lt;ref&gt;{{cite web|author =Corporación de Radio y Televisión Española |url = https://www.rtve.es/noticias/20200317/mapa-del-coronavirus-espana/2004681.shtml |title = El mapa del coronavirus en España: más de 11.300 casos, casi la mitad en la Comunidad de Madrid |lang = es |website =  |date =2020-03-17 |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Олмон}}|| 32991 || 23 || 159 || 3290
|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Fallzahlen.html |title=COVID-19: Fallzahlen in Deutschland und weltweit |accessdate=2020-03-25 |archivedate=2020-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200423185516/http://web.archive.org/web/20200303083152/https://www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Fallzahlen.html }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://interaktiv.morgenpost.de/corona-virus-karte-infektionen-deutschland-weltweit/ Coronavirus: Echtzeit-Karte zeigt Zahl der Infektionen in Deutschland, Europa und weltweit]&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Эрон}}|| 24811 ||  || 1934 || 8913
|&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://tass.ru/obschestvo/7825493 |title = В Иране число заразившихся коронавирусом достигло 47 |publisher =[[ТАСС]] |accessdate = 2020-02-24 |lang = ru }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Фаронса}}|| 22304 || 2516 || 1100 || 3281
|&lt;ref name=&quot;Франция&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.theguardian.com/science/2020/jan/24/coronavirus-chinese-hospitals-in-chaos-as-lockdown-spreads-to-affect-25m-people |title = Coronavirus: China extends lockdown as first cases reported in Europe |website = The Guardian |date = 2020-01-24|accessdate = 2020-01-24|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200124101602/https://www.theguardian.com/science/2020/jan/24/coronavirus-chinese-hospitals-in-chaos-as-lockdown-spreads-to-affect-25m-people |archivedate = 2020-01-24 |deadlink = no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;France24JanIndep&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.independent.co.uk/news/world/europe/coronavirus-france-china-wuhan-virus-symptoms-outbreak-latest-a9301106.html |title = Coronavirus: France confirms three cases of deadly China virus |website = The Independent |date = 2020-01-24|accessdate = 2020-01-24|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200125140131/https://www.independent.co.uk/news/world/europe/coronavirus-france-china-wuhan-virus-symptoms-outbreak-latest-a9301106.html |archivedate = 2020-01-25 |deadlink = no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://ria.ru/20200215/1564816742.html |title = В Европе зарегистрировали первый случай смерти от коронавируса |lang = ru |website = ria.ru |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Швейтсария}}|| 9877 || 141 || 130 || 131
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Кореяи Ҷанубӣ}}|| 9137 || 59 || 126 || 3730
|&lt;ref name=&quot;ЮКорея&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.cdc.go.kr/board/board.es?mid=a30402000000&amp;bid=0030 |title = List - Press Release - News Room |date =  |website = KCDC |accessdate = 2020-03-11 |lang = en |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200229165533/https://www.cdc.go.kr/board/board.es?mid=a30402000000&amp;bid=0030 |archivedate = 2020-02-29 }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Британияи Кабир}}|| 8077 || 20 || 422 || 135
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Нидерландҳо}}|| 5560 || 435 || 276 || 2
|&lt;ref&gt;[https://www.rivm.nl/en/news/current-information-about-novel-coronavirus-covid-19 Current information about the novel coronavirus (COVID-19)]&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Австрия}}|| 5283 || 22 || 28 || 9
|&lt;ref name=&quot;Австрия&quot;&gt;{{cite web |title = Neuartiges Coronavirus (2019-nCov) |url = https://www.sozialministerium.at/Informationen-zum-Coronavirus/Neuartiges-Coronavirus-(2019-nCov).html |website = www.sozialministerium.at |accessdate = 2020-03-18 |date =  |lang = de |archivedate = 2020-03-22 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200322120037/https://www.sozialministerium.at/Informationen-zum-Coronavirus/Neuartiges-Coronavirus-(2019-nCov).html }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Белгия}}|| 4269 || 381 || 122 || 461
|&lt;ref name=&quot;Belgium&quot;&gt;{{cite web|author = |url = https://www.info-coronavirus.be/en/news/|title = Coronavirus COVID-19 |lang =en|website =www.info-coronavirus.be|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Норвегия}}|| 2866 || 44 || 12 || 6
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Канада}}|| 2792 || 7 || 28 || 185
|&lt;ref name=&quot;Канада&quot;&gt;{{cite web|author = |url = https://globalnews.ca/news/6474270/coronavirus-confirmed-toronto/ |title = 2nd case of coronavirus now confirmed in Toronto |lang =  |website = globalnews.ca |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://www.thestar.com/news/canada/2020/01/28/first-bc-case-of-wuhan-coronavirus-confirmed.html |title = B.C., Ontario on ‘high alert,’ as first Vancouver-area case of coronavirus confirmed |lang =  |website = www.thestar.com |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.rbc.ua/rus/news/kanade-prekratili-lechit-dvuh-lyudey-kotorye-1580512998.html |title = В Канаде прекратили лечить двух людей, которые были заражены коронавирусом |publisher = РБК-Украина |lang = ru |accessdate = 2020-02-01 |archivedate = 2020-02-01 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200201070437/https://www.rbc.ua/rus/news/kanade-prekratili-lechit-dvuh-lyudey-kotorye-1580512998.html }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Португалия}}|| 2362 || 48 || 33 || 22
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Австралия}}|| 2318 || 11 || 8 || 119
|&lt;ref name=&quot;Австралия&quot;&gt;{{cite web|author = |url = https://www.news.com.au/topics/coronavirus |title = Coronavirus statistics |lang =en  |website =www.news.com.au |date =2020-03-17 |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Шветсия}}|| 2299 || 143 || 40 || 16
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://ria.ru/20200131/1564122734.html |title = В Швеции зафиксировали первый случай заражения коронавирусом |lang = ru |website = ria.ru |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Бразилия}}|| 2247 || 18 || 46 || 2
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www1.folha.uol.com.br/equilibrioesaude/2020/02/brasil-confirma-primeiro-caso-do-novo-coronavirus.shtml|title=Brasil confirma primeiro caso do novo coronavírus|author=|website=www1.folha.uol.com.br|date=|publisher=|lang=pt|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Исроил}}|| 1930 || 34 || 3 || 53
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Туркия}}|| 1892 ||  || 44 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Малайзия}}|| 1624 || 64 || 16 || 183
|&lt;ref name=&quot;Малайзия&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.reuters.com/article/us-china-health-malaysia-idUSKBN1ZO065 |title = Malaysia confirms fourth case of coronavirus infection |publisher = Reuters |date = 2020-01-25|accessdate = 2020-01-26}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Дания}}|| 1591 || 69 || 32 || 3
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Чехия}}|| 1394 || 19 || 3 || 10
|&lt;ref name=&quot;Чехия&quot;&gt;{{cite web|author = Ministerstvo zdravotnictví České republiky|url = https://onemocneni-aktualne.mzcr.cz/covid-19|title = COVID-19: Aktuální počty onemocnění koronavirem v ČR|lang = cs|website = |date = |accessdate = 2020-03-18|deadlink = no|archivedate = 2020-03-22|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200322121846/https://onemocneni-aktualne.mzcr.cz/covid-19}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Ирландия}}|| 1329 || 29 || 7 || 5
|&lt;ref&gt;{{cite web|author =Department of Health |url = https://www.gov.ie/en/news/7e0924-latest-updates-on-covid-19-coronavirus/|title = Latest updates on COVID-19 (Coronavirus) |lang =en |website = |date = |accessdate = 2020-03-11|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Ҷопон}}|| 1193 || 54 || 43 || 285
|&lt;ref name=&quot;Япония&quot;&gt;{{cite web|title = Japan confirms 4th coronavirus case|date = 2020-01-26|publisher = Japan Broadcasting Corporation|url = https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20200126_31/|accessdate = 2020-03-25|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200129060353/https://www3.nhk.or.jp/nhkworld/en/news/20200126_31/|archivedate = 2020-01-29}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title = Japan confirms first case of coronavirus that has infected dozens in China |date = 2020-01-16 |url = https://www.japantimes.co.jp/news/2020/01/16/national/science-health/japan-first-coronavirus-case/ |publisher = The Japan Times |accessdate = 2020-01-27 |archivedate = 2020-01-27 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200127063253/https://www.japantimes.co.jp/news/2020/01/16/national/science-health/japan-first-coronavirus-case/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title = В Японии зафиксировали три новых случая заражения коронавирусом |date = 2020-02-01|url = https://tass.ru/obschestvo/7662703 |publisher = [[ТАСС]] |accessdate = 2020-02-01|lang = ru }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Люксембург}}|| 1099 || 3 || 8 || 6
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Эквадор}}|| 1082 || 41 || 27 || 3
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Покистон}}|| 972 || 5 || 7 || 18
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Таиланд}}|| 934 || 8 || 4 || 52
|&lt;ref name=&quot;Таиланд&quot;&gt;{{cite web |url = https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B9%87%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99/121118 |title = สธ.พบติดเชื้อ ‘โควิด-19’ เพิ่มอีก 6 ราย  อีกรายยังหาสาเหตุไม่ชัด | website = PPTVHD36 |date = |lang = th |accessdate = 2020-03-11}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Чили}}|| 922 || 7 || 2 || 17
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = Ministerio de Salud|url = https://www.minsal.cl/nuevo-coronavirus-2019-ncov/casos-confirmados-en-chile-covid-19/|title = Casos confirmados en Chile COVID-19 |lang =es |website =  |date = |accessdate = 2020-03-11|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Полша}}|| 901 || 3 || 10 || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Руминия}}|| 794 || 15 || 12 || 79
|&lt;ref name=&quot;Румыния&quot;&gt;{{cite web|author = |url = https://www.mai.gov.ro/informare-covid-19-grupul-de-comunicare-strategica-16-martie-ora-18-00/|title = Informare COVID – 19 – Grupul de Comunicare Strategică, 16 martie, ora 18.00|lang = ro|website = www.mai.gov.ro|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2020-03-17|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200317052420/https://www.mai.gov.ro/informare-covid-19-grupul-de-comunicare-strategica-16-martie-ora-18-00/}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Финляндия}}|| 792 || 13 || 1 || 10
|&lt;ref&gt;{{cite web |author = FINNISH INSTITUTE FOR HEALTH AND WELFARE |url = https://thl.fi/en/web/infectious-diseases/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates |title = Coronavirus COVID-19 – Latest Updates |lang = en |website =  |date =  |accessdate = 2020-03-11 |deadlink = no |archivedate = 2020-03-25 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200325185506/https://thl.fi/en/web/infectious-diseases/what-s-new/coronavirus-covid-19-latest-updates }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Арабистони Саудӣ}}|| 767 ||  || 1 || 28
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гурҷистон}}|| 743 || 35 || 20 || 29
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.moh.gov.gr/articles/ministry/grafeio-typoy|title=Γραφείο Τύπου|author=|website=www.moh.gov.gr|date=|publisher=|lang=el|deadlink=no|accessdate=2020-03-11}}&lt;/ref&gt;||

|-
|[[Акс:BSicon BOOT.svg|left|20px]] [[Diamond Princess]]&lt;ref name=&quot;DP&quot; group=&quot;Комм.&quot;&gt;Круизный лайнер в водах Японии.&lt;/ref&gt;|| 712 || 15 || 10 || 587
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||Круизный лайнер в [[Йокоғама|Йокоғаме]].&lt;br&gt;Изначально 2666 туристов и 1045 членов экипажа на борту&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://rg.ru/2020/02/25/v-iaponii-skonchalsia-chetvertyj-passazhir-kruiznogo-lajnera-diamond-princess.html |title = Еще один пассажир круизного лайнера Diamond Princess скончался в Японии |publisher = Российская газета |lang = ru |accessdate = 2020-02-26}}&lt;/ref&gt;.

|-
|{{Парчам|Индонезия}}|| 686 ||  || 55 || 30
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Исландия}}|| 648 || 13 || 2 || 51
|&lt;ref name=&quot;Исландия&quot;&gt;{{cite web |title = COVID-19 á Íslandi - Tölfræði |url = https://www.covid.is/tolulegar-upplysingar |website = www.covid.is |accessdate = 2020-03-18 |date = 2020-03-18 |archivedate = 2020-03-25 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200325220219/https://www.covid.is/tolulegar-upplysingar }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Ҳиндустон}}|| 562 ||  || 11 || 40
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://pib.gov.in/PressReleseDetail.aspx?PRID=1601095 |title = Update on Novel Coronavirus: one positive case reported in Kerala |lang =  |website = pib.gov.in |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Сингапур}}|| 558 || 17 || 2 || 156
|&lt;ref name=&quot;Сингапур&quot;&gt;{{cite web |title = 4th confirmed case of Wuhan virus in Singapore: MOH |url = https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/4th-confirmed-case-of-wuhan-pneumonia-virus-in-singapore-moh-12339912 |website = [[CNA (news channel)|CNA]] |accessdate = 2020-01-26 |date = 2020-01-26 |archivedate = 2020-01-27 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200127083235/https://www.channelnewsasia.com/news/singapore/4th-confirmed-case-of-wuhan-pneumonia-virus-in-singapore-moh-12339912 }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|ЮАР}}|| 554 || 2 ||  || 4
|&lt;ref name=&quot;ЮАР&quot;&gt;{{cite web|author =National Institute for Communicable Diseases|url = http://www.nicd.ac.za/covid-19-update-18/|title = COVID-19 UPDATE |lang =en|website =  |date =2020-03-16 |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Филиппин}}|| 552 || 1 || 35 || 20
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/OfficialDOHgov/videos/225636625111007/?__tn__=-R|title=Department of Health (Philippines) - Press Briefing on the novel coronavirus (2019-nCoV).|author=|website=www.facebook.com|date=|publisher=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://lenta.ru/news/2020/02/02/philippines/ |title = Зафиксирована первая смерть от коронавируса за пределами Китая |publisher = [[Lenta.ru]] |accessdate = 2020-02-02|lang = ru}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Қатар}}|| 526 ||  ||  || 41
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Русия}}|| 495 ||  || &lt;!-- см. СО --&gt; || 22
|&lt;ref name=&quot;Russia&quot;&gt;{{cite web|author = |url = https://стопкоронавирус.рф/ |title = Коронавирус COVID–19. Все что нужно знать |lang = ru |website = стопкоронавирус.рф |date = |accessdate = 2020-03-18|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://lenta.ru/news/2020/03/19/tromb/ Врачи уточнили причину смерти россиянки с коронавирусом]&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Словения}}|| 480 || 9 || 4 ||
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://www.gov.si/teme/koronavirus/ |title = Koronavirus COVID-19 |lang =sl  |website = gov.si |date = |accessdate = 2020-03-11|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Панама}}|| 443 || 7 || 6 || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Перу}}|| 416 || 5 || 7 || 1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://yandex.ru/news/yandsearch?lr=132145&amp;cl4url=https%3A%2F%2Fwww.mk.ru%2Fsocial%2F2020%2F03%2F08%2Fv-peru-soobshhili-o-pyati-novykh-zarazhennykh-koronavirusom.html|title=В Перу сообщили о пяти новых заражённых коронавирусом|publisher=Яндекс.Новости|lang=ru|accessdate=2020-03-08}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Миср}}|| 402 ||  || 20 || 80
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://www.vesti.ru/doc.html?id=3239947 |title = Коронавирус выявлен в Египте |lang = ru |website = www.vesti.ru |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://www.dw.com/ru/коронавирус-добрался-до-африки/a-52386656 |title = Коронавирус добрался до Африки &amp;#124; DW &amp;#124; 15.02.2020 |author = Deutsche Welle (www.dw.com) |publisher = DW.COM |lang = ru |accessdate = 2020-02-15}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Баҳрайн}}|| 392 || 4 || 3 || 160
|&lt;ref&gt;{{cite web |url = https://tass.ru/obschestvo/7830331 |title = Число заразившихся новым коронавирусом в Бахрейне увеличилось до 17 |publisher =[[ТАСС]] |accessdate = 2020-02-25 |lang = ru }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Гонконг}}&lt;ref name=&quot;HM&quot; group=&quot;Комм.&quot;&gt;Является составной частью КНР.&lt;/ref&gt;|| 387 || 6 || 4 || 98
|&lt;ref name=&quot;Гонконг&quot;&gt;{{cite web |title = China coronavirus: after a two-day break, Hong Kong has three more cases |url = https://www.scmp.com/news/hong-kong/health-environment/article/3048067/china-coronavirus-after-two-day-lull-hong-kong |website = South China Morning Post |date = 2020-01-29}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Аргентина}}|| 387 || 1 || 6 || 3
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Хорватия}}|| 382 ||  || 1 || 5
|&lt;ref name=&quot;Хорватия&quot;&gt;{{cite web|author = |url = https://civilna-zastita.gov.hr/vijesti/priopcenje-za-medije-stozera-civilne-zastite-republike-hrvatske-od-17-ozujka-2020-u-19-sati/2264 |title = Priopćenje za medije Stožera civilne zaštite Republike Hrvatske od 17. ožujka 2020. u 19 sati |lang =hr  |website = civilna-zastita.gov.hr|date =2020-03-17 |accessdate = 2020-03-18|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Колумбия}}|| 378 ||  || 2 || 1
|&lt;ref name=&quot;Колумбия&quot;&gt;{{cite web|author = Instituto Nacional de Salud|url = https://www.ins.gov.co/Noticias/Paginas/Coronavirus.aspx|title = Coronavirus (COVID - 2019) en Colombia |lang =es|website =  |date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Эстония}}|| 369 || 2 ||  || 4
|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.terviseamet.ee/ru/COVID-19 |title=Болезнь Коронавирус COVID-19 |accessdate=2020-03-25 |archivedate=2020-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200329215706/https://www.terviseamet.ee/ru/COVID-19 }}&lt;/ref&gt;
|
|-
|{{Парчам|Мексика}}|| 367 || 1 || 4 || 4
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Лубнон}}|| 318 || 3 || 4 || 8
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Ироқ}}|| 316 ||  || 27 || 49
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Доминиканская Республика}}|| 312 ||  || 6 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сербия}}|| 303 || 4 || 2 || 2
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Алҷазоир}}|| 264 ||  || 19 || 32
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Армения}}|| 249 || 2 ||  || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Иморот}}|| 248 ||  || 2 || 31
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://www.scmp.com/news/world/middle-east/article/3048057/china-coronavirus-uae-confirms-first-cases-middle-east |title = China coronavirus: UAE confirms four members of Chinese family first cases in Middle East |lang =  |website = www.scmp.com |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://gulfnews.com/uae/health/how-first-coronavirus-case-in-uae-was-cured-1.1581323524356 |title = Watch: How the first coronavirus case in UAE was cured |lang =  |website = gulfnews.com |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||
|-
|{{Парчам|Булғористон}}|| 218 || 2
| 3 ||3
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.moreto.net/novini.php?n=416419|title=Още един заразен с коронавирус във Варна|publisher=www.moreto.net|accessdate=2020-03-24}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Тайван}}&lt;ref name=&quot;Т&quot; group=&quot;Комм.&quot;&gt;Частично признанное государство.&lt;/ref&gt;|| 216 ||  || 2 || 26
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
-
|{{Парчам|Литва}}|| 209 || 1 || 2 || 1
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija|url = http://sam.lrv.lt/koronavirusas|title = Koronavirusas (COVID-19)|lang = lt|website = |date = |accessdate = 2020-03-11|deadlink = no|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200311221514/http://sam.lrv.lt/koronavirusas|archivedate = 2020-03-11}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Зеландияи нав}}|| 205 ||  ||  ||
|&lt;ref name=NZ&gt;{{cite web|author = Ministry of Health|url = https://www.health.govt.nz/news-media/media-releases/covid-19-three-new-cases-linked-overseas|title = COVID-19 Three new cases, linked to overseas|lang = en|website = |date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2020-03-17|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200317032102/https://www.health.govt.nz/news-media/media-releases/covid-19-three-new-cases-linked-overseas}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Словакия}}|| 204 || 2 ||  || 7
|&lt;ref name=&quot;Slovakia&quot;&gt;{{cite web|author = |url = https://www.korona.gov.sk/|title = Koronavírus na Slovensku - COVID-19|lang = sk|website = www.korona.gov.sk|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2021-05-12|archiveurl = https://web.archive.org/web/20210512193310/https://korona.gov.sk/}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Латвия}}|| 197 ||  ||  || 1
|&lt;ref name=&quot;Latvia&quot;&gt;{{cite web|author = |url = https://arkartassituacija.gov.lv/|title = COVID-19 infekcijas uzliesmojums|lang = lv|website = arkartassituacija.gov.lv|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2020-03-19|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200319180200/https://arkartassituacija.gov.lv/}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Кувайт}}|| 191 || 5 ||  || 27
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Уругвай}}|| 189 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сан-Марино}}|| 187 || 12 || 21 || 4
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Маҷористон}}|| 187 || 6 || 9 || 2
|&lt;ref name=&quot;abouthungary&quot;&gt;{{cite web|author = |url = http://abouthungary.hu/news-in-brief/coronavirus-heres-the-latest/|title = CORONAVIRUS: Here's the latest|lang = en|website = abouthungary.hu|date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archivedate = 2020-03-17|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200317052653/http://abouthungary.hu/news-in-brief/coronavirus-heres-the-latest/}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Коста-Рика}}|| 177 || 2 || 2 || 2
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Марокко}}|| 170 || 1 || 5 || 2
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Босния ва Ҳерсеговина}}|| 168 || 1 || 3 || 2
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Мақдунияи Шимолӣ}}|| 136 || 1 || 2 || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Андорра}}|| 133 || 2 || 1 || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Иордания}}|| 127 ||  ||  || 1
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://petra.gov.jo/Include/ListNews.jsp?lang=en&amp;name=en_news|title = Jordan News Agency (Petra) |lang =en|website =petra.gov.jo  |date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Албания}}|| 123 || 2 || 5 || 2
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Ветнам}}|| 123 ||  ||  || 17
|&lt;ref name=&quot;Вьетнам&quot;&gt;{{cite web | url = https://ncov.moh.gov.vn/ | title = Thống kê tình hình dịch bệnh COVID-19 | date =  | website = ncov.moh.gov.vn | lang =  | accessdate = 2020-03-18 | archivedate = 2020-02-13 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200213122940/https://ncov.moh.gov.vn/ }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Ҷазираҳои Форер}}|| 122 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Кипр}}|| 116 || 1 ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Буркина-Фасо}}|| 114 ||  || 4
|
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://www.burkina24.com/2020/03/16/coronavirus-burkina-un-avion-atterrit-a-ouagadougou-avec-un-cas-suspect/|title = Coronavirus /Burkina : Un avion atterrit à Ouagadougou avec un cas suspect |lang =fr|website =www.burkina24.com |date =2020-03-16 |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ria.ru/20200318/1568786329.html|title=В Буркина-Фасо зафиксировали первый случай смерти от коронавируса|date=20200318T1425+0300|publisher=[[РИА Новости]]|lang=ru|accessdate=2020-03-18}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Молдавия}}|| 109 ||  || 1
| 1
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = Agenția Națională pentru Sănătate Publică|url = https://ansp.md/index.php/category/actualizarea-situatiei-privind-coronavirus/|title = Situația epidemiologică prin infecția cu Coronavirusul de tip nou (COVID-19)|lang = mo|website = |date = |accessdate = 2020-03-17|deadlink = no|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200328101459/https://ansp.md/index.php/category/actualizarea-situatiei-privind-coronavirus/|archivedate = 2020-03-28}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Малта}}|| 107 ||  ||  || 2
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Бруней}}|| 104 || 2 ||  || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Шри-Ланка}}|| 100 || 2 ||  || 3
|&lt;ref&gt;{{cite web|author = |url = https://www.reuters.com/article/us-health-china-sri-lanka/sri-lanka-confirms-first-case-of-coronavirus-health-official-idUSKBN1ZQ1WF |title = Sri Lanka confirms first case of coronavirus: health official |lang =  |website = www.reuters.com |date = |accessdate = 2020-02-28|deadlink = no}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Украина}}|| 97 ||  || 3 || 1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://moz.gov.ua/article/news/operativna-informacija-pro-poshirennja-koronavirusnoi-infekcii-2019-ncov-|title=Оперативна інформація про поширення коронавірусної інфекції COVID-19|date=2020-03-16|publisher=moz.gov.ua|accessdate=2020-03-16|lang=uk|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200406041749/https://moz.gov.ua/article/news/operativna-informacija-pro-poshirennja-koronavirusnoi-infekcii-2019-ncov-|archivedate=2020-04-06}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Тунис}}|| 90 || 7 || 3 || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Камбоҷа}}|| 87 ||  ||  || 1
|&lt;ref name=&quot;Камбоджа&quot;&gt;{{cite web |title = Cambodia confirms first case of Wuhan virus: Health minister |url = https://www.channelnewsasia.com/news/asia/wuhan-virus-cambodia-confirms-first-case-china-health-minister-12358724 |accessdate = 2020-01-25 |publisher =  |date =  |archivedate = 2020-01-27 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20200127185321/https://www.channelnewsasia.com/news/asia/wuhan-virus-cambodia-confirms-first-case-china-health-minister-12358724 }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Сенегал}}|| 86 ||  ||  || 5
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Венесуэла}}|| 84 ||  ||  || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Умон}}|| 84 ||  ||  || 13
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Беларусия}}|| 81 ||  ||  || 22
|&lt;ref name=&quot;Bel&quot;&gt;{{Cite web|url=https://t.me/minzdravbelarus/154|title=Официальный Минздрав|date=2020-03-23|publisher= Министерство здравоохранения Республики Беларусь|lang=ru|accessdate=2020-03-23}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Реюнон}}|| 75 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Озарбойҷон}}|| 72 ||  || 1
| 7
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Қазоқистон}}|| 72 ||  ||  ||
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://kursiv.kz/news/obschestvo/2020-03/v-kazakhstane-vyyavlen-9-y-bolnoy-koronavirusom|title=В Казахстане выявлен 9-й больной коронавирусом|author=|website=|date=2020-03-15|publisher=|accessdate=2020-03-15|archivedate=2020-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200603060902/https://kursiv.kz/news/obschestvo/2020-03/v-kazakhstane-vyyavlen-9-y-bolnoy-koronavirusom}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.coronavirus2020.kz/ru|title=Ситуация с коронавирусом официально|publisher=www.coronavirus2020.kz|lang=ru|accessdate=2020-03-22|archivedate=2020-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200327133958/https://www.coronavirus2020.kz/ru}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Гурҷистон}}|| 67 || 1 ||  || 1
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://stopcov.ge/en/|title=Prevention of Coronavirus Spread in Georgia|publisher=|lang=en|accessdate=2020-03-11|archivedate=2020-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200319122556/https://stopcov.ge/en}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Камерун}}|| 66 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гваделупа}}|| 62 || 4 ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Фаластин}}|| 60 ||  ||  || 17
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Мартиника}}|| 53 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Тринидад ва Тобаго}}|| 52 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Лихтенштейн}}|| 51 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Ӯзбекистон}}|| 50 ||  ||  ||
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://coronavirus.uz/ru/lists/view/126|title=В настоящее время количество инфицированных коронавирусной инфекцией в Узбекистане составляет 50 человек.|publisher=coronavirus.uz|lang=ru|accessdate=2020-03-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200324112625/http://coronavirus.uz/ru/lists/view/126|archivedate=2020-03-24}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Ҷумҳурии Демократии Конго}}|| 45 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Афғонистон}}|| 42 ||  ||  || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Қирғизистон}} || 42 ||  ||  ||
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ru.sputnik.kg/incidents/20200318/1047419941/kyrgyzstan-koronavirus-vyyavlen.html|title=В Кыргызстане официально выявлен коронавирус — трое зараженных|publisher=Sputnik Кыргызстан|lang=ru|accessdate=2020-03-18}}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Куба}}|| 40 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Нигерия}}|| 40 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Бангладеш}}|| 39 ||  || 4 || 3
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Маврикий}}|| 36 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Майотта}}|| 36 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Руанда}}|| 36 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Пуэрто-Рико}}|| 31 ||  || 2 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гондурас}}|| 30 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гуам}}|| 29 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Черногория}}|| 29 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Боливия}}|| 28 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гана}}|| 27 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Парагвай}}|| 27 || 1 || 2 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Макао}}&lt;ref name=&quot;HM&quot; group=&quot;Комм.&quot;&gt;Является составной частью КНР.&lt;/ref&gt;|| 25 ||  ||  || 10
|&lt;ref name=&quot;Макао&quot;&gt;{{cite web |title = Three new cases of coronavirus infection in Macao |url = https://www.tdm.com.mo/c_news/radio_news.php?id=452507 |website = TDM |date = 2020-01-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Macau22Jan&quot;&gt;{{cite web |url = https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/news/20200123/mobile/bkn-20200123095348297-0123_00822_001.html |title = zh:澳門確診第2宗武漢肺炎 患者為66歲男遊客 |website = HK |lang = zh |date = 2020-01-23|accessdate = 2020-01-23|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200124014056/https://hk.on.cc/hk/bkn/cnt/news/20200123/mobile/bkn-20200123095348297-0123_00822_001.html |archivedate = 2020-01-24 |deadlink = no }}&lt;/ref&gt;||

|-
|{{Парчам|Кот-д’Ивуар}}|| 25 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Монако}}|| 23 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гвианаи Фаронса}}|| 23 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Полинезияи Фаронса}}|| 23 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Ямайка}}|| 21 ||  ||  || 2
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гернси}}|| 20 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||
|-
|{{Парчам|Гватемала}}|| 20 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гайана}}|| 20 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Остров Мэн}}|| 20 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Того}}|| 18 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Барбадос}}|| 17 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Мадагаскар}}|| 17 || || ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt; ||

|-
|{{Парчам|Американские Виргинские острова}}|| 17 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Ҷерси}}|| 16 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Кения}}|| 16 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гибралтар}}|| 15 ||  ||  || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Молдив}}|| 13 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Аруба}}|| 12 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Танзания}}|| 12 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Эфиопия}}|| 12 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Монголия}}|| 10 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Новая Каледония}}|| 10 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Уганда}}|| 9 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Экваториальная Гвинея}}|| 9 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сен-Мартен}}|| 8 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сейшельские Острова}}|| 7 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Бенин}}|| 6 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Бермуды}}|| 6 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гаити}}|| 6 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Габон}}|| 6 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Суринам}}|| 6 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Острова Кайман}}|| 5 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сальвадор}}|| 5 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Бағамские Острова}}|| 4 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гвинея}}|| 4 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гренландия}}|| 4 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Конго}}|| 4 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Кюрасао}}|| 4 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Намибия}}|| 4 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Фиджи}}|| 4 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Эсватини}}|| 4 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Ангола}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Антигуа и Барбуда}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Ҷибути}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Замбия}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Зимбабве}}|| 3 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Кабо-Верде}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Либерия}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сен-Бартелеми}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сент-Люсия}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Центральноафриканская Республика}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Чад}}|| 3 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Бутан}}|| 2 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гамбия}}|| 2 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Доминика}}|| 2 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Лаос}}|| 2 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Мавритания}}|| 2 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Мянма}}|| 2 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Непал}}|| 2 ||  ||  || 1
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Нигер}}|| 2 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Никарагуа}}|| 2 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Синт-Мартен}}|| 2 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Судан}}|| 2 ||  || 1 ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Белиз}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Ватикан}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Гренада}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Либиё}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сурия}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сент-Винсент и Гренадины}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Сомали}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Мозамбик}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Монтсеррат}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Папуа — Новая Гвинея}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Восточный Тимор}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Тёркс ва Кайкос}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|{{Парчам|Эритрея}}|| 1 ||  ||  ||
|&lt;ref name=&quot;k1&quot; /&gt;||

|-
|'''Ҳамагӣ'''||'''574978'''||'''21641'''||'''26369'''||'''129965'''||
|
|}

== Нигаред низ ==
* [https://tg.wikipedia.org/wiki/Портал:Рӯйдодҳои_кунунӣ Портал: Рӯйдодҳои_кунунӣ/ Омори ҳолатҳои ошкоршудаи COVID-19 дар ҷаҳон]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=https://extranet.who.int/publicemergency|title=WHO Health Emergency Dashboard|author=|website=|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-29}}
* [https://www.rosminzdrav.ru/ministry/covid19 Бахши коронавирус] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200314172306/https://www.rosminzdrav.ru/ministry/covid19 |date=2020-03-14 }} дар вебсайти Вазорати тандурустии Федератсияи Русия
* [https://www.kommersant.ru/doc/4236071 «Ҳеч кас эпидемияро бекор накардааст.» Коршиносон сатҳи фавти] коронавирус ва зукомро муқоиса мекунанд // Коммерсант, 01/31/2020
* [https://vz.ru/question/2020/3/20/1029910.html Давлатҳо барои вайрон кардани карантин чӣ гуна ҷазо мегиранд?] // 20 марти соли 2020
* [https://iz.ru/989315/vladimir-veretennikov/podkralsia-nezametno-pribaltika-ushla-na-karantin Давлатҳои Балтика карантин шудаанд. Кишварҳои минтақаи Балтика дар пандемия зиндагӣ карданро меомӯзанд] // Известия, 22 марти соли 2020
* {{Cite web|url=https://nextstrain.org/ncov|title=Genomic epidemiology of COVID-19|author=|website=nextstrain.org|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}}
* {{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports/|title=Ежедневные отчёты по ситуации с коронавирусом (COVID-2019)|author=|website=www.who.int|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}} Дар сайти [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт|ТУТ]] шумораи расмии ҳолатҳои тасдиқшуда дар кишварҳои гуногуни ҷаҳон дохил карда шавад
* {{Cite web|url=http://who.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/a19d5d1f86ee4d99b013eed5f637232d|title=Ситуация с COVID-19 в Европейском регионе - ВОЗ|author=|website=|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2020-02-29}}
* {{Cite web|url=https://www.worldometers.info/coronavirus/|title=Ситуация по распространению вируса в реальном времени + основная информация|author=|website=worldometers.info|date=|publisher=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}}
* {{Cite web|url=https://experience.arcgis.com/experience/685d0ace521648f8a5beeeee1b9125cd|title=Novel Coronavirus (COVID-19) Situation|author=|website=|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-29}}
* {{Cite web|url=https://cdn.pravda.com/cdn/covid-19/index.ru.html|title=Ежедневная динамика заболевших COVID-19 - графики по странам|website=cdn.pravda.com|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2020-03-14|archivedate=2020-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200314204836/https://cdn.pravda.com/cdn/covid-19/index.ru.html}}
* {{Cite web|url=https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6|title=Ситуация по распространению вируса в реальном времени|author=|website=gisanddata.maps.arcgis.com|date=|publisher=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}}
* {{Cite web|url=https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6|title=Ситуация в мире с распространением вируса на настоящий момент — Coronavirus COVID-19 Global Cases by Johns Hopkins CSSE|author=|website=gisanddata.maps.arcgis.com|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}}
* {{Cite web|url=http://who.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/a19d5d1f86ee4d99b013eed5f637232d|title=Ситуация по распространению вируса в Европейском регионе по данным ВОЗ|website=who.maps.arcgis.com|date=|publisher=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2020-02-29}}
* [https://nextstrain.org/ncov?d=map&amp;p=full Таърихи сирояти кишвар, модели ҳаракати вирус дар харита дар ҷаҳон]
* [https://yandex.ru/web-maps/covid19 Харитаи паҳншавии коронавирус дар Русия ва ҷаҳон дар Яндекс.] [https://yandex.ru/web-maps/covid19 Харитаҳо &quot;]
* {{Cite web|url=https://wikiway.com/coronavirus/|title=Онлайн-карта распространения коронавируса|website=wikiway.com|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2020-03-14}}
* {{Cite web|url=https://developer.here.com/coronavirus/|title=Tracking Coronavirus COVID-19|author=|website=developer.here.com|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28|archivedate=2020-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200228002841/https://developer.here.com/coronavirus/}}
* {{Cite web|url=https://github.com/CSSEGISandData/COVID-19/tree/master/csse_covid_19_data|title=Отчёты на архивные даты — Data Repository by Johns Hopkins CSSE|author=|website=github.com|date=|lang=en|deadlink=no|accessdate=2020-02-28}}
* [https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1v1l-fSlyAdSekvK3jEpybqxcMTmtzba3&amp;fbclid=IwAR3MUUKC0HaMoELi9lyfyz02KmGdqD5Es7Zp8Xn076qM5CgQ-9CbvhACBgk&amp;ll=-5.75395919709095%2C0&amp;z=1 В каких странах еще нет коронавируса?]

[[Гурӯҳ:Бемориҳои вирусӣ]]
[[Гурӯҳ:Дунёгирии COVID-19]]
[[Гурӯҳ:Хуруҷи беморӣ дар солҳои 2020-ум]]</text>
      <sha1>saw2ap310vcfihw7hhed8dsuvca3t0l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ақоқиёи заррин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>278722</id>
    <revision>
      <id>1468375</id>
      <parentid>1468118</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:07:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Зарчӯба]] to [[Ақоқиёи заррин]]</comment>
      <origin>1468118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6" sha1="t5tusbhrvl9fcgvv4rv0z3sweywyq7f" xml:space="preserve">Ртк</text>
      <sha1>t5tusbhrvl9fcgvv4rv0z3sweywyq7f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468479</id>
      <parentid>1468375</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:12:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1067" sha1="gui386s1161h5wg27g6l5onudmtn2ax" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир = Acacia pycnantha Golden Wattle.jpg
 | image_alt = Closeu shot pendulous green phyllodes (leaves) and yellow globular flower heads
 | вазъи ҳифз = LC
 | status_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn |last1=Gowland |first1=K. |year=2022 |title=''Acacia pycnantha'' |volume=2022 |article-number=e.T200143245A200149849  |doi=10.2305/IUCN.UK.2022-1.RLTS.T200143245A200149849.en |access-date=2 February 2026}}&lt;/ref&gt;
 | лотинӣ = Acacia pycnantha
 | муаллиф = Benth.&lt;ref name=apni/&gt;
 | ҳаммаъно = {{Collapsible list|title = ''
 |{{btname|Acacia falcinella|(Meisn.)}}
 |{{btname|Acacia petiolaris|(Lehm.)}}
 |{{btname|Acacia pycnantha var. petiolaris|(H.Vilm.)}}
 |{{btname|Acacia pycnantha|(Benth. var. ''pycnantha'') }}
 |{{btname|Acacia westonii|(Maiden)}}
 |{{btname|Racosperma pycnanthum|(Benth.) Pedley}}
}}
 | сарчашмаи ҳаммаъно = &lt;ref name=apni/&gt;
 | харита = Acacia pycnanthaDistMap739.png
 | тавсифи харита = Occurrence data from [[Australasian Virtual Herbarium|AVH]]
}}
}}</text>
      <sha1>gui386s1161h5wg27g6l5onudmtn2ax</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468480</id>
      <parentid>1468479</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:12:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1064" sha1="085b4wts60tx4py670rnnpu845qlkwm" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир = Acacia pycnantha Golden Wattle.jpg
 | image_alt = Closeu shot pendulous green phyllodes (leaves) and yellow globular flower heads
 | вазъи ҳифз = LC
 | status_ref = &lt;ref name=IUCN&gt;{{cite iucn |last1=Gowland |first1=K. |year=2022 |title=''Acacia pycnantha'' |volume=2022 |article-number=e.T200143245A200149849  |doi=10.2305/IUCN.UK.2022-1.RLTS.T200143245A200149849.en |access-date=2 February 2026}}&lt;/ref&gt;
 | лотинӣ = Acacia pycnantha
 | муаллиф = Benth.&lt;ref name=apni/&gt;
 | ҳаммаъно = {{Collapsible list|title = ''
 |{{btname|Acacia falcinella|(Meisn.)}}
 |{{btname|Acacia petiolaris|(Lehm.)}}
 |{{btname|Acacia pycnantha var. petiolaris|(H.Vilm.)}}
 |{{btname|Acacia pycnantha|(Benth. var. ''pycnantha'') }}
 |{{btname|Acacia westonii|(Maiden)}}
 |{{btname|Racosperma pycnanthum|(Benth.) Pedley}}
}}
 | сарчашмаи ҳаммаъно = &lt;ref name=apni/&gt;
 | харита = Acacia pycnanthaDistMap739.png
 | тавсифи харита = Occurrence data from [[Australasian Virtual Herbarium|AVH]]
}}</text>
      <sha1>085b4wts60tx4py670rnnpu845qlkwm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Модул:Taxonomy/classification</title>
    <ns>828</ns>
    <id>285507</id>
    <revision>
      <id>1468427</id>
      <parentid>1468034</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:24:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468427</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="8924" sha1="b0r4bjcryqtfzgr3v3uv7yq313vwx4k" xml:space="preserve">local p = {}
local Taxonomy_latin = require(&quot;Module:Taxonomy/latin&quot;)

local Rangs = { ----таснифи рутбаҳо
    Osn = &quot;/Домана/Олам/Салтанат/Навъ/Шӯъба/Синф/Қатор/Тартиб/Оила/Авлод/Намуд/Радсарда/Раднамуд/&quot;, --асосиҳо
    Prom = &quot;/Зеролам/Зерсалтанат/Забарнавъ/Забаршӯъба/Зернавъ/Зершӯъба/Зернавъ/Забарсинф/Зерсинф/Зерсинф/Забарқатор/Забартартиб/Зерқатор/Зертартиб/Зерқатор/Забароила/Зероила/Забартабор/Табор/Зертабор/Бахш/Зербахш/Зеравлод/Забарқисм/Қисм/Зерқисм/Саф/Зерсаф/Маҷмӯи намудҳо/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/Забардомана/&quot;, --муваққатӣ
    Bez = &quot;/Гурӯҳ/Шоха/Бе рутба/&quot;,
    Ich = &quot;/Радсарда/Раднамуд/&quot;, ----радорояҳо
    Err = &quot;'''???'''&quot;, --дар ҳолате ки рутба пур нашуда бошад
    Spec = &quot;/Намуд/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/Раднамуд/Савия/Биогузина/Бионавъ/Сармгузина/Сармнавъ/Ҷудошуда/&quot; --намуд ва поёнтар
}
local RangColors = {Osn = &quot;inherit&quot;, Prom = &quot;#007878&quot;, Dop = &quot;DarkRed&quot;, Bez = &quot;#6F6F00&quot;, Ich = &quot;DarkViolet&quot;, Err = &quot;Red&quot;}

local regnum

local function RangClass(rang) -- синф mw-collapsible-content барои пӯшонидани ҳамаи рутбаҳои ғайриасосӣ
    return (string.find(Rangs.Osn, &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;, 1, true) or (rang == Rangs.Err)) and &quot;&quot; or &quot; mw-collapsible-content&quot;
end

local function RangColor(rang) -- ин функсия ранги рутбаро бармегардонад (мисли шаблони Rang/color)
    local srang = &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;
    return (string.find(Rangs.Ich, srang, 1, true) and RangColors.Ich)
            or (string.find(Rangs.Osn, srang, 1, true) and RangColors.Osn)
            or (string.find(Rangs.Prom, srang, 1, true) and RangColors.Prom)
            or (string.find(Rangs.Bez, srang, 1, true) and RangColors.Bez)
            or ((rang == Rangs.Err) and RangColors.Err)
            or RangColors.Dop
end

local function NameString(args, last) -- номи таксонро танзим мекунад
    local latlink = string.gsub(args.latin, &quot; *|.*&quot;, &quot;&quot;, 1)
    local latname = string.gsub(args.latin, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1)
    latname = Taxonomy_latin.latin { args = {latname, rang = args.rang, regnum = regnum}}
    local name = (args.name ~= &quot;&quot;) and args.name or latname

    if last then
        return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot;
    elseif (args.monoaut == &quot;&quot;) then
        return &quot;[[&quot; .. latlink .. &quot;|&quot; .. name .. &quot;]]&quot;
    else
        local aut = (args.monoaut == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or &quot; &quot; .. Taxonomy_latin.author {args = {args.monoaut}}
        if args.name == &quot;&quot; then
            return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot; .. aut
        else
            return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot; .. &quot; (&quot; .. latname .. aut .. &quot;)&quot;
        end
    end
end

local function TaxString(args, last) -- сатри таснифро дар шакли «Рутба: Таксон» танзим мекунад (мисли шаблони TaxString)
	args.rang = mw.ustring.gsub(args.rang, &quot;.&quot;, mw.ustring.upper, 1) -- дар ҳар сурат, ҳарфи аввалро калон менависем
	local rang = (args.rang ~= &quot;&quot;) and args.rang or Rangs.Err

	return &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-row&quot; .. ((last or args.vis == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or RangClass(rang)) .. &quot;'&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-label' style='color:&quot; .. RangColor(rang) .. &quot;'&gt;&quot; .. rang .. &quot;:&lt;/div&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-name'&gt;&quot; ..
	            ((args.ext ~= &quot;&quot;) and &quot;†&amp;nbsp;&quot; or &quot;&quot;) ..
	            NameString(args, last) ..
	            (args.ref or &quot;&quot;) ..
	        &quot;&lt;/div&gt;&quot; ..
	    &quot;&lt;/div&gt;&quot;
end

local function NoTaxTempl(taxon)
return ' [[Шаблон:Таксон#Низоми новбарии таксономӣ|шаблони таксономӣ] нест ' ..
    mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'RedTaxLink', args = {taxon}})
end

local function ErrorText(text)
return '&lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТО: ' .. text .. '&lt;/div&gt;\n' ..
    ((mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0) and &quot;[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои биологӣ бе таксошаблон]]&quot; or &quot;&quot;)
end

local function FormatOutput(text, ok)
local collapse = ok and string.find(text, &quot;mw-collapsible&quot;, 1, true)
return '&lt;div ' .. (collapse and 'data-expandtext=&quot;муфассал&quot; data-collapsetext=&quot;мухтасар&quot; class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; ' or '') .. 'style=&quot;font-size:95%; background-color: transparent; color: inherit; border:0;&quot;&gt;' .. text .. '&lt;/div&gt;'
end

local function getTaxPar(frame, taxon, parName)
    return mw.text.trim(frame:expandTemplate({title = taxon, args = {parName}}))
end

function p.TaxRecursion(frame)
    local i = 0
    local args = {}
    local res = &quot;&quot;
    local taxon = frame.args[&quot;latin&quot;] or &quot;&quot;

    regnum = frame.args[&quot;regnum&quot;]
    regnum = (regnum == &quot;Ҷондорҳо&quot;) and &quot;&quot; or regnum
	local regnumRang = ((regnum == &quot;Бактерияҳо&quot;) or (regnum == &quot;Археяҳо&quot;) or (regnum == &quot;Вирусҳо&quot;)) and &quot;Домана&quot; or &quot;Салтанат&quot;

    if (taxon == &quot;&quot;) then
        return ErrorText(&quot;параметр пур нашудааст '''&lt;big&gt;latin&lt;/big&gt;'''.&quot;)
    end

    local ok, parent
    local lastTemplate = mw.title.new(&quot;Шаблон:&quot; .. taxon)
    if lastTemplate and lastTemplate.exists then
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
    end

    if ok then -- шаблони {{{latin}}} ҳаст, аз он ҷо мегирем
        args = { latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                  rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),                 
                   ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                  name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
               }
    else -- шаблони {{{latin}}} нест, аз параметрҳо мегирем
        parent = frame.args[&quot;parent&quot;] or &quot;&quot;
        args = { latin = frame.args[&quot;latin&quot;],
                  rang = frame.args[&quot;rang&quot;] or &quot;&quot;,
                   ext = frame.args[&quot;Аз байн рафт&quot;] or &quot;&quot;,
                  name = frame.args[&quot;name&quot;] or &quot;&quot;,
               }
        if (parent == &quot;&quot;) then
            if ((args.rang == &quot;&quot;) or string.find(Rangs.Spec, &quot;/&quot; .. args.rang .. &quot;/&quot;, 1, true)) then
                res = ErrorText(&quot;зарур аст параметрҳо пур шаванд '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            else
                res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;. Параметрҳоро пур кунед '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            end
            return FormatOutput(res .. TaxString(args, &quot;last&quot;), false)
        end
    end

    res = TaxString(args, &quot;last&quot;)

    local taxlist = {}
    while (parent ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100) do
        i = i + 1
        taxon = parent
        taxlist[taxon] = true
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
        if not ok then -- error: no template
            res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;, ки бояд мавқеи систематикии таксонро тавсиф кунад ''[[&quot; .. taxon .. &quot;]]''.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        if taxlist[parent] then -- error: loop
            res = ErrorText(&quot;ҳалқаи — [[Шаблон:Таксон#Низоми новбарии таксономӣ|таксономии шаблон]] ошкор шуд {{[[Шаблон:&quot; .. taxon .. &quot;|&quot; .. taxon .. &quot;]]}} ба таксони тобеи худ ишора мекунад.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        args = {   latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                    rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),
                     ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                    name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
                 monoaut = getTaxPar(frame, taxon, &quot;monoaut&quot;),
                     ref = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ref&quot;),
                     vis = getTaxPar(frame, taxon, &quot;vis&quot;)
               }
        args.ref = (args.ref ~= &quot;&quot;) and frame:extensionTag {name = &quot;ref&quot;, content = args.ref}
        if (args.rang == regnumRang) and (args.name ~= regnum) then
                res = res .. &quot;[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои биологӣ бо салтанати нодуруст дар қуттӣ]]&quot;
        end
        res = TaxString(args) .. res
    end

    return FormatOutput(res, ok)
end

return p</text>
      <sha1>b0r4bjcryqtfzgr3v3uv7yq313vwx4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468433</id>
      <parentid>1468427</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Ботили нусхаи [[Special:Diff/1468427|1468427]] аз тарафи [[Special:Contributions/Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[User talk:Yoonoos.tj|Баҳс]])</comment>
      <origin>1468433</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="8221" sha1="8sfo2itn2uckwzsey5xdgyum1s2gz6f" xml:space="preserve">local p = {}
local Taxonomy_latin = require(&quot;Module:Taxonomy/latin&quot;)

local Rangs = { --классификация рангов
    Osn = &quot;/Олам/Салтанат/Тип/Шӯъба/Синф/Қатор/Тартиб/Оила/Авлод/Намуд/&quot;, --асосӣ
    Prom = &quot;/Зерсалтанат/Забартип/Забаршӯъба/Зертип/Зершӯъба/Инфратип/Забарсинф/Зерсинф/Инфрасинф/Забарқатор/Забарпорядок/Зерқатор/Зерпорядок/Инфрақатор/Забароила/Зероила/Раздел/Зерраздел/Зеравлод/Забарсекция/Секция/Зерсекция/Ряд/Зерряд/Комплекс намудов/Зернамуд/Вариетет/Разнонамудность/Зерразнонамудность/Форма/Зерформа/Забардомен/&quot;, --промежуточные
    Bez = &quot;/Гурӯҳ/Шоха/Бе табақа/&quot;,
    Ich = &quot;/Ихноавлод/Ихнонамуд/&quot;, --таксонҳои намудҳои азбайнрафта
    Err = &quot;'''???'''&quot;, --агар таксон хато бошад
    Spec = &quot;/Намуд/Зернамуд/Вариетет/Разнонамудность/Зерразнонамудность/Форма/Зерформа/Ихнонамуд/Штамм/Биовар/Биотип/Cеровар/Серотип/Изолят/&quot; --намуд и ниже
}

local RangColors = {Osn = &quot;inherit&quot;, Prom = &quot;#007878&quot;, Dop = &quot;DarkRed&quot;, Bez = &quot;#6F6F00&quot;, Ich = &quot;DarkViolet&quot;, Err = &quot;Red&quot;}

local regnum

local function RangClass(rang) -- синфи сабкии mw-collapsible-content табақаҳои ноасосро пинҳон мекунад
    return (string.find(Rangs.Osn, &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;, 1, true) or (rang == Rangs.Err)) and &quot;&quot; or &quot; mw-collapsible-content&quot;
end

local function RangColor(rang) -- ранги табақаи таксономиро медиҳад
    local srang = &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;
    return (string.find(Rangs.Ich, srang, 1, true) and RangColors.Ich)
            or (string.find(Rangs.Osn, srang, 1, true) and RangColors.Osn)
            or (string.find(Rangs.Prom, srang, 1, true) and RangColors.Prom)
            or (string.find(Rangs.Bez, srang, 1, true) and RangColors.Bez)
            or ((rang == Rangs.Err) and RangColors.Err)
            or RangColors.Dop
end

local function NameString(args, last)
    local latname = string.gsub(args.latin or &quot;&quot;, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1)
    latname = Taxonomy_latin.latin {
        args = { latname, rang = args.rang, regnum = regnum }
    }

    local rawname = args.name or &quot;&quot;
    local namelink = string.gsub(rawname, &quot; *|.*&quot;, &quot;&quot;, 1)
    local name = (rawname ~= &quot;&quot;) and string.gsub(rawname, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1) or latname

    if last then
        return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot;
    end

    if rawname ~= &quot;&quot; then
        return &quot;[[&quot; .. namelink .. &quot;|&quot; .. name .. &quot;]]&quot;
    end

    return latname
end

local function TaxString(args, last) -- форматирует строку классификации вида &quot;Ранг: Таксон&quot; (то же что шаблон TaxString)
	args.rang = mw.ustring.gsub(args.rang, &quot;.&quot;, mw.ustring.upper, 1)
	local rang = (args.rang ~= &quot;&quot;) and args.rang or Rangs.Err

	return &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-row&quot; .. ((last or args.vis == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or RangClass(rang)) .. &quot;'&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-label' style='color:&quot; .. RangColor(rang) .. &quot;'&gt;&quot; .. rang .. &quot;:&lt;/div&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-name'&gt;&quot; ..
	            ((args.ext ~= &quot;&quot;) and &quot;†&amp;nbsp;&quot; or &quot;&quot;) ..
	            NameString(args, last) ..
	            (args.ref or &quot;&quot;) ..
	        &quot;&lt;/div&gt;&quot; ..
	    &quot;&lt;/div&gt;&quot;
end

local function NoTaxTempl(taxon)
return mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'RedTaxLink', args = {taxon}})
end

local function ErrorText(text)
return '&lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТОГӢ: ' .. text .. '&lt;/div&gt;\n' ..
    ((mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0) or &quot;&quot;)
end

local function FormatOutput(text, ok)
local collapse = ok and string.find(text, &quot;mw-collapsible&quot;, 1, true)
return '&lt;div ' .. (collapse and 'data-expandtext=&quot;бештар&quot; data-collapsetext=&quot;камтар&quot; class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; ' or '') .. 'style=&quot;font-size:95%; background-color: transparent; color: inherit; border:0;&quot;&gt;' .. text .. '&lt;/div&gt;'
end

local function getTaxPar(frame, taxon, parName)
    return mw.text.trim(frame:expandTemplate({title = taxon, args = {parName}}))
end

function p.TaxRecursion(frame)
    local i = 0
    local args = {}
    local res = &quot;&quot;
    local taxon = frame.args[&quot;latin&quot;] or &quot;&quot;

    regnum = frame.args[&quot;regnum&quot;]
    regnum = (regnum == &quot;Ҷондорон&quot;) and &quot;&quot; or regnum
	local regnumRang = ((regnum == &quot;Бактерияҳо&quot;) or (regnum == &quot;Археяҳо&quot;) or (regnum == &quot;Вирусон&quot;)) and &quot;Олам&quot; or &quot;Салтанат&quot;

    if (taxon == &quot;&quot;) then
        return ErrorText(&quot;параметри '''&lt;big&gt;лотинӣ&lt;/big&gt;''' холӣ аст.&quot;)
    end

    local ok, parent
    local lastTemplate = mw.title.new(&quot;Шаблон:&quot; .. taxon)
    if lastTemplate and lastTemplate.exists then
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
    end

    if ok then -- есть шаблон {{{latin}}}, берём оттуда
        args = { latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                  rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),                 
                   ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                  name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
               }
    else -- нет шаблона {{{latin}}}, берём из параметров
        parent = frame.args[&quot;parent&quot;] or &quot;&quot;
        args = { latin = frame.args[&quot;latin&quot;],
                  rang = frame.args[&quot;rang&quot;] or &quot;&quot;,
                   ext = frame.args[&quot;Вымер&quot;] or &quot;&quot;,
                  name = frame.args[&quot;name&quot;] or &quot;&quot;,
               }
        if (parent == &quot;&quot;) then
            if ((args.rang == &quot;&quot;) or string.find(Rangs.Spec, &quot;/&quot; .. args.rang .. &quot;/&quot;, 1, true)) then
                res = ErrorText(&quot;необходимо заполнить параметры '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' и '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            else
                res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;. Заполните параметры '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' и '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            end
            return FormatOutput(res .. TaxString(args, &quot;last&quot;), false)
        end
    end

    res = TaxString(args, &quot;last&quot;)

    local taxlist = {}
    while (parent ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100) do
        i = i + 1
        taxon = parent
        taxlist[taxon] = true
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
        if not ok then -- error: no template
            res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;, который должен описывать систематическое положение таксона ''[[&quot; .. taxon .. &quot;]]''.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        if taxlist[parent] then -- error: loop
            res = ErrorText(&quot;обнаружена петля — [[Шаблон:Таксон#Система таксономической навигации|таксономический шаблон]] {{[[Шаблон:&quot; .. taxon .. &quot;|&quot; .. taxon .. &quot;]]}} ссылается на свой подчинённый таксон.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        args = {   latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                    rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),
                     ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                    name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
                     ref = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ref&quot;),
                     vis = getTaxPar(frame, taxon, &quot;vis&quot;)
               }
        args.ref = (args.ref ~= &quot;&quot;) and frame:extensionTag {name = &quot;ref&quot;, content = args.ref}
        if (args.rang == regnumRang) and (args.name ~= regnum) then
                res = res .. &quot;[[Категория:Википедия:Биологические статьи с неправильным царством в карточке]]&quot;
        end
        res = TaxString(args) .. res
    end

    return FormatOutput(res, ok)
end

return p</text>
      <sha1>8sfo2itn2uckwzsey5xdgyum1s2gz6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468434</id>
      <parentid>1468433</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:48:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468434</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="8071" sha1="k9wefsfqcmhgpoxjhvnk82fc3ag64u5" xml:space="preserve">local p = {}
local Taxonomy_latin = require(&quot;Module:Taxonomy/latin&quot;)

local Rangs = {
    Osn = &quot;/Олам/Салтанат/Тип/Шӯъба/Синф/Қатор/Тартиб/Оила/Авлод/Намуд/Радсарда/Раднамуд/&quot;, --асосиҳо
    Prom = &quot;/Зеролам/Зерсалтанат/Забартип/Забаршӯъба/Зертип/Зершӯъба/Зертип/Забарсинф/Зерсинф/Зерсинф/Забарқатор/Забартартиб/Зерқатор/Зертартиб/Зерқатор/Забароила/Зероила/Забартабор/Табор/Зертабор/Бахш/Зербахш/Зеравлод/Забарқисм/Қисм/Зерқисм/Саф/Зерсаф/Маҷмӯи намудҳо/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/&quot;,
    Bez = &quot;/Гурӯҳ/Шоха/Бе рутба/&quot;,
    Ich = &quot;/Радсарда/Раднамуд/&quot;,
    Err = &quot;'''???'''&quot;,
    Spec = &quot;/Намуд/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/Раднамуд/Савия/Биогузина/Биотип/Сармгузина/Сармтип/Ҷудошуда/&quot; --намуд ва поёнтар
}

local RangColors = {Osn = &quot;inherit&quot;, Prom = &quot;#007878&quot;, Dop = &quot;DarkRed&quot;, Bez = &quot;#6F6F00&quot;, Ich = &quot;DarkViolet&quot;, Err = &quot;Red&quot;}

local regnum

local function RangClass(rang) -- синфи сабкии mw-collapsible-content табақаҳои ноасосро пинҳон мекунад
    return (string.find(Rangs.Osn, &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;, 1, true) or (rang == Rangs.Err)) and &quot;&quot; or &quot; mw-collapsible-content&quot;
end

local function RangColor(rang) -- ранги табақаи таксономиро медиҳад
    local srang = &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;
    return (string.find(Rangs.Ich, srang, 1, true) and RangColors.Ich)
            or (string.find(Rangs.Osn, srang, 1, true) and RangColors.Osn)
            or (string.find(Rangs.Prom, srang, 1, true) and RangColors.Prom)
            or (string.find(Rangs.Bez, srang, 1, true) and RangColors.Bez)
            or ((rang == Rangs.Err) and RangColors.Err)
            or RangColors.Dop
end

local function NameString(args, last)
    local latname = string.gsub(args.latin or &quot;&quot;, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1)
    latname = Taxonomy_latin.latin {
        args = { latname, rang = args.rang, regnum = regnum }
    }

    local rawname = args.name or &quot;&quot;
    local namelink = string.gsub(rawname, &quot; *|.*&quot;, &quot;&quot;, 1)
    local name = (rawname ~= &quot;&quot;) and string.gsub(rawname, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1) or latname

    if last then
        return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot;
    end

    if rawname ~= &quot;&quot; then
        return &quot;[[&quot; .. namelink .. &quot;|&quot; .. name .. &quot;]]&quot;
    end

    return latname
end

local function TaxString(args, last) -- форматирует строку классификации вида &quot;Ранг: Таксон&quot; (то же что шаблон TaxString)
	args.rang = mw.ustring.gsub(args.rang, &quot;.&quot;, mw.ustring.upper, 1)
	local rang = (args.rang ~= &quot;&quot;) and args.rang or Rangs.Err

	return &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-row&quot; .. ((last or args.vis == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or RangClass(rang)) .. &quot;'&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-label' style='color:&quot; .. RangColor(rang) .. &quot;'&gt;&quot; .. rang .. &quot;:&lt;/div&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-name'&gt;&quot; ..
	            ((args.ext ~= &quot;&quot;) and &quot;†&amp;nbsp;&quot; or &quot;&quot;) ..
	            NameString(args, last) ..
	            (args.ref or &quot;&quot;) ..
	        &quot;&lt;/div&gt;&quot; ..
	    &quot;&lt;/div&gt;&quot;
end

local function NoTaxTempl(taxon)
return mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'RedTaxLink', args = {taxon}})
end

local function ErrorText(text)
return '&lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТОГӢ: ' .. text .. '&lt;/div&gt;\n' ..
    ((mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0) or &quot;&quot;)
end

local function FormatOutput(text, ok)
local collapse = ok and string.find(text, &quot;mw-collapsible&quot;, 1, true)
return '&lt;div ' .. (collapse and 'data-expandtext=&quot;бештар&quot; data-collapsetext=&quot;камтар&quot; class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; ' or '') .. 'style=&quot;font-size:95%; background-color: transparent; color: inherit; border:0;&quot;&gt;' .. text .. '&lt;/div&gt;'
end

local function getTaxPar(frame, taxon, parName)
    return mw.text.trim(frame:expandTemplate({title = taxon, args = {parName}}))
end

function p.TaxRecursion(frame)
    local i = 0
    local args = {}
    local res = &quot;&quot;
    local taxon = frame.args[&quot;latin&quot;] or &quot;&quot;

    regnum = frame.args[&quot;regnum&quot;]
    regnum = (regnum == &quot;Ҷондорон&quot;) and &quot;&quot; or regnum
	local regnumRang = ((regnum == &quot;Бактерияҳо&quot;) or (regnum == &quot;Археяҳо&quot;) or (regnum == &quot;Вирусон&quot;)) and &quot;Олам&quot; or &quot;Салтанат&quot;

    if (taxon == &quot;&quot;) then
        return ErrorText(&quot;параметри '''&lt;big&gt;лотинӣ&lt;/big&gt;''' холӣ аст.&quot;)
    end

    local ok, parent
    local lastTemplate = mw.title.new(&quot;Шаблон:&quot; .. taxon)
    if lastTemplate and lastTemplate.exists then
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
    end

    if ok then -- есть шаблон {{{latin}}}, берём оттуда
        args = { latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                  rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),                 
                   ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                  name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
               }
    else -- нет шаблона {{{latin}}}, берём из параметров
        parent = frame.args[&quot;parent&quot;] or &quot;&quot;
        args = { latin = frame.args[&quot;latin&quot;],
                  rang = frame.args[&quot;rang&quot;] or &quot;&quot;,
                   ext = frame.args[&quot;Вымер&quot;] or &quot;&quot;,
                  name = frame.args[&quot;name&quot;] or &quot;&quot;,
               }
        if (parent == &quot;&quot;) then
            if ((args.rang == &quot;&quot;) or string.find(Rangs.Spec, &quot;/&quot; .. args.rang .. &quot;/&quot;, 1, true)) then
                res = ErrorText(&quot;необходимо заполнить параметры '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' и '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            else
                res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;. Заполните параметры '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' и '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            end
            return FormatOutput(res .. TaxString(args, &quot;last&quot;), false)
        end
    end

    res = TaxString(args, &quot;last&quot;)

    local taxlist = {}
    while (parent ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100) do
        i = i + 1
        taxon = parent
        taxlist[taxon] = true
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
        if not ok then -- error: no template
            res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;, который должен описывать систематическое положение таксона ''[[&quot; .. taxon .. &quot;]]''.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        if taxlist[parent] then -- error: loop
            res = ErrorText(&quot;обнаружена петля — [[Шаблон:Таксон#Система таксономической навигации|таксономический шаблон]] {{[[Шаблон:&quot; .. taxon .. &quot;|&quot; .. taxon .. &quot;]]}} ссылается на свой подчинённый таксон.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        args = {   latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                    rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),
                     ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                    name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
                     ref = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ref&quot;),
                     vis = getTaxPar(frame, taxon, &quot;vis&quot;)
               }
        args.ref = (args.ref ~= &quot;&quot;) and frame:extensionTag {name = &quot;ref&quot;, content = args.ref}
        if (args.rang == regnumRang) and (args.name ~= regnum) then
                res = res .. &quot;[[Категория:Википедия:Биологические статьи с неправильным царством в карточке]]&quot;
        end
        res = TaxString(args) .. res
    end

    return FormatOutput(res, ok)
end

return p</text>
      <sha1>k9wefsfqcmhgpoxjhvnk82fc3ag64u5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468435</id>
      <parentid>1468434</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:51:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Модул набояд ним тоҷикӣ ва ним русӣ бошад!</comment>
      <origin>1468435</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="8924" sha1="b0r4bjcryqtfzgr3v3uv7yq313vwx4k" xml:space="preserve">local p = {}
local Taxonomy_latin = require(&quot;Module:Taxonomy/latin&quot;)

local Rangs = { ----таснифи рутбаҳо
    Osn = &quot;/Домана/Олам/Салтанат/Навъ/Шӯъба/Синф/Қатор/Тартиб/Оила/Авлод/Намуд/Радсарда/Раднамуд/&quot;, --асосиҳо
    Prom = &quot;/Зеролам/Зерсалтанат/Забарнавъ/Забаршӯъба/Зернавъ/Зершӯъба/Зернавъ/Забарсинф/Зерсинф/Зерсинф/Забарқатор/Забартартиб/Зерқатор/Зертартиб/Зерқатор/Забароила/Зероила/Забартабор/Табор/Зертабор/Бахш/Зербахш/Зеравлод/Забарқисм/Қисм/Зерқисм/Саф/Зерсаф/Маҷмӯи намудҳо/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/Забардомана/&quot;, --муваққатӣ
    Bez = &quot;/Гурӯҳ/Шоха/Бе рутба/&quot;,
    Ich = &quot;/Радсарда/Раднамуд/&quot;, ----радорояҳо
    Err = &quot;'''???'''&quot;, --дар ҳолате ки рутба пур нашуда бошад
    Spec = &quot;/Намуд/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/Раднамуд/Савия/Биогузина/Бионавъ/Сармгузина/Сармнавъ/Ҷудошуда/&quot; --намуд ва поёнтар
}
local RangColors = {Osn = &quot;inherit&quot;, Prom = &quot;#007878&quot;, Dop = &quot;DarkRed&quot;, Bez = &quot;#6F6F00&quot;, Ich = &quot;DarkViolet&quot;, Err = &quot;Red&quot;}

local regnum

local function RangClass(rang) -- синф mw-collapsible-content барои пӯшонидани ҳамаи рутбаҳои ғайриасосӣ
    return (string.find(Rangs.Osn, &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;, 1, true) or (rang == Rangs.Err)) and &quot;&quot; or &quot; mw-collapsible-content&quot;
end

local function RangColor(rang) -- ин функсия ранги рутбаро бармегардонад (мисли шаблони Rang/color)
    local srang = &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;
    return (string.find(Rangs.Ich, srang, 1, true) and RangColors.Ich)
            or (string.find(Rangs.Osn, srang, 1, true) and RangColors.Osn)
            or (string.find(Rangs.Prom, srang, 1, true) and RangColors.Prom)
            or (string.find(Rangs.Bez, srang, 1, true) and RangColors.Bez)
            or ((rang == Rangs.Err) and RangColors.Err)
            or RangColors.Dop
end

local function NameString(args, last) -- номи таксонро танзим мекунад
    local latlink = string.gsub(args.latin, &quot; *|.*&quot;, &quot;&quot;, 1)
    local latname = string.gsub(args.latin, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1)
    latname = Taxonomy_latin.latin { args = {latname, rang = args.rang, regnum = regnum}}
    local name = (args.name ~= &quot;&quot;) and args.name or latname

    if last then
        return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot;
    elseif (args.monoaut == &quot;&quot;) then
        return &quot;[[&quot; .. latlink .. &quot;|&quot; .. name .. &quot;]]&quot;
    else
        local aut = (args.monoaut == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or &quot; &quot; .. Taxonomy_latin.author {args = {args.monoaut}}
        if args.name == &quot;&quot; then
            return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot; .. aut
        else
            return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot; .. &quot; (&quot; .. latname .. aut .. &quot;)&quot;
        end
    end
end

local function TaxString(args, last) -- сатри таснифро дар шакли «Рутба: Таксон» танзим мекунад (мисли шаблони TaxString)
	args.rang = mw.ustring.gsub(args.rang, &quot;.&quot;, mw.ustring.upper, 1) -- дар ҳар сурат, ҳарфи аввалро калон менависем
	local rang = (args.rang ~= &quot;&quot;) and args.rang or Rangs.Err

	return &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-row&quot; .. ((last or args.vis == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or RangClass(rang)) .. &quot;'&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-label' style='color:&quot; .. RangColor(rang) .. &quot;'&gt;&quot; .. rang .. &quot;:&lt;/div&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-name'&gt;&quot; ..
	            ((args.ext ~= &quot;&quot;) and &quot;†&amp;nbsp;&quot; or &quot;&quot;) ..
	            NameString(args, last) ..
	            (args.ref or &quot;&quot;) ..
	        &quot;&lt;/div&gt;&quot; ..
	    &quot;&lt;/div&gt;&quot;
end

local function NoTaxTempl(taxon)
return ' [[Шаблон:Таксон#Низоми новбарии таксономӣ|шаблони таксономӣ] нест ' ..
    mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'RedTaxLink', args = {taxon}})
end

local function ErrorText(text)
return '&lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТО: ' .. text .. '&lt;/div&gt;\n' ..
    ((mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0) and &quot;[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои биологӣ бе таксошаблон]]&quot; or &quot;&quot;)
end

local function FormatOutput(text, ok)
local collapse = ok and string.find(text, &quot;mw-collapsible&quot;, 1, true)
return '&lt;div ' .. (collapse and 'data-expandtext=&quot;муфассал&quot; data-collapsetext=&quot;мухтасар&quot; class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; ' or '') .. 'style=&quot;font-size:95%; background-color: transparent; color: inherit; border:0;&quot;&gt;' .. text .. '&lt;/div&gt;'
end

local function getTaxPar(frame, taxon, parName)
    return mw.text.trim(frame:expandTemplate({title = taxon, args = {parName}}))
end

function p.TaxRecursion(frame)
    local i = 0
    local args = {}
    local res = &quot;&quot;
    local taxon = frame.args[&quot;latin&quot;] or &quot;&quot;

    regnum = frame.args[&quot;regnum&quot;]
    regnum = (regnum == &quot;Ҷондорҳо&quot;) and &quot;&quot; or regnum
	local regnumRang = ((regnum == &quot;Бактерияҳо&quot;) or (regnum == &quot;Археяҳо&quot;) or (regnum == &quot;Вирусҳо&quot;)) and &quot;Домана&quot; or &quot;Салтанат&quot;

    if (taxon == &quot;&quot;) then
        return ErrorText(&quot;параметр пур нашудааст '''&lt;big&gt;latin&lt;/big&gt;'''.&quot;)
    end

    local ok, parent
    local lastTemplate = mw.title.new(&quot;Шаблон:&quot; .. taxon)
    if lastTemplate and lastTemplate.exists then
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
    end

    if ok then -- шаблони {{{latin}}} ҳаст, аз он ҷо мегирем
        args = { latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                  rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),                 
                   ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                  name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
               }
    else -- шаблони {{{latin}}} нест, аз параметрҳо мегирем
        parent = frame.args[&quot;parent&quot;] or &quot;&quot;
        args = { latin = frame.args[&quot;latin&quot;],
                  rang = frame.args[&quot;rang&quot;] or &quot;&quot;,
                   ext = frame.args[&quot;Аз байн рафт&quot;] or &quot;&quot;,
                  name = frame.args[&quot;name&quot;] or &quot;&quot;,
               }
        if (parent == &quot;&quot;) then
            if ((args.rang == &quot;&quot;) or string.find(Rangs.Spec, &quot;/&quot; .. args.rang .. &quot;/&quot;, 1, true)) then
                res = ErrorText(&quot;зарур аст параметрҳо пур шаванд '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            else
                res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;. Параметрҳоро пур кунед '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            end
            return FormatOutput(res .. TaxString(args, &quot;last&quot;), false)
        end
    end

    res = TaxString(args, &quot;last&quot;)

    local taxlist = {}
    while (parent ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100) do
        i = i + 1
        taxon = parent
        taxlist[taxon] = true
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
        if not ok then -- error: no template
            res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;, ки бояд мавқеи систематикии таксонро тавсиф кунад ''[[&quot; .. taxon .. &quot;]]''.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        if taxlist[parent] then -- error: loop
            res = ErrorText(&quot;ҳалқаи — [[Шаблон:Таксон#Низоми новбарии таксономӣ|таксономии шаблон]] ошкор шуд {{[[Шаблон:&quot; .. taxon .. &quot;|&quot; .. taxon .. &quot;]]}} ба таксони тобеи худ ишора мекунад.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        args = {   latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                    rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),
                     ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                    name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
                 monoaut = getTaxPar(frame, taxon, &quot;monoaut&quot;),
                     ref = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ref&quot;),
                     vis = getTaxPar(frame, taxon, &quot;vis&quot;)
               }
        args.ref = (args.ref ~= &quot;&quot;) and frame:extensionTag {name = &quot;ref&quot;, content = args.ref}
        if (args.rang == regnumRang) and (args.name ~= regnum) then
                res = res .. &quot;[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои биологӣ бо салтанати нодуруст дар қуттӣ]]&quot;
        end
        res = TaxString(args) .. res
    end

    return FormatOutput(res, ok)
end

return p</text>
      <sha1>b0r4bjcryqtfzgr3v3uv7yq313vwx4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468438</id>
      <parentid>1468435</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468438</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="8936" sha1="c75p92144acxvcux3vnj7hjotni12be" xml:space="preserve">local p = {}
local Taxonomy_latin = require(&quot;Module:Taxonomy/latin&quot;)

local Rangs = { ----таснифи рутбаҳо
    Osn = &quot;/Домана/Олам/Салтанат/Навъ/Шӯъба/Синф/Қатор/Тартиб/Оила/Авлод/Намуд/Радсарда/Раднамуд/&quot;, --асосиҳо
    Prom = &quot;/Зеролам/Зерсалтанат/Забарнавъ/Забаршӯъба/Зернавъ/Зершӯъба/Инфранавъ/Забарсинф/Инфрасинф/Зерсинф/Забарқатор/Забартартиб/Зерқатор/Зертартиб/Инфрақатор/Забароила/Зероила/Забартабор/Табор/Зертабор/Бахш/Зербахш/Зеравлод/Забарқисм/Қисм/Зерқисм/Саф/Зерсаф/Маҷмӯи намудҳо/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/Забардомана/&quot;, --муваққатӣ
    Bez = &quot;/Гурӯҳ/Шоха/Бе рутба/&quot;,
    Ich = &quot;/Радсарда/Раднамуд/&quot;, ----радорояҳо
    Err = &quot;'''???'''&quot;, --дар ҳолате ки рутба пур нашуда бошад
    Spec = &quot;/Намуд/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/Раднамуд/Савия/Биогузина/Бионавъ/Сармгузина/Сармнавъ/Ҷудошуда/&quot; --намуд ва поёнтар
}
local RangColors = {Osn = &quot;inherit&quot;, Prom = &quot;#007878&quot;, Dop = &quot;DarkRed&quot;, Bez = &quot;#6F6F00&quot;, Ich = &quot;DarkViolet&quot;, Err = &quot;Red&quot;}

local regnum

local function RangClass(rang) -- синф mw-collapsible-content барои пӯшонидани ҳамаи рутбаҳои ғайриасосӣ
    return (string.find(Rangs.Osn, &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;, 1, true) or (rang == Rangs.Err)) and &quot;&quot; or &quot; mw-collapsible-content&quot;
end

local function RangColor(rang) -- ин функсия ранги рутбаро бармегардонад (мисли шаблони Rang/color)
    local srang = &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;
    return (string.find(Rangs.Ich, srang, 1, true) and RangColors.Ich)
            or (string.find(Rangs.Osn, srang, 1, true) and RangColors.Osn)
            or (string.find(Rangs.Prom, srang, 1, true) and RangColors.Prom)
            or (string.find(Rangs.Bez, srang, 1, true) and RangColors.Bez)
            or ((rang == Rangs.Err) and RangColors.Err)
            or RangColors.Dop
end

local function NameString(args, last) -- номи таксонро танзим мекунад
    local latlink = string.gsub(args.latin, &quot; *|.*&quot;, &quot;&quot;, 1)
    local latname = string.gsub(args.latin, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1)
    latname = Taxonomy_latin.latin { args = {latname, rang = args.rang, regnum = regnum}}
    local name = (args.name ~= &quot;&quot;) and args.name or latname

    if last then
        return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot;
    elseif (args.monoaut == &quot;&quot;) then
        return &quot;[[&quot; .. latlink .. &quot;|&quot; .. name .. &quot;]]&quot;
    else
        local aut = (args.monoaut == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or &quot; &quot; .. Taxonomy_latin.author {args = {args.monoaut}}
        if args.name == &quot;&quot; then
            return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot; .. aut
        else
            return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot; .. &quot; (&quot; .. latname .. aut .. &quot;)&quot;
        end
    end
end

local function TaxString(args, last) -- сатри таснифро дар шакли «Рутба: Таксон» танзим мекунад (мисли шаблони TaxString)
	args.rang = mw.ustring.gsub(args.rang, &quot;.&quot;, mw.ustring.upper, 1) -- дар ҳар сурат, ҳарфи аввалро калон менависем
	local rang = (args.rang ~= &quot;&quot;) and args.rang or Rangs.Err

	return &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-row&quot; .. ((last or args.vis == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or RangClass(rang)) .. &quot;'&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-label' style='color:&quot; .. RangColor(rang) .. &quot;'&gt;&quot; .. rang .. &quot;:&lt;/div&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-name'&gt;&quot; ..
	            ((args.ext ~= &quot;&quot;) and &quot;†&amp;nbsp;&quot; or &quot;&quot;) ..
	            NameString(args, last) ..
	            (args.ref or &quot;&quot;) ..
	        &quot;&lt;/div&gt;&quot; ..
	    &quot;&lt;/div&gt;&quot;
end

local function NoTaxTempl(taxon)
return ' [[Шаблон:Таксон#Низоми новбарии таксономӣ|шаблони таксономӣ] нест ' ..
    mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'RedTaxLink', args = {taxon}})
end

local function ErrorText(text)
return '&lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТО: ' .. text .. '&lt;/div&gt;\n' ..
    ((mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0) and &quot;[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои биологӣ бе таксошаблон]]&quot; or &quot;&quot;)
end

local function FormatOutput(text, ok)
local collapse = ok and string.find(text, &quot;mw-collapsible&quot;, 1, true)
return '&lt;div ' .. (collapse and 'data-expandtext=&quot;муфассал&quot; data-collapsetext=&quot;мухтасар&quot; class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; ' or '') .. 'style=&quot;font-size:95%; background-color: transparent; color: inherit; border:0;&quot;&gt;' .. text .. '&lt;/div&gt;'
end

local function getTaxPar(frame, taxon, parName)
    return mw.text.trim(frame:expandTemplate({title = taxon, args = {parName}}))
end

function p.TaxRecursion(frame)
    local i = 0
    local args = {}
    local res = &quot;&quot;
    local taxon = frame.args[&quot;latin&quot;] or &quot;&quot;

    regnum = frame.args[&quot;regnum&quot;]
    regnum = (regnum == &quot;Ҷондорҳо&quot;) and &quot;&quot; or regnum
	local regnumRang = ((regnum == &quot;Бактерияҳо&quot;) or (regnum == &quot;Археяҳо&quot;) or (regnum == &quot;Вирусҳо&quot;)) and &quot;Домана&quot; or &quot;Салтанат&quot;

    if (taxon == &quot;&quot;) then
        return ErrorText(&quot;параметр пур нашудааст '''&lt;big&gt;latin&lt;/big&gt;'''.&quot;)
    end

    local ok, parent
    local lastTemplate = mw.title.new(&quot;Шаблон:&quot; .. taxon)
    if lastTemplate and lastTemplate.exists then
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
    end

    if ok then -- шаблони {{{latin}}} ҳаст, аз он ҷо мегирем
        args = { latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                  rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),                 
                   ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                  name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
               }
    else -- шаблони {{{latin}}} нест, аз параметрҳо мегирем
        parent = frame.args[&quot;parent&quot;] or &quot;&quot;
        args = { latin = frame.args[&quot;latin&quot;],
                  rang = frame.args[&quot;rang&quot;] or &quot;&quot;,
                   ext = frame.args[&quot;Аз байн рафт&quot;] or &quot;&quot;,
                  name = frame.args[&quot;name&quot;] or &quot;&quot;,
               }
        if (parent == &quot;&quot;) then
            if ((args.rang == &quot;&quot;) or string.find(Rangs.Spec, &quot;/&quot; .. args.rang .. &quot;/&quot;, 1, true)) then
                res = ErrorText(&quot;зарур аст параметрҳо пур шаванд '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            else
                res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;. Параметрҳоро пур кунед '''&lt;big&gt;parent&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;rang&lt;/big&gt;'''.&quot;)
            end
            return FormatOutput(res .. TaxString(args, &quot;last&quot;), false)
        end
    end

    res = TaxString(args, &quot;last&quot;)

    local taxlist = {}
    while (parent ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100) do
        i = i + 1
        taxon = parent
        taxlist[taxon] = true
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
        if not ok then -- error: no template
            res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;, ки бояд мавқеи систематикии таксонро тавсиф кунад ''[[&quot; .. taxon .. &quot;]]''.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        if taxlist[parent] then -- error: loop
            res = ErrorText(&quot;ҳалқаи — [[Шаблон:Таксон#Низоми новбарии таксономӣ|таксономии шаблон]] ошкор шуд {{[[Шаблон:&quot; .. taxon .. &quot;|&quot; .. taxon .. &quot;]]}} ба таксони тобеи худ ишора мекунад.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        args = {   latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                    rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),
                     ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                    name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
                 monoaut = getTaxPar(frame, taxon, &quot;monoaut&quot;),
                     ref = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ref&quot;),
                     vis = getTaxPar(frame, taxon, &quot;vis&quot;)
               }
        args.ref = (args.ref ~= &quot;&quot;) and frame:extensionTag {name = &quot;ref&quot;, content = args.ref}
        if (args.rang == regnumRang) and (args.name ~= regnum) then
                res = res .. &quot;[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои биологӣ бо салтанати нодуруст дар қуттӣ]]&quot;
        end
        res = TaxString(args) .. res
    end

    return FormatOutput(res, ok)
end

return p</text>
      <sha1>c75p92144acxvcux3vnj7hjotni12be</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468451</id>
      <parentid>1468438</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:17:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468451</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="7744" sha1="7ml3wcs99044vq7ft2gedunz7wyone5" xml:space="preserve">local p = {}
local Taxonomy_latin = require(&quot;Module:Taxonomy/latin&quot;)

local Rangs = {
    Osn = &quot;/Олам/Салтанат/Тип/Шӯъба/Синф/Қатор/Тартиб/Оила/Авлод/Намуд/Радсарда/Раднамуд/&quot;, --асосиҳо
    Prom = &quot;/Зеролам/Зерсалтанат/Забартип/Забаршӯъба/Зертип/Зершӯъба/Зертип/Забарсинф/Зерсинф/Зерсинф/Забарқатор/Забартартиб/Зерқатор/Зертартиб/Зерқатор/Забароила/Зероила/Забартабор/Табор/Зертабор/Бахш/Зербахш/Зеравлод/Забарқисм/Қисм/Зерқисм/Саф/Зерсаф/Маҷмӯи намудҳо/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/&quot;,
    Bez = &quot;/Гурӯҳ/Шоха/Бе рутба/&quot;,
    Ich = &quot;/Радсарда/Раднамуд/&quot;,
    Err = &quot;'''???'''&quot;,
    Spec = &quot;/Намуд/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/Раднамуд/Савия/Биогузина/Биотип/Сармгузина/Сармтип/Ҷудошуда/&quot; --намуд ва поёнтар
}

local RangColors = {Osn = &quot;inherit&quot;, Prom = &quot;#007878&quot;, Dop = &quot;DarkRed&quot;, Bez = &quot;#6F6F00&quot;, Ich = &quot;DarkViolet&quot;, Err = &quot;Red&quot;}

local regnum

local function RangClass(rang) -- синфи сабкии mw-collapsible-content табақаҳои ноасосро пинҳон мекунад
    return (string.find(Rangs.Osn, &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;, 1, true) or (rang == Rangs.Err)) and &quot;&quot; or &quot; mw-collapsible-content&quot;
end

local function RangColor(rang) -- ранги табақаи таксономиро медиҳад
    local srang = &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;
    return (string.find(Rangs.Ich, srang, 1, true) and RangColors.Ich)
            or (string.find(Rangs.Osn, srang, 1, true) and RangColors.Osn)
            or (string.find(Rangs.Prom, srang, 1, true) and RangColors.Prom)
            or (string.find(Rangs.Bez, srang, 1, true) and RangColors.Bez)
            or ((rang == Rangs.Err) and RangColors.Err)
            or RangColors.Dop
end

local function NameString(args, last)
    local latname = string.gsub(args.latin or &quot;&quot;, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1)
    latname = Taxonomy_latin.latin {
        args = { latname, rang = args.rang, regnum = regnum }
    }

    local rawname = args.name or &quot;&quot;
    local namelink = string.gsub(rawname, &quot; *|.*&quot;, &quot;&quot;, 1)
    local name = (rawname ~= &quot;&quot;) and string.gsub(rawname, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1) or latname

    if last then
        return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot;
    end

    if rawname ~= &quot;&quot; then
        return &quot;[[&quot; .. namelink .. &quot;|&quot; .. name .. &quot;]]&quot;
    end

    return latname
end

local function TaxString(args, last)
	args.rang = mw.ustring.gsub(args.rang, &quot;.&quot;, mw.ustring.upper, 1)
	local rang = (args.rang ~= &quot;&quot;) and args.rang or Rangs.Err

	return &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-row&quot; .. ((last or args.vis == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or RangClass(rang)) .. &quot;'&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-label' style='color:&quot; .. RangColor(rang) .. &quot;'&gt;&quot; .. rang .. &quot;:&lt;/div&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-name'&gt;&quot; ..
	            ((args.ext ~= &quot;&quot;) and &quot;†&amp;nbsp;&quot; or &quot;&quot;) ..
	            NameString(args, last) ..
	            (args.ref or &quot;&quot;) ..
	        &quot;&lt;/div&gt;&quot; ..
	    &quot;&lt;/div&gt;&quot;
end

local function NoTaxTempl(taxon)
return mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'RedTaxLink', args = {taxon}})
end

local function ErrorText(text)
return '&lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТО: ' .. text .. '&lt;/div&gt;\n' ..
    ((mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0) or &quot;&quot;)
end

local function FormatOutput(text, ok)
local collapse = ok and string.find(text, &quot;mw-collapsible&quot;, 1, true)
return '&lt;div ' .. (collapse and 'data-expandtext=&quot;бештар&quot; data-collapsetext=&quot;камтар&quot; class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; ' or '') .. 'style=&quot;font-size:95%; background-color: transparent; color: inherit; border:0;&quot;&gt;' .. text .. '&lt;/div&gt;'
end

local function getTaxPar(frame, taxon, parName)
    return mw.text.trim(frame:expandTemplate({title = taxon, args = {parName}}))
end

function p.TaxRecursion(frame)
    local i = 0
    local args = {}
    local res = &quot;&quot;
    local taxon = frame.args[&quot;latin&quot;] or &quot;&quot;

    regnum = frame.args[&quot;regnum&quot;]
    regnum = (regnum == &quot;Ҷондорон&quot;) and &quot;&quot; or regnum
	local regnumRang = ((regnum == &quot;Бактерияҳо&quot;) or (regnum == &quot;Археяҳо&quot;) or (regnum == &quot;Вирусон&quot;)) and &quot;Олам&quot; or &quot;Салтанат&quot;

    if (taxon == &quot;&quot;) then
        return ErrorText(&quot;параметри '''&lt;big&gt;лотинӣ&lt;/big&gt;''' холӣ аст.&quot;)
    end

    local ok, parent
    local lastTemplate = mw.title.new(&quot;Шаблон:&quot; .. taxon)
    if lastTemplate and lastTemplate.exists then
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
    end

    if ok then
        args = { latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                  rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),                 
                   ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                  name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
               }
    else
        parent = frame.args[&quot;parent&quot;] or &quot;&quot;
        args = { latin = frame.args[&quot;latin&quot;],
                  rang = frame.args[&quot;rang&quot;] or &quot;&quot;,
                   ext = frame.args[&quot;ext&quot;] or &quot;&quot;,
                  name = frame.args[&quot;name&quot;] or &quot;&quot;,
               }
        if (parent == &quot;&quot;) then
            if ((args.rang == &quot;&quot;) or string.find(Rangs.Spec, &quot;/&quot; .. args.rang .. &quot;/&quot;, 1, true)) then
                res = ErrorText(&quot;параметрҳои '''&lt;big&gt;волид&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;табақа&lt;/big&gt;''' набояд холӣ бошанд.&quot;)
            else
                res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;. Параметрҳои '''&lt;big&gt;волид&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;табақа&lt;/big&gt;'''ро пур кунед.&quot;)
            end
            return FormatOutput(res .. TaxString(args, &quot;last&quot;), false)
        end
    end

    res = TaxString(args, &quot;last&quot;)

    local taxlist = {}
    while (parent ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100) do
        i = i + 1
        taxon = parent
        taxlist[taxon] = true
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
        if not ok then -- error: no template
            res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;, ки бояд мавқеи систематикии таксонро тавсиф кунад ''[[&quot; .. taxon .. &quot;]]''.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        if taxlist[parent] then -- error: loop
            res = ErrorText(&quot;ҳалқаи — [[Шаблон:Таксон#Низоми новбарии таксономӣ|таксономии шаблон]] ошкор шуд {{[[Шаблон:&quot; .. taxon .. &quot;|&quot; .. taxon .. &quot;]]}} ба таксони тобеи худ ишора мекунад.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        args = {   latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                    rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),
                     ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                    name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
                     ref = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ref&quot;),
                     vis = getTaxPar(frame, taxon, &quot;vis&quot;)
               }
        args.ref = (args.ref ~= &quot;&quot;) and frame:extensionTag {name = &quot;ref&quot;, content = args.ref}
        if (args.rang == regnumRang) and (args.name ~= regnum) then
                res = res .. &quot;[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои биологӣ бо салтанати нодуруст дар қуттӣ]]&quot;
        end
        res = TaxString(args) .. res
    end

    return FormatOutput(res, ok)
end

return p</text>
      <sha1>7ml3wcs99044vq7ft2gedunz7wyone5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468532</id>
      <parentid>1468451</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:30:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Дар модул Зертип/Зерсинф/Зерқатор такрор шуда буданд.</comment>
      <origin>1468532</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="7756" sha1="4n05vgsg3d0egxzltqyxjrmsqpqcrv1" xml:space="preserve">local p = {}
local Taxonomy_latin = require(&quot;Module:Taxonomy/latin&quot;)

local Rangs = {
    Osn = &quot;/Олам/Салтанат/Тип/Шӯъба/Синф/Қатор/Тартиб/Оила/Авлод/Намуд/Радсарда/Раднамуд/&quot;, --асосиҳо
    Prom = &quot;/Зеролам/Зерсалтанат/Забартип/Забаршӯъба/Зертип/Зершӯъба/Инфратип/Забарсинф/Зерсинф/Инфрасинф/Забарқатор/Забартартиб/Зерқатор/Зертартиб/Инфрақатор/Забароила/Зероила/Забартабор/Табор/Зертабор/Бахш/Зербахш/Зеравлод/Забарқисм/Қисм/Зерқисм/Саф/Зерсаф/Маҷмӯи намудҳо/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/&quot;,
    Bez = &quot;/Гурӯҳ/Шоха/Бе рутба/&quot;,
    Ich = &quot;/Радсарда/Раднамуд/&quot;,
    Err = &quot;'''???'''&quot;,
    Spec = &quot;/Намуд/Зернамуд/Гуногунӣ/Гуногуннамуд/Зергуногуннамуд/Шакл/Зершакл/Раднамуд/Савия/Биогузина/Биотип/Сармгузина/Сармтип/Ҷудошуда/&quot; --намуд ва поёнтар
}

local RangColors = {Osn = &quot;inherit&quot;, Prom = &quot;#007878&quot;, Dop = &quot;DarkRed&quot;, Bez = &quot;#6F6F00&quot;, Ich = &quot;DarkViolet&quot;, Err = &quot;Red&quot;}

local regnum

local function RangClass(rang) -- синфи сабкии mw-collapsible-content табақаҳои ноасосро пинҳон мекунад
    return (string.find(Rangs.Osn, &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;, 1, true) or (rang == Rangs.Err)) and &quot;&quot; or &quot; mw-collapsible-content&quot;
end

local function RangColor(rang) -- ранги табақаи таксономиро медиҳад
    local srang = &quot;/&quot; .. rang .. &quot;/&quot;
    return (string.find(Rangs.Ich, srang, 1, true) and RangColors.Ich)
            or (string.find(Rangs.Osn, srang, 1, true) and RangColors.Osn)
            or (string.find(Rangs.Prom, srang, 1, true) and RangColors.Prom)
            or (string.find(Rangs.Bez, srang, 1, true) and RangColors.Bez)
            or ((rang == Rangs.Err) and RangColors.Err)
            or RangColors.Dop
end

local function NameString(args, last)
    local latname = string.gsub(args.latin or &quot;&quot;, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1)
    latname = Taxonomy_latin.latin {
        args = { latname, rang = args.rang, regnum = regnum }
    }

    local rawname = args.name or &quot;&quot;
    local namelink = string.gsub(rawname, &quot; *|.*&quot;, &quot;&quot;, 1)
    local name = (rawname ~= &quot;&quot;) and string.gsub(rawname, &quot;.*| *&quot;, &quot;&quot;, 1) or latname

    if last then
        return &quot;'''&quot; .. name .. &quot;'''&quot;
    end

    if rawname ~= &quot;&quot; then
        return &quot;[[&quot; .. namelink .. &quot;|&quot; .. name .. &quot;]]&quot;
    end

    return latname
end

local function TaxString(args, last)
	args.rang = mw.ustring.gsub(args.rang, &quot;.&quot;, mw.ustring.upper, 1)
	local rang = (args.rang ~= &quot;&quot;) and args.rang or Rangs.Err

	return &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-row&quot; .. ((last or args.vis == &quot;1&quot;) and &quot;&quot; or RangClass(rang)) .. &quot;'&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-label' style='color:&quot; .. RangColor(rang) .. &quot;'&gt;&quot; .. rang .. &quot;:&lt;/div&gt;&quot; ..
	        &quot;&lt;div class='ts-Taxonomy-rang-name'&gt;&quot; ..
	            ((args.ext ~= &quot;&quot;) and &quot;†&amp;nbsp;&quot; or &quot;&quot;) ..
	            NameString(args, last) ..
	            (args.ref or &quot;&quot;) ..
	        &quot;&lt;/div&gt;&quot; ..
	    &quot;&lt;/div&gt;&quot;
end

local function NoTaxTempl(taxon)
return mw.getCurrentFrame():expandTemplate({title = 'RedTaxLink', args = {taxon}})
end

local function ErrorText(text)
return '&lt;div class=&quot;ts-Taxonomy-error&quot;&gt;ХАТО: ' .. text .. '&lt;/div&gt;\n' ..
    ((mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0) or &quot;&quot;)
end

local function FormatOutput(text, ok)
local collapse = ok and string.find(text, &quot;mw-collapsible&quot;, 1, true)
return '&lt;div ' .. (collapse and 'data-expandtext=&quot;бештар&quot; data-collapsetext=&quot;камтар&quot; class=&quot;mw-collapsible mw-collapsed&quot; ' or '') .. 'style=&quot;font-size:95%; background-color: transparent; color: inherit; border:0;&quot;&gt;' .. text .. '&lt;/div&gt;'
end

local function getTaxPar(frame, taxon, parName)
    return mw.text.trim(frame:expandTemplate({title = taxon, args = {parName}}))
end

function p.TaxRecursion(frame)
    local i = 0
    local args = {}
    local res = &quot;&quot;
    local taxon = frame.args[&quot;latin&quot;] or &quot;&quot;

    regnum = frame.args[&quot;regnum&quot;]
    regnum = (regnum == &quot;Ҷондорон&quot;) and &quot;&quot; or regnum
	local regnumRang = ((regnum == &quot;Бактерияҳо&quot;) or (regnum == &quot;Археяҳо&quot;) or (regnum == &quot;Вирусон&quot;)) and &quot;Олам&quot; or &quot;Салтанат&quot;

    if (taxon == &quot;&quot;) then
        return ErrorText(&quot;параметри '''&lt;big&gt;лотинӣ&lt;/big&gt;''' холӣ аст.&quot;)
    end

    local ok, parent
    local lastTemplate = mw.title.new(&quot;Шаблон:&quot; .. taxon)
    if lastTemplate and lastTemplate.exists then
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
    end

    if ok then
        args = { latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                  rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),                 
                   ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                  name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
               }
    else
        parent = frame.args[&quot;parent&quot;] or &quot;&quot;
        args = { latin = frame.args[&quot;latin&quot;],
                  rang = frame.args[&quot;rang&quot;] or &quot;&quot;,
                   ext = frame.args[&quot;ext&quot;] or &quot;&quot;,
                  name = frame.args[&quot;name&quot;] or &quot;&quot;,
               }
        if (parent == &quot;&quot;) then
            if ((args.rang == &quot;&quot;) or string.find(Rangs.Spec, &quot;/&quot; .. args.rang .. &quot;/&quot;, 1, true)) then
                res = ErrorText(&quot;параметрҳои '''&lt;big&gt;волид&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;табақа&lt;/big&gt;''' набояд холӣ бошанд.&quot;)
            else
                res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;. Параметрҳои '''&lt;big&gt;волид&lt;/big&gt;''' ва '''&lt;big&gt;табақа&lt;/big&gt;'''ро пур кунед.&quot;)
            end
            return FormatOutput(res .. TaxString(args, &quot;last&quot;), false)
        end
    end

    res = TaxString(args, &quot;last&quot;)

    local taxlist = {}
    while (parent ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100) do
        i = i + 1
        taxon = parent
        taxlist[taxon] = true
        ok, parent = pcall(getTaxPar, frame, taxon, &quot;parent&quot;)
        if not ok then -- error: no template
            res = ErrorText(NoTaxTempl(taxon) .. &quot;, ки бояд мавқеи систематикии таксонро тавсиф кунад ''[[&quot; .. taxon .. &quot;]]''.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        if taxlist[parent] then -- error: loop
            res = ErrorText(&quot;ҳалқаи — [[Шаблон:Таксон#Низоми новбарии таксономӣ|таксономии шаблон]] ошкор шуд {{[[Шаблон:&quot; .. taxon .. &quot;|&quot; .. taxon .. &quot;]]}} ба таксони тобеи худ ишора мекунад.&quot;) .. res
            return FormatOutput(res, false)
        end
        args = {   latin = getTaxPar(frame, taxon, &quot;latin&quot;),
                    rang = getTaxPar(frame, taxon, &quot;rang&quot;),
                     ext = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ext&quot;),
                    name = getTaxPar(frame, taxon, &quot;name&quot;),
                     ref = getTaxPar(frame, taxon, &quot;ref&quot;),
                     vis = getTaxPar(frame, taxon, &quot;vis&quot;)
               }
        args.ref = (args.ref ~= &quot;&quot;) and frame:extensionTag {name = &quot;ref&quot;, content = args.ref}
        if (args.rang == regnumRang) and (args.name ~= regnum) then
                res = res .. &quot;[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои биологӣ бо салтанати нодуруст дар қуттӣ]]&quot;
        end
        res = TaxString(args) .. res
    end

    return FormatOutput(res, ok)
end

return p</text>
      <sha1>4n05vgsg3d0egxzltqyxjrmsqpqcrv1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хромистҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285534</id>
    <revision>
      <id>1468661</id>
      <parentid>1467926</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:41:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="598" sha1="0n22gz1dduf7xiq30w73gsifolb1knd" xml:space="preserve">{{Таксон
| image file  = Chromista collage 2.jpg
| image descr = 
| салтанат = Хромистҳо
| лотинӣ = Chromista
| муаллиф = [[Cavalier-Smith]]
| соли муаллифӣ = 1981
}}
'''Хромистҳо''' ({{lang-la|Chromista}}) — гурӯҳи бузурги [[эукариотҳо]] мебошад, ки ба он бисёр макросистематикаи муосир рутбаи [[Салтанат (таксономия) |салтанат]] медиҳанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зистшиносӣ-хурд}}

[[Гурӯҳ:Оғозиён]]</text>
      <sha1>0n22gz1dduf7xiq30w73gsifolb1knd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Намуд (мазмунҳо)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285638</id>
    <revision>
      <id>1468781</id>
      <parentid>1232128</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468781</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="501" sha1="hnsr0up43xg8zm98xef1c3wg9jd4u4d" xml:space="preserve">* [[Намуд (таксономия)]]
* [[Намуди антропологӣ]]
* [[Намуди зоҳирии сурат]]
* [[Намудҳои вақти кор]]
* [[Намудҳои вақти истироҳат]]
* [[Намудҳои ҳафтаи кор]]
* [[Намудҳои имтиёзноки гумрукӣ]]
* [[Намудҳои папилярии нақшҳо дар дактилоскопия]]
* [[Намудҳои таърихии журналистика]]
{{ибҳомзудоӣ}}</text>
      <sha1>hnsr0up43xg8zm98xef1c3wg9jd4u4d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Голден Делишес</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291083</id>
    <revision>
      <id>1468707</id>
      <parentid>1254755</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:24:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2175" sha1="7jm1b1wn7c8eka73slwbxj5jus9mmlw" xml:space="preserve">{{Таксон
|салтанат = Рустаниҳо
}}
'''Голден Делишес''' ({{lang-en|Golden Delicious}}) — як навъ [[себ]]и тирамоҳӣ. Соли 1890 дар иёлати Вирҷинияи Шарқӣ (ИМА) аз ниҳоли хасак рӯёндаанд. Навъи хуби санъатист. 

Дар Тоҷикистон аз соли 1974 парвариш карда мешавад. Дарахташ миёнақади парешоншох, пӯстлохаш нафис, хокистарранги зард. Муғҷаҳои самаровараш калон. Баргаш сабзча, дарозрӯя, канорҳояш дандонадор. Гулаш гулобӣ, дар шароити иқлими Тоҷикистон 13–25 апрел мешукуфад (давраи гулшукуфташ 11–14 рӯз). Барои гардолуд шудани он навъҳои Боровинкаи тошкентӣ, Пармени зимистона, Ренет Симиренко ва Ҷонатан мувофиқ аст. Мевааш калон (вазнаш 140–150 г, дарозиаш 60 мм, бараш 70 мм), зарди тилогун; охири сентябр мепазад (3–4 моҳ нигоҳ доштан мумкин). Гӯшти мевааш зарди сафедча, сероб, хуштаъму хушбӯй; дар таркибаш 19,2% моддаи хушк, 10,8% қанд, 3,5 мг% витамини С, 0,79% моддаҳои пектинӣ мавҷуд аст. Аз ҳар га 200–300 сентнер ҳосил меғундоранд. Ба сармо тобовар аст. Баъзан аз кирми себ ва касалии гардаи сафед зарар мебинад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Каталог районированных сортов плодовых, ягодных культур и винограда. М., 1985;
* Гулов С. Мевапарварӣ. Д., 2007.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Голден Делишес|4|муаллиф=Р. Юнусов}}

[[Гурӯҳ:Навъҳои себ]]</text>
      <sha1>7jm1b1wn7c8eka73slwbxj5jus9mmlw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абд Раббо Мансур Ҳодӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>291292</id>
    <revision>
      <id>1468137</id>
      <parentid>1428708</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T12:11:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таҳқиқи фаъолияти президент */</comment>
      <origin>1468137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18477" sha1="5nsxcbvwzoypovtl3zl5hsx8bbhtgsw" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}

'''Абд Раббо Мансур Ҳодӣ''' ( {{Lang-ar|عبد ربه منصور هادي}} тав. [[1 сентябр]]и [[Соли 1945|1945]], вилояти Абян, Протекторати Аден  — [[Яман|Чумҳурии Яман]]) — арбоби давлатии [[Яман]] [[Президенти Яман]] аз [[27 феврал]]и [[соли 2012]].

== Зиндагинома ==
[[Акс:Hadi_2.jpg|чап|мини| Абд Раббо Мансур Ҳодӣ дар ҷавонӣ]]
Соли [[Соли 1970|1970]] хидмати ҳарбиро дар артиши [[Ҷумҳурии Демократии Халқии Яман]] оғоз кардааст. Соли [[Соли 1994|1994]], пас аз муттаҳид шудани [[Ҷумҳурии Демократии Халқии Яман]] ва Ҷумҳурии Ямани Араб дар соли 1990 ба [[Яман|Ҷумҳурии Яман]], ӯ дар давоми 4 моҳ бо рутбаи [[Гундсолор|генерал -майор вазири дифоъ буд.]] 3 октябри соли 1994 президент [[Алӣ Абдулло Солеҳ]] ӯро ноиби президент таъйин кард.

Аз 4  июн то 23  сентябри соли [[Соли 2011|2011]] ҳангоми табобати  [[Алӣ Абдулло Солеҳ]], ӯ ба ҳайси президенти кишвар кор кардааст. 23 ноябри соли 2011 ӯ вазифаи худро ҳамчун сарвари давлат давом дод.

=== Президент ===
[[21 феврал]]&lt;nowiki/&gt;и [[2012]], дар интихоботи пеш аз муҳлати президентӣ, Мансур Ҳодӣ ягона номзад буд, Мансур Ҳодӣ ба муҳлати ду сол президенти Яман интихоб шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://top.rbc.ru/politics/22/02/2012/638815.shtml|title=Конец эпохи А. Салеха: народ Йемена выбрал себе нового президента.|deadlink=yes|accessdate=2012-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120222041221/http://top.rbc.ru/politics/22/02/2012/638815.shtml|archivedate=2012-02-22}}&lt;/ref&gt; Рӯзи [[25 феврал]]и [[2012]] ӯ савганд ёд карда, ба вазифа нишаст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ria.ru/arab_ye/20120225/574476277-print.html|title=Новый президент Йемена принял присягу, после чего Салех официально ушел в отставку с поста президента.|date=25.02.12|publisher=РИА «Новости»|deadlink=no|accessdate=2012-2-25|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AR25J2Pz?url=http://ria.ru/arab_ye/20120225/574476277-print.html|archivedate=2012-09-04}}&lt;/ref&gt;. Ходӣ ягона номзад дар интихобот буд, аз номзадии ӯ ҳам ҳизби ҳоким ва ҳам мухолифони порлумонӣ пуштибонӣ карданд. Кумиссиюни интихобот гуфт, 65% -и интихобкунандагони сабтиномшуда дар Яман ба ӯ раъй доданд.

Яке аз аввалинҳо қароре ки ӯ қабул намуд, он буд, ки Яман дар оянда бояд ба модели федеролии ҳукуматдорӣ гузарад. Декабри 2012 ӯ фармони президентро дар бораи азнавташкилдиҳии Нерӯҳои Ҳавоӣ, Артиш (нерӯҳои хушкигард), Нерӯҳои ҳарбии баҳрӣ, муҳофизати соҳили баҳрӣ, қӯшунҳои сарҳадӣ ва Нерӯҳои стратегии захиравӣ содир кард.&lt;ref&gt;[Yemeni president orders new structure of armed forces. BBC Monitoring International Reports, 21 December 2012]&lt;/ref&gt;

Президент гуфт, ки мубориза бо &quot;Ал-Қоида&quot; ҳадафи муҳим аст. Дар мусоҳиба бо рӯзноманигори &quot; Washington Post&quot; дар моҳи сентябри соли 2012 Ҳодӣ ҳушдор дод, ки кишвараш ҳанӯз аз ошӯби мардумӣ, ки пешгузаштаи ӯ Алӣ Абдулло Солеҳро сарнагун кардааст, наҷот наёфтааст ва хатари ҷанги шаҳрвандӣ &quot;бадтар аз Афғонистон&quot; вуҷуд дорад. Вай ҳамчунин гуфт, ки Яман бо &quot;се ҷанги эълоннашуда&quot; рӯбарӯ шудааст: террористони Ал-Қоида, роҳзанҳо дар халиҷи Адан ва шӯришгарони Ҳусӣ дар шимол ва [[Эрон]] бавосита ин мухолифонро дастгирӣ мекунад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://blog.foreignpolicy.com/posts/2012/09/29/yemens_president_warns_of_a_civil_war_worse_than_afghanistan|title=&quot;Yemen's president warns of a civil war 'worse than Afghanistan'&quot;, FP, 29 September 2012|first=David|last=Rothkopf|date=|publisher=Blog.foreignpolicy.com|accessdate=2014-08-26|archivedate=2014-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140923210717/http://blog.foreignpolicy.com/posts/2012/09/29/yemens_president_warns_of_a_civil_war_worse_than_afghanistan}}&lt;/ref&gt;

Моҳи январи соли 2014 ваколати Ҳодӣ ба як соли дигар тамдид карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-yemen-assassination-idUSBREA0K13420140121 Yemeni president’s term extended, Shi’ite Muslim leader killed]&lt;/ref&gt;

22 январи соли 2015, ҳангоми муноқишаи мусаллаҳона ва забти муассисаҳои давлатӣ аз ҷониби ҳуситҳо, ки назорати пойтахтро таъсис доданд, Ҳодӣ аризаи истеъфо дод, ки онро парлумон баррасӣ мекард.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.reuters.com/article/2015/01/22/us-yemen-security-houthis-idUSKBN0KV0HT20150122|title=Yemen President Hadi resigns: government source|deadlink=yes|accessdate=2017-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924212720/http://www.reuters.com/article/2015/01/22/us-yemen-security-houthis-idUSKBN0KV0HT20150122|archivedate=2015-09-24}}&lt;/ref&gt; Тибқи конститутсия, иҷрокунандаи вазифаи президент Яҳё Алӣ ал-Рай гардид&lt;ref&gt;[http://www.infox.ru/authority/foreign/2015/02/03/Yyemyen__husityy_str.phtml Йемен: хуситы стремятся к политической власти]&lt;/ref&gt;. Ҳукумати кишвар низ истеъфо дод; дар асл, президент ва вазирон дар ҳабси хонагӣ буданд &lt;ref name=&quot;reinstatementcalls&quot;&gt;{{Cite news|url=http://gulfnews.com/news/gulf/yemen/un-calls-for-yemen-president-hadi-s-reinstatement-1.1453472|title=UN calls for Yemen President Hadi’s reinstatement|date=8 February 2015|accessdate=9 February 2015}}&lt;/ref&gt;. Аммо, 25 январ, Ҳодӣ тасмим гирифт, ки аризаи истеъфояшро бозпас гирад, аммо ин амал натавонист ӯро ба қудрат баргардонад &lt;ref&gt;[http://www.newsru.com/world/25jan2015/otozval.html Президент Йемена решил отозвать своё прошение об отставке, сообщает пресса]&lt;/ref&gt;. Дабири кулли [[Созмони Милали Муттаҳид|СММ]] [[Пан Гӣ Мун]] пас аз таъсиси  ҳукумати ҳусиҳо даъват кард, ки Ҳодӣ ба мақоми президенти Яман барқарор карда шавад. [[6 феврал]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 2015]] Кумитаи Инқилобӣ таъсис дода шуд, ки мебоист Шӯрои президентӣ иборат аз панҷ нафарро  таъйин мекард. Ҳамин тариқ истеъфои Ҳодӣ оҷибат ниҳоӣ шуд.

21 феврали соли 2015 пас аз  дар ҳабси хонагӣ дар муҳлати як моҳ будан Ҳодӣ тавонист аз [[Санъо]] ба Аден  фирор кунад. Дар он ҷо ба ӯ муяссар шуд, ки бо ҳокимони музофотҳои Ямани ҷанубӣ мулоқот кунад ва барои бозпас гирифтани аризаи истеъфояш изҳорот дод. 25 феврал Кумитаи Инқилобӣ ва мақомоти расмии давлатӣ ба ҷустуҷӯи собиқ президенти фирорӣ шурӯъ карданд &lt;ref&gt;[http://www.rbc.ru/rbcfreenews/54ec11939a79470b42c20739 Свергнутый президент Йемена отозвал прошение об отставке]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ria.ru/world/20150225/1049658798.html Мятежники Йемена разыскивают бежавшего в Аден президента страны Хади]&lt;/ref&gt;.

Ҳангоми фирор, Ҳодӣ шаҳри Аданро пойтахти муваққатии кишвар таъйин кард. Ҳодӣ аз як суиқасд наҷот ёфт ( ҳуситиён ба қасри Адан, ки дар он ҷо Мансур Ҳодӣ ҷойгир буд, ҳамлаи ҳавоӣ карданд). Ҳодӣ муқовиматро идома дод ва инчунин ба ҳуҷуми низомӣ ба  Яман даъват кард. Пас аз он ки шӯришиён рӯзи 25 март Аданро ба даст гирифтанд, президенти пешин дар баробари намояндагиҳои дипломатии давлатҳои араб кишварро тарк кард.&lt;ref&gt;[http://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/1853649 Переворот в Йемене]&lt;/ref&gt; Рӯзҳои 27-29 марти соли 2015 дар ҷаласаи 26-уми Лигаи кишварҳои араб ширкат варзид.

Охири соли 2015 муносибатҳо байни Мансур Ҳодӣ ва ноиби президенти пешин, сарвазир Холид Баҳаҳ бад шудан гирифтанд. 1 декабр Бахах таъйинотҳои нави кабинети вазиронро аз ҷониби собиқ президенти фирорӣ  Мансур Ҳодиро рад кард. Тибқи фармони президент аз 1 декабр, дар Яман бояд роҳбарони панҷ раёсат иваз мешуданд. Аз ҷумла президент Ҳодӣ роҳбари вазорати хориҷаро иваз кард: ба ҷои Абдулмалик ал-Маҳлафӣ,  Риёз Ёсин таъйин шуд ва Ҳусейн Муҳаммади Араб роҳбари нави Вазорати корҳои дохилӣ эълон шуд. Ҳамчунин, роҳбарони вазоратҳои нақлиёт, хидмати давлатӣ ва иттилоот бояд иваз карда мешуданд. Вазири нави нақлиёт Салоҳ ал-Шанфара низ аз таъйиноти худ изҳори норозигӣ кард. Бино ба як манбаъ дар &quot;Ҷунбиши Ҷанубӣ&quot;, ки яке аз фармондеҳони он Аш-Шанфара аст, шайхони маҳаллӣ кӯшиш мекунанд, ки ӯро бовар кунонанд &lt;ref&gt;[http://ria.ru/world/20151201/1333957101.html СМИ: премьер Йемена Бахах отверг новые назначения в кабмине]&lt;/ref&gt;. https://avatanplus.com/files/resources/mid/578d74d9b36e615600907287.png

== Таҳқиқи фаъолияти президент ==
[[9 апрел]]и [[соли 2015]] Прокурори генералии Яман оид ба далели эҳтимолияти содир кардани ҷиноятҳои зидди амнияти давлатӣ аз ҷониби собиқ президенти ҷумҳурӣ Абд Раббо Мансур Ҳодӣ ва як қатор шарикони ӯ чораҳои маъмурӣ оғоз кард&lt;ref&gt;[http://www.kommersant.ru/doc/2704804 Президента Йемена подозревают в совершении преступлений против безопасности страны]&lt;/ref&gt;.

[[2 декабр]]и [[соли 2015]] дар Санъо мурофиаи президенти собиқ Абд Раббо Мансур Ҳодӣ оғоз ёфт. Додситонии кулл парвандаҳои ҳафт узви баландпояи роҳбарияти давлатро ба мурофиа фиристод. Додгоҳи ҷиноӣ, ки ба терроризм ва амнияти давлатӣ тахассус дорад, нахустин мурофиаи худро бо иттиҳоми хиёнат ба кишвар ва кумак ба &quot;душмани саъудӣ&quot; дар тахриби кишвар боз кард. Се мушовири президент, вазири пешини корҳои хориҷӣ Риёз Ясин, сардори ситоди Хадамоти амнияти миллӣ ва сафири ин кишвар дар ИМА низ ғоибона айбдор карда шуданд.&lt;ref&gt;[http://www.gazeta.ru/politics/news/2015/12/02/n_7961339.shtml Хуситы начали заочный суд над руководством Йемена]&lt;/ref&gt;

[[25 март]]и [[соли 2017]] додгоҳи таҳти назорати Ҳусҳо дар шаҳри Санъо амалкунанда, президенти фирорӣ Ҳодиро бо иттиҳоми &quot;барангехтан ва кумак ба давлати таҷовузкор - [[Арабистони Саудӣ]] ва иттифоқчиёнаш&quot; ва &quot;хиёнат ба ватан&quot; ба қатл маҳкум намуд. Илова ба ин, додгоҳ шаш мақоми дигари ҳукумати ӯро, аз ҷумла сафири Яман дар [[ИМА]] Аҳмад Авад бин Муборак ва вазири пешини хориҷии ин кишвар Риёз Ясинро ба ҳукми қатл маҳкум кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rbc.ru/rbcfreenews/58d72d609a79471b17e18908|title=В Йемене президента страны приговорили к смертной казни за госизмену|author=|website=rbc.ru|date=2017-03-26|publisher=РБК|lang=ru|accessdate=2017-03-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://ria.ru/world/20170326/1490813358.html Суд в Йемене приговорил президента страны к смертной казни]&lt;/ref&gt;...

== Ҳолати саломатӣ ==
Дар моҳи сентябри соли 2018 агентии иттлоотии &quot;Reuters&quot; дар бораи мушкилоти саломатии қалби Мансур Ҳодӣ хабар дод, ки ӯро маҷбур кардаанд, ки барои табобат ба [[Иёлоти Муттаҳида]] сафар кунад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rosbalt.ru/world/2018/09/03/1729084.html |title=Президент Йемена отправится в США лечить сердце |accessdate=2021-08-07 |archivedate=2021-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210614024249/https://www.rosbalt.ru/world/2018/09/03/1729084.html }}&lt;/ref&gt; 11 майи соли 2020 расонаҳо хабар доданд, ки Ҳодӣ бо сактаи дил дар беморхона бистарӣ шудааст.  Бино ба иттилои Маркази тадқиқоти стратегии Санъо, Ҳодӣ дар панҷ соли охир аллакай панҷ маротиба аз беморхонаи  Кливленд дар ИМА барои табобати дилу рагҳо ба воситаи ҳавопаймои хусусии саудӣ дидан кардааст. Як моҳ пеш, чунин сафар аз сабаби манъи парвозҳои марбут [[Дунёгирии COVID-19|ба пандемияи COVID-19]] сурат нагирифт &lt;ref&gt;[https://www.middleeastmonitor.com/20200511-reports-yemen-presidents-health-is-deteriorating-after-heart-attack/ Reports Yemen president's health is deteriorating after heart attack]&lt;/ref&gt;.
== Адабиёт ==

* Гюстерин П. Яман дар давраи гузариш. Ба сӯи сулҳ ё парокандагӣ? - Саарбрюккен: Нашри академии LAP LAMBERT. - 2014. -ISBN 978-3-659-28300-0.

== Пайвандҳо ==
* ''Gusterin P.'' [http://www.tribuna.ru/news/world/the_opposition_wants_the_blood/?sphrase_id=19536 мухолиф ташна хун]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140715033508/http://www.tribuna.ru/news/world/the_opposition_wants_the_blood/?sphrase_id=19536 |date=2014-07-15 }}  
* ''Gusterin P.'' [http://www.tribuna.ru/news/world/Yemen_without_a_future/?sphrase_id=25024 Яман бе ояндаи]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140714182911/http://www.tribuna.ru/news/world/Yemen_without_a_future/?sphrase_id=25024 |date=2014-07-14 }}  
* ''Гюстерин П.'' [http://islam-info.ru/obchestvo/1615-biografiya-prezidenta-jemenskoj-respubliki.html Президенти Ҷумҳурии Яман] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20211017145346/http://islam-info.ru/obchestvo/1615-biografiya-prezidenta-jemenskoj-respubliki.html |date=2021-10-17 }}

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}
{{ПБ}}
{{Президенти Яман}} 
{{Сарварони давлатҳои Яман}}
[[Гурӯҳ:Президентҳои Яман]]
[[Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Сарварони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1945]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 1 сентябр]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]</text>
      <sha1>5nsxcbvwzoypovtl3zl5hsx8bbhtgsw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468139</id>
      <parentid>1468137</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T12:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Зиндагинома */</comment>
      <origin>1468139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18545" sha1="5y8yavo0fdajn2j0i15uhd0iubyithe" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}

'''Абд Раббо Мансур Ҳодӣ''' ( {{Lang-ar|عبد ربه منصور هادي}} тав. [[1 сентябр]]и [[Соли 1945|1945]], вилояти Абян, Протекторати Аден  — [[Яман|Чумҳурии Яман]]) — арбоби давлатии [[Яман]] [[Президенти Яман]] аз [[27 феврал]]и [[соли 2012]].

== Зиндагинома ==
[[Акс:Hadi_2.jpg|чап|мини| Абд Раббо Мансур Ҳодӣ дар ҷавонӣ]]
Соли [[Соли 1970|1970]] хидмати ҳарбиро дар артиши [[Ҷумҳурии Демократии Халқии Яман]] оғоз кардааст. Соли [[Соли 1994|1994]], пас аз муттаҳид шудани [[Ҷумҳурии Демократии Халқии Яман]] ва Ҷумҳурии Ямани Араб дар соли 1990 ба [[Яман|Ҷумҳурии Яман]], ӯ дар давоми 4 моҳ бо рутбаи [[Гундсолор|генерал-майор вазири дифоъ буд.]] 3 октябри соли 1994 президент [[Алӣ Абдулло Солеҳ]] ӯро ноиби президент таъйин кард.

Аз 4 июн то 23 сентябри соли [[Соли 2011|2011]] ҳангоми табобати  [[Алӣ Абдулло Солеҳ]], ӯ ба ҳайси президенти кишвар кор кардааст. 23 ноябри соли 2011 ӯ вазифаи худро ҳамчун сарвари давлат давом дод.

=== Президент ===
[[21 феврал]]и [[2012]], дар интихоботи пеш аз муҳлати президентӣ, Мансур Ҳодӣ ягона номзад буд ва ӯ ба муҳлати ду сол президенти Яман интихоб шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://top.rbc.ru/politics/22/02/2012/638815.shtml|title=Конец эпохи А. Салеха: народ Йемена выбрал себе нового президента.|deadlink=yes|accessdate=2012-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120222041221/http://top.rbc.ru/politics/22/02/2012/638815.shtml|archivedate=2012-02-22}}&lt;/ref&gt; Рӯзи [[25 феврал]]и [[2012]] ӯ савганд ёд карда, ба вазифа нишаст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ria.ru/arab_ye/20120225/574476277-print.html|title=Новый президент Йемена принял присягу, после чего Салех официально ушел в отставку с поста президента.|date=25.02.12|publisher=РИА «Новости»|deadlink=no|accessdate=2012-2-25|archiveurl=https://www.webcitation.org/6AR25J2Pz?url=http://ria.ru/arab_ye/20120225/574476277-print.html|archivedate=2012-09-04}}&lt;/ref&gt;. Ҳодӣ ягона номзад дар интихобот буд, аз номзадии ӯ ҳам ҳизби ҳоким ва ҳам мухолифони порлумонӣ пуштибонӣ карданд. Комиссиюни интихобот гуфт, 65% -и интихобкунандагони сабтиномшуда дар Яман ба ӯ раъй доданд.

Яке аз аввалин қарорҳое, ки ӯ қабул намуд, гузаронидани Яман дар оянда ба модели федеролии ҳукуматдорӣ буд. Декабри 2012 ӯ фармони президентро дар бораи азнавташкилдиҳии Нерӯҳои Ҳавоӣ, Артиш (нерӯҳои хушкигард), Нерӯҳои ҳарбии баҳрӣ, муҳофизати соҳили баҳрӣ, қӯшунҳои сарҳадӣ ва Нерӯҳои стратегии захиравӣ содир кард&lt;ref&gt;[Yemeni president orders new structure of armed forces. BBC Monitoring International Reports, 21 December 2012]&lt;/ref&gt;.

Президент гуфт, ки мубориза бо &quot;Ал-Қоида&quot; ҳадафи муҳим аст. Дар мусоҳиба бо рӯзноманигори «Washington Post» дар моҳи сентябри соли 2012 Ҳодӣ ҳушдор дод, ки кишвараш ҳанӯз аз ошӯби мардумӣ, ки пешгузаштаи ӯ [[Алӣ Абдулло Солеҳ]]ро сарнагун кардааст, наҷот наёфтааст ва хатари ҷанги шаҳрвандӣ &quot;бадтар аз Афғонистон&quot; вуҷуд дорад. Вай ҳамчунин гуфт, ки Яман бо &quot;се ҷанги эълоннашуда&quot; рӯбарӯ шудааст: террористони Ал-Қоида, роҳзанҳо дар халиҷи Адан ва шӯришгарони Ҳусӣ дар шимол, ки [[Эрон]] бавосита онҳоро дастгирӣ мекунад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://blog.foreignpolicy.com/posts/2012/09/29/yemens_president_warns_of_a_civil_war_worse_than_afghanistan|title=&quot;Yemen's president warns of a civil war 'worse than Afghanistan'&quot;, FP, 29 September 2012|first=David|last=Rothkopf|date=|publisher=Blog.foreignpolicy.com|accessdate=2014-08-26|archivedate=2014-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140923210717/http://blog.foreignpolicy.com/posts/2012/09/29/yemens_president_warns_of_a_civil_war_worse_than_afghanistan}}&lt;/ref&gt;.

Моҳи январи соли 2014 ваколати Ҳодӣ ба як соли дигар тамдид карда шуд&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/us-yemen-assassination-idUSBREA0K13420140121 Yemeni president’s term extended, Shi’ite Muslim leader killed]&lt;/ref&gt;.

22 январи соли 2015, ҳангоми муноқишаи мусаллаҳона ва забти муассисаҳои давлатӣ аз ҷониби ҳуситҳо, ки назорати пойтахтро таъсис доданд, Ҳодӣ аризаи истеъфо дод, ки онро парлумон баррасӣ мекард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.reuters.com/article/2015/01/22/us-yemen-security-houthis-idUSKBN0KV0HT20150122|title=Yemen President Hadi resigns: government source|deadlink=yes|accessdate=2017-12-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924212720/http://www.reuters.com/article/2015/01/22/us-yemen-security-houthis-idUSKBN0KV0HT20150122|archivedate=2015-09-24}}&lt;/ref&gt;. Тибқи конститутсия, иҷрокунандаи вазифаи президент Яҳё Алӣ ал-Рай гардид&lt;ref&gt;[http://www.infox.ru/authority/foreign/2015/02/03/Yyemyen__husityy_str.phtml Йемен: хуситы стремятся к политической власти]&lt;/ref&gt;. Ҳукумати кишвар низ истеъфо дод; дар асл, президент ва вазирон дар ҳабси хонагӣ буданд&lt;ref name=&quot;reinstatementcalls&quot;&gt;{{Cite news|url=http://gulfnews.com/news/gulf/yemen/un-calls-for-yemen-president-hadi-s-reinstatement-1.1453472|title=UN calls for Yemen President Hadi’s reinstatement|date=8 February 2015|accessdate=9 February 2015}}&lt;/ref&gt;. Аммо, 25 январ, Ҳодӣ тасмим гирифт, ки аризаи истеъфояшро бозпас гирад, аммо ин амал натавонист ӯро ба қудрат баргардонад&lt;ref&gt;[http://www.newsru.com/world/25jan2015/otozval.html Президент Йемена решил отозвать своё прошение об отставке, сообщает пресса]&lt;/ref&gt;. Дабири кулли [[Созмони Милали Муттаҳид|СММ]] [[Пан Гӣ Мун]] пас аз таъсиси ҳукумати ҳусиҳо даъват кард, ки Ҳодӣ ба мақоми президенти Яман барқарор карда шавад. [[6 феврал]]и [[соли 2015]] Кумитаи Инқилобӣ таъсис дода шуд, ки мебоист Шӯрои президентӣ иборат аз панҷ нафарро  таъйин мекард. Ҳамин тариқ истеъфои Ҳодӣ оқибат ниҳоӣ шуд.

21 феврали соли 2015 пас аз як моҳ дар ҳабси хонагӣ будан, Ҳодӣ тавонист аз [[Санъо]] ба [[Адан]] фирор кунад. Дар он ҷо ба ӯ муяссар шуд, ки бо ҳокимони музофотҳои Ямани ҷанубӣ мулоқот кунад ва барои бозпас гирифтани аризаи истеъфояш изҳорот дод. 25 феврал Кумитаи Инқилобӣ ва мақомоти расмии давлатӣ ба ҷустуҷӯи собиқ президенти фирорӣ шурӯъ карданд&lt;ref&gt;[http://www.rbc.ru/rbcfreenews/54ec11939a79470b42c20739 Свергнутый президент Йемена отозвал прошение об отставке]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ria.ru/world/20150225/1049658798.html Мятежники Йемена разыскивают бежавшего в Аден президента страны Хади]&lt;/ref&gt;.

Ҳангоми фирор, Ҳодӣ шаҳри Аданро пойтахти муваққатии кишвар таъйин кард. Ҳодӣ аз як суиқасд наҷот ёфт (ҳусиён ба қасри Адан, ки дар он ҷо Мансур Ҳодӣ ҷойгир буд, ҳамлаи ҳавоӣ карданд). Ҳодӣ муқовиматро идома дод ва инчунин ба ҳуҷуми низомӣ ба Яман даъват кард. Пас аз он ки шӯришиён рӯзи 25 март Аданро ба даст гирифтанд, президенти пешин дар баробари намояндагиҳои дипломатии давлатҳои араб кишварро тарк кард&lt;ref&gt;[http://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/1853649 Переворот в Йемене]&lt;/ref&gt;. Рӯзҳои 27-29 марти соли 2015 дар ҷаласаи 26-уми Лигаи кишварҳои араб ширкат варзид.

Охири соли 2015 муносибатҳо байни Мансур Ҳодӣ ва ноиби президенти пешин, сарвазир [[Холид Маҳфуд Баҳаҳ|Холид Баҳаҳ]] бад шудан гирифтанд. 1 декабр Баҳаҳ таъйинотҳои нави кабинети вазиронро аз ҷониби собиқ президенти фирорӣ  Мансур Ҳодӣ рад кард. Тибқи фармони президент аз 1 декабр, дар Яман бояд роҳбарони панҷ раёсат иваз мешуданд. Аз ҷумла президент Ҳодӣ роҳбари вазорати хориҷаро иваз кард: ба ҷои Абдулмалик ал-Маҳлафӣ, Риёз Ёсин таъйин шуд ва Ҳусейн Муҳаммади Араб роҳбари нави Вазорати корҳои дохилӣ эълон шуд. Ҳамчунин, роҳбарони вазоратҳои нақлиёт, хидмати давлатӣ ва иттилоот бояд иваз карда мешуданд. Вазири нави нақлиёт Салоҳ ал-Шанфара низ аз таъйиноти худ изҳори норозигӣ кард. Бино ба як манбаъ дар &quot;Ҷунбиши Ҷанубӣ&quot;, ки яке аз фармондеҳони он Аш-Шанфара аст, шайхони маҳаллӣ кӯшиш мекунанд, ки ӯро бовар кунонанд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ria.ru/world/20151201/1333957101.html |title=СМИ: премьер Йемена Бахах отверг новые назначения в кабмине |access-date=2015-12-02 |archive-date=2015-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151202050001/http://ria.ru/world/20151201/1333957101.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Таҳқиқи фаъолияти президент ==
[[9 апрел]]и [[соли 2015]] Прокурори генералии Яман оид ба далели эҳтимолияти содир кардани ҷиноятҳои зидди амнияти давлатӣ аз ҷониби собиқ президенти ҷумҳурӣ Абд Раббо Мансур Ҳодӣ ва як қатор шарикони ӯ чораҳои маъмурӣ оғоз кард&lt;ref&gt;[http://www.kommersant.ru/doc/2704804 Президента Йемена подозревают в совершении преступлений против безопасности страны]&lt;/ref&gt;.

[[2 декабр]]и [[соли 2015]] дар Санъо мурофиаи президенти собиқ Абд Раббо Мансур Ҳодӣ оғоз ёфт. Додситонии кулл парвандаҳои ҳафт узви баландпояи роҳбарияти давлатро ба мурофиа фиристод. Додгоҳи ҷиноӣ, ки ба терроризм ва амнияти давлатӣ тахассус дорад, нахустин мурофиаи худро бо иттиҳоми хиёнат ба кишвар ва кумак ба &quot;душмани саъудӣ&quot; дар тахриби кишвар боз кард. Се мушовири президент, вазири пешини корҳои хориҷӣ Риёз Ясин, сардори ситоди Хадамоти амнияти миллӣ ва сафири ин кишвар дар ИМА низ ғоибона айбдор карда шуданд.&lt;ref&gt;[http://www.gazeta.ru/politics/news/2015/12/02/n_7961339.shtml Хуситы начали заочный суд над руководством Йемена]&lt;/ref&gt;

[[25 март]]и [[соли 2017]] додгоҳи таҳти назорати Ҳусҳо дар шаҳри Санъо амалкунанда, президенти фирорӣ Ҳодиро бо иттиҳоми &quot;барангехтан ва кумак ба давлати таҷовузкор - [[Арабистони Саудӣ]] ва иттифоқчиёнаш&quot; ва &quot;хиёнат ба ватан&quot; ба қатл маҳкум намуд. Илова ба ин, додгоҳ шаш мақоми дигари ҳукумати ӯро, аз ҷумла сафири Яман дар [[ИМА]] Аҳмад Авад бин Муборак ва вазири пешини хориҷии ин кишвар Риёз Ясинро ба ҳукми қатл маҳкум кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rbc.ru/rbcfreenews/58d72d609a79471b17e18908|title=В Йемене президента страны приговорили к смертной казни за госизмену|author=|website=rbc.ru|date=2017-03-26|publisher=РБК|lang=ru|accessdate=2017-03-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://ria.ru/world/20170326/1490813358.html Суд в Йемене приговорил президента страны к смертной казни]&lt;/ref&gt;...

== Ҳолати саломатӣ ==
Дар моҳи сентябри соли 2018 агентии иттлоотии &quot;Reuters&quot; дар бораи мушкилоти саломатии қалби Мансур Ҳодӣ хабар дод, ки ӯро маҷбур кардаанд, ки барои табобат ба [[Иёлоти Муттаҳида]] сафар кунад.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.rosbalt.ru/world/2018/09/03/1729084.html |title=Президент Йемена отправится в США лечить сердце |accessdate=2021-08-07 |archivedate=2021-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210614024249/https://www.rosbalt.ru/world/2018/09/03/1729084.html }}&lt;/ref&gt; 11 майи соли 2020 расонаҳо хабар доданд, ки Ҳодӣ бо сактаи дил дар беморхона бистарӣ шудааст.  Бино ба иттилои Маркази тадқиқоти стратегии Санъо, Ҳодӣ дар панҷ соли охир аллакай панҷ маротиба аз беморхонаи  Кливленд дар ИМА барои табобати дилу рагҳо ба воситаи ҳавопаймои хусусии саудӣ дидан кардааст. Як моҳ пеш, чунин сафар аз сабаби манъи парвозҳои марбут [[Дунёгирии COVID-19|ба пандемияи COVID-19]] сурат нагирифт &lt;ref&gt;[https://www.middleeastmonitor.com/20200511-reports-yemen-presidents-health-is-deteriorating-after-heart-attack/ Reports Yemen president's health is deteriorating after heart attack]&lt;/ref&gt;.
== Адабиёт ==

* Гюстерин П. Яман дар давраи гузариш. Ба сӯи сулҳ ё парокандагӣ? - Саарбрюккен: Нашри академии LAP LAMBERT. - 2014. -ISBN 978-3-659-28300-0.

== Пайвандҳо ==
* ''Gusterin P.'' [http://www.tribuna.ru/news/world/the_opposition_wants_the_blood/?sphrase_id=19536 мухолиф ташна хун]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140715033508/http://www.tribuna.ru/news/world/the_opposition_wants_the_blood/?sphrase_id=19536 |date=2014-07-15 }}  
* ''Gusterin P.'' [http://www.tribuna.ru/news/world/Yemen_without_a_future/?sphrase_id=25024 Яман бе ояндаи]{{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140714182911/http://www.tribuna.ru/news/world/Yemen_without_a_future/?sphrase_id=25024 |date=2014-07-14 }}  
* ''Гюстерин П.'' [http://islam-info.ru/obchestvo/1615-biografiya-prezidenta-jemenskoj-respubliki.html Президенти Ҷумҳурии Яман] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20211017145346/http://islam-info.ru/obchestvo/1615-biografiya-prezidenta-jemenskoj-respubliki.html |date=2021-10-17 }}

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}
{{ПБ}}
{{Президенти Яман}} 
{{Сарварони давлатҳои Яман}}
[[Гурӯҳ:Президентҳои Яман]]
[[Гурӯҳ:Роҳбарони кунунии кишварҳо]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Сарварони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1945]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 1 сентябр]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]</text>
      <sha1>5y8yavo0fdajn2j0i15uhd0iubyithe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тартиб (таксономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294067</id>
    <revision>
      <id>1468556</id>
      <parentid>1465222</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Тартиб (биология)]] to [[Тартиб (таксономия)]]</comment>
      <origin>1465221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="986" sha1="8yffkajj7p7y9wjf57ny3qt3cr0uw4z" xml:space="preserve">{{Табақабандии зистшинохтӣ}}
'''Тартиб'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vazhaju.tj/word/%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0/MTA3Nzkz|title=Роста чист? Маънии роста|author=Вожаҳои мусавваби Фарҳангистони забону адаби форсӣ|website=vazhaju.tj|publisher=[[Вожаҷӯ]]|lang=tg|accessdate=2021-11-25|archivedate=2021-11-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211125150252/https://vazhaju.tj/word/%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0/MTA3Nzkz}}&lt;/ref&gt; ({{lang-la|ordo}}) — як табақаи орояшинохтӣ аст, ки болотар аз хонавода (дар ҷонварон) ё тира (дар гиёҳон) ва пойинтар аз рада ҷой дорад. Табақаи болотари он болороста ва як табақа пойинтар зерроста ном дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Систематика]]</text>
      <sha1>8yffkajj7p7y9wjf57ny3qt3cr0uw4z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468640</id>
      <parentid>1468556</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Ивазкунии саҳифа бо '{{Барои ҳазф}}'</comment>
      <origin>1468640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Силсила (зистшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294074</id>
    <revision>
      <id>1468662</id>
      <parentid>1467935</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:41:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Салтанат (биология)]]</comment>
      <origin>1468662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Салтанат (таксономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294075</id>
    <revision>
      <id>1468558</id>
      <parentid>1467936</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Салтанат (биология)]] to [[Салтанат (таксономия)]]</comment>
      <origin>1467936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="872" sha1="l1g4sbwtthy8zx23b5o9l1a46tmte1m" xml:space="preserve">{{Табақабандии зистшинохтӣ}}
'''Салтанат''' ({{lang-la|regnum}}) — як табақаи орояшинохтӣ аст, ки дар бархе табақабандиҳо болотарин табақа ва дар сомонаи седоманаии нав як рутба пойинтар аз домана қарор дорад. Фармонравҳо ба гурӯҳҳои кӯчактаре ба номи шоха (дар ҷонваршиносӣ) ва даста (дар гиёҳшиносӣ) тақсим мешаванд. Таволии комили табақаҳои аслӣ аз ин қарор аст: ''андомагон, домана, фармонрав, шоха, рада, роста, хонавода, сарда ва гуна''.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Радаҳои орояӣ]]</text>
      <sha1>l1g4sbwtthy8zx23b5o9l1a46tmte1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Олам (зистшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294076</id>
    <revision>
      <id>1468663</id>
      <parentid>1467931</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:41:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Салтанат (биология)]]</comment>
      <origin>1468663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатор (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294077</id>
    <revision>
      <id>1468631</id>
      <parentid>1467543</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Changed redirect target from [[Тартиб (биология)]] to [[Қатор (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="i8rjz0736apazlfre14g59yh0527ejx" xml:space="preserve">#равона [[Қатор (таксономия)]]</text>
      <sha1>i8rjz0736apazlfre14g59yh0527ejx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468658</id>
      <parentid>1468631</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:37:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Қатор (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тип (таксономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>294252</id>
    <revision>
      <id>1468560</id>
      <parentid>1467929</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Тип (биология)]] to [[Тип (таксономия)]]</comment>
      <origin>1467929</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="509" sha1="9j22nhqdcs6p2c03t19y1756b6ayrsp" xml:space="preserve">{{Табақабандии зистшинохтӣ}}
'''Тип''' — яке аз орояҳои радабандии илмии ҷондорон аст, ки пойинтар аз [[Салтанат (биология)|салтанат]] ва болотар аз [[Рада (зистшиносӣ)|рада]] ҷой дорад.
 
Дар гиёҳшиносӣ ба шоха, даста низ гуфта мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Радаҳои орояӣ]]</text>
      <sha1>9j22nhqdcs6p2c03t19y1756b6ayrsp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468664</id>
      <parentid>1468560</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="497" sha1="huh796rl63r8a7fw08vh30v96fk4pqs" xml:space="preserve">{{Дастабандии биологӣ}}
'''Тип''' — яке аз орояҳои радабандии илмии ҷондорон аст, ки поинтар аз [[Салтанат (таксономия)|салтанат]] ва болотар аз [[Тип (таксономия)|тип]] ҷой дорад.
 
Дар гиёҳшиносӣ ба шоха, даста низ гуфта мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Радаҳои орояӣ]]</text>
      <sha1>huh796rl63r8a7fw08vh30v96fk4pqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Олам (таксономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295491</id>
    <revision>
      <id>1468552</id>
      <parentid>1465368</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Олам (биология)]] to [[Олам (таксономия)]]</comment>
      <origin>1465368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="988" sha1="savb1sqn3twv830ukrafxn23cp4bzrz" xml:space="preserve">{{Табақабандии зистшинохтӣ}}
'''Олам'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vazhaju.tj/word/ҳавза/WeZm4atm|title=Ҳавза чист? Маънии ҳавза|author=Вожаҳои мусавваби Фарҳангистони забону адаби форсӣ|website=vazhaju.tj|publisher=[[Вожаҷӯ]]|lang=tg|accessdate=2022-01-05}}&lt;/ref&gt; ({{lang-la|regio}}) —  болотарин табақаи ороияшинохтиии ҷондорон аст, ки болотар аз фармонрав қарор гирифтааст. Тибқи сомонаи седоменаӣ, ки дар соли 1990 тавассути Корл Вуз пешниҳод гардид, дарахт филужнтик ба таври куллӣ аз се домена ташкил шудааст: бостониён, боктериҳо ва юкориутҳо.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}
{{Таксономия}}
[[Гурӯҳ:Радаҳои орояӣ]]</text>
      <sha1>savb1sqn3twv830ukrafxn23cp4bzrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Синф (таксономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295492</id>
    <revision>
      <id>1468571</id>
      <parentid>1467163</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:12:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Regio]] to [[Синф (таксономия)]]</comment>
      <origin>1467163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt" xml:space="preserve">#равона [[Олам (биология)]]</text>
      <sha1>fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468574</id>
      <parentid>1468571</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:13:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Олам (биология)]]</comment>
      <origin>1468574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="334" sha1="dgyw1sduq2gkvebnxmvozl07vtgybiv" xml:space="preserve">In biological taxonomy, class (Latin: classis) is a taxonomic rank, as well as a taxonomic unit (i.e., a taxon) in that rank. It is a group of related taxonomic orders.[a] Other well-known ranks in descending order of size are domain, kingdom, phylum, order, family, genus, and species, with class ranking between phylum and order.[1]</text>
      <sha1>dgyw1sduq2gkvebnxmvozl07vtgybiv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ууасу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295493</id>
    <revision>
      <id>1468575</id>
      <parentid>1467164</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Домен (биология)]] to [[Қатор (таксономия)]]</comment>
      <origin>1467164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt" xml:space="preserve">#равона [[Олам (биология)]]</text>
      <sha1>fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468577</id>
      <parentid>1468575</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:18:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Қатор (таксономия)]] to [[Ууасу]]</comment>
      <origin>1467164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt" xml:space="preserve">#равона [[Олам (биология)]]</text>
      <sha1>fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468691</id>
      <parentid>1468577</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:06:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Олам (биология)]]</comment>
      <origin>1468691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нури офтоб</title>
    <ns>0</ns>
    <id>295494</id>
    <revision>
      <id>1468637</id>
      <parentid>1467165</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Болофармонрав]] to [[Нури офтоб]]</comment>
      <origin>1467165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt" xml:space="preserve">#равона [[Олам (биология)]]</text>
      <sha1>fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468684</id>
      <parentid>1468637</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Олам (биология)]]</comment>
      <origin>1468684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19" sha1="4tpoz7q5mg4lgk1hug6lx8i6r3uundo" xml:space="preserve">Нури офтоб</text>
      <sha1>4tpoz7q5mg4lgk1hug6lx8i6r3uundo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гулдор (шафтолу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297234</id>
    <revision>
      <id>1468764</id>
      <parentid>1294997</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:11:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Гулдор]] to [[Гулдор (шафтолу)]]</comment>
      <origin>1294997</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2746" sha1="sp0t931re6fri3ffzwqf4umt5ubghqz" xml:space="preserve">'''Гулдор''' — як навъ [[шафтолу]]и маҳаллӣ.

Дар Иттиҳодияи илмию истеҳсолии «Боғпарвар»-и АИКТ бо роҳи дурага кардани шафтолуи ҳисорӣ бо навъи Лола рӯёнда шудааст. Дарахташ миёнақади зудсабз, пӯстлохаш дорчинии хокистарранг. Шохсораш паҳн, аҳромшакли зич. Баргаш нештаршакл, сабзи баланд, думчааш кӯтоҳ. Охири март — аввали апрел гул карда, нимаи аввали август мевааш мепазад; гулмуғчааш сармобардор аст. Даври гулшукуфташ 10-16 рӯз. Гулаш гулобӣ ё сурх. Мевааш (78,0 г) мудаввар, нӯгтез, рангаш зард, холчаҳои сурхи банур дорад; пӯсташ бепашмак, мағзаш ғоздор, сероби нордон; донакаш калони нӯгтез, аз мағзаш ҷудо мешавад; думчамевааш кӯтоҳи ғафс. Дар таркиби мевааш 11,29 % қанд, 0,44 % ҷавҳар, 16,83 % моддаҳои хушк мавҷуд аст. Ниҳолаш баъди 3 сол самар меоварад ва 12-15 сол ҳосили хуб (аз ҳар га 250—300 сентнер) медиҳад. Ниҳолашро ба тартиби 4×5 м ё 6×3 м мешинонанд. Барои танзими ҳосилбандӣ шохаҳояшро буридан лозим аст. Дарахташ аз касалии клястероспориоз ва баргпечак кам зарар мебинад. Меваашро мехушконанд, аз он хушоб, мураббо, ҷем тайёр мекунанд. Дар ҷумҳурӣ (ғайр аз ВМКБ) аз соли 1993 парвариш карда мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Гулдор|4|муаллиф= }}
* Шамурадова С. Б., Скороход С. Т. Выведение новых сортов персиков устойчивых к неблагоприятным условиям среды.//Докл. ТАСН № 5-6. Д., 2002;
* Гулов С. Мевапарварӣ. Д., 2003;
* Шамурадова С. Б. Сравнительная оценка агробиологических показателей элитных поздноцветных сеянцев и сортов персика.//Доклады ТАСН № 2 (28). Д., 2011. С. Гулов, С. Шомурадова.

[[Гурӯҳ:Навъҳои шафтолу]]</text>
      <sha1>sp0t931re6fri3ffzwqf4umt5ubghqz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Лигаи футбол</title>
    <ns>10</ns>
    <id>298201</id>
    <revision>
      <id>1468589</id>
      <parentid>1436660</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:35:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5217" sha1="47dud3c4nwwauavcgui3g68v6qktnis" xml:space="preserve">{{Қуттӣ
| исм           = Лигаи футбол
| from          = {{{from|}}}
| сабки_бадан   = width:27em;
| сабки_болоӣ   = background:transparent;

| болоӣ         = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|}}} |from={{{from|}}}}}
| болоӣ2        = {{Қуттӣ/номи аслӣ|{{{номи аслӣ |{{{аслӣ|}}}}}} |from={{{from|}}}}}

|тасвир         = {{wikidata|P154|{{{тасвир|}}}|size={{#if:{{{бар|}}}|{{{бар|}}}|220x200px}}|caption={{{имзо|}}}|from={{{from|}}}}}

| нишонагузорӣ1 = Таъсис
| матн1         = {{{таъсис|}}}
| викидода1     = p571

| нишонагузорӣ2 = Таъсиси дубора
| матн2         = {{{таъсиси дубора|}}}

| нишонагузорӣ3 = Барҳам
| матн3         = {{{барҳам|}}}

| нишонагузорӣ4 = Минтақа
| матн4         = {{{минтақа|{{{кишвар|}}}}}}
| викидода4     = p17

| нишонагузорӣ5 = [[Футболи ҷаҳон|Конфедератсия]]
| матн5         = {{{конфедератсия|}}}

| нишонагузорӣ6 = Федератсия
| матн6         = {{{федератсия|}}}

| нишонагузорӣ7 = Дивизионҳо
| матн7         = {{{дивизионҳо|}}}

| нишонагузорӣ8 = Шумораи иштирокчиён
| матн8         = {{{шумораи дастаҳо|{{{дастаҳо|{{{Шумораи дастаҳо|}}}}}}}}}
| викидода8   = p1132

| нишонагузорӣ9 = Сатҳ дар системаи лигаҳо
| матн9         = {{{сатҳ|{{{сатҳҳо|}}}}}}

| нишонагузорӣ10 = {{Nobr|[[Поёнравӣ ва болоравӣ дар синф|Болоравӣ]] {{align|right|[[Акс:Green Arrow Up.svg|15px|link=]]}}}}
| матн10         = {{{роҳёбӣ ба|}}}

| нишонагузорӣ11 = {{Nobr|[[Поёнравӣ ва болоравӣ дар синф|Поёнравӣ]] {{align|right|[[Акс:Red Arrow Down.svg|15px|link=]]}}}}
| матн11         = {{{суқут ба|}}}

| нишонагузорӣ12 = Мусобиқоти миллӣ
| матн12         = {{{мусобиқоти миллӣ|{{{миллӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ13 = Мусобиқоти&lt;br&gt;байналмилалӣ
| матн13         = {{{мусобиқоти байналмилалӣ|{{{байналмилалӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ14 = Ғолиби феълӣ
| матн14         = {{{қаҳрамони феълӣ|}}}

| нишонагузорӣ15 = Ғолиби охирин
| матн15         = {{{қаҳрамони охирин|}}}

| нишонагузорӣ16 = Пурифтихортарин
| матн16         = {{{пурифтихортарин|}}}

| нишонагузорӣ17 = Бештарин&lt;br&gt;теъдоди&amp;nbsp;бозӣ
| матн17         = {{{бештарин бозӣ|{{{бештарин теъдоди бозӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ18 = Голзани бештарин
| матн18         = {{{голзани бештарин|{{{голзан|}}}}}}

| нишонагузорӣ19 = Ширкатҳои телевизионӣ
| матн19         = {{{телеширкатҳо|{{{TV|}}}}}}

| нишонагузорӣ20 = Вебгоҳ
| матн20         = {{{вебгоҳ|}}}
| викидода20     = p856

| поёнӣ          = {{#if: {{{мавсими ҷорӣ|}}} | [[Акс:Soccerball current event.svg|33px]] ''{{{мавсими ҷорӣ}}}'' }}
}}{{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} || &lt;!-- {{ФУТ:Санҷишҳои умумӣ|{{{1|}}} }}--&gt;&lt;!--
--&gt;{{гурӯҳ аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Мусобиқаҳои варзишӣ мунтазам гузаронидашаванда|p571|вариант = 2|аз={{{from|аз соли}}}}}&lt;!--
--&gt;{{бетасвир|{{wikidata|p154|{{{логотип|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}}}&lt;!--
--&gt;{{#invoke:check for unknown parameters|check
  | unknown = {{#if: {{NAMESPACE}} || [[Гурӯҳ:Саҳифаҳо бо параметрҳои номаълум дар шаблони Лигаи футбол|_VALUE_]] }}
  | showblankpositional = &lt;!-- 1 --&gt;
  | preview = Параметри номаълум «_VALUE_», нигаред [[Шаблон:Лигаи футбол|Ҳуҷҷатгузорӣ]]
  | ном | номи аслӣ | аслӣ | логотип | таъсис | таъсиси дубора | барҳам | минтақа | кишвар | шумораи дастаҳо | дастаҳо | конфедератсия | дивизионҳо | сатҳ | сатҳҳо | роҳёбӣ ба | мусобиқоти миллӣ | миллӣ | мусобиқоти байналмилалӣ | байналмилалӣ | қаҳрамони феълӣ | қаҳрамони охирин | пурифтихортарин | бештарин бозӣ| бештарин теъдоди бозӣ | голзани бештарин | голзан | телеширкатҳо | TV | вебгоҳ | бар | имзо | nocat | мавсими ҷорӣ | суқут ба | федератсия | пикселҳо | андоза
  }}
}}

{{Захирасозии шаблон}}</text>
      <sha1>47dud3c4nwwauavcgui3g68v6qktnis</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468606</id>
      <parentid>1468589</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:59:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5251" sha1="ktjfm5pbnuw7xss3q0h2rf33gmkv3k0" xml:space="preserve">{{Қуттӣ
| исм           = Лигаи футбол
| from          = {{{from|}}}
| сабки_бадан   = width:27em;
| сабки_болоӣ   = background:transparent;

| болоӣ         = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|}}} |from={{{from|}}}}}
| болоӣ2        = {{Қуттӣ/номи аслӣ|{{{номи аслӣ |{{{аслӣ|}}}}}} |from={{{from|}}}}}

|тасвир         = {{wikidata|P154|{{{логотип|}}}|size={{#if:{{{бар|}}}|{{{бар|}}}|220x200px}}|caption={{{имзо|}}}|from={{{from|}}}}}

| нишонагузорӣ1 = Таъсис
| матн1         = {{{таъсис|}}}
| викидода1     = p571

| нишонагузорӣ2 = Таъсиси дубора
| матн2         = {{{таъсиси дубора|}}}

| нишонагузорӣ3 = Барҳам
| матн3         = {{{барҳам|}}}

| нишонагузорӣ4 = Минтақа
| матн4         = {{{минтақа|{{{кишвар|}}}}}}
| викидода4     = p17

| нишонагузорӣ5 = [[Футболи ҷаҳон|Конфедератсия]]
| матн5         = {{{конфедератсия|}}}

| нишонагузорӣ6 = Федератсия
| матн6         = {{{федератсия|}}}

| нишонагузорӣ7 = Дивизионҳо
| матн7         = {{{дивизионҳо|}}}

| нишонагузорӣ8 = Шумораи иштирокчиён
| матн8         = {{{шумораи дастаҳо|{{{дастаҳо|{{{Шумораи дастаҳо|}}}}}}}}}
| викидода8   = p1132

| нишонагузорӣ9 = Сатҳ дар системаи лигаҳо
| матн9         = {{{сатҳ|{{{сатҳҳо|}}}}}}

| нишонагузорӣ10 = {{Nobr|[[Поёнравӣ ва болоравӣ дар синф|Болоравӣ]] {{align|right|[[Акс:Green Arrow Up.svg|15px|link=]]}}}}
| матн10         = {{{роҳёбӣ ба|}}}

| нишонагузорӣ11 = {{Nobr|[[Поёнравӣ ва болоравӣ дар синф|Поёнравӣ]] {{align|right|[[Акс:Red Arrow Down.svg|15px|link=]]}}}}
| матн11         = {{{суқут ба|}}}

| нишонагузорӣ12 = Мусобиқоти миллӣ
| матн12         = {{{мусобиқоти миллӣ|{{{миллӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ13 = Мусобиқоти&lt;br&gt;байналмилалӣ
| матн13         = {{{мусобиқоти байналмилалӣ|{{{байналмилалӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ14 = Ғолиби феълӣ
| матн14         = {{{қаҳрамони феълӣ|}}}

| нишонагузорӣ15 = Ғолиби охирин
| матн15         = {{{қаҳрамони охирин|}}}

| нишонагузорӣ16 = Пурифтихортарин
| матн16         = {{{пурифтихортарин|}}}

| нишонагузорӣ17 = Бештарин&lt;br&gt;теъдоди&amp;nbsp;бозӣ
| матн17         = {{{бештарин бозӣ|{{{бештарин теъдоди бозӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ18 = Голзани бештарин
| матн18         = {{{голзани бештарин|{{{голзан|}}}}}}

| нишонагузорӣ19 = Ширкатҳои телевизионӣ
| матн19         = {{{телеширкатҳо|{{{TV|}}}}}}

| нишонагузорӣ20 = Вебгоҳ
| матн20         = {{{вебгоҳ|}}}
| викидода20     = p856

| поёнӣ          = {{#if: {{{мавсими ҷорӣ|}}} | [[Акс:Soccerball current event.svg|33px]] ''{{{мавсими ҷорӣ}}}'' }}
}}{{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} || &lt;!-- {{ФУТ:Санҷишҳои умумӣ|{{{1|}}} }}--&gt;&lt;!--
--&gt;{{гурӯҳ аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Мусобиқаҳои варзишии мунтазам гузаронидашаванда аз|p571|вариант=2|first=1|from={{{from|}}}}}&lt;!
--&gt;{{бетасвир|{{логотип|}}}uses=p154|from={{{from|}}}|nocat={{{nocat|}}}|default-type=мусобиқаи футбол}}&lt;!--
--&gt;{{#invoke:check for unknown parameters|check
  | unknown = {{#if: {{NAMESPACE}} || [[Гурӯҳ:Саҳифаҳо бо параметрҳои номаълум дар шаблони Лигаи футбол|_VALUE_]] }}
  | showblankpositional = &lt;!-- 1 --&gt;
  | preview = Параметри номаълум «_VALUE_», нигаред [[Шаблон:Лигаи футбол|Ҳуҷҷатгузорӣ]]
  | ном | номи аслӣ | аслӣ | логотип | таъсис | таъсиси дубора | барҳам | минтақа | кишвар | шумораи дастаҳо | дастаҳо | конфедератсия | дивизионҳо | сатҳ | сатҳҳо | роҳёбӣ ба | мусобиқоти миллӣ | миллӣ | мусобиқоти байналмилалӣ | байналмилалӣ | қаҳрамони феълӣ | қаҳрамони охирин | пурифтихортарин | бештарин бозӣ| бештарин теъдоди бозӣ | голзани бештарин | голзан | телеширкатҳо | TV | вебгоҳ | бар | имзо | nocat | мавсими ҷорӣ | суқут ба | федератсия | пикселҳо | андоза
  }}
}}

&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ktjfm5pbnuw7xss3q0h2rf33gmkv3k0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468607</id>
      <parentid>1468606</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:01:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5244" sha1="fxn995ix3dsdss47hmoxa4tt5h2z3a0" xml:space="preserve">{{Қуттӣ
| исм           = Лигаи футбол
| from          = {{{from|}}}
| сабки_бадан   = width:27em;
| сабки_болоӣ   = background:transparent;

| болоӣ         = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|}}} |from={{{from|}}}}}
| болоӣ2        = {{Қуттӣ/номи аслӣ|{{{номи аслӣ |{{{аслӣ|}}}}}} |from={{{from|}}}}}

|тасвир         = {{wikidata|P154|{{{логотип|}}}|size={{#if:{{{бар|}}}|{{{бар|}}}|220x200px}}|caption={{{имзо|}}}|from={{{from|}}}}}

| нишонагузорӣ1 = Таъсис
| матн1         = {{{таъсис|}}}
| викидода1     = p571

| нишонагузорӣ2 = Таъсиси дубора
| матн2         = {{{таъсиси дубора|}}}

| нишонагузорӣ3 = Барҳам
| матн3         = {{{барҳам|}}}

| нишонагузорӣ4 = Минтақа
| матн4         = {{{минтақа|{{{кишвар|}}}}}}
| викидода4     = p17

| нишонагузорӣ5 = [[Футболи ҷаҳон|Конфедератсия]]
| матн5         = {{{конфедератсия|}}}

| нишонагузорӣ6 = Федератсия
| матн6         = {{{федератсия|}}}

| нишонагузорӣ7 = Дивизионҳо
| матн7         = {{{дивизионҳо|}}}

| нишонагузорӣ8 = Шумораи иштирокчиён
| матн8         = {{{шумораи дастаҳо|{{{дастаҳо|{{{Шумораи дастаҳо|}}}}}}}}}
| викидода8   = p1132

| нишонагузорӣ9 = Сатҳ дар системаи лигаҳо
| матн9         = {{{сатҳ|{{{сатҳҳо|}}}}}}

| нишонагузорӣ10 = {{Nobr|[[Поёнравӣ ва болоравӣ дар синф|Болоравӣ]] {{align|right|[[Акс:Green Arrow Up.svg|15px|link=]]}}}}
| матн10         = {{{роҳёбӣ ба|}}}

| нишонагузорӣ11 = {{Nobr|[[Поёнравӣ ва болоравӣ дар синф|Поёнравӣ]] {{align|right|[[Акс:Red Arrow Down.svg|15px|link=]]}}}}
| матн11         = {{{суқут ба|}}}

| нишонагузорӣ12 = Мусобиқоти миллӣ
| матн12         = {{{мусобиқоти миллӣ|{{{миллӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ13 = Мусобиқоти&lt;br&gt;байналмилалӣ
| матн13         = {{{мусобиқоти байналмилалӣ|{{{байналмилалӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ14 = Ғолиби феълӣ
| матн14         = {{{қаҳрамони феълӣ|}}}

| нишонагузорӣ15 = Ғолиби охирин
| матн15         = {{{қаҳрамони охирин|}}}

| нишонагузорӣ16 = Пурифтихортарин
| матн16         = {{{пурифтихортарин|}}}

| нишонагузорӣ17 = Бештарин&lt;br&gt;теъдоди&amp;nbsp;бозӣ
| матн17         = {{{бештарин бозӣ|{{{бештарин теъдоди бозӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ18 = Голзани бештарин
| матн18         = {{{голзани бештарин|{{{голзан|}}}}}}

| нишонагузорӣ19 = Ширкатҳои телевизионӣ
| матн19         = {{{телеширкатҳо|{{{TV|}}}}}}

| нишонагузорӣ20 = Вебгоҳ
| матн20         = {{{вебгоҳ|}}}
| викидода20     = p856

| поёнӣ          = {{#if: {{{мавсими ҷорӣ|}}} | [[Акс:Soccerball current event.svg|33px]] ''{{{мавсими ҷорӣ}}}'' }}
}}{{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} || &lt;!-- {{ФУТ:Санҷишҳои умумӣ|{{{1|}}} }}--&gt;&lt;!--
--&gt;{{гурӯҳ аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Мусобиқаҳои варзишии мунтазам гузаронидашаванда аз|p571|вариант=2|first=1|from={{{from|}}}}}&lt;!
--&gt;{{бетасвир|{{логотип|}}}uses=p154|from={{{from|}}}|nocat={{{nocat|}}}|default-type=мусобиқаи футбол}}
{{#invoke:check for unknown parameters|check
  | unknown = {{#if: {{NAMESPACE}} || [[Гурӯҳ:Саҳифаҳо бо параметрҳои номаълум дар шаблони Лигаи футбол|_VALUE_]] }}
  | showblankpositional = &lt;!-- 1 --&gt;
  | preview = Параметри номаълум «_VALUE_», нигаред [[Шаблон:Лигаи футбол|Ҳуҷҷатгузорӣ]]
  | ном | номи аслӣ | аслӣ | логотип | таъсис | таъсиси дубора | барҳам | минтақа | кишвар | шумораи дастаҳо | дастаҳо | конфедератсия | дивизионҳо | сатҳ | сатҳҳо | роҳёбӣ ба | мусобиқоти миллӣ | миллӣ | мусобиқоти байналмилалӣ | байналмилалӣ | қаҳрамони феълӣ | қаҳрамони охирин | пурифтихортарин | бештарин бозӣ| бештарин теъдоди бозӣ | голзани бештарин | голзан | телеширкатҳо | TV | вебгоҳ | бар | имзо | nocat | мавсими ҷорӣ | суқут ба | федератсия | пикселҳо | андоза
  }}
}}

&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fxn995ix3dsdss47hmoxa4tt5h2z3a0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468608</id>
      <parentid>1468607</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:01:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5239" sha1="gft70ab812qchglji8nfv1qsfx9qgjj" xml:space="preserve">{{Қуттӣ
| исм           = Лигаи футбол
| from          = {{{from|}}}
| сабки_бадан   = width:27em;
| сабки_болоӣ   = background:transparent;

| болоӣ         = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|}}} |from={{{from|}}}}}
| болоӣ2        = {{Қуттӣ/номи аслӣ|{{{номи аслӣ |{{{аслӣ|}}}}}} |from={{{from|}}}}}

|тасвир         = {{wikidata|P154|{{{логотип|}}}|size={{#if:{{{бар|}}}|{{{бар|}}}|220x200px}}|caption={{{имзо|}}}|from={{{from|}}}}}

| нишонагузорӣ1 = Таъсис
| матн1         = {{{таъсис|}}}
| викидода1     = p571

| нишонагузорӣ2 = Таъсиси дубора
| матн2         = {{{таъсиси дубора|}}}

| нишонагузорӣ3 = Барҳам
| матн3         = {{{барҳам|}}}

| нишонагузорӣ4 = Минтақа
| матн4         = {{{минтақа|{{{кишвар|}}}}}}
| викидода4     = p17

| нишонагузорӣ5 = [[Футболи ҷаҳон|Конфедератсия]]
| матн5         = {{{конфедератсия|}}}

| нишонагузорӣ6 = Федератсия
| матн6         = {{{федератсия|}}}

| нишонагузорӣ7 = Дивизионҳо
| матн7         = {{{дивизионҳо|}}}

| нишонагузорӣ8 = Шумораи иштирокчиён
| матн8         = {{{шумораи дастаҳо|{{{дастаҳо|{{{Шумораи дастаҳо|}}}}}}}}}
| викидода8   = p1132

| нишонагузорӣ9 = Сатҳ дар системаи лигаҳо
| матн9         = {{{сатҳ|{{{сатҳҳо|}}}}}}

| нишонагузорӣ10 = {{Nobr|[[Поёнравӣ ва болоравӣ дар синф|Болоравӣ]] {{align|right|[[Акс:Green Arrow Up.svg|15px|link=]]}}}}
| матн10         = {{{роҳёбӣ ба|}}}

| нишонагузорӣ11 = {{Nobr|[[Поёнравӣ ва болоравӣ дар синф|Поёнравӣ]] {{align|right|[[Акс:Red Arrow Down.svg|15px|link=]]}}}}
| матн11         = {{{суқут ба|}}}

| нишонагузорӣ12 = Мусобиқоти миллӣ
| матн12         = {{{мусобиқоти миллӣ|{{{миллӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ13 = Мусобиқоти&lt;br&gt;байналмилалӣ
| матн13         = {{{мусобиқоти байналмилалӣ|{{{байналмилалӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ14 = Ғолиби феълӣ
| матн14         = {{{қаҳрамони феълӣ|}}}

| нишонагузорӣ15 = Ғолиби охирин
| матн15         = {{{қаҳрамони охирин|}}}

| нишонагузорӣ16 = Пурифтихортарин
| матн16         = {{{пурифтихортарин|}}}

| нишонагузорӣ17 = Бештарин&lt;br&gt;теъдоди&amp;nbsp;бозӣ
| матн17         = {{{бештарин бозӣ|{{{бештарин теъдоди бозӣ|}}}}}}

| нишонагузорӣ18 = Голзани бештарин
| матн18         = {{{голзани бештарин|{{{голзан|}}}}}}

| нишонагузорӣ19 = Ширкатҳои телевизионӣ
| матн19         = {{{телеширкатҳо|{{{TV|}}}}}}

| нишонагузорӣ20 = Вебгоҳ
| матн20         = {{{вебгоҳ|}}}
| викидода20     = p856

| поёнӣ          = {{#if: {{{мавсими ҷорӣ|}}} | [[Акс:Soccerball current event.svg|33px]] ''{{{мавсими ҷорӣ}}}'' }}
}}{{#if: {{{nocat|}}}{{NAMESPACE}} || &lt;!-- {{ФУТ:Санҷишҳои умумӣ|{{{1|}}} }}--&gt;&lt;!--
--&gt;{{гурӯҳ аз рӯи сана|{{{таъсис|}}}|Мусобиқаҳои варзишии мунтазам гузаронидашаванда аз|p571|вариант=2|first=1|from={{{from|}}}}}
{{бетасвир|{{логотип|}}}uses=p154|from={{{from|}}}|nocat={{{nocat|}}}|default-type=мусобиқаи футбол}}
{{#invoke:check for unknown parameters|check
  | unknown = {{#if: {{NAMESPACE}} || [[Гурӯҳ:Саҳифаҳо бо параметрҳои номаълум дар шаблони Лигаи футбол|_VALUE_]] }}
  | showblankpositional = &lt;!-- 1 --&gt;
  | preview = Параметри номаълум «_VALUE_», нигаред [[Шаблон:Лигаи футбол|Ҳуҷҷатгузорӣ]]
  | ном | номи аслӣ | аслӣ | логотип | таъсис | таъсиси дубора | барҳам | минтақа | кишвар | шумораи дастаҳо | дастаҳо | конфедератсия | дивизионҳо | сатҳ | сатҳҳо | роҳёбӣ ба | мусобиқоти миллӣ | миллӣ | мусобиқоти байналмилалӣ | байналмилалӣ | қаҳрамони феълӣ | қаҳрамони охирин | пурифтихортарин | бештарин бозӣ| бештарин теъдоди бозӣ | голзани бештарин | голзан | телеширкатҳо | TV | вебгоҳ | бар | имзо | nocat | мавсими ҷорӣ | суқут ба | федератсия | пикселҳо | андоза
  }}
}}

&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gft70ab812qchglji8nfv1qsfx9qgjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Лигаи футбол/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>298202</id>
    <revision>
      <id>1468595</id>
      <parentid>1436657</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1854" sha1="5gosxunot4fecwpvhbqs7po5iwztj9j" xml:space="preserve">{{docpage}}
{{Санҷиши параметрҳои номаълум фаъол шуд}}

== Захира барои нусхабардорӣ ==
{{Захирасозии шаблон}}

== Параметрҳо ==
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
		&quot;ном&quot;: {},
		&quot;аслӣ&quot;: {},
		&quot;тасвир&quot;: {
			&quot;type&quot;: &quot;wiki-file-name&quot;
		},
		&quot;бар&quot;: {
			&quot;default&quot;: &quot;220x200&quot;
		},
		&quot;имзо&quot;: {},
		&quot;кишвар&quot;: {},
		&quot;конфедератсия&quot;: {},
		&quot;таъсис&quot;: {},
		&quot;таъсиси дубора&quot;: {},
		&quot;барҳам&quot;: {},
		&quot;дивизионҳо&quot;: {},
		&quot;дастаҳо&quot;: {},
		&quot;шумораи дастаҳо&quot;: {},
		&quot;сатҳҳо&quot;: {},
		&quot;роҳёбӣ ба&quot;: {},
		&quot;суқут ба&quot;: {},
		&quot;миллӣ&quot;: {},
		&quot;байналмилалӣ&quot;: {},
		&quot;қаҳрамони феълӣ&quot;: {},
		&quot;пурифтихортарин&quot;: {},
		&quot;TV&quot;: {},
		&quot;вебгоҳ&quot;: {
			&quot;type&quot;: &quot;url&quot;
		},
		&quot;қаҳрамони охирин&quot;: {},
		&quot;мавсими ҷорӣ&quot;: {}
	},
	&quot;description&quot;: &quot;Шаблон-қуттӣ барои мақолаҳои лигаи футбол.&quot;,
	&quot;format&quot;: &quot;block&quot;,
	&quot;paramOrder&quot;: [
		&quot;ном&quot;,
		&quot;аслӣ&quot;,
		&quot;тасвир&quot;,
		&quot;бар&quot;,
		&quot;имзо&quot;,
		&quot;кишвар&quot;,
		&quot;конфедератсия&quot;,
		&quot;таъсис&quot;,
		&quot;таъсиси дубора&quot;,
		&quot;барҳам&quot;,
		&quot;дивизионҳо&quot;,
		&quot;дастаҳо&quot;,
		&quot;шумораи дастаҳо&quot;,
		&quot;сатҳҳо&quot;,
		&quot;роҳёбӣ ба&quot;,
		&quot;суқут ба&quot;,
		&quot;миллӣ&quot;,
		&quot;байналмилалӣ&quot;,
		&quot;қаҳрамони феълӣ&quot;,
		&quot;пурифтихортарин&quot;,
		&quot;TV&quot;,
		&quot;вебгоҳ&quot;,
		&quot;қаҳрамони охирин&quot;,
		&quot;мавсими ҷорӣ&quot;
	]
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;includeonly&gt;
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои варақаи футболбоз]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои варақаи мусобиқаҳои варзишӣ|Футбол]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>5gosxunot4fecwpvhbqs7po5iwztj9j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468621</id>
      <parentid>1468595</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2002" sha1="74468b9z3wc94cbwnbmyhokwwo1jdey" xml:space="preserve">{{docpage}}
{{Санҷиши параметрҳои номаълум фаъол шуд}}

== Захира барои нусхабардорӣ ==
{{Захирасозии шаблон}}

== Параметрҳо ==
&lt;templatedata&gt;
{
	&quot;params&quot;: {
		&quot;ном&quot;: {},
		&quot;аслӣ&quot;: {},
		&quot;логотип&quot;: {
			&quot;type&quot;: &quot;wiki-file-name&quot;
		},
		&quot;бар&quot;: {
			&quot;default&quot;: &quot;220x200&quot;
		},
		&quot;имзо&quot;: {},
		&quot;кишвар&quot;: {},
		&quot;конфедератсия&quot;: {},
		&quot;таъсис&quot;: {},
		&quot;таъсиси дубора&quot;: {},
		&quot;барҳам&quot;: {},
		&quot;дивизионҳо&quot;: {},
		&quot;дастаҳо&quot;: {},
		&quot;шумораи дастаҳо&quot;: {},
		&quot;сатҳҳо&quot;: {},
		&quot;роҳёбӣ ба&quot;: {},
		&quot;суқут ба&quot;: {},
		&quot;миллӣ&quot;: {},
		&quot;байналмилалӣ&quot;: {},
		&quot;қаҳрамони феълӣ&quot;: {},
		&quot;пурифтихортарин&quot;: {},
		&quot;бештарин бозӣ&quot;: {},
		&quot;голзани бештарин&quot;: {},
		&quot;TV&quot;: {},
		&quot;вебгоҳ&quot;: {
			&quot;type&quot;: &quot;url&quot;
		},
		&quot;қаҳрамони охирин&quot;: {},
		&quot;мавсими ҷорӣ&quot;: {}
	},
	&quot;description&quot;: &quot;Шаблон-қуттӣ барои мақолаҳои лигаи футбол.&quot;,
	&quot;format&quot;: &quot;block&quot;,
	&quot;paramOrder&quot;: [
		&quot;ном&quot;,
		&quot;аслӣ&quot;,
		&quot;логотип&quot;,
		&quot;бар&quot;,
		&quot;имзо&quot;,
		&quot;кишвар&quot;,
		&quot;конфедератсия&quot;,
		&quot;таъсис&quot;,
		&quot;таъсиси дубора&quot;,
		&quot;барҳам&quot;,
		&quot;дивизионҳо&quot;,
		&quot;дастаҳо&quot;,
		&quot;шумораи дастаҳо&quot;,
		&quot;сатҳҳо&quot;,
		&quot;роҳёбӣ ба&quot;,
		&quot;суқут ба&quot;,
		&quot;миллӣ&quot;,
		&quot;байналмилалӣ&quot;,
		&quot;қаҳрамони феълӣ&quot;,
		&quot;пурифтихортарин&quot;,
		&quot;бештарин бозӣ&quot;,
		&quot;голзани бештарин&quot;,
		&quot;TV&quot;,
		&quot;вебгоҳ&quot;,
		&quot;қаҳрамони охирин&quot;,
		&quot;мавсими ҷорӣ&quot;
	]
}
&lt;/templatedata&gt;

&lt;includeonly&gt;
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои варақаи футболбоз]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои варақаи мусобиқаҳои варзишӣ|Футбол]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>74468b9z3wc94cbwnbmyhokwwo1jdey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лигаи олии футболи Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298203</id>
    <revision>
      <id>1468642</id>
      <parentid>1458416</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:04:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7319" sha1="me9p4drli0jktzmonsxduhono61nqa8" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Чемпионати футболи Тоҷикистон
| аслӣ             = ({{lang-tg|Лигаи футболи Тоҷикистон}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]
| конфедератсия    = [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]], ([[Осиё]])
| таъсис           = 
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 12
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = ба [[Лигаи якуми футболи Тоҷикистон|Лигаи якум]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Тоҷикистон|Ҷоми Тоҷикистон]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Тоҷикистон|Суперҷоми Тоҷикистон]]&lt;br&gt;[[Ҷоми Федератсияи футболи Тоҷикистон|Ҷоми ФФТ]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои Осиё 2]]&lt;br&gt;[[Лигаи Нухбагони Осиё]]
| қаҳрамони феълӣ  = «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]»
| пурифтихортарин  = «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» (14)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = 
| голзани бештарин =
| вебгоҳ           = 
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Лигаи олии Тоҷикистон 2026|Мавсими ҷорӣ]]
}}

'''Лигаи олии футболи Тоҷикистон''' болотарин сатҳи футболи бошгоҳӣ дар [[Тоҷикистон]] аст. Лигаи олӣ ки бахше аз футболи Тоҷикистон ба ҳисоб меравад, таҳти назорати [[Федератсияи футболи Тоҷикистон|Федеросиюни футбол Тоҷикистон]] баргузор мешавад. Ин лига соли 1992 пас аз фурӯпошии Иттиҳоди ҷамоҳири шуравӣ ва истиқлол ёфтани Тоҷикистон таъсис шуд. Соли аввал шумораи бошгоҳҳои лига 12-то буд. [[БМВА-«Помир»]] ([[Душанбе]]) нахустин дастае буд, ки муваффақ ба қаҳрамонӣ дар лигаи олӣ шуд ва ҳоло тими «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» бо 14 унвони қаҳрамонӣ, пурифтихортарин тими он маҳсуб мегардад. Айни ҳол 12 даста дар лигаи олӣ рақобат мекунанд ва ҳар тиме метавонад 8 бозикуни хориҷӣ низ дошта бошад.

== Қаҳрамонҳо ==
* 1992 – [[БМВА-«Помир»]] ([[Душанбе]])
* 1993 – [[Ситора (бошгоҳи футбол, Душанбе)|«Ситора» (Душанбе)]]
* 1994 – [[Ситора (бошгоҳи футбол, Душанбе)|«Ситора» (Душанбе)]]
* 1995 – [[БМВА-«Помир»]] ([[Душанбе]])
* 1996 – [[Динамо (бошгоҳи футбол, Душанбе)|«Динамо»]] ([[Душанбе]])
* 1997 – «[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш]]» ([[Бохтар (шаҳр)|Қурғонтеппа]])
* 1998 – [[Варзоб (бошгоҳи футбол)|«Варзоб»]] ([[Душанбе]])
* 1999 – [[Варзоб (бошгоҳи футбол)|«Варзоб»]] ([[Душанбе]])
* 2000 – [[Варзоб (бошгоҳи футбол)|«Варзоб»]] ([[Душанбе]])
* 2001 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2002 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2003 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2004 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2005 – «[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш]]» ([[Бохтар (шаҳр)|Қурғонтеппа]])
* 2006 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2007 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2008 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2009 – «[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш]]» ([[Бохтар (шаҳр)|Қурғонтеппа]])
* 2010 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2011 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2012 – «[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Равшан]]» ([[Кӯлоб]])
* 2013 – «[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Равшан]]» ([[Кӯлоб]])
* 2014 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2015 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2016 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2017 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2018 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2019 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2020 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2021 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2022 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2023 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2024 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2025 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])

== Низ нигаред==
* [[Лигаи якуми футболи Тоҷикистон]]
* [[Лигаи дуюми футболи Тоҷикистон]]

== Эзоҳ ==

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Осиё]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои футболи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1992 дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>me9p4drli0jktzmonsxduhono61nqa8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468643</id>
      <parentid>1468642</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:06:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7341" sha1="bvr84w9ljbzc6rmix7024c91trkr811" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Чемпионати футболи Тоҷикистон
| аслӣ             = ({{lang-tg|Лигаи футболи Тоҷикистон}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]
| конфедератсия    = [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]], ([[Осиё]])
| таъсис           = 
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 12
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = ба [[Лигаи якуми футболи Тоҷикистон|Лигаи якум]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Тоҷикистон|Ҷоми Тоҷикистон]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Тоҷикистон|Суперҷоми Тоҷикистон]]&lt;br&gt;[[Ҷоми Федератсияи футболи Тоҷикистон|Ҷоми ФФТ]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои Осиё 2]]&lt;br&gt;[[Лигаи Нухбагони Осиё]]
| қаҳрамони феълӣ  = «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]»
| пурифтихортарин  = «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» (14)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = 
| голзани бештарин =
| вебгоҳ           = 
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Лигаи олии Тоҷикистон 2026|Мавсими ҷорӣ]]}}

'''Лигаи олии футболи Тоҷикистон''' болотарин сатҳи футболи бошгоҳӣ дар [[Тоҷикистон]] аст. Лигаи олӣ ки бахше аз футболи Тоҷикистон ба ҳисоб меравад, таҳти назорати [[Федератсияи футболи Тоҷикистон|Федеросиюни футбол Тоҷикистон]] баргузор мешавад.

Ин лига соли 1992 пас аз фурӯпошии Иттиҳоди ҷамоҳири шуравӣ ва истиқлол ёфтани Тоҷикистон таъсис шуд. Соли аввал шумораи бошгоҳҳои лига 12-то буд. [[БМВА-«Помир»]] ([[Душанбе]]) нахустин дастае буд, ки муваффақ ба қаҳрамонӣ дар лигаи олӣ шуд ва ҳоло тими «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» бо 14 унвони қаҳрамонӣ, пурифтихортарин тими он маҳсуб мегардад. Айни ҳол 12 даста дар лигаи олӣ рақобат мекунанд ва ҳар тиме метавонад 8 бозикуни хориҷӣ низ дошта бошад.

== Қаҳрамонҳо ==
* 1992 – [[БМВА-«Помир»]] ([[Душанбе]])
* 1993 – [[Ситора (бошгоҳи футбол, Душанбе)|«Ситора» (Душанбе)]]
* 1994 – [[Ситора (бошгоҳи футбол, Душанбе)|«Ситора» (Душанбе)]]
* 1995 – [[БМВА-«Помир»]] ([[Душанбе]])
* 1996 – [[Динамо (бошгоҳи футбол, Душанбе)|«Динамо»]] ([[Душанбе]])
* 1997 – «[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш]]» ([[Бохтар (шаҳр)|Қурғонтеппа]])
* 1998 – [[Варзоб (бошгоҳи футбол)|«Варзоб»]] ([[Душанбе]])
* 1999 – [[Варзоб (бошгоҳи футбол)|«Варзоб»]] ([[Душанбе]])
* 2000 – [[Варзоб (бошгоҳи футбол)|«Варзоб»]] ([[Душанбе]])
* 2001 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2002 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2003 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2004 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2005 – «[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш]]» ([[Бохтар (шаҳр)|Қурғонтеппа]])
* 2006 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2007 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2008 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2009 – «[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш]]» ([[Бохтар (шаҳр)|Қурғонтеппа]])
* 2010 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2011 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2012 – «[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Равшан]]» ([[Кӯлоб]])
* 2013 – «[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Равшан]]» ([[Кӯлоб]])
* 2014 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2015 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2016 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2017 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2018 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2019 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2020 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2021 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2022 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2023 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2024 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2025 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])

== Инчунин нигаред ==
* [[Лигаи якуми футболи Тоҷикистон]]
* [[Лигаи дуюми футболи Тоҷикистон]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Осиё]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои футболи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1992 дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>bvr84w9ljbzc6rmix7024c91trkr811</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468647</id>
      <parentid>1468643</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:12:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7340" sha1="ofrrout2je5j5g4vtmm35s8sbgw8q5f" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Чемпионати футболи Тоҷикистон
| аслӣ             = ({{lang-tg|Лигаи футболи Тоҷикистон}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]
| конфедератсия    = [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] ([[Осиё]])
| таъсис           = 
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 12
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = ба [[Лигаи якуми футболи Тоҷикистон|Лигаи якум]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Тоҷикистон|Ҷоми Тоҷикистон]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Тоҷикистон|Суперҷоми Тоҷикистон]]&lt;br&gt;[[Ҷоми Федератсияи футболи Тоҷикистон|Ҷоми ФФТ]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои Осиё 2]]&lt;br&gt;[[Лигаи Нухбагони Осиё]]
| қаҳрамони феълӣ  = «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]»
| пурифтихортарин  = «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» (14)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = 
| голзани бештарин =
| вебгоҳ           = 
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Лигаи олии Тоҷикистон 2026|Мавсими ҷорӣ]]}}

'''Лигаи олии футболи Тоҷикистон''' болотарин сатҳи футболи бошгоҳӣ дар [[Тоҷикистон]] аст. Лигаи олӣ ки бахше аз футболи Тоҷикистон ба ҳисоб меравад, таҳти назорати [[Федератсияи футболи Тоҷикистон|Федеросиюни футбол Тоҷикистон]] баргузор мешавад.

Ин лига соли 1992 пас аз фурӯпошии Иттиҳоди ҷамоҳири шуравӣ ва истиқлол ёфтани Тоҷикистон таъсис шуд. Соли аввал шумораи бошгоҳҳои лига 12-то буд. [[БМВА-«Помир»]] ([[Душанбе]]) нахустин дастае буд, ки муваффақ ба қаҳрамонӣ дар лигаи олӣ шуд ва ҳоло тими «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» бо 14 унвони қаҳрамонӣ, пурифтихортарин тими он маҳсуб мегардад. Айни ҳол 12 даста дар лигаи олӣ рақобат мекунанд ва ҳар тиме метавонад 8 бозикуни хориҷӣ низ дошта бошад.

== Қаҳрамонҳо ==
* 1992 – [[БМВА-«Помир»]] ([[Душанбе]])
* 1993 – [[Ситора (бошгоҳи футбол, Душанбе)|«Ситора» (Душанбе)]]
* 1994 – [[Ситора (бошгоҳи футбол, Душанбе)|«Ситора» (Душанбе)]]
* 1995 – [[БМВА-«Помир»]] ([[Душанбе]])
* 1996 – [[Динамо (бошгоҳи футбол, Душанбе)|«Динамо»]] ([[Душанбе]])
* 1997 – «[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш]]» ([[Бохтар (шаҳр)|Қурғонтеппа]])
* 1998 – [[Варзоб (бошгоҳи футбол)|«Варзоб»]] ([[Душанбе]])
* 1999 – [[Варзоб (бошгоҳи футбол)|«Варзоб»]] ([[Душанбе]])
* 2000 – [[Варзоб (бошгоҳи футбол)|«Варзоб»]] ([[Душанбе]])
* 2001 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2002 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2003 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2004 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2005 – «[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш]]» ([[Бохтар (шаҳр)|Қурғонтеппа]])
* 2006 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2007 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2008 – [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|«Регар-ТадАЗ»]] ([[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]])
* 2009 – «[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш]]» ([[Бохтар (шаҳр)|Қурғонтеппа]])
* 2010 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2011 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2012 – «[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Равшан]]» ([[Кӯлоб]])
* 2013 – «[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Равшан]]» ([[Кӯлоб]])
* 2014 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2015 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2016 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2017 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2018 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2019 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2020 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2021 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2022 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2023 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2024 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])
* 2025 – «[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]» ([[Душанбе]])

== Инчунин нигаред ==
* [[Лигаи якуми футболи Тоҷикистон]]
* [[Лигаи дуюми футболи Тоҷикистон]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Осиё]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои футболи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 1992 дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>ofrrout2je5j5g4vtmm35s8sbgw8q5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чемпионати футболи Испониё</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298552</id>
    <revision>
      <id>1468564</id>
      <parentid>1461586</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:08:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3548" sha1="itapxkaw52lp0mc360iqejep6cxr9s4" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол
|ном = Ла Лига
|номи аслӣ = ({{lang-es|La Liga Santander}})
|тасвир =
|бар =
|имзо =
|кишвар = {{Парчами Испания}} [[Испониё]]
|федератсия = [[УЕФА]] (Урупо)
|таъсис = 1929
|реорганизован =
|барҳам =
|дивизионҳо =
|дастаҳо =
|шумораи дастаҳо = 20
|уровни = 1
|выход =
|выбывание = [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]]
|мусобиқоти миллӣ = [[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]
|мусобиқоти байналмилалӣ = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
|қаҳрамони феълӣ = [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]
|наиболее титулован = [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] (36)
|бозии бештарин = [[Андони Субисаррета]], [[Хоакин (футболбоз)|Хоакин]] (622)
|голзани бештарин=[[Лионел Месси]] (474)
|TV =
|вебгоҳ = https://www.laliga.com/
|мавсими ҷорӣ = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Ла Ли́га''' ({{lang-es|La Liga}}), инчунин '''Приме́ра Дивисён''' ({{lang-es|Primera División}}) ё танҳо '''Приме́ра''' – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Испониё. Дар Ла Лига 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини Сегунда ҳуқуқи бозӣ дар Ла Лигаро мегиранд. Номи расмии мусобиқа '''Ла Лига Сантандер''' ({{lang-es|La Liga Santander}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби «Grupo Santander» сарпарастӣ мешавад&lt;ref&gt;{{cite web |title=LaLiga and Santander strike title sponsorship deal |publisher=Liga Nacional de Fútbol Profesional |date=2016-07-06 |lang=en |url=https://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160725161336/http://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |archivedate=2016-07-25}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.laliga.com/ Вебгоҳи расмии Ла Лига]{{ref|es}}
* [https://www.rfef.es/ Вебгоҳи расмии федератсия]{{ref|es}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Испониё}}
{{Чемпионати футболи Испониё}}
{{Чемпионатҳои футболи Испониё}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Испониё]]
[[Гурӯҳ:Ла Лига| ]]</text>
      <sha1>itapxkaw52lp0mc360iqejep6cxr9s4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468605</id>
      <parentid>1468564</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3763" sha1="ddbwlnrtmfzbt8kmzcloje3hcohpop3" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Ла Лига
| аслӣ             = ({{lang-es|La Liga Santander}})
| тасвир           = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Испания}} [[Испониё]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1929
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 20
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]
| пурифтихортарин  = [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] (36)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Андони Субисаррета]], [[Хоакин (футболбоз)|Хоакин]] (622)
| голзани бештарин =[[Лионел Месси]] (474)
| вебгоҳ           = https://www.laliga.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]
}}

'''Ла Ли́га''' ({{lang-es|La Liga}}), инчунин '''Приме́ра Дивисён''' ({{lang-es|Primera División}}) ё танҳо '''Приме́ра''' – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Испониё. Дар Ла Лига 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини Сегунда ҳуқуқи бозӣ дар Ла Лигаро мегиранд. Номи расмии мусобиқа '''Ла Лига Сантандер''' ({{lang-es|La Liga Santander}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби «Grupo Santander» сарпарастӣ мешавад&lt;ref&gt;{{cite web |title=LaLiga and Santander strike title sponsorship deal |publisher=Liga Nacional de Fútbol Profesional |date=2016-07-06 |lang=en |url=https://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160725161336/http://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |archivedate=2016-07-25}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.laliga.com/ Вебгоҳи расмии Ла Лига]{{ref|es}}
* [https://www.rfef.es/ Вебгоҳи расмии федератсия]{{ref|es}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Испониё}}
{{Чемпионати футболи Испониё}}
{{Чемпионатҳои футболи Испониё}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Испониё]]
[[Гурӯҳ:Ла Лига| ]]</text>
      <sha1>ddbwlnrtmfzbt8kmzcloje3hcohpop3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468609</id>
      <parentid>1468605</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:02:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3762" sha1="bd1v1sh6pqs2rvel1rbqzkyd08ttnw7" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Ла Лига
| аслӣ             = ({{lang-es|La Liga Santander}})
| тасвир           = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Испания}} [[Испониё]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1929
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 20
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]
| пурифтихортарин  = [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] (36)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Андони Субисаррета]], [[Хоакин (футболбоз)|Хоакин]] (622)
| голзани бештарин =[[Лионел Месси]] (474)
| вебгоҳ           = https://www.laliga.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]
}}
'''Ла Ли́га''' ({{lang-es|La Liga}}), инчунин '''Приме́ра Дивисён''' ({{lang-es|Primera División}}) ё танҳо '''Приме́ра''' – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Испониё. Дар Ла Лига 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини Сегунда ҳуқуқи бозӣ дар Ла Лигаро мегиранд. Номи расмии мусобиқа '''Ла Лига Сантандер''' ({{lang-es|La Liga Santander}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби «Grupo Santander» сарпарастӣ мешавад&lt;ref&gt;{{cite web |title=LaLiga and Santander strike title sponsorship deal |publisher=Liga Nacional de Fútbol Profesional |date=2016-07-06 |lang=en |url=https://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160725161336/http://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |archivedate=2016-07-25}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.laliga.com/ Вебгоҳи расмии Ла Лига]{{ref|es}}
* [https://www.rfef.es/ Вебгоҳи расмии федератсия]{{ref|es}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Испониё}}
{{Чемпионати футболи Испониё}}
{{Чемпионатҳои футболи Испониё}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Испониё]]
[[Гурӯҳ:Ла Лига| ]]</text>
      <sha1>bd1v1sh6pqs2rvel1rbqzkyd08ttnw7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468614</id>
      <parentid>1468609</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4392" sha1="7uy1lc9lx8mbnofhb70cypktz6s2k11" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Ла Лига
| аслӣ             = ({{lang-es|La Liga Santander}})
| тасвир           = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Испания}} [[Испониё]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1929
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 20
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]
| пурифтихортарин  = [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] (36)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Андони Субисаррета]], [[Хоакин (футболбоз)|Хоакин]]&lt;ref&gt;{{cite web|last=Константинов|first=Илья|title=Хоакин завершил карьеру, установив рекорд Ла Лиги по количеству матчей|url=https://www.championat.com/football/news-5127341-hoakin-zavershil-kareru-ustanoviv-rekord-la-ligi-po-kolichestvu-matchej.html|website=www.championat.com|date=2023-06-05|access-date=2024-09-10|lang=ru|archive-date=2024-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910122021/https://www.championat.com/football/news-5127341-hoakin-zavershil-kareru-ustanoviv-rekord-la-ligi-po-kolichestvu-matchej.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; (622)
| голзани бештарин =[[Лионел Месси]] (474)
| вебгоҳ           = https://www.laliga.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Ла Ли́га''' ({{lang-es|La Liga}}), инчунин '''Приме́ра Дивисён''' ({{lang-es|Primera División}}) ё танҳо '''Приме́ра''' – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Испониё. Дар Ла Лига 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини Сегунда ҳуқуқи бозӣ дар Ла Лигаро мегиранд. Номи расмии мусобиқа '''Ла Лига Сантандер''' ({{lang-es|La Liga Santander}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби «Grupo Santander» сарпарастӣ мешавад&lt;ref&gt;{{cite web |title=LaLiga and Santander strike title sponsorship deal |publisher=Liga Nacional de Fútbol Profesional |date=2016-07-06 |lang=en |url=https://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160725161336/http://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |archivedate=2016-07-25}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.laliga.com/ Вебгоҳи расмии Ла Лига]{{ref|es}}
* [https://www.rfef.es/ Вебгоҳи расмии федератсия]{{ref|es}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Испониё}}
{{Чемпионати футболи Испониё}}
{{Чемпионатҳои футболи Испониё}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Испониё]]
[[Гурӯҳ:Ла Лига| ]]</text>
      <sha1>7uy1lc9lx8mbnofhb70cypktz6s2k11</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468620</id>
      <parentid>1468614</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:32:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4393" sha1="11nx6migokvfcdv1qd6ty9ngoxx756p" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Ла Лига
| аслӣ             = ({{lang-es|La Liga Santander}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Испания}} [[Испониё]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1929
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 20
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]
| пурифтихортарин  = [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] (36)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Андони Субисаррета]], [[Хоакин (футболбоз)|Хоакин]]&lt;ref&gt;{{cite web|last=Константинов|first=Илья|title=Хоакин завершил карьеру, установив рекорд Ла Лиги по количеству матчей|url=https://www.championat.com/football/news-5127341-hoakin-zavershil-kareru-ustanoviv-rekord-la-ligi-po-kolichestvu-matchej.html|website=www.championat.com|date=2023-06-05|access-date=2024-09-10|lang=ru|archive-date=2024-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910122021/https://www.championat.com/football/news-5127341-hoakin-zavershil-kareru-ustanoviv-rekord-la-ligi-po-kolichestvu-matchej.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; (622)
| голзани бештарин =[[Лионел Месси]] (474)
| вебгоҳ           = https://www.laliga.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Ла Ли́га''' ({{lang-es|La Liga}}), инчунин '''Приме́ра Дивисён''' ({{lang-es|Primera División}}) ё танҳо '''Приме́ра''' – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Испониё. Дар Ла Лига 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини Сегунда ҳуқуқи бозӣ дар Ла Лигаро мегиранд. Номи расмии мусобиқа '''Ла Лига Сантандер''' ({{lang-es|La Liga Santander}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби «Grupo Santander» сарпарастӣ мешавад&lt;ref&gt;{{cite web |title=LaLiga and Santander strike title sponsorship deal |publisher=Liga Nacional de Fútbol Profesional |date=2016-07-06 |lang=en |url=https://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160725161336/http://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |archivedate=2016-07-25}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.laliga.com/ Вебгоҳи расмии Ла Лига]{{ref|es}}
* [https://www.rfef.es/ Вебгоҳи расмии федератсия]{{ref|es}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Испониё}}
{{Чемпионати футболи Испониё}}
{{Чемпионатҳои футболи Испониё}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Испониё]]
[[Гурӯҳ:Ла Лига| ]]</text>
      <sha1>11nx6migokvfcdv1qd6ty9ngoxx756p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468646</id>
      <parentid>1468620</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:11:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4382" sha1="jgjnjjure1qtspvv3psgg60xqhvidqf" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Ла Лига
| аслӣ             = ({{lang-es|La Liga Santander}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Испания}} [[Испониё]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1929
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 20
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]
| пурифтихортарин  = [[Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)|Реал Мадрид]] (36)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Андони Субисаррета]], [[Хоакин (футболбоз)|Хоакин]]&lt;ref&gt;{{cite web|last=Константинов|first=Илья|title=Хоакин завершил карьеру, установив рекорд Ла Лиги по количеству матчей|url=https://www.championat.com/football/news-5127341-hoakin-zavershil-kareru-ustanoviv-rekord-la-ligi-po-kolichestvu-matchej.html|website=www.championat.com|date=2023-06-05|access-date=2024-09-10|lang=ru|archive-date=2024-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910122021/https://www.championat.com/football/news-5127341-hoakin-zavershil-kareru-ustanoviv-rekord-la-ligi-po-kolichestvu-matchej.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; (622)
| голзани бештарин =[[Лионел Месси]] (474)
| вебгоҳ           = https://www.laliga.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Ла Ли́га''' ({{lang-es|La Liga}}), инчунин '''Приме́ра Дивисён''' ({{lang-es|Primera División}}) ё танҳо '''Приме́ра''' – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Испониё. Дар Ла Лига 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Дивизиони дуюми футболи Испониё|Сегунда]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини Сегунда ҳуқуқи бозӣ дар Ла Лигаро мегиранд. Номи расмии мусобиқа '''Ла Лига Сантандер''' ({{lang-es|La Liga Santander}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби «Grupo Santander» сарпарастӣ мешавад&lt;ref&gt;{{cite web |title=LaLiga and Santander strike title sponsorship deal |publisher=Liga Nacional de Fútbol Profesional |date=2016-07-06 |lang=en |url=https://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160725161336/http://www.laliga.es/en/news/laliga-and-santander-strike-title-sponsorship-deal |archivedate=2016-07-25}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.laliga.com/ Вебгоҳи расмии Ла Лига]{{ref|es}}
* [https://www.rfef.es/ Вебгоҳи расмии федератсия]{{ref|es}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Испониё}}
{{Чемпионати футболи Испониё}}
{{Чемпионатҳои футболи Испониё}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Испониё]]
[[Гурӯҳ:Ла Лига| ]]</text>
      <sha1>jgjnjjure1qtspvv3psgg60xqhvidqf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оила (таксономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298753</id>
    <revision>
      <id>1468562</id>
      <parentid>1465220</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Оила (биология)]] to [[Оила (таксономия)]]</comment>
      <origin>1465220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="927" sha1="ed0prdmps1x4ptmulnvg6e2ue0lkrrj" xml:space="preserve">{{Табақабандии зистшинохтӣ}}
'''Оила''' ({{lang-la|familia}}) — номи яке аз гурӯҳҳо дар дастабандии [[ҷондорон]] аст, ки пас аз як роста ва болотар аз як сарда қарор мегирад.
 
Дар ҷонварон маъмулан пасванди «он» доранд монанди чаковакон, ки дар вожаҳое, ки ҳарфи поёни онҳо «о» бошад табдил ба «ён» мешавад монанди тукоён ва барои вожаҳое, ки ҳарфи поёнии онҳо «а» аст табдил ба «гон» мешавад монанди саъвагон. Дар гиёҳон маъмулан пасванди «ён» мегиранд монанди савсаниён.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Радаҳои орояӣ]]</text>
      <sha1>ed0prdmps1x4ptmulnvg6e2ue0lkrrj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хонавода (зистшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298755</id>
    <revision>
      <id>1468598</id>
      <parentid>1467542</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:43:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаро холӣ кард</comment>
      <origin>1468598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468680</id>
      <parentid>1468598</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гунҷишки тоғӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301605</id>
    <revision>
      <id>1468599</id>
      <parentid>1467663</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1079" sha1="gbmxjmlinf67ymnjtoa1t551dqmpoua" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Saxaul Sparrow.jpg
| салтанат = Ҷонварон
| лотинӣ = Passer ammodendri
| муаллиф = [[Gould]]
| соли муаллифӣ = 1872
| харита = Passer ammodendri range.gif
| вазъи ҳифз = LC 
}}

'''Гунҷишки тоғӣ''' ё '''гунҷишки саксаулӣ''' ({{lang-lat|Passer ammodendri}}) — парандае аз [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Гунҷишкиён|гунҷишкиён]].

Гунҷишки саксаулӣ бештар дар саксаулзор дучор меояд. Рангаш хокистарии кушод, тахтапушт ва болои думи наринааш зардча. Болои чашмаш рахи сурхча дорад, ки бо ҳамин аз дигар намудҳо фарқ мекунад. Дар ковокии дарахт, баъзан иморатҳо лона сохта, 4-6 тухм мегузорад.&lt;ref&gt;{{ЭМТ|Гунҷишк|4|муаллиф=Р. Муродов}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>gbmxjmlinf67ymnjtoa1t551dqmpoua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурбаи баҳрӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301627</id>
    <revision>
      <id>1468600</id>
      <parentid>1467801</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:45:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5194" sha1="5wp7sevn35y9b5kfwuug1llm545r5ld" xml:space="preserve">{{Таксон
| image descr = 
| салтанат = Ҷонварон
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1758
| вазъи ҳифз = VU
| лотинӣ = Callorhinus ursinus
| харита = Callorhinus ursinus distribution.png
| image file = Northfursealbull.jpg
}}
'''Гурбаи баҳрӣ''' ({{lang-lat|Callorhinus ursinus}}) — ҷонвари [[Ширхӯрон|ширхӯр]]и обӣ аз [[Оила (таксономия)|оила]]и тюленҳои гӯшдори [[Қатор (таксономия)|қатор]]и белпойҳо.

Гурбаи баҳрӣ қатъи назар аз номаш ба гурба ҳеч муносибат надорад. Вазни наринааш 250—300 кг, модинааш 60-71 кг; дарозиашон мувофиқан 2- 2,25 ва 1,20-1,60 м. Гурбаи баҳрӣ 7-9 навъ дорад, ки мансуб ба 2 ҷинс (гурбаи баҳрии шимолӣ ва гурбаи баҳрии ҷанубӣ) мебошанд. Ранги гурбаи баҳрӣ давра ба давра тағйир меёбад; ранги гурбаи баҳрии то 3-моҳа хокистарӣ, аз 3-моҳа то 2-сола — нуқрагун, аз 2-сола боло қаҳвагун аст. Мӯи бадани гурбаи баҳрӣ аз 2 қабат иборат буда, қабати якум дурушти қилмонанд ва қабати дуввум маҳини шабеҳ ба тибит мебошад. Чашмонаш сиёҳи калон, фақат наздикро хуб дида метавонад. Узвҳои сомеа ва шоммааш тараққӣ кардаанд. Гурбаи баҳрӣ зоҳиран ба белпойҳо монанд буда, гарданашон нисбатан кӯтоҳ ва сарашон хурд аст; пойҳояш кӯтоҳи белмонанд. Гурбаҳои баҳрӣ бар хилофи тюленҳо калонҷусса нестанд ва дар хушкӣ бо чаҳор пой ҳаракат мекунанд (тюленҳо бо шикам мехазанд). Мӯинаи гурбаи баҳрӣ кӯтоҳ, ғафс ва хушсифат аст. Гурбаҳои баҳрӣ ҷонварони серҳаракат буда, дар рӯи харсангҳои соҳили баҳру уқёнусҳо зиндагӣ мекунанд; онҳо дар обҳои дохилӣ дучор намеоянд. Минтақаи зисти гурбаи баҳрӣ ҳавзаи уқёнуси Ором, аз Аляскаву Камчатка дар шимол то Австралияю ҷазираҳои назди Антарктикаро дар ҷануб фаро мегирад; гурбаи баҳрии канскӣ дар соҳилҳои биёбони Намибия дар Африқои Ҷанубӣ сукунат дорад. Гурбаҳои баҳрӣ ҳазорҳо сар якҷо зиндагӣ мекунанд. Ба соҳил фақат барои истироҳат мебароянд. Баъзан дар ҷустуҷӯи ғизо 2-3 рӯз дар об мемонанд. Ҳама намудҳои гурбаи баҳрӣ дар вақти муайян аз шимол ба ҷануб мекӯчанд. Гурбаҳои баҳрии шимолӣ ҳазорҳо километр шино карда, аз Камчатка ба Калифорния мераванд ва зимистонро он ҷо мегузаронанд. Ғизои гурбаи баҳрӣ асосан моҳӣ, баъзан нармбаданҳои шикампо ва парандаҳост. Тирамоҳон дар зери пӯсти гурбаи баҳрӣ қабати ғафси равған ҳосил мешавад, ки дар сармои қаҳратун гурбаи баҳрӣ ҳимоя мекунад. Гурбаҳои баҳрӣ баҳорон афзоиш мекунанд. Даври ҳамлашон як сол буда, 1, баъзан 2 бача (вазнаш 2 кг) мезоянд. Бачаҳо то 3 моҳ шири модарро мехӯранд. Гурбаи баҳрии модина дар 3 ва нарина дар 5-6-солагӣ болиғ мешавад. Охири тобистон гурбаҳо тулак карда, тирамоҳ ба макони доимии зисти худ бармегарданд. Бинобар пӯст, гӯшту равған ва мӯинаи пурбаҳо доштан, гурбаи баҳриро шикор мекунанд. Баъзе зернамудҳои гурбаи баҳрӣ ба ҳадди нестӣ расидаанд. Соли 1957 байни ИҶШС, ИМА, Канада ва Ҷопон оид ба ҳифзи гурбаи баҳрӣ дар қисми шимолии уқёнуси Ором созишнома ба имзо расид. Феълан гурбаи баҳрӣ дар манотиқи дигар муҳофизат карда мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Гурбаи баҳрӣ|4|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҷонварони обӣ]]</text>
      <sha1>5wp7sevn35y9b5kfwuug1llm545r5ld</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаҳдтӯтии арғувонсар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303497</id>
    <revision>
      <id>1468882</id>
      <parentid>1467643</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T06:11:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1623" sha1="d6p2g7k3jgms5j5efdyyxjfu1fi6ugh" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Lorius domicella -Artis Zoo -Netherlands-8a.jpg
|тавсифи тасвир = Дар боғи ҳайвоноте дар [[Ҳолланд|Ҳолланд]]
|салтанат = Ҷонварон
|табақа = Намуд
|лотинӣ = Lorius domicella
|вазъи ҳифз = EN
|муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
|соли муаллифӣ = 1758
|ҳаммаъно = 
{{btname|Lorius tibialis|(Sclater, 1871)}}
{{btname|Psittacus domicella|([[Карл Линней|L.]], 1758)}}
}}
'''Шаҳдтӯтии арғувонсар''' ({{lang-la|Lorius domicella}}) гунае аз тӯтиҳо аз хонаводаи тӯтиёни сабз аст.&lt;ref name=&quot;zoonomen&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.zoonomen.net/avtax/psit.html|title=Zoological Nomenclature Resource: Psittaciformes (Version 9.022)|date=2009-03-28|publisher=zoonomen.net}}&lt;/ref&gt; Ин гуна бумии ҷазоири саром, омбун ва шояд ҳам ҳоруку ва сопоруо, молукуи ҷанубӣ, [[Индонезия]], дар ҷангал аст. Ин гуна як [[Гунаи дар маърази хатар|гуна дар хатар инқироз]] дар назар гирифта мешавад, таҳдид асли он тала барои тиҷорат парандагон қафасӣ аст.

[[Акс:Lorius_domicella_-Banda_Islands_-Indonesia_-upper_body-8.jpg|чап|мини|Шаҳдтутии ҷазираҳои Банда, Индонезия]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Парандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Паррандаҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>d6p2g7k3jgms5j5efdyyxjfu1fi6ugh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468883</id>
      <parentid>1468882</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T06:11:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Шаҳдтутии пасисар-арғувонӣ]] to [[Шаҳдтӯтии арғувонсар]]</comment>
      <origin>1468882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1623" sha1="d6p2g7k3jgms5j5efdyyxjfu1fi6ugh" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Lorius domicella -Artis Zoo -Netherlands-8a.jpg
|тавсифи тасвир = Дар боғи ҳайвоноте дар [[Ҳолланд|Ҳолланд]]
|салтанат = Ҷонварон
|табақа = Намуд
|лотинӣ = Lorius domicella
|вазъи ҳифз = EN
|муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
|соли муаллифӣ = 1758
|ҳаммаъно = 
{{btname|Lorius tibialis|(Sclater, 1871)}}
{{btname|Psittacus domicella|([[Карл Линней|L.]], 1758)}}
}}
'''Шаҳдтӯтии арғувонсар''' ({{lang-la|Lorius domicella}}) гунае аз тӯтиҳо аз хонаводаи тӯтиёни сабз аст.&lt;ref name=&quot;zoonomen&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.zoonomen.net/avtax/psit.html|title=Zoological Nomenclature Resource: Psittaciformes (Version 9.022)|date=2009-03-28|publisher=zoonomen.net}}&lt;/ref&gt; Ин гуна бумии ҷазоири саром, омбун ва шояд ҳам ҳоруку ва сопоруо, молукуи ҷанубӣ, [[Индонезия]], дар ҷангал аст. Ин гуна як [[Гунаи дар маърази хатар|гуна дар хатар инқироз]] дар назар гирифта мешавад, таҳдид асли он тала барои тиҷорат парандагон қафасӣ аст.

[[Акс:Lorius_domicella_-Banda_Islands_-Indonesia_-upper_body-8.jpg|чап|мини|Шаҳдтутии ҷазираҳои Банда, Индонезия]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Парандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Паррандаҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>d6p2g7k3jgms5j5efdyyxjfu1fi6ugh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468885</id>
      <parentid>1468883</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T06:13:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1644" sha1="ma96u6ya5ok0zyg5f5r6eobx765jjrv" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Lorius domicella -Artis Zoo -Netherlands-8a.jpg
|тавсифи тасвир = Дар боғи ҳайвоноте дар [[Ҳолланд|Ҳолланд]]
|салтанат = Ҷонварон
|волид = Lorius
|табақа = Намуд
|лотинӣ = Lorius domicella
|вазъи ҳифз = EN
|муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
|соли муаллифӣ = 1758
|ҳаммаъно = 
{{btname|Lorius tibialis|(Sclater, 1871)}}
{{btname|Psittacus domicella|([[Карл Линней|L.]], 1758)}}
}}
'''Шаҳдтӯтии арғувонсар''' ({{lang-la|Lorius domicella}}) гунае аз тӯтиҳо аз хонаводаи тӯтиёни сабз аст.&lt;ref name=&quot;zoonomen&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.zoonomen.net/avtax/psit.html|title=Zoological Nomenclature Resource: Psittaciformes (Version 9.022)|date=2009-03-28|publisher=zoonomen.net}}&lt;/ref&gt; Ин гуна бумии ҷазоири саром, омбун ва шояд ҳам ҳоруку ва сопоруо, молукуи ҷанубӣ, [[Индонезия]], дар ҷангал аст. Ин гуна як [[Гунаи дар маърази хатар|гуна дар хатар инқироз]] дар назар гирифта мешавад, таҳдид асли он тала барои тиҷорат парандагон қафасӣ аст.

[[Акс:Lorius_domicella_-Banda_Islands_-Indonesia_-upper_body-8.jpg|чап|мини|Шаҳдтутии ҷазираҳои Банда, Индонезия]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Парандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Паррандаҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>ma96u6ya5ok0zyg5f5r6eobx765jjrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедиа:Қаҳвахона/Кӯмак ба навкорон</title>
    <ns>4</ns>
    <id>303772</id>
    <revision>
      <id>1468833</id>
      <parentid>1327798</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:34:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Тавсия ба корбарони навкор</comment>
      <origin>1468833</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1771" sha1="sizxnr5feebwn7z7ne24dm1e4gv5exf" xml:space="preserve">{{/боло}}
'''Гурӯҳбандии мавзӯотӣ дар мақола ва истифодаи ''Зудкор'''''

Тавсияҳо ба корбарони навкор:
[[Корбар:Navruzov Abdulmalik]], [[Корбар:Nekruz Safarov]], [[Корбар:Rustambek Ahmadzoda]], [[Корбар:Shavkat Kholov]], [[Корбар:Мухаммадсолех Оев]], [[Корбар:Сунатулло Сафарзода]],
[[Корбар:Фурқати Низом]], [[Корбар:Anushervon A]], [[Корбар:Zosya95]], [[Корбар:Зинҳор Насрӣ]]
# Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷӯ кунед, (ниг. Аз гӯгӯҳбандиҳои ВК/русӣ, анг, форсӣ ва диг) ёфта, тарҷума  намуда гузоред. Миқдори омори &quot;Жарфо&quot; дар [[Википедияи Тоҷикӣ]] (русӣ &quot;Глубина&quot;) зиёдтар мегардад.
# Истилоҳҳои дар мақолаатон гузоштаро ба қавсҳои чоркунҷа Ниг.[[Душанбе]], [[асъор]], [[рӯзнома]] ва диг. ҷудо кунед (онҳо пайванди забонӣ (Интервики) ба истилоҳҳои ВК/тоҷ. мешаванд.). 
# Аз поварақи ''Зудкор'' дар мақолаҳои вироиш намудаи ВК/тоҷ. 
* Намуна аз  ''Зудкор'':== Эзоҳ =={{ Эзоҳ }} 
* == Нигаред низ == + иловаи мақолаи дигари ВК/тоҷ. истифода баред.
Барори кор. Бо эҳтиром [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]])</text>
      <sha1>sizxnr5feebwn7z7ne24dm1e4gv5exf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қумрии маъмулӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>304701</id>
    <revision>
      <id>1468602</id>
      <parentid>1467616</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2220" sha1="7x8zim3ri2ymdtrvn86urlhg8m4vmpm" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Turtle dove (Streptopelia turtur turtur) Hungary.jpg
| салтанат = Ҷонварон
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1758
| лотинӣ = Streptopelia turtur
| харита = StreptopeliaTurturIUCN.png
| маънои харита = {{легенда|#00FF00|&lt;small&gt;Танҳо лона мекунад&lt;/small&gt;}}
{{легенда|#007FFF|&lt;small&gt;Мантақаҳои мавсимӣ&lt;/small&gt;}}
| вазъи ҳифз = VU
}}
'''Қумрии маъмулӣ'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vazhaju.tj/word/%D2%9B%D1%83%D0%BC%D1%80%D0%B8%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D1%8A%D0%BC%D1%83%D0%BB%D3%A3/1ydn2atm|title=Қумрии маъмулӣ чист? Маънии қумрии маъмулӣ|author=Вожаҳои мусавваби Фарҳангистони забону адаби форсӣ|website=vazhaju.tj|publisher=[[Вожаҷӯ ]]|lang=tg|accessdate=2023-01-24}}&lt;/ref&gt; ({{Lang-la|Streptopelia turtur}}) — як намуд [[паранда]]е аз тираи [[Кабӯтариён|кабӯтариёну]] ростаи [[кабӯтарсонон]] ва [[Оила (таксономия)|оила]]и [[кабӯтарон]] ({{lang-la|Columbidae}}).

== Тавсифот ==
Қумрии маъмулӣ ба андозаи аз 26 то 29 см мерасад ва тақрибан 300 грамм вазн дорад. Тарафи болоии ин паррандаи борик ранги сурх-қаҳваранг ва сиёҳ дорад. Паҳлӯҳои он сиёҳу сафед ва поёни он сафед аст, дар ҳоле ки қафаси сина ранги сурхранг дорад. Нарина ва модинаашон якхелаанд.

== Густара ==
Ин паррандаи муҳоҷир аз моҳи май то сентябр дар ҷангалҳои баргрезу боғҳои тақрибан саросари [[Аврупо]], ба истиснои Скандинавия ва [[Ҷумҳурии Ирланд|Ирландия]] вомехӯранд. Зимистони худро дар ҷануби [[Саҳрои бузург]] мегузаронад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>7x8zim3ri2ymdtrvn86urlhg8m4vmpm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468686</id>
      <parentid>1468602</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2220" sha1="h7p6s0nwgfyur7lg075c1mt9vdrfin0" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Turtle dove (Streptopelia turtur turtur) Hungary.jpg
| салтанат = Ҷонварон
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1758
| лотинӣ = Streptopelia turtur
| харита = StreptopeliaTurturIUCN.png
| маънои харита = {{легенда|#00FF00|&lt;small&gt;Танҳо лона мекунад&lt;/small&gt;}}
{{легенда|#007FFF|&lt;small&gt;Мантақаҳои мавсимӣ&lt;/small&gt;}}
| вазъи ҳифз = VU
}}
'''Қумрии маъмулӣ'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vazhaju.tj/word/%D2%9B%D1%83%D0%BC%D1%80%D0%B8%D0%B8%20%D0%BC%D0%B0%D1%8A%D0%BC%D1%83%D0%BB%D3%A3/1ydn2atm|title=Қумрии маъмулӣ чист? Маънии қумрии маъмулӣ|author=Вожаҳои мусавваби Фарҳангистони забону адаби форсӣ|website=vazhaju.tj|publisher=[[Вожаҷӯ ]]|lang=tg|accessdate=2023-01-24}}&lt;/ref&gt; ({{lang-la|Streptopelia turtur}}) — як намуд [[паранда]]е аз тираи [[Кабӯтариён|кабӯтариёну]] ростаи [[кабӯтарсонон]] ва [[Оила (таксономия)|оила]]и [[кабӯтарон]] ({{lang-la|Columbidae}}).

== Тавсифот ==
Қумрии маъмулӣ ба андозаи аз 26 то 29 см мерасад ва тақрибан 300 грамм вазн дорад. Тарафи болоии ин паррандаи борик ранги сурх-қаҳваранг ва сиёҳ дорад. Паҳлӯҳои он сиёҳу сафед ва поёни он сафед аст, дар ҳоле ки қафаси сина ранги сурхранг дорад. Нарина ва модинаашон якхелаанд.

== Густара ==
Ин паррандаи муҳоҷир аз моҳи май то сентябр дар ҷангалҳои баргрезу боғҳои тақрибан саросари [[Аврупо]], ба истиснои Скандинавия ва [[Ҷумҳурии Ирланд|Ирландия]] вомехӯранд. Зимистони худро дар ҷануби [[Саҳрои бузург]] мегузаронад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>h7p6s0nwgfyur7lg075c1mt9vdrfin0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Косагул (деҳа)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>305550</id>
    <revision>
      <id>1468492</id>
      <parentid>1461409</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Косагул (деҳа, н. Ашт)]] to [[Косагул (деҳа)]] over redirect</comment>
      <origin>1461409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2994" sha1="dhnhi6oe2wdmqdeexm297znqy157xyv" xml:space="preserve">{{МА
 |мақом                   = Деҳа
 |номи тоҷикӣ             = Косагул
 |номи аслӣ               = 
 |тасвир                  = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |тобеият                 = 
 |кишвар                  = Тоҷикистон
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шакли минтақа           = Вилоят
 |минтақа                 = Вилояти Суғд
 |минтақа дар ҷадвал      = Вилояти Суғд {{!}} Суғд 
 |шакли ноҳия             = Ноҳия
 |ноҳия                   = ноҳияи Ашт
 |ноҳия дар ҷадвал        = ноҳияи Ашт {{!}} Ашт
 |шакли ҷомеа             = Ҷамоат
 |ҷомеа                   = Деҳоти Ориён (н. Ашт)
 |ҷомеа дар ҷадвал        = Деҳоти Ориён (н. Ашт) {{!}} Деҳоти Ориён
 |тақсимоти дохилӣ        = 
 |шакли роҳбарӣ           = Раиси маҳалла
 |роҳбар                  = 
 |замони таъсис           = 
 |аввалин номбарӣ         = 
 |номҳои пешина           = 
 |мақом аз                = 
 |забони расмӣ            = тоҷикӣ
  |аҳолӣ                  = 665
  |соли барӯйхатгирӣ      = 2017
  |зичӣ                   = 
  |агломератсия           = 
  |ҳайати миллӣ           = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]]
  |ҳайати динӣ            = [[мусулмон]]они мазҳаби [[ҳанафӣ]]
  |этнохороним            = 
 |вақти минтақавӣ         = +5
 |DST                     = 
 |коди телефон            = +992 3453
 |нишонаи почта           = 735790
 |нишонаҳои почта         = 
 |коди мошинҳо            = TJ02
 |шакли шиноса            = 
 |шиносаи ададӣ           = 
 |гурӯҳ дар Commons       = 
 |сайт                    = 
}}
'''Косагул''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Ориён (н. Ашт)|деҳоти Ориёни]] [[ноҳияи Ашт]]. Аз Косагул то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 44 км.

== Аҳолӣ ==
Аҳолияш 665 нафар ([[2017]]), тоҷикон.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

{{Тоҷикистон-нопурра}}
{{ноҳияи Ашт}}

[[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ашт]]
[[Гурӯҳ:Ҷамоати Ориён (н. Ашт)]]</text>
      <sha1>dhnhi6oe2wdmqdeexm297znqy157xyv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468494</id>
      <parentid>1468492</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:08:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3041" sha1="jhlrccu5chl8hhh30jqo7s43ynb3qgc" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Косагул}}
{{МА
 |мақом                   = Деҳа
 |номи тоҷикӣ             = Косагул
 |номи аслӣ               = 
 |тасвир                  = 
 |тавсифи тасвир          = 
 |тобеият                 = 
 |кишвар                  = Тоҷикистон
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шакли минтақа           = Вилоят
 |минтақа                 = Вилояти Суғд
 |минтақа дар ҷадвал      = Вилояти Суғд {{!}} Суғд 
 |шакли ноҳия             = Ноҳия
 |ноҳия                   = ноҳияи Ашт
 |ноҳия дар ҷадвал        = ноҳияи Ашт {{!}} Ашт
 |шакли ҷомеа             = Ҷамоат
 |ҷомеа                   = Деҳоти Ориён (н. Ашт)
 |ҷомеа дар ҷадвал        = Деҳоти Ориён (н. Ашт) {{!}} Деҳоти Ориён
 |тақсимоти дохилӣ        = 
 |шакли роҳбарӣ           = Раиси маҳалла
 |роҳбар                  = 
 |замони таъсис           = 
 |аввалин номбарӣ         = 
 |номҳои пешина           = 
 |мақом аз                = 
 |забони расмӣ            = тоҷикӣ
  |аҳолӣ                  = 665
  |соли барӯйхатгирӣ      = 2017
  |зичӣ                   = 
  |агломератсия           = 
  |ҳайати миллӣ           = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]]
  |ҳайати динӣ            = [[мусулмон]]они мазҳаби [[ҳанафӣ]]
  |этнохороним            = 
 |вақти минтақавӣ         = +5
 |DST                     = 
 |коди телефон            = +992 3453
 |нишонаи почта           = 735790
 |нишонаҳои почта         = 
 |коди мошинҳо            = TJ02
 |шакли шиноса            = 
 |шиносаи ададӣ           = 
 |гурӯҳ дар Commons       = 
 |сайт                    = 
}}
'''Косагул''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Ориён (н. Ашт)|деҳоти Ориёни]] [[ноҳияи Ашт]]. Аз Косагул то маркази ҷамоат 2 км, то маркази ноҳия 44 км.

== Аҳолӣ ==
Аҳолияш 665 нафар ([[2017]]), тоҷикон.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2

{{Тоҷикистон-нопурра}}
{{ноҳияи Ашт}}

[[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ашт]]
[[Гурӯҳ:Ҷамоати Ориён (н. Ашт)]]</text>
      <sha1>jhlrccu5chl8hhh30jqo7s43ynb3qgc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вирусемия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306461</id>
    <revision>
      <id>1468749</id>
      <parentid>1340544</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:53:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1080" sha1="j8gu0uuvhpo677x0hqa01on1psxyiqi" xml:space="preserve">'''Вирусемия''' (аз ''вирусҳо'' ва юн. ''haima'' — хун) - дар [[хун]] дар ҳаракат будани [[вирусҳо]]. Вирусемия дар натиҷаи дар ҳуҷайраҳои аъзои дохилӣ афзудан ва аз ҳуҷайраҳо ба хун гузаштани вирусҳо падид меояд. Зимни бисёр бемориҳои вирусӣ вирусемия ҳолати муқаррарӣ аст. Вирусемия ҳангоми гепатити В, бемориҳое, ки ҳашароти хунмак интиқол медиҳанд, масалан, энсефалитҳо, табларзаи хунрез, вараҷаи зард ва ғ. ба мушоҳида мерасад. Он мумкин аст ҳангоми грипп, бемориҳои вирусии роҳи нафас ва ҳорӣ (девонагӣ) низ рух намояд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Вирусемия|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Вирусология]]</text>
      <sha1>j8gu0uuvhpo677x0hqa01on1psxyiqi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бахша (зистшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>313022</id>
    <revision>
      <id>1468657</id>
      <parentid>1382553</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Ивазкунии саҳифа бо '{{Барои ҳазф}}'</comment>
      <origin>1468657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шоҳбулут</title>
    <ns>0</ns>
    <id>314443</id>
    <revision>
      <id>1468862</id>
      <parentid>1389243</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:43:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1374" sha1="mo2y7z1hzmg4nrslgarg6xsxt2fhbwi" xml:space="preserve">{{Таксон
 | name              = Шоҳбулут
 | image file        = Bad-homburg-schlosshof-kastanie-002.jpg
 | image title       = 
 | image descr       = 
 | regnum            = Гиёҳон
 | parent            = 
 | rang              = Сарда
 | latin             = Castanea
 | author            = [[Mill.]], 1754
 | syn               = 
 | children name     = 
 | children          = 
 | typus             = {{bt-latrus|Castanea sativa|aut=[[Mill.]]|txt=&lt;ref name=&quot;ING&quot;&gt;{{ING}}&lt;/ref&gt;|Каштан посевной}}
 | range map         = 
 | range map caption = 
 | range map width   = 
 | range legend      = 
 | wikispecies       = Castanea
 | grin              = 2153
 }}
'''Шоҳбулут''', '''кастона''', '''кашта́н''' ({{lang-la|Castánea}}) —  сардае аз дарахтон, ки аз хонаводаи [[олашиҳо]] (''Fagaseae'') мебошад.

Кастона 14 гуна дорад. Дар қа­ламрави ИДМ дар соҳили баҳр­и Сиёҳи Қафқоз ва Паси­ Қафқоз фақат як намудаш ‒ Кастона­и боғӣ (C. sativa) мерӯяд. Кастонаи боғӣ дарахти калон ва дарозумр (зиёда аз 500 сол) буда, то 35 м қад мекашад; қутри пояаш то 2 м.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>mo2y7z1hzmg4nrslgarg6xsxt2fhbwi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468863</id>
      <parentid>1468862</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:44:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1038" sha1="cdc3dnohrquvswwgwix7durxwkbh0x2" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир = Bad-homburg-schlosshof-kastanie-002.jpg
 | image title       = 
 | image descr       = 
 | regnum            = Рустаниҳо
 | parent            = 
 | табақа            = Авлод
 | лотинӣ            = Castanea
 | муаллиф           = Mill.
 | соли муаллифӣ     = 1754
}}
'''Шоҳбулут''', '''кастона''' ё '''каштан''' ({{lang-la|Castanea}}) —  сардае аз дарахтон, ки аз хонаводаи [[Олашиҳо|олашиҳо]] (''Fagaseae'') мебошад.

Кастона 14 гуна дорад. Дар қа­ламрави ИДМ дар соҳили баҳр­и Сиёҳи Қафқоз ва Паси­ Қафқоз фақат як намудаш ‒ Кастона­и боғӣ (C. sativa) мерӯяд. Кастонаи боғӣ дарахти калон ва дарозумр (зиёда аз 500 сол) буда, то 35 м қад мекашад; қутри пояаш то 2 м.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>cdc3dnohrquvswwgwix7durxwkbh0x2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468876</id>
      <parentid>1468863</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T06:00:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468876</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1034" sha1="ibn8tl6qsi2hplfb3t7escsizyup481" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир = Bad-homburg-schlosshof-kastanie-002.jpg
 | image title       = 
 | image descr       = 
 | regnum            = Рустаниҳо
 | parent            = 
 | табақа            = Авлод
 | лотинӣ            = Castanea
 | муаллиф           = Mill.
 | соли муаллифӣ     = 1754
}}
'''Шоҳбулут''', '''кастона''' ё '''каштан''' ({{lang-la|Castanea}}) —  сардае аз дарахтон, ки аз хонаводаи [[Рошиён|рошиён]] (''Fagaceae'') мебошад.

Кастона 14 гуна дорад. Дар қа­ламрави ИДМ дар соҳили баҳр­и Сиёҳи Қафқоз ва Паси­ Қафқоз фақат як намудаш ‒ Кастона­и боғӣ (C. sativa) мерӯяд. Кастонаи боғӣ дарахти калон ва дарозумр (зиёда аз 500 сол) буда, то 35 м қад мекашад; қутри пояаш то 2 м.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>ibn8tl6qsi2hplfb3t7escsizyup481</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468877</id>
      <parentid>1468876</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T06:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1018" sha1="0tm3aor5i31sqbrbkjwhs835yj28usv" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир = Bad-homburg-schlosshof-kastanie-002.jpg
 | image title       = 
 | image descr       = 
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | табақа            = Авлод
 | лотинӣ            = Castanea
 | муаллиф           = Mill.
 | соли муаллифӣ     = 1754
}}
'''Шоҳбулут''', '''кастона''' ё '''каштан''' ({{lang-la|Castanea}}) —  сардае аз дарахтон, ки аз хонаводаи [[Рошиён|рошиён]] (''Fagaceae'') мебошад.

Кастона 14 гуна дорад. Дар қа­ламрави ИДМ дар соҳили баҳр­и Сиёҳи Қафқоз ва Паси­ Қафқоз фақат як намудаш ‒ Кастона­и боғӣ (C. sativa) мерӯяд. Кастонаи боғӣ дарахти калон ва дарозумр (зиёда аз 500 сол) буда, то 35 м қад мекашад; қутри пояаш то 2 м.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>0tm3aor5i31sqbrbkjwhs835yj28usv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рош</title>
    <ns>0</ns>
    <id>314453</id>
    <revision>
      <id>1468881</id>
      <parentid>1389034</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T06:09:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468881</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2648" sha1="gt5a9g8ci51pz1153ef3uqw0srxyb87" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир = A_deciduous_beech_forest_in_Slovenia.jpg
 | тавсифи тасвир    = Бешаи рош
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | табақа            = Авлод
 | лотинӣ            = Fagus
 | муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]
 | соли муаллифӣ     = 1753
 | ҳаммаъно = {{bt|Phegos|(St.-Lag., 1880)}}
 | Возник            = 60
 | wikispecies       = Fagus
 | commons           = Category:Fagus
 | grin              = 4605
 }}
'''Рош'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vazhaju.tj/word/%D1%80%D0%BE%D1%88/XGdo4etm|title=Рош чист? Маънии рош|author=Вожаҳои мусавваби Фарҳангистони забону адаби форсӣ|website=vazhaju.tj|publisher=[[Вожаҷӯ]]|lang=tg|accessdate=2024-02-07}}&lt;/ref&gt;, '''олаш''', '''бук''' ({{lang-la|Fágus}}) — сардае аз [[Рошиён|рошиёни]] хазондор бо гулҳои такҷинсӣ ва гулозини думгурбаӣ.

== Тавсифоти гиёҳшинохтӣ ==
Баландиаш то 50 метр, диаметри танааш 2 метр. Баргаш сода, одатан бедандона аст. Баробари баргбарорӣ гул мекунад. Аз 20—40-солагӣ мева медиҳад. Мевааш ҷал0ӯзамонанд (финдиқ) аст, пӯчоқи сахт дорад.

Олаш дарахти соя ва гармипарвар аст. Дар кӯҳсор то баландии 2300 метр аз соҳили баҳр мерӯяд. Олаш бешазори якҷинса ва омехтаро ҳосил мекунад, ки бештар аз 400 сол вуҷуд дошта ме­тавонанд.

== Корбурд ==
Чӯби олаш мустаҳкам, вазнин буда, ба обу нами тобовар аст ва онро ба­рои тайёр кардани асбобҳои мусиқӣ, фанер, паркет, мебел, метанол ва ғайра истифода мебаранд. Мевааш алкалоиди заҳрноки фагин дорад; хангоми бирён кардани мева алкалоиди заҳрнок зуд вайрон мешавад. Аз меваи олаш равғани хӯрокӣ ва техникӣ мегиранд. Кунҷорааш хӯроки серғизои чорвост.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|Олаш|6|муаллиф= }}
* Деревья и кустарники СССР, том 2. Москва—Ленинград, 1961.
{{ПБ}}</text>
      <sha1>gt5a9g8ci51pz1153ef3uqw0srxyb87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Angiosperms</title>
    <ns>10</ns>
    <id>314507</id>
    <revision>
      <id>1468850</id>
      <parentid>1389238</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="311" sha1="767kswj6ngatik2vegtn4eoth7drdud" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Plantae|rang=Таборшоха|latin=Angiosperms|name=Гиёҳони гулдор|monoaut=|ext=|ref=}}
Саҳифа номи англисиро аз ба ҷои стандарти лотинӣ истифода мебарад. [[Шаблон:Angiospermae]]
{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>767kswj6ngatik2vegtn4eoth7drdud</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Fagaceae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>314508</id>
    <revision>
      <id>1468865</id>
      <parentid>1389230</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:47:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="89" sha1="t96699l0ldohnqw2uovafm6ek91v1ey" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Fagales|rang=Оила|latin=Fagaceae|name=Олашиҳо}}</text>
      <sha1>t96699l0ldohnqw2uovafm6ek91v1ey</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468872</id>
      <parentid>1468865</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="buiv1znky3a5z460r05wnq90hxkc1bu" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Fagales|rang=Оила|latin=Fagaceae|name=Рошиҳо}}</text>
      <sha1>buiv1znky3a5z460r05wnq90hxkc1bu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468874</id>
      <parentid>1468872</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="3tq5q14r8utsd6bpaxvehi5hsk29lsz" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Fagales|rang=Оила|latin=Fagaceae|name=Рошиён}}</text>
      <sha1>3tq5q14r8utsd6bpaxvehi5hsk29lsz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Fagales</title>
    <ns>10</ns>
    <id>314509</id>
    <revision>
      <id>1468866</id>
      <parentid>1389232</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:48:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="97" sha1="bb99jm8433ajcwui8gfwec0t42h7jj4" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Fabids|rang=Тартиб|latin=Fagales|name=Олашигулон}}</text>
      <sha1>bb99jm8433ajcwui8gfwec0t42h7jj4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468869</id>
      <parentid>1468866</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="fss0xeiwzakk9j3dq73eqiq5ockpo7n" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Angiospermae |rang=Тартиб|latin=Fagales|name=Олашигулон}}</text>
      <sha1>fss0xeiwzakk9j3dq73eqiq5ockpo7n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468873</id>
      <parentid>1468869</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="pxn9372fzwx6ov140rwnujqchkf2jz2" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Angiospermae |rang=Тартиб|latin=Fagales|name=Рошгулон}}</text>
      <sha1>pxn9372fzwx6ov140rwnujqchkf2jz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Fabids</title>
    <ns>10</ns>
    <id>314510</id>
    <revision>
      <id>1468867</id>
      <parentid>1389239</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:48:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="117" sha1="gm2jylyzy1mmlwwhstm61t1rzxthbuh" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Rosids|rang=табор|latin=Fabids|name=|monoaut=|ext=|ref=}}
{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>gm2jylyzy1mmlwwhstm61t1rzxthbuh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Rosids</title>
    <ns>10</ns>
    <id>314511</id>
    <revision>
      <id>1468868</id>
      <parentid>1389234</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:49:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135" sha1="lv12rph66lqofvvzey9o3x1eqmk5z6h" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Superrosids|rang=Таборшоха|latin=Rosids|name=Гулсурхдорон}}
{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>lv12rph66lqofvvzey9o3x1eqmk5z6h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Superrosids</title>
    <ns>10</ns>
    <id>314512</id>
    <revision>
      <id>1468855</id>
      <parentid>1389236</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:31:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Eudicots</title>
    <ns>10</ns>
    <id>314513</id>
    <revision>
      <id>1468851</id>
      <parentid>1389237</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:29:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Castanea</title>
    <ns>10</ns>
    <id>314514</id>
    <revision>
      <id>1468856</id>
      <parentid>1389241</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="99" sha1="59heexd7ej06vesuytgjs3hc2szkncn" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Castaneoideae|rang=Авлод|latin=Castanea|name=Шоҳбулут}}</text>
      <sha1>59heexd7ej06vesuytgjs3hc2szkncn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468857</id>
      <parentid>1468856</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="7f2hvfb7v8ql26hk2uzlidm99wmxvoi" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Fagaceae |rang=Авлод|latin=Castanea|name=Шоҳбулут}}</text>
      <sha1>7f2hvfb7v8ql26hk2uzlidm99wmxvoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Castaneoideae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>314515</id>
    <revision>
      <id>1468858</id>
      <parentid>1389242</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Superasterids</title>
    <ns>10</ns>
    <id>315280</id>
    <revision>
      <id>1468854</id>
      <parentid>1392897</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:30:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Суперҷоми футболи Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316895</id>
    <revision>
      <id>1468644</id>
      <parentid>1422531</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Суперҷоми Тоҷикистон]] to [[Суперҷоми футболи Тоҷикистон]]</comment>
      <origin>1422531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11601" sha1="8yw8bud64e1rl88ib5rcl48ukum3wk5" xml:space="preserve">{{Мусобиқаи футбол}}
'''Суперҷоми Тоҷикистон''' ({{Lang-fa|سوپرجام تاجیکستان}}) — мусобиқаи солонаи [[Футбол|футболӣ]] аст, ки аз иборат аз як бозӣ. Ду бошгоҳи ширкаткунанда дорандаи унвони қаҳрамонҳои [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи Тоҷикистон]] ва [[Ҷоми Тоҷикистон]] мебошанд. Агар қаҳрамонии [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи Тоҷикистон]] ва Ҷоми Тоҷикистонро як даста ба даст оварда бошад, иштирокчии дигар ҷои дуюми [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи Тоҷикистон]] бозӣ мекунад. Бозӣ дар аввали мавсим, маъмулан дар моҳи март баргузор мегардад.

== Бозиҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
! width=&quot;5%&quot; |Season
! width=&quot;22%&quot; |Winner
! width=&quot;10%&quot; |Score
! width=&quot;22%&quot; |Runner-up
! width=&quot;16%&quot; |Venue
! width=&quot;10%&quot; |Attendance
|-
|2010&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Istiklol]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2009 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|'''2&amp;nbsp;– 0'''
|[[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Vakhsh Qurghonteppa]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2009 Tajik League''&lt;/small&gt;
|[[ТАЛКО Арена|Metallurg Stadium]], [[Турсунзода (шаҳр)|Tursunzoda]]
|5,000
|-
|2011&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Istiklol]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2010 Tajik League&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;and 2010 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|'''1&amp;nbsp;– 0'''
|[[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|Regar-TadAZ Tursunzoda]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Runner-up of 2010 Tajik League''&lt;/small&gt;
|Tsentralnyi Stadium, [[Бохтар (шаҳр)|Qurghonteppa]]
|12,000
|-
|2012&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Istiklol]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2011 Tajik League''&lt;/small&gt;
|'''2&amp;nbsp;– 1'''
|[[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|Regar-TadAZ Tursunzoda]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of [[2011 Tajik Cup]]''&lt;/small&gt;
|Khair Stadium, [[Ваҳдат|Vahdat]]
|
|-
|2013&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''[[2013 Tajik Super Cup|Details]]''&lt;/small&gt;
|'''[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Ravshan Kulob]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2012 Tajik League''&lt;/small&gt;
|'''2 – 1'''
|[[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|Regar-TadAZ Tursunzoda]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|Regar-TadAZ Tursunzoda]]''&lt;/small&gt;
|
|
|-
|2014&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Istiklol]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2013 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|'''5&amp;nbsp;– 0'''
|[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Ravshan]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2013 Tajik League''&lt;/small&gt;
|Central Stadium, [[Кӯлоб|Kulob]]
|18,000
|-
|2015&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Istiklol]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2014 Tajik League&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;and 2014 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|'''2&amp;nbsp;– 2 {{After extra time}}&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;4 – 3 {{Pso}}&lt;/small&gt;'''
|[[Хайр|Khayr Vahdat]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;
|[[Варзишгоҳи марказии Тоҷикистон|Pamir Stadium]], [[Душанбе|Dushanbe]]
|
|-
|2016&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Istiklol]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2015 Tajik League&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;and 2015 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|'''1&amp;nbsp;– 0'''
|Khujand&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Runner-up of 2015 Tajik League''&lt;/small&gt;
|[[ТАЛКО Арена|TALCO Arena]], [[Турсунзода (шаҳр)|Tursunzoda]]
|4,000
|-
|2017&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''Khosilot Farkhor'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Runner-up of 2016 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|'''2&amp;nbsp;–1'''
|[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Istiklol]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2016 Tajik League&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;and 2016 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|Central Stadium, [[Ҳисор|Hisor]]
|14,000
|-
|2018&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2017 Tajik League''&lt;/small&gt;
|'''3&amp;nbsp;–2'''
|Khosilot Farkhor&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2017 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|Central Stadium, [[Ҳисор|Hisor]]
|5,436
|-
|2019&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2018 Tajik League&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;and 2018 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|'''3&amp;nbsp;–0 '''
|Khujand&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Runner-up of 2018 Tajik League''&lt;/small&gt;
|[[Варзишгоҳи марказии Тоҷикистон|Pamir Stadium]], [[Душанбе|Душанбе]]
|7,200
|-
|2020&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2019 Tajikistan Higher League&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;and 2019 Tajik Cup''&lt;/small&gt;
|'''2&amp;nbsp;–1 '''
|Khujand&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Runner-up of 2019 Tajikistan Higher League''&lt;/small&gt;
|[[Варзишгоҳи марказии Тоҷикистон|Pamir Stadium]], [[Душанбе|Душанбе]]
|0&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://fft.tj/match-za-superkubok-tadzhikistana-2020-i-igry-chempionata-budut-prohodit-bez-zritelej/|title=МАТЧ ЗА СУПЕРКУБОК ТАДЖИКИСТАНА-2020 И ИГРЫ ЧЕМПИОНАТА БУДУТ ПРОХОДИТЬ БЕЗ ЗРИТЕЛЕЙ|website=fft.tj|date=27 March 2020|publisher=Tajikistan Football Federation|lang=Russian|accessdate=27 March 2020|archivedate=2022-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221221230016/https://fft.tj/match-za-superkubok-tadzhikistana-2020-i-igry-chempionata-budut-prohodit-bez-zritelej/}}&lt;/ref&gt;
|-
|2021&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2020 Tajikistan Higher League''&lt;/small&gt;
|'''2&amp;nbsp;–0 '''
|[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Равшан]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2020 Tajikistan Cup''&lt;/small&gt;
|Central Stadium, [[Ҳисор]]
|
|-
|2022&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиқлол]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2021 Tajikistan Higher League''&lt;/small&gt;
|'''1&amp;nbsp;–0'''
|Khujand&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2021 Tajikistan Cup''&lt;/small&gt;
|[[ТАЛКО Арена]], [[Турсунзода (шаҳр)|Турсунзода]]
|5,600&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://fft.tj/istiklol-stal-odinnadtsatikratnym-obladatelem-superkubka-tadzhikistana/|title=ИСТИКЛОЛ СТАЛ ОДИННАДЦАТИКРАТНЫМ ОБЛАДАТЕЛЕМ СУПЕРКУБКА ТАДЖИКИСТАНА|website=fft.tj/|date=8 May 2022|publisher=Tajikistan Football Federation|lang=Russian|accessdate=9 May 2022|archivedate=2022-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508225111/http://fft.tj/istiklol-stal-odinnadtsatikratnym-obladatelem-superkubka-tadzhikistana/}}&lt;/ref&gt;
|-
|2023&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Равшан]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2022 Tajikistan Cup''&lt;/small&gt;
|'''1&amp;nbsp;–0'''
|[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Istiklol]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2022 Tajikistan Higher League''&lt;/small&gt;
|Central Stadium, [[Ҳисор|Hisor]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fft.tj/match-za-superkubok-tadzhikistana-2023-perenesen-iz-hudzhanda-v-gissar/|title=МАТЧ ЗА СУПЕРКУБОК ТАДЖИКИСТАНА-2023 ПЕРЕНЕСЕН ИЗ ХУДЖАНДА В ГИССАР|website=fft.tj|date=11 April 2023|publisher=Tajikistan Football Federation|lang=Russian|accessdate=11 April 2023}}{{Пайванди мурда|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|9,200&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fft.tj/evgenij-gritsenko-luchshij-igrok-matcha-za-superkubok-tadzhikistana-2023/|title=ЕВГЕНИЙ ГРИЦЕНКО – ЛУЧШИЙ ИГРОК МАТЧА ЗА СУПЕРКУБОК ТАДЖИКИСТАНА-2023|website=fft.tj/|date=6 May 2023|publisher=Tajikistan Football Federation|lang=Russian|accessdate=7 May 2023|archivedate=2023-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230715113434/https://fft.tj/evgenij-gritsenko-luchshij-igrok-matcha-za-superkubok-tadzhikistana-2023/}}&lt;/ref&gt;
|-
|2024&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Details''&lt;/small&gt;
|'''[[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Istiklol]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''Winner of 2023 Tajikistan Higher League''&lt;/small&gt;
|'''2&amp;nbsp;–1'''
|[[Равшан (бошгоҳи футбол)|Ravshan Kulob]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt; &lt;small&gt;''Runner-up of 2023 Tajikistan Higher League''&lt;/small&gt;
|[[ТАЛКО Арена|TALCO Arena]], [[Турсунзода (шаҳр)|Tursunzoda]]&lt;ref name=&quot;2024 Final&quot;&gt;{{Cite web|url=https://fft.tj/istiklol-v-dvenadtsatyj-raz-vyigral-superkubok-tadzhikistana/|title=«ИСТИКЛОЛ» В ДВЕНАДЦАТЫЙ РАЗ ВЫИГРАЛ СУПЕРКУБОК ТАДЖИКИСТАНА|website=fft.tj|date=11 May 2024|publisher=Tajikistan Football Federation|lang=Russian|accessdate=12 May 2024|archivedate=2024-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240512170610/https://fft.tj/istiklol-v-dvenadtsatyj-raz-vyigral-superkubok-tadzhikistana/}}&lt;/ref&gt;
|7,500&lt;ref name=&quot;2024 Final&quot; /&gt;
|}

== Омор аз руи даста ==
{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;center&quot;
!'''Дастаи''' &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://fft.tj/telekanal-futbol-v-pryamom-efire-pokazhet-match-za-superkubok-tadzhikistana/|title=Телеканал Футбол в прямом эфире покажет матч за Суперкубок Таджикистана|website=fft.tj|date=3 March 2017|publisher=Football Federation Tajikistan|lang=Russian|accessdate=4 March 2017|archivedate=2022-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221221230104/https://fft.tj/telekanal-futbol-v-pryamom-efire-pokazhet-match-za-superkubok-tadzhikistana/}}&lt;/ref&gt;
! style=&quot;background:gold;&quot; | '''Солҳо ғолиб шуданд'''
! style=&quot;background:silver;&quot; | '''Ғолибони ҷоиза'''
|-
| [[Истиқлол (бошгоҳи футбол)|Истиклол]]
| '''12''' ( 2010, 2011, 2012, 2014, 2015, 2016, 2018, 2019, 2020, 2021, 2022, 2024 )
| 2 ( 2017, 2023 )
|-
| [[Равшан (бошгоҳи футбол)|Равшан Кулоб]]
| '''2''' ( [[2013 Tajik Super Cup|2013]], 2023 )
| 3 ( 2014, 2021, 2024 )
|-
| «Ҳосилот» Фархор
| '''1''' ( 2017 )
| 1 ( 2018 )
|-
| [[Регар-ТадАЗ (бошгоҳи футбол)|Регар-ТадАЗ Турсунзода]]
|
| 3 ( 2011, 2012, [[2013 Tajik Super Cup|2013]] )
|-
| Хуҷанд
|
| 4 ( 2016, 2019, 2020, 2022 )
|-
| [[Хатлон (бошгоҳи футбол)|Вахш (Бохтар)]]
|
| 1 ( 2010 )
|-
| [[Хайр|Хайр Ваҳдат]]
|
| 1 ( 2015 )
|}

== Ҳамчунин нигаред ==
* Суперҷоми ИҶШС

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://globalsportsarchive.com/competition/soccer/1xbet-supercomi-tocikiston-2024/final/99266/ Суперҷоми Тоҷикистон]
{{National football Supercups (AFC region)}}

[[Гурӯҳ:Суперҷоми Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Футбол]]</text>
      <sha1>8yw8bud64e1rl88ib5rcl48ukum3wk5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гули довудӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>317218</id>
    <revision>
      <id>1468750</id>
      <parentid>1401895</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:59:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13067" sha1="3pulsn8jyldf3yxt9azhl1q6cunhn4a" xml:space="preserve">{{Таксон
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1753
| волид = Asteraceae
| лотинӣ = Chrysanthemum
| ҳаммаъно = {{btname|Dendranthema|(DC.) Des Moul., 1860}}
}}
'''Хризантема''' ( {{lang-la|Chrysanthemum}}, аз {{lang-grc|χρῡσανθής}}, &quot;тиллоӣ&quot;, аз {{lang-grc2|χρυσός}} - &quot;тиллоӣ&quot; ва {{lang-grc2|ἄνθος}} - &quot;гул&quot;; бо ранги зарди гулҳо шарҳ дода мешавад).

Ин ҷинс 42 намудро дар бар мегирад , ки дар минтақаҳои муътадил ва [[Шимол|шимолии]] кураи замин, асосан дар [[Осиё]] мерӯяд.

== Тавсифи ==
Растаниҳо яксола ва бисёрсола, алафӣ ё [[Нимбутта|буттаҳо]] мебошанд.

Навдаҳо бараҳна ё барҷаста мебошанд.

[[Барг|Баргҳо]] бо тартиби алтернативӣ ҷойгир шудаанд, оддӣ, пурра, дандоншакл, дандондор ё ҷудошуда, ҳаҷм ва шаклашон гуногун, асосан сабзи сабук.

[[Гул|Гулҳо]] хурданд, дар сабад ҷамъоварӣ карда мешаванд, дар баъзе намудҳо калон, аз гулҳои зардшакли марказӣ ва гулҳои канори лигулӣ иборатанд, рангҳои гуногун доранд ва одатан дар як қатор ҷойгиранд; дар бисёр [[Навъ (гиёҳшиносӣ)|навъҳои]] [[Дурага|гибридӣ]] онҳо дар чандқатор ҷойгир шуда, гулдастаи ба истилоҳ «дугона»-ро ташкил медиҳанд
[[Файл:Цветовые_вариации_садовых_хризантем.JPG|мини|300x300пкс|Вариантҳои рангҳои хризантемаҳои боғ]]
Фарҳанги хризантемаҳои боғи ороишӣ таърихи ҳазорсола дорад. Дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], ки аксари хризантемаҳо аз он ҷо меоянд, шаклҳои боғӣ ҳанӯз дар соли 551 пеш аз милод парвариш карда мешуданд. Хризантема ба [[Ҷопон]] ворид карда шуд ва дар он ҷо онҳо гули миллӣ гардиданд. Растаниҳо дар асри 17 ба [[Аврупо]] ва дар миёнаи асри 19 ба [[Русия]] омадаанд.

Хусусиятҳои ороишии хризантема баҳои баланд дода шуда, дар натиҷаи кори селексия шумораи зиёди шаклҳо, гурӯҳҳо ва навъҳои онҳо пайдо шуданд.

Баъзе намудҳои хризантемаҳоро дар шароити Русия дар ҳавои кушод бомуваффақият парвариш кардан мумкин аст, дигарон - танҳо дар [[Гулхона|гармхонаҳо]], аммо ҳамаи онҳо аз ҷониби боғдорон барои равшании рангҳои худ, гули дарозмуддат ва осонии паҳнкунӣ қадр карда мешаванд.

== Ариза ==
[[Акс:Chrysanthemum_nangkingense.jpg|мини| [[Хризантема нанкинская|Хризантемаи Нанҷинг]], яке аз намудҳоест, ки дар тибби анъанавии Чин истифода мешавад]]
Дар тибби халқии Чин хризантема ҳамчун растании шифобахш истифода мешавад: баргҳои онро барои мигрен ва гулҳои хушкро барои беҳтар кардани [[иштиҳо]] истифода мебаранд. Дар бисёр кишварҳо гулу баргҳои хризантема барои табобати бемориҳои чашм, [[вараҷа]], [[Алкоголизм|майзадагӣ]], бемориҳои меъда ва пешгирии бемориҳои дилу рагҳо истифода мешуданд.

Дар кишварҳои Осиё, навдаҳо, баргҳо ва махсусан inflorescences ҳамчун [[сабзавот]] ва шириниҳои болаззат мехӯранд. Як намуди маъмули ғизо дар Чин хризантемаи тоҷдор аст, ки дар он ҷо бо номи ''тонхао'' маъруф аст.

Дар солҳои охир, фарҳанги хризантемаи кӯза (дарунӣ) дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст. Хризантема хонаю боѓро оро дода, ба онҳо шаклњои зебо мебахшад ва дар Япония ба онҳо боғҳои махсус дода мешавад.

== Символизм ==
[[Акс:Chrysanthemum_'Dance'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Рақс&quot; дар намоишгоҳи [[:en:Gardeners' World Live|зинда дар Ҷаҳони боғбон]]]]
[[Акс:Chrysanthemum_'Enbee_Wedding_Golden'_and_'Feeling_Green'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Тӯйи тиллоӣ Энби&quot; ва &quot;Ҳисси сабз&quot; дар намоишгоҳи зиндаи ҷаҳони боғбонҳо]]
Хризантема ба таври анъанавӣ дар тангаҳо тасвир шудааст ва нишони давлатии [[Ҷопон]] яке аз мукофотҳои олии ин кишвар [[Ордени Гули Довудӣ|ордени Хризантема]] мебошад; 

== Намудҳо ==

* {{Bt-lattg|Chrysanthemum aphrodite|aut=[[Kitam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arcticum|aut=[[L.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum argyrophyllum|aut=[[Ling]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arisanense|aut=[[Hayata]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chalchingolicum|aut=[[Grubov]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chanetii|aut=[[H.Lév.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum crassum|aut=(Kitam.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum cuneifolium|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum daucifolium|aut=([[Ledeb.]]) [[Parsa]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum dichrum|aut=([[C.Shih]]) [[H.Ohashi]] &amp; [[Yonek.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum foliaceum|aut=([[G.F.Peng]] et al.) [[J.M.Wang]] &amp; [[Y.T.Hou]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum glabriusculum|aut=([[W.W.Sm.]]) [[Hand.-Mazz.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum horaimontanum|aut=[[Masam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum hypargyreum|aut=[[Diels]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum indicum|Хризантема индийская|aut=L.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum integrifolium|aut=[[Richardson]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum japonicum|aut=[[Makino]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum konoanum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum lavandulifolium|aut=([[Fisch.]] ex [[Trautv.]]) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum leucanthum|aut=(Makino) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum longibracteatum|aut=(C.Shih et al.) J.M.Wang &amp; Y.T.Hou}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum maximowiczii|aut=[[Komar]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum miyatojimense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum mongolicum|aut=Ling}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morifolium|Хризантема садовая|aut=[[Ramat.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morii|aut=Hayata}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum naktongense|aut=[[Nakai]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ogawae|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum okiense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum oreastrum|aut=[[Hance]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ornatum|aut=[[Hemsl.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum parvifolium|aut=[[Chang]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum potentilloides|aut=Hand.-Mazz.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum rhombifolium|aut=([[Y.Ling]] &amp; C.Shih) H.Ohashi &amp; Yonek.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum shimotomaii|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum sinuatum|aut=Ledeb.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum vestitum|aut=(Hemsl.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum yoshinaganthum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zawadskii|Хризантема Завадского|aut=[[Herbich]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zhuozishanense|aut=[[L.Q.Zhao]] &amp; [[Jie Yang]]}}

* [[Акс:Russia_stamp_2018_№_2354.jpg|мини|241x241пкс| Хризантема, сакура дар маркаи почтаи Русия, 2018. Баромади якчояи РФГ ва Япония.]][[Акс:Soviet_Union_stamp_1962_CPA_2745.jpg|мини|253x253пкс| Хризантема дар маркаи почтам СССР, 1962]] Тахти Хризантема номи [[Ҷаҳони Ғарб|ғарбии]] тахти императори Ҷопон аст, ки аз [[Садаи XIX|асри 19]] истифода мешавад.
* &quot; Хризантема &quot; як романтикаи қадимии рус аст. Сухан ва мусикии Н- Харито, мухаррир В. Шумский.
* «Хризантема» — суруд аз репертуари Лилия Иванова (М. Щерев — И. Велчев).
* &quot;Нӯҳ хризантема&quot; таронаи [[Валерий Леонтйев|Валерий Леонтьев]] дар соли 1999 аст. Сухани Н- Зиновьев, мусикии Р. Муратов.
* &quot;A. Million Chrysanthemums&quot; таронаи гурӯҳи MGK дар соли 2007 аст. Суханхои С. Парадис, мусикии В. Кизилов.
* Маҷмӯаи миллии бритониёии хризантемаҳои тобовар дар Hill Close Gardens дар наздикии Уорвик ҷойгир аст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|title=UK: National Plant Collection to preserve chrysanthemums|website=web.archive.org|date=2017-10-14|lang=en|accessdate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014083436/http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|archivedate=2017-10-14}}&lt;/ref&gt; .
*  &quot;Ты была подобна дикой хризантеме&quot;  як мелодрамаи ҷопонӣ аст, ки коргардон Кейсуке Киношита аст, мутобиқсозӣ аз асари Ито Сачио &quot;Мақбараи Хризантемаи ваҳшӣ&quot; (1906).
* Дар бозии видеоии Sonic and The Black Knight, хризантема рамзи асосӣ ва истиораи марг ва абадият дар дасти ҷодугар Мерлина мебошад.

== Қайдҳо ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==

* &lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot; /&gt;Chrysanthemum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Хризантема}}
* ''Недолужко А. И'' [https://web.archive.org/web/20171103182720/http://www.gorodunet.com/nedoluzhko-a-i-hrizantemy-dlya-primorya-2004/ Хризантемы для Приморья]. — Владивосток: БСИ ДВО РАН, 2004. — 51 с.
* ''Недолужко А. И.'' [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ Род ''Chrysanthemum'' L.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ на юге российского Дальнего Востока (интродукционные возможности, ресурсы изменчивости, селекция, сохранение генофонда)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} (недоступная ссылка). Автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора сельскохозяйственных наук. — Мичуринск: Наукоград, 2010.
* {{Книга|автор=Шмыгун В. М.|заглавие=Хризантемы|ссылка=http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu|издание=ГБС АН СССР|место=М.|издательство=Наука|год=1972|страниц=116}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220409031504/http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu |date=2022-04-09 }}
* ''Павлова Т.'' Хризантемы: сибирские гибриды. // Цветоводство. — 1996. — № 6.
* ''Александрова Л.'' Растущая ковриком. // АИФ на даче. — 2000. — № 23.</text>
      <sha1>3pulsn8jyldf3yxt9azhl1q6cunhn4a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468751</id>
      <parentid>1468750</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:04:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13145" sha1="0l67qj2oj8c79qvx4fhly2057o2gox4" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Chrysanthemum sp.jpg
| тавсифи тасвир = Намуди гули довудӣ дар [[Килиманҷаро]], [[Танзания]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1753
| волид = Asteraceae
| лотинӣ = Chrysanthemum
| ҳаммаъно = {{btname|Dendranthema|(DC.) Des Moul., 1860}}
}}
'''Гули довудӣ''' ё '''хризантема''' ( {{lang-la|Chrysanthemum}} [[Авлод (таксономия)|авлод]]е аз мураккабгулҳо, ки 42 [[Намуд (таксономия)|намуд]]ро дар бар мегирад ва дар минтақаҳои муътадилу [[Шимол|шимолии]] кураи замин, асосан дар [[Осиё]] мерӯяд.

== Тавсифи ==
Растаниҳо яксола ва бисёрсола, алафӣ ё [[Нимбутта|буттаҳо]] мебошанд.

Навдаҳо бараҳна ё барҷаста мебошанд.

[[Барг|Баргҳо]] бо тартиби алтернативӣ ҷойгир шудаанд, оддӣ, пурра, дандоншакл, дандондор ё ҷудошуда, ҳаҷм ва шаклашон гуногун, асосан сабзи сабук.

[[Гул|Гулҳо]] хурданд, дар сабад ҷамъоварӣ карда мешаванд, дар баъзе намудҳо калон, аз гулҳои зардшакли марказӣ ва гулҳои канори лигулӣ иборатанд, рангҳои гуногун доранд ва одатан дар як қатор ҷойгиранд; дар бисёр [[Навъ (гиёҳшиносӣ)|навъҳои]] [[Дурага|гибридӣ]] онҳо дар чандқатор ҷойгир шуда, гулдастаи ба истилоҳ «дугона»-ро ташкил медиҳанд
[[Файл:Цветовые_вариации_садовых_хризантем.JPG|мини|300x300пкс|Вариантҳои рангҳои хризантемаҳои боғ]]
Фарҳанги хризантемаҳои боғи ороишӣ таърихи ҳазорсола дорад. Дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], ки аксари хризантемаҳо аз он ҷо меоянд, шаклҳои боғӣ ҳанӯз дар соли 551 пеш аз милод парвариш карда мешуданд. Хризантема ба [[Ҷопон]] ворид карда шуд ва дар он ҷо онҳо гули миллӣ гардиданд. Растаниҳо дар асри 17 ба [[Аврупо]] ва дар миёнаи асри 19 ба [[Русия]] омадаанд.

Хусусиятҳои ороишии хризантема баҳои баланд дода шуда, дар натиҷаи кори селексия шумораи зиёди шаклҳо, гурӯҳҳо ва навъҳои онҳо пайдо шуданд.

Баъзе намудҳои хризантемаҳоро дар шароити Русия дар ҳавои кушод бомуваффақият парвариш кардан мумкин аст, дигарон - танҳо дар [[Гулхона|гармхонаҳо]], аммо ҳамаи онҳо аз ҷониби боғдорон барои равшании рангҳои худ, гули дарозмуддат ва осонии паҳнкунӣ қадр карда мешаванд.

== Ариза ==
[[Акс:Chrysanthemum_nangkingense.jpg|мини| [[Хризантема нанкинская|Хризантемаи Нанҷинг]], яке аз намудҳоест, ки дар тибби анъанавии Чин истифода мешавад]]
Дар тибби халқии Чин хризантема ҳамчун растании шифобахш истифода мешавад: баргҳои онро барои мигрен ва гулҳои хушкро барои беҳтар кардани [[иштиҳо]] истифода мебаранд. Дар бисёр кишварҳо гулу баргҳои хризантема барои табобати бемориҳои чашм, [[вараҷа]], [[Алкоголизм|майзадагӣ]], бемориҳои меъда ва пешгирии бемориҳои дилу рагҳо истифода мешуданд.

Дар кишварҳои Осиё, навдаҳо, баргҳо ва махсусан inflorescences ҳамчун [[сабзавот]] ва шириниҳои болаззат мехӯранд. Як намуди маъмули ғизо дар Чин хризантемаи тоҷдор аст, ки дар он ҷо бо номи ''тонхао'' маъруф аст.

Дар солҳои охир, фарҳанги хризантемаи кӯза (дарунӣ) дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст. Хризантема хонаю боѓро оро дода, ба онҳо шаклњои зебо мебахшад ва дар Япония ба онҳо боғҳои махсус дода мешавад.

== Символизм ==
[[Акс:Chrysanthemum_'Dance'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Рақс&quot; дар намоишгоҳи [[:en:Gardeners' World Live|зинда дар Ҷаҳони боғбон]]]]
[[Акс:Chrysanthemum_'Enbee_Wedding_Golden'_and_'Feeling_Green'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Тӯйи тиллоӣ Энби&quot; ва &quot;Ҳисси сабз&quot; дар намоишгоҳи зиндаи ҷаҳони боғбонҳо]]
Хризантема ба таври анъанавӣ дар тангаҳо тасвир шудааст ва нишони давлатии [[Ҷопон]] яке аз мукофотҳои олии ин кишвар [[Ордени Гули Довудӣ|ордени Хризантема]] мебошад; 

== Намудҳо ==

* {{Bt-lattg|Chrysanthemum aphrodite|aut=[[Kitam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arcticum|aut=[[L.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum argyrophyllum|aut=[[Ling]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arisanense|aut=[[Hayata]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chalchingolicum|aut=[[Grubov]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chanetii|aut=[[H.Lév.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum crassum|aut=(Kitam.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum cuneifolium|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum daucifolium|aut=([[Ledeb.]]) [[Parsa]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum dichrum|aut=([[C.Shih]]) [[H.Ohashi]] &amp; [[Yonek.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum foliaceum|aut=([[G.F.Peng]] et al.) [[J.M.Wang]] &amp; [[Y.T.Hou]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum glabriusculum|aut=([[W.W.Sm.]]) [[Hand.-Mazz.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum horaimontanum|aut=[[Masam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum hypargyreum|aut=[[Diels]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum indicum|Хризантема индийская|aut=L.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum integrifolium|aut=[[Richardson]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum japonicum|aut=[[Makino]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum konoanum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum lavandulifolium|aut=([[Fisch.]] ex [[Trautv.]]) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum leucanthum|aut=(Makino) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum longibracteatum|aut=(C.Shih et al.) J.M.Wang &amp; Y.T.Hou}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum maximowiczii|aut=[[Komar]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum miyatojimense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum mongolicum|aut=Ling}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morifolium|Хризантема садовая|aut=[[Ramat.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morii|aut=Hayata}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum naktongense|aut=[[Nakai]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ogawae|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum okiense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum oreastrum|aut=[[Hance]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ornatum|aut=[[Hemsl.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum parvifolium|aut=[[Chang]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum potentilloides|aut=Hand.-Mazz.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum rhombifolium|aut=([[Y.Ling]] &amp; C.Shih) H.Ohashi &amp; Yonek.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum shimotomaii|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum sinuatum|aut=Ledeb.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum vestitum|aut=(Hemsl.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum yoshinaganthum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zawadskii|Хризантема Завадского|aut=[[Herbich]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zhuozishanense|aut=[[L.Q.Zhao]] &amp; [[Jie Yang]]}}

* [[Акс:Russia_stamp_2018_№_2354.jpg|мини|241x241пкс| Хризантема, сакура дар маркаи почтаи Русия, 2018. Баромади якчояи РФГ ва Япония.]][[Акс:Soviet_Union_stamp_1962_CPA_2745.jpg|мини|253x253пкс| Хризантема дар маркаи почтам СССР, 1962]] Тахти Хризантема номи [[Ҷаҳони Ғарб|ғарбии]] тахти императори Ҷопон аст, ки аз [[Садаи XIX|асри 19]] истифода мешавад.
* &quot; Хризантема &quot; як романтикаи қадимии рус аст. Сухан ва мусикии Н- Харито, мухаррир В. Шумский.
* «Хризантема» — суруд аз репертуари Лилия Иванова (М. Щерев — И. Велчев).
* &quot;Нӯҳ хризантема&quot; таронаи [[Валерий Леонтйев|Валерий Леонтьев]] дар соли 1999 аст. Сухани Н- Зиновьев, мусикии Р. Муратов.
* &quot;A. Million Chrysanthemums&quot; таронаи гурӯҳи MGK дар соли 2007 аст. Суханхои С. Парадис, мусикии В. Кизилов.
* Маҷмӯаи миллии бритониёии хризантемаҳои тобовар дар Hill Close Gardens дар наздикии Уорвик ҷойгир аст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|title=UK: National Plant Collection to preserve chrysanthemums|website=web.archive.org|date=2017-10-14|lang=en|accessdate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014083436/http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|archivedate=2017-10-14}}&lt;/ref&gt; .
*  &quot;Ты была подобна дикой хризантеме&quot;  як мелодрамаи ҷопонӣ аст, ки коргардон Кейсуке Киношита аст, мутобиқсозӣ аз асари Ито Сачио &quot;Мақбараи Хризантемаи ваҳшӣ&quot; (1906).
* Дар бозии видеоии Sonic and The Black Knight, хризантема рамзи асосӣ ва истиораи марг ва абадият дар дасти ҷодугар Мерлина мебошад.

== Қайдҳо ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==

* &lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot; /&gt;Chrysanthemum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Хризантема}}
* ''Недолужко А. И'' [https://web.archive.org/web/20171103182720/http://www.gorodunet.com/nedoluzhko-a-i-hrizantemy-dlya-primorya-2004/ Хризантемы для Приморья]. — Владивосток: БСИ ДВО РАН, 2004. — 51 с.
* ''Недолужко А. И.'' [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ Род ''Chrysanthemum'' L.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ на юге российского Дальнего Востока (интродукционные возможности, ресурсы изменчивости, селекция, сохранение генофонда)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} (недоступная ссылка). Автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора сельскохозяйственных наук. — Мичуринск: Наукоград, 2010.
* {{Книга|автор=Шмыгун В. М.|заглавие=Хризантемы|ссылка=http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu|издание=ГБС АН СССР|место=М.|издательство=Наука|год=1972|страниц=116}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220409031504/http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu |date=2022-04-09 }}
* ''Павлова Т.'' Хризантемы: сибирские гибриды. // Цветоводство. — 1996. — № 6.
* ''Александрова Л.'' Растущая ковриком. // АИФ на даче. — 2000. — № 23.</text>
      <sha1>0l67qj2oj8c79qvx4fhly2057o2gox4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468752</id>
      <parentid>1468751</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:05:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13141" sha1="dn1ac60eunshzg7nwim9e8v9y07k2cf" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Chrysanthemum sp.jpg
| тавсифи тасвир = Намуди гули довудӣ дар [[Килиманҷаро]], [[Танзания]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1753
| волид = Asteraceae
| лотинӣ = Chrysanthemum
| ҳаммаъно = {{btname|Dendranthema|(DC.) Des Moul., 1860}}
}}
'''Гули довудӣ''' ё '''хризантема''' ( {{lang-la|Chrysanthemum}} [[Авлод (таксономия)|авлод]]е аз мураккабгулҳо, ки 42 [[Намуд (таксономия)|намуд]]ро дар бар мегирад ва дар минтақаҳои муътадилу [[Шимол|шимолии]] кураи замин, асосан дар [[Осиё]] мерӯяд.

== Тавсифи ==
Растаниҳо яксола ва бисёрсола, алафӣ ё [[Нимбутта|буттаҳо]] мебошанд.

Навдаҳо бараҳна ё барҷаста мебошанд.

[[Барг|Баргҳо]] бо тартиби алтернативӣ ҷойгир шудаанд, оддӣ, пурра, дандоншакл, дандондор ё ҷудошуда, ҳаҷм ва шаклашон гуногун, асосан сабзи сабук.

[[Гул|Гулҳо]] хурданд, дар сабад ҷамъоварӣ карда мешаванд, дар баъзе намудҳо калон, аз гулҳои зардшакли марказӣ ва гулҳои канори лигулӣ иборатанд, рангҳои гуногун доранд ва одатан дар як қатор ҷойгиранд; дар бисёр [[Навъ (ботаника)|навъҳои]] [[Дурага|гибридӣ]] онҳо дар чандқатор ҷойгир шуда, гулдастаи ба истилоҳ «дугона»-ро ташкил медиҳанд
[[Файл:Цветовые_вариации_садовых_хризантем.JPG|мини|300x300пкс|Вариантҳои рангҳои хризантемаҳои боғ]]
Фарҳанги хризантемаҳои боғи ороишӣ таърихи ҳазорсола дорад. Дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], ки аксари хризантемаҳо аз он ҷо меоянд, шаклҳои боғӣ ҳанӯз дар соли 551 пеш аз милод парвариш карда мешуданд. Хризантема ба [[Ҷопон]] ворид карда шуд ва дар он ҷо онҳо гули миллӣ гардиданд. Растаниҳо дар асри 17 ба [[Аврупо]] ва дар миёнаи асри 19 ба [[Русия]] омадаанд.

Хусусиятҳои ороишии хризантема баҳои баланд дода шуда, дар натиҷаи кори селексия шумораи зиёди шаклҳо, гурӯҳҳо ва навъҳои онҳо пайдо шуданд.

Баъзе намудҳои хризантемаҳоро дар шароити Русия дар ҳавои кушод бомуваффақият парвариш кардан мумкин аст, дигарон - танҳо дар [[Гулхона|гармхонаҳо]], аммо ҳамаи онҳо аз ҷониби боғдорон барои равшании рангҳои худ, гули дарозмуддат ва осонии паҳнкунӣ қадр карда мешаванд.

== Ариза ==
[[Акс:Chrysanthemum_nangkingense.jpg|мини| [[Хризантема нанкинская|Хризантемаи Нанҷинг]], яке аз намудҳоест, ки дар тибби анъанавии Чин истифода мешавад]]
Дар тибби халқии Чин хризантема ҳамчун растании шифобахш истифода мешавад: баргҳои онро барои мигрен ва гулҳои хушкро барои беҳтар кардани [[иштиҳо]] истифода мебаранд. Дар бисёр кишварҳо гулу баргҳои хризантема барои табобати бемориҳои чашм, [[вараҷа]], [[Алкоголизм|майзадагӣ]], бемориҳои меъда ва пешгирии бемориҳои дилу рагҳо истифода мешуданд.

Дар кишварҳои Осиё, навдаҳо, баргҳо ва махсусан inflorescences ҳамчун [[сабзавот]] ва шириниҳои болаззат мехӯранд. Як намуди маъмули ғизо дар Чин хризантемаи тоҷдор аст, ки дар он ҷо бо номи ''тонхао'' маъруф аст.

Дар солҳои охир, фарҳанги хризантемаи кӯза (дарунӣ) дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст. Хризантема хонаю боѓро оро дода, ба онҳо шаклњои зебо мебахшад ва дар Япония ба онҳо боғҳои махсус дода мешавад.

== Символизм ==
[[Акс:Chrysanthemum_'Dance'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Рақс&quot; дар намоишгоҳи [[:en:Gardeners' World Live|зинда дар Ҷаҳони боғбон]]]]
[[Акс:Chrysanthemum_'Enbee_Wedding_Golden'_and_'Feeling_Green'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Тӯйи тиллоӣ Энби&quot; ва &quot;Ҳисси сабз&quot; дар намоишгоҳи зиндаи ҷаҳони боғбонҳо]]
Хризантема ба таври анъанавӣ дар тангаҳо тасвир шудааст ва нишони давлатии [[Ҷопон]] яке аз мукофотҳои олии ин кишвар [[Ордени Гули Довудӣ|ордени Хризантема]] мебошад; 

== Намудҳо ==

* {{Bt-lattg|Chrysanthemum aphrodite|aut=[[Kitam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arcticum|aut=[[L.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum argyrophyllum|aut=[[Ling]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arisanense|aut=[[Hayata]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chalchingolicum|aut=[[Grubov]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chanetii|aut=[[H.Lév.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum crassum|aut=(Kitam.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum cuneifolium|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum daucifolium|aut=([[Ledeb.]]) [[Parsa]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum dichrum|aut=([[C.Shih]]) [[H.Ohashi]] &amp; [[Yonek.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum foliaceum|aut=([[G.F.Peng]] et al.) [[J.M.Wang]] &amp; [[Y.T.Hou]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum glabriusculum|aut=([[W.W.Sm.]]) [[Hand.-Mazz.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum horaimontanum|aut=[[Masam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum hypargyreum|aut=[[Diels]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum indicum|Хризантема индийская|aut=L.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum integrifolium|aut=[[Richardson]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum japonicum|aut=[[Makino]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum konoanum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum lavandulifolium|aut=([[Fisch.]] ex [[Trautv.]]) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum leucanthum|aut=(Makino) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum longibracteatum|aut=(C.Shih et al.) J.M.Wang &amp; Y.T.Hou}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum maximowiczii|aut=[[Komar]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum miyatojimense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum mongolicum|aut=Ling}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morifolium|Хризантема садовая|aut=[[Ramat.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morii|aut=Hayata}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum naktongense|aut=[[Nakai]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ogawae|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum okiense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum oreastrum|aut=[[Hance]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ornatum|aut=[[Hemsl.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum parvifolium|aut=[[Chang]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum potentilloides|aut=Hand.-Mazz.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum rhombifolium|aut=([[Y.Ling]] &amp; C.Shih) H.Ohashi &amp; Yonek.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum shimotomaii|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum sinuatum|aut=Ledeb.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum vestitum|aut=(Hemsl.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum yoshinaganthum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zawadskii|Хризантема Завадского|aut=[[Herbich]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zhuozishanense|aut=[[L.Q.Zhao]] &amp; [[Jie Yang]]}}

* [[Акс:Russia_stamp_2018_№_2354.jpg|мини|241x241пкс| Хризантема, сакура дар маркаи почтаи Русия, 2018. Баромади якчояи РФГ ва Япония.]][[Акс:Soviet_Union_stamp_1962_CPA_2745.jpg|мини|253x253пкс| Хризантема дар маркаи почтам СССР, 1962]] Тахти Хризантема номи [[Ҷаҳони Ғарб|ғарбии]] тахти императори Ҷопон аст, ки аз [[Садаи XIX|асри 19]] истифода мешавад.
* &quot; Хризантема &quot; як романтикаи қадимии рус аст. Сухан ва мусикии Н- Харито, мухаррир В. Шумский.
* «Хризантема» — суруд аз репертуари Лилия Иванова (М. Щерев — И. Велчев).
* &quot;Нӯҳ хризантема&quot; таронаи [[Валерий Леонтйев|Валерий Леонтьев]] дар соли 1999 аст. Сухани Н- Зиновьев, мусикии Р. Муратов.
* &quot;A. Million Chrysanthemums&quot; таронаи гурӯҳи MGK дар соли 2007 аст. Суханхои С. Парадис, мусикии В. Кизилов.
* Маҷмӯаи миллии бритониёии хризантемаҳои тобовар дар Hill Close Gardens дар наздикии Уорвик ҷойгир аст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|title=UK: National Plant Collection to preserve chrysanthemums|website=web.archive.org|date=2017-10-14|lang=en|accessdate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014083436/http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|archivedate=2017-10-14}}&lt;/ref&gt; .
*  &quot;Ты была подобна дикой хризантеме&quot;  як мелодрамаи ҷопонӣ аст, ки коргардон Кейсуке Киношита аст, мутобиқсозӣ аз асари Ито Сачио &quot;Мақбараи Хризантемаи ваҳшӣ&quot; (1906).
* Дар бозии видеоии Sonic and The Black Knight, хризантема рамзи асосӣ ва истиораи марг ва абадият дар дасти ҷодугар Мерлина мебошад.

== Қайдҳо ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==

* &lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot; /&gt;Chrysanthemum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Хризантема}}
* ''Недолужко А. И'' [https://web.archive.org/web/20171103182720/http://www.gorodunet.com/nedoluzhko-a-i-hrizantemy-dlya-primorya-2004/ Хризантемы для Приморья]. — Владивосток: БСИ ДВО РАН, 2004. — 51 с.
* ''Недолужко А. И.'' [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ Род ''Chrysanthemum'' L.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ на юге российского Дальнего Востока (интродукционные возможности, ресурсы изменчивости, селекция, сохранение генофонда)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} (недоступная ссылка). Автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора сельскохозяйственных наук. — Мичуринск: Наукоград, 2010.
* {{Книга|автор=Шмыгун В. М.|заглавие=Хризантемы|ссылка=http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu|издание=ГБС АН СССР|место=М.|издательство=Наука|год=1972|страниц=116}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220409031504/http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu |date=2022-04-09 }}
* ''Павлова Т.'' Хризантемы: сибирские гибриды. // Цветоводство. — 1996. — № 6.
* ''Александрова Л.'' Растущая ковриком. // АИФ на даче. — 2000. — № 23.</text>
      <sha1>dn1ac60eunshzg7nwim9e8v9y07k2cf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468766</id>
      <parentid>1468752</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:12:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468766</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13141" sha1="teagn1elko4n5mwwj5833hat4yim24i" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Chrysanthemum sp.jpg
| тавсифи тасвир = Намуди гули довудӣ дар [[Килиманҷаро]], [[Танзания]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1753
| волид = Asteraceae
| лотинӣ = Chrysanthemum
| ҳаммаъно = {{btname|Dendranthema|(DC.) Des Moul., 1860}}
}}
'''Гули довудӣ''' ё '''хризантема''' ({{lang-la|Chrysanthemum}}) [[Авлод (таксономия)|авлод]]е аз мураккабгулҳо, ки 42 [[Намуд (таксономия)|намуд]]ро дар бар мегирад ва дар минтақаҳои муътадилу [[Шимол|шимолии]] кураи замин, асосан дар [[Осиё]] мерӯяд.

== Тавсифи ==
Растаниҳо яксола ва бисёрсола, алафӣ ё [[Нимбутта|буттаҳо]] мебошанд.

Навдаҳо бараҳна ё барҷаста мебошанд.

[[Барг|Баргҳо]] бо тартиби алтернативӣ ҷойгир шудаанд, оддӣ, пурра, дандоншакл, дандондор ё ҷудошуда, ҳаҷм ва шаклашон гуногун, асосан сабзи сабук.

[[Гул|Гулҳо]] хурданд, дар сабад ҷамъоварӣ карда мешаванд, дар баъзе намудҳо калон, аз гулҳои зардшакли марказӣ ва гулҳои канори лигулӣ иборатанд, рангҳои гуногун доранд ва одатан дар як қатор ҷойгиранд; дар бисёр [[Навъ (ботаника)|навъҳои]] [[Дурага|гибридӣ]] онҳо дар чандқатор ҷойгир шуда, гулдастаи ба истилоҳ «дугона»-ро ташкил медиҳанд
[[Файл:Цветовые_вариации_садовых_хризантем.JPG|мини|300x300пкс|Вариантҳои рангҳои хризантемаҳои боғ]]
Фарҳанги хризантемаҳои боғи ороишӣ таърихи ҳазорсола дорад. Дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], ки аксари хризантемаҳо аз он ҷо меоянд, шаклҳои боғӣ ҳанӯз дар соли 551 пеш аз милод парвариш карда мешуданд. Хризантема ба [[Ҷопон]] ворид карда шуд ва дар он ҷо онҳо гули миллӣ гардиданд. Растаниҳо дар асри 17 ба [[Аврупо]] ва дар миёнаи асри 19 ба [[Русия]] омадаанд.

Хусусиятҳои ороишии хризантема баҳои баланд дода шуда, дар натиҷаи кори селексия шумораи зиёди шаклҳо, гурӯҳҳо ва навъҳои онҳо пайдо шуданд.

Баъзе намудҳои хризантемаҳоро дар шароити Русия дар ҳавои кушод бомуваффақият парвариш кардан мумкин аст, дигарон - танҳо дар [[Гулхона|гармхонаҳо]], аммо ҳамаи онҳо аз ҷониби боғдорон барои равшании рангҳои худ, гули дарозмуддат ва осонии паҳнкунӣ қадр карда мешаванд.

== Ариза ==
[[Акс:Chrysanthemum_nangkingense.jpg|мини| [[Хризантема нанкинская|Хризантемаи Нанҷинг]], яке аз намудҳоест, ки дар тибби анъанавии Чин истифода мешавад]]
Дар тибби халқии Чин хризантема ҳамчун растании шифобахш истифода мешавад: баргҳои онро барои мигрен ва гулҳои хушкро барои беҳтар кардани [[иштиҳо]] истифода мебаранд. Дар бисёр кишварҳо гулу баргҳои хризантема барои табобати бемориҳои чашм, [[вараҷа]], [[Алкоголизм|майзадагӣ]], бемориҳои меъда ва пешгирии бемориҳои дилу рагҳо истифода мешуданд.

Дар кишварҳои Осиё, навдаҳо, баргҳо ва махсусан inflorescences ҳамчун [[сабзавот]] ва шириниҳои болаззат мехӯранд. Як намуди маъмули ғизо дар Чин хризантемаи тоҷдор аст, ки дар он ҷо бо номи ''тонхао'' маъруф аст.

Дар солҳои охир, фарҳанги хризантемаи кӯза (дарунӣ) дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст. Хризантема хонаю боѓро оро дода, ба онҳо шаклњои зебо мебахшад ва дар Япония ба онҳо боғҳои махсус дода мешавад.

== Символизм ==
[[Акс:Chrysanthemum_'Dance'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Рақс&quot; дар намоишгоҳи [[:en:Gardeners' World Live|зинда дар Ҷаҳони боғбон]]]]
[[Акс:Chrysanthemum_'Enbee_Wedding_Golden'_and_'Feeling_Green'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Тӯйи тиллоӣ Энби&quot; ва &quot;Ҳисси сабз&quot; дар намоишгоҳи зиндаи ҷаҳони боғбонҳо]]
Хризантема ба таври анъанавӣ дар тангаҳо тасвир шудааст ва нишони давлатии [[Ҷопон]] яке аз мукофотҳои олии ин кишвар [[Ордени Гули Довудӣ|ордени Хризантема]] мебошад; 

== Намудҳо ==

* {{Bt-lattg|Chrysanthemum aphrodite|aut=[[Kitam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arcticum|aut=[[L.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum argyrophyllum|aut=[[Ling]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arisanense|aut=[[Hayata]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chalchingolicum|aut=[[Grubov]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chanetii|aut=[[H.Lév.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum crassum|aut=(Kitam.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum cuneifolium|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum daucifolium|aut=([[Ledeb.]]) [[Parsa]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum dichrum|aut=([[C.Shih]]) [[H.Ohashi]] &amp; [[Yonek.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum foliaceum|aut=([[G.F.Peng]] et al.) [[J.M.Wang]] &amp; [[Y.T.Hou]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum glabriusculum|aut=([[W.W.Sm.]]) [[Hand.-Mazz.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum horaimontanum|aut=[[Masam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum hypargyreum|aut=[[Diels]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum indicum|Хризантема индийская|aut=L.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum integrifolium|aut=[[Richardson]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum japonicum|aut=[[Makino]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum konoanum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum lavandulifolium|aut=([[Fisch.]] ex [[Trautv.]]) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum leucanthum|aut=(Makino) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum longibracteatum|aut=(C.Shih et al.) J.M.Wang &amp; Y.T.Hou}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum maximowiczii|aut=[[Komar]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum miyatojimense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum mongolicum|aut=Ling}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morifolium|Хризантема садовая|aut=[[Ramat.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morii|aut=Hayata}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum naktongense|aut=[[Nakai]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ogawae|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum okiense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum oreastrum|aut=[[Hance]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ornatum|aut=[[Hemsl.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum parvifolium|aut=[[Chang]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum potentilloides|aut=Hand.-Mazz.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum rhombifolium|aut=([[Y.Ling]] &amp; C.Shih) H.Ohashi &amp; Yonek.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum shimotomaii|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum sinuatum|aut=Ledeb.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum vestitum|aut=(Hemsl.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum yoshinaganthum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zawadskii|Хризантема Завадского|aut=[[Herbich]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zhuozishanense|aut=[[L.Q.Zhao]] &amp; [[Jie Yang]]}}

* [[Акс:Russia_stamp_2018_№_2354.jpg|мини|241x241пкс| Хризантема, сакура дар маркаи почтаи Русия, 2018. Баромади якчояи РФГ ва Япония.]][[Акс:Soviet_Union_stamp_1962_CPA_2745.jpg|мини|253x253пкс| Хризантема дар маркаи почтам СССР, 1962]] Тахти Хризантема номи [[Ҷаҳони Ғарб|ғарбии]] тахти императори Ҷопон аст, ки аз [[Садаи XIX|асри 19]] истифода мешавад.
* &quot; Хризантема &quot; як романтикаи қадимии рус аст. Сухан ва мусикии Н- Харито, мухаррир В. Шумский.
* «Хризантема» — суруд аз репертуари Лилия Иванова (М. Щерев — И. Велчев).
* &quot;Нӯҳ хризантема&quot; таронаи [[Валерий Леонтйев|Валерий Леонтьев]] дар соли 1999 аст. Сухани Н- Зиновьев, мусикии Р. Муратов.
* &quot;A. Million Chrysanthemums&quot; таронаи гурӯҳи MGK дар соли 2007 аст. Суханхои С. Парадис, мусикии В. Кизилов.
* Маҷмӯаи миллии бритониёии хризантемаҳои тобовар дар Hill Close Gardens дар наздикии Уорвик ҷойгир аст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|title=UK: National Plant Collection to preserve chrysanthemums|website=web.archive.org|date=2017-10-14|lang=en|accessdate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014083436/http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|archivedate=2017-10-14}}&lt;/ref&gt; .
*  &quot;Ты была подобна дикой хризантеме&quot;  як мелодрамаи ҷопонӣ аст, ки коргардон Кейсуке Киношита аст, мутобиқсозӣ аз асари Ито Сачио &quot;Мақбараи Хризантемаи ваҳшӣ&quot; (1906).
* Дар бозии видеоии Sonic and The Black Knight, хризантема рамзи асосӣ ва истиораи марг ва абадият дар дасти ҷодугар Мерлина мебошад.

== Қайдҳо ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==

* &lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot; /&gt;Chrysanthemum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Хризантема}}
* ''Недолужко А. И'' [https://web.archive.org/web/20171103182720/http://www.gorodunet.com/nedoluzhko-a-i-hrizantemy-dlya-primorya-2004/ Хризантемы для Приморья]. — Владивосток: БСИ ДВО РАН, 2004. — 51 с.
* ''Недолужко А. И.'' [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ Род ''Chrysanthemum'' L.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ на юге российского Дальнего Востока (интродукционные возможности, ресурсы изменчивости, селекция, сохранение генофонда)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} (недоступная ссылка). Автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора сельскохозяйственных наук. — Мичуринск: Наукоград, 2010.
* {{Книга|автор=Шмыгун В. М.|заглавие=Хризантемы|ссылка=http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu|издание=ГБС АН СССР|место=М.|издательство=Наука|год=1972|страниц=116}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220409031504/http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu |date=2022-04-09 }}
* ''Павлова Т.'' Хризантемы: сибирские гибриды. // Цветоводство. — 1996. — № 6.
* ''Александрова Л.'' Растущая ковриком. // АИФ на даче. — 2000. — № 23.</text>
      <sha1>teagn1elko4n5mwwj5833hat4yim24i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468767</id>
      <parentid>1468766</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Адабиёт */</comment>
      <origin>1468767</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13085" sha1="hifjs2sruqjiobne250tgh3210amypw" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Chrysanthemum sp.jpg
| тавсифи тасвир = Намуди гули довудӣ дар [[Килиманҷаро]], [[Танзания]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1753
| волид = Asteraceae
| лотинӣ = Chrysanthemum
| ҳаммаъно = {{btname|Dendranthema|(DC.) Des Moul., 1860}}
}}
'''Гули довудӣ''' ё '''хризантема''' ({{lang-la|Chrysanthemum}}) [[Авлод (таксономия)|авлод]]е аз мураккабгулҳо, ки 42 [[Намуд (таксономия)|намуд]]ро дар бар мегирад ва дар минтақаҳои муътадилу [[Шимол|шимолии]] кураи замин, асосан дар [[Осиё]] мерӯяд.

== Тавсифи ==
Растаниҳо яксола ва бисёрсола, алафӣ ё [[Нимбутта|буттаҳо]] мебошанд.

Навдаҳо бараҳна ё барҷаста мебошанд.

[[Барг|Баргҳо]] бо тартиби алтернативӣ ҷойгир шудаанд, оддӣ, пурра, дандоншакл, дандондор ё ҷудошуда, ҳаҷм ва шаклашон гуногун, асосан сабзи сабук.

[[Гул|Гулҳо]] хурданд, дар сабад ҷамъоварӣ карда мешаванд, дар баъзе намудҳо калон, аз гулҳои зардшакли марказӣ ва гулҳои канори лигулӣ иборатанд, рангҳои гуногун доранд ва одатан дар як қатор ҷойгиранд; дар бисёр [[Навъ (ботаника)|навъҳои]] [[Дурага|гибридӣ]] онҳо дар чандқатор ҷойгир шуда, гулдастаи ба истилоҳ «дугона»-ро ташкил медиҳанд
[[Файл:Цветовые_вариации_садовых_хризантем.JPG|мини|300x300пкс|Вариантҳои рангҳои хризантемаҳои боғ]]
Фарҳанги хризантемаҳои боғи ороишӣ таърихи ҳазорсола дорад. Дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], ки аксари хризантемаҳо аз он ҷо меоянд, шаклҳои боғӣ ҳанӯз дар соли 551 пеш аз милод парвариш карда мешуданд. Хризантема ба [[Ҷопон]] ворид карда шуд ва дар он ҷо онҳо гули миллӣ гардиданд. Растаниҳо дар асри 17 ба [[Аврупо]] ва дар миёнаи асри 19 ба [[Русия]] омадаанд.

Хусусиятҳои ороишии хризантема баҳои баланд дода шуда, дар натиҷаи кори селексия шумораи зиёди шаклҳо, гурӯҳҳо ва навъҳои онҳо пайдо шуданд.

Баъзе намудҳои хризантемаҳоро дар шароити Русия дар ҳавои кушод бомуваффақият парвариш кардан мумкин аст, дигарон - танҳо дар [[Гулхона|гармхонаҳо]], аммо ҳамаи онҳо аз ҷониби боғдорон барои равшании рангҳои худ, гули дарозмуддат ва осонии паҳнкунӣ қадр карда мешаванд.

== Ариза ==
[[Акс:Chrysanthemum_nangkingense.jpg|мини| [[Хризантема нанкинская|Хризантемаи Нанҷинг]], яке аз намудҳоест, ки дар тибби анъанавии Чин истифода мешавад]]
Дар тибби халқии Чин хризантема ҳамчун растании шифобахш истифода мешавад: баргҳои онро барои мигрен ва гулҳои хушкро барои беҳтар кардани [[иштиҳо]] истифода мебаранд. Дар бисёр кишварҳо гулу баргҳои хризантема барои табобати бемориҳои чашм, [[вараҷа]], [[Алкоголизм|майзадагӣ]], бемориҳои меъда ва пешгирии бемориҳои дилу рагҳо истифода мешуданд.

Дар кишварҳои Осиё, навдаҳо, баргҳо ва махсусан inflorescences ҳамчун [[сабзавот]] ва шириниҳои болаззат мехӯранд. Як намуди маъмули ғизо дар Чин хризантемаи тоҷдор аст, ки дар он ҷо бо номи ''тонхао'' маъруф аст.

Дар солҳои охир, фарҳанги хризантемаи кӯза (дарунӣ) дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст. Хризантема хонаю боѓро оро дода, ба онҳо шаклњои зебо мебахшад ва дар Япония ба онҳо боғҳои махсус дода мешавад.

== Символизм ==
[[Акс:Chrysanthemum_'Dance'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Рақс&quot; дар намоишгоҳи [[:en:Gardeners' World Live|зинда дар Ҷаҳони боғбон]]]]
[[Акс:Chrysanthemum_'Enbee_Wedding_Golden'_and_'Feeling_Green'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Тӯйи тиллоӣ Энби&quot; ва &quot;Ҳисси сабз&quot; дар намоишгоҳи зиндаи ҷаҳони боғбонҳо]]
Хризантема ба таври анъанавӣ дар тангаҳо тасвир шудааст ва нишони давлатии [[Ҷопон]] яке аз мукофотҳои олии ин кишвар [[Ордени Гули Довудӣ|ордени Хризантема]] мебошад; 

== Намудҳо ==

* {{Bt-lattg|Chrysanthemum aphrodite|aut=[[Kitam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arcticum|aut=[[L.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum argyrophyllum|aut=[[Ling]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arisanense|aut=[[Hayata]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chalchingolicum|aut=[[Grubov]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chanetii|aut=[[H.Lév.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum crassum|aut=(Kitam.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum cuneifolium|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum daucifolium|aut=([[Ledeb.]]) [[Parsa]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum dichrum|aut=([[C.Shih]]) [[H.Ohashi]] &amp; [[Yonek.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum foliaceum|aut=([[G.F.Peng]] et al.) [[J.M.Wang]] &amp; [[Y.T.Hou]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum glabriusculum|aut=([[W.W.Sm.]]) [[Hand.-Mazz.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum horaimontanum|aut=[[Masam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum hypargyreum|aut=[[Diels]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum indicum|Хризантема индийская|aut=L.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum integrifolium|aut=[[Richardson]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum japonicum|aut=[[Makino]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum konoanum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum lavandulifolium|aut=([[Fisch.]] ex [[Trautv.]]) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum leucanthum|aut=(Makino) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum longibracteatum|aut=(C.Shih et al.) J.M.Wang &amp; Y.T.Hou}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum maximowiczii|aut=[[Komar]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum miyatojimense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum mongolicum|aut=Ling}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morifolium|Хризантема садовая|aut=[[Ramat.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morii|aut=Hayata}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum naktongense|aut=[[Nakai]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ogawae|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum okiense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum oreastrum|aut=[[Hance]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ornatum|aut=[[Hemsl.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum parvifolium|aut=[[Chang]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum potentilloides|aut=Hand.-Mazz.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum rhombifolium|aut=([[Y.Ling]] &amp; C.Shih) H.Ohashi &amp; Yonek.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum shimotomaii|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum sinuatum|aut=Ledeb.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum vestitum|aut=(Hemsl.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum yoshinaganthum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zawadskii|Хризантема Завадского|aut=[[Herbich]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zhuozishanense|aut=[[L.Q.Zhao]] &amp; [[Jie Yang]]}}

* [[Акс:Russia_stamp_2018_№_2354.jpg|мини|241x241пкс| Хризантема, сакура дар маркаи почтаи Русия, 2018. Баромади якчояи РФГ ва Япония.]][[Акс:Soviet_Union_stamp_1962_CPA_2745.jpg|мини|253x253пкс| Хризантема дар маркаи почтам СССР, 1962]] Тахти Хризантема номи [[Ҷаҳони Ғарб|ғарбии]] тахти императори Ҷопон аст, ки аз [[Садаи XIX|асри 19]] истифода мешавад.
* &quot; Хризантема &quot; як романтикаи қадимии рус аст. Сухан ва мусикии Н- Харито, мухаррир В. Шумский.
* «Хризантема» — суруд аз репертуари Лилия Иванова (М. Щерев — И. Велчев).
* &quot;Нӯҳ хризантема&quot; таронаи [[Валерий Леонтйев|Валерий Леонтьев]] дар соли 1999 аст. Сухани Н- Зиновьев, мусикии Р. Муратов.
* &quot;A. Million Chrysanthemums&quot; таронаи гурӯҳи MGK дар соли 2007 аст. Суханхои С. Парадис, мусикии В. Кизилов.
* Маҷмӯаи миллии бритониёии хризантемаҳои тобовар дар Hill Close Gardens дар наздикии Уорвик ҷойгир аст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|title=UK: National Plant Collection to preserve chrysanthemums|website=web.archive.org|date=2017-10-14|lang=en|accessdate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014083436/http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|archivedate=2017-10-14}}&lt;/ref&gt; .
*  &quot;Ты была подобна дикой хризантеме&quot;  як мелодрамаи ҷопонӣ аст, ки коргардон Кейсуке Киношита аст, мутобиқсозӣ аз асари Ито Сачио &quot;Мақбараи Хризантемаи ваҳшӣ&quot; (1906).
* Дар бозии видеоии Sonic and The Black Knight, хризантема рамзи асосӣ ва истиораи марг ва абадият дар дасти ҷодугар Мерлина мебошад.

== Қайдҳо ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Chrysanthemum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Хризантема}}
* ''Недолужко А. И'' [https://web.archive.org/web/20171103182720/http://www.gorodunet.com/nedoluzhko-a-i-hrizantemy-dlya-primorya-2004/ Хризантемы для Приморья]. — Владивосток: БСИ ДВО РАН, 2004. — 51 с.
* ''Недолужко А. И.'' [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ Род ''Chrysanthemum'' L.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ на юге российского Дальнего Востока (интродукционные возможности, ресурсы изменчивости, селекция, сохранение генофонда)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} (недоступная ссылка). Автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора сельскохозяйственных наук. — Мичуринск: Наукоград, 2010.
* {{Книга|автор=Шмыгун В. М.|заглавие=Хризантемы|ссылка=http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu|издание=ГБС АН СССР|место=М.|издательство=Наука|год=1972|страниц=116}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220409031504/http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu |date=2022-04-09 }}
* ''Павлова Т.'' Хризантемы: сибирские гибриды. // Цветоводство. — 1996. — № 6.
* ''Александрова Л.'' Растущая ковриком. // АИФ на даче. — 2000. — № 23.</text>
      <sha1>hifjs2sruqjiobne250tgh3210amypw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468768</id>
      <parentid>1468767</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тавсифи */</comment>
      <origin>1468768</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13102" sha1="frzngiyxesuzrrsuv0eijyj78x7evnc" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Chrysanthemum sp.jpg
| тавсифи тасвир = Намуди гули довудӣ дар [[Килиманҷаро]], [[Танзания]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1753
| волид = Asteraceae
| лотинӣ = Chrysanthemum
| ҳаммаъно = {{btname|Dendranthema|(DC.) Des Moul., 1860}}
}}
'''Гули довудӣ''' ё '''хризантема''' ({{lang-la|Chrysanthemum}}) [[Авлод (таксономия)|авлод]]е аз мураккабгулҳо, ки 42 [[Намуд (таксономия)|намуд]]ро дар бар мегирад ва дар минтақаҳои муътадилу [[Шимол|шимолии]] кураи замин, асосан дар [[Осиё]] мерӯяд.

== Тавсифи ботаникӣ ==
Растаниҳо яксола ва бисёрсола, алафӣ ё [[Нимбутта|буттаҳо]] мебошанд.

Навдаҳо бараҳна ё барҷаста мебошанд.

[[Барг|Баргҳо]] бо тартиби алтернативӣ ҷойгир шудаанд, оддӣ, пурра, дандоншакл, дандондор ё ҷудошуда, ҳаҷм ва шаклашон гуногун, асосан сабзи сабук.

[[Гул|Гулҳо]] хурданд, дар сабад ҷамъоварӣ карда мешаванд, дар баъзе намудҳо калон, аз гулҳои зардшакли марказӣ ва гулҳои канори лигулӣ иборатанд, рангҳои гуногун доранд ва одатан дар як қатор ҷойгиранд; дар бисёр [[Навъ (ботаника)|навъҳои]] [[Дурага|гибридӣ]] онҳо дар чандқатор ҷойгир шуда, гулдастаи ба истилоҳ «дугона»-ро ташкил медиҳанд
[[Файл:Цветовые_вариации_садовых_хризантем.JPG|мини|300x300пкс|Вариантҳои рангҳои хризантемаҳои боғ]]
Фарҳанги хризантемаҳои боғи ороишӣ таърихи ҳазорсола дорад. Дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], ки аксари хризантемаҳо аз он ҷо меоянд, шаклҳои боғӣ ҳанӯз дар соли 551 пеш аз милод парвариш карда мешуданд. Хризантема ба [[Ҷопон]] ворид карда шуд ва дар он ҷо онҳо гули миллӣ гардиданд. Растаниҳо дар асри 17 ба [[Аврупо]] ва дар миёнаи асри 19 ба [[Русия]] омадаанд.

Хусусиятҳои ороишии хризантема баҳои баланд дода шуда, дар натиҷаи кори селексия шумораи зиёди шаклҳо, гурӯҳҳо ва навъҳои онҳо пайдо шуданд.

Баъзе намудҳои хризантемаҳоро дар шароити Русия дар ҳавои кушод бомуваффақият парвариш кардан мумкин аст, дигарон - танҳо дар [[Гулхона|гармхонаҳо]], аммо ҳамаи онҳо аз ҷониби боғдорон барои равшании рангҳои худ, гули дарозмуддат ва осонии паҳнкунӣ қадр карда мешаванд.

== Ариза ==
[[Акс:Chrysanthemum_nangkingense.jpg|мини| [[Хризантема нанкинская|Хризантемаи Нанҷинг]], яке аз намудҳоест, ки дар тибби анъанавии Чин истифода мешавад]]
Дар тибби халқии Чин хризантема ҳамчун растании шифобахш истифода мешавад: баргҳои онро барои мигрен ва гулҳои хушкро барои беҳтар кардани [[иштиҳо]] истифода мебаранд. Дар бисёр кишварҳо гулу баргҳои хризантема барои табобати бемориҳои чашм, [[вараҷа]], [[Алкоголизм|майзадагӣ]], бемориҳои меъда ва пешгирии бемориҳои дилу рагҳо истифода мешуданд.

Дар кишварҳои Осиё, навдаҳо, баргҳо ва махсусан inflorescences ҳамчун [[сабзавот]] ва шириниҳои болаззат мехӯранд. Як намуди маъмули ғизо дар Чин хризантемаи тоҷдор аст, ки дар он ҷо бо номи ''тонхао'' маъруф аст.

Дар солҳои охир, фарҳанги хризантемаи кӯза (дарунӣ) дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст. Хризантема хонаю боѓро оро дода, ба онҳо шаклњои зебо мебахшад ва дар Япония ба онҳо боғҳои махсус дода мешавад.

== Символизм ==
[[Акс:Chrysanthemum_'Dance'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Рақс&quot; дар намоишгоҳи [[:en:Gardeners' World Live|зинда дар Ҷаҳони боғбон]]]]
[[Акс:Chrysanthemum_'Enbee_Wedding_Golden'_and_'Feeling_Green'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Тӯйи тиллоӣ Энби&quot; ва &quot;Ҳисси сабз&quot; дар намоишгоҳи зиндаи ҷаҳони боғбонҳо]]
Хризантема ба таври анъанавӣ дар тангаҳо тасвир шудааст ва нишони давлатии [[Ҷопон]] яке аз мукофотҳои олии ин кишвар [[Ордени Гули Довудӣ|ордени Хризантема]] мебошад; 

== Намудҳо ==

* {{Bt-lattg|Chrysanthemum aphrodite|aut=[[Kitam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arcticum|aut=[[L.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum argyrophyllum|aut=[[Ling]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arisanense|aut=[[Hayata]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chalchingolicum|aut=[[Grubov]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chanetii|aut=[[H.Lév.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum crassum|aut=(Kitam.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum cuneifolium|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum daucifolium|aut=([[Ledeb.]]) [[Parsa]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum dichrum|aut=([[C.Shih]]) [[H.Ohashi]] &amp; [[Yonek.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum foliaceum|aut=([[G.F.Peng]] et al.) [[J.M.Wang]] &amp; [[Y.T.Hou]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum glabriusculum|aut=([[W.W.Sm.]]) [[Hand.-Mazz.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum horaimontanum|aut=[[Masam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum hypargyreum|aut=[[Diels]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum indicum|Хризантема индийская|aut=L.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum integrifolium|aut=[[Richardson]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum japonicum|aut=[[Makino]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum konoanum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum lavandulifolium|aut=([[Fisch.]] ex [[Trautv.]]) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum leucanthum|aut=(Makino) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum longibracteatum|aut=(C.Shih et al.) J.M.Wang &amp; Y.T.Hou}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum maximowiczii|aut=[[Komar]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum miyatojimense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum mongolicum|aut=Ling}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morifolium|Хризантема садовая|aut=[[Ramat.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morii|aut=Hayata}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum naktongense|aut=[[Nakai]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ogawae|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum okiense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum oreastrum|aut=[[Hance]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ornatum|aut=[[Hemsl.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum parvifolium|aut=[[Chang]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum potentilloides|aut=Hand.-Mazz.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum rhombifolium|aut=([[Y.Ling]] &amp; C.Shih) H.Ohashi &amp; Yonek.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum shimotomaii|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum sinuatum|aut=Ledeb.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum vestitum|aut=(Hemsl.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum yoshinaganthum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zawadskii|Хризантема Завадского|aut=[[Herbich]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zhuozishanense|aut=[[L.Q.Zhao]] &amp; [[Jie Yang]]}}

* [[Акс:Russia_stamp_2018_№_2354.jpg|мини|241x241пкс| Хризантема, сакура дар маркаи почтаи Русия, 2018. Баромади якчояи РФГ ва Япония.]][[Акс:Soviet_Union_stamp_1962_CPA_2745.jpg|мини|253x253пкс| Хризантема дар маркаи почтам СССР, 1962]] Тахти Хризантема номи [[Ҷаҳони Ғарб|ғарбии]] тахти императори Ҷопон аст, ки аз [[Садаи XIX|асри 19]] истифода мешавад.
* &quot; Хризантема &quot; як романтикаи қадимии рус аст. Сухан ва мусикии Н- Харито, мухаррир В. Шумский.
* «Хризантема» — суруд аз репертуари Лилия Иванова (М. Щерев — И. Велчев).
* &quot;Нӯҳ хризантема&quot; таронаи [[Валерий Леонтйев|Валерий Леонтьев]] дар соли 1999 аст. Сухани Н- Зиновьев, мусикии Р. Муратов.
* &quot;A. Million Chrysanthemums&quot; таронаи гурӯҳи MGK дар соли 2007 аст. Суханхои С. Парадис, мусикии В. Кизилов.
* Маҷмӯаи миллии бритониёии хризантемаҳои тобовар дар Hill Close Gardens дар наздикии Уорвик ҷойгир аст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|title=UK: National Plant Collection to preserve chrysanthemums|website=web.archive.org|date=2017-10-14|lang=en|accessdate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014083436/http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|archivedate=2017-10-14}}&lt;/ref&gt; .
*  &quot;Ты была подобна дикой хризантеме&quot;  як мелодрамаи ҷопонӣ аст, ки коргардон Кейсуке Киношита аст, мутобиқсозӣ аз асари Ито Сачио &quot;Мақбараи Хризантемаи ваҳшӣ&quot; (1906).
* Дар бозии видеоии Sonic and The Black Knight, хризантема рамзи асосӣ ва истиораи марг ва абадият дар дасти ҷодугар Мерлина мебошад.

== Қайдҳо ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Chrysanthemum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Хризантема}}
* ''Недолужко А. И'' [https://web.archive.org/web/20171103182720/http://www.gorodunet.com/nedoluzhko-a-i-hrizantemy-dlya-primorya-2004/ Хризантемы для Приморья]. — Владивосток: БСИ ДВО РАН, 2004. — 51 с.
* ''Недолужко А. И.'' [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ Род ''Chrysanthemum'' L.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ на юге российского Дальнего Востока (интродукционные возможности, ресурсы изменчивости, селекция, сохранение генофонда)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} (недоступная ссылка). Автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора сельскохозяйственных наук. — Мичуринск: Наукоград, 2010.
* {{Книга|автор=Шмыгун В. М.|заглавие=Хризантемы|ссылка=http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu|издание=ГБС АН СССР|место=М.|издательство=Наука|год=1972|страниц=116}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220409031504/http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu |date=2022-04-09 }}
* ''Павлова Т.'' Хризантемы: сибирские гибриды. // Цветоводство. — 1996. — № 6.
* ''Александрова Л.'' Растущая ковриком. // АИФ на даче. — 2000. — № 23.</text>
      <sha1>frzngiyxesuzrrsuv0eijyj78x7evnc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468770</id>
      <parentid>1468768</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468770</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13143" sha1="cm44o4kwiy6tec81u4rvx9jq69671hl" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Chrysanthemum sp.jpg
| тавсифи тасвир = Намуди гули довудӣ дар [[Килиманҷаро]], [[Танзания]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1753
| волид = Asteraceae
| лотинӣ = Chrysanthemum
| ҳаммаъно = {{btname|Dendranthema|(DC.) Des Moul., 1860}}
}}
'''Гули довудӣ''' ё '''хризантема''' ({{lang-la|Chrysanthemum}}) [[Авлод (таксономия)|авлод]]е аз мураккабгулҳо, ки 42 [[Намуд (таксономия)|намуд]]ро дар бар мегирад ва дар минтақаҳои муътадилу [[Шимол|шимолии]] кураи замин, асосан дар [[Осиё]] мерӯяд.

== Тавсифи ботаникӣ ==
Растаниҳо яксола ва бисёрсола, алафӣ ё [[Нимбутта|буттаҳо]] мебошанд.

Навдаҳо бараҳна ё барҷаста мебошанд.

[[Барг|Баргҳо]] бо тартиби алтернативӣ ҷойгир шудаанд, оддӣ, пурра, дандоншакл, дандондор ё ҷудошуда, ҳаҷм ва шаклашон гуногун, асосан сабзи сабук.

[[Гул|Гулҳо]] хурданд, дар сабад ҷамъоварӣ карда мешаванд, дар баъзе намудҳо калон, аз гулҳои зардшакли марказӣ ва гулҳои канори лигулӣ иборатанд, рангҳои гуногун доранд ва одатан дар як қатор ҷойгиранд; дар бисёр [[Навъ (ботаника)|навъҳои]] [[Дурага|гибридӣ]] онҳо дар чандқатор ҷойгир шуда, гулдастаи ба истилоҳ «дугона»-ро ташкил медиҳанд
[[Файл:Цветовые_вариации_садовых_хризантем.JPG|мини|300x300пкс|Вариантҳои рангҳои хризантемаҳои боғ]]
Фарҳанги хризантемаҳои боғи ороишӣ таърихи ҳазорсола дорад. Дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], ки аксари хризантемаҳо аз он ҷо меоянд, шаклҳои боғӣ ҳанӯз дар соли 551 пеш аз милод парвариш карда мешуданд. Хризантема ба [[Ҷопон]] ворид карда шуд ва дар он ҷо онҳо гули миллӣ гардиданд. Растаниҳо дар асри 17 ба [[Аврупо]] ва дар миёнаи асри 19 ба [[Русия]] омадаанд.

Хусусиятҳои ороишии хризантема баҳои баланд дода шуда, дар натиҷаи кори селексия шумораи зиёди шаклҳо, гурӯҳҳо ва навъҳои онҳо пайдо шуданд.

Баъзе намудҳои хризантемаҳоро дар шароити Русия дар ҳавои кушод бомуваффақият парвариш кардан мумкин аст, дигарон - танҳо дар [[Гулхона|гармхонаҳо]], аммо ҳамаи онҳо аз ҷониби боғдорон барои равшании рангҳои худ, гули дарозмуддат ва осонии паҳнкунӣ қадр карда мешаванд.

== Ариза ==
[[Акс:Chrysanthemum_nangkingense.jpg|мини| [[Хризантема нанкинская|Хризантемаи Нанҷинг]], яке аз намудҳоест, ки дар тибби анъанавии Чин истифода мешавад]]
Дар тибби халқии Чин хризантема ҳамчун растании шифобахш истифода мешавад: баргҳои онро барои мигрен ва гулҳои хушкро барои беҳтар кардани [[иштиҳо]] истифода мебаранд. Дар бисёр кишварҳо гулу баргҳои хризантема барои табобати бемориҳои чашм, [[вараҷа]], [[Алкоголизм|майзадагӣ]], бемориҳои меъда ва пешгирии бемориҳои дилу рагҳо истифода мешуданд.

Дар кишварҳои Осиё, навдаҳо, баргҳо ва махсусан inflorescences ҳамчун [[сабзавот]] ва шириниҳои болаззат мехӯранд. Як намуди маъмули ғизо дар Чин хризантемаи тоҷдор аст, ки дар он ҷо бо номи ''тонхао'' маъруф аст.

Дар солҳои охир, фарҳанги хризантемаи кӯза (дарунӣ) дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст. Хризантема хонаю боѓро оро дода, ба онҳо шаклњои зебо мебахшад ва дар Япония ба онҳо боғҳои махсус дода мешавад.

== Символизм ==
[[Акс:Chrysanthemum_'Dance'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Рақс&quot; дар намоишгоҳи [[:en:Gardeners' World Live|зинда дар Ҷаҳони боғбон]]]]
[[Акс:Chrysanthemum_'Enbee_Wedding_Golden'_and_'Feeling_Green'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Тӯйи тиллоӣ Энби&quot; ва &quot;Ҳисси сабз&quot; дар намоишгоҳи зиндаи ҷаҳони боғбонҳо]]
Хризантема ба таври анъанавӣ дар тангаҳо тасвир шудааст ва нишони давлатии [[Ҷопон]] яке аз мукофотҳои олии ин кишвар [[Ордени Гули Довудӣ|ордени Хризантема]] мебошад; 

== Намудҳо ==

* {{Bt-lattg|Chrysanthemum aphrodite|aut=[[Kitam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arcticum|aut=[[L.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum argyrophyllum|aut=[[Ling]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arisanense|aut=[[Hayata]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chalchingolicum|aut=[[Grubov]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chanetii|aut=[[H.Lév.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum crassum|aut=(Kitam.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum cuneifolium|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum daucifolium|aut=([[Ledeb.]]) [[Parsa]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum dichrum|aut=([[C.Shih]]) [[H.Ohashi]] &amp; [[Yonek.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum foliaceum|aut=([[G.F.Peng]] et al.) [[J.M.Wang]] &amp; [[Y.T.Hou]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum glabriusculum|aut=([[W.W.Sm.]]) [[Hand.-Mazz.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum horaimontanum|aut=[[Masam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum hypargyreum|aut=[[Diels]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum indicum|Хризантема индийская|aut=L.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum integrifolium|aut=[[Richardson]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum japonicum|aut=[[Makino]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum konoanum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum lavandulifolium|aut=([[Fisch.]] ex [[Trautv.]]) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum leucanthum|aut=(Makino) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum longibracteatum|aut=(C.Shih et al.) J.M.Wang &amp; Y.T.Hou}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum maximowiczii|aut=[[Komar]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum miyatojimense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum mongolicum|aut=Ling}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morifolium|Хризантема садовая|aut=[[Ramat.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morii|aut=Hayata}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum naktongense|aut=[[Nakai]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ogawae|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum okiense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum oreastrum|aut=[[Hance]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ornatum|aut=[[Hemsl.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum parvifolium|aut=[[Chang]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum potentilloides|aut=Hand.-Mazz.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum rhombifolium|aut=([[Y.Ling]] &amp; C.Shih) H.Ohashi &amp; Yonek.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum shimotomaii|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum sinuatum|aut=Ledeb.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum vestitum|aut=(Hemsl.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum yoshinaganthum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zawadskii|Хризантема Завадского|aut=[[Herbich]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zhuozishanense|aut=[[L.Q.Zhao]] &amp; [[Jie Yang]]}}

* [[Акс:Russia_stamp_2018_№_2354.jpg|мини|241x241пкс| Хризантема, сакура дар маркаи почтаи Русия, 2018. Баромади якчояи РФГ ва Япония.]][[Акс:Soviet_Union_stamp_1962_CPA_2745.jpg|мини|253x253пкс| Хризантема дар маркаи почтам СССР, 1962]] Тахти Хризантема номи [[Ҷаҳони Ғарб|ғарбии]] тахти императори Ҷопон аст, ки аз [[Садаи XIX|асри 19]] истифода мешавад.
* &quot; Хризантема &quot; як романтикаи қадимии рус аст. Сухан ва мусикии Н- Харито, мухаррир В. Шумский.
* «Хризантема» — суруд аз репертуари Лилия Иванова (М. Щерев — И. Велчев).
* &quot;Нӯҳ хризантема&quot; таронаи [[Валерий Леонтйев|Валерий Леонтьев]] дар соли 1999 аст. Сухани Н- Зиновьев, мусикии Р. Муратов.
* &quot;A. Million Chrysanthemums&quot; таронаи гурӯҳи MGK дар соли 2007 аст. Суханхои С. Парадис, мусикии В. Кизилов.
* Маҷмӯаи миллии бритониёии хризантемаҳои тобовар дар Hill Close Gardens дар наздикии Уорвик ҷойгир аст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|title=UK: National Plant Collection to preserve chrysanthemums|website=web.archive.org|date=2017-10-14|lang=en|accessdate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014083436/http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|archivedate=2017-10-14}}&lt;/ref&gt; .
*  &quot;Ты была подобна дикой хризантеме&quot;  як мелодрамаи ҷопонӣ аст, ки коргардон Кейсуке Киношита аст, мутобиқсозӣ аз асари Ито Сачио &quot;Мақбараи Хризантемаи ваҳшӣ&quot; (1906).
* Дар бозии видеоии Sonic and The Black Knight, хризантема рамзи асосӣ ва истиораи марг ва абадият дар дасти ҷодугар Мерлина мебошад.

== Қайдҳо ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Chrysanthemum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Хризантема}}
* ''Недолужко А. И'' [https://web.archive.org/web/20171103182720/http://www.gorodunet.com/nedoluzhko-a-i-hrizantemy-dlya-primorya-2004/ Хризантемы для Приморья]. — Владивосток: БСИ ДВО РАН, 2004. — 51 с.
* ''Недолужко А. И.'' [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ Род ''Chrysanthemum'' L.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ на юге российского Дальнего Востока (интродукционные возможности, ресурсы изменчивости, селекция, сохранение генофонда)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} (недоступная ссылка). Автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора сельскохозяйственных наук. — Мичуринск: Наукоград, 2010.
* {{Книга|автор=Шмыгун В. М.|заглавие=Хризантемы|ссылка=http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu|издание=ГБС АН СССР|место=М.|издательство=Наука|год=1972|страниц=116}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220409031504/http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu |date=2022-04-09 }}
* ''Павлова Т.'' Хризантемы: сибирские гибриды. // Цветоводство. — 1996. — № 6.
* ''Александрова Л.'' Растущая ковриком. // АИФ на даче. — 2000. — № 23.
{{Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ}}</text>
      <sha1>cm44o4kwiy6tec81u4rvx9jq69671hl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468794</id>
      <parentid>1468770</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тавсифи ботаникӣ */</comment>
      <origin>1468794</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12965" sha1="preu7ybw5q3qxpv4dctp9cscd1k5r1d" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Chrysanthemum sp.jpg
| тавсифи тасвир = Намуди гули довудӣ дар [[Килиманҷаро]], [[Танзания]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1753
| волид = Asteraceae
| лотинӣ = Chrysanthemum
| ҳаммаъно = {{btname|Dendranthema|(DC.) Des Moul., 1860}}
}}
'''Гули довудӣ''' ё '''хризантема''' ({{lang-la|Chrysanthemum}}) [[Авлод (таксономия)|авлод]]е аз мураккабгулҳо, ки 42 [[Намуд (таксономия)|намуд]]ро дар бар мегирад ва дар минтақаҳои муътадилу [[Шимол|шимолии]] кураи замин, асосан дар [[Осиё]] мерӯяд.

== Тавсифи ботаникӣ ==
Растаниҳо яксола ва бисёрсола, алафӣ ё [[Нимбутта|буттаҳо]] мебошанд.

Навдаҳо бараҳна ё барҷаста мебошанд.

[[Барг|Баргҳо]] бо тартиби алтернативӣ ҷойгир шудаанд, оддӣ, пурра, дандоншакл, дандондор ё ҷудошуда, ҳаҷм ва шаклашон гуногун, асосан сабзи сабук.

[[Гул|Гулҳо]] хурданд, дар сабад ҷамъоварӣ карда мешаванд, дар баъзе намудҳо калон, аз гулҳои зардшакли марказӣ ва гулҳои канори лигулӣ иборатанд, рангҳои гуногун доранд ва одатан дар як қатор ҷойгиранд; дар бисёр [[Навъ (ботаника)|навъҳои]] [[Дурага|гибридӣ]] онҳо дар чандқатор ҷойгир шуда, гулдастаи ба истилоҳ «дугона»-ро ташкил медиҳанд
Фарҳанги хризантемаҳои боғи ороишӣ таърихи ҳазорсола дорад. Дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], ки аксари хризантемаҳо аз он ҷо меоянд, шаклҳои боғӣ ҳанӯз дар соли 551 пеш аз милод парвариш карда мешуданд. Хризантема ба [[Ҷопон]] ворид карда шуд ва дар он ҷо онҳо гули миллӣ гардиданд. Растаниҳо дар асри 17 ба [[Аврупо]] ва дар миёнаи асри 19 ба [[Русия]] омадаанд.

Хусусиятҳои ороишии хризантема баҳои баланд дода шуда, дар натиҷаи кори селексия шумораи зиёди шаклҳо, гурӯҳҳо ва навъҳои онҳо пайдо шуданд.

Баъзе намудҳои хризантемаҳоро дар шароити Русия дар ҳавои кушод бомуваффақият парвариш кардан мумкин аст, дигарон - танҳо дар [[Гулхона|гармхонаҳо]], аммо ҳамаи онҳо аз ҷониби боғдорон барои равшании рангҳои худ, гули дарозмуддат ва осонии паҳнкунӣ қадр карда мешаванд.

== Ариза ==
[[Акс:Chrysanthemum_nangkingense.jpg|мини| [[Хризантема нанкинская|Хризантемаи Нанҷинг]], яке аз намудҳоест, ки дар тибби анъанавии Чин истифода мешавад]]
Дар тибби халқии Чин хризантема ҳамчун растании шифобахш истифода мешавад: баргҳои онро барои мигрен ва гулҳои хушкро барои беҳтар кардани [[иштиҳо]] истифода мебаранд. Дар бисёр кишварҳо гулу баргҳои хризантема барои табобати бемориҳои чашм, [[вараҷа]], [[Алкоголизм|майзадагӣ]], бемориҳои меъда ва пешгирии бемориҳои дилу рагҳо истифода мешуданд.

Дар кишварҳои Осиё, навдаҳо, баргҳо ва махсусан inflorescences ҳамчун [[сабзавот]] ва шириниҳои болаззат мехӯранд. Як намуди маъмули ғизо дар Чин хризантемаи тоҷдор аст, ки дар он ҷо бо номи ''тонхао'' маъруф аст.

Дар солҳои охир, фарҳанги хризантемаи кӯза (дарунӣ) дар тамоми ҷаҳон паҳн шудааст. Хризантема хонаю боѓро оро дода, ба онҳо шаклњои зебо мебахшад ва дар Япония ба онҳо боғҳои махсус дода мешавад.

== Символизм ==
[[Акс:Chrysanthemum_'Dance'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Рақс&quot; дар намоишгоҳи [[:en:Gardeners' World Live|зинда дар Ҷаҳони боғбон]]]]
[[Акс:Chrysanthemum_'Enbee_Wedding_Golden'_and_'Feeling_Green'.JPG|рост|мини| Хризантема &quot;Тӯйи тиллоӣ Энби&quot; ва &quot;Ҳисси сабз&quot; дар намоишгоҳи зиндаи ҷаҳони боғбонҳо]]
Хризантема ба таври анъанавӣ дар тангаҳо тасвир шудааст ва нишони давлатии [[Ҷопон]] яке аз мукофотҳои олии ин кишвар [[Ордени Гули Довудӣ|ордени Хризантема]] мебошад; 

== Намудҳо ==

* {{Bt-lattg|Chrysanthemum aphrodite|aut=[[Kitam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arcticum|aut=[[L.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum argyrophyllum|aut=[[Ling]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum arisanense|aut=[[Hayata]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chalchingolicum|aut=[[Grubov]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum chanetii|aut=[[H.Lév.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum crassum|aut=(Kitam.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum cuneifolium|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum daucifolium|aut=([[Ledeb.]]) [[Parsa]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum dichrum|aut=([[C.Shih]]) [[H.Ohashi]] &amp; [[Yonek.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum foliaceum|aut=([[G.F.Peng]] et al.) [[J.M.Wang]] &amp; [[Y.T.Hou]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum glabriusculum|aut=([[W.W.Sm.]]) [[Hand.-Mazz.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum horaimontanum|aut=[[Masam.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum hypargyreum|aut=[[Diels]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum indicum|Хризантема индийская|aut=L.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum integrifolium|aut=[[Richardson]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum japonicum|aut=[[Makino]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum konoanum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum lavandulifolium|aut=([[Fisch.]] ex [[Trautv.]]) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum leucanthum|aut=(Makino) Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum longibracteatum|aut=(C.Shih et al.) J.M.Wang &amp; Y.T.Hou}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum maximowiczii|aut=[[Komar]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum miyatojimense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum mongolicum|aut=Ling}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morifolium|Хризантема садовая|aut=[[Ramat.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum morii|aut=Hayata}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum naktongense|aut=[[Nakai]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ogawae|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum okiense|aut=Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum oreastrum|aut=[[Hance]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum ornatum|aut=[[Hemsl.]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum parvifolium|aut=[[Chang]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum potentilloides|aut=Hand.-Mazz.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum rhombifolium|aut=([[Y.Ling]] &amp; C.Shih) H.Ohashi &amp; Yonek.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum shimotomaii|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum sinuatum|aut=Ledeb.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum vestitum|aut=(Hemsl.) Kitam.}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum yoshinaganthum|aut=Makino}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zawadskii|Хризантема Завадского|aut=[[Herbich]]}}
* {{Bt-lattg|Chrysanthemum zhuozishanense|aut=[[L.Q.Zhao]] &amp; [[Jie Yang]]}}

* [[Акс:Russia_stamp_2018_№_2354.jpg|мини|241x241пкс| Хризантема, сакура дар маркаи почтаи Русия, 2018. Баромади якчояи РФГ ва Япония.]][[Акс:Soviet_Union_stamp_1962_CPA_2745.jpg|мини|253x253пкс| Хризантема дар маркаи почтам СССР, 1962]] Тахти Хризантема номи [[Ҷаҳони Ғарб|ғарбии]] тахти императори Ҷопон аст, ки аз [[Садаи XIX|асри 19]] истифода мешавад.
* &quot; Хризантема &quot; як романтикаи қадимии рус аст. Сухан ва мусикии Н- Харито, мухаррир В. Шумский.
* «Хризантема» — суруд аз репертуари Лилия Иванова (М. Щерев — И. Велчев).
* &quot;Нӯҳ хризантема&quot; таронаи [[Валерий Леонтйев|Валерий Леонтьев]] дар соли 1999 аст. Сухани Н- Зиновьев, мусикии Р. Муратов.
* &quot;A. Million Chrysanthemums&quot; таронаи гурӯҳи MGK дар соли 2007 аст. Суханхои С. Парадис, мусикии В. Кизилов.
* Маҷмӯаи миллии бритониёии хризантемаҳои тобовар дар Hill Close Gardens дар наздикии Уорвик ҷойгир аст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|title=UK: National Plant Collection to preserve chrysanthemums|website=web.archive.org|date=2017-10-14|lang=en|accessdate=2020-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171014083436/http://www.floraldaily.com/article/4325/UK-National-Plant-Collection-to-preserve-chrysanthemums|archivedate=2017-10-14}}&lt;/ref&gt; .
*  &quot;Ты была подобна дикой хризантеме&quot;  як мелодрамаи ҷопонӣ аст, ки коргардон Кейсуке Киношита аст, мутобиқсозӣ аз асари Ито Сачио &quot;Мақбараи Хризантемаи ваҳшӣ&quot; (1906).
* Дар бозии видеоии Sonic and The Black Knight, хризантема рамзи асосӣ ва истиораи марг ва абадият дар дасти ҷодугар Мерлина мебошад.

== Қайдҳо ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* Chrysanthemum // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Хризантема}}
* ''Недолужко А. И'' [https://web.archive.org/web/20171103182720/http://www.gorodunet.com/nedoluzhko-a-i-hrizantemy-dlya-primorya-2004/ Хризантемы для Приморья]. — Владивосток: БСИ ДВО РАН, 2004. — 51 с.
* ''Недолужко А. И.'' [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ Род ''Chrysanthemum'' L.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} [http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ на юге российского Дальнего Востока (интродукционные возможности, ресурсы изменчивости, селекция, сохранение генофонда)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230406155321/http://www.gorodunet.com/rod-chrysanthemum-l-na-yuge-rossijskogo-dalnego-vostoka/ |date=2023-04-06 }} (недоступная ссылка). Автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора сельскохозяйственных наук. — Мичуринск: Наукоград, 2010.
* {{Книга|автор=Шмыгун В. М.|заглавие=Хризантемы|ссылка=http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu|издание=ГБС АН СССР|место=М.|издательство=Наука|год=1972|страниц=116}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220409031504/http://ashipunov.info/shipunov/school/books/shmygun1972_khrizantemy.djvu |date=2022-04-09 }}
* ''Павлова Т.'' Хризантемы: сибирские гибриды. // Цветоводство. — 1996. — № 6.
* ''Александрова Л.'' Растущая ковриком. // АИФ на даче. — 2000. — № 23.
{{Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ}}</text>
      <sha1>preu7ybw5q3qxpv4dctp9cscd1k5r1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Конолоф</title>
    <ns>0</ns>
    <id>321724</id>
    <revision>
      <id>1468690</id>
      <parentid>1419155</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:04:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="985" sha1="qfptustaipuu4plcokoiqv7m2ay9lvw" xml:space="preserve">{{Таксон}}
'''Конолоф''', чуткасар ({{lang-la|Conolophus subcristatus}}) — [[калтакалос]] аз [[Оила (таксономия)|оила]]и [[игуана]]ҳо. Дарозиаш то 1 м. Теғаи сутунмӯҳрааш начандон баланд буда, аз пулакчаҳо иборат аст. Конолоф бештар дар ҷазираҳои [[Галапагос]] ([[Ҷумҳурии Эквадор]]) паҳн шудааст. Ғизояш рустаниҳо, асосан [[кактус]]ҳо. Миқдори зиёди Конолофҳоро [[Чарлз Дарвин]] ҳангоми саёҳат дар киштии «Бигл» («Beagle») дар ҷазираи Ҷеймс пайдо намуд. Ҳоло Конолоф дар баъзе ҷазираҳо ба миқдори кам боқӣ мондааст.

==Манбаъ==
{{ЭМТ|Конолоф}}

{{Мақолаи нопурра}}

[[Гурӯҳ:Игуаноён]]</text>
      <sha1>qfptustaipuu4plcokoiqv7m2ay9lvw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷонас Солк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324617</id>
    <revision>
      <id>1468739</id>
      <parentid>1455991</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8093" sha1="057x0qsnzq4pjmyupa95p8xrrkxn9oi" xml:space="preserve">{{Олим}}

'''Ҷонас Солк''' ({{lang-en|Jonas Edward Salk}}; [[28 октябр|28 октябри]] [[1914]], [[Ню-Йорк]] — [[23 июн|23 июни]] [[1995]], [[Ло Ҳуё]]) — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|амрикоӣ]], [[вирусология|вирусшинос]]. Ҳамчун яке аз ихтироъкорони нахустин [[Ваксина|ваксинаҳо]] бар зидди [[полиомиелит]] (дар ҳамкорӣ бо олимони амрикоӣ [[Ҳилари Копровский]] ва [[Алберт Сейбин]], мебошанд, ки бо ҳамкории зич бо олимони шӯравӣ [[Михаил Чумаков]] ва [[Анатолий Смородинтсев]]) кор кардаву маъруфият дорад.

== Хонавода ==
Ҷонас дар хонаводаи Даниил ва Дора Солк — муҳоҷирони яҳудии зодаи Лаҳистон — ба дунё омадааст. Ӯ ду бародар низ дошт — Ҳерман ва Ли. Хонавода аввал дар Гарлеми Шарқӣ, сипас дар Бронкс ва баъдтар дар Кувинс зиндагӣ мекарданд. Даниил Солк дӯзандаи либосҳои занона буд ва тавонист ба фарзандонаш таҳсили хуби мактабӣ фароҳам оварад. Ҷонас дар [[Коллеҷи шаҳрии Ню-Йорк]] таҳсил кард. Баъдан дар [[Донишгоҳи Ню-Йорк]] дараҷаи докторӣ дар риштаи тибро ба даст овард.

9 июни соли 1939 бо Донна Линдси Калпин, ки бо ӯ ҳанӯз дар замони таҳсил дар коллеҷ шинос шуда буданд, издивоҷ кард. Соли 1968 онҳо аз ҳам ҷудо шуданд. Аз ин издивоҷ се фарзанд доштанд: Питер, Даррел ва Ҷонатан.

Соли 1970 бо рассоми фаронсавӣ [[Франсуаза Жило]] (1921–2023) издивоҷ кард, ки қаблан ҳамсафари зиндагии [[Пабло Пикассо]] ва модари ду фарзанди ӯ буд.

== Кор ва пажӯҳиш ==
Соли 1943 Солк ваксинаи муассир бар зидди зукомро ихтирох кард, ки дар солҳои охири [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳон]] ба таври васеъ дар нерӯҳои мусаллаҳи ИМА ва кишварҳои муттаҳид истифода мешуд.

Аз соли 1947 Солк дар факултети тибби [[Донишгоҳи Питтсбург]] ба ҳайси омӯзгор фаъолият мекард.

Соли 1948 ӯ дар як лоиҳае, ки аз ҷониби [[Марши даҳсентӣ|Фонди миллии фалаҷи кӯдакона]] маблағгузорӣ мешуд, иштирок кард. Ҳадафи лоиҳа муайян кардани шумораи навъҳои гуногуни вируси полиомиелит буд. Ҳангоми анҷом додани пажӯҳишҳо, Солк имкони васеъ кардани ин лоиҳаро барои таҳияи [[ваксина бар зидди полиомиелит]] эҳсос кард. Бо ҳамроҳии як гурӯҳ пажӯҳишгарони пуртаҷриба, ки худаш ҷамъ оварда буд, Солк ҳафт соли ояндаро пурра ба ин кор бахшид. Дар таҳқиқотҳояш ӯ аз «ҳуҷайраҳои ҷовидона»-и [[HeLa]] истифода бурд{{sfn|Кордейро, Вуд|2021|loc=Боб 1|с=|name=}}.

Солк тасмим гирифт, ки ваксинаи сохтаашро патент накунад ва аз он суди молие набарад, то паҳншавии он дар саросари ҷаҳон ба ҳадди аксар расонида шавад &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.salk.edu/about/history-of-salk/jonas-salk/|title=About Jonas Salk|website=Salk Institute for Biological Studies|lang=en|accessdate=2025-04-24}}&lt;/ref&gt;.  Дар ҷавоб ба онҳе ки аз ӯ пурсиданд то ваксинаро сабти ихтироъ/патент кунад ӯ чунини гуфт:&lt;blockquote&gt;“ Хеч сабти ихтироъе вуҷуд надорад. Оё метавонед хуршедро сабт ихтироъ кунед&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2025-04-26|author=George Johnson|date=1990-11-25|id=0362-4331|language=en-US|work=The New York Times|title=Once Again, A MAN WITH A MISSION|url=https://www.nytimes.com/1990/11/25/magazine/once-again-a-man-with-a-mission.html?pagewanted=all}}&lt;/ref&gt;? “&lt;/blockquote&gt;Дар натиҷаи истифодаи васеи ваксина (солҳои 1956—1961) миёни кӯдакони гурӯҳҳои синнусолие, ки бештар аз ин беморӣ сироятӣ осебпазир буданд, сатҳи гирифторшавӣ ба 96% коҳиш ёфт.

Дар солҳои охири умраш Солк барои сохтани ваксина бар зидди [[ВНМО]] низ иштирок кард.

== Мукофотҳо ва эътироф ==
* 1955 — [[Медали тиллои Конгресси ИМА]]
* 1956 — [[Ҷоизаи Ласкер — Дебейки барои таҳқиқоти клиникии тиббӣ|Ҷоизаи Ласкер — Дебейки барои пажӯҳиши пизишкии клиникӣ]]
* 1957 — [[Медали Ҷон Скотт]]
* 1958 —{{нп5|Толори шӯҳрати мубориза бо полиомиелит|Толори шӯҳрати полио|en|Polio Hall of Fame}}
* 1962 — [[Ҷоизаи Роберт Кох]]
* 1977 — [[Медали Президенти озодӣ|Медали президентии озодӣ]]
* 1995 — {{нп5|Ҷоизаи Чор Озодӣ|Four Freedoms Award|en|Four Freedoms Award}}
* 2007 —  {{нп5|Толори шӯҳрати Калифорния|California Hall of Fame|en|California Hall of Fame}}

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
{{китоб |муаллиф= [[Кордейро, Хосе Луис|Хосе Луис Кордейро]], Дэвид Вуд |унвон=Марг бояд бимирад. Илм дар мубориза барои ҷовидонии мо |аслиасл=José Luis Cordeiro, David Wood. La muerte de la muerte: La posibilidad científica de la inmortalidad física y su defensa moral |нашрия=Альпина Паблишер |сол=2021 |ҷой=М. |саҳифа=376 |isbn=978-5-9614-3809-3 |ref=Кордейро, Вуд}}.

== Пайвандҳо ==
* {{cite web|url=http://www.jewish.ru/style/science/2014/10/news994326606.php|title=Победивший полиомиелит|author=Роберт Берг|publisher=Глобальный еврейский on-line центр|date=2014-10-29|accessdate=2014-10-29|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Tgk0zowV?url=http://www.jewish.ru/style/science/2014/10/news994326606.php|archivedate=2014-10-29|deadlink=no}}
* {{cite web|author=Санин Б. И.|title=ПОЛИОМИЕЛИТ|url=https://old.bigenc.ru/medicine/text/3153843|website=bigenc.ru|publisher=Большая российская энциклопедия - электронная версия|date=2016|accessdate=2020-08-20|lang=ru|archivedate=2023-01-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230123193334/https://old.bigenc.ru/medicine/text/3153843}}
{{Пайвандҳои беруна}}

[[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1995]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони 23 июн]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Ню-Йорк]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1914]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 28 октябр]]</text>
      <sha1>057x0qsnzq4pjmyupa95p8xrrkxn9oi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Занбақиҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325572</id>
    <revision>
      <id>1468816</id>
      <parentid>1467488</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:51:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468816</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2252" sha1="qucf7kxwye67ahd5g7ygjszblk623fm" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Lilium martagon (Martagon Lily).jpg
|image descr = {{bt-ruslat|Лилия кудреватая|}}
|image title = 
|салтанат = Рустаниҳо
|лотинӣ = Liliaceae
|муаллиф = Juss., nom. cons.
|соли муаллифӣ = 1789
|syn = {{Collapsible list|title=''
| {{bt|Calochortaceae|(Dumort., 1829)}}
| {{bt|Compsoaceae|(Horan.), 1834, nom. inval.}}
| {{bt|Erythroniaceae|(Martinov, 1820)}}
| {{bt|Fritillariaceae|(Salisb., 1866)}}
| {{bt|Liriaceae|(Borkh., 1797)}}
| {{bt|Medeolaceae|(Takht., 1987)}}
| {{bt|Scoliopaceae|(Takht., 1996)}}
| {{bt|Tricyrtidaceae|(Takht., 1997), nom. cons.}}
| {{bt|Tulipaceae|(Borkh., 1797)}}
}}
}}
'''Занбақиҳо''' ({{lang-la|Liliaceae}}) — оилаи [[Рустаниҳо|рустаниҳои]] якпаллагӣ.

Гиёҳи бисёрсолаи пиёзакбех. Пиёзакашон серпулакча. Баргашон яклухти ғафс, бедумча. Гулашон дуҷинса ё якҷинса, актиноморфӣ; косагулашон ҷорӯбакшакл (аз 6 баргча иборат буда, дар ду доира ҷой гирифтааст); гардбаргаашон 6 адад; гинетсей аз 3 мевабаргаи часпида ташаккул ёфтааст. Занбақиҳо ғӯзамева доранд. Дар дунё 9 ҷинс ва 530 намуди занбақиҳо мерӯянд. Онҳо бештар дар Авруосиё, Амрикои Шимолӣ, ҷанубу шарқи Осиё паҳн гардидаанд. Дар Тоҷикистон се намуди занбақиҳо — лола, сич, гули ғоз месабзанд. Баъзе занбақиҳо рустаниҳои ороишӣ (занбақ, лолаи кӯҳӣ, ҳолмон, сунбул) ва доруӣ (савринҷон ва ғ.) мебошанд. Гули занбақиҳо сершаҳд аст. Аз юкка ва зағире, ки дар Зеландияи Нав мерӯяд, нах мегиранд, сарсабил ва сичро дар ғизо истифода мебаранд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Занбақиҳо|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>qucf7kxwye67ahd5g7ygjszblk623fm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Занбақлола</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325573</id>
    <revision>
      <id>1468468</id>
      <parentid>1467468</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2547" sha1="funmstrk0hxemjxhx5vvcc7xfljp3ur" xml:space="preserve">{{Таксон
| салтанат = Рустаниҳо
| лотинӣ = Tulipa kaufmanniana
| муаллиф = Regel
| соли муаллифӣ = 1877 
}}
'''Занбақлола''' ({{lang-la|Tulipa kaufmanniana}}) — [[Рустаниҳо|рустании]] бисёрсолаи пиёзакбех.

Аз 10-20 то 65-100 см қад мекашад. Пиёзакаш (қутраш то 2-5 см) тухмшакл, бо пӯсти ҷигарии сиёҳтоби ғафс пӯшида шудааст. Баргаш (2-4) паҳни кабуд. Гулаш ҷомшакл, пиёламонанд ё ситорашакли сурх, зард, сафед, бунафш. [[Косагул]]аш аз берун хатти мухолиф ба ранги асосӣ дорад. Охирҳои март мешукуфад. Самараш — ғӯза; дар ҳар лона то 270 тухм мавҷуд аст. Занбақлоларо бори аввал соли 1877 ботаники рус Э. Л. Регел (аз мавзеи ҳавзаи д. Чирчиқи Ӯзбекистон) тавсиф намудааст. Дар Эрон, Туркия, Ҳиндустон, Осиёи Марказӣ вомехӯрад. Онро дар Боғҳои ботаникии Руссия, Украина, назди Балтика ва Беларус парвариш мекунанд. Дар Тоҷикистон дар қаторкӯҳи Қурама паҳн шудааст. Дар нишебиҳои санглоху шағалдор, дар байни буттаю санг, дар минтақаҳои ҷангалзори гармсер ва арчазорҳои гармидӯст (дар баландии 900—2200 м аз с. б.) мерӯяд. Занбақлола камшумор буда, тоқа-тоқа ва пароканда месабзад. Аз тухм ва бо роҳи нашвӣ меафзояд. Занбақлола рустании ороишӣ аст. Дар Боғи ботаникии ш. Хуҷанд мавриди таҳқиқ қарор гирифта буд. Охири солҳои 60 асри 20 олимон беш аз 200 навъи З.-ро офариданд, мас., «Беллини Корона», «Аэлита», «Баҳор», «Ҳаштуми март» ва ғ. Занбақлола ба «[[Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» дохил карда шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Занбақлола|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>funmstrk0hxemjxhx5vvcc7xfljp3ur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468469</id>
      <parentid>1468468</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:51:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2597" sha1="j99etrxh7v65yc0jwwekwj9mjb3g0o4" xml:space="preserve">{{Таксон
| салтанат = Рустаниҳо
| волид = Tulipa
| табақа = Намуд
| лотинӣ = Tulipa kaufmanniana
| муаллиф = Regel
| соли муаллифӣ = 1877 
}}
'''Занбақлола''' ({{lang-la|Tulipa kaufmanniana}}) — [[Рустаниҳо|рустании]] бисёрсолаи пиёзакбех.

Аз 10-20 то 65-100 см қад мекашад. Пиёзакаш (қутраш то 2-5 см) тухмшакл, бо пӯсти ҷигарии сиёҳтоби ғафс пӯшида шудааст. Баргаш (2-4) паҳни кабуд. Гулаш ҷомшакл, пиёламонанд ё ситорашакли сурх, зард, сафед, бунафш. [[Косагул]]аш аз берун хатти мухолиф ба ранги асосӣ дорад. Охирҳои март мешукуфад. Самараш — ғӯза; дар ҳар лона то 270 тухм мавҷуд аст. Занбақлоларо бори аввал соли 1877 ботаники рус Э. Л. Регел (аз мавзеи ҳавзаи д. Чирчиқи Ӯзбекистон) тавсиф намудааст. Дар Эрон, Туркия, Ҳиндустон, Осиёи Марказӣ вомехӯрад. Онро дар Боғҳои ботаникии Руссия, Украина, назди Балтика ва Беларус парвариш мекунанд. Дар Тоҷикистон дар қаторкӯҳи Қурама паҳн шудааст. Дар нишебиҳои санглоху шағалдор, дар байни буттаю санг, дар минтақаҳои ҷангалзори гармсер ва арчазорҳои гармидӯст (дар баландии 900—2200 м аз с. б.) мерӯяд. Занбақлола камшумор буда, тоқа-тоқа ва пароканда месабзад. Аз тухм ва бо роҳи нашвӣ меафзояд. Занбақлола рустании ороишӣ аст. Дар Боғи ботаникии ш. Хуҷанд мавриди таҳқиқ қарор гирифта буд. Охири солҳои 60 асри 20 олимон беш аз 200 навъи З.-ро офариданд, мас., «Беллини Корона», «Аэлита», «Баҳор», «Ҳаштуми март» ва ғ. Занбақлола ба «[[Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» дохил карда шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Занбақлола|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>j99etrxh7v65yc0jwwekwj9mjb3g0o4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468472</id>
      <parentid>1468469</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2645" sha1="o3r1raeald73u7shudimu796o42ktc5" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Tulipa kaufmanniana 270303.jpg
| салтанат = Рустаниҳо
| волид = Tulipa
| табақа = Намуд
| лотинӣ = Tulipa kaufmanniana
| муаллиф = Regel
| соли муаллифӣ = 1877 
}}
'''Занбақлола''' ({{lang-la|Tulipa kaufmanniana}}) — [[Рустаниҳо|рустании]] бисёрсолаи пиёзакбех.

Аз 10-20 то 65-100 см қад мекашад. Пиёзакаш (қутраш то 2-5 см) тухмшакл, бо пӯсти ҷигарии сиёҳтоби ғафс пӯшида шудааст. Баргаш (2-4) паҳни кабуд. Гулаш ҷомшакл, пиёламонанд ё ситорашакли сурх, зард, сафед, бунафш. [[Косагул]]аш аз берун хатти мухолиф ба ранги асосӣ дорад. Охирҳои март мешукуфад. Самараш — ғӯза; дар ҳар лона то 270 тухм мавҷуд аст. Занбақлоларо бори аввал соли 1877 ботаники рус Э. Л. Регел (аз мавзеи ҳавзаи д. Чирчиқи Ӯзбекистон) тавсиф намудааст. Дар Эрон, Туркия, Ҳиндустон, Осиёи Марказӣ вомехӯрад. Онро дар Боғҳои ботаникии Руссия, Украина, назди Балтика ва Беларус парвариш мекунанд. Дар Тоҷикистон дар қаторкӯҳи Қурама паҳн шудааст. Дар нишебиҳои санглоху шағалдор, дар байни буттаю санг, дар минтақаҳои ҷангалзори гармсер ва арчазорҳои гармидӯст (дар баландии 900—2200 м аз с. б.) мерӯяд. Занбақлола камшумор буда, тоқа-тоқа ва пароканда месабзад. Аз тухм ва бо роҳи нашвӣ меафзояд. Занбақлола рустании ороишӣ аст. Дар Боғи ботаникии ш. Хуҷанд мавриди таҳқиқ қарор гирифта буд. Охири солҳои 60 асри 20 олимон беш аз 200 навъи З.-ро офариданд, мас., «Беллини Корона», «Аэлита», «Баҳор», «Ҳаштуми март» ва ғ. Занбақлола ба «[[Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]» дохил карда шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Занбақлола|7|муаллиф= }}</text>
      <sha1>o3r1raeald73u7shudimu796o42ktc5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чемпионати футболи Итолиё</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325843</id>
    <revision>
      <id>1468678</id>
      <parentid>1438242</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */</comment>
      <origin>1468678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2726" sha1="2xc8qm0hxm41k6vitio7zuyba4widjv" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол
|ном = Силсилаи А
|номи аслӣ = ({{lang-it|Serie A}})
|тасвир =
|бар =
|имзо =
|кишвар = {{Парчами Италия}} [[Итолиё]]
|федератсия = УЕФА (Урупо)
|таъсис = 1898; &lt;br&gt; 1929 (ба шакли даврӣ)
|реорганизован =
|барҳам =
|дивизионҳо =
|дастаҳо =
|шумораи дастаҳо = 20
|уровни = 1
|выход =
|выбывание = Силсилаи Б
|мусобиқоти миллӣ = Ҷоми Итолиё&lt;br&gt;Суперҷоми Итолиё 
|мусобиқоти байналмилалӣ = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
|қаҳрамони феълӣ = [[Наполи (бошгоҳи футбол)|Наполи]] (4)
|наиболее титулован = [[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]] (36)
|бозии бештарин = [[Ҷанлуиҷи Буффон]] (657)
|голзани бештарин= [[Силвио Пиола]] (274)
|TV =
|вебгоҳ = https://www.legaseriea.it/
|мавсими ҷорӣ = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|2025/26]]}}

'''Се́рия A''' ({{lang-it|Serie A}}), инчунин '''Силсилаи A''' – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Итолиё. Дар Силсилаи A 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - Силсилаи Б меафтанд ва се дастаи беҳтарини Силсилаи Б ҳуқуқи бозӣ дар Силсилаи A-ро мегиранд. Номи расмии мусобиқа '''Серия А TIM''' ({{lang-it|Serie A TIM}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби Telecom Italia Mobile сарпарастӣ мешавад.

== Таърих ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.legaseriea.it/ Вебгоҳи расмӣ]{{ref|it}}{{ref|en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Итолиё}}
{{Чемпионати футболи Итолиё}}
{{Чемпионатҳои футболи Итолиё}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Итолиё}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Итолиё]]
[[Гурӯҳ:Чемпионати футболи Итолиё (Серия A)| ]]</text>
      <sha1>2xc8qm0hxm41k6vitio7zuyba4widjv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468685</id>
      <parentid>1468678</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3265" sha1="l0lyow50v0oj069uzpfqfx3iwxbyvv0" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Силсилаи А
| аслӣ             = ({{lang-it|Serie A}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Италия}} [[Итолиё]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1898; &lt;br&gt; 1929 (ба [[Низоми даврӣ|низоми даврӣ]])
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 20
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Чемпионати футболи Итолиё (Силсилаи Б)|Силсилаи Б]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Итолиё|Ҷоми Итолиё]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Итолиё|Суперҷоми Итолиё]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Наполи (бошгоҳи футбол)|Наполи]] (4)
| пурифтихортарин  = [[Ювентус]] (36)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Ҷанлуиҷи Буффон]] (657)
| голзани бештарин = [[Силвио Пиола]] (274)
| вебгоҳ           = https://www.legaseriea.it/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Итолиё 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Се́рия A''' ({{lang-it|Serie A}}), инчунин '''Силсилаи A''' – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Итолиё. Дар Силсилаи A 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Чемпионати футболи Итолиё (Силсилаи Б)|Силсилаи Б]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини [[Чемпионати футболи Итолиё (Силсилаи Б)|Силсилаи Б]] ҳуқуқи бозӣ дар Силсилаи A-ро мегиранд. Номи расмии мусобиқа '''Серия А TIM''' ({{lang-it|Serie A TIM}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби ''Telecom Italia Mobile'' сарпарастӣ мешавад.

== Таърих ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.legaseriea.it/ Вебгоҳи расмӣ]{{ref|it}}{{ref|en}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Итолиё}}
{{Чемпионати футболи Итолиё}}
{{Чемпионатҳои футболи Итолиё}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Итолиё}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Итолиё]]
[[Гурӯҳ:Чемпионати футболи Итолиё (Серия A)| ]]</text>
      <sha1>l0lyow50v0oj069uzpfqfx3iwxbyvv0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чемпионати футболи Олмон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325844</id>
    <revision>
      <id>1468669</id>
      <parentid>1438243</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2727" sha1="n1e9qof4fwapxswutagoy9q8oc24456" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Бундеслига
| аслӣ             = ({{lang-de|Fußball-Bundesliga}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Олмон}} [[Олмон]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1963
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 18
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Бундеслига 2]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Олмон|Ҷоми Олмон]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Олмон|Суперҷоми Олмон]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]
| пурифтихортарин  = [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]] (34)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Карл-Ҳайнс Кёрбел]] (602)
| голзани бештарин = [[Герд Мюллер]] (365)
| вебгоҳ           = https://www.bundesliga.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Олмон 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Лигаи федеролии футбол''' ({{lang-de|Fußball-Bundesliga}}), кӯтоҳ '''Бу́ндеслига''' ({{lang-de|Bundesliga}}; {{IPA-de|ˈbʊndəsˌliːɡa}}), инчунин чемпионати футболи Олмон – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Олмон. Дар Бундеслига 18 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки ду зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Бундеслига 2]] меафтанд ва ду дастаи беҳтарини [[Бундеслига 2]] ҳуқуқи бозӣ дар Бундеслигаро мегиранд. Ҳамчунин дастаи 16-ум бо дастаи 3-юми Бундеслига 2 барои боқӣ мондан дар Бундеслига рақобат мекунад.

== Таърих ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо]]</text>
      <sha1>n1e9qof4fwapxswutagoy9q8oc24456</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468672</id>
      <parentid>1468669</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:49:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */</comment>
      <origin>1468672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3291" sha1="jtkyp5m519voobr7m6sssx686ax0ase" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Бундеслига
| аслӣ             = ({{lang-de|Fußball-Bundesliga}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Олмон}} [[Олмон]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1963
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 18
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Бундеслига 2]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Олмон|Ҷоми Олмон]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Олмон|Суперҷоми Олмон]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]
| пурифтихортарин  = [[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]] (34)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Карл-Ҳайнс Кёрбел]] (602)
| голзани бештарин = [[Герд Мюллер]] (365)
| вебгоҳ           = https://www.bundesliga.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Олмон 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Лигаи федеролии футбол''' ({{lang-de|Fußball-Bundesliga}}), кӯтоҳ '''Бу́ндеслига''' ({{lang-de|Bundesliga}}; {{IPA-de|ˈbʊndəsˌliːɡa}}), инчунин чемпионати футболи Олмон – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Олмон. Дар Бундеслига 18 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки ду зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Бундеслига 2]] меафтанд ва ду дастаи беҳтарини [[Бундеслига 2]] ҳуқуқи бозӣ дар Бундеслигаро мегиранд. Ҳамчунин дастаи 16-ум бо дастаи 3-юми Бундеслига 2 барои боқӣ мондан дар Бундеслига рақобат мекунад.

== Таърих ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.bundesliga.com/ Вебгоҳи расмии Бундеслига]{{ref|de}}{{ref|en}}
* [https://ru.uefa.com/nationalassociations/ger/domestic/league/1039/ Бундеслига дар ''UEFA.com'']{{ref|ru}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Лигаҳои УЕФА}}
{{Футбол дар Олмон}}
{{Бундеслига}}
{{Чемпионати футболи Олмон}}
{{Голзанҳои бештарини чемпионати футболи Олмон}}

[[Гурӯҳ:Чемпионати футболи Олмон| ]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Олмон]]</text>
      <sha1>jtkyp5m519voobr7m6sssx686ax0ase</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чемпионати футболи Фаронса</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325860</id>
    <revision>
      <id>1468692</id>
      <parentid>1460742</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:07:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4356" sha1="p3sjvg36647f4y4vv6fo4g8t0rlmv9o" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Лига 1
| аслӣ             = ({{lang-fr|Ligue 1}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Фаронса}} [[Фаронса]] (17 даста) &lt;br&gt; {{Парчами Монако}} [[Монако]] (1 даста)
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1932
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 18
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Пари Сен-Жермен]]
| пурифтихортарин  = [[Пари Сен-Жермен]] (13)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Микаел Ландро]] (618)
| голзани бештарин = [[Делио Оннис]] (299)
| вебгоҳ           = https://ligue1.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Фаронса 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Лига 1''' ({{lang-fr|Ligue 1}}, {{IPA-fr|liɡ œ̃}}); инчунин чемпионати футболи Фаронса ({{lang-fr|Le championnat de France de football}}) – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Фаронса. Дар Лига 1, 18 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки ду зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]] меафтанд ва ду дастаи беҳтарини [[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]] ҳуқуқи бозӣ дар Лига 1-ро мегиранд. Ҳамчунин дастаи 16-ум бо дастаи 3-юми Лига 2 барои боқӣ мондан дар Лига 1 рақобат мекунад. Номи расмии мусобиқа '''Лига 1 McDonald’s''' ({{lang-fr|Ligue 1 McDonald’s}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби ширкати амрикоии «[[McDonald's]]» сарпарастӣ мешавад.

== Таърих ==

== Иштироккунандагони Лига 1 дар [[Чемпионати футболи Фаронса 2025/2026|мавсими 2025/26]] ==
* [[Авр (бошгоҳи футбол)|Авр]]
* [[Анже (бошгоҳи футбол)|Анже]]
* [[Брест (бошгоҳи футбол)|Брест]]
* [[Ланс (бошгоҳи футбол)|Ланс]]
* [[Лилл (бошгоҳи футбол)|Лилл]]
* [[Лорян (бошгоҳи футбол)|Лорян]]
* [[Метс (бошгоҳи футбол)|Метс]]
* [[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]] {{Парчами Монако}}
* [[Нант (бошгоҳи футбол)|Нант]]
* [[Нитса (бошгоҳи футбол)|Нитса]]
* [[Олимпик Лион (бошгоҳи футбол)|Олимпик Лион]]
* [[Олимпик Марсей (бошгоҳи футбол)|Олимпик Марсей]]
* [[Осер (бошгоҳи футбол)|Осер]]
* [[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|Пари Сен-Жермен]]
* [[Порис (бошгоҳи футбол)|Порис]]
* [[Ренн (бошгоҳи футбол)|Ренн]]
* [[Страсбур (бошгоҳи футбол)|Страсбур]]
* [[Тулуза (бошгоҳи футбол)|Тулуза]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо]]</text>
      <sha1>p3sjvg36647f4y4vv6fo4g8t0rlmv9o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468693</id>
      <parentid>1468692</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:10:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */</comment>
      <origin>1468693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4687" sha1="iw63526dvw298tvtbhfo0ur50vkqyw8" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Лига 1
| аслӣ             = ({{lang-fr|Ligue 1}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Фаронса}} [[Фаронса]] (17 даста) &lt;br&gt; {{Парчами Монако}} [[Монако]] (1 даста)
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1932
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 18
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Фаронса|Ҷоми Фаронса]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Фаронса|Суперҷоми Фаронса]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Пари Сен-Жермен]]
| пурифтихортарин  = [[Пари Сен-Жермен]] (13)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Микаел Ландро]] (618)
| голзани бештарин = [[Делио Оннис]] (299)
| вебгоҳ           = https://ligue1.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Фаронса 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Лига 1''' ({{lang-fr|Ligue 1}}, {{IPA-fr|liɡ œ̃}}); инчунин чемпионати футболи Фаронса ({{lang-fr|Le championnat de France de football}}) – лигаи касбии футбол, дивизиони олӣ дар системаи лигаи футболи Фаронса. Дар Лига 1, 18 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки ду зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]] меафтанд ва ду дастаи беҳтарини [[Чемпионати футболи Фаронса (Лига 2)|Лига 2]] ҳуқуқи бозӣ дар Лига 1-ро мегиранд. Ҳамчунин дастаи 16-ум бо дастаи 3-юми Лига 2 барои боқӣ мондан дар Лига 1 рақобат мекунад. Номи расмии мусобиқа '''Лига 1 McDonald’s''' ({{lang-fr|Ligue 1 McDonald’s}}) мебошад, зеро мусобиқа аз ҷониби ширкати амрикоии «[[McDonald's]]» сарпарастӣ мешавад.

== Таърих ==

== Иштироккунандагони Лига 1 дар [[Чемпионати футболи Фаронса 2025/2026|мавсими 2025/26]] ==
* [[Авр (бошгоҳи футбол)|Авр]]
* [[Анже (бошгоҳи футбол)|Анже]]
* [[Брест (бошгоҳи футбол)|Брест]]
* [[Ланс (бошгоҳи футбол)|Ланс]]
* [[Лилл (бошгоҳи футбол)|Лилл]]
* [[Лорян (бошгоҳи футбол)|Лорян]]
* [[Метс (бошгоҳи футбол)|Метс]]
* [[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]] {{Парчами Монако}}
* [[Нант (бошгоҳи футбол)|Нант]]
* [[Нитса (бошгоҳи футбол)|Нитса]]
* [[Олимпик Лион (бошгоҳи футбол)|Олимпик Лион]]
* [[Олимпик Марсей (бошгоҳи футбол)|Олимпик Марсей]]
* [[Осер (бошгоҳи футбол)|Осер]]
* [[Пари Сен-Жермен (бошгоҳи футбол)|Пари Сен-Жермен]]
* [[Порис (бошгоҳи футбол)|Порис]]
* [[Ренн (бошгоҳи футбол)|Ренн]]
* [[Страсбур (бошгоҳи футбол)|Страсбур]]
* [[Тулуза (бошгоҳи футбол)|Тулуза]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://ligue1.com/ Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref|fr}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Фаронса}}
{{Чемпионати футболи Фаронса}}
{{Мавсимҳои Лига 1 Фаронса}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Фаронса]]
[[Гурӯҳ:Лига 1| ]]</text>
      <sha1>iw63526dvw298tvtbhfo0ur50vkqyw8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лигаи бартари Инглистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325862</id>
    <revision>
      <id>1468651</id>
      <parentid>1454037</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:31:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3882" sha1="2u48p3ryqq8zw8ju9owkz060d6rnwqh" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Лигаи бартари футболи Инглистон
| аслӣ             = ({{lang-en|Premier League}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Англия}} [[Инглистон]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 20.02.1992&lt;ref&gt;Табдил ба Лигаи бартар аз [[Дивизиони якуми футболи Инглистон]]&lt;/ref&gt;
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 20
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Дивизиони дуюми футболи Инглистон|Чемпионшип]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Инглистон|Ҷоми Инглистон]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Инглистон|Суперҷоми Инглистон]]&lt;br&gt;[[Ҷоми Лигаи футболи Инглистон]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]] (2)
| пурифтихортарин  = [[Манчестер Юнайтед]] (13)
| TV               = * [[Sky Sports]]
* [[TNT Sports]]
* Amazon [[Prime Video]]
* [[BBC Sport]] (баррасиҳо)
| бештарин бозӣ    = [[Ҷеймс Милнер]] (657)
| голзани бештарин = [[Алан Ширер]] (260)
| вебгоҳ           = https://www.premierleague.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Лигаи бартари Инглистон 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Лигаи бартари Инглистон''' ({{lang-en|Premier League}}), ё танҳо '''Премйер Лига''', шакли кӯтоҳ  '''ЛБИ''' – лигаи касбии футбол барои бошгоҳҳои футболи инглисӣ мебошад (ҳамчунин баъзе бошгоҳҳои футбол аз [[Уелс|Велс]] низ метавонанд дар он иштирок кунанд&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bbc.com/sport/0/football/17459332 |title=Uefa give Swansea and Cardiff European assurance |website=[[BBC Sport]] |date=2012-03-21 |lang=en}}&lt;/ref&gt;). Дивизиони олӣ дар низоми лигаи футболи Инглистон. Дар Премйер Лигаи Инглистон 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Дивизиони дуюми футболи Инглистон|Чемпионшип]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини [[Дивизиони дуюми футболи Инглистон|Чемпионшип]] ҳуқуқи бозӣ дар Премйер Лигаи Инглистонро мегиранд. То соли 2016 ин мусобиқа расман ба номи ''Премйер Лига Барклейс'' ({{lang-en|Barclays Premier League}}) шинохта мешуд, аммо аз соли 2016 лига сарпарасти асосӣ надорад. Берун аз Инглистон онро аксаран ба номи «'''Премйер Лигаи инглисӣ'''» (English Premier League) мешиносанд.

== Таърих ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо]]</text>
      <sha1>2u48p3ryqq8zw8ju9owkz060d6rnwqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468652</id>
      <parentid>1468651</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Лигаи бартари Англия]] to [[Лигаи бартари Инглистон]]</comment>
      <origin>1468651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3882" sha1="2u48p3ryqq8zw8ju9owkz060d6rnwqh" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Лигаи бартари футболи Инглистон
| аслӣ             = ({{lang-en|Premier League}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Англия}} [[Инглистон]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 20.02.1992&lt;ref&gt;Табдил ба Лигаи бартар аз [[Дивизиони якуми футболи Инглистон]]&lt;/ref&gt;
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 20
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Дивизиони дуюми футболи Инглистон|Чемпионшип]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Инглистон|Ҷоми Инглистон]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Инглистон|Суперҷоми Инглистон]]&lt;br&gt;[[Ҷоми Лигаи футболи Инглистон]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]] (2)
| пурифтихортарин  = [[Манчестер Юнайтед]] (13)
| TV               = * [[Sky Sports]]
* [[TNT Sports]]
* Amazon [[Prime Video]]
* [[BBC Sport]] (баррасиҳо)
| бештарин бозӣ    = [[Ҷеймс Милнер]] (657)
| голзани бештарин = [[Алан Ширер]] (260)
| вебгоҳ           = https://www.premierleague.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Лигаи бартари Инглистон 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Лигаи бартари Инглистон''' ({{lang-en|Premier League}}), ё танҳо '''Премйер Лига''', шакли кӯтоҳ  '''ЛБИ''' – лигаи касбии футбол барои бошгоҳҳои футболи инглисӣ мебошад (ҳамчунин баъзе бошгоҳҳои футбол аз [[Уелс|Велс]] низ метавонанд дар он иштирок кунанд&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bbc.com/sport/0/football/17459332 |title=Uefa give Swansea and Cardiff European assurance |website=[[BBC Sport]] |date=2012-03-21 |lang=en}}&lt;/ref&gt;). Дивизиони олӣ дар низоми лигаи футболи Инглистон. Дар Премйер Лигаи Инглистон 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Дивизиони дуюми футболи Инглистон|Чемпионшип]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини [[Дивизиони дуюми футболи Инглистон|Чемпионшип]] ҳуқуқи бозӣ дар Премйер Лигаи Инглистонро мегиранд. То соли 2016 ин мусобиқа расман ба номи ''Премйер Лига Барклейс'' ({{lang-en|Barclays Premier League}}) шинохта мешуд, аммо аз соли 2016 лига сарпарасти асосӣ надорад. Берун аз Инглистон онро аксаран ба номи «'''Премйер Лигаи инглисӣ'''» (English Premier League) мешиносанд.

== Таърих ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо]]</text>
      <sha1>2u48p3ryqq8zw8ju9owkz060d6rnwqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468655</id>
      <parentid>1468652</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:37:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */</comment>
      <origin>1468655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4424" sha1="sw1xvq48jkg054cze9frqo8fcdprala" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Лигаи бартари футболи Инглистон
| аслӣ             = ({{lang-en|Premier League}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Англия}} [[Инглистон]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 20.02.1992&lt;ref&gt;Табдил ба Лигаи бартар аз [[Дивизиони якуми футболи Инглистон]]&lt;/ref&gt;
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 20
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Дивизиони дуюми футболи Инглистон|Чемпионшип]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Инглистон|Ҷоми Инглистон]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Инглистон|Суперҷоми Инглистон]]&lt;br&gt;[[Ҷоми Лигаи футболи Инглистон]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]] (2)
| пурифтихортарин  = [[Манчестер Юнайтед]] (13)
| TV               = * [[Sky Sports]]
* [[TNT Sports]]
* Amazon [[Prime Video]]
* [[BBC Sport]] (баррасиҳо)
| бештарин бозӣ    = [[Ҷеймс Милнер]] (657)
| голзани бештарин = [[Алан Ширер]] (260)
| вебгоҳ           = https://www.premierleague.com/
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Лигаи бартари Инглистон 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Лигаи бартари Инглистон''' ({{lang-en|Premier League}}), ё танҳо '''Премйер Лига''', шакли кӯтоҳ  '''ЛБИ''' – лигаи касбии футбол барои бошгоҳҳои футболи инглисӣ мебошад (ҳамчунин баъзе бошгоҳҳои футбол аз [[Уелс|Велс]] низ метавонанд дар он иштирок кунанд&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bbc.com/sport/0/football/17459332 |title=Uefa give Swansea and Cardiff European assurance |website=[[BBC Sport]] |date=2012-03-21 |lang=en}}&lt;/ref&gt;). Дивизиони олӣ дар низоми лигаи футболи Инглистон. Дар Премйер Лигаи Инглистон 20 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки се зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Дивизиони дуюми футболи Инглистон|Чемпионшип]] меафтанд ва се дастаи беҳтарини [[Дивизиони дуюми футболи Инглистон|Чемпионшип]] ҳуқуқи бозӣ дар Премйер Лигаи Инглистонро мегиранд. То соли 2016 ин мусобиқа расман ба номи ''Премйер Лига Барклейс'' ({{lang-en|Barclays Premier League}}) шинохта мешуд, аммо аз соли 2016 лига сарпарасти асосӣ надорад. Берун аз Инглистон онро аксаран ба номи «'''Премйер Лигаи инглисӣ'''» (English Premier League) мешиносанд.

== Таърих ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.premierleague.com/ Вебгоҳи расмии Лигаи бартар]{{ref|es}}
{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Инглистон}}
{{Футбол дар Бритониёи Кабир}}
{{Лигаи бартари Инглистон}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Лигаҳои УЕФА}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаи бартари Инглистон| ]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои футболӣ дар Инглистон|Лигаи бартар]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Инглистон]]</text>
      <sha1>sw1xvq48jkg054cze9frqo8fcdprala</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Коҳу</title>
    <ns>0</ns>
    <id>326609</id>
    <revision>
      <id>1468785</id>
      <parentid>1442180</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:04:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468785</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10601" sha1="p9hpc3044f3jh5xbc5bjlg9q47inoyo" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Iceberg1.jpg
| тавсифи тасвир = Салати коҳу
| салтанат = Рустанӣ
| волид = Lactuca
| табақа = Намуд
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]&lt;ref&gt;[[Species Plantarum]] [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358816#page/237/mode/1up 2: 795. 1753] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170816022839/http://www.biodiversitylibrary.org/page/358816#page/237/mode/1up |date=2017-08-16 }}&lt;/ref&gt;
| соли муаллифӣ = 1753
| лотинӣ = Lactuca sativa
| syn = {{center| [[#Синонимы|См. текст]] }}
| children = {{center| [[#Инфравидовые таксоны|См. текст]] }}
| range map caption = Минтақаи паҳншавӣ мувофиқи вебсайти [[POWO]]
| харита = Минтақаи паҳншавӣ_Distribution_map_Lactuca_sativa_POWO.jpg
| range legend = {{легенда|#73994c|минтақаи табиӣ }}{{Легенда2|purple|[[Интродукция (биология)|муқаддима]]}}
}}
'''Коҳу'''{{Sfn|Флора СССР|1964}} ё '''салати коҳу''' {{Sfn|Флора СССР|1964}} {{Sfn|Анненков|1878|страницы=183—184}} {{Sfn|БСЭ|1975}} ({{lang-la|Lactuca sativa}}) як  [[Гиёҳҳои алафӣ|гиёҳҳои алафии]] яксола аз ҷинси салати хонаводаи [[Мураккабгулҳо|мураккабгулҳо]] ({{lang-la|Asteraceae}}) аст. Он бештар ҳамчун сабзавоти баргдор парвариш карда мешавад.

Салати коҳу бештар барои салатҳо истифода мешавад, ҳарчанд онро дар дигар навъҳои ғизо, аз қабили [[Шӯрбо|шӯрбоҳо]], сэндвичҳо ва сӯшиҳо низ дидан мумкин аст; онро бо ва маҳсулоти гӯштӣ низ метавон истифода бурд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/food/recipes/grilledlettucewithgo_14300|title=Grilled lettuce with goats' cheese|author=Hugh Fearnley-Whittingstall|publisher=BBC|accessdate=2013-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130717170143/http://www.bbc.co.uk/food/recipes/grilledlettucewithgo_14300|archivedate=2013-07-17}}&lt;/ref&gt; 

Умуман, салати яксола тобовар парвариш карда мешавад, парвариш карданаш осон аст, гарчанде ки он барои пешгирии [[Гул|гули]] зуд ҳарорати нисбатан хунукро талаб мекунад. Дар ҳарорати нисбтан гарм он метавонад тез гул кунад.

== Решашиносӣ ==
Номи илмии ин насл аз калимаи лотинии {{Lang-la2|lac}} («шир») гирифта шудааст, ки бо шарбати ширии дар дохили растанӣ мавҷудбуда, ки ҳангоми осеб дидани поя ва баргҳо хориҷ мешавад, алоқмандӣ дорад.

== Тавсифи биологӣ ==
[[Акс:Lactuca_sativa,_botersla.jpg|чап|мини|Гулҳои коҳу]]
[[Акс:Kropsla_vruchten_(Lactuca_sativa_fruits).jpg|чап|мини|Гули бо меваҳои пухтарасида]]
[[Гиёҳҳои алафӣ|Растании алафӣ]] . Растаниҳо маъмулан баландӣ ва паҳншавии аз 15 то 30 см доранд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/a679/lactuca-sativa.aspx|title=''Lactuca sativa''|publisher=Missouri Botanical Garden|accessdate=2012-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130616211830/http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/a679/lactuca-sativa.aspx|archivedate=2013-06-16}}&lt;/ref&gt; .

== Парвариш ==
[[Акс:Park_Lane_Nurseries_-_geograph.org.uk_-_583201.jpg|мини|Парк Лейн Салат Ферма, Коттингем, Ист Ридинг аз Йоркшир, Англия]]
[[Акс:Iceberg_lettuce_in_SB.jpg|мини|Майдон дар [[Калифорния]]]]Соли 2017 истеҳсоли ҷаҳонии салати коҳу ба 27 млн тонна расид, ки танҳо [[Чин]] 15,2 млн тоннаро истеҳсол кард, ки ин 56% ҳаҷми умумии ҷаҳонро ташкил медод&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC|title=FAOSTAT|website=www.fao.org|access-date=2020-09-29|archive-date=2020-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200831082444/http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Салати коҳу ягона намояндаи ҷинси Lactuca мебошад, ки бо мақсадҳои тиҷоратӣ парвариш карда мешавад&lt;ref&gt;{{Книга|ссылка=https://www.worldcat.org/oclc/82022648|автор=Koike, Steven T.|заглавие=Vegetable diseases : a color handbook|год=2007|место=Burlington, MA|издательство=Academic Press|страниц=448 pages|isbn=0-12-373675-7, 978-0-12-373675-8}}&lt;/ref&gt;. Гарчанде ки [[Чин]] истеҳсолкунандаи пешсафи ҷаҳонии салат аст, қисми зиёди ҳосил дар дохили кишвар масраф мешавад. [[Испания]] бузургтарин содироткунандаи салат дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад, ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] дар ҷойи дуюм қарор дорад&lt;ref&gt;{{Статья|ссылка=http://aic.ucdavis.edu/profiles/lettuce-2005.pdf|автор=Hayley Boriss, Henrich Brunke|заглавие=Commodity Profile: Lettuce|год=2005|язык=|издание=University of California|тип=|месяц=|число=|том=|номер=|страницы=|issn=|archive-date=2012-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120707193112/http://aic.ucdavis.edu/profiles/lettuce-2005.pdf}}&lt;/ref&gt;.

== Тасниф ==

=== Таксономия &lt;ref name=&quot;WFOPL&quot;&gt;{{Cite web|url=https://wfoplantlist.org/plant-list/taxon/wfo-0000128816-2022-12|title=Lactuca sativa|website=[[WFOPL]]|lang=en|accessdate=2023-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230302071826/https://wfoplantlist.org/plant-list/taxon/wfo-0000128816-2022-12|archivedate=2023-03-02}}&lt;/ref&gt; ===
Lactuca sativa L., 1753, Sp. Pl. : 795

Навъи '''салат''' ба ҷинси '''салати''' оилаи {{Bt-tglat|Косниён|Asteraceae}} тааллуқ дорад   аз тартиби {{Bt-tglat|Коснигулҳо|Asterales}}   . Кладограмма мувофиқи системаи APG IV :

=== Таксиҳои инфраспесификӣ ===

* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. serriola}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa var. angustana}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa var. yemensis}}

=== Синонимҳо ===
{{Div col}}
* {{Bt-lattg|Lactuca capitata|aut=[[Garsault ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca capitata|aut=[[DC. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca crispa|aut=([[L.]]) [[Roth ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca esculenta|aut=[[Salisb. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca integrifolia|aut=[[Bigelow ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca laciniata|aut=[[Roth ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca laciniata|aut=([[Houtt.]]) [[Makino ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca palmata|aut=[[Willd. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. asparagina|aut=([[L.H.Bailey]]) [[Janch. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. capitata|aut=([[L.]]) [[Schübl.]] &amp; [[G.Martens ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. crispa|aut=([[L.]]) [[Schübl.]] &amp; [[G.Martens ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. longifolia|aut=([[Lam.]]) [[Alef. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. minii|aut=[[Hadidi ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. romana|aut=[[Spielm.]] ex [[Schübl.]] &amp; [[G.Martens ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. sativa}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. secalina|aut=[[Alef. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa var. asparagina}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa var. sativa}}
* {{Bt-lattg|Lactuca scariola var. sativa|aut=([[L.]]) [[Boiss. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca scariola var. sativa|aut=[[Moris ]]}}
{{Сутунҳо/охир}}

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* &lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot; /&gt;Lactuca sativa // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Салат, огородная культура}}
* Род 1654. Латук. Салат. — Lactuca // Флора СССР = Flora &lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Comment/styles.css&quot; /&gt;URSS : в 30 т. / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1964. — Т. 29 / ред. тома Е. Г. Бобров, Н. Н. Цвелёв. — С. 300. — 796 с. — 2200 экз.
* Салат // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. // Ремень — Сафи. — М. : Советская энциклопедия, 1975. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 22).
* Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — М. : Сов. энциклопедия, 1986. — 831 с. — 100 000 экз.
* {{Книга|автор=|часть=Салат|заглавие=Биология. Современная иллюстрированная энциклопедия|ссылка=|ответственный=Гл. ред. А. П. Горкин|место=М|издательство=Росмэн|год=2006|страницы=|isbn=|тираж=|ref=Горкин}}
** {{Cite book|last=Weaver|first=Williams Woys|year=1997|title=Heirloom Vegetable Gardening: A Master Gardener's Guide to Planting, Seed Saving and Cultural History|url=https://archive.org/details/heirloomvegetabl0000weav|publisher=Henry Holt and Company|isbn=978-0-8050-4025-8}}

[[Гурӯҳ:Сабзавотҳои баргӣ]]
[[Гурӯҳ:Коҳу]]
[[Гурӯҳ:Фловари Авруосиё]]</text>
      <sha1>p9hpc3044f3jh5xbc5bjlg9q47inoyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468789</id>
      <parentid>1468785</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:11:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тасниф */</comment>
      <origin>1468789</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10555" sha1="c9b4mn9jtr4ncqsf2l5gbtk71vwknz1" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Iceberg1.jpg
| тавсифи тасвир = Салати коҳу
| салтанат = Рустанӣ
| волид = Lactuca
| табақа = Намуд
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]&lt;ref&gt;[[Species Plantarum]] [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358816#page/237/mode/1up 2: 795. 1753] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170816022839/http://www.biodiversitylibrary.org/page/358816#page/237/mode/1up |date=2017-08-16 }}&lt;/ref&gt;
| соли муаллифӣ = 1753
| лотинӣ = Lactuca sativa
| syn = {{center| [[#Синонимы|См. текст]] }}
| children = {{center| [[#Инфравидовые таксоны|См. текст]] }}
| range map caption = Минтақаи паҳншавӣ мувофиқи вебсайти [[POWO]]
| харита = Минтақаи паҳншавӣ_Distribution_map_Lactuca_sativa_POWO.jpg
| range legend = {{легенда|#73994c|минтақаи табиӣ }}{{Легенда2|purple|[[Интродукция (биология)|муқаддима]]}}
}}
'''Коҳу'''{{Sfn|Флора СССР|1964}} ё '''салати коҳу''' {{Sfn|Флора СССР|1964}} {{Sfn|Анненков|1878|страницы=183—184}} {{Sfn|БСЭ|1975}} ({{lang-la|Lactuca sativa}}) як  [[Гиёҳҳои алафӣ|гиёҳҳои алафии]] яксола аз ҷинси салати хонаводаи [[Мураккабгулҳо|мураккабгулҳо]] ({{lang-la|Asteraceae}}) аст. Он бештар ҳамчун сабзавоти баргдор парвариш карда мешавад.

Салати коҳу бештар барои салатҳо истифода мешавад, ҳарчанд онро дар дигар навъҳои ғизо, аз қабили [[Шӯрбо|шӯрбоҳо]], сэндвичҳо ва сӯшиҳо низ дидан мумкин аст; онро бо ва маҳсулоти гӯштӣ низ метавон истифода бурд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/food/recipes/grilledlettucewithgo_14300|title=Grilled lettuce with goats' cheese|author=Hugh Fearnley-Whittingstall|publisher=BBC|accessdate=2013-05-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130717170143/http://www.bbc.co.uk/food/recipes/grilledlettucewithgo_14300|archivedate=2013-07-17}}&lt;/ref&gt; 

Умуман, салати яксола тобовар парвариш карда мешавад, парвариш карданаш осон аст, гарчанде ки он барои пешгирии [[Гул|гули]] зуд ҳарорати нисбатан хунукро талаб мекунад. Дар ҳарорати нисбтан гарм он метавонад тез гул кунад.

== Решашиносӣ ==
Номи илмии ин насл аз калимаи лотинии {{Lang-la2|lac}} («шир») гирифта шудааст, ки бо шарбати ширии дар дохили растанӣ мавҷудбуда, ки ҳангоми осеб дидани поя ва баргҳо хориҷ мешавад, алоқмандӣ дорад.

== Тавсифи биологӣ ==
[[Акс:Lactuca_sativa,_botersla.jpg|чап|мини|Гулҳои коҳу]]
[[Акс:Kropsla_vruchten_(Lactuca_sativa_fruits).jpg|чап|мини|Гули бо меваҳои пухтарасида]]
[[Гиёҳҳои алафӣ|Растании алафӣ]] . Растаниҳо маъмулан баландӣ ва паҳншавии аз 15 то 30 см доранд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/a679/lactuca-sativa.aspx|title=''Lactuca sativa''|publisher=Missouri Botanical Garden|accessdate=2012-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130616211830/http://www.missouribotanicalgarden.org/gardens-gardening/your-garden/plant-finder/plant-details/kc/a679/lactuca-sativa.aspx|archivedate=2013-06-16}}&lt;/ref&gt; .

== Парвариш ==
[[Акс:Park_Lane_Nurseries_-_geograph.org.uk_-_583201.jpg|мини|Парк Лейн Салат Ферма, Коттингем, Ист Ридинг аз Йоркшир, Англия]]
[[Акс:Iceberg_lettuce_in_SB.jpg|мини|Майдон дар [[Калифорния]]]]Соли 2017 истеҳсоли ҷаҳонии салати коҳу ба 27 млн тонна расид, ки танҳо [[Чин]] 15,2 млн тоннаро истеҳсол кард, ки ин 56% ҳаҷми умумии ҷаҳонро ташкил медод&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC|title=FAOSTAT|website=www.fao.org|access-date=2020-09-29|archive-date=2020-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20200831082444/http://www.fao.org/faostat/en/#data/QC|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Салати коҳу ягона намояндаи ҷинси Lactuca мебошад, ки бо мақсадҳои тиҷоратӣ парвариш карда мешавад&lt;ref&gt;{{Книга|ссылка=https://www.worldcat.org/oclc/82022648|автор=Koike, Steven T.|заглавие=Vegetable diseases : a color handbook|год=2007|место=Burlington, MA|издательство=Academic Press|страниц=448 pages|isbn=0-12-373675-7, 978-0-12-373675-8}}&lt;/ref&gt;. Гарчанде ки [[Чин]] истеҳсолкунандаи пешсафи ҷаҳонии салат аст, қисми зиёди ҳосил дар дохили кишвар масраф мешавад. [[Испания]] бузургтарин содироткунандаи салат дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад, ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] дар ҷойи дуюм қарор дорад&lt;ref&gt;{{Статья|ссылка=http://aic.ucdavis.edu/profiles/lettuce-2005.pdf|автор=Hayley Boriss, Henrich Brunke|заглавие=Commodity Profile: Lettuce|год=2005|язык=|издание=University of California|тип=|месяц=|число=|том=|номер=|страницы=|issn=|archive-date=2012-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20120707193112/http://aic.ucdavis.edu/profiles/lettuce-2005.pdf}}&lt;/ref&gt;.

== Тасниф ==

=== Таксономия &lt;ref name=&quot;WFOPL&quot;&gt;{{Cite web|url=https://wfoplantlist.org/plant-list/taxon/wfo-0000128816-2022-12|title=Lactuca sativa|website=[[WFOPL]]|lang=en|accessdate=2023-03-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230302071826/https://wfoplantlist.org/plant-list/taxon/wfo-0000128816-2022-12|archivedate=2023-03-02}}&lt;/ref&gt; ===
Lactuca sativa L., 1753, Sp. Pl. : 795

Навъи '''салат''' ба ҷинси '''салати''' оилаи {{Bt-tglat|Косниён|Asteraceae}} тааллуқ дорад   аз тартиби . Кладограмма мувофиқи системаи APG IV :

=== Таксиҳои инфраспесификӣ ===

* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. serriola}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa var. angustana}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa var. yemensis}}

=== Синонимҳо ===
{{Div col}}
* {{Bt-lattg|Lactuca capitata|aut=[[Garsault ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca capitata|aut=[[DC. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca crispa|aut=([[L.]]) [[Roth ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca esculenta|aut=[[Salisb. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca integrifolia|aut=[[Bigelow ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca laciniata|aut=[[Roth ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca laciniata|aut=([[Houtt.]]) [[Makino ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca palmata|aut=[[Willd. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. asparagina|aut=([[L.H.Bailey]]) [[Janch. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. capitata|aut=([[L.]]) [[Schübl.]] &amp; [[G.Martens ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. crispa|aut=([[L.]]) [[Schübl.]] &amp; [[G.Martens ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. longifolia|aut=([[Lam.]]) [[Alef. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. minii|aut=[[Hadidi ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. romana|aut=[[Spielm.]] ex [[Schübl.]] &amp; [[G.Martens ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. sativa}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa subsp. secalina|aut=[[Alef. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa var. asparagina}}
* {{Bt-lattg|Lactuca sativa var. sativa}}
* {{Bt-lattg|Lactuca scariola var. sativa|aut=([[L.]]) [[Boiss. ]]}}
* {{Bt-lattg|Lactuca scariola var. sativa|aut=[[Moris ]]}}
{{Сутунҳо/охир}}

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* &lt;templatestyles src=&quot;Module:Citation/CS1/styles.css&quot; /&gt;Lactuca sativa // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
* {{ВТ-ЭСБЕ|Салат, огородная культура}}
* Род 1654. Латук. Салат. — Lactuca // Флора СССР = Flora &lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Comment/styles.css&quot; /&gt;URSS : в 30 т. / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1964. — Т. 29 / ред. тома Е. Г. Бобров, Н. Н. Цвелёв. — С. 300. — 796 с. — 2200 экз.
* Салат // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. // Ремень — Сафи. — М. : Советская энциклопедия, 1975. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 22).
* Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — М. : Сов. энциклопедия, 1986. — 831 с. — 100 000 экз.
* {{Книга|автор=|часть=Салат|заглавие=Биология. Современная иллюстрированная энциклопедия|ссылка=|ответственный=Гл. ред. А. П. Горкин|место=М|издательство=Росмэн|год=2006|страницы=|isbn=|тираж=|ref=Горкин}}
** {{Cite book|last=Weaver|first=Williams Woys|year=1997|title=Heirloom Vegetable Gardening: A Master Gardener's Guide to Planting, Seed Saving and Cultural History|url=https://archive.org/details/heirloomvegetabl0000weav|publisher=Henry Holt and Company|isbn=978-0-8050-4025-8}}

[[Гурӯҳ:Сабзавотҳои баргӣ]]
[[Гурӯҳ:Коҳу]]
[[Гурӯҳ:Фловари Авруосиё]]</text>
      <sha1>c9b4mn9jtr4ncqsf2l5gbtk71vwknz1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сунбул</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329832</id>
    <revision>
      <id>1468831</id>
      <parentid>1468083</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468831</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1792" sha1="snukwg3a3oir1q8xym88w6qwl74ddf1" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир = Bentley - Trimen 1880b.jpg
 |тавсифи тасвир = Тасвири гиёҳшиносӣ
 |салтанат       = Рустаниҳо
 |волид          = Ferula
 |табақа         = Намуд
 |намуд          = Сунбул
 |лотинӣ = Ferula moschata
 |муаллиф = ([[H.Reinsch]]) Koso-Pol.
 |соли муаллифӣ = 1925
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list | title = ''
|{{btname|Euryangium sumbul|Kauffm.}}
|{{btname|Ferula sumbul|(Kauffm.) Hook.f.}}
|{{btname|Ferula urceolata|Korovin}}
|{{btname|Peucedanum sumbul|(Kauffm.) Baill.}}
|{{btname|Sumbulus moschatus|H.Reinsch}}
}}
| бумӣ = tj
}}
'''Сунбул, сунбулкаҳ, сунбулкамол''' ё '''норд''' ({{lang-la|Ferula moschata}} ё {{lang-la|Ferula sumbul}}) як навъ [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустании гулдор]] аз оилаи [[Чатргулон|чатргулон]] ({{lang-la|Apiaceae}}) аст, ки дар [[Осиёи Миёна]] ва ғарби [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] бумӣ аст.&lt;ref&gt;{{cite POWO|id=842394-1 |title=''Ferula moschata'' (H.Reinsch) Koso-Pol. |access-date=9 январи 2022 }}&lt;/ref&gt; Решааш манбаи [[мушк]] буда, аз ба ҷои мушки аз ҳайвон гирифташуда дар тиб, хӯрокпазӣ ва атторӣ ба кор бурда мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.medicinetraditions.com/ferula-sumbul-musk-root.html|title=''Ferula sumbul'', Musk root|author=&lt;!--Not stated--&gt;|website=medicinetraditions.com|date=2021|publisher=MedicineTradition|accessdate=9 январи 2022}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{reflist}}
{{ПБ}}
[[:Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ]]</text>
      <sha1>snukwg3a3oir1q8xym88w6qwl74ddf1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468832</id>
      <parentid>1468831</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:33:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468832</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1791" sha1="me87x92b0qzjc1y3vh6xre5cspqci0m" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир = Bentley - Trimen 1880b.jpg
 |тавсифи тасвир = Тасвири гиёҳшиносӣ
 |салтанат       = Рустаниҳо
 |волид          = Ferula
 |табақа         = Намуд
 |намуд          = Сунбул
 |лотинӣ = Ferula moschata
 |муаллиф = ([[H.Reinsch]]) Koso-Pol.
 |соли муаллифӣ = 1925
 |ҳаммаъно = {{Collapsible list | title = ''
|{{btname|Euryangium sumbul|Kauffm.}}
|{{btname|Ferula sumbul|(Kauffm.) Hook.f.}}
|{{btname|Ferula urceolata|Korovin}}
|{{btname|Peucedanum sumbul|(Kauffm.) Baill.}}
|{{btname|Sumbulus moschatus|H.Reinsch}}
}}
| бумӣ = tj
}}
'''Сунбул, сунбулкаҳ, сунбулкамол''' ё '''норд''' ({{lang-la|Ferula moschata}} ё {{lang-la|Ferula sumbul}}) як навъ [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустании гулдор]] аз оилаи [[Чатргулон|чатргулон]] ({{lang-la|Apiaceae}}) аст, ки дар [[Осиёи Миёна]] ва ғарби [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] бумӣ аст.&lt;ref&gt;{{cite POWO|id=842394-1 |title=''Ferula moschata'' (H.Reinsch) Koso-Pol. |access-date=9 январи 2022 }}&lt;/ref&gt; Решааш манбаи [[мушк]] буда, аз ба ҷои мушки аз ҳайвон гирифташуда дар тиб, хӯрокпазӣ ва атторӣ ба кор бурда мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.medicinetraditions.com/ferula-sumbul-musk-root.html|title=''Ferula sumbul'', Musk root|author=&lt;!--Not stated--&gt;|website=medicinetraditions.com|date=2021|publisher=MedicineTradition|accessdate=9 январи 2022}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{reflist}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Гиёҳҳои доруӣ]]</text>
      <sha1>me87x92b0qzjc1y3vh6xre5cspqci0m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Косагул</title>
    <ns>0</ns>
    <id>329960</id>
    <revision>
      <id>1468484</id>
      <parentid>1461395</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Косагул (гул)]]</comment>
      <origin>1468484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="272" sha1="2qyeuw2b0ekk10k4cd28wz9bc43yvvz" xml:space="preserve">'''Косагул''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред:
* [[Косагул (авлод)]] — гиёҳ
* [[Косагул (деҳа)]] — деҳа дар Тоҷикистон
{{Шаблон:Муайянкунӣ}}</text>
      <sha1>2qyeuw2b0ekk10k4cd28wz9bc43yvvz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Аэродромҳо</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330209</id>
    <revision>
      <id>1468304</id>
      <parentid>1463428</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:43:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>навсозӣ</comment>
      <origin>1468304</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="133" sha1="civz6g1cilmhtjrolcnmcovwotkt8t1" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Зерсохторҳои ҳавонавардӣ]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти ҳавонавардӣ]]</text>
      <sha1>civz6g1cilmhtjrolcnmcovwotkt8t1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қалами ранга</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330378</id>
    <revision>
      <id>1468379</id>
      <parentid>1464812</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10401" sha1="4krw61n0ng90kez57txy0yowpvpawzo" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. [[Устуворӣ ба рӯшноӣ|Устувории онҳо ба рӯшноӣ]], яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги [[Устуворӣ ба рӯшноӣ|устуворӣ ба рӯшноӣ]] надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати [[Рангдона|рангдонаҳо]] ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|date=19 July 2011|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 April 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Commons cat|Colored pencils}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>4krw61n0ng90kez57txy0yowpvpawzo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468380</id>
      <parentid>1468379</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:19:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ */</comment>
      <origin>1468380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10380" sha1="2m4yfitkx525oib0g27inb2k068yf5i" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. [[Устуворӣ ба рӯшноӣ|Устувории онҳо ба рӯшноӣ]], яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги [[Устуворӣ ба рӯшноӣ|устуворӣ ба рӯшноӣ]] надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|date=19 July 2011|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 April 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Commons cat|Colored pencils}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>2m4yfitkx525oib0g27inb2k068yf5i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468381</id>
      <parentid>1468380</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:19:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ */</comment>
      <origin>1468381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10341" sha1="o3y8n0itxhlk7an78cidfw9ls1aqi89" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. [[Устуворӣ ба рӯшноӣ|Устувории онҳо ба рӯшноӣ]], яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|date=19 July 2011|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 April 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Commons cat|Colored pencils}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>o3y8n0itxhlk7an78cidfw9ls1aqi89</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468382</id>
      <parentid>1468381</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:19:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаламҳои профессионалӣ */</comment>
      <origin>1468382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10302" sha1="66o8n5is5rfwjuvj5bpm61ttimmt01t" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|date=19 July 2011|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 April 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Commons cat|Colored pencils}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>66o8n5is5rfwjuvj5bpm61ttimmt01t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468383</id>
      <parentid>1468382</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаламҳои равғанасос */</comment>
      <origin>1468383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10309" sha1="f1ntly6564hrio6v7xlkrsp29ere2vy" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|date=19 July 2011|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Commons cat|Colored pencils}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>f1ntly6564hrio6v7xlkrsp29ere2vy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468384</id>
      <parentid>1468383</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаламҳои акварелӣ */</comment>
      <origin>1468384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10313" sha1="qvkpjlmkh8nrc9b6rruko0vyoto9jxb" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|date=19 июли 2011|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Commons cat|Colored pencils}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>qvkpjlmkh8nrc9b6rruko0vyoto9jxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468385</id>
      <parentid>1468384</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:21:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаламҳои акварелӣ */</comment>
      <origin>1468385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10291" sha1="nsujt5hl025ngqqvexwp54pg8a91vm8" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Commons cat|Colored pencils}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>nsujt5hl025ngqqvexwp54pg8a91vm8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468390</id>
      <parentid>1468385</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10291" sha1="flqf9pkq8f4nchjb7j6dp7ibny6eqjj" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;
{{Commons cat|Colored pencils}}
{{Қаламҳо}}

== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}</text>
      <sha1>flqf9pkq8f4nchjb7j6dp7ibny6eqjj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468394</id>
      <parentid>1468390</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:23:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10290" sha1="qupe6qc5bfs8i4qfgkrkfanw4ljpbgp" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;
== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Commons cat|Colored pencils}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>qupe6qc5bfs8i4qfgkrkfanw4ljpbgp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468400</id>
      <parentid>1468394</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:31:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10375" sha1="hnhsj4dsvzu0x5ssh8g69lk2gh73v1q" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;
== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Пайванд ба лоиҳаҳои хоҳар|викианбор=Colored pencils|викилуғат=Қалам}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>hnhsj4dsvzu0x5ssh8g69lk2gh73v1q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468402</id>
      <parentid>1468400</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:36:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10363" sha1="2didoll6vjru1l3t7l3t8nbwlq5i646" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;
== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Навигатсия
|викианбор = Қалами ранга
|викилуғат = Қалам
}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>2didoll6vjru1l3t7l3t8nbwlq5i646</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468408</id>
      <parentid>1468402</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10355" sha1="sxven8psqpu10n7kyynpvyjtx8v3748" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;
== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Навигатсия
|викианбор = Colored pencils
|викилуғат = Қалам
}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>sxven8psqpu10n7kyynpvyjtx8v3748</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468410</id>
      <parentid>1468408</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10364" sha1="cyiscsuak4c6fuumk7e1a5bd525vn6t" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;
== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Навигатсия
|викианбор = Category:Colored pencils
|викилуғат = Қалам
}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>cyiscsuak4c6fuumk7e1a5bd525vn6t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468416</id>
      <parentid>1468410</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:03:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10355" sha1="sxven8psqpu10n7kyynpvyjtx8v3748" xml:space="preserve">[[Акс:Colouring pencils.jpg|thumb|upright=1.3|Қаламҳои ранга]]
'''Қалами ранга''' як намуди асбоби рассомист, ки аз мағзи борики пигментдор сохта шуда, дар ғилофи найшакли чӯбин ҷойгир аст. Бар хилофи қаламҳои [[Графит|графитӣ]] ва [[Ангишт|ангиштӣ]], мағзи қалами ранга [[мум]], [[Равған|равған]] ва инчунин миқдорҳои гуногуни [[Рангдона|рангдона]]ҳо ва моддаҳои часпандаро дорад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|title=How It's Made: Colored Pencils|publisher=HowStuffWorks, Inc.|accessdate=13 September 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130829185101/http://videos.howstuffworks.com/science-channel/36439-how-its-made-colored-pencils-video.htm|archivedate=29 августи 2013}}&lt;/ref&gt; Илова бар ин, қаламҳои ранга метавонанд [[Акварел|акварел]] (дар об ҳалшаванда), [[пастел|пастелӣ]] ва [[Қалами механикӣ|механикӣ]] бошанд.

Қаламҳои ранга дар доираи васеи нарх ва сифат истеҳсол мешаванд. Миқдори рангдона, навъи чӯб, [[Устувории ранг ба рӯшноӣ|устувории ранг ба рӯшноӣ]] ва нармии мағз аз хусусиятҳое мебошанд, ки сифати бренд ва арзиши қаламро муайян мекунанд. Одатан, қаламҳои ранга дар [[Қаламдон|қаламдонҳои]] махсус нигоҳ дошта мешаванд, то аз шикастан ва осеб дидан муҳофизат шаванд.

Гарчанде ки қаламҳои ранга зиёда аз як аср вуҷуд дошта бошанд ҳам, дар гузашта онҳоро рассомони профессионалӣ кам истифода мебурданд. Аммо бо рушди технология ва усулҳои нав, онҳо ба як маводи дастрас ва қулай табдил ёфта, корбурдашон дар ҷаҳони санъат фаровонтар шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Colored Pencil Painting Bible|last=Alyona|first=Nickelsen|publisher=Watson-Guptill Publications|year=2009|isbn=978-0-8230-8557-6|location=New York|pages=10–13}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Корбурди маводҳои асосаш мумдор аз Давраи тиллоии Юнони Қадим сарчашма мегирад ва дертар онро донишманди румӣ [[Плинийи Бузург]] низ зикр кардааст. Дар тӯли асрҳо рассомон ин маводҳоро барои устуворӣ, баландию бастагӣ ва хусусиятҳои хуби рангуборияшон истифода мебурданд.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Girdler Jr.|first=Reynolds|title=Crayons in the History of the Arts|journal=Art Education|year=1967|volume=20|issue=1|publisher=National Art Education Association|pages=31–32|doi=|jstor=3190944}}&lt;/ref&gt;

Дар давоми даҳсолаҳо қаламҳои ранга асосан барои баҳодиҳию нишонагузорӣ ба кор бурда мешуданд. Танҳо аз аввали асри XX сар карда, истеҳсоли қаламҳои рангаи босифат барои рассомӣ оғоз ёфтааст. Аввалин ширкатҳои истеҳсолкунандаи чунин қаламҳо инҳо мебошанд: [[Faber-Castell]] (1908), [[Caran d'Ache (ширкат)|Caran d’Ache]] (1924), [[Berol]] (1938) ва [[Prismacolor]] (1938).&lt;ref&gt;{{cite web|last=Ellis|first=Margaret|title=Categories of Wax-Based Drawing Media|date=Сентябри 1997|url=http://cool.conservation-us.org/waac/wn/wn19/wn19-3/wn19-308.html|publisher=waac
 newsletter|access-date=13 сентябри 2013}}&lt;/ref&gt;

== Намудҳо ==
Якчанд намуди қаламҳои ранга барои корбурди ҳунарӣ ва рӯзмарра истеҳсол карда мешаванд.

=== Қаламҳои профессионалӣ ===
Қаламҳои рангаи профессионалӣ нисбат ба навъҳои донишҷӯӣ дорои рангдонаҳои бештар ва босифаттар мебошанд. Устувории онҳо ба рӯшноӣ, яъне напаридани рангашон дар зери таъсири [[нурҳои ултрабунафш]]и офтоб санҷида ва ҳуҷҷатгузорӣ карда мешавад. Ин қаламҳо мағзи қавитар, муқовимати беҳтар ба шикастан ва об доранд. Нуфузи бренд низ яке аз омилҳои муҳими сифати онҳо ба ҳисоб меравад.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Gildow|first=Janie|title=Colored Pencil Explorations: How to Mix Media for Creative Results|date=29 July 2012|publisher=North Light Books|pages=14–15|isbn=9781440323942|url=https://books.google.com/books?id=9t7_hkSrO54C&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Ин намуди қаламҳо дорои рангҳои фаровонтарин буда, брендҳо асосан маҷмӯаҳои 72-ранга ва баъзан то 120-рангаро ҳам пешниҳод мекунанд. Ин гуна қаламҳоро, аз мағозаҳои асбобҳои рассомӣ, ба алоҳидагӣ низ дастрас кардан мумкин аст.

=== Қаламҳои донишҷӯӣ ва мактабӣ ===
[[Акс:Stabilo color pencils.jpg|thumb|Қаламҳои рангаи истеҳсоли Schwan-Stabilo]]
Бисёре аз ширкатҳое, ки қаламҳои рангаи профессионалиро мебароранд, қаламҳои донишҷӯию мактабиро низ истеҳсол мекунанд. Ин гуна қаламҳо одатан рейтинги устуворӣ ба рӯшноӣ надоранд ва миқдори рангдонаи таркибашон ҳам камтар назорат мешавад. Қаламҳои рангаи донишҷӯӣ ва мактабӣ аз ҷиҳати сифати рангдонаҳо ва устуворӣ ба рӯшноӣ аз қаламҳои рангаи профессионалӣ поинтар буда, доираи рангҳояшон низ маҳдудтар аст (маҷмӯаҳои 24- ё 36-ранга).

Бо вуҷуди ин, чунин қаламҳо арзонтаранд ва барои кӯдакон, донишҷӯён ва рассомони навомӯз хеле мувофиқ ва дастрас мебошанд.

=== Қаламҳои акварелӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Акварел}}

Қаламҳои акварелӣ (дар об ҳалшаванда) метавонанд ҳам хушк, чун қаламҳои рангаи оддӣ ва ҳам тар барои ба даст овардани эффектҳои акварелӣ истифода шаванд. Дар усули тар, рассом аввал рангро ба рӯи коғаз мекашад, сипас бо хасуи намнок онро фаъол карда, паҳн мекунад. Ин техника имкон медиҳад, ки рангҳо хуб омехта шаванд. Аз ҳамин сабаб, бисёре аз рассомон дар як расм ҳам усули хушк ва ҳам тарро якҷоя истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Poulin|first=Bernard|title=The Complete Colored Pencil Book|publisher=North Light Books Inc.|pages=13–14|isbn=9781440303883|url=https://books.google.com/books?id=AwEnox7y4doC&amp;q=colored+pencil}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Қаламҳои равғанасос ===
Қаламҳои равғанасос дорои моддаи часпандаи равғанӣ мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thevirtualinstructor.com/blog/oil-based-vs-wax-based-colored-pencils|title = Oil-Based vs Wax-Based Colored Pencils|date = 4 апрели 2016}}&lt;/ref&gt; Ин навъи часпанда ба онҳо сатҳи ҳамвортар ва устувории бештари ранг медиҳад.

Бо ин қаламҳо рангҳо осон омехта мешаванд ва метавон онҳоро қабат-қабат истифода бурд. Ин ба рассом кӯмак мекунад, ки гузаришҳои мулоими ранг ба даст орад.

Ин қаламҳо бо рангҳои баста ва серҷило машҳуранд ва метавонанд дар рӯи сатҳҳои гуногун истифода шаванд. Аз ҳамин сабаб, онҳо барои корҳои дақиқ ва дарозмуддат ба кор бурда мешаванд.

=== Қаламҳои пастелӣ === 
{{Ҳамчунин бубинед|Пастел}}
Қаламҳои пастелӣ ба пастелҳои сахт монанд ҳастанд. Онҳоро метавон танҳо ё якҷоя бо дигар воситаҳои рассомӣ истифода бурд. Бо ин қаламҳо метавон ба таври хушк, тар ва омехта кор кард. 

Бисёре аз рассомон онҳоро барои эскизҳои аввалӣ истифода мебаранд. Ҳамчунин, нӯги онҳоро тез карда, қисмҳои дақиқи расмҳоро мекашанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art(https://www.art-is-fun.com/pastels|title=Art is fun|access-date=1 майи 2019}}&lt;/ref&gt;
== Адабиёт ==
{{Reflist|2}}
{{Навигатсия
|викианбор = Colored pencils
|викилуғат = Қалам
}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>sxven8psqpu10n7kyynpvyjtx8v3748</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қалами механикӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330388</id>
    <revision>
      <id>1468412</id>
      <parentid>1464805</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:59:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="127" sha1="3dcqhffixwixwbfubl8cwq85zxxl3n9" xml:space="preserve">{{Навигатсия
|викианбор = Category:Mechanical pencils
|викилуғат = Қалам
}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>3dcqhffixwixwbfubl8cwq85zxxl3n9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468415</id>
      <parentid>1468412</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:02:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="lhkfujx1n4x4hyuh8yvclxq9rw15wsi" xml:space="preserve">{{Навигатсия
|викианбор = Mechanical pencils
|викилуғат = Қалам
}}
{{Қаламҳо}}</text>
      <sha1>lhkfujx1n4x4hyuh8yvclxq9rw15wsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тасмакирми гов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330410</id>
    <revision>
      <id>1468603</id>
      <parentid>1464941</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:48:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23252" sha1="5ylfs7hx9vi13lt1v80goemrqymrycq" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Taenia saginata adult 5260 lores.jpg
| image_caption = Кирмаки болиғи ''Taenia saginata''
| regnum = Ҷонварон
| табақа = Намуд
| лотинӣ = Taenia saginata
| муаллиф = Goeze
| соли муаллифӣ = 1782
}}
'''''Тасмакирми гов''''' (синоними '''''Taeniarhynchus saginatus'''''), ки маъмулан бо номи '''кирмаки гов''' маъруф аст, зоонозӣ кирмаки тасмашакл буда, ба тартиби Cyclophyllidea ва ҷинси ''Taenia'' мансуб аст. Он паразити рӯда дар одамон буда, боиси тениоз (як намуди ҳелминтоз) ва систисеркоз дар говҳо мегардад. Говҳо мизбони мобайнӣ мебошанд, ки дар онҳо рушди кирмина ба амал меояд, дар ҳоле ки одамон мизбони ниҳоӣ мебошанд, ки кирмакҳои болиғро дар худ ҷой медиҳанд. Он дар саросари ҷаҳон ва бештар дар ҷойҳое пайдо мешавад, ки гов парвариш карда мешавад ва Гӯшти гов истеъмол мешавад. Он нисбатан дар [[Африқо]], [[Аврупо]], [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], [[Осиёи Ҷанубӣ]] ва [[Амрикои Лотинӣ]] маъмул аст.&lt;ref name=eck&gt;{{cite book|title=Medical Microbiology|publisher=Thieme|location=Stuttgart|isbn=9781588902450|pages=560–562|author=Eckert J. |editor1=Kayser, F.H. |editor2 = Bienz, K.A. |editor3 = Eckert, J. |editor4 = Zinkernagel, R.M. |chapter=Helminths|chapter-url=https://books.google.com/books?id=L6OCIwb08LwC|year=2005}}&lt;/ref&gt; Одамон одатан дар натиҷаи хӯрдани гӯшти хом ё нопухтаи гов, ки дорои кирминаҳои сирояткунанда бо номи систисеркҳо мебошад, сироят меёбанд. Ҳамчун ҳермафродитҳо, ҳар як сегменти бадан бо номи проглоттид маҷмӯи пурраи ҳарду системаи репродуктивии мардона ва занона дорад. Ҳамин тариқ, афзоиш тавассути худбордоршавӣ сурат мегирад. Аз одамон тухмҳои ҷаниндор, ки онкосфераҳо номида мешаванд, бо наҷосат хориҷ мешаванд ва тавассути хӯроки олуда ба говҳо гузариш меёбанд. Онкосфераҳо дар дохили мушакҳо, [[Ҷигар|ҷигар]] ва [[Шуш|шушҳои]] гов ба систисеркҳои сирояткунанда табдил меёбанд.&lt;ref name=&quot;lange&quot;&gt;{{cite book|last=Somers|first=Kenneth D.|title=Lange Microbiology and Infectious Diseases Flash Cards|publisher=Lange Medical Books/ McGraw-Hill|location=New York|isbn=9780071628792|pages=184–186|edition=2nd|author2=Morse, Stephen A. |year=2010}}&lt;/ref&gt;

''T. saginata'' бо дигар кирмакҳои тасмашакли инсон, ба монанди ''Taenia asiatica'' ва ''Taenia solium'', дар сохтор ва биология шабоҳати қавӣ дорад, ба истиснои чанд ҷузъиёт. Он одатан калонтар ва дарозтар буда, дорои проглоттидҳои бештар, бизаҳо (testes) бештар ва шохаҳои зиёдтари [[Бачадон|бачадон]] мебошад. Он инчунин бархӯлофи дигар ''Taenia''-ҳо сколекси мусаллаҳ (қалмоқдор) надорад. Мисли дигар кирмакҳо, он дар дохили рӯдаи одам боиси тениоз мегардад, вале систисеркоз ба вуҷуд намеорад. Сирояти он нисбатан безарар ва аз ҷиҳати клиникӣ бе нишона аст.&lt;ref name=bog&gt;{{cite book|author=Bogitsh, Burton J.|author2=Carter, Clint E.|title=Human Parasitology|year=2013|publisher=Academic Press|location=Amsterdam|isbn=9780124159150|pages=244–245|edition=4th}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=kone&gt;{{cite book|title=Koneman's Color Atlas and Textbook of Diagnostic Microbiology|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781730143|pages=1282–1284|author=Winn Jr. Washington|edition=6th|author2=Allen, Stephen |author3=Janda, William |author4=Koneman, Elmer |author5=Procop, Gary |author6=Schreckenberger, Paul |author7= Woods, Gail |year=2006}}&lt;/ref&gt;

== Тавсиф ==
[[акс:Taenia saginataD.JPG|thumb|left|[[Проглоттид|Проглоттиди]] ''Taenia saginata'', ки барои нишон додани шохаҳои бачадон ранг карда шудааст: Сӯрохии паҳлӯӣ онро ҳамчун [[Цестода|цестодаи]] [[Cyclophyllidea|сиклофиллидӣ]] муайян мекунад.]]
''T. saginata'' калонтарин намуд дар ҷинси ''Taenia'' мебошад. Кирмаки болиғ одатан аз 4 то 10 метр дарозӣ дорад, аммо метавонад хеле калон шавад; намунаҳои дарозиашон зиёда аз 22 метр гузориш дода шудаанд. Барои цестодаҳо хос аст, ки бадани он аз ҷиҳати дорсовентралӣ ҳамвор ва сахт сегментшуда аст. Он комилан бо тегумент пӯшида шудааст. Бадан ранги сафед дорад ва аз се қисм иборат аст: сколекс, гардан ва стробила. Сколекс чор маканда дорад, аммо онҳо қалмоқ надоранд. Набудани қалмоқҳо ва ростеллум хусусияти фарқкунандаи он аз дигар намудҳои ''Taenia'' мебошад.&lt;ref name=kone/&gt; Боқимондаи бадан, стробила, аслан занҷири сегментҳои сершумори бадан аст, ки проглоттидҳо номида мешаванд. Гардан кӯтоҳтарин қисми бадан буда, аз проглоттидҳои ноболиғ иборат аст. Қисми миёнаи стробила аз проглоттидҳои болиғ сохта шудааст, ки дар ниҳоят ба проглоттидҳои ҳомила (гравид), ки дар нӯги қафо ҷойгиранд, мебарад. Як фард метавонад то 1000 ё 2000 проглоттид дошта бошад.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Patel|first1=Nayan M.|last2=Tatar|first2=Eric L.|date=2007|title=Unusual colonoscopy finding: Taenia saginata proglottid|journal=World Journal of Gastroenterology|volume=13|issue=41|pages=5540–5541|doi=10.3748/wjg.v13.i41.5540|pmc=4171297|pmid=17907306 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

''T. saginata'' системаи ҳозима, даҳон, [[Мақъад|мақъад]] ё рӯда надорад. Он моддаҳои ғизоиро аз мизбон тавассути тегументи худ мегирад, зеро тегумент пурра бо микротрихҳои мӯймонанд пӯшида шудааст. Он инчунин атселомат аст, яъне ковокии бадан надорад. Дар дохили ҳар як проглоттиди болиғ қабатҳои мушакӣ ва системаҳои пурраи репродуктивии мардона ва занона, аз ҷумла [[Бачадон|бачадони]] бешохаи найшакл, тухмдон, сӯрохии [[Узвҳои таносул|таносул]], бизаҳо ва ғадуди вителлинӣ мавҷуданд. Дар проглоттиди ҳомила, бачадон то 15 шохаи паҳлӯии пур аз тухм дорад.&lt;ref name=bog/&gt;&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;&gt;{{cite book|last1=Roberts|first1=Larry S.|last2=Janovy|first2=John Jr.|title=Gerald D. Schmidt &amp; Larry S. Roberts' Foundations of parasitology|publisher=McGraw-Hill|location=Boston|isbn=978-0-07-128458-5|edition=8th |year=2009}}&lt;/ref&gt;

== Давраи ҳаёт ==
=== Мизбони мобайнӣ ===
Говҳо тухмҳои ҷаниндор — онкосфераҳоро ҳангоми хӯрдани ғизои олуда мегиранд. Онкосфераҳо ба дувоздаҳангушта, қисми пеши рӯдаи борик ворид мешаванд ва дар онҷо таҳти таъсири шираҳои меъда мебароянд. Пардаҳои ҷанинӣ нест шуда, кирминаҳои озоди гексакант (&quot;шашқалмоқа&quot;)-ро раҳо мекунанд. Бо қалмоқҳои худ онҳо ба девори рӯда часпида, аз пардаи луобии рӯда ба рагҳои хунгард ворид мешаванд. Кирминаҳо метавонанд тавассути системаи умумии гардиши хун ба тамоми қисмҳои бадан ҳаракат кунанд ва дар ниҳоят дар давоми 70 рӯз дар мушакҳои скелет ҷойгир шаванд. Дар дохили бофта онҳо қалмоқҳои худро партофта, ба ҷои онҳо ниқоби муҳофизатии кутикулӣ, ки систа номида мешавад, ба вуҷуд меоранд. Ҳамин тариқ, онҳо ба систисеркҳои пур аз моеъ табдил меёбанд. Систисеркҳо инчунин метавонанд дар [[Шуш|шуш]] ва [[Ҷигар|ҷигар]] пайдо шаванд. Систисерки ''T. saginata'' махсусан ''cysticercus bovis'' номида мешавад, то аз систисерки ''T. solium'' (''cysticercus cellulosae'') фарқ карда шавад.&lt;ref name=bog/&gt;&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;/&gt;

=== Мизбони ниҳоӣ ===
[[акс:T.saginata-egg.jpg|thumb|''Taenia saginata'' — [[Онкосфера|онкосфера]]]]
Одамон тавассути хӯрдани гӯшти хом ё нопухта ба систисеркҳои сирояткунанда гирифтор мешаванд. Пас аз расидан ба рӯдаи тиҳигоҳ (jejunum), сколекси чаппашуда таҳти таъсири ферментҳои ҳозимаи мизбон ба берун мебарояд. Бо истифода аз сколекс, он ба девори рӯда часпида мешавад. Кирминаҳо пас аз 5 то 12 ҳафта ба кирмакҳои болиғ табдил меёбанд. Кирмакҳои болиғ метавонанд дар мизбон тақрибан 25 сол зиндагӣ кунанд.&lt;ref name=bog/&gt; Одатан, дар як вақт танҳо як кирмак мавҷуд аст, аммо мавҷудияти чанд кирмак низ гузориш дода шудааст. Дар ҳар як проглоттиди болиғ, худбордоршавӣ [[Зигота|зиготаҳоро]] ба вуҷуд меорад, ки онҳо тақсим шуда, ба тухмҳои ҷаниндор — онкосфераҳо табдил меёбанд. Проглоттидҳои ҳомилаи куҳнатарин бо ҳазорон онкосфераҳо ҷудо мешаванд. Бархӯлофи дигар ''Taenia''-ҳо, проглоттидҳои ҳомила ба таври инфиродӣ ҷудо мешаванд. Дар баъзе ҳолатҳо, проглоттид дар дохили рӯда мекафад ва тухмҳо раҳо мешаванд. Проглоттидҳои озод ва тухмҳои раҳошуда тавассути перисталтика ба муҳити атроф хориҷ карда мешаванд. Дар рӯи замин проглоттидҳо ҳаракатноканд ва ҳангоми ҳаракат тухмҳоро мепошанд. Ин онкосфераҳо дар муҳити беруна метавонанд дар давоми чанд рӯз ё ҳафта дар обу фозилаб, дарёҳо ва [[Чарогоҳ|чарогоҳҳо]] қобили ҳаёт бимонанд.&lt;ref name=bog/&gt;&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;/&gt;&lt;ref name=ort&gt;{{cite book|title=Foodborne parasites|publisher=Springer|location=New York|isbn=9780387311975|pages=207–210|author=Ortega, Ynes R.|year=2006}}&lt;/ref&gt;

== Эпидемиология ==
Беморӣ нисбатан дар Африқо, баъзе қисмҳои Аврупои Шарқӣ, Филиппин ва Амрикои Лотинӣ маъмул аст.&lt;ref name=&quot;lange&quot;/&gt; Инчунин паҳншавии васеи паразит дар саросари Осиёи Шарқӣ, Ҷанубу Шарқӣ ва Ҷанубӣ мушоҳида мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Eichenberger |first1=Ramon M. |last2=Thomas |first2=Lian F. |last3=Gabriël |first3=Sarah |last4=Bobić |first4=Branco |last5=Devleesschauwer |first5=Brecht |last6=Robertson |first6=Lucy J. |last7=Saratsis |first7=Anastasios |last8=Torgerson |first8=Paul R. |last9=Braae |first9=Uffe C. |date=May 7, 2020 |editor-last=Dermauw |editor-first=Veronique |editor2-last=Dorny |editor2-first=Pierre |title=Epidemiology of Taenia saginata taeniosis/cysticercosis: a systematic review of the distribution in East, Southeast and South Asia |journal=Parasites &amp; Vectors |volume=13 |issue=1 |page=234 |doi=10.1186/s13071-020-04095-1 |pmid=32381027 |pmc=7206752 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt; Ин паразит дар ҳама ҷое, ки гӯшти гов истеъмол мешавад, пайдо мешавад, аз ҷумла дар кишварҳое ба мисли Иёлоти Муттаҳида бо сиёсатҳои қатъии санитарии федералӣ. Дар ИМА сатҳи сироят паст аст, аммо 25% говҳои فروхташуда то ҳол сироятёфта мебошанд.&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;/&gt; Бо вуҷуди ин, на ҳама кушторхонаҳо аз ҷониби федералӣ тафтиш карда мешаванд.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last1=Roberts |first1=Larry S. |title=Gerald D. Schmidt &amp; Larry S. Roberts' Foundations of Parasitology |last2=Janovy, JR |first2=John |last3=Nadler |first3=Steve |publisher=McGrawHill |year=2013 |isbn=978-0-07-352419-1 |edition=9th |location=New York, NY |pages=330–332 |language=en}}&lt;/ref&gt; Шумораи умумии сироятёфтагон дар ҷаҳон аз 40 то 60 миллион нафар тахмин зада мешавад.&lt;ref name=eck/&gt; Он бештар дар Африқои Ҷануби Саҳро ва [[Шарқи Наздик]] паҳн шудааст.&lt;ref name=ort/&gt;

Эътиқодҳои динӣ низ метавонанд дар сатҳи сироят нақш бозанд. Дар Ҳиндустон, мусулмонон метавонанд нисбат ба ҳиндуҳо, ки гӯшти гов намехӯранд, сатҳи баланди сироят дошта бошанд.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Сироят ==
=== Нишонаҳо ===
Сирояти ''T. saginata'' одатан бе нишона аст, аммо сирояти шадид аксар вақт боиси кам шудани вазн, сарчархзанӣ, дарди шикам, дарунравӣ, [[Дарди сар|дарди сар]], дилбеҳузурӣ, қабзият, бадҳазмӣ ва гум шудани [[Иштиҳо|иштиҳо]] мегардад. Басташавии рӯда дар одамон метавонад тавассути ҷарроҳӣ бартараф карда шавад. Кирмак инчунин метавонад антигенҳоеро хориҷ кунад, ки боиси аксуламали аллергӣ дар фард мегарданд.&lt;ref name=who&gt;{{cite web|title=Taeniasis/Cysticercosis|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs376/en/|work=WHO Fact sheet no. 376|publisher=World Health Organization|access-date=7 February 2014|year=2013}}&lt;/ref&gt; Он инчунин сабаби нодири илеус, панкреатит, холесистит ва холангит мебошад.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Uygur-Bayramiçli|first=O|author2=Ak, O |author3=Dabak, R |author4=Demirhan, G |author5= Ozer, S |title=''Taenia saginata'' a rare cause of acute cholangitis: a case report|journal=Acta Clinica Belgica|volume=67|issue=6|pages=436–7|pmid=23340150|year=2012 |doi=10.1179/ACB.67.6.2062709|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Кирмакҳои болиғи ''Taenia saginata'' метавонанд дар мизбон то 25 сол зиндагӣ кунанд ва аксари сироятҳо бидуни табобат 2 то 3 сол давом мекунанд.&lt;ref&gt;&quot;Taeniasis/Cysticercosis.&quot; World Health Organization, World Health Organization, www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/taeniasis-cysticercosis.&lt;/ref&gt;

''Taenia saginata'' аз он сабаб бе нишона мемонад, ки ин организм дар одамон систисеркҳо ба вуҷуд намеорад. Бинобар ин, дар одамон систисеркоз низ вуҷуд надорад. Одатан, систисеркоз як сирояти бофтаи паразитӣ мебошад, ки ба бофтаҳои мағзи сар ва мушакҳо таъсир мерасонад. Бо вуҷуди ин, ''Taenia saginata'' метавонад боиси тениоз гардад. Тениоз боиси кам шудани вазн, дард ва басташавии рӯдаҳо мегардад, ки метавонад ба ҳаёт таҳдид кунад.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Mehlhorn |first1=Heinz |title=Encyclopedia of parasitology |date=2016 |publisher=Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg |location=Berlin, Germany |isbn=978-3662439777 |pages=184–186 |edition=Fourth}}&lt;/ref&gt;

=== Ташхис ===
Ташхиси асосӣ аз намунаи наҷосат гузаронида мешавад. Наҷосат барои ёфтани тухмҳои паразит муоина мешавад. Тухмҳо ба тухмҳои дигари [[Оила (биология)|оилаи]] Taeniidae монанданд, бинобар ин танҳо муайян кардани тухмҳо то сатҳи оила имконпазир аст, на то сатҳи намуд. Азбаски ташхис танҳо бо истифода аз тухмҳо душвор аст, дидани сколекс ё проглоттидҳои ҳомила метавонад барои муайян кардани он ҳамчун ''Taenia saginata'' кӯмак кунад.&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;/&gt; Проглоттидҳо баъзан аз ронҳои одамони сироятёфта мечаканд ва бо чашми оддӣ намоёнанд, ки ин метавонад дар ташхис кӯмак кунад. Мушоҳидаи сколекс барои фарқ кардани ''T. saginata'', ''T. solium'' ва ''T. asiatica'' кӯмак мекунад. Вақте ки ба [[Бачадон|бачадони]] кирмак туши ҳиндӣ (India ink) фиристода мешавад, шохаҳои он намоён мешаванд. Шумориши шохаҳои бачадон имкон медиҳад, ки намуд муайян карда шавад (бачадони ''T. saginata'' дар ҳар тараф 12 ё бештар шоха дорад, дар ҳоле ки намудҳои дигар ба монанди ''T. solium'' танҳо аз панҷ то 10 шоха доранд).&lt;ref name=&quot;lange&quot;/&gt;

=== Пешгирӣ ===
Пухтани кофии гӯшти гов дар ҳарорати {{convert|56|C}} дар давоми 5 дақиқа систисеркҳоро нест мекунад. Нигоҳдорӣ дар яхдон, ях кунонидан дар ҳарорати {{convert|-10|C}} дар давоми 9 рӯз ё муддати тӯлонӣ намак кардан барои систисеркҳо ҳалокатовар аст. Тафтиши гӯшти гов ва дуруст нест кардани наҷосати инсон низ чораҳои муҳим мебошанд.&lt;ref name=who/&gt;

=== Табобат ===
Тениоз ба осонӣ бо Празиквантел (5–10 мг/кг, яккарата) ё Никлозамид (калонсолон ва кӯдакони аз 6-сола боло: 2 г, яккарата пас аз ноништаи сабук; кӯдакони 2–6 сола: 1 г; кӯдакони то 2-сола: 500 мг) табобат карда мешавад.&lt;ref name=who/&gt; Албендазол инчунин барои табобати сирояти говҳо хеле самаранок аст.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Lopes|first=Welber Daniel Zanetti|author2=Cruz Breno Cayeiro |author3=Soares, Vando Edésio |author4=Nunes, Jorge Luis N. |author5=Teixeira, Weslen Fabricio Pires |author6=Maciel, Willian Giquelin |author7= Buzzulini, Carolina |author8=Pereira, João Carlos Melo |author9=Felippelli, Gustavo |author10=Soccol, Vanette Thomaz |author11=de Oliveira, Gilson Pereira |author12=da Costa, Alvimar José|title=Historic of therapeutic efficacy of albendazol sulphoxide administered in different routes, dosages and treatment schemes, against ''Taenia saginata'' cysticercus in cattle experimentally infected|journal=Experimental Parasitology|year= 2014|volume=137|issue=1|pages=14–20|doi=10.1016/j.exppara.2013.11.007|pmid=24309372}}&lt;/ref&gt;

== Инчунин нигаред ==

[[Рӯйхати паразитҳои инсон]]

== Сарчашмаҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category|Taenia saginata}}

[http://bioweb.uwlax.edu/bio203/s2009/temanson_caro/Index.htm Bioweb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100425061944/http://bioweb.uwlax.edu/bio203/s2009/temanson_caro/Index.htm |date=2010-04-25 }}

[https://www.biolib.cz/en/taxonposition/id43809/ BioLib]

[http://www.parasitesinhumans.org/taenia-saginata-beef-tapeworm.html Паразитҳо дар одамон]

[http://www.stanford.edu/group/parasites/ParaSites2006/Taenia_saginata/index.html Stanford] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023001246/http://www.stanford.edu/group/parasites/ParaSites2006/Taenia_saginata/index.html |date=2012-10-23 }}

[https://web.archive.org/web/20100403062012/http://www.cdfound.to.it/html/tae1.htm CDC]

[[Ҳелминтозҳо]]
{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Eucestoda]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳои тавассути ғизо гузаранда]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти паразитии ширхӯрон]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти соли 1782 тавсифшуда]]</text>
      <sha1>5ylfs7hx9vi13lt1v80goemrqymrycq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468604</id>
      <parentid>1468603</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:49:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ташхис */</comment>
      <origin>1468604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23256" sha1="igl4sdyed1ax5umaajfal9gatoir2ut" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Taenia saginata adult 5260 lores.jpg
| image_caption = Кирмаки болиғи ''Taenia saginata''
| regnum = Ҷонварон
| табақа = Намуд
| лотинӣ = Taenia saginata
| муаллиф = Goeze
| соли муаллифӣ = 1782
}}
'''''Тасмакирми гов''''' (синоними '''''Taeniarhynchus saginatus'''''), ки маъмулан бо номи '''кирмаки гов''' маъруф аст, зоонозӣ кирмаки тасмашакл буда, ба тартиби Cyclophyllidea ва ҷинси ''Taenia'' мансуб аст. Он паразити рӯда дар одамон буда, боиси тениоз (як намуди ҳелминтоз) ва систисеркоз дар говҳо мегардад. Говҳо мизбони мобайнӣ мебошанд, ки дар онҳо рушди кирмина ба амал меояд, дар ҳоле ки одамон мизбони ниҳоӣ мебошанд, ки кирмакҳои болиғро дар худ ҷой медиҳанд. Он дар саросари ҷаҳон ва бештар дар ҷойҳое пайдо мешавад, ки гов парвариш карда мешавад ва Гӯшти гов истеъмол мешавад. Он нисбатан дар [[Африқо]], [[Аврупо]], [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], [[Осиёи Ҷанубӣ]] ва [[Амрикои Лотинӣ]] маъмул аст.&lt;ref name=eck&gt;{{cite book|title=Medical Microbiology|publisher=Thieme|location=Stuttgart|isbn=9781588902450|pages=560–562|author=Eckert J. |editor1=Kayser, F.H. |editor2 = Bienz, K.A. |editor3 = Eckert, J. |editor4 = Zinkernagel, R.M. |chapter=Helminths|chapter-url=https://books.google.com/books?id=L6OCIwb08LwC|year=2005}}&lt;/ref&gt; Одамон одатан дар натиҷаи хӯрдани гӯшти хом ё нопухтаи гов, ки дорои кирминаҳои сирояткунанда бо номи систисеркҳо мебошад, сироят меёбанд. Ҳамчун ҳермафродитҳо, ҳар як сегменти бадан бо номи проглоттид маҷмӯи пурраи ҳарду системаи репродуктивии мардона ва занона дорад. Ҳамин тариқ, афзоиш тавассути худбордоршавӣ сурат мегирад. Аз одамон тухмҳои ҷаниндор, ки онкосфераҳо номида мешаванд, бо наҷосат хориҷ мешаванд ва тавассути хӯроки олуда ба говҳо гузариш меёбанд. Онкосфераҳо дар дохили мушакҳо, [[Ҷигар|ҷигар]] ва [[Шуш|шушҳои]] гов ба систисеркҳои сирояткунанда табдил меёбанд.&lt;ref name=&quot;lange&quot;&gt;{{cite book|last=Somers|first=Kenneth D.|title=Lange Microbiology and Infectious Diseases Flash Cards|publisher=Lange Medical Books/ McGraw-Hill|location=New York|isbn=9780071628792|pages=184–186|edition=2nd|author2=Morse, Stephen A. |year=2010}}&lt;/ref&gt;

''T. saginata'' бо дигар кирмакҳои тасмашакли инсон, ба монанди ''Taenia asiatica'' ва ''Taenia solium'', дар сохтор ва биология шабоҳати қавӣ дорад, ба истиснои чанд ҷузъиёт. Он одатан калонтар ва дарозтар буда, дорои проглоттидҳои бештар, бизаҳо (testes) бештар ва шохаҳои зиёдтари [[Бачадон|бачадон]] мебошад. Он инчунин бархӯлофи дигар ''Taenia''-ҳо сколекси мусаллаҳ (қалмоқдор) надорад. Мисли дигар кирмакҳо, он дар дохили рӯдаи одам боиси тениоз мегардад, вале систисеркоз ба вуҷуд намеорад. Сирояти он нисбатан безарар ва аз ҷиҳати клиникӣ бе нишона аст.&lt;ref name=bog&gt;{{cite book|author=Bogitsh, Burton J.|author2=Carter, Clint E.|title=Human Parasitology|year=2013|publisher=Academic Press|location=Amsterdam|isbn=9780124159150|pages=244–245|edition=4th}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=kone&gt;{{cite book|title=Koneman's Color Atlas and Textbook of Diagnostic Microbiology|publisher=Lippincott Williams &amp; Wilkins|location=Philadelphia|isbn=9780781730143|pages=1282–1284|author=Winn Jr. Washington|edition=6th|author2=Allen, Stephen |author3=Janda, William |author4=Koneman, Elmer |author5=Procop, Gary |author6=Schreckenberger, Paul |author7= Woods, Gail |year=2006}}&lt;/ref&gt;

== Тавсиф ==
[[акс:Taenia saginataD.JPG|thumb|left|[[Проглоттид|Проглоттиди]] ''Taenia saginata'', ки барои нишон додани шохаҳои бачадон ранг карда шудааст: Сӯрохии паҳлӯӣ онро ҳамчун [[Цестода|цестодаи]] [[Cyclophyllidea|сиклофиллидӣ]] муайян мекунад.]]
''T. saginata'' калонтарин намуд дар ҷинси ''Taenia'' мебошад. Кирмаки болиғ одатан аз 4 то 10 метр дарозӣ дорад, аммо метавонад хеле калон шавад; намунаҳои дарозиашон зиёда аз 22 метр гузориш дода шудаанд. Барои цестодаҳо хос аст, ки бадани он аз ҷиҳати дорсовентралӣ ҳамвор ва сахт сегментшуда аст. Он комилан бо тегумент пӯшида шудааст. Бадан ранги сафед дорад ва аз се қисм иборат аст: сколекс, гардан ва стробила. Сколекс чор маканда дорад, аммо онҳо қалмоқ надоранд. Набудани қалмоқҳо ва ростеллум хусусияти фарқкунандаи он аз дигар намудҳои ''Taenia'' мебошад.&lt;ref name=kone/&gt; Боқимондаи бадан, стробила, аслан занҷири сегментҳои сершумори бадан аст, ки проглоттидҳо номида мешаванд. Гардан кӯтоҳтарин қисми бадан буда, аз проглоттидҳои ноболиғ иборат аст. Қисми миёнаи стробила аз проглоттидҳои болиғ сохта шудааст, ки дар ниҳоят ба проглоттидҳои ҳомила (гравид), ки дар нӯги қафо ҷойгиранд, мебарад. Як фард метавонад то 1000 ё 2000 проглоттид дошта бошад.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Patel|first1=Nayan M.|last2=Tatar|first2=Eric L.|date=2007|title=Unusual colonoscopy finding: Taenia saginata proglottid|journal=World Journal of Gastroenterology|volume=13|issue=41|pages=5540–5541|doi=10.3748/wjg.v13.i41.5540|pmc=4171297|pmid=17907306 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;

''T. saginata'' системаи ҳозима, даҳон, [[Мақъад|мақъад]] ё рӯда надорад. Он моддаҳои ғизоиро аз мизбон тавассути тегументи худ мегирад, зеро тегумент пурра бо микротрихҳои мӯймонанд пӯшида шудааст. Он инчунин атселомат аст, яъне ковокии бадан надорад. Дар дохили ҳар як проглоттиди болиғ қабатҳои мушакӣ ва системаҳои пурраи репродуктивии мардона ва занона, аз ҷумла [[Бачадон|бачадони]] бешохаи найшакл, тухмдон, сӯрохии [[Узвҳои таносул|таносул]], бизаҳо ва ғадуди вителлинӣ мавҷуданд. Дар проглоттиди ҳомила, бачадон то 15 шохаи паҳлӯии пур аз тухм дорад.&lt;ref name=bog/&gt;&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;&gt;{{cite book|last1=Roberts|first1=Larry S.|last2=Janovy|first2=John Jr.|title=Gerald D. Schmidt &amp; Larry S. Roberts' Foundations of parasitology|publisher=McGraw-Hill|location=Boston|isbn=978-0-07-128458-5|edition=8th |year=2009}}&lt;/ref&gt;

== Давраи ҳаёт ==
=== Мизбони мобайнӣ ===
Говҳо тухмҳои ҷаниндор — онкосфераҳоро ҳангоми хӯрдани ғизои олуда мегиранд. Онкосфераҳо ба дувоздаҳангушта, қисми пеши рӯдаи борик ворид мешаванд ва дар онҷо таҳти таъсири шираҳои меъда мебароянд. Пардаҳои ҷанинӣ нест шуда, кирминаҳои озоди гексакант (&quot;шашқалмоқа&quot;)-ро раҳо мекунанд. Бо қалмоқҳои худ онҳо ба девори рӯда часпида, аз пардаи луобии рӯда ба рагҳои хунгард ворид мешаванд. Кирминаҳо метавонанд тавассути системаи умумии гардиши хун ба тамоми қисмҳои бадан ҳаракат кунанд ва дар ниҳоят дар давоми 70 рӯз дар мушакҳои скелет ҷойгир шаванд. Дар дохили бофта онҳо қалмоқҳои худро партофта, ба ҷои онҳо ниқоби муҳофизатии кутикулӣ, ки систа номида мешавад, ба вуҷуд меоранд. Ҳамин тариқ, онҳо ба систисеркҳои пур аз моеъ табдил меёбанд. Систисеркҳо инчунин метавонанд дар [[Шуш|шуш]] ва [[Ҷигар|ҷигар]] пайдо шаванд. Систисерки ''T. saginata'' махсусан ''cysticercus bovis'' номида мешавад, то аз систисерки ''T. solium'' (''cysticercus cellulosae'') фарқ карда шавад.&lt;ref name=bog/&gt;&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;/&gt;

=== Мизбони ниҳоӣ ===
[[акс:T.saginata-egg.jpg|thumb|''Taenia saginata'' — [[Онкосфера|онкосфера]]]]
Одамон тавассути хӯрдани гӯшти хом ё нопухта ба систисеркҳои сирояткунанда гирифтор мешаванд. Пас аз расидан ба рӯдаи тиҳигоҳ (jejunum), сколекси чаппашуда таҳти таъсири ферментҳои ҳозимаи мизбон ба берун мебарояд. Бо истифода аз сколекс, он ба девори рӯда часпида мешавад. Кирминаҳо пас аз 5 то 12 ҳафта ба кирмакҳои болиғ табдил меёбанд. Кирмакҳои болиғ метавонанд дар мизбон тақрибан 25 сол зиндагӣ кунанд.&lt;ref name=bog/&gt; Одатан, дар як вақт танҳо як кирмак мавҷуд аст, аммо мавҷудияти чанд кирмак низ гузориш дода шудааст. Дар ҳар як проглоттиди болиғ, худбордоршавӣ [[Зигота|зиготаҳоро]] ба вуҷуд меорад, ки онҳо тақсим шуда, ба тухмҳои ҷаниндор — онкосфераҳо табдил меёбанд. Проглоттидҳои ҳомилаи куҳнатарин бо ҳазорон онкосфераҳо ҷудо мешаванд. Бархӯлофи дигар ''Taenia''-ҳо, проглоттидҳои ҳомила ба таври инфиродӣ ҷудо мешаванд. Дар баъзе ҳолатҳо, проглоттид дар дохили рӯда мекафад ва тухмҳо раҳо мешаванд. Проглоттидҳои озод ва тухмҳои раҳошуда тавассути перисталтика ба муҳити атроф хориҷ карда мешаванд. Дар рӯи замин проглоттидҳо ҳаракатноканд ва ҳангоми ҳаракат тухмҳоро мепошанд. Ин онкосфераҳо дар муҳити беруна метавонанд дар давоми чанд рӯз ё ҳафта дар обу фозилаб, дарёҳо ва [[Чарогоҳ|чарогоҳҳо]] қобили ҳаёт бимонанд.&lt;ref name=bog/&gt;&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;/&gt;&lt;ref name=ort&gt;{{cite book|title=Foodborne parasites|publisher=Springer|location=New York|isbn=9780387311975|pages=207–210|author=Ortega, Ynes R.|year=2006}}&lt;/ref&gt;

== Эпидемиология ==
Беморӣ нисбатан дар Африқо, баъзе қисмҳои Аврупои Шарқӣ, Филиппин ва Амрикои Лотинӣ маъмул аст.&lt;ref name=&quot;lange&quot;/&gt; Инчунин паҳншавии васеи паразит дар саросари Осиёи Шарқӣ, Ҷанубу Шарқӣ ва Ҷанубӣ мушоҳида мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Eichenberger |first1=Ramon M. |last2=Thomas |first2=Lian F. |last3=Gabriël |first3=Sarah |last4=Bobić |first4=Branco |last5=Devleesschauwer |first5=Brecht |last6=Robertson |first6=Lucy J. |last7=Saratsis |first7=Anastasios |last8=Torgerson |first8=Paul R. |last9=Braae |first9=Uffe C. |date=May 7, 2020 |editor-last=Dermauw |editor-first=Veronique |editor2-last=Dorny |editor2-first=Pierre |title=Epidemiology of Taenia saginata taeniosis/cysticercosis: a systematic review of the distribution in East, Southeast and South Asia |journal=Parasites &amp; Vectors |volume=13 |issue=1 |page=234 |doi=10.1186/s13071-020-04095-1 |pmid=32381027 |pmc=7206752 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt; Ин паразит дар ҳама ҷое, ки гӯшти гов истеъмол мешавад, пайдо мешавад, аз ҷумла дар кишварҳое ба мисли Иёлоти Муттаҳида бо сиёсатҳои қатъии санитарии федералӣ. Дар ИМА сатҳи сироят паст аст, аммо 25% говҳои فروхташуда то ҳол сироятёфта мебошанд.&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;/&gt; Бо вуҷуди ин, на ҳама кушторхонаҳо аз ҷониби федералӣ тафтиш карда мешаванд.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book |last1=Roberts |first1=Larry S. |title=Gerald D. Schmidt &amp; Larry S. Roberts' Foundations of Parasitology |last2=Janovy, JR |first2=John |last3=Nadler |first3=Steve |publisher=McGrawHill |year=2013 |isbn=978-0-07-352419-1 |edition=9th |location=New York, NY |pages=330–332 |language=en}}&lt;/ref&gt; Шумораи умумии сироятёфтагон дар ҷаҳон аз 40 то 60 миллион нафар тахмин зада мешавад.&lt;ref name=eck/&gt; Он бештар дар Африқои Ҷануби Саҳро ва [[Шарқи Наздик]] паҳн шудааст.&lt;ref name=ort/&gt;

Эътиқодҳои динӣ низ метавонанд дар сатҳи сироят нақш бозанд. Дар Ҳиндустон, мусулмонон метавонанд нисбат ба ҳиндуҳо, ки гӯшти гов намехӯранд, сатҳи баланди сироят дошта бошанд.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Сироят ==
=== Нишонаҳо ===
Сирояти ''T. saginata'' одатан бе нишона аст, аммо сирояти шадид аксар вақт боиси кам шудани вазн, сарчархзанӣ, дарди шикам, дарунравӣ, [[Дарди сар|дарди сар]], дилбеҳузурӣ, қабзият, бадҳазмӣ ва гум шудани [[Иштиҳо|иштиҳо]] мегардад. Басташавии рӯда дар одамон метавонад тавассути ҷарроҳӣ бартараф карда шавад. Кирмак инчунин метавонад антигенҳоеро хориҷ кунад, ки боиси аксуламали аллергӣ дар фард мегарданд.&lt;ref name=who&gt;{{cite web|title=Taeniasis/Cysticercosis|url=https://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs376/en/|work=WHO Fact sheet no. 376|publisher=World Health Organization|access-date=7 February 2014|year=2013}}&lt;/ref&gt; Он инчунин сабаби нодири илеус, панкреатит, холесистит ва холангит мебошад.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Uygur-Bayramiçli|first=O|author2=Ak, O |author3=Dabak, R |author4=Demirhan, G |author5= Ozer, S |title=''Taenia saginata'' a rare cause of acute cholangitis: a case report|journal=Acta Clinica Belgica|volume=67|issue=6|pages=436–7|pmid=23340150|year=2012 |doi=10.1179/ACB.67.6.2062709|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Кирмакҳои болиғи ''Taenia saginata'' метавонанд дар мизбон то 25 сол зиндагӣ кунанд ва аксари сироятҳо бидуни табобат 2 то 3 сол давом мекунанд.&lt;ref&gt;&quot;Taeniasis/Cysticercosis.&quot; World Health Organization, World Health Organization, www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/taeniasis-cysticercosis.&lt;/ref&gt;

''Taenia saginata'' аз он сабаб бе нишона мемонад, ки ин организм дар одамон систисеркҳо ба вуҷуд намеорад. Бинобар ин, дар одамон систисеркоз низ вуҷуд надорад. Одатан, систисеркоз як сирояти бофтаи паразитӣ мебошад, ки ба бофтаҳои мағзи сар ва мушакҳо таъсир мерасонад. Бо вуҷуди ин, ''Taenia saginata'' метавонад боиси тениоз гардад. Тениоз боиси кам шудани вазн, дард ва басташавии рӯдаҳо мегардад, ки метавонад ба ҳаёт таҳдид кунад.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Mehlhorn |first1=Heinz |title=Encyclopedia of parasitology |date=2016 |publisher=Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg |location=Berlin, Germany |isbn=978-3662439777 |pages=184–186 |edition=Fourth}}&lt;/ref&gt;

=== Ташхис ===
Ташхиси асосӣ аз намунаи наҷосат гузаронида мешавад. Наҷосат барои ёфтани тухмҳои паразит муоина мешавад. Тухмҳо ба тухмҳои дигари [[Оила (таксономия)|оилаи]] Taeniidae монанданд, бинобар ин танҳо муайян кардани тухмҳо то сатҳи оила имконпазир аст, на то сатҳи намуд. Азбаски ташхис танҳо бо истифода аз тухмҳо душвор аст, дидани сколекс ё проглоттидҳои ҳомила метавонад барои муайян кардани он ҳамчун ''Taenia saginata'' кӯмак кунад.&lt;ref name=&quot;schmidt&quot;/&gt; Проглоттидҳо баъзан аз ронҳои одамони сироятёфта мечаканд ва бо чашми оддӣ намоёнанд, ки ин метавонад дар ташхис кӯмак кунад. Мушоҳидаи сколекс барои фарқ кардани ''T. saginata'', ''T. solium'' ва ''T. asiatica'' кӯмак мекунад. Вақте ки ба [[Бачадон|бачадони]] кирмак туши ҳиндӣ (India ink) фиристода мешавад, шохаҳои он намоён мешаванд. Шумориши шохаҳои бачадон имкон медиҳад, ки намуд муайян карда шавад (бачадони ''T. saginata'' дар ҳар тараф 12 ё бештар шоха дорад, дар ҳоле ки намудҳои дигар ба монанди ''T. solium'' танҳо аз панҷ то 10 шоха доранд).&lt;ref name=&quot;lange&quot;/&gt;

=== Пешгирӣ ===
Пухтани кофии гӯшти гов дар ҳарорати {{convert|56|C}} дар давоми 5 дақиқа систисеркҳоро нест мекунад. Нигоҳдорӣ дар яхдон, ях кунонидан дар ҳарорати {{convert|-10|C}} дар давоми 9 рӯз ё муддати тӯлонӣ намак кардан барои систисеркҳо ҳалокатовар аст. Тафтиши гӯшти гов ва дуруст нест кардани наҷосати инсон низ чораҳои муҳим мебошанд.&lt;ref name=who/&gt;

=== Табобат ===
Тениоз ба осонӣ бо Празиквантел (5–10 мг/кг, яккарата) ё Никлозамид (калонсолон ва кӯдакони аз 6-сола боло: 2 г, яккарата пас аз ноништаи сабук; кӯдакони 2–6 сола: 1 г; кӯдакони то 2-сола: 500 мг) табобат карда мешавад.&lt;ref name=who/&gt; Албендазол инчунин барои табобати сирояти говҳо хеле самаранок аст.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Lopes|first=Welber Daniel Zanetti|author2=Cruz Breno Cayeiro |author3=Soares, Vando Edésio |author4=Nunes, Jorge Luis N. |author5=Teixeira, Weslen Fabricio Pires |author6=Maciel, Willian Giquelin |author7= Buzzulini, Carolina |author8=Pereira, João Carlos Melo |author9=Felippelli, Gustavo |author10=Soccol, Vanette Thomaz |author11=de Oliveira, Gilson Pereira |author12=da Costa, Alvimar José|title=Historic of therapeutic efficacy of albendazol sulphoxide administered in different routes, dosages and treatment schemes, against ''Taenia saginata'' cysticercus in cattle experimentally infected|journal=Experimental Parasitology|year= 2014|volume=137|issue=1|pages=14–20|doi=10.1016/j.exppara.2013.11.007|pmid=24309372}}&lt;/ref&gt;

== Инчунин нигаред ==

[[Рӯйхати паразитҳои инсон]]

== Сарчашмаҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category|Taenia saginata}}

[http://bioweb.uwlax.edu/bio203/s2009/temanson_caro/Index.htm Bioweb] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100425061944/http://bioweb.uwlax.edu/bio203/s2009/temanson_caro/Index.htm |date=2010-04-25 }}

[https://www.biolib.cz/en/taxonposition/id43809/ BioLib]

[http://www.parasitesinhumans.org/taenia-saginata-beef-tapeworm.html Паразитҳо дар одамон]

[http://www.stanford.edu/group/parasites/ParaSites2006/Taenia_saginata/index.html Stanford] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023001246/http://www.stanford.edu/group/parasites/ParaSites2006/Taenia_saginata/index.html |date=2012-10-23 }}

[https://web.archive.org/web/20100403062012/http://www.cdfound.to.it/html/tae1.htm CDC]

[[Ҳелминтозҳо]]
{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Eucestoda]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳои тавассути ғизо гузаранда]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти паразитии ширхӯрон]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти соли 1782 тавсифшуда]]</text>
      <sha1>igl4sdyed1ax5umaajfal9gatoir2ut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тира (зистшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330458</id>
    <revision>
      <id>1468675</id>
      <parentid>1465218</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:51:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Оила (биология)]]</comment>
      <origin>1468675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Роста (зистшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330459</id>
    <revision>
      <id>1468629</id>
      <parentid>1465223</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Changed redirect target from [[Тартиб (биология)]] to [[Қатор (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="i8rjz0736apazlfre14g59yh0527ejx" xml:space="preserve">#равона [[Қатор (таксономия)]]</text>
      <sha1>i8rjz0736apazlfre14g59yh0527ejx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468666</id>
      <parentid>1468629</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:44:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Қатор (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Намуд (таксономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330467</id>
    <revision>
      <id>1468567</id>
      <parentid>1465349</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:09:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Ҳавза (зистшиносӣ)]] to [[Намуд (таксономия)]]</comment>
      <origin>1465349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt" xml:space="preserve">#равона [[Олам (биология)]]</text>
      <sha1>fkuy85aj47roogyg62pf0n4w90nlvwt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468570</id>
      <parentid>1468567</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Олам (биология)]]</comment>
      <origin>1468570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="320" sha1="5znesj030ltgdbgc1bw1igdx8y52zxz" xml:space="preserve">A species (pl. species) is the basic unit of classification and a taxonomic rank of an organism, as well as a unit of biodiversity. It can be defined as the largest group of organisms in which any two individuals of the appropriate sexes or mating types can produce fertile offspring, typically by sexual reproduction.</text>
      <sha1>5znesj030ltgdbgc1bw1igdx8y52zxz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468782</id>
      <parentid>1468570</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468782</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="382" sha1="lhh7pcla1jzkw6kwix0xcnqqhppcf70" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Намуд (мазмунҳо)}}
A species (pl. species) is the basic unit of classification and a taxonomic rank of an organism, as well as a unit of biodiversity. It can be defined as the largest group of organisms in which any two individuals of the appropriate sexes or mating types can produce fertile offspring, typically by sexual reproduction.</text>
      <sha1>lhh7pcla1jzkw6kwix0xcnqqhppcf70</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дарандаҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330503</id>
    <revision>
      <id>1468627</id>
      <parentid>1467182</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7815" sha1="gd91t7ovdiyu2drhlst9l6hb4onfk89" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = Carnivorans
| тасвир = &lt;imagemap&gt;
Акс:Carnivora_portraits.jpg|300px
rect 580 485 0 0 [[Гепард]]
rect 581 487 1190 971 [[Гург]]

rect 0 486 577 972 [[Кафтори холдор]]
rect 582 0 1191 485 [[Хирси малла]]

rect 0 975 577 1387 [[Binturong]]
rect 582 974 1190 1388 [[Еноти амрикоӣ]]

rect 0 1392 577 1805 [[Indian grey mongoose]]
rect 581 1391 1188 1807 [[American mink]]

rect 0 1811 577 2231 [[Fossa (animal)|Fossa]]
rect 581 1810 1190 2231 [[Морж]]
&lt;/imagemap&gt;
| тавсифи тасвир = Various carnivorans, with [[feliform]]s to the left, and [[caniform]]s to the right
| лотинӣ = Carnivora
| муаллиф = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]], 1821&lt;ref name=&quot;Bowditch, T. E 1821. pages 24, 33&quot;&gt;Bowditch, T. E. 1821. An analysis of the natural classifications of Mammalia for the use of students and travelers J. Smith Paris. 115. (refer pages 24, 33)&lt;/ref&gt;
| салтанат = Ҷонварон
| subdivision = * [[Caniformia]]
* [[Feliformia]]
| synonyms = {{collapsible list |bullets=true |title=List of synonyms:
|Caniformes {{small|(Zagorodniuk, 2008)}}&lt;ref&gt;Zagorodniuk, I. (2008) [https://www.academia.edu/27585773/%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96_%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B2%D0%B8_%D1%80%D1%8F%D0%B4%D1%96%D0%B2_%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%B2%D1%86%D1%96%D0%B2_%D0%B2%D1%96%D0%B4_%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%85_%D0%B4%D0%BE_%D1%83%D0%BD%D1%96%D1%84%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%85_Scientific_names_of_mammalian_orders_from_descriptive_to_uniform_ &quot;Scientific names of mammal orders: from descriptive to uniform&quot;] Visnyk of Lviv University, Biology series, Is. 48. P. 33–43&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Zagorodniuk, I. (2014) [http://terioshkola.org.ua/library/pts12-divers/pts12-11-zag-mamdivers.pdf &quot;Changes In Taxonomic Diversity Of Ukrainian Mammals For The Last Three Centuries: Extinct, Phantom And Alien Species&quot;]. ''Proceedings of the Theriological School'', Vol. 12: 3–16&lt;/ref&gt;
|Carnaria {{small|(Haeckel, 1866)}}&lt;ref&gt;Haeckel, Ernst (1866.) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/52177#page/11/mode/1up &quot;Generelle Morphologie der Organismen.&quot;] Berlin: Georg Reimer.&lt;/ref&gt;
|Carnassidentia {{small|(Wortman, 1901)}}&lt;ref&gt;J. L. Wortman (1901.) [https://www.biodiversitylibrary.org/page/40243865#page/157/mode/1up &quot;Studies of Eocene Mammalia in the Marsh Collection, Peabody Museum.&quot;] The American Journal of Science, series 4 12:193-206&lt;/ref&gt;
|Carnivoramorphia {{small|(Kalandadze &amp; Rautian, 1992)}}&lt;ref&gt;Kalandadze, N. N. and S. A. Rautian (1992.) &quot;Systema mlekopitayushchikh i istorygeskaya zoogeographei [The system of mammals and historical zoogeography].&quot; Sbornik Trudov Zoologicheskogo Muzeya Moskovskogo Goschdarstvennoro Universiteta 29:44–152.&lt;/ref&gt;
|Carnivores {{small|(Cuvier, 1817)}}&lt;ref&gt;Georges Cuvier, Pierre André Latreille (1817.) [https://archive.org/details/bub_gb_H9sTAAAAQAAJ/page/n3/mode/2up &quot;Le Règne Animal Distribué d'après son Organisation, pour Servir de Base à l'Histoire Naturelle des Animaux et d'Introduction à l'Anatomie Comparée&quot;] Déterville libraire, Imprimerie de A. Belin, Paris, 4 Volumes&lt;/ref&gt;
|Carnivori {{small|(Vieq d'Azyr, 1792)}}&lt;ref&gt;Félix Vicq-Dazyr (1792.) [https://books.google.com/books?id=8E5wN2Ake3kC&amp;pg=PP9 &quot;Encyclopédie Méthodique, Vol. 2: Système Anatomique, Quadrupèdes&quot;] Panckoucke&lt;/ref&gt;
|Carnivorida {{small|(Pearse, 1936)}}&lt;ref&gt;Arthur Sperry Pearse, (1936) [https://archive.org/details/zoologicalnamesl1936pear/page/24/mode/2up?q=Creodontina &quot;Zoological names. A list of phyla, classes, and orders, prepared for section F, American Association for the Advancement of Science&quot;] American Association for the Advancement of Science&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;G. G. Simpson (1952) [https://www.jstor.org/stable/2411849?seq=1 &quot;For and Against Uniform Endings in Zoological Nomenclature&quot;] in &quot;Systematic Zoology Vol. 1, No. 1 (Spring, 1952)&quot;, pp. 20–23, Published By: Taylor &amp; Francis, Ltd.&lt;/ref&gt;
|Carnivoriformes {{small|(Kinman, 1994)}}&lt;ref&gt;Kenneth E. Kinman (1994.) &quot;The Kinman System: Toward a Stable Cladisto-Eclectic Classification of Organisms: Living and Extinct, 48 Phyla, 269 Classes, 1,719 Orders&quot;, Hays, Kan. (P. O. Box 1377, Hays 67601), 88 pages&lt;/ref&gt;
|Carnivoripedida {{small|(Vyalov, 1966)}}&lt;ref&gt;O. S. Vyalov (1966.) &quot;Sledy Zhiznedeyatel'nosti Organizmov i ikh Paleontologicheskoye Znacheniye [Traces of Vital Activity of Organisms and their Paleontological Significance]&quot; Naukova Dumka, Kyiv, 1-219&lt;/ref&gt;
|Cynofeliformia {{small|(Ginsburg, 1982)}}
|Cynofeloidea {{small|(Hough, 1953)}}&lt;ref&gt;Hough, J. R. (1953.) [https://pubs.usgs.gov/pp/0243g/report.pdf &quot;Auditory region in North American fossil Felidae: Its significance in phylogeny.&quot;] United States Geological SurveyProfessional Papers, 243-G,95–115.&lt;/ref&gt;
|Cynosia {{small|(Rafinesque, 1815)}}&lt;ref name=&quot;Rafinesque1815&quot;&gt;{{Cite book |last=Rafinesque |first=Constantine Samuel |date=1815 |title=Analyse de la Nature ou tableau de l'univers et des corps organisés |volume=1815 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/188066#page/11/mode/1up |publisher=Palermo, Aux dépens de l'auteur, 223 pp.}}&lt;/ref&gt;
|Digitigrada {{small|(Illiger, 1811)}}&lt;ref&gt;Johann Karl Wilhelm Illiger (1811.) [https://www.biodiversitylibrary.org/item/188747#page/7/mode/1up &quot;Prodromus Systematis Mammalium et Avium.&quot;] Berlin: Sumptibus C. Salfeld, xviii, 301 pages&lt;/ref&gt;
|Digitigradae {{small|(Gray, 1821)}}&lt;ref name=&quot;Gray1821&quot;&gt;{{cite journal |last=Gray |first=J. E. |year=1821 |title=On the natural arrangement of vertebrose animals |url=https://archive.org/stream/londonmedicalre08unkngoog#page/n314/mode/1up |journal=London Medical Repository |volume=15 |issue=1 |pages=296–310}}&lt;/ref&gt;
|Eucarnivora {{small|(Mekayev, 2002)}}&lt;ref&gt;Mekayev, Y. A. (2002.) &quot;The faunagenesis and classification of mammals.&quot; Petrov’s Academy of Sciences and Arts, St. Petersburg, 1–895.&lt;/ref&gt;
|Ferae {{small|(Linnaeus, 1758)}}&lt;ref name=Linnaeus1758/&gt;
|Fissipeda {{small|(Blumenbach, 1791)}}&lt;ref&gt;Johann Friedrich Blumenbach (1791.) [https://www.deutschestextarchiv.de/book/view/blumenbach_naturgeschichte_1791?p=5 &quot;Handbuch der Naturgeschichte. Vierte auflage.&quot;] Göttingen, Johann Christian Dieterich, xii+704+[33] pp., 3 pls.&lt;/ref&gt;
|Neocarnivora {{small|(Radinsky, 1977)}}&lt;ref&gt;Leonard Radinsky (1977.) [https://www.cambridge.org/core/journals/paleobiology/article/abs/brains-of-early-carnivores/AE507D4080D40AA8254D1306CC349824 &quot;Brains of early carnivores.&quot;] Paleobiology, Volume 3, Issue 4, pp. 333 – 349&lt;/ref&gt;
|Plantigrada {{small|(Illiger, 1811)}}
}}
| харита = Carnivora_Distribution.png
| тавсифи харита = The extant distribution and density of Carnivora species.
}}
'''Дарандагон''' ({{lang-la|Carnivora}}) — ин як ордери моддаҳои плосе ҳамвор аст, ки асосан ба хӯрдани гӯшт тахассус доранд ва аъзои он расман &quot;корминварон&quot; номида мешаванд. Ордери Carnivora шашумин ордери калонтарин дар байни ҳайвонот мебошад, ки дар он камтар аз 279 навъ мавҷуд аст. Корминварон дар ҳамаи қитъаҳои бузурги Замин ва дар муҳитҳои гуногун, аз минтақаҳои яхбанд ва полярии хунук то минтақаҳои хушки гипер-ариди Саҳара ва дарёҳои бозёбӣ мавҷуданд. Корминварон як тавсеаи васеи сохтори бадан доранд, ки аз ҷиҳати андоза ва шакл хеле гуногун аст.

Гӯштхорҳо ба ду [[Қатор (таксономия)|қаторҳо]] тақсим мешаванд: Feliformia,</text>
      <sha1>gd91t7ovdiyu2drhlst9l6hb4onfk89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лолаи дилбанд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330521</id>
    <revision>
      <id>1468755</id>
      <parentid>1467432</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:06:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468755</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1254" sha1="cw8dkp4jw7ob2cscrlx1k69tyvqml51" xml:space="preserve">
'''Лолаи дилбанд''' ('''''Tulipa gesneriana''''') як навъи [[Рустаниҳо|рустанӣ]] аз [[Занбақиҳо|оилаи занбақиҳо]] аст, ки дар бисёр кишварҳо, аз сабаби гулҳои калону зебояш, ҳамчун гулҳои ороишӣ парвариш карда мешавад. Ин навъ қадаш баланд буда, дер мешукуфтад ва танҳо як гул ва баргҳои хаттӣ ё васеъ лансолатӣ дорад. Ин як навъи мураккаби гибридизатсияшуда аст ва онро ''Tulipa'' × ''gesneriana'' низ номидан мумкин аст. Аксари [[Навъ (ботаника)|навъҳои]] лола аз ''Tulipa gesneriana'' гирифта шудаанд. Он дар қисматҳои [[Аврупо|Аврупои]] Марказӣ ва Ҷанубӣ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=tulipa+gesneriana|title=Tulipa gesneriana [Tulipano di von Gesner] - Flora Italiana|website=luirig.altervista.org|accessdate=25 May 2019}}&lt;/ref&gt; ва дар ҳаркуҷои [[Амрикои Шимолӣ]] табиӣ шудааст.</text>
      <sha1>cw8dkp4jw7ob2cscrlx1k69tyvqml51</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468810</id>
      <parentid>1468755</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:37:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468810</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1587" sha1="tulh5rstve25g0443fcaw2wabtaif3l" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир            = Tulipa gesneriana 13.jpg
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Tulipa
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Tulipa gesneriana
 |муаллиф           = [[Карл Линней|L.]]
}}
'''Лолаи дилбанд''' ({{lang-la|Tulipa x gesneriana}}) як навъи [[Рустаниҳо|рустанӣ]] аз [[Занбақиҳо|оилаи занбақиҳо]] аст, ки дар бисёр кишварҳо, аз сабаби гулҳои калону зебояш, ҳамчун гулҳои ороишӣ парвариш карда мешавад. Ин навъ қадаш баланд буда, дер мешукуфтад ва танҳо як гул ва баргҳои хаттӣ ё васеъ лансолатӣ дорад. Ин як навъи мураккаби гибридизатсияшуда аст ва онро ''Tulipa'' × ''gesneriana'' низ номидан мумкин аст. Аксари [[Навъ (ботаника)|навъҳои]] лола аз ''Tulipa gesneriana'' гирифта шудаанд. Он дар қисматҳои [[Аврупо|Аврупои]] Марказӣ ва Ҷанубӣ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://luirig.altervista.org/flora/taxa/index1.php?scientific-name=tulipa+gesneriana|title=Tulipa gesneriana [Tulipano di von Gesner] - Flora Italiana|website=luirig.altervista.org|accessdate=25 May 2019}}&lt;/ref&gt; ва дар ҳаркуҷои [[Амрикои Шимолӣ]] табиӣ шудааст.
== Адабиёт ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>tulh5rstve25g0443fcaw2wabtaif3l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Корбар:Zosya95</title>
    <ns>2</ns>
    <id>330523</id>
    <revision>
      <id>1468830</id>
      <parentid>1465859</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:30:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1468830</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="490" sha1="05xuyopnlu78i2wy55vt8ewpeognjih" xml:space="preserve">Hello, welcome to my corner of Wikipedia!

My main goal is to contribute to articles on science and technology. I also aim to contribute to topics related to the Tajik language and culture.
&lt;br&gt;&lt;table style=&quot;float: left; margin-right: 1em; margin-bottom: .1em; width: 250px; border: #99B3FF solid .2px&quot;&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td&gt;&lt;div style=&quot;float:right;border:solid blue 1px;margin:1px&quot;&gt;
{{user tg}}
{{user en}} 
{{user ru-4}}
&lt;/div&gt;&lt;/table&gt;
[[Гурӯҳ:Википедия:Корбарони навкор]]</text>
      <sha1>05xuyopnlu78i2wy55vt8ewpeognjih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Таксон/Ferula</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330598</id>
    <revision>
      <id>1468793</id>
      <parentid>1467347</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Ивазкунии саҳифа бо '{{Барои ҳазф}}'</comment>
      <origin>1468793</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Меваҳои ситрусӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330663</id>
    <revision>
      <id>1468889</id>
      <parentid>1467313</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T11:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1468889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4319" sha1="3dfbv0e3tnc8gdhb2ye0lf0uj3h2h8v" xml:space="preserve">{{Таксон}}

'''Меваҳои ситрусӣ''' [1] [2] ( лот. Citrus ) — як ҷинси растаниҳои ҳамешасабз аз оилаи Rutceae, ягона ҷинс дар оилаи (Citreae).
== Пайдоиш ==
Ватани меваҳои ситрусӣ [[Ҳиндустон]] ва [[Чин]] ҳисобида мешаванд, ки аз он ҷо онҳо ба Эрон, Сурия ва Миср омадаанд. Дар кишварҳои баҳри Миёназамин онҳо дар асри XI ба фарҳанг ворид карда шудаанд ва дар асри XIV асри XVI ба таври васеъ кишт карда шуд. Меваҳои ситрусӣ дар асри гузашта дар Амрико, махсусан дар [[Калифорния]] ва [[Флорида]], васеъ паҳн шуданд.

Гулу баргҳои меваҳои ситрусӣ равғанҳои эфирии арзишманд ва гликозидҳоро дар бар мегиранд. Дар меваҳои грейпфрут нерол ва птеригин, гесперидин ва халкон, дар афлесуни турш. — нарингин ва сударатамарин. Яке аз хусусиятҳои меваҳои ситрусӣ дарозумрии онҳост. Умри миёнаи онҳо зиёда аз 100 сол аст, гарчанде ки ҳолатҳои умри хеле дарозтар маълуманд. К. Илияшик дар бораи дарахти [[афлесун|афлесуни]] беш аз 600-сола, ки дар Рим мерӯяд, хабар медиҳад.

== Таксономия ==
Бисёре аз намудҳои ситрусии парваришёфта гибридҳои табиӣ ё сунъии шумораи ками намудҳои асосии аҷдодӣ, аз ҷумла ситрусӣ, помело ва мандарин мебошанд. Гибридҳои ситрусии табиӣ ва парваришёфта меваҳои муҳими тиҷоратӣ, аз қабили афлесун, грейпфрут, лимӯ, лайм ва баъзе мандаринҳоро дар бар мегиранд. [[Дурага|Дурагаҳои]] сершумор таксономияи ситрусиро ба вуҷуд овардаанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|title=Medicinal and Aromatic Plants of the Middle-East
|last=Klein
|first=Joshua D.
|year=2014
|series=Medicinal and Aromatic Plants of the World
|volume=2
|pages=199–214
|chapter=Citron Cultivation, Production and Uses in the Mediterranean Region
|doi=10.1007/978-94-017-9276-9_10
|isbn=978-94-017-9275-2
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:Hybrid_origins_of_Citrus.svg|hjcn|міні |500px |Багато видів ''цитрусових'' є [[гібрид]]ами [[цитрон]]а, [[мандарин]]а і [[Помело (дерево)|помело]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; Існують також гібриди [[×Citrofortunella|кумквата]] і [[Citrus ×insitorum|трійчастого апельсина]].]] 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меваҳои ситрусӣ]]</text>
      <sha1>3dfbv0e3tnc8gdhb2ye0lf0uj3h2h8v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468890</id>
      <parentid>1468889</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T11:25:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таксономия */ илова</comment>
      <origin>1468890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5005" sha1="3zpxt77n30lbbsay18i3r5u8pwo25zf" xml:space="preserve">{{Таксон}}

'''Меваҳои ситрусӣ''' [1] [2] ( лот. Citrus ) — як ҷинси растаниҳои ҳамешасабз аз оилаи Rutceae, ягона ҷинс дар оилаи (Citreae).
== Пайдоиш ==
Ватани меваҳои ситрусӣ [[Ҳиндустон]] ва [[Чин]] ҳисобида мешаванд, ки аз он ҷо онҳо ба Эрон, Сурия ва Миср омадаанд. Дар кишварҳои баҳри Миёназамин онҳо дар асри XI ба фарҳанг ворид карда шудаанд ва дар асри XIV асри XVI ба таври васеъ кишт карда шуд. Меваҳои ситрусӣ дар асри гузашта дар Амрико, махсусан дар [[Калифорния]] ва [[Флорида]], васеъ паҳн шуданд.

Гулу баргҳои меваҳои ситрусӣ равғанҳои эфирии арзишманд ва гликозидҳоро дар бар мегиранд. Дар меваҳои грейпфрут нерол ва птеригин, гесперидин ва халкон, дар афлесуни турш. — нарингин ва сударатамарин. Яке аз хусусиятҳои меваҳои ситрусӣ дарозумрии онҳост. Умри миёнаи онҳо зиёда аз 100 сол аст, гарчанде ки ҳолатҳои умри хеле дарозтар маълуманд. К. Илияшик дар бораи дарахти [[афлесун|афлесуни]] беш аз 600-сола, ки дар Рим мерӯяд, хабар медиҳад.

== Таксономия ==
Бисёре аз намудҳои ситрусии парваришёфта гибридҳои табиӣ ё сунъии шумораи ками намудҳои асосии аҷдодӣ, аз ҷумла ситрусӣ, помело ва мандарин мебошанд. Гибридҳои ситрусии табиӣ ва парваришёфта меваҳои муҳими тиҷоратӣ, аз қабили афлесун, грейпфрут, лимӯ, лайм ва баъзе мандаринҳоро дар бар мегиранд. [[Дурага|Дурагаҳои]] сершумор таксономияи ситрусиро ба вуҷуд овардаанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|title=Medicinal and Aromatic Plants of the Middle-East
|last=Klein
|first=Joshua D.
|year=2014
|series=Medicinal and Aromatic Plants of the World
|volume=2
|pages=199–214
|chapter=Citron Cultivation, Production and Uses in the Mediterranean Region
|doi=10.1007/978-94-017-9276-9_10
|isbn=978-94-017-9275-2
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:Hybrid_origins_of_Citrus.svg|hjcn|міні |500px |Багато видів ''цитрусових'' є [[гібрид]]ами [[цитрон]]а, [[мандарин]]а і [[Помело (дерево)|помело]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; Існують також гібриди [[×Citrofortunella|кумквата]] і [[Citrus ×insitorum|трійчастого апельсина]].]]

Илова бар ин намудҳои асосӣ, лайм ба наздикӣ кашфшуда кишт карда мешаванд. Кумкватҳо ва климения ҳоло умуман ба ҷинси Citrus тааллуқ доранд.  Афлесуни қалбакӣ, Oxanthera аз Каледонияи Нав, бар асоси далелҳои филогенетикӣ ба ҷинси Citrus интиқол дода шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:35867-1|title=''Oxanthera'' Montrouz|website=Plants of the World Online|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|access-date=10 вересня 2021}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меваҳои ситрусӣ]]</text>
      <sha1>3zpxt77n30lbbsay18i3r5u8pwo25zf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468891</id>
      <parentid>1468890</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T11:29:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таксономия */ илова</comment>
      <origin>1468891</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6120" sha1="bu097nt5j4bxn8p65ixr1e63wbyn122" xml:space="preserve">{{Таксон}}

'''Меваҳои ситрусӣ''' [1] [2] ( лот. Citrus ) — як ҷинси растаниҳои ҳамешасабз аз оилаи Rutceae, ягона ҷинс дар оилаи (Citreae).
== Пайдоиш ==
Ватани меваҳои ситрусӣ [[Ҳиндустон]] ва [[Чин]] ҳисобида мешаванд, ки аз он ҷо онҳо ба Эрон, Сурия ва Миср омадаанд. Дар кишварҳои баҳри Миёназамин онҳо дар асри XI ба фарҳанг ворид карда шудаанд ва дар асри XIV асри XVI ба таври васеъ кишт карда шуд. Меваҳои ситрусӣ дар асри гузашта дар Амрико, махсусан дар [[Калифорния]] ва [[Флорида]], васеъ паҳн шуданд.

Гулу баргҳои меваҳои ситрусӣ равғанҳои эфирии арзишманд ва гликозидҳоро дар бар мегиранд. Дар меваҳои грейпфрут нерол ва птеригин, гесперидин ва халкон, дар афлесуни турш. — нарингин ва сударатамарин. Яке аз хусусиятҳои меваҳои ситрусӣ дарозумрии онҳост. Умри миёнаи онҳо зиёда аз 100 сол аст, гарчанде ки ҳолатҳои умри хеле дарозтар маълуманд. К. Илияшик дар бораи дарахти [[афлесун|афлесуни]] беш аз 600-сола, ки дар Рим мерӯяд, хабар медиҳад.

== Таксономия ==
Бисёре аз намудҳои ситрусии парваришёфта гибридҳои табиӣ ё сунъии шумораи ками намудҳои асосии аҷдодӣ, аз ҷумла ситрусӣ, помело ва мандарин мебошанд. Гибридҳои ситрусии табиӣ ва парваришёфта меваҳои муҳими тиҷоратӣ, аз қабили афлесун, грейпфрут, лимӯ, лайм ва баъзе мандаринҳоро дар бар мегиранд. [[Дурага|Дурагаҳои]] сершумор таксономияи ситрусиро ба вуҷуд овардаанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|title=Medicinal and Aromatic Plants of the Middle-East
|last=Klein
|first=Joshua D.
|year=2014
|series=Medicinal and Aromatic Plants of the World
|volume=2
|pages=199–214
|chapter=Citron Cultivation, Production and Uses in the Mediterranean Region
|doi=10.1007/978-94-017-9276-9_10
|isbn=978-94-017-9275-2
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:Hybrid_origins_of_Citrus.svg|hjcn|міні |500px |Багато видів ''цитрусових'' є [[гібрид]]ами [[цитрон]]а, [[мандарин]]а і [[Помело (дерево)|помело]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; Існують також гібриди [[×Citrofortunella|кумквата]] і [[Citrus ×insitorum|трійчастого апельсина]].]]

Илова бар ин намудҳои асосӣ, лайм ба наздикӣ кашфшуда кишт карда мешаванд. Кумкватҳо ва климения ҳоло умуман ба ҷинси Citrus тааллуқ доранд.  Афлесуни қалбакӣ, Oxanthera аз Каледонияи Нав, бар асоси далелҳои филогенетикӣ ба ҷинси Citrus интиқол дода шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:35867-1|title=''Oxanthera'' Montrouz|website=Plants of the World Online|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|access-date=10 вересня 2021}}&lt;/ref&gt;

== [[Решашиносӣ]] ==

Номи маъмул аз лотинӣ гирифта шудааст, ки дар он ба растание ишора мекард, ки ҳоло бо номи ситрон (C. medica) ё сӯзанбарг ( Thuja ) маъруф аст. Он бо калимаи юнонии қадимии кедр алоқаманд аст. — κέδρος (kédros). Ин метавонад бо дарки монандӣ аз бӯи баргҳо ва меваҳои ситрусӣ ба бӯи кедр алоқаманд бошад.&lt;ref&gt;{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=SmRJnd73dbYC
|title=Biology of Citrus
|last=Spiegel-Roy
|first=Pinchas
|author2=Eliezer E. Goldschmidt
|year=1996
|publisher=Cambridge University Press
|page=4
|isbn=978-0-521-33321-4
}}{{Dead link|date=February 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt; Дар маҷмӯъ, меваҳо ва растаниҳои ситрусӣ инчунин бо номи agrumes (маънои аслӣ &quot;меваҳои турш&quot;) маълуманд. — қарзҳо аз забонҳои романӣ

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меваҳои ситрусӣ]]</text>
      <sha1>bu097nt5j4bxn8p65ixr1e63wbyn122</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468892</id>
      <parentid>1468891</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T11:33:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Решашиносӣ */ илова</comment>
      <origin>1468892</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7504" sha1="gsxy8g7c13tlrzku71hqrgaigjp0501" xml:space="preserve">{{Таксон}}

'''Меваҳои ситрусӣ''' [1] [2] ( лот. Citrus ) — як ҷинси растаниҳои ҳамешасабз аз оилаи Rutceae, ягона ҷинс дар оилаи (Citreae).
== Пайдоиш ==
Ватани меваҳои ситрусӣ [[Ҳиндустон]] ва [[Чин]] ҳисобида мешаванд, ки аз он ҷо онҳо ба Эрон, Сурия ва Миср омадаанд. Дар кишварҳои баҳри Миёназамин онҳо дар асри XI ба фарҳанг ворид карда шудаанд ва дар асри XIV асри XVI ба таври васеъ кишт карда шуд. Меваҳои ситрусӣ дар асри гузашта дар Амрико, махсусан дар [[Калифорния]] ва [[Флорида]], васеъ паҳн шуданд.

Гулу баргҳои меваҳои ситрусӣ равғанҳои эфирии арзишманд ва гликозидҳоро дар бар мегиранд. Дар меваҳои грейпфрут нерол ва птеригин, гесперидин ва халкон, дар афлесуни турш. — нарингин ва сударатамарин. Яке аз хусусиятҳои меваҳои ситрусӣ дарозумрии онҳост. Умри миёнаи онҳо зиёда аз 100 сол аст, гарчанде ки ҳолатҳои умри хеле дарозтар маълуманд. К. Илияшик дар бораи дарахти [[афлесун|афлесуни]] беш аз 600-сола, ки дар Рим мерӯяд, хабар медиҳад.

== Таксономия ==
Бисёре аз намудҳои ситрусии парваришёфта гибридҳои табиӣ ё сунъии шумораи ками намудҳои асосии аҷдодӣ, аз ҷумла ситрусӣ, помело ва мандарин мебошанд. Гибридҳои ситрусии табиӣ ва парваришёфта меваҳои муҳими тиҷоратӣ, аз қабили афлесун, грейпфрут, лимӯ, лайм ва баъзе мандаринҳоро дар бар мегиранд. [[Дурага|Дурагаҳои]] сершумор таксономияи ситрусиро ба вуҷуд овардаанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|title=Medicinal and Aromatic Plants of the Middle-East
|last=Klein
|first=Joshua D.
|year=2014
|series=Medicinal and Aromatic Plants of the World
|volume=2
|pages=199–214
|chapter=Citron Cultivation, Production and Uses in the Mediterranean Region
|doi=10.1007/978-94-017-9276-9_10
|isbn=978-94-017-9275-2
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:Hybrid_origins_of_Citrus.svg|hjcn|міні |500px |Багато видів ''цитрусових'' є [[гібрид]]ами [[цитрон]]а, [[мандарин]]а і [[Помело (дерево)|помело]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; Існують також гібриди [[×Citrofortunella|кумквата]] і [[Citrus ×insitorum|трійчастого апельсина]].]]

Илова бар ин намудҳои асосӣ, лайм ба наздикӣ кашфшуда кишт карда мешаванд. Кумкватҳо ва климения ҳоло умуман ба ҷинси Citrus тааллуқ доранд.  Афлесуни қалбакӣ, Oxanthera аз Каледонияи Нав, бар асоси далелҳои филогенетикӣ ба ҷинси Citrus интиқол дода шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:35867-1|title=''Oxanthera'' Montrouz|website=Plants of the World Online|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|access-date=10 вересня 2021}}&lt;/ref&gt;

== [[Решашиносӣ]] ==

Номи маъмул аз лотинӣ гирифта шудааст, ки дар он ба растание ишора мекард, ки ҳоло бо номи ситрон (C. medica) ё сӯзанбарг ( Thuja ) маъруф аст. Он бо калимаи юнонии қадимии кедр алоқаманд аст. — κέδρος (kédros). Ин метавонад бо дарки монандӣ аз бӯи баргҳо ва меваҳои ситрусӣ ба бӯи кедр алоқаманд бошад.&lt;ref&gt;{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=SmRJnd73dbYC
|title=Biology of Citrus
|last=Spiegel-Roy
|first=Pinchas
|author2=Eliezer E. Goldschmidt
|year=1996
|publisher=Cambridge University Press
|page=4
|isbn=978-0-521-33321-4
}}{{Dead link|date=February 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt; Дар маҷмӯъ, меваҳо ва растаниҳои ситрусӣ инчунин бо номи agrumes (маънои аслӣ &quot;меваҳои турш&quot;) маълуманд. — қарзҳо аз забонҳои романӣ
== Дарахт ==
Ситрус буттаҳои калон ё [[дарахт|дарахтони]] хурду миёна мебошанд, ки баландии онҳо аз 5 то 15 метр мерасад, навдаҳои хордор ва [[барг|баргҳои]] ҳамешасабзи навбатӣ бо тамоми канорҳо доранд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://crfg.org/wp-content/uploads/CITRUS-PRUNING-Presentation.pdf|title=Citrus Pruning|last=Del Hotal|first=Tom|website=California Rare Fruit Growers}}&lt;/ref&gt; Гулҳо танҳо ё дар шакли гулдастаҳои хурд ҷойгиранд, ки ҳар кадоме аз онҳо 2-4 см диаметр доранд, панҷ (кам чор) гулбарги сафед ва бисёр чанголчаҳо доранд; онҳо аксар вақт аз сабаби мавҷуд будани ғадудҳои равғани эфирӣ хеле хушбӯй мебошанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|url=https://books.google.com/books?id=OLaykfpqSaYC&amp;dq=Citrus+genus&amp;pg=PP1
|title=Citrus: The Genus ''Citrus''
|last=Ortiz
|first=Jesus M.
|date=2002
|editor-last=Di Giacomo
|editor-first=Angelo
|editor2-last=Dugo
|editor2-first=Giovanni
|publisher=Taylor &amp; Francis
|pages=16–35
|chapter=Botany: taxonomy, morphology and physiology of fruits, leaves and flowers
|isbn=978-0-2032-1661-3
}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меваҳои ситрусӣ]]</text>
      <sha1>gsxy8g7c13tlrzku71hqrgaigjp0501</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468893</id>
      <parentid>1468892</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T11:40:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дарахт */ илова</comment>
      <origin>1468893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8077" sha1="du5fw32em43te5x9aczq96a2xpouv8p" xml:space="preserve">{{Таксон}}

'''Меваҳои ситрусӣ''' [1] [2] ( лот. Citrus ) — як ҷинси растаниҳои ҳамешасабз аз оилаи Rutceae, ягона ҷинс дар оилаи (Citreae).
== Пайдоиш ==
Ватани меваҳои ситрусӣ [[Ҳиндустон]] ва [[Чин]] ҳисобида мешаванд, ки аз он ҷо онҳо ба Эрон, Сурия ва Миср омадаанд. Дар кишварҳои баҳри Миёназамин онҳо дар асри XI ба фарҳанг ворид карда шудаанд ва дар асри XIV асри XVI ба таври васеъ кишт карда шуд. Меваҳои ситрусӣ дар асри гузашта дар Амрико, махсусан дар [[Калифорния]] ва [[Флорида]], васеъ паҳн шуданд.

Гулу баргҳои меваҳои ситрусӣ равғанҳои эфирии арзишманд ва гликозидҳоро дар бар мегиранд. Дар меваҳои грейпфрут нерол ва птеригин, гесперидин ва халкон, дар афлесуни турш. — нарингин ва сударатамарин. Яке аз хусусиятҳои меваҳои ситрусӣ дарозумрии онҳост. Умри миёнаи онҳо зиёда аз 100 сол аст, гарчанде ки ҳолатҳои умри хеле дарозтар маълуманд. К. Илияшик дар бораи дарахти [[афлесун|афлесуни]] беш аз 600-сола, ки дар Рим мерӯяд, хабар медиҳад.

== Таксономия ==
Бисёре аз намудҳои ситрусии парваришёфта гибридҳои табиӣ ё сунъии шумораи ками намудҳои асосии аҷдодӣ, аз ҷумла ситрусӣ, помело ва мандарин мебошанд. Гибридҳои ситрусии табиӣ ва парваришёфта меваҳои муҳими тиҷоратӣ, аз қабили афлесун, грейпфрут, лимӯ, лайм ва баъзе мандаринҳоро дар бар мегиранд. [[Дурага|Дурагаҳои]] сершумор таксономияи ситрусиро ба вуҷуд овардаанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|title=Medicinal and Aromatic Plants of the Middle-East
|last=Klein
|first=Joshua D.
|year=2014
|series=Medicinal and Aromatic Plants of the World
|volume=2
|pages=199–214
|chapter=Citron Cultivation, Production and Uses in the Mediterranean Region
|doi=10.1007/978-94-017-9276-9_10
|isbn=978-94-017-9275-2
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:Hybrid_origins_of_Citrus.svg|hjcn|міні |500px |Багато видів ''цитрусових'' є [[гібрид]]ами [[цитрон]]а, [[мандарин]]а і [[Помело (дерево)|помело]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; Існують також гібриди [[×Citrofortunella|кумквата]] і [[Citrus ×insitorum|трійчастого апельсина]].]]

Илова бар ин намудҳои асосӣ, лайм ба наздикӣ кашфшуда кишт карда мешаванд. Кумкватҳо ва климения ҳоло умуман ба ҷинси Citrus тааллуқ доранд.  Афлесуни қалбакӣ, Oxanthera аз Каледонияи Нав, бар асоси далелҳои филогенетикӣ ба ҷинси Citrus интиқол дода шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:35867-1|title=''Oxanthera'' Montrouz|website=Plants of the World Online|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|access-date=10 вересня 2021}}&lt;/ref&gt;

== [[Решашиносӣ]] ==

Номи маъмул аз лотинӣ гирифта шудааст, ки дар он ба растание ишора мекард, ки ҳоло бо номи ситрон (C. medica) ё сӯзанбарг ( Thuja ) маъруф аст. Он бо калимаи юнонии қадимии кедр алоқаманд аст. — κέδρος (kédros). Ин метавонад бо дарки монандӣ аз бӯи баргҳо ва меваҳои ситрусӣ ба бӯи кедр алоқаманд бошад.&lt;ref&gt;{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=SmRJnd73dbYC
|title=Biology of Citrus
|last=Spiegel-Roy
|first=Pinchas
|author2=Eliezer E. Goldschmidt
|year=1996
|publisher=Cambridge University Press
|page=4
|isbn=978-0-521-33321-4
}}{{Dead link|date=February 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt; Дар маҷмӯъ, меваҳо ва растаниҳои ситрусӣ инчунин бо номи agrumes (маънои аслӣ &quot;меваҳои турш&quot;) маълуманд. — қарзҳо аз забонҳои романӣ
== Дарахт ==
Ситрус буттаҳои калон ё [[дарахт|дарахтони]] хурду миёна мебошанд, ки баландии онҳо аз 5 то 15 метр мерасад, навдаҳои хордор ва [[барг|баргҳои]] ҳамешасабзи навбатӣ бо тамоми канорҳо доранд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://crfg.org/wp-content/uploads/CITRUS-PRUNING-Presentation.pdf|title=Citrus Pruning|last=Del Hotal|first=Tom|website=California Rare Fruit Growers}}&lt;/ref&gt; Гулҳо танҳо ё дар шакли гулдастаҳои хурд ҷойгиранд, ки ҳар кадоме аз онҳо 2-4 см диаметр доранд, панҷ (кам чор) гулбарги сафед ва бисёр чанголчаҳо доранд; онҳо аксар вақт аз сабаби мавҷуд будани ғадудҳои равғани эфирӣ хеле хушбӯй мебошанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|url=https://books.google.com/books?id=OLaykfpqSaYC&amp;dq=Citrus+genus&amp;pg=PP1
|title=Citrus: The Genus ''Citrus''
|last=Ortiz
|first=Jesus M.
|date=2002
|editor-last=Di Giacomo
|editor-first=Angelo
|editor2-last=Dugo
|editor2-first=Giovanni
|publisher=Taylor &amp; Francis
|pages=16–35
|chapter=Botany: taxonomy, morphology and physiology of fruits, leaves and flowers
|isbn=978-0-2032-1661-3
}}&lt;/ref&gt;
=== Мева ===
[[Акс:Structure_of_an_orange.svg|міні|300 px |Сохтори гесперидиуми ботаникӣ]]
Мева — [[Hesperidium]], &lt;ref&gt;{{Cite book
|url=https://books.google.com/books?id=OLaykfpqSaYC&amp;dq=Citrus+genus&amp;pg=PP1
|title=Citrus: The Genus ''Citrus''
|last=Ortiz
|first=Jesus M.
|date=2002
|editor-last=Di Giacomo
|editor-first=Angelo
|editor2-last=Dugo
|editor2-first=Giovanni
|publisher=Taylor &amp; Francis
|pages=16–35
|chapter=Botany: taxonomy, morphology and physiology of fruits, leaves and flowers
|isbn=978-0-2032-1661-3
}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меваҳои ситрусӣ]]</text>
      <sha1>du5fw32em43te5x9aczq96a2xpouv8p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468894</id>
      <parentid>1468893</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T11:48:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дарахт */ илова</comment>
      <origin>1468894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10442" sha1="d9elmo0p6tgwlrrxblo73o6tr0g9yau" xml:space="preserve">{{Таксон}}

'''Меваҳои ситрусӣ''' [1] [2] ( лот. Citrus ) — як ҷинси растаниҳои ҳамешасабз аз оилаи Rutceae, ягона ҷинс дар оилаи (Citreae).
== Пайдоиш ==
Ватани меваҳои ситрусӣ [[Ҳиндустон]] ва [[Чин]] ҳисобида мешаванд, ки аз он ҷо онҳо ба Эрон, Сурия ва Миср омадаанд. Дар кишварҳои баҳри Миёназамин онҳо дар асри XI ба фарҳанг ворид карда шудаанд ва дар асри XIV асри XVI ба таври васеъ кишт карда шуд. Меваҳои ситрусӣ дар асри гузашта дар Амрико, махсусан дар [[Калифорния]] ва [[Флорида]], васеъ паҳн шуданд.

Гулу баргҳои меваҳои ситрусӣ равғанҳои эфирии арзишманд ва гликозидҳоро дар бар мегиранд. Дар меваҳои грейпфрут нерол ва птеригин, гесперидин ва халкон, дар афлесуни турш. — нарингин ва сударатамарин. Яке аз хусусиятҳои меваҳои ситрусӣ дарозумрии онҳост. Умри миёнаи онҳо зиёда аз 100 сол аст, гарчанде ки ҳолатҳои умри хеле дарозтар маълуманд. К. Илияшик дар бораи дарахти [[афлесун|афлесуни]] беш аз 600-сола, ки дар Рим мерӯяд, хабар медиҳад.

== Таксономия ==
Бисёре аз намудҳои ситрусии парваришёфта гибридҳои табиӣ ё сунъии шумораи ками намудҳои асосии аҷдодӣ, аз ҷумла ситрусӣ, помело ва мандарин мебошанд. Гибридҳои ситрусии табиӣ ва парваришёфта меваҳои муҳими тиҷоратӣ, аз қабили афлесун, грейпфрут, лимӯ, лайм ва баъзе мандаринҳоро дар бар мегиранд. [[Дурага|Дурагаҳои]] сершумор таксономияи ситрусиро ба вуҷуд овардаанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|title=Medicinal and Aromatic Plants of the Middle-East
|last=Klein
|first=Joshua D.
|year=2014
|series=Medicinal and Aromatic Plants of the World
|volume=2
|pages=199–214
|chapter=Citron Cultivation, Production and Uses in the Mediterranean Region
|doi=10.1007/978-94-017-9276-9_10
|isbn=978-94-017-9275-2
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:Hybrid_origins_of_Citrus.svg|hjcn|міні |500px |Багато видів ''цитрусових'' є [[гібрид]]ами [[цитрон]]а, [[мандарин]]а і [[Помело (дерево)|помело]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; Існують також гібриди [[×Citrofortunella|кумквата]] і [[Citrus ×insitorum|трійчастого апельсина]].]]

Илова бар ин намудҳои асосӣ, лайм ба наздикӣ кашфшуда кишт карда мешаванд. Кумкватҳо ва климения ҳоло умуман ба ҷинси Citrus тааллуқ доранд.  Афлесуни қалбакӣ, Oxanthera аз Каледонияи Нав, бар асоси далелҳои филогенетикӣ ба ҷинси Citrus интиқол дода шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:35867-1|title=''Oxanthera'' Montrouz|website=Plants of the World Online|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|access-date=10 вересня 2021}}&lt;/ref&gt;

== [[Решашиносӣ]] ==

Номи маъмул аз лотинӣ гирифта шудааст, ки дар он ба растание ишора мекард, ки ҳоло бо номи ситрон (C. medica) ё сӯзанбарг ( Thuja ) маъруф аст. Он бо калимаи юнонии қадимии кедр алоқаманд аст. — κέδρος (kédros). Ин метавонад бо дарки монандӣ аз бӯи баргҳо ва меваҳои ситрусӣ ба бӯи кедр алоқаманд бошад.&lt;ref&gt;{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=SmRJnd73dbYC
|title=Biology of Citrus
|last=Spiegel-Roy
|first=Pinchas
|author2=Eliezer E. Goldschmidt
|year=1996
|publisher=Cambridge University Press
|page=4
|isbn=978-0-521-33321-4
}}{{Dead link|date=February 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt; Дар маҷмӯъ, меваҳо ва растаниҳои ситрусӣ инчунин бо номи agrumes (маънои аслӣ &quot;меваҳои турш&quot;) маълуманд. — қарзҳо аз забонҳои романӣ
== Дарахт ==
Ситрус буттаҳои калон ё [[дарахт|дарахтони]] хурду миёна мебошанд, ки баландии онҳо аз 5 то 15 метр мерасад, навдаҳои хордор ва [[барг|баргҳои]] ҳамешасабзи навбатӣ бо тамоми канорҳо доранд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://crfg.org/wp-content/uploads/CITRUS-PRUNING-Presentation.pdf|title=Citrus Pruning|last=Del Hotal|first=Tom|website=California Rare Fruit Growers}}&lt;/ref&gt; Гулҳо танҳо ё дар шакли гулдастаҳои хурд ҷойгиранд, ки ҳар кадоме аз онҳо 2-4 см диаметр доранд, панҷ (кам чор) гулбарги сафед ва бисёр чанголчаҳо доранд; онҳо аксар вақт аз сабаби мавҷуд будани ғадудҳои равғани эфирӣ хеле хушбӯй мебошанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|url=https://books.google.com/books?id=OLaykfpqSaYC&amp;dq=Citrus+genus&amp;pg=PP1
|title=Citrus: The Genus ''Citrus''
|last=Ortiz
|first=Jesus M.
|date=2002
|editor-last=Di Giacomo
|editor-first=Angelo
|editor2-last=Dugo
|editor2-first=Giovanni
|publisher=Taylor &amp; Francis
|pages=16–35
|chapter=Botany: taxonomy, morphology and physiology of fruits, leaves and flowers
|isbn=978-0-2032-1661-3
}}&lt;/ref&gt;
=== Мева ===
[[Акс:Structure_of_an_orange.svg|міні|300 px |Сохтори гесперидиуми ботаникӣ]]
Мева — [[Hesperidium]], &lt;ref&gt;{{Cite book
|url=https://books.google.com/books?id=OLaykfpqSaYC&amp;dq=Citrus+genus&amp;pg=PP1
|title=Citrus: The Genus ''Citrus''
|last=Ortiz
|first=Jesus M.
|date=2002
|editor-last=Di Giacomo
|editor-first=Angelo
|editor2-last=Dugo
|editor2-first=Giovanni
|publisher=Taylor &amp; Francis
|pages=16–35
|chapter=Botany: taxonomy, morphology and physiology of fruits, leaves and flowers
|isbn=978-0-2032-1661-3
}}&lt;/ref&gt;
== Дурагаҳо ва навъхо ==

Мева гесперидиум аст, буттамеваи махсус бо якчанд поя, курашакл то дарозрӯя, дарозӣ 4-30 см (1.6-11.8 дюйм) ва диаметри 4-20 см (1.6-7.9 дюйм), бо пӯст ё &quot;пӯст&quot;-е, ки Мева номида мешавад. Қабати берунии Мева &quot;экзокарп&quot; аст, ки флаведо номида мешавад ва одатан пӯст номида мешавад. Қабати миёнаи Мева „мезокарп“ аст, ки дар меваҳои ситрусӣ аз албедо ё нӯги сафеди исфанҷӣ иборат аст. Қабати дарунии Мева „эндокарп“ аст. Он шумораи гуногуни карпелҳоро иҳота мекунад, ки ба шакли сегментҳои радиалӣ мебошанд. Тухмҳо, агар мавҷуд бошанд, дар дохили карпелҳо инкишоф меёбанд. Фазои дохили ҳар як сегмент локусест, ки бо весикулаҳои [[шарбат]] ё селлюлоза пур карда шудааст. &quot;Мӯйҳои&quot; риштадор аз „эндокарп“ ба „локус“ҳо мерезанд ва ҳангоми инкишофи мева [[ғизо]] медиҳанд. Ин ҷинс аз ҷиҳати тиҷоратӣ муҳим аст, зеро бисёр намудҳо барои меваашон парвариш карда мешаванд. Баъзе навъҳо тавре парвариш карда шудаанд, ки меваҳои онҳо ба осонӣ пӯстканда ва бедона бошанд, яъне онҳо „партенокарпӣ“ мебошанд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_32/lec_32.html|title=Citrus|last=Janick, Jules|date=2005|publisher=[[Purdue University]] Tropical Horticulture Lecture 32|archive-url=https://web.archive.org/web/20050624235046/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_32/lec_32.html|archive-date=24 червня 2005|access-date=28 лютого 2020}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050624235046/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_32/lec_32.html |date=2005-06-24 }}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меваҳои ситрусӣ]]</text>
      <sha1>d9elmo0p6tgwlrrxblo73o6tr0g9yau</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468895</id>
      <parentid>1468894</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T11:58:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дурагаҳо ва навъхо */ илова</comment>
      <origin>1468895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10956" sha1="cxopns96nl0sy2x5lfpxu9m2ehqc6n7" xml:space="preserve">{{Таксон}}

'''Меваҳои ситрусӣ''' [1] [2] ( лот. Citrus ) — як ҷинси растаниҳои ҳамешасабз аз оилаи Rutceae, ягона ҷинс дар оилаи (Citreae).
== Пайдоиш ==
Ватани меваҳои ситрусӣ [[Ҳиндустон]] ва [[Чин]] ҳисобида мешаванд, ки аз он ҷо онҳо ба Эрон, Сурия ва Миср омадаанд. Дар кишварҳои баҳри Миёназамин онҳо дар асри XI ба фарҳанг ворид карда шудаанд ва дар асри XIV асри XVI ба таври васеъ кишт карда шуд. Меваҳои ситрусӣ дар асри гузашта дар Амрико, махсусан дар [[Калифорния]] ва [[Флорида]], васеъ паҳн шуданд.

Гулу баргҳои меваҳои ситрусӣ равғанҳои эфирии арзишманд ва гликозидҳоро дар бар мегиранд. Дар меваҳои грейпфрут нерол ва птеригин, гесперидин ва халкон, дар афлесуни турш. — нарингин ва сударатамарин. Яке аз хусусиятҳои меваҳои ситрусӣ дарозумрии онҳост. Умри миёнаи онҳо зиёда аз 100 сол аст, гарчанде ки ҳолатҳои умри хеле дарозтар маълуманд. К. Илияшик дар бораи дарахти [[афлесун|афлесуни]] беш аз 600-сола, ки дар Рим мерӯяд, хабар медиҳад.

== Таксономия ==
Бисёре аз намудҳои ситрусии парваришёфта гибридҳои табиӣ ё сунъии шумораи ками намудҳои асосии аҷдодӣ, аз ҷумла ситрусӣ, помело ва мандарин мебошанд. Гибридҳои ситрусии табиӣ ва парваришёфта меваҳои муҳими тиҷоратӣ, аз қабили афлесун, грейпфрут, лимӯ, лайм ва баъзе мандаринҳоро дар бар мегиранд. [[Дурага|Дурагаҳои]] сершумор таксономияи ситрусиро ба вуҷуд овардаанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|title=Medicinal and Aromatic Plants of the Middle-East
|last=Klein
|first=Joshua D.
|year=2014
|series=Medicinal and Aromatic Plants of the World
|volume=2
|pages=199–214
|chapter=Citron Cultivation, Production and Uses in the Mediterranean Region
|doi=10.1007/978-94-017-9276-9_10
|isbn=978-94-017-9275-2
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:Hybrid_origins_of_Citrus.svg|hjcn|міні |500px |Багато видів ''цитрусових'' є [[гібрид]]ами [[цитрон]]а, [[мандарин]]а і [[Помело (дерево)|помело]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|last=Wu|first=Guohong Albert|last2=Terol|first2=Javier|last3=Ibanez|first3=Victoria|last4=López-García|first4=Antonio|last5=Pérez-Román|first5=Estela|last6=Borredá|first6=Carles|last7=Domingo|first7=Concha|last8=Tadeo|first8=Francisco R.|last9=Carbonell-Caballero|first9=Jose|displayauthors=6|year=2018|title=Genomics of the origin and evolution of ''Citrus''|journal=[[Nature (journal)|Nature]]|volume=554|issue=7692|pages=311–316|bibcode=2018Natur.554..311W|doi=10.1038/nature25447|pmid=29414943|doi-access=free|hdl-access=free}}&lt;/ref&gt; Існують також гібриди [[×Citrofortunella|кумквата]] і [[Citrus ×insitorum|трійчастого апельсина]].]]

Илова бар ин намудҳои асосӣ, лайм ба наздикӣ кашфшуда кишт карда мешаванд. Кумкватҳо ва климения ҳоло умуман ба ҷинси Citrus тааллуқ доранд.  Афлесуни қалбакӣ, Oxanthera аз Каледонияи Нав, бар асоси далелҳои филогенетикӣ ба ҷинси Citrus интиқол дода шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:35867-1|title=''Oxanthera'' Montrouz|website=Plants of the World Online|publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]]|access-date=10 вересня 2021}}&lt;/ref&gt;

== [[Решашиносӣ]] ==

Номи маъмул аз лотинӣ гирифта шудааст, ки дар он ба растание ишора мекард, ки ҳоло бо номи ситрон (C. medica) ё сӯзанбарг ( Thuja ) маъруф аст. Он бо калимаи юнонии қадимии кедр алоқаманд аст. — κέδρος (kédros). Ин метавонад бо дарки монандӣ аз бӯи баргҳо ва меваҳои ситрусӣ ба бӯи кедр алоқаманд бошад.&lt;ref&gt;{{cite book
|url=https://books.google.com/books?id=SmRJnd73dbYC
|title=Biology of Citrus
|last=Spiegel-Roy
|first=Pinchas
|author2=Eliezer E. Goldschmidt
|year=1996
|publisher=Cambridge University Press
|page=4
|isbn=978-0-521-33321-4
}}{{Dead link|date=February 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt; Дар маҷмӯъ, меваҳо ва растаниҳои ситрусӣ инчунин бо номи agrumes (маънои аслӣ &quot;меваҳои турш&quot;) маълуманд. — қарзҳо аз забонҳои романӣ
== Дарахт ==
Ситрус буттаҳои калон ё [[дарахт|дарахтони]] хурду миёна мебошанд, ки баландии онҳо аз 5 то 15 метр мерасад, навдаҳои хордор ва [[барг|баргҳои]] ҳамешасабзи навбатӣ бо тамоми канорҳо доранд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://crfg.org/wp-content/uploads/CITRUS-PRUNING-Presentation.pdf|title=Citrus Pruning|last=Del Hotal|first=Tom|website=California Rare Fruit Growers}}&lt;/ref&gt; Гулҳо танҳо ё дар шакли гулдастаҳои хурд ҷойгиранд, ки ҳар кадоме аз онҳо 2-4 см диаметр доранд, панҷ (кам чор) гулбарги сафед ва бисёр чанголчаҳо доранд; онҳо аксар вақт аз сабаби мавҷуд будани ғадудҳои равғани эфирӣ хеле хушбӯй мебошанд. &lt;ref&gt;{{Cite book
|url=https://books.google.com/books?id=OLaykfpqSaYC&amp;dq=Citrus+genus&amp;pg=PP1
|title=Citrus: The Genus ''Citrus''
|last=Ortiz
|first=Jesus M.
|date=2002
|editor-last=Di Giacomo
|editor-first=Angelo
|editor2-last=Dugo
|editor2-first=Giovanni
|publisher=Taylor &amp; Francis
|pages=16–35
|chapter=Botany: taxonomy, morphology and physiology of fruits, leaves and flowers
|isbn=978-0-2032-1661-3
}}&lt;/ref&gt;
=== Мева ===
[[Акс:Structure_of_an_orange.svg|міні|300 px |Сохтори гесперидиуми ботаникӣ]]
Мева — [[Hesperidium]], &lt;ref&gt;{{Cite book
|url=https://books.google.com/books?id=OLaykfpqSaYC&amp;dq=Citrus+genus&amp;pg=PP1
|title=Citrus: The Genus ''Citrus''
|last=Ortiz
|first=Jesus M.
|date=2002
|editor-last=Di Giacomo
|editor-first=Angelo
|editor2-last=Dugo
|editor2-first=Giovanni
|publisher=Taylor &amp; Francis
|pages=16–35
|chapter=Botany: taxonomy, morphology and physiology of fruits, leaves and flowers
|isbn=978-0-2032-1661-3
}}&lt;/ref&gt;
== Дурагаҳо ва навъхо ==

Мева гесперидиум аст, буттамеваи махсус бо якчанд поя, курашакл то дарозрӯя, дарозӣ 4-30 см (1.6-11.8 дюйм) ва диаметри 4-20 см (1.6-7.9 дюйм), бо пӯст ё &quot;пӯст&quot;-е, ки Мева номида мешавад. Қабати берунии Мева &quot;экзокарп&quot; аст, ки флаведо номида мешавад ва одатан пӯст номида мешавад. Қабати миёнаи Мева „мезокарп“ аст, ки дар меваҳои ситрусӣ аз албедо ё нӯги сафеди исфанҷӣ иборат аст. Қабати дарунии Мева „эндокарп“ аст. Он шумораи гуногуни карпелҳоро иҳота мекунад, ки ба шакли сегментҳои радиалӣ мебошанд. Тухмҳо, агар мавҷуд бошанд, дар дохили карпелҳо инкишоф меёбанд. Фазои дохили ҳар як сегмент локусест, ки бо весикулаҳои [[шарбат]] ё селлюлоза пур карда шудааст. &quot;Мӯйҳои&quot; риштадор аз „эндокарп“ ба „локус“ҳо мерезанд ва ҳангоми инкишофи мева [[ғизо]] медиҳанд. Ин ҷинс аз ҷиҳати тиҷоратӣ муҳим аст, зеро бисёр намудҳо барои меваашон парвариш карда мешаванд. Баъзе навъҳо тавре парвариш карда шудаанд, ки меваҳои онҳо ба осонӣ пӯстканда ва бедона бошанд, яъне онҳо „партенокарпӣ“ мебошанд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_32/lec_32.html|title=Citrus|last=Janick, Jules|date=2005|publisher=[[Purdue University]] Tropical Horticulture Lecture 32|archive-url=https://web.archive.org/web/20050624235046/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_32/lec_32.html|archive-date=24 червня 2005|access-date=28 лютого 2020}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050624235046/http://www.hort.purdue.edu/newcrop/tropical/lecture_32/lec_32.html |date=2005-06-24 }}&lt;/ref&gt;
&lt;gallery mode=packed heights=130 caption=&quot;''Меваҳои ситрусӣ аз ҷиҳати андоза, ранг ва мазза гуногунанд''&quot;&gt;
File:Ichangfruit.jpg|[[Citrus cavaleriei|Лимони ичанӣ]]
File:Quinotos.jpg|Кумкат, аз тухмҳо дар дохили яке аз пояҳо
File:Buddhas hand 1.jpg|Ситрони ангуштдор
File:Citrus australasica red whole.jpg|Лайми ангушти сурх
File:Fortpolyandra.jpg|Климентия
&lt;/gallery&gt;
{{Хурд}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Меваҳои ситрусӣ]]</text>
      <sha1>cxopns96nl0sy2x5lfpxu9m2ehqc6n7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чатргулон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330692</id>
    <revision>
      <id>1468671</id>
      <parentid>1468036</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:47:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1864" sha1="r5oo3l46muaj9i147hj975ww4mbmk9r" xml:space="preserve">{{Таксон
| салтанат = Рустаниҳо
| тасвир = Cicuta_virosa_-_Köhler–s_Medizinal-Pflanzen-038_cropped.jpg
| image descr       = {{bt-ruslat|Вёх ядовитый|Cicuta virosa}}. {{Bot.ill.|1}}
| волид = Apiales
| табақа = Оила
| лотинӣ = Apiaceae
| муаллиф = Lindl.
| соли муаллифӣ = 1836
}}
'''Чатргулон''' ({{lang-la|Apiaceae}}), ки онро ''Umbelliferae'' низ меноманд, як [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] асосан хушбӯй аст, ки аз номи навъи ҷинси ''Apium'' номгузорӣ шудааст ва маъмулан бо номи оилаи карафс, сабзӣ ё ҷаъфарӣ маълум аст. Ин 16-умин оилаи бузургтарини рустаниҳои гулдор буда, зиёда аз 3800 намудро дар тақрибан 446 авлод дорад, аз ҷумла рустаниҳои маъруф ва аз ҷиҳати иқтисодӣ муҳим ба монанди ажвайн, ангелика, [[анис]], [[ангудон]], [[Зира|зира]], [[сабзӣ]], карафс, [[Кашнич|кашнич]], [[шибит]], [[Розиёна|райҳон]], луваж, петрушкаи гов, [[ҷаъфарӣ]], пастернак ва холли, инчунин силфиум, растание, ки шахсияти дақиқи он номаълум аст ва метавонад нобуд шавад. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.com/future/story/20170907-the-mystery-of-the-lost-roman-herb|title=The mystery of the lost Roman herb|author=Gorvett|first=Zaria|website=BBC|date=7 September 2017|lang=en|accessdate=4 June 2018}}&lt;/ref&gt;
== Адабиёт ==</text>
      <sha1>r5oo3l46muaj9i147hj975ww4mbmk9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сиёҳдарахт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330698</id>
    <revision>
      <id>1468670</id>
      <parentid>1467581</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1204" sha1="blhtwx2vhyv21fzul15fxgsordi4m1n" xml:space="preserve">{{Таксон
| салтанат = Рустаниҳо
| оила = [[Зағолиҳо]]
| лотинӣ = Cornus darvasica
| бумӣ = tj
}}
'''Сиёҳдарахт''' ({{lang-la|Cornus darvasica}}) як [[Намуд (таксономия)|намуд]] [[Рустаниҳо|рустанӣ]] аз [[Оила (таксономия)|оила]]и [[Зағолиҳо|зағолиҳо]] ({{lang-la|Cornaceae}}) аст, ки дар [[Тоҷикистон]] бумӣ мебошад.

== Паҳншавӣ ==
Сиёҳдарахт танҳо аз як макон дар минтақаи [[Дарвоз]]и Тоҷикистон, шарқи [[Қалъаи Хумб]] маълум аст, ки дар он ҷо дар буттазорҳо дар нишебиҳои дараҳо мерӯяд ва масоҳати камтар аз 10 ишғол мекунад.&lt;ref name=&quot;USSR&quot;&gt;{{Cite book|editor-last=Shishkin|editor-first=B.K.|editor-last2=Lorch|editor-first2=J.|title=Umbelliflorae|year=1973|publisher=Israel Program for Scientific Translations|series=Flora of the U.S.S.R.|volume=16|pages=245–246|isbn=0-7065-1298-7|url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/30356814}}&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>blhtwx2vhyv21fzul15fxgsordi4m1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зағолиҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330700</id>
    <revision>
      <id>1468513</id>
      <parentid>1467588</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2219" sha1="gc31hy9w94japcnaljhef6f73espla0" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Cornus suecica Ume River.jpg
|image_caption = ''[[Cornus suecica]]''
|лотинӣ = Cornaceae
|муаллиф = Bercht. ва J.Presl
|салтанат = Рустаниҳо
|табақа = Оила
|волид = Angiospermae
}}
'''Зағолиҳо''' ({{lang-la|Cornaceae}}) як оилаи космополитии [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] дар [[Тартиб (биология)|тартиби]] [[Зағоласонон|зағоласонон]] ({{lang-la|Cornales}}) мебошанд. Ин оила тақрибан 85 намуд, ки ба ду авлод ҷудо мешаванд&lt;ref name=&quot;Christenhusz-Byng2016&quot;&gt;{{Cite journal|author=Christenhusz, M. J. M.|year=2016|title=The number of known plants species in the world and its annual increase|journal=Phytotaxa|volume=261|pages=201–217|url=http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598|doi=10.11646/phytotaxa.261.3.1|issue=3|publisher=Magnolia Press|bibcode=2016Phytx.261..201C}}&lt;/ref&gt; ''Alangium'' ва ''Cornus'' дар бар мегирад. Онҳо асосан дарахтон ва буттаҳо мебошанд, ки метавонанд баргрез ё ҳамешасабз бошанд, гарчанде ки чанд намуд гиёҳҳои бисёрсола мебошанд. Аъзоёни оила одатан баргҳои оддии муқобил ё ивазшаванда, гулҳои чор ё панҷқисмата, ки дар гулдастаҳо ё псевдантия ҷамъ шудаанд ва меваҳои драпас доранд. Ин оила асосан дар минтақаҳои мӯътадили шимолӣ ва Осиёи тропикӣ паҳн шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Heywood|first=V.H.|title=Flowering Plant Families of the World|last2=Brummitt|first2=R.K.|last3=Culham|first3=A.|last4=Seberg|last5=O.|publisher=Firefly Books|year=2007|isbn=9781842461655|location=Buffalo, New York|pages=112}}&lt;/ref&gt; Дар минтақаҳои мӯътадили шимолӣ, Cornaceae аз догчаҳои ''Cornus'' маълум аст.
== Адабиёт ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>gc31hy9w94japcnaljhef6f73espla0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468514</id>
      <parentid>1468513</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:59:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2219" sha1="oqryjxr7fixt1mdjkec08gsazommc5t" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Cornus suecica Ume River.jpg
|image_caption = ''[[Cornus suecica]]''
|лотинӣ = Cornaceae
|муаллиф = Bercht. ва J.Presl
|салтанат = Рустаниҳо
|табақа = Оила
|волид = Angiospermae
}}
'''Зағолиҳо''' ({{lang-la|Cornaceae}}) як оилаи космополитии [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] дар [[Тартиб (биология)|тартиби]] [[Зағолагулҳо|зағолагулҳо]] ({{lang-la|Cornales}}) мебошанд. Ин оила тақрибан 85 намуд, ки ба ду авлод ҷудо мешаванд&lt;ref name=&quot;Christenhusz-Byng2016&quot;&gt;{{Cite journal|author=Christenhusz, M. J. M.|year=2016|title=The number of known plants species in the world and its annual increase|journal=Phytotaxa|volume=261|pages=201–217|url=http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598|doi=10.11646/phytotaxa.261.3.1|issue=3|publisher=Magnolia Press|bibcode=2016Phytx.261..201C}}&lt;/ref&gt; ''Alangium'' ва ''Cornus'' дар бар мегирад. Онҳо асосан дарахтон ва буттаҳо мебошанд, ки метавонанд баргрез ё ҳамешасабз бошанд, гарчанде ки чанд намуд гиёҳҳои бисёрсола мебошанд. Аъзоёни оила одатан баргҳои оддии муқобил ё ивазшаванда, гулҳои чор ё панҷқисмата, ки дар гулдастаҳо ё псевдантия ҷамъ шудаанд ва меваҳои драпас доранд. Ин оила асосан дар минтақаҳои мӯътадили шимолӣ ва Осиёи тропикӣ паҳн шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Heywood|first=V.H.|title=Flowering Plant Families of the World|last2=Brummitt|first2=R.K.|last3=Culham|first3=A.|last4=Seberg|last5=O.|publisher=Firefly Books|year=2007|isbn=9781842461655|location=Buffalo, New York|pages=112}}&lt;/ref&gt; Дар минтақаҳои мӯътадили шимолӣ, Cornaceae аз догчаҳои ''Cornus'' маълум аст.
== Адабиёт ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>oqryjxr7fixt1mdjkec08gsazommc5t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468624</id>
      <parentid>1468514</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2221" sha1="cf77uu23x0p5u5uu7n6h9s7a58b2tsf" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Cornus suecica Ume River.jpg
|image_caption = ''[[Cornus suecica]]''
|лотинӣ = Cornaceae
|муаллиф = Bercht. ва J.Presl
|салтанат = Рустаниҳо
|табақа = Оила
|волид = Angiospermae
}}
'''Зағолиҳо''' ({{lang-la|Cornaceae}}) як оилаи космополитии [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] дар [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[Зағолагулҳо|зағолагулҳо]] ({{lang-la|Cornales}}) мебошанд. Ин оила тақрибан 85 намуд, ки ба ду авлод ҷудо мешаванд&lt;ref name=&quot;Christenhusz-Byng2016&quot;&gt;{{Cite journal|author=Christenhusz, M. J. M.|year=2016|title=The number of known plants species in the world and its annual increase|journal=Phytotaxa|volume=261|pages=201–217|url=http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598|doi=10.11646/phytotaxa.261.3.1|issue=3|publisher=Magnolia Press|bibcode=2016Phytx.261..201C}}&lt;/ref&gt; ''Alangium'' ва ''Cornus'' дар бар мегирад. Онҳо асосан дарахтон ва буттаҳо мебошанд, ки метавонанд баргрез ё ҳамешасабз бошанд, гарчанде ки чанд намуд гиёҳҳои бисёрсола мебошанд. Аъзоёни оила одатан баргҳои оддии муқобил ё ивазшаванда, гулҳои чор ё панҷқисмата, ки дар гулдастаҳо ё псевдантия ҷамъ шудаанд ва меваҳои драпас доранд. Ин оила асосан дар минтақаҳои мӯътадили шимолӣ ва Осиёи тропикӣ паҳн шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Heywood|first=V.H.|title=Flowering Plant Families of the World|last2=Brummitt|first2=R.K.|last3=Culham|first3=A.|last4=Seberg|last5=O.|publisher=Firefly Books|year=2007|isbn=9781842461655|location=Buffalo, New York|pages=112}}&lt;/ref&gt; Дар минтақаҳои мӯътадили шимолӣ, Cornaceae аз догчаҳои ''Cornus'' маълум аст.
== Адабиёт ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>cf77uu23x0p5u5uu7n6h9s7a58b2tsf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зағолагулҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330701</id>
    <revision>
      <id>1468504</id>
      <parentid>1467585</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Зағоласонон]] to [[Зағолагулҳо]]</comment>
      <origin>1467585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="759" sha1="b09lbsr3f3doz8s4gvoh3j2srcblnd1" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = 
|image_caption = 
|лотинӣ = Cornales
|муаллиф = 
|салтанат = Рустаниҳо
|қатор = [[Зағоласонон]]
}}
'''Зағоласонон''' ({{lang-la| Cornales}}) як тартиби [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|растаниҳои гулдор]] буда, дар байни астеридҳо барвақт ҷудо шудаанд ва тақрибан 600 намудро дар бар мегиранд. Рустаниҳои ин тартиб одатан гулҳои чорқисма, меваҳои драпасӣ ва [[Гинетсей|гинетсеяи]] нимқаддати поёнӣ бо нектарҳои шакли дискшакл доранд.</text>
      <sha1>b09lbsr3f3doz8s4gvoh3j2srcblnd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гамбускҳои ҳаргунахур</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330709</id>
    <revision>
      <id>1468622</id>
      <parentid>1467645</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:36:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="650" sha1="oi4tqpd04twgj02ro41clzjtusfo1as" xml:space="preserve">'''Гамбускҳои ҳаргунахур (Полифагҳо)''' бузургтарин ва гуногунрангтарин [[Қатор (таксономия)|зерқатор]]и [[гамбускҳо]] мебошанд. Он аз 144 [[Оила (таксономия)|оила]] дар 16 супероила иборат аст ва дорои гуногунии бузурги тахассус ва мутобиқшавӣ мебошад, ки зиёда аз 350,000 намуди тавсифшуда ё тақрибан 90% намудҳои гамбускҳоро, ки то имрӯз кашф шудаанд, дар бар мегирад.</text>
      <sha1>oi4tqpd04twgj02ro41clzjtusfo1as</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гунҷишксонон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330711</id>
    <revision>
      <id>1468625</id>
      <parentid>1467652</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:47:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="771" sha1="8ilqza3x95yw54metp78550up8aiwda" xml:space="preserve">'''Гунҷишк ин номи тамоми парандагон''' аз [[Қатор (таксономия)|қатори]] Passeriformes [[Забони лотинӣ|лотинӣ]] &quot; [[wiktionary:sparrow|sparrow]] &quot; ва {{Lang|la|formis}} '-шаклдор'), ки беш аз нисфи тамоми намудҳои паррандаҳоро дар бар мегирад. Баъзан бо номи '''паррандаҳои нишаста''' маълуманд, гӯсфандони мусофир одатан сохтори анизодактилии ангуштони худро доранд (се ба пеш ва як ба қафо нигаронида шудааст), ки нишастанро осон мекунад.
[[Гурӯҳ:Гунҷишкрангҳо]]</text>
      <sha1>8ilqza3x95yw54metp78550up8aiwda</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гунҷишкиён</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330712</id>
    <revision>
      <id>1468668</id>
      <parentid>1467658</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:46:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1538" sha1="ebx6ifgrel2rgus99b8m9xjg8ag5n44" xml:space="preserve">
'''Гунҷишкиён''' гурӯҳҳои парандаҳои хурди пассерин мебошанд, ки [[Оила (таксономия)|оилаи]] гунҷишксонон (Passeridae) ташкил медиҳанд. Онҳо инчунин ҳамчун '''гунҷишкҳои ҳақиқӣ маълуманд,''' ки ин ном барои як авлоди мушаххаси оилаи ''[[Гунҷишк|Passer]]'' низ истифода мешавад. Онҳо аз ҳам гунҷишкҳои Ҷаҳони Нав аз оилаи Passerellidae ва ҳам аз чанд паррандаи дигар, ба монанди гунҷишки Ява аз оилаи Estrildidae, ки номи худро доранд, фарқ мекунанд. Бисёр намудҳо дар биноҳо лона мегузоранд ва [[Гунҷишки даштӣ|гунҷишкҳои]] [[Гунҷишки хонагӣ|хона]] ва дарахтони Авруосиё, бахусус, дар шаҳрҳо шумораи зиёди одамон зиндагӣ мекунанд. Онҳо асосан тухмхӯранд, гарчанде ки онҳо инчунин [[Ҳашара|ҳашароти]] хурдро истеъмол мекунанд. Баъзе намудҳо дар атрофи шаҳрҳо барои ҷустуҷӯи хӯрок ҷамъ мекунанд ва ба монанди кабӯтарон ё кӯзаҳо, миқдори ками намудҳои гуногуни хӯрокро мехӯранд.</text>
      <sha1>ebx6ifgrel2rgus99b8m9xjg8ag5n44</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фармонрав (зистшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330747</id>
    <revision>
      <id>1468665</id>
      <parentid>1467928</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:42:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Салтанат (биология)]]</comment>
      <origin>1468665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Коснигулҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330750</id>
    <revision>
      <id>1468626</id>
      <parentid>1467953</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:48:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1394" sha1="bx1c4v65i4cyb3x9g73it1n1qzabpw3" xml:space="preserve">'''Коснисонон''' ('''Asterales''') &lt;ref name=&quot;Stearn&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Botanical Latin|date=2004|publisher=Timber Press|isbn=978-0-88192-627-9|url=https://books.google.com/books?id=w0hZvTFJUioC|accessdate=14 April 2020}}&lt;/ref&gt; як [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] дупаллагӣ мебошад. Он [[Оила (таксономия)|оилаи]] калони [[Мураккабгулҳо|Asteraceae]] (ё Compositae)-ро дар бар мегирад, ки бо гулҳои мураккаби аз гулҳо сохташуда маъруфанд ва даҳ оилаи марбут ба Asteraceae.&lt;ref name=&quot;Kubitzki&quot;&gt;{{Cite book|last=Kubitzki|first=K.|title=The Families and Genera of Vascular Plants: Flowering Plants, Eudicots: Asterales|date=1990|publisher=Springer|url=https://books.google.com/books?id=S4MQxwEACAAJ|access-date=14 April 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; Дар ҳоле ки астеридҳо умуман бо гулбаргҳои омехташуда тавсиф мешаванд, гулҳои мураккабе, ки аз гулҳои зиёд иборатанд, намуди бардурӯғи гулбаргҳои алоҳидаро ба вуҷуд меоранд (чунон ки дар гулбаргҳо мавҷуданд).</text>
      <sha1>bx1c4v65i4cyb3x9g73it1n1qzabpw3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468783</id>
      <parentid>1468626</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Коснисонон]] to [[Коснигулҳо]]</comment>
      <origin>1468626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1394" sha1="bx1c4v65i4cyb3x9g73it1n1qzabpw3" xml:space="preserve">'''Коснисонон''' ('''Asterales''') &lt;ref name=&quot;Stearn&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Botanical Latin|date=2004|publisher=Timber Press|isbn=978-0-88192-627-9|url=https://books.google.com/books?id=w0hZvTFJUioC|accessdate=14 April 2020}}&lt;/ref&gt; як [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] дупаллагӣ мебошад. Он [[Оила (таксономия)|оилаи]] калони [[Мураккабгулҳо|Asteraceae]] (ё Compositae)-ро дар бар мегирад, ки бо гулҳои мураккаби аз гулҳо сохташуда маъруфанд ва даҳ оилаи марбут ба Asteraceae.&lt;ref name=&quot;Kubitzki&quot;&gt;{{Cite book|last=Kubitzki|first=K.|title=The Families and Genera of Vascular Plants: Flowering Plants, Eudicots: Asterales|date=1990|publisher=Springer|url=https://books.google.com/books?id=S4MQxwEACAAJ|access-date=14 April 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; Дар ҳоле ки астеридҳо умуман бо гулбаргҳои омехташуда тавсиф мешаванд, гулҳои мураккабе, ки аз гулҳои зиёд иборатанд, намуди бардурӯғи гулбаргҳои алоҳидаро ба вуҷуд меоранд (чунон ки дар гулбаргҳо мавҷуданд).</text>
      <sha1>bx1c4v65i4cyb3x9g73it1n1qzabpw3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468797</id>
      <parentid>1468783</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:23:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468797</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1416" sha1="0e1xjeldti90faprdj8d9d1p8dkssmd" xml:space="preserve">'''Коснисонон''' ({{lang-la|Asterales}})&lt;ref name=&quot;Stearn&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Botanical Latin|date=2004|publisher=Timber Press|url=https://books.google.com/books?id=w0hZvTFJUioC|accessdate=14 апрели 2020}}&lt;/ref&gt; як [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] дупаллагӣ мебошад. Он [[Оила (таксономия)|оилаи]] калони [[Мураккабгулҳо|Asteraceae]] (ё Compositae)-ро дар бар мегирад, ки бо гулҳои мураккаби аз гулҳо сохташуда маъруфанд ва даҳ оилаи марбут ба Asteraceae.&lt;ref name=&quot;Kubitzki&quot;&gt;{{Cite book|last=Kubitzki|first=K.|title=The Families and Genera of Vascular Plants: Flowering Plants, Eudicots: Asterales|date=1990|publisher=Springer|url=https://books.google.com/books?id=S4MQxwEACAAJ|access-date=14 April 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; Дар ҳоле ки астеридҳо умуман бо гулбаргҳои омехташуда тавсиф мешаванд, гулҳои мураккабе, ки аз гулҳои зиёд иборатанд, намуди бардурӯғи гулбаргҳои алоҳидаро ба вуҷуд меоранд (чунон ки дар гулбаргҳо мавҷуданд).
== Адабиёт ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>0e1xjeldti90faprdj8d9d1p8dkssmd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468798</id>
      <parentid>1468797</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:27:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468798</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1691" sha1="rrgik1mtyjmasairj4vpvgsyyvrdqeg" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир    = Asteracea poster.jpg
 |тавсифи тасвир = 
 |салтанат      = Рустаниҳо
 |табақа        = Тартиб
 |лотинӣ        = Asterales
 |муаллиф       = Lindl.
 |соли муаллифӣ = 1833
}}
'''Коснисонон''' ({{lang-la|Asterales}})&lt;ref name=&quot;Stearn&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Botanical Latin|date=2004|publisher=Timber Press|url=https://books.google.com/books?id=w0hZvTFJUioC|accessdate=14 апрели 2020}}&lt;/ref&gt; як [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] дупаллагӣ мебошад. Он [[Оила (таксономия)|оилаи]] калони [[Мураккабгулҳо|Asteraceae]] (ё Compositae)-ро дар бар мегирад, ки бо гулҳои мураккаби аз гулҳо сохташуда маъруфанд ва даҳ оилаи марбут ба Asteraceae.&lt;ref name=&quot;Kubitzki&quot;&gt;{{Cite book|last=Kubitzki|first=K.|title=The Families and Genera of Vascular Plants: Flowering Plants, Eudicots: Asterales|date=1990|publisher=Springer|url=https://books.google.com/books?id=S4MQxwEACAAJ|access-date=14 April 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; Дар ҳоле ки астеридҳо умуман бо гулбаргҳои омехташуда тавсиф мешаванд, гулҳои мураккабе, ки аз гулҳои зиёд иборатанд, намуди бардурӯғи гулбаргҳои алоҳидаро ба вуҷуд меоранд (чунон ки дар гулбаргҳо мавҷуданд).
== Адабиёт ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>rrgik1mtyjmasairj4vpvgsyyvrdqeg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468799</id>
      <parentid>1468798</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:28:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468799</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1715" sha1="05k1vthw9ejwv4v7mo3waulyrxlupli" xml:space="preserve">{{Таксон
 |тасвир    = Asteracea poster.jpg
 |тавсифи тасвир = 
 |салтанат      = Рустаниҳо
 |табақа        = Тартиб
 |лотинӣ        = Asterales
 |муаллиф       = Lindl.
 |соли муаллифӣ = 1833
}}
'''Коснисонон''' ({{lang-la|Asterales}})&lt;ref name=&quot;Stearn&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|title=Botanical Latin|date=2004|publisher=Timber Press|url=https://books.google.com/books?id=w0hZvTFJUioC|accessdate=14 апрели 2020}}&lt;/ref&gt; як [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] дупаллагӣ мебошад. Он [[Оила (таксономия)|оилаи]] калони [[Мураккабгулҳо|мураккабгулҳо]] (ё ''Compositae'')-ро дар бар мегирад, ки бо гулҳои мураккаби аз гулҳо сохташуда маъруфанд ва даҳ оилаи марбут ба ''Asteraceae''.&lt;ref name=&quot;Kubitzki&quot;&gt;{{Cite book|last=Kubitzki|first=K.|title=The Families and Genera of Vascular Plants: Flowering Plants, Eudicots: Asterales|date=1990|publisher=Springer|url=https://books.google.com/books?id=S4MQxwEACAAJ|access-date=14 April 2020|language=en}}&lt;/ref&gt; Дар ҳоле ки астеридҳо умуман бо гулбаргҳои омехташуда тавсиф мешаванд, гулҳои мураккабе, ки аз гулҳои зиёд иборатанд, намуди бардурӯғи гулбаргҳои алоҳидаро ба вуҷуд меоранд (чунон ки дар гулбаргҳо мавҷуданд).
== Адабиёт ==
{{reflist}}</text>
      <sha1>05k1vthw9ejwv4v7mo3waulyrxlupli</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Карафсгулон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330753</id>
    <revision>
      <id>1468630</id>
      <parentid>1468085</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1244" sha1="3cwdoaz4sn6081frngyosm8k5erjrhw" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Umbella.jpg
| тавсифи тасвир = Inflorescence of a wild carrot, ''[[Daucus carota]]'', in the family [[Apiaceae]].
| лотинӣ = Apiales
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Тартиб
| муаллиф = Nakai&lt;ref name=APGIII2009&gt;{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |doi-access=free |hdl=10654/18083 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;
}}
'''Карафссонон''' як [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] буда, ба гурӯҳи астеридҳои дупалладӣ дохил мешаванд. Ба намудҳои маъруфи карафссонон [[сабзӣ]], карафс, [[кашнич]], [[ҷаъфарӣ]], пастернак, гемлоки заҳрнок, [[мардумгиёҳ]], пилк ва питтоспорумҳо дохил мешаванд.
== Адабиёт ==</text>
      <sha1>3cwdoaz4sn6081frngyosm8k5erjrhw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468790</id>
      <parentid>1468630</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:11:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Карафссонон]] to [[Карафсгулҳо]]</comment>
      <origin>1468630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1244" sha1="3cwdoaz4sn6081frngyosm8k5erjrhw" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Umbella.jpg
| тавсифи тасвир = Inflorescence of a wild carrot, ''[[Daucus carota]]'', in the family [[Apiaceae]].
| лотинӣ = Apiales
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Тартиб
| муаллиф = Nakai&lt;ref name=APGIII2009&gt;{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |doi-access=free |hdl=10654/18083 |hdl-access=free }}&lt;/ref&gt;
}}
'''Карафссонон''' як [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] буда, ба гурӯҳи астеридҳои дупалладӣ дохил мешаванд. Ба намудҳои маъруфи карафссонон [[сабзӣ]], карафс, [[кашнич]], [[ҷаъфарӣ]], пастернак, гемлоки заҳрнок, [[мардумгиёҳ]], пилк ва питтоспорумҳо дохил мешаванд.
== Адабиёт ==</text>
      <sha1>3cwdoaz4sn6081frngyosm8k5erjrhw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Модул:Taxonomy/classification/doc</title>
    <ns>828</ns>
    <id>330757</id>
    <revision>
      <id>1468430</id>
      <parentid>1468030</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="390" sha1="aap5p2sl5kru3bty9xxuv7yv5zxu70q" xml:space="preserve">{{docpage}}
&lt;!-- муваққатӣ --&gt;
Модули ёрирасон барои шаблони {{tl|Таксон}}. Бахши қутии «Таснифи илмӣ»-ро месозад.

== Инчунин нигаред ==
*[[Ш:Таксон/озмоишҳо]]
*[[Ш:Таксон/озмоиши хатоҳо]]

&lt;includeonly&gt;[[Гурӯҳ:Модулҳо:Таксономия]]&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>aap5p2sl5kru3bty9xxuv7yv5zxu70q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Задвор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330767</id>
    <revision>
      <id>1468594</id>
      <parentid>1468099</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:41:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2103" sha1="on1jj9ow33879sc9uccu84ni4gsbfpo" xml:space="preserve">'''Задвор''' ('''''Curcuma zedoaria''''' ) як гиёҳи бисёрсола буда, узви [[Авлод (таксономия)|авлод]]и [[Зардчӯба (авлод)|зарчӯба]], [[Оила (таксономия)|оила]]&lt;nowiki/&gt;и [[занҷабилиҳо]] мебошад. Ин рустанӣ дар [[Осиёи Ҷанубӣ]] ва [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] бумӣ аст, аммо ҳоло дар ҷойҳои дигар, аз ҷумла штати [[Флорида|Флоридаи]] ИМА, табиӣ шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=200028377|title=Curcuma zedoaria in Flora of North America @ efloras.org|website=www.efloras.org}}&lt;/ref&gt; Задвор яке аз рустаниҳои қадимии ғизоии мардуми австронезӣ буд. Онҳо дар замонҳои қадим ба ҷазираҳои Уқёнуси Ором ва [[Мадагаскар]] дар давраи густариши австронезӣ (c. 3000 пеш аз милод ).&lt;ref name=&quot;KikusawaReid&quot;&gt;{{Cite book|first=Ritsuko|last=Kikusawa|first2=Lawrence A.|last2=Reid|editor-last=Siegel|editor-first2=John|editor-last2=Lynch|editor-first3=Diana|editor-last3=Eades|title=Language Description, History and Development: Linguistic indulgence in memory of Terry Crowley|chapter=Proto who utilized turmeric, and how?|publisher=John Benjamins Publishing Company|year=2007|pages=339–352|isbn=9789027292940|url=https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/10125/33035/A67.2007.pdf|access-date=2019-01-23|archive-date=2021-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125193557/https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/10125/33035/A67.2007.pdf}}&lt;/ref&gt; Истифодаи он ҳамчун зираворӣ дар Ғарб имрӯз хеле кам ба назар мерасад, ки онро занҷабил ва то андозае камтар зардча иваз кардааст.
[[Гурӯҳ:Рустаниҳои хонагӣ]]
[[Гурӯҳ:Гиёҳони хӯрокӣ]]</text>
      <sha1>on1jj9ow33879sc9uccu84ni4gsbfpo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330772</id>
    <revision>
      <id>1468142</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:08:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1885" sha1="5zhx5ou3z1bcrtzmtfubmg6241h34t3" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.</text>
      <sha1>5zhx5ou3z1bcrtzmtfubmg6241h34t3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468143</id>
      <parentid>1468142</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:08:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2239" sha1="fh3py0qu60391uvgg105ehr1j9qqkki" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.</text>
      <sha1>fh3py0qu60391uvgg105ehr1j9qqkki</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468144</id>
      <parentid>1468143</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:08:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2687" sha1="pdkg3hhv5mfffop7mzca35dslek2h7m" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>pdkg3hhv5mfffop7mzca35dslek2h7m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468145</id>
      <parentid>1468144</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:09:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3105" sha1="8hcob8lm81gujt5uiicgn7ei8f9kp5k" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] ва маркази минтақавии [[Sun Country Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии терминали 1 дар ҳоли иҷро аст.</text>
      <sha1>8hcob8lm81gujt5uiicgn7ei8f9kp5k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468146</id>
      <parentid>1468145</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:09:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3751" sha1="4hf42dpwm458lzkibgbzmh9zbfhdeqd" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] ва маркази минтақавии [[Sun Country Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии терминали 1 дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Атланта, Париж, Токио
|-
| [[Sun Country Airlines]] || Канкун, Лас-Вегас, Финикс
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Чикаго, Сан-Франсиско
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Майамӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Орландо
|}</text>
      <sha1>4hf42dpwm458lzkibgbzmh9zbfhdeqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468147</id>
      <parentid>1468146</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:09:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4025" sha1="4rksssbb0dzxgrfyawh9fym4dg0tlp3" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] ва маркази минтақавии [[Sun Country Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии терминали 1 дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Атланта, Париж, Токио
|-
| [[Sun Country Airlines]] || Канкун, Лас-Вегас, Финикс
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Чикаго, Сан-Франсиско
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Майамӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 355 || Бетон
|-
| 12R/30L || 2 499 || Бетон
|-
| 04/22 || 3 352 || Бетон
|-
| 17/35 || 2 438 || Бетон
|}</text>
      <sha1>4rksssbb0dzxgrfyawh9fym4dg0tlp3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468148</id>
      <parentid>1468147</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:09:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4353" sha1="3wpcuqv2e9xy42rwnqsv39a6me2pvvy" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] ва маркази минтақавии [[Sun Country Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии терминали 1 дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Атланта, Париж, Токио
|-
| [[Sun Country Airlines]] || Канкун, Лас-Вегас, Финикс
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Чикаго, Сан-Франсиско
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Майамӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 355 || Бетон
|-
| 12R/30L || 2 499 || Бетон
|-
| 04/22 || 3 352 || Бетон
|-
| 17/35 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 (Линдберг) бо 7 бахш ва Терминали 2 (Хамфри). Хатти сабуки роҳи оҳан (Metro Blue Line ва Green Line) фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайвандад.</text>
      <sha1>3wpcuqv2e9xy42rwnqsv39a6me2pvvy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468149</id>
      <parentid>1468148</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:10:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4562" sha1="2fh75s71kfq3s9h9lf57jrdaz73l3w5" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] ва маркази минтақавии [[Sun Country Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии терминали 1 дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Атланта, Париж, Токио
|-
| [[Sun Country Airlines]] || Канкун, Лас-Вегас, Финикс
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Чикаго, Сан-Франсиско
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Майамӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 355 || Бетон
|-
| 12R/30L || 2 499 || Бетон
|-
| 04/22 || 3 352 || Бетон
|-
| 17/35 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 (Линдберг) бо 7 бахш ва Терминали 2 (Хамфри). Хатти сабуки роҳи оҳан (Metro Blue Line ва Green Line) фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 39,6
|-
| [[2020]] || 14,5
|-
| [[2021]] || 26,4
|-
| [[2023]] || 39,0
|}</text>
      <sha1>2fh75s71kfq3s9h9lf57jrdaz73l3w5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468150</id>
      <parentid>1468149</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:10:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4667" sha1="izgh88ah6uqnxutw41g7gx2wdjqfvin" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] ва маркази минтақавии [[Sun Country Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии терминали 1 дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Атланта, Париж, Токио
|-
| [[Sun Country Airlines]] || Канкун, Лас-Вегас, Финикс
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Чикаго, Сан-Франсиско
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Майамӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 355 || Бетон
|-
| 12R/30L || 2 499 || Бетон
|-
| 04/22 || 3 352 || Бетон
|-
| 17/35 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 (Линдберг) бо 7 бахш ва Терминали 2 (Хамфри). Хатти сабуки роҳи оҳан (Metro Blue Line ва Green Line) фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 39,6
|-
| [[2020]] || 14,5
|-
| [[2021]] || 26,4
|-
| [[2023]] || 39,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Миннеаполис]]
* [[Миннесота]]
* [[Delta Air Lines]]</text>
      <sha1>izgh88ah6uqnxutw41g7gx2wdjqfvin</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468151</id>
      <parentid>1468150</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:10:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4696" sha1="1o8emsqvt6mqavgs2q7ov7fjnwu9c5n" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] ва маркази минтақавии [[Sun Country Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии терминали 1 дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Атланта, Париж, Токио
|-
| [[Sun Country Airlines]] || Канкун, Лас-Вегас, Финикс
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Чикаго, Сан-Франсиско
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Майамӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 355 || Бетон
|-
| 12R/30L || 2 499 || Бетон
|-
| 04/22 || 3 352 || Бетон
|-
| 17/35 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 (Линдберг) бо 7 бахш ва Терминали 2 (Хамфри). Хатти сабуки роҳи оҳан (Metro Blue Line ва Green Line) фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 39,6
|-
| [[2020]] || 14,5
|-
| [[2021]] || 26,4
|-
| [[2023]] || 39,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Миннеаполис]]
* [[Миннесота]]
* [[Delta Air Lines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>1o8emsqvt6mqavgs2q7ov7fjnwu9c5n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468152</id>
      <parentid>1468151</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:10:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4878" sha1="smfso7dmcteg7pl3rxfzdi7kfjfeu98" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] ва маркази минтақавии [[Sun Country Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии терминали 1 дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Атланта, Париж, Токио
|-
| [[Sun Country Airlines]] || Канкун, Лас-Вегас, Финикс
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Чикаго, Сан-Франсиско
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Майамӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 355 || Бетон
|-
| 12R/30L || 2 499 || Бетон
|-
| 04/22 || 3 352 || Бетон
|-
| 17/35 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 (Линдберг) бо 7 бахш ва Терминали 2 (Хамфри). Хатти сабуки роҳи оҳан (Metro Blue Line ва Green Line) фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 39,6
|-
| [[2020]] || 14,5
|-
| [[2021]] || 26,4
|-
| [[2023]] || 39,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Миннеаполис]]
* [[Миннесота]]
* [[Delta Air Lines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.mspairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/MSP Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>smfso7dmcteg7pl3rxfzdi7kfjfeu98</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468153</id>
      <parentid>1468152</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:10:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5061" sha1="hnn7b9es58vjbrqa3kftiq7pjsyx1xz" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол
| nativename     = Minneapolis-Saint Paul International Airport
| IATA           = MSP
| ICAO           = KMSP
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Metropolitan Airports Commission
| city-served    = [[Миннеаполис]] / [[Сент Пол]]
| location       = [[Миннеаполис]], [[Миннесота]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 256
| coordinates    = {{coord|44|53|00|N|93|13|18|W|type:airport}}
| website        = {{URL|mspairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3355
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 2499
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 04/22
| r3-length-m    = 3352
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 17/35
| r4-length-m    = 2438
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Миннеаполис-Сент Пол''' — фурудгоҳи байналмилалии шаҳрҳои [[Миннеаполис]] ва [[Сент Пол]] дар иёлати [[Миннесота]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.mspairport.com/about-msp Дар бораи фурудгоҳ]. Metropolitan Airports Commission.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз марказҳои асосии [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 39 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар масофаи 16 км аз маркази Миннеаполис ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1920]] ҳамчун Спидвей Филд таъсис ёфт ва дар соли [[1923]] ба фурудгоҳи шаҳрӣ табдил ёфт. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] фурудгоҳ маркази ҳарбӣ низ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали Линдберг (ҳоло терминали 1) дар соли [[1962]] кушода шуд. Терминали 2 (Хамфри) дар соли [[2001]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ маркази асосии Northwest Airlines буд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/2008/10/30/business/30air.html Northwest-Delta merger]. The New York Times, 2008.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Delta Air Lines]] ва маркази минтақавии [[Sun Country Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 160 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Лоиҳаи навсозии терминали 1 дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Атланта, Париж, Токио
|-
| [[Sun Country Airlines]] || Канкун, Лас-Вегас, Финикс
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Чикаго, Сан-Франсиско
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Майамӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 355 || Бетон
|-
| 12R/30L || 2 499 || Бетон
|-
| 04/22 || 3 352 || Бетон
|-
| 17/35 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 (Линдберг) бо 7 бахш ва Терминали 2 (Хамфри). Хатти сабуки роҳи оҳан (Metro Blue Line ва Green Line) фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 39,6
|-
| [[2020]] || 14,5
|-
| [[2021]] || 26,4
|-
| [[2023]] || 39,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Миннеаполис]]
* [[Миннесота]]
* [[Delta Air Lines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.mspairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/MSP Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Миннесота]]</text>
      <sha1>hnn7b9es58vjbrqa3kftiq7pjsyx1xz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330773</id>
    <revision>
      <id>1468154</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:11:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1745" sha1="77pvpeia9908qnqp36f15dr2dtmvfuu" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.</text>
      <sha1>77pvpeia9908qnqp36f15dr2dtmvfuu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468155</id>
      <parentid>1468154</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:11:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468155</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2007" sha1="99dx3jzh4jytqjcz2q5px9vf1qnktza" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.</text>
      <sha1>99dx3jzh4jytqjcz2q5px9vf1qnktza</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468156</id>
      <parentid>1468155</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:11:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468156</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2524" sha1="6483bcw8dha2f3vskpe1yw7qpcrhqq8" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.</text>
      <sha1>6483bcw8dha2f3vskpe1yw7qpcrhqq8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468157</id>
      <parentid>1468156</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:11:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468157</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2975" sha1="9rmyrqqrfxt3tqddg9w99gw0odjkkhx" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[American Airlines]] ва маркази муҳими [[Southwest Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар ИМА, Мексика, Канада ва Аврупо иҷро мешаванд. Финикс ба сабаби иқлими гарми биёбонӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.</text>
      <sha1>9rmyrqqrfxt3tqddg9w99gw0odjkkhx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468158</id>
      <parentid>1468157</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:12:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468158</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3575" sha1="igmrmpidv4c0i7zby1or1pg2ygcma0a" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[American Airlines]] ва маркази муҳими [[Southwest Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар ИМА, Мексика, Канада ва Аврупо иҷро мешаванд. Финикс ба сабаби иқлими гарми биёбонӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Чикаго, Лондон
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Лас-Вегас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Чикаго
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}</text>
      <sha1>igmrmpidv4c0i7zby1or1pg2ygcma0a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468159</id>
      <parentid>1468158</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:12:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468159</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3815" sha1="osjwb8ppobdgdtne4y0gj1ehpi9lwvs" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[American Airlines]] ва маркази муҳими [[Southwest Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар ИМА, Мексика, Канада ва Аврупо иҷро мешаванд. Финикс ба сабаби иқлими гарми биёбонӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Чикаго, Лондон
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Лас-Вегас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Чикаго
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07L/25R || 2 377 || Бетон
|-
| 07R/25L || 3 139 || Бетон
|-
| 08/26 || 3 502 || Бетон
|}</text>
      <sha1>osjwb8ppobdgdtne4y0gj1ehpi9lwvs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468160</id>
      <parentid>1468159</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:12:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468160</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4162" sha1="2js78jjp59ro2mk3d6rh3wfix4e744x" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[American Airlines]] ва маркази муҳими [[Southwest Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар ИМА, Мексика, Канада ва Аврупо иҷро мешаванд. Финикс ба сабаби иқлими гарми биёбонӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Чикаго, Лондон
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Лас-Вегас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Чикаго
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07L/25R || 2 377 || Бетон
|-
| 07R/25L || 3 139 || Бетон
|-
| 08/26 || 3 502 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали 3 ва Терминали 4 барои парвозҳои тиҷоратӣ. PHX Sky Train — қатораи автоматикӣ — терминалҳоро ба якдигар ва ба хатти метрои сабук мепайвандад.</text>
      <sha1>2js78jjp59ro2mk3d6rh3wfix4e744x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468161</id>
      <parentid>1468160</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:12:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468161</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4371" sha1="netbs46gqv0kxd32qyb4o7exefbnncn" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[American Airlines]] ва маркази муҳими [[Southwest Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар ИМА, Мексика, Канада ва Аврупо иҷро мешаванд. Финикс ба сабаби иқлими гарми биёбонӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Чикаго, Лондон
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Лас-Вегас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Чикаго
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07L/25R || 2 377 || Бетон
|-
| 07R/25L || 3 139 || Бетон
|-
| 08/26 || 3 502 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали 3 ва Терминали 4 барои парвозҳои тиҷоратӣ. PHX Sky Train — қатораи автоматикӣ — терминалҳоро ба якдигар ва ба хатти метрои сабук мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 46,3
|-
| [[2020]] || 18,8
|-
| [[2021]] || 38,0
|-
| [[2023]] || 46,0
|}</text>
      <sha1>netbs46gqv0kxd32qyb4o7exefbnncn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468162</id>
      <parentid>1468161</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:12:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468162</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4494" sha1="4mt84z60y8zrhiphifcr5urug0m4zwr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[American Airlines]] ва маркази муҳими [[Southwest Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар ИМА, Мексика, Канада ва Аврупо иҷро мешаванд. Финикс ба сабаби иқлими гарми биёбонӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Чикаго, Лондон
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Лас-Вегас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Чикаго
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07L/25R || 2 377 || Бетон
|-
| 07R/25L || 3 139 || Бетон
|-
| 08/26 || 3 502 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали 3 ва Терминали 4 барои парвозҳои тиҷоратӣ. PHX Sky Train — қатораи автоматикӣ — терминалҳоро ба якдигар ва ба хатти метрои сабук мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 46,3
|-
| [[2020]] || 18,8
|-
| [[2021]] || 38,0
|-
| [[2023]] || 46,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
* [[Аризона]]
* [[American Airlines]]</text>
      <sha1>4mt84z60y8zrhiphifcr5urug0m4zwr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468163</id>
      <parentid>1468162</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:13:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468163</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4523" sha1="brjilsbzypu1fnov479gtaihtw343zo" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[American Airlines]] ва маркази муҳими [[Southwest Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар ИМА, Мексика, Канада ва Аврупо иҷро мешаванд. Финикс ба сабаби иқлими гарми биёбонӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Чикаго, Лондон
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Лас-Вегас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Чикаго
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07L/25R || 2 377 || Бетон
|-
| 07R/25L || 3 139 || Бетон
|-
| 08/26 || 3 502 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали 3 ва Терминали 4 барои парвозҳои тиҷоратӣ. PHX Sky Train — қатораи автоматикӣ — терминалҳоро ба якдигар ва ба хатти метрои сабук мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 46,3
|-
| [[2020]] || 18,8
|-
| [[2021]] || 38,0
|-
| [[2023]] || 46,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
* [[Аризона]]
* [[American Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>brjilsbzypu1fnov479gtaihtw343zo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468164</id>
      <parentid>1468163</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468164</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4704" sha1="1n2gjkvcikimbubsk3cp1w15sfhn94h" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[American Airlines]] ва маркази муҳими [[Southwest Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар ИМА, Мексика, Канада ва Аврупо иҷро мешаванд. Финикс ба сабаби иқлими гарми биёбонӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Чикаго, Лондон
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Лас-Вегас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Чикаго
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07L/25R || 2 377 || Бетон
|-
| 07R/25L || 3 139 || Бетон
|-
| 08/26 || 3 502 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали 3 ва Терминали 4 барои парвозҳои тиҷоратӣ. PHX Sky Train — қатораи автоматикӣ — терминалҳоро ба якдигар ва ба хатти метрои сабук мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 46,3
|-
| [[2020]] || 18,8
|-
| [[2021]] || 38,0
|-
| [[2023]] || 46,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
* [[Аризона]]
* [[American Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.skyharbor.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/PHX Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>1n2gjkvcikimbubsk3cp1w15sfhn94h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468165</id>
      <parentid>1468164</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:13:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468165</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4883" sha1="kck2qsztvissvcm02r4ef0x3no9gghp" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор
| nativename     = Phoenix Sky Harbor International Airport
| IATA           = PHX
| ICAO           = KPHX
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Phoenix Aviation Department
| city-served    = [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
| location       = [[Финикс (Аризона)|Финикс]], [[Аризона]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 337
| coordinates    = {{coord|33|26|03|N|112|00|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|skyharbor.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07L/25R
| r1-length-m    = 2377
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 07R/25L
| r2-length-m    = 3139
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08/26
| r3-length-m    = 3502
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Финикс Скай Харбор''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Финикс (Аризона)|Финикс]] дар иёлати [[Аризона]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.skyharbor.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Phoenix.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарби ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 46 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Финикс панҷумин шаҳри калони ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1935]] кушода шуд. Дар аввал он фурудгоҳи хурди шаҳрӣ буд ва «Скай Харбор» (Бандари осмон) ном дошт.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1962]] ва терминали 3 дар соли [[1979]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[1990]] ба истифода дода шуд ва бузургтарин терминали фурудгоҳ мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/1990/ Phoenix airport terminal 4]. The New York Times, 1990.&lt;/ref&gt; PHX Sky Train дар соли [[2013]] фурудгоҳро ба хатти метро пайваст кард.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[American Airlines]] ва маркази муҳими [[Southwest Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар ИМА, Мексика, Канада ва Аврупо иҷро мешаванд. Финикс ба сабаби иқлими гарми биёбонӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Чикаго, Лондон
|-
| [[Southwest Airlines]] || Денвер, Лас-Вегас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[Frontier Airlines]] || Денвер, Чикаго
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07L/25R || 2 377 || Бетон
|-
| 07R/25L || 3 139 || Бетон
|-
| 08/26 || 3 502 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали 3 ва Терминали 4 барои парвозҳои тиҷоратӣ. PHX Sky Train — қатораи автоматикӣ — терминалҳоро ба якдигар ва ба хатти метрои сабук мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 46,3
|-
| [[2020]] || 18,8
|-
| [[2021]] || 38,0
|-
| [[2023]] || 46,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Финикс (Аризона)|Финикс]]
* [[Аризона]]
* [[American Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.skyharbor.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/PHX Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Аризона]]</text>
      <sha1>kck2qsztvissvcm02r4ef0x3no9gghp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330774</id>
    <revision>
      <id>1468166</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468166</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1739" sha1="05p9ajiptlzr0y3s5rtn0qmb82q7wkr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.</text>
      <sha1>05p9ajiptlzr0y3s5rtn0qmb82q7wkr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468167</id>
      <parentid>1468166</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468167</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2069" sha1="2d91qksb22bh3osgpqxzjpsk6j84y5o" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.</text>
      <sha1>2d91qksb22bh3osgpqxzjpsk6j84y5o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468168</id>
      <parentid>1468167</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468168</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2532" sha1="8ikosrm1ro8c3m4j4s45b130pu2c69a" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.</text>
      <sha1>8ikosrm1ro8c3m4j4s45b130pu2c69a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468169</id>
      <parentid>1468168</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:14:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468169</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2937" sha1="5qqvazm21r2guckzmn9vghny11lcmlc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст.</text>
      <sha1>5qqvazm21r2guckzmn9vghny11lcmlc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468170</id>
      <parentid>1468169</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:14:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468170</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3485" sha1="40pp56l2p72gppu8o5gg5kktow3o0jx" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Ню-Йорк, Даллас, Майамӣ, Лондон, Мюнхен
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[JetBlue]] || Бостон, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Денвер
|-
| [[Lufthansa]] || Мюнхен
|}</text>
      <sha1>40pp56l2p72gppu8o5gg5kktow3o0jx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468171</id>
      <parentid>1468170</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:14:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468171</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3761" sha1="c050y5zbbixcz7pld7djfogu9157dta" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Ню-Йорк, Даллас, Майамӣ, Лондон, Мюнхен
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[JetBlue]] || Бостон, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Денвер
|-
| [[Lufthansa]] || Мюнхен
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18L/36R || 2 896 || Бетон
|-
| 18C/36C || 3 048 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 774 || Бетон
|-
| 05/23 || 2 286 || Бетон
|}</text>
      <sha1>c050y5zbbixcz7pld7djfogu9157dta</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468172</id>
      <parentid>1468171</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:15:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468172</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4064" sha1="jnculj1axbbggnnlj4g1s5meiynz83y" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Ню-Йорк, Даллас, Майамӣ, Лондон, Мюнхен
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[JetBlue]] || Бостон, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Денвер
|-
| [[Lufthansa]] || Мюнхен
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18L/36R || 2 896 || Бетон
|-
| 18C/36C || 3 048 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 774 || Бетон
|-
| 05/23 || 2 286 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 5 бахш (A, B, C, D, E) дорад. Бахшҳо бо роҳрави зеризаминӣ ва автобус пайваст мешаванд. Лоиҳаи Concourse A West дар ҳоли сохтмон аст.</text>
      <sha1>jnculj1axbbggnnlj4g1s5meiynz83y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468173</id>
      <parentid>1468172</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:15:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468173</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4273" sha1="bfbiuedmmojhv5vgbk2xvaq6o9nd2wo" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Ню-Йорк, Даллас, Майамӣ, Лондон, Мюнхен
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[JetBlue]] || Бостон, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Денвер
|-
| [[Lufthansa]] || Мюнхен
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18L/36R || 2 896 || Бетон
|-
| 18C/36C || 3 048 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 774 || Бетон
|-
| 05/23 || 2 286 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 5 бахш (A, B, C, D, E) дорад. Бахшҳо бо роҳрави зеризаминӣ ва автобус пайваст мешаванд. Лоиҳаи Concourse A West дар ҳоли сохтмон аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,2
|-
| [[2020]] || 21,3
|-
| [[2021]] || 37,5
|-
| [[2023]] || 51,0
|}</text>
      <sha1>bfbiuedmmojhv5vgbk2xvaq6o9nd2wo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468174</id>
      <parentid>1468173</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:15:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468174</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4385" sha1="mgcg5dhr124kytrviexabkm17bgufik" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Ню-Йорк, Даллас, Майамӣ, Лондон, Мюнхен
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[JetBlue]] || Бостон, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Денвер
|-
| [[Lufthansa]] || Мюнхен
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18L/36R || 2 896 || Бетон
|-
| 18C/36C || 3 048 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 774 || Бетон
|-
| 05/23 || 2 286 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 5 бахш (A, B, C, D, E) дорад. Бахшҳо бо роҳрави зеризаминӣ ва автобус пайваст мешаванд. Лоиҳаи Concourse A West дар ҳоли сохтмон аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,2
|-
| [[2020]] || 21,3
|-
| [[2021]] || 37,5
|-
| [[2023]] || 51,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Шарлотт]]
* [[Каролинаи Шимолӣ]]
* [[American Airlines]]</text>
      <sha1>mgcg5dhr124kytrviexabkm17bgufik</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468175</id>
      <parentid>1468174</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:15:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468175</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4414" sha1="7xqarjucsbmrnnqspq6gqv4yb3dgsux" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Ню-Йорк, Даллас, Майамӣ, Лондон, Мюнхен
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[JetBlue]] || Бостон, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Денвер
|-
| [[Lufthansa]] || Мюнхен
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18L/36R || 2 896 || Бетон
|-
| 18C/36C || 3 048 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 774 || Бетон
|-
| 05/23 || 2 286 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 5 бахш (A, B, C, D, E) дорад. Бахшҳо бо роҳрави зеризаминӣ ва автобус пайваст мешаванд. Лоиҳаи Concourse A West дар ҳоли сохтмон аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,2
|-
| [[2020]] || 21,3
|-
| [[2021]] || 37,5
|-
| [[2023]] || 51,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Шарлотт]]
* [[Каролинаи Шимолӣ]]
* [[American Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>7xqarjucsbmrnnqspq6gqv4yb3dgsux</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468176</id>
      <parentid>1468175</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:15:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468176</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4596" sha1="gxlivnu4hvz5aodcqove4jdifoh02ee" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Ню-Йорк, Даллас, Майамӣ, Лондон, Мюнхен
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[JetBlue]] || Бостон, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Денвер
|-
| [[Lufthansa]] || Мюнхен
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18L/36R || 2 896 || Бетон
|-
| 18C/36C || 3 048 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 774 || Бетон
|-
| 05/23 || 2 286 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 5 бахш (A, B, C, D, E) дорад. Бахшҳо бо роҳрави зеризаминӣ ва автобус пайваст мешаванд. Лоиҳаи Concourse A West дар ҳоли сохтмон аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,2
|-
| [[2020]] || 21,3
|-
| [[2021]] || 37,5
|-
| [[2023]] || 51,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Шарлотт]]
* [[Каролинаи Шимолӣ]]
* [[American Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.cltairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/CLT Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>gxlivnu4hvz5aodcqove4jdifoh02ee</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468177</id>
      <parentid>1468176</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:16:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468177</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4792" sha1="dxwam8rvhqlgfwb42ktl1ib84mcp12i" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас
| nativename     = Charlotte Douglas International Airport
| IATA           = CLT
| ICAO           = KCLT
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = City of Charlotte
| city-served    = [[Шарлотт]]
| location       = [[Шарлотт]], [[Каролинаи Шимолӣ]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 228
| coordinates    = {{coord|35|12|49|N|80|56|34|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cltairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18L/36R
| r1-length-m    = 2896
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 18C/36C
| r2-length-m    = 3048
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18R/36L
| r3-length-m    = 2774
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 05/23
| r4-length-m    = 2286
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Шарлотт Даглас''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Шарлотт]] дар иёлати [[Каролинаи Шимолӣ]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cltairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. City of Charlotte.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 51 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Шарлотт маркази бузурги молиявии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1936]] кушода шуд ва ба номи Бен Даглас — мэри Шарлотт — номгузорӣ шудааст. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии ҳарбӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум фурудгоҳ маркази Piedmont Airlines ва баъдтар USAir шуд. Пас аз муттаҳидшавии US Airways бо [[American Airlines]] дар соли [[2013]] маркази дуюми American гардид.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ US Airways-American merger]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Рохи парвози сеюм дар соли [[2010]] кушода шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми бузурги [[American Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 175 самт дар ИМА, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ иҷро мешаванд. Лоиҳаи васеъкунии терминал бо арзиши 2,5 миллиард доллар дар ҳоли иҷро аст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Ню-Йорк, Даллас, Майамӣ, Лондон, Мюнхен
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[JetBlue]] || Бостон, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Денвер
|-
| [[Lufthansa]] || Мюнхен
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18L/36R || 2 896 || Бетон
|-
| 18C/36C || 3 048 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 774 || Бетон
|-
| 05/23 || 2 286 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 5 бахш (A, B, C, D, E) дорад. Бахшҳо бо роҳрави зеризаминӣ ва автобус пайваст мешаванд. Лоиҳаи Concourse A West дар ҳоли сохтмон аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,2
|-
| [[2020]] || 21,3
|-
| [[2021]] || 37,5
|-
| [[2023]] || 51,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Шарлотт]]
* [[Каролинаи Шимолӣ]]
* [[American Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.cltairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/CLT Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Каролинаи Шимолӣ]]</text>
      <sha1>dxwam8rvhqlgfwb42ktl1ib84mcp12i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Орландо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330775</id>
    <revision>
      <id>1468178</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:16:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1813" sha1="exs90umz8kqw4gbvu01qoctu4xtcc0r" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.</text>
      <sha1>exs90umz8kqw4gbvu01qoctu4xtcc0r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468179</id>
      <parentid>1468178</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:16:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2119" sha1="t07wlkbrf6ihqs0jgbn02c0dyjynvb9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.</text>
      <sha1>t07wlkbrf6ihqs0jgbn02c0dyjynvb9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468180</id>
      <parentid>1468179</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:16:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2629" sha1="ctb5zfwdt4uyp5656mzjh7zoi915477" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.</text>
      <sha1>ctb5zfwdt4uyp5656mzjh7zoi915477</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468181</id>
      <parentid>1468180</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:17:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3008" sha1="hhl00z1k5fqfbfuy8q6x0qb0ofcbas0" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими сайёҳӣ буда, парвозҳо ба зиёда аз 150 самт дар ИМА, Аврупо, Амрикои Лотинӣ ва Карибҳо иҷро мешаванд. Терминали С бо сармояи 2,8 миллиард доллар дар соли [[2022]] кушода шуд.</text>
      <sha1>hhl00z1k5fqfbfuy8q6x0qb0ofcbas0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468182</id>
      <parentid>1468181</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:17:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3517" sha1="dmwooz4sp4d6e55y1du82isixfn7brn" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими сайёҳӣ буда, парвозҳо ба зиёда аз 150 самт дар ИМА, Аврупо, Амрикои Лотинӣ ва Карибҳо иҷро мешаванд. Терминали С бо сармояи 2,8 миллиард доллар дар соли [[2022]] кушода шуд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Чикаго, Балтимор, Даллас
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Бостон
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|-
| [[Virgin Atlantic]] || Лондон
|}</text>
      <sha1>dmwooz4sp4d6e55y1du82isixfn7brn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468183</id>
      <parentid>1468182</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3795" sha1="l4wakuai0k5v0o0it9lxv3t7xxbcr2e" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими сайёҳӣ буда, парвозҳо ба зиёда аз 150 самт дар ИМА, Аврупо, Амрикои Лотинӣ ва Карибҳо иҷро мешаванд. Терминали С бо сармояи 2,8 миллиард доллар дар соли [[2022]] кушода шуд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Чикаго, Балтимор, Даллас
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Бостон
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|-
| [[Virgin Atlantic]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 659 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 743 || Бетон
|-
| 18L/36R || 3 658 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 743 || Бетон
|}</text>
      <sha1>l4wakuai0k5v0o0it9lxv3t7xxbcr2e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468184</id>
      <parentid>1468183</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:17:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4180" sha1="9xjah23bekdm4q27awqlwdlyu2g74r1" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими сайёҳӣ буда, парвозҳо ба зиёда аз 150 самт дар ИМА, Аврупо, Амрикои Лотинӣ ва Карибҳо иҷро мешаванд. Терминали С бо сармояи 2,8 миллиард доллар дар соли [[2022]] кушода шуд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Чикаго, Балтимор, Даллас
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Бостон
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|-
| [[Virgin Atlantic]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 659 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 743 || Бетон
|-
| 18L/36R || 3 658 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 743 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали A, B ва C. Терминали C навтарин буда, дар соли [[2022]] кушода шуд. Қатораи автоматикӣ терминалҳоро ба якдигар мепайвандад. Brightline фурудгоҳро ба Майамӣ мепайвандад.</text>
      <sha1>9xjah23bekdm4q27awqlwdlyu2g74r1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468185</id>
      <parentid>1468184</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:17:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4389" sha1="eb0rvl0949t55x4dx3md70bivkpbaxy" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими сайёҳӣ буда, парвозҳо ба зиёда аз 150 самт дар ИМА, Аврупо, Амрикои Лотинӣ ва Карибҳо иҷро мешаванд. Терминали С бо сармояи 2,8 миллиард доллар дар соли [[2022]] кушода шуд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Чикаго, Балтимор, Даллас
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Бостон
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|-
| [[Virgin Atlantic]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 659 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 743 || Бетон
|-
| 18L/36R || 3 658 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 743 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали A, B ва C. Терминали C навтарин буда, дар соли [[2022]] кушода шуд. Қатораи автоматикӣ терминалҳоро ба якдигар мепайвандад. Brightline фурудгоҳро ба Майамӣ мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,6
|-
| [[2020]] || 21,7
|-
| [[2021]] || 40,4
|-
| [[2023]] || 50,0
|}</text>
      <sha1>eb0rvl0949t55x4dx3md70bivkpbaxy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468186</id>
      <parentid>1468185</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:18:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4484" sha1="sa74krlce0thy6ue8n5s8s47c34ltfz" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими сайёҳӣ буда, парвозҳо ба зиёда аз 150 самт дар ИМА, Аврупо, Амрикои Лотинӣ ва Карибҳо иҷро мешаванд. Терминали С бо сармояи 2,8 миллиард доллар дар соли [[2022]] кушода шуд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Чикаго, Балтимор, Даллас
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Бостон
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|-
| [[Virgin Atlantic]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 659 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 743 || Бетон
|-
| 18L/36R || 3 658 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 743 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали A, B ва C. Терминали C навтарин буда, дар соли [[2022]] кушода шуд. Қатораи автоматикӣ терминалҳоро ба якдигар мепайвандад. Brightline фурудгоҳро ба Майамӣ мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,6
|-
| [[2020]] || 21,7
|-
| [[2021]] || 40,4
|-
| [[2023]] || 50,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Орландо]]
* [[Флорида]]
* [[Walt Disney World]]</text>
      <sha1>sa74krlce0thy6ue8n5s8s47c34ltfz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468187</id>
      <parentid>1468186</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:18:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4513" sha1="kl9wwg1un3tf3raigeujnvn0maxql7y" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими сайёҳӣ буда, парвозҳо ба зиёда аз 150 самт дар ИМА, Аврупо, Амрикои Лотинӣ ва Карибҳо иҷро мешаванд. Терминали С бо сармояи 2,8 миллиард доллар дар соли [[2022]] кушода шуд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Чикаго, Балтимор, Даллас
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Бостон
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|-
| [[Virgin Atlantic]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 659 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 743 || Бетон
|-
| 18L/36R || 3 658 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 743 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали A, B ва C. Терминали C навтарин буда, дар соли [[2022]] кушода шуд. Қатораи автоматикӣ терминалҳоро ба якдигар мепайвандад. Brightline фурудгоҳро ба Майамӣ мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,6
|-
| [[2020]] || 21,7
|-
| [[2021]] || 40,4
|-
| [[2023]] || 50,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Орландо]]
* [[Флорида]]
* [[Walt Disney World]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>kl9wwg1un3tf3raigeujnvn0maxql7y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468188</id>
      <parentid>1468187</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:18:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4700" sha1="998d5x2djyna4b5uuemdjl4py5d2rvp" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими сайёҳӣ буда, парвозҳо ба зиёда аз 150 самт дар ИМА, Аврупо, Амрикои Лотинӣ ва Карибҳо иҷро мешаванд. Терминали С бо сармояи 2,8 миллиард доллар дар соли [[2022]] кушода шуд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Чикаго, Балтимор, Даллас
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Бостон
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|-
| [[Virgin Atlantic]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 659 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 743 || Бетон
|-
| 18L/36R || 3 658 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 743 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали A, B ва C. Терминали C навтарин буда, дар соли [[2022]] кушода шуд. Қатораи автоматикӣ терминалҳоро ба якдигар мепайвандад. Brightline фурудгоҳро ба Майамӣ мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,6
|-
| [[2020]] || 21,7
|-
| [[2021]] || 40,4
|-
| [[2023]] || 50,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Орландо]]
* [[Флорида]]
* [[Walt Disney World]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.orlandoairports.net Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/MCO Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>998d5x2djyna4b5uuemdjl4py5d2rvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468189</id>
      <parentid>1468188</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4879" sha1="jltlb8aqqusk251abp2ox2z7ca0ndhi" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Орландо
| nativename     = Orlando International Airport
| IATA           = MCO
| ICAO           = KMCO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Greater Orlando Aviation Authority
| city-served    = [[Орландо]]
| location       = [[Орландо]], [[Флорида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 29
| coordinates    = {{coord|28|25|46|N|81|18|32|W|type:airport}}
| website        = {{URL|orlandoairports.net}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3659
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2743
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 18L/36R
| r3-length-m    = 3658
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 18R/36L
| r4-length-m    = 2743
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Орландо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Орландо]] дар иёлати [[Флорида]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.orlandoairports.net/about Дар бораи фурудгоҳ]. Greater Orlando Aviation Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 50 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Орландо ба сабаби парки [[Walt Disney World]] ва дигар ҷойҳои фароғатӣ солона миллионҳо сайёҳ ҷалб мекунад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбии McCoy таъсис ёфт. Пас аз Ҷанги [[Виетнам]] дар соли [[1975]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1980]]-ум бо кушодани парки [[Walt Disney World]] ва дигар аттраксионҳо фурудгоҳ ба суръат рушд кард. Терминали нав дар соли [[1981]] кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Orlando airport expansion]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2022]] терминали С кушода шуд ва иқтидорро ба 60 миллион мусофир расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими сайёҳӣ буда, парвозҳо ба зиёда аз 150 самт дар ИМА, Аврупо, Амрикои Лотинӣ ва Карибҳо иҷро мешаванд. Терминали С бо сармояи 2,8 миллиард доллар дар соли [[2022]] кушода шуд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Чикаго, Балтимор, Даллас
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Бостон
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|-
| [[Virgin Atlantic]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 659 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 743 || Бетон
|-
| 18L/36R || 3 658 || Бетон
|-
| 18R/36L || 2 743 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: Терминали A, B ва C. Терминали C навтарин буда, дар соли [[2022]] кушода шуд. Қатораи автоматикӣ терминалҳоро ба якдигар мепайвандад. Brightline фурудгоҳро ба Майамӣ мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 50,6
|-
| [[2020]] || 21,7
|-
| [[2021]] || 40,4
|-
| [[2023]] || 50,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Орландо]]
* [[Флорида]]
* [[Walt Disney World]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.orlandoairports.net Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/MCO Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Флорида]]</text>
      <sha1>jltlb8aqqusk251abp2ox2z7ca0ndhi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330776</id>
    <revision>
      <id>1468190</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:19:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1748" sha1="6qvbzwtjs9z6djkngla601qkhp4pr7z" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.</text>
      <sha1>6qvbzwtjs9z6djkngla601qkhp4pr7z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468191</id>
      <parentid>1468190</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:19:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2063" sha1="8akp67ajcouwzeg3o94a7cj0w2flb19" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.</text>
      <sha1>8akp67ajcouwzeg3o94a7cj0w2flb19</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468192</id>
      <parentid>1468191</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:19:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2535" sha1="kryvi83w3jansp30kmuowgev91f8qkr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.</text>
      <sha1>kryvi83w3jansp30kmuowgev91f8qkr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468193</id>
      <parentid>1468192</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:19:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2931" sha1="fv381cq72aiig0ewoam1davtcrzf00j" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад.</text>
      <sha1>fv381cq72aiig0ewoam1davtcrzf00j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468194</id>
      <parentid>1468193</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:20:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3563" sha1="lrb4j8shhmt856rvxy3sd9qly3li9ru" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Чикаго
|-
| [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Финикс, Лос-Анҷелес
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}</text>
      <sha1>lrb4j8shhmt856rvxy3sd9qly3li9ru</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468195</id>
      <parentid>1468194</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:20:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3841" sha1="qshcv8z13ga44169vsdwjb7va5m7plv" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Чикаго
|-
| [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Финикс, Лос-Анҷелес
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01L/19R || 2 953 || Бетон
|-
| 01R/19L || 2 953 || Бетон
|-
| 08L/26R || 4 423 || Бетон
|-
| 08R/26L || 3 208 || Бетон
|}</text>
      <sha1>qshcv8z13ga44169vsdwjb7va5m7plv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468196</id>
      <parentid>1468195</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:20:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4146" sha1="mpayiz9iqy4onboe2zxdij8i84axvig" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Чикаго
|-
| [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Финикс, Лос-Анҷелес
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01L/19R || 2 953 || Бетон
|-
| 01R/19L || 2 953 || Бетон
|-
| 08L/26R || 4 423 || Бетон
|-
| 08R/26L || 3 208 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 бо бахшҳои A, B, C, D ва Терминали 3 бо бахшҳои D ва E. Хатти автоматикии дохилии терминалҳо мусофиронро мепайвандад.</text>
      <sha1>mpayiz9iqy4onboe2zxdij8i84axvig</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468197</id>
      <parentid>1468196</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4355" sha1="obvmc9b28g1ktv8cu6f571iib731b8t" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Чикаго
|-
| [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Финикс, Лос-Анҷелес
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01L/19R || 2 953 || Бетон
|-
| 01R/19L || 2 953 || Бетон
|-
| 08L/26R || 4 423 || Бетон
|-
| 08R/26L || 3 208 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 бо бахшҳои A, B, C, D ва Терминали 3 бо бахшҳои D ва E. Хатти автоматикии дохилии терминалҳо мусофиронро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 51,5
|-
| [[2020]] || 22,2
|-
| [[2021]] || 39,8
|-
| [[2023]] || 52,0
|}</text>
      <sha1>obvmc9b28g1ktv8cu6f571iib731b8t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468198</id>
      <parentid>1468197</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:20:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4452" sha1="mwgbzy54nf32bqpi870zgwh9hqcsnp7" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Чикаго
|-
| [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Финикс, Лос-Анҷелес
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01L/19R || 2 953 || Бетон
|-
| 01R/19L || 2 953 || Бетон
|-
| 08L/26R || 4 423 || Бетон
|-
| 08R/26L || 3 208 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 бо бахшҳои A, B, C, D ва Терминали 3 бо бахшҳои D ва E. Хатти автоматикии дохилии терминалҳо мусофиронро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 51,5
|-
| [[2020]] || 22,2
|-
| [[2021]] || 39,8
|-
| [[2023]] || 52,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Лас-Вегас]]
* [[Невада]]
* [[Southwest Airlines]]</text>
      <sha1>mwgbzy54nf32bqpi870zgwh9hqcsnp7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468199</id>
      <parentid>1468198</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:21:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4481" sha1="rwwzyazxu25cdu022obbndf6kf4md5w" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Чикаго
|-
| [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Финикс, Лос-Анҷелес
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01L/19R || 2 953 || Бетон
|-
| 01R/19L || 2 953 || Бетон
|-
| 08L/26R || 4 423 || Бетон
|-
| 08R/26L || 3 208 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 бо бахшҳои A, B, C, D ва Терминали 3 бо бахшҳои D ва E. Хатти автоматикии дохилии терминалҳо мусофиронро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 51,5
|-
| [[2020]] || 22,2
|-
| [[2021]] || 39,8
|-
| [[2023]] || 52,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Лас-Вегас]]
* [[Невада]]
* [[Southwest Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>rwwzyazxu25cdu022obbndf6kf4md5w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468200</id>
      <parentid>1468199</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:21:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4669" sha1="6xqo7uerx1zvibruikhiwpj8679joll" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Чикаго
|-
| [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Финикс, Лос-Анҷелес
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01L/19R || 2 953 || Бетон
|-
| 01R/19L || 2 953 || Бетон
|-
| 08L/26R || 4 423 || Бетон
|-
| 08R/26L || 3 208 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 бо бахшҳои A, B, C, D ва Терминали 3 бо бахшҳои D ва E. Хатти автоматикии дохилии терминалҳо мусофиронро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 51,5
|-
| [[2020]] || 22,2
|-
| [[2021]] || 39,8
|-
| [[2023]] || 52,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Лас-Вегас]]
* [[Невада]]
* [[Southwest Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.harryreidairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/LAS Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>6xqo7uerx1zvibruikhiwpj8679joll</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468201</id>
      <parentid>1468200</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4846" sha1="8dqryuaxvvkb706y6ye0nlh09mbr6c2" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид
| nativename     = Harry Reid International Airport
| IATA           = LAS
| ICAO           = KLAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Clark County Department of Aviation
| city-served    = [[Лас-Вегас]]
| location       = [[Лас-Вегас]], [[Невада]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 664
| coordinates    = {{coord|36|04|48|N|115|09|08|W|type:airport}}
| website        = {{URL|harryreidairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01L/19R
| r1-length-m    = 2953
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01R/19L
| r2-length-m    = 2953
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 08L/26R
| r3-length-m    = 4423
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 08R/26L
| r4-length-m    = 3208
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Харри Рид''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лас-Вегас]] дар иёлати [[Невада]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.harryreidairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Clark County Department of Aviation.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ИМА буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 52 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лас-Вегас маркази ҷаҳонии фароғат ва қимор мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1942]] ҳамчун маркази ҳарбӣ таъсис ёфт. Пас аз ҷанг дар соли [[1948]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд ва McCarran номида мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали 1 дар солҳои [[1960]]-ум кушода шуд. Терминали 3 дар соли [[2012]] бо арзиши 2,4 миллиард доллар ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Las Vegas airport Terminal 3]. The New York Times, 2012.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2021]] фурудгоҳ ба номи Харри Рид — сенатори Невада — номгузорӣ шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази муҳими [[Southwest Airlines]] ва [[Spirit Airlines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 170 самт дар ИМА, Канада, Мексика, Аврупо ва Осиё иҷро мешаванд. Лас-Вегас солона зиёда аз 40 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Southwest Airlines]] || Лос-Анҷелес, Денвер, Финикс, Чикаго
|-
| [[Spirit Airlines]] || Лос-Анҷелес, Чикаго
|-
| [[United Airlines]] || Сан-Франсиско, Денвер, Чикаго
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес, Солт-Лейк-Сити
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Финикс, Лос-Анҷелес
|-
| [[British Airways]] || Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01L/19R || 2 953 || Бетон
|-
| 01R/19L || 2 953 || Бетон
|-
| 08L/26R || 4 423 || Бетон
|-
| 08R/26L || 3 208 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали 1 бо бахшҳои A, B, C, D ва Терминали 3 бо бахшҳои D ва E. Хатти автоматикии дохилии терминалҳо мусофиронро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 51,5
|-
| [[2020]] || 22,2
|-
| [[2021]] || 39,8
|-
| [[2023]] || 52,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Лас-Вегас]]
* [[Невада]]
* [[Southwest Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.harryreidairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/LAS Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Невада]]</text>
      <sha1>8dqryuaxvvkb706y6ye0nlh09mbr6c2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Калгари</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330777</id>
    <revision>
      <id>1468202</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:21:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1573" sha1="kqpjwmht6sa22iiq2ty0t3fv5rlja6a" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.</text>
      <sha1>kqpjwmht6sa22iiq2ty0t3fv5rlja6a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468203</id>
      <parentid>1468202</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:22:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1872" sha1="4693ae2gh55ud2kste6ldh4iunckp7c" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.</text>
      <sha1>4693ae2gh55ud2kste6ldh4iunckp7c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468204</id>
      <parentid>1468203</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:22:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2389" sha1="o7pylw5mmtgbpsi0j3gvod6x8axjfw4" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.</text>
      <sha1>o7pylw5mmtgbpsi0j3gvod6x8axjfw4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468205</id>
      <parentid>1468204</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2762" sha1="q6b4s1cvfbqfl07f8y738ear4avyv5o" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад.</text>
      <sha1>q6b4s1cvfbqfl07f8y738ear4avyv5o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468206</id>
      <parentid>1468205</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:22:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3333" sha1="94qaa8mjpszbgw3ozz8g78b25z40bc8" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[WestJet]] || Ванкувер, Торонто, Канкун, Лондон
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Ванкувер, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско
|-
| [[Delta Air Lines]] || Солт-Лейк-Сити, Миннеаполис
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|-
| [[Flair Airlines]] || Торонто, Ванкувер
|}</text>
      <sha1>94qaa8mjpszbgw3ozz8g78b25z40bc8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468207</id>
      <parentid>1468206</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:22:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3573" sha1="bbb8qn75nfiq0tyuppmyuvmuehzg65c" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[WestJet]] || Ванкувер, Торонто, Канкун, Лондон
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Ванкувер, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско
|-
| [[Delta Air Lines]] || Солт-Лейк-Сити, Миннеаполис
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|-
| [[Flair Airlines]] || Торонто, Ванкувер
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 863 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 438 || Бетон
|-
| 07/25 || 1 829 || Бетон
|}</text>
      <sha1>bbb8qn75nfiq0tyuppmyuvmuehzg65c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468208</id>
      <parentid>1468207</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:23:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3869" sha1="rsz4wtq343k1yvvfbt38g67py9dtz6m" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[WestJet]] || Ванкувер, Торонто, Канкун, Лондон
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Ванкувер, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско
|-
| [[Delta Air Lines]] || Солт-Лейк-Сити, Миннеаполис
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|-
| [[Flair Airlines]] || Торонто, Ванкувер
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 863 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 438 || Бетон
|-
| 07/25 || 1 829 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 4 бахш (A, B, C, D) дорад. Бахши D барои парвозҳои байналмилалӣ ва бахшҳои A–C барои парвозҳои дохилӣ истифода мешаванд.</text>
      <sha1>rsz4wtq343k1yvvfbt38g67py9dtz6m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468209</id>
      <parentid>1468208</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:23:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4076" sha1="mzzrivgtq4dks9mj8jy1l3m44hxe17y" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[WestJet]] || Ванкувер, Торонто, Канкун, Лондон
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Ванкувер, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско
|-
| [[Delta Air Lines]] || Солт-Лейк-Сити, Миннеаполис
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|-
| [[Flair Airlines]] || Торонто, Ванкувер
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 863 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 438 || Бетон
|-
| 07/25 || 1 829 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 4 бахш (A, B, C, D) дорад. Бахши D барои парвозҳои байналмилалӣ ва бахшҳои A–C барои парвозҳои дохилӣ истифода мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 18,0
|-
| [[2020]] || 5,5
|-
| [[2021]] || 8,6
|-
| [[2023]] || 18,0
|}</text>
      <sha1>mzzrivgtq4dks9mj8jy1l3m44hxe17y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468210</id>
      <parentid>1468209</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:23:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4161" sha1="kw1q4dvkq3dkn1gtdbmqmlj0sdhc89o" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[WestJet]] || Ванкувер, Торонто, Канкун, Лондон
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Ванкувер, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско
|-
| [[Delta Air Lines]] || Солт-Лейк-Сити, Миннеаполис
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|-
| [[Flair Airlines]] || Торонто, Ванкувер
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 863 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 438 || Бетон
|-
| 07/25 || 1 829 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 4 бахш (A, B, C, D) дорад. Бахши D барои парвозҳои байналмилалӣ ва бахшҳои A–C барои парвозҳои дохилӣ истифода мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 18,0
|-
| [[2020]] || 5,5
|-
| [[2021]] || 8,6
|-
| [[2023]] || 18,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Калгари]]
* [[Алберта]]
* [[WestJet]]</text>
      <sha1>kw1q4dvkq3dkn1gtdbmqmlj0sdhc89o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468211</id>
      <parentid>1468210</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:23:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4190" sha1="qlomra0eozw4m26uhad7jcbxcywlufc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[WestJet]] || Ванкувер, Торонто, Канкун, Лондон
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Ванкувер, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско
|-
| [[Delta Air Lines]] || Солт-Лейк-Сити, Миннеаполис
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|-
| [[Flair Airlines]] || Торонто, Ванкувер
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 863 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 438 || Бетон
|-
| 07/25 || 1 829 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 4 бахш (A, B, C, D) дорад. Бахши D барои парвозҳои байналмилалӣ ва бахшҳои A–C барои парвозҳои дохилӣ истифода мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 18,0
|-
| [[2020]] || 5,5
|-
| [[2021]] || 8,6
|-
| [[2023]] || 18,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Калгари]]
* [[Алберта]]
* [[WestJet]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>qlomra0eozw4m26uhad7jcbxcywlufc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468212</id>
      <parentid>1468211</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:23:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4365" sha1="mxdpthoblxe29hytiac1hwht4rn2t2y" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[WestJet]] || Ванкувер, Торонто, Канкун, Лондон
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Ванкувер, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско
|-
| [[Delta Air Lines]] || Солт-Лейк-Сити, Миннеаполис
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|-
| [[Flair Airlines]] || Торонто, Ванкувер
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 863 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 438 || Бетон
|-
| 07/25 || 1 829 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 4 бахш (A, B, C, D) дорад. Бахши D барои парвозҳои байналмилалӣ ва бахшҳои A–C барои парвозҳои дохилӣ истифода мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 18,0
|-
| [[2020]] || 5,5
|-
| [[2021]] || 8,6
|-
| [[2023]] || 18,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Калгари]]
* [[Алберта]]
* [[WestJet]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.yyc.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/YYC Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>mxdpthoblxe29hytiac1hwht4rn2t2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468213</id>
      <parentid>1468212</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:24:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4510" sha1="emtip66hqlp13iso6psezmzpuzcucmv" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Калгари
| nativename     = Calgary International Airport
| IATA           = YYC
| ICAO           = CYYC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = The Calgary Airport Authority
| city-served    = [[Калгари]]
| location       = [[Калгари]], [[Алберта]], [[Канада]]
| elevation-m    = 1084
| coordinates    = {{coord|51|07|21|N|114|00|48|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yyc.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 17L/35R
| r1-length-m    = 3863
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 17R/35L
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 07/25
| r3-length-m    = 1829
| r3-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Калгари''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Калгари]] дар устони [[Алберта]]и [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yyc.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Calgary Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ чорумин фурудгоҳи серодами Канада буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 18 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Калгари наздик ба [[Кӯҳҳои Роки]] ҷойгир аст ва дарвозаи сайёҳони кӯҳӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1938]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази омӯзишии Нақшаи ҳавоии Бритониё-Миллатҳои Мутташаркул буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1977]] кушода шуд. Терминали байналмилалӣ дар соли [[2016]] навсозӣ шуд ва рохи парвози нав дар соли [[2014]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Calgary airport runway]. Reuters, 2014.&lt;/ref&gt; Калгари мизбони [[Олимпиадаи зимистона 1988|Бозиҳои олимпии зимистонаи 1988]] буд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[WestJet]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Канада, ИМА, Аврупо ва Мексика иҷро мешаванд. Калгари маркази саноати нафту газ ва маркази молиявии ғарби Канада мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[WestJet]] || Ванкувер, Торонто, Канкун, Лондон
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Ванкувер, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Денвер, Сан-Франсиско
|-
| [[Delta Air Lines]] || Солт-Лейк-Сити, Миннеаполис
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|-
| [[Flair Airlines]] || Торонто, Ванкувер
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 17L/35R || 3 863 || Бетон
|-
| 17R/35L || 2 438 || Бетон
|-
| 07/25 || 1 829 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали бузург бо 4 бахш (A, B, C, D) дорад. Бахши D барои парвозҳои байналмилалӣ ва бахшҳои A–C барои парвозҳои дохилӣ истифода мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 18,0
|-
| [[2020]] || 5,5
|-
| [[2021]] || 8,6
|-
| [[2023]] || 18,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Калгари]]
* [[Алберта]]
* [[WestJet]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.yyc.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/YYC Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Алберта]]</text>
      <sha1>emtip66hqlp13iso6psezmzpuzcucmv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330778</id>
    <revision>
      <id>1468214</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:24:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1525" sha1="im9epliqheiwoqubasgpulj6wnqxuur" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>im9epliqheiwoqubasgpulj6wnqxuur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468215</id>
      <parentid>1468214</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:24:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1839" sha1="emf60pzso8y2tm1xoompcvfttixvq6f" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.</text>
      <sha1>emf60pzso8y2tm1xoompcvfttixvq6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468216</id>
      <parentid>1468215</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:24:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2185" sha1="8gfddcg57zet01i0627mulsid8yv1bf" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>8gfddcg57zet01i0627mulsid8yv1bf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468217</id>
      <parentid>1468216</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:25:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2531" sha1="0tbmci4vf6b52rwq6mhzbjsfgepgsd4" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд.</text>
      <sha1>0tbmci4vf6b52rwq6mhzbjsfgepgsd4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468218</id>
      <parentid>1468217</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:25:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3018" sha1="6tr1wvvr9t6mul5yfvddffp706t9fj2" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал, Ванкувер, Лондон
|-
| [[WestJet]] || Торонто, Калгари, Ванкувер
|-
| [[Porter Airlines]] || Торонто, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк
|}</text>
      <sha1>6tr1wvvr9t6mul5yfvddffp706t9fj2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468219</id>
      <parentid>1468218</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:25:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3220" sha1="5f5vmna6eryv00bdjk5ne507we88nda" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал, Ванкувер, Лондон
|-
| [[WestJet]] || Торонто, Калгари, Ванкувер
|-
| [[Porter Airlines]] || Торонто, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 050 || Бетон
|-
| 14/32 || 2 438 || Бетон
|}</text>
      <sha1>5f5vmna6eryv00bdjk5ne507we88nda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468220</id>
      <parentid>1468219</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3555" sha1="phjbhccdkvnbnu1ehghpp0fy5vobcm5" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал, Ванкувер, Лондон
|-
| [[WestJet]] || Торонто, Калгари, Ванкувер
|-
| [[Porter Airlines]] || Торонто, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 050 || Бетон
|-
| 14/32 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи 2 барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи 3 барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобуси OC Transpo фурудгоҳро ба маркази Оттава мепайвандад.</text>
      <sha1>phjbhccdkvnbnu1ehghpp0fy5vobcm5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468221</id>
      <parentid>1468220</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3760" sha1="l4wcr9ql7wbj9bxmzlqw91hslls983g" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал, Ванкувер, Лондон
|-
| [[WestJet]] || Торонто, Калгари, Ванкувер
|-
| [[Porter Airlines]] || Торонто, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 050 || Бетон
|-
| 14/32 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи 2 барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи 3 барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобуси OC Transpo фурудгоҳро ба маркази Оттава мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,1
|-
| [[2020]] || 1,4
|-
| [[2021]] || 2,1
|-
| [[2023]] || 5,0
|}</text>
      <sha1>l4wcr9ql7wbj9bxmzlqw91hslls983g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468222</id>
      <parentid>1468221</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:26:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3848" sha1="bur1vpbxewhjpqwb6o4u95313uzkl12" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал, Ванкувер, Лондон
|-
| [[WestJet]] || Торонто, Калгари, Ванкувер
|-
| [[Porter Airlines]] || Торонто, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 050 || Бетон
|-
| 14/32 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи 2 барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи 3 барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобуси OC Transpo фурудгоҳро ба маркази Оттава мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,1
|-
| [[2020]] || 1,4
|-
| [[2021]] || 2,1
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Оттава]]
* [[Онтарио]]
* [[Канада]]</text>
      <sha1>bur1vpbxewhjpqwb6o4u95313uzkl12</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468224</id>
      <parentid>1468222</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:26:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3877" sha1="7a6w73ei7bz6sykkkwuibn2wfwaq35a" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал, Ванкувер, Лондон
|-
| [[WestJet]] || Торонто, Калгари, Ванкувер
|-
| [[Porter Airlines]] || Торонто, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 050 || Бетон
|-
| 14/32 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи 2 барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи 3 барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобуси OC Transpo фурудгоҳро ба маркази Оттава мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,1
|-
| [[2020]] || 1,4
|-
| [[2021]] || 2,1
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Оттава]]
* [[Онтарио]]
* [[Канада]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>7a6w73ei7bz6sykkkwuibn2wfwaq35a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468225</id>
      <parentid>1468224</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:26:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4051" sha1="qaxz8fluym7de0gb3v5b10xqb5j3491" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал, Ванкувер, Лондон
|-
| [[WestJet]] || Торонто, Калгари, Ванкувер
|-
| [[Porter Airlines]] || Торонто, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 050 || Бетон
|-
| 14/32 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи 2 барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи 3 барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобуси OC Transpo фурудгоҳро ба маркази Оттава мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,1
|-
| [[2020]] || 1,4
|-
| [[2021]] || 2,1
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Оттава]]
* [[Онтарио]]
* [[Канада]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.yow.ca Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/YOW Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>qaxz8fluym7de0gb3v5b10xqb5j3491</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468226</id>
      <parentid>1468225</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:26:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4194" sha1="4ttr7joam6vm5wkqatwr2664ilqyzdr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье
| nativename     = Ottawa Macdonald-Cartier International Airport
| IATA           = YOW
| ICAO           = CYOW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Ottawa International Airport Authority
| city-served    = [[Оттава]]
| location       = [[Оттава]], [[Онтарио]], [[Канада]]
| elevation-m    = 114
| coordinates    = {{coord|45|19|21|N|75|40|02|W|type:airport}}
| website        = {{URL|yow.ca}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 14/32
| r2-length-m    = 2438
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Оттава Макдоналд-Картье''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Оттава]] — пойтахти [[Канада]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.yow.ca/about Дар бораи фурудгоҳ]. Ottawa International Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Ҷон Макдоналд ва Ҷорҷ-Этйен Картье — ду аз бунёдгузорони Конфедератсияи Канада — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1928]] кушода шуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] маркази ҳавоии ҳарбӣ буд ва пас аз ҷанг ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил ёфт.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2003]] кушода шуд ва иқтидорро ба 10 миллион мусофир расонд. Дар соли [[2008]] як васеъкунии иловагӣ иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Ottawa airport new terminal]. Reuters, 2003.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Ҳамчун фурудгоҳи пойтахт Оттава парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Канада, ИМА ва Аврупо дорад. Парвозҳо ба Торонто, Монреал, Ванкувер, Ню-Йорк, Чикаго ва Лондон иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал, Ванкувер, Лондон
|-
| [[WestJet]] || Торонто, Калгари, Ванкувер
|-
| [[Porter Airlines]] || Торонто, Монреал
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Ню-Йорк
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 050 || Бетон
|-
| 14/32 || 2 438 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи 2 барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи 3 барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобуси OC Transpo фурудгоҳро ба маркази Оттава мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,1
|-
| [[2020]] || 1,4
|-
| [[2021]] || 2,1
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Оттава]]
* [[Онтарио]]
* [[Канада]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.yow.ca Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/YOW Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Оттава]]</text>
      <sha1>4ttr7joam6vm5wkqatwr2664ilqyzdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Канкун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330779</id>
    <revision>
      <id>1468227</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:27:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1549" sha1="g1n8cbxfx5e6imm5zcmc99290oufrj6" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.</text>
      <sha1>g1n8cbxfx5e6imm5zcmc99290oufrj6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468228</id>
      <parentid>1468227</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1862" sha1="iku1a5e29j2zvs4aa47gac9ee55isce" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.</text>
      <sha1>iku1a5e29j2zvs4aa47gac9ee55isce</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468230</id>
      <parentid>1468228</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:27:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2244" sha1="dyhuoazn45mg3ges09ru6rcq3aqim25" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.</text>
      <sha1>dyhuoazn45mg3ges09ru6rcq3aqim25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468231</id>
      <parentid>1468230</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2638" sha1="0nhpiq99euijlw7y0okrju6st9efsb9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Ривиераи Мая ва Карибҳои мексиканӣ мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Канкун иҷро мешаванд. Аксари мусофирон сайёҳони хориҷӣ мебошанд.</text>
      <sha1>0nhpiq99euijlw7y0okrju6st9efsb9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468232</id>
      <parentid>1468231</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:28:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3178" sha1="bbk8um95rsud6aju3jqp924q673tk40" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Ривиераи Мая ва Карибҳои мексиканӣ мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Канкун иҷро мешаванд. Аксари мусофирон сайёҳони хориҷӣ мебошанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Майамӣ, Шарлотт
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Хюстон, Денвер
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Гвадалахара
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[TUI fly]] || Амстердам, Лондон
|}</text>
      <sha1>bbk8um95rsud6aju3jqp924q673tk40</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468233</id>
      <parentid>1468232</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:28:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3384" sha1="r58ajdq03b6k19ty8zqg0r9n8nmjmfo" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Ривиераи Мая ва Карибҳои мексиканӣ мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Канкун иҷро мешаванд. Аксари мусофирон сайёҳони хориҷӣ мебошанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Майамӣ, Шарлотт
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Хюстон, Денвер
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Гвадалахара
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[TUI fly]] || Амстердам, Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 500 || Бетон
|-
| 12R/30L || 3 500 || Бетон
|}</text>
      <sha1>r58ajdq03b6k19ty8zqg0r9n8nmjmfo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468234</id>
      <parentid>1468233</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:28:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3688" sha1="5y1aa4ac0t74s41nihxxulpinkem663" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Ривиераи Мая ва Карибҳои мексиканӣ мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Канкун иҷро мешаванд. Аксари мусофирон сайёҳони хориҷӣ мебошанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Майамӣ, Шарлотт
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Хюстон, Денвер
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Гвадалахара
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[TUI fly]] || Амстердам, Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 500 || Бетон
|-
| 12R/30L || 3 500 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ чор терминал дорад: T1 (чартер), T2 (дохилӣ ва байналмилалӣ), T3 (байналмилалӣ) ва T4 (арзонбаҳо). Терминалҳо бо автобус ба якдигар пайваст мешаванд.</text>
      <sha1>5y1aa4ac0t74s41nihxxulpinkem663</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468235</id>
      <parentid>1468234</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:28:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3897" sha1="29r8mchhf1s2hfrooy01z59s8whlqq9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Ривиераи Мая ва Карибҳои мексиканӣ мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Канкун иҷро мешаванд. Аксари мусофирон сайёҳони хориҷӣ мебошанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Майамӣ, Шарлотт
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Хюстон, Денвер
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Гвадалахара
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[TUI fly]] || Амстердам, Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 500 || Бетон
|-
| 12R/30L || 3 500 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ чор терминал дорад: T1 (чартер), T2 (дохилӣ ва байналмилалӣ), T3 (байналмилалӣ) ва T4 (арзонбаҳо). Терминалҳо бо автобус ба якдигар пайваст мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 25,5
|-
| [[2020]] || 10,7
|-
| [[2021]] || 21,0
|-
| [[2023]] || 25,0
|}</text>
      <sha1>29r8mchhf1s2hfrooy01z59s8whlqq9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468236</id>
      <parentid>1468235</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:28:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3987" sha1="igptfvvqstuhx1gj9qyxa8jk29ihz3r" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Ривиераи Мая ва Карибҳои мексиканӣ мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Канкун иҷро мешаванд. Аксари мусофирон сайёҳони хориҷӣ мебошанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Майамӣ, Шарлотт
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Хюстон, Денвер
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Гвадалахара
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[TUI fly]] || Амстердам, Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 500 || Бетон
|-
| 12R/30L || 3 500 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ чор терминал дорад: T1 (чартер), T2 (дохилӣ ва байналмилалӣ), T3 (байналмилалӣ) ва T4 (арзонбаҳо). Терминалҳо бо автобус ба якдигар пайваст мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 25,5
|-
| [[2020]] || 10,7
|-
| [[2021]] || 21,0
|-
| [[2023]] || 25,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Канкун]]
* [[Мексика]]
* [[Карибҳо]]</text>
      <sha1>igptfvvqstuhx1gj9qyxa8jk29ihz3r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468237</id>
      <parentid>1468236</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:29:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4016" sha1="hpoxtk16uncz2baefw0xugaq037wirn" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Ривиераи Мая ва Карибҳои мексиканӣ мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Канкун иҷро мешаванд. Аксари мусофирон сайёҳони хориҷӣ мебошанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Майамӣ, Шарлотт
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Хюстон, Денвер
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Гвадалахара
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[TUI fly]] || Амстердам, Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 500 || Бетон
|-
| 12R/30L || 3 500 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ чор терминал дорад: T1 (чартер), T2 (дохилӣ ва байналмилалӣ), T3 (байналмилалӣ) ва T4 (арзонбаҳо). Терминалҳо бо автобус ба якдигар пайваст мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 25,5
|-
| [[2020]] || 10,7
|-
| [[2021]] || 21,0
|-
| [[2023]] || 25,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Канкун]]
* [[Мексика]]
* [[Карибҳо]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>hpoxtk16uncz2baefw0xugaq037wirn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468238</id>
      <parentid>1468237</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4201" sha1="5cpqmznaelwk4fzy6l9ay4hm1z9ana5" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Ривиераи Мая ва Карибҳои мексиканӣ мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Канкун иҷро мешаванд. Аксари мусофирон сайёҳони хориҷӣ мебошанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Майамӣ, Шарлотт
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Хюстон, Денвер
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Гвадалахара
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[TUI fly]] || Амстердам, Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 500 || Бетон
|-
| 12R/30L || 3 500 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ чор терминал дорад: T1 (чартер), T2 (дохилӣ ва байналмилалӣ), T3 (байналмилалӣ) ва T4 (арзонбаҳо). Терминалҳо бо автобус ба якдигар пайваст мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 25,5
|-
| [[2020]] || 10,7
|-
| [[2021]] || 21,0
|-
| [[2023]] || 25,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Канкун]]
* [[Мексика]]
* [[Карибҳо]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.cancunairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/CUN Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>5cpqmznaelwk4fzy6l9ay4hm1z9ana5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468239</id>
      <parentid>1468238</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4346" sha1="s67srmbp9k19flag5mnq0vyfjmpukat" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Канкун
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Cancún
| IATA           = CUN
| ICAO           = MMUN
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Sureste (ASUR)
| city-served    = [[Канкун]]
| location       = [[Канкун]], [[Кинтана-Роо]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 12
| coordinates    = {{coord|21|02|12|N|86|52|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|cancunairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 12L/30R
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 12R/30L
| r2-length-m    = 3500
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Канкун''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Канкун]] дар иёлати [[Кинтана-Роо]]и [[Мексика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.cancunairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. ASUR.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дуюмин фурудгоҳи серодами Мексика ва серодамтарин фурудгоҳи минтақаи [[Карибҳо]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 25 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Канкун яке аз маъруфтарин курортҳои ҷаҳон мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1974]] кушода шуд ва ҳамзамон бо лоиҳаи сайёҳии Канкун сохта шуд. Ҳукумати Мексика шаҳри курортии Канкунро аз сифр бунёд кард.
=== Тараққиёт ===
Терминали 2 дар соли [[1990]] ва терминали 3 дар соли [[2007]] кушода шуд. Терминали 4 дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Cancun airport T4 opens]. Reuters, 2017.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи ASUR идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳони Ривиераи Мая ва Карибҳои мексиканӣ мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Канкун иҷро мешаванд. Аксари мусофирон сайёҳони хориҷӣ мебошанд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Майамӣ, Шарлотт
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Чикаго, Ньюарк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Хюстон, Денвер
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Гвадалахара
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[TUI fly]] || Амстердам, Лондон
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 12L/30R || 3 500 || Бетон
|-
| 12R/30L || 3 500 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ чор терминал дорад: T1 (чартер), T2 (дохилӣ ва байналмилалӣ), T3 (байналмилалӣ) ва T4 (арзонбаҳо). Терминалҳо бо автобус ба якдигар пайваст мешаванд.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 25,5
|-
| [[2020]] || 10,7
|-
| [[2021]] || 21,0
|-
| [[2023]] || 25,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Канкун]]
* [[Мексика]]
* [[Карибҳо]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.cancunairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/CUN Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Мексика]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Канкун]]</text>
      <sha1>s67srmbp9k19flag5mnq0vyfjmpukat</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Палау</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330780</id>
    <revision>
      <id>1468229</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:27:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="5j6hv53q5gec60e24wk7igpddypq5qh" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Фурӯдгоҳҳо аз рӯи давлат]]</text>
      <sha1>5j6hv53q5gec60e24wk7igpddypq5qh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468344</id>
      <parentid>1468229</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Палау]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1468344</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="fz6z23kh5wtcyijqcdswznmkosxfd92" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Фурӯдгоҳҳо аз рӯи давлат]]
[[Гурӯҳ:Палау]]</text>
      <sha1>fz6z23kh5wtcyijqcdswznmkosxfd92</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330781</id>
    <revision>
      <id>1468240</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1520" sha1="pitvu2olgidn8fe1w54r9e08rm1n8id" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.</text>
      <sha1>pitvu2olgidn8fe1w54r9e08rm1n8id</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468241</id>
      <parentid>1468240</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:30:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1827" sha1="arfs3k8ka44be8rymx5kb3qd78y10rb" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.</text>
      <sha1>arfs3k8ka44be8rymx5kb3qd78y10rb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468242</id>
      <parentid>1468241</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2260" sha1="l6ee9xk26lwvuerfcoy3409vsersa6f" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.</text>
      <sha1>l6ee9xk26lwvuerfcoy3409vsersa6f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468243</id>
      <parentid>1468242</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:30:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2729" sha1="luo51fhl68eswxl3qw4maxpq5963xvc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст.</text>
      <sha1>luo51fhl68eswxl3qw4maxpq5963xvc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468244</id>
      <parentid>1468243</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3254" sha1="edxnuvp3pz9bxmfclxjte8qml77b34s" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Тиҷуана, Лос-Анҷелес
|-
| [[VivaAerobus]] || Мехико, Монтеррей
|-
| [[Aeromexico]] || Мехико
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Сан-Франсиско
|}</text>
      <sha1>edxnuvp3pz9bxmfclxjte8qml77b34s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468245</id>
      <parentid>1468244</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:30:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3422" sha1="qmd8my73st6qgxtfiztslbdpfjtfnvl" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Тиҷуана, Лос-Анҷелес
|-
| [[VivaAerobus]] || Мехико, Монтеррей
|-
| [[Aeromexico]] || Мехико
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Сан-Франсиско
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 4 000 || Бетон
|}</text>
      <sha1>qmd8my73st6qgxtfiztslbdpfjtfnvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468246</id>
      <parentid>1468245</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3721" sha1="cahpwv5vn81yyaqyfh28vyzsquababz" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Тиҷуана, Лос-Анҷелес
|-
| [[VivaAerobus]] || Мехико, Монтеррей
|-
| [[Aeromexico]] || Мехико
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Сан-Франсиско
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 4 000 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва T2 (арзонбаҳо ва дохилӣ). Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Гвадалахара мепайвандад.</text>
      <sha1>cahpwv5vn81yyaqyfh28vyzsquababz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468247</id>
      <parentid>1468246</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3929" sha1="iw8lbqjm7xqamoamipn7et4veoyk19z" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Тиҷуана, Лос-Анҷелес
|-
| [[VivaAerobus]] || Мехико, Монтеррей
|-
| [[Aeromexico]] || Мехико
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Сан-Франсиско
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 4 000 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва T2 (арзонбаҳо ва дохилӣ). Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Гвадалахара мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 14,5
|-
| [[2020]] || 7,2
|-
| [[2021]] || 12,8
|-
| [[2023]] || 15,0
|}</text>
      <sha1>iw8lbqjm7xqamoamipn7et4veoyk19z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468248</id>
      <parentid>1468247</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:31:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4029" sha1="7wuvqwjyxzgfetbyy0wy00yrvsz93dm" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Тиҷуана, Лос-Анҷелес
|-
| [[VivaAerobus]] || Мехико, Монтеррей
|-
| [[Aeromexico]] || Мехико
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Сан-Франсиско
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 4 000 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва T2 (арзонбаҳо ва дохилӣ). Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Гвадалахара мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 14,5
|-
| [[2020]] || 7,2
|-
| [[2021]] || 12,8
|-
| [[2023]] || 15,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Гвадалахара]]
* [[Ҳалиско]]
* [[Мексика]]</text>
      <sha1>7wuvqwjyxzgfetbyy0wy00yrvsz93dm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468249</id>
      <parentid>1468248</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:31:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4058" sha1="ssqk6570mfaxok15l7erlxltjrolh7n" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Тиҷуана, Лос-Анҷелес
|-
| [[VivaAerobus]] || Мехико, Монтеррей
|-
| [[Aeromexico]] || Мехико
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Сан-Франсиско
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 4 000 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва T2 (арзонбаҳо ва дохилӣ). Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Гвадалахара мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 14,5
|-
| [[2020]] || 7,2
|-
| [[2021]] || 12,8
|-
| [[2023]] || 15,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Гвадалахара]]
* [[Ҳалиско]]
* [[Мексика]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>ssqk6570mfaxok15l7erlxltjrolh7n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468250</id>
      <parentid>1468249</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:31:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4246" sha1="j1gnu0r4gcqoi4ang7h6yd1khtudrf2" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Тиҷуана, Лос-Анҷелес
|-
| [[VivaAerobus]] || Мехико, Монтеррей
|-
| [[Aeromexico]] || Мехико
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Сан-Франсиско
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 4 000 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва T2 (арзонбаҳо ва дохилӣ). Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Гвадалахара мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 14,5
|-
| [[2020]] || 7,2
|-
| [[2021]] || 12,8
|-
| [[2023]] || 15,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Гвадалахара]]
* [[Ҳалиско]]
* [[Мексика]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.aeropuertogdl.com.mx Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/GDL Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>j1gnu0r4gcqoi4ang7h6yd1khtudrf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468251</id>
      <parentid>1468250</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4401" sha1="t8c6t77ofmvyhp6zfr794ro58al9hkn" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Guadalajara
| IATA           = GDL
| ICAO           = MMGL
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Grupo Aeroportuario del Pacífico (GAP)
| city-served    = [[Гвадалахара]]
| location       = [[Гвадалахара]], [[Ҳалиско]], [[Мексика]]
| elevation-m    = 1529
| coordinates    = {{coord|20|31|18|N|103|18|36|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertogdl.com.mx}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 10/28
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Гвадалахара''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гвадалахара]] — дуюмин шаҳри калони [[Мексика]] ва маркази иёлати [[Ҳалиско]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertogdl.com.mx Дар бораи фурудгоҳ]. GAP.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ сеюмин фурудгоҳи серодами Мексика буда, дар соли [[2023]] зиёда аз 15 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гвадалахара маркази фарҳангии Мексика ва зодгоҳи мусиқии мариачӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1966]] кушода шуд. Номи расмии он Фурудгоҳи байналмилалии Мигель Идалго мебошад — ба номи қаҳрамони истиқлолияти Мексика.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2004]] кушода шуд. Дар соли [[2018]] терминали 2 ба истифода дода шуд ва иқтидорро ду баробар зиёд кард.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Guadalajara airport expansion]. Reuters, 2018.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ аз тарафи Grupo Aeroportuario del Pacífico идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳои мунтазам ба шаҳрҳои Мексика, ИМА ва Амрикои Марказӣ дорад. Гвадалахара маркази технологии Мексика буда, «Водии Силикони Мексика» номида мешавад. Алоқаҳои қавии диаспораи мексиканӣ дар ИМА фурудгоҳро маъруф кардааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Volaris]] || Мехико, Тиҷуана, Лос-Анҷелес
|-
| [[VivaAerobus]] || Мехико, Монтеррей
|-
| [[Aeromexico]] || Мехико
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Лос-Анҷелес
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[Alaska Airlines]] || Лос-Анҷелес, Сан-Франсиско
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 10/28 || 4 000 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (дохилӣ ва байналмилалӣ) ва T2 (арзонбаҳо ва дохилӣ). Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Гвадалахара мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 14,5
|-
| [[2020]] || 7,2
|-
| [[2021]] || 12,8
|-
| [[2023]] || 15,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Гвадалахара]]
* [[Ҳалиско]]
* [[Мексика]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.aeropuertogdl.com.mx Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/GDL Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Мексика]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Гвадалахара]]</text>
      <sha1>t8c6t77ofmvyhp6zfr794ro58al9hkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Токумен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330782</id>
    <revision>
      <id>1468252</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:32:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1568" sha1="en8i8jvdv71nn21t0obhwei7ufimnfe" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.</text>
      <sha1>en8i8jvdv71nn21t0obhwei7ufimnfe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468253</id>
      <parentid>1468252</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:32:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1891" sha1="9344neylykjzcilmsslrao6zeet9xk7" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.</text>
      <sha1>9344neylykjzcilmsslrao6zeet9xk7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468254</id>
      <parentid>1468253</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2238" sha1="jyev5jbzxy6w02iws9ngn6hejj4wbln" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>jyev5jbzxy6w02iws9ngn6hejj4wbln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468255</id>
      <parentid>1468254</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2626" sha1="gr30qnt6z0v0x2gt8v3bjjtk23egpf1" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад ва ҳамчун маркази транзитӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ нақши муҳим дорад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд.</text>
      <sha1>gr30qnt6z0v0x2gt8v3bjjtk23egpf1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468256</id>
      <parentid>1468255</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:33:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3145" sha1="4ddusxfdqymeo1irh5kiwh9m3zx6i5c" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад ва ҳамчун маркази транзитӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ нақши муҳим дорад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Богота, Мехико, Майамӣ, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}</text>
      <sha1>4ddusxfdqymeo1irh5kiwh9m3zx6i5c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468257</id>
      <parentid>1468256</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3351" sha1="crjyh3k8w2zuhitkkz81x9rrc5wof2i" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад ва ҳамчун маркази транзитӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ нақши муҳим дорад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Богота, Мехико, Майамӣ, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 03L/21R || 3 050 || Бетон
|-
| 03R/21L || 3 050 || Бетон
|}</text>
      <sha1>crjyh3k8w2zuhitkkz81x9rrc5wof2i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468258</id>
      <parentid>1468257</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3670" sha1="1485ugs6ubn355hm9to5r7g1zev95am" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад ва ҳамчун маркази транзитӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ нақши муҳим дорад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Богота, Мехико, Майамӣ, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 03L/21R || 3 050 || Бетон
|-
| 03R/21L || 3 050 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 ва T2 (нав). Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва дорои 20 дарвозаи нав мебошад. Хатти метрои Панама дар оянда ба фурудгоҳ мерасад.</text>
      <sha1>1485ugs6ubn355hm9to5r7g1zev95am</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468259</id>
      <parentid>1468258</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:33:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3877" sha1="hmblnq1lglpfxfmnrznvjd2tuxy6hzr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад ва ҳамчун маркази транзитӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ нақши муҳим дорад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Богота, Мехико, Майамӣ, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 03L/21R || 3 050 || Бетон
|-
| 03R/21L || 3 050 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 ва T2 (нав). Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва дорои 20 дарвозаи нав мебошад. Хатти метрои Панама дар оянда ба фурудгоҳ мерасад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 16,6
|-
| [[2020]] || 5,0
|-
| [[2021]] || 9,8
|-
| [[2023]] || 16,0
|}</text>
      <sha1>hmblnq1lglpfxfmnrznvjd2tuxy6hzr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468260</id>
      <parentid>1468259</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:34:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3988" sha1="lgbw040ac08rz79bssqmym89312axxr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад ва ҳамчун маркази транзитӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ нақши муҳим дорад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Богота, Мехико, Майамӣ, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 03L/21R || 3 050 || Бетон
|-
| 03R/21L || 3 050 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 ва T2 (нав). Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва дорои 20 дарвозаи нав мебошад. Хатти метрои Панама дар оянда ба фурудгоҳ мерасад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 16,6
|-
| [[2020]] || 5,0
|-
| [[2021]] || 9,8
|-
| [[2023]] || 16,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Панама (шаҳр)|Панама]]
* [[Панама]]
* [[Copa Airlines]]</text>
      <sha1>lgbw040ac08rz79bssqmym89312axxr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468261</id>
      <parentid>1468260</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:34:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4017" sha1="i5ocao5qjc7tzzavcgeuk6je5ydspro" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад ва ҳамчун маркази транзитӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ нақши муҳим дорад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Богота, Мехико, Майамӣ, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 03L/21R || 3 050 || Бетон
|-
| 03R/21L || 3 050 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 ва T2 (нав). Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва дорои 20 дарвозаи нав мебошад. Хатти метрои Панама дар оянда ба фурудгоҳ мерасад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 16,6
|-
| [[2020]] || 5,0
|-
| [[2021]] || 9,8
|-
| [[2023]] || 16,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Панама (шаҳр)|Панама]]
* [[Панама]]
* [[Copa Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>i5ocao5qjc7tzzavcgeuk6je5ydspro</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468262</id>
      <parentid>1468261</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:34:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4203" sha1="g63fxlgauty06r470j7xi3fubh5hynh" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад ва ҳамчун маркази транзитӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ нақши муҳим дорад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Богота, Мехико, Майамӣ, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 03L/21R || 3 050 || Бетон
|-
| 03R/21L || 3 050 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 ва T2 (нав). Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва дорои 20 дарвозаи нав мебошад. Хатти метрои Панама дар оянда ба фурудгоҳ мерасад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 16,6
|-
| [[2020]] || 5,0
|-
| [[2021]] || 9,8
|-
| [[2023]] || 16,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Панама (шаҳр)|Панама]]
* [[Панама]]
* [[Copa Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.tocumenpanama.aero Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/PTY Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>g63fxlgauty06r470j7xi3fubh5hynh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468263</id>
      <parentid>1468262</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:34:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4346" sha1="pn2d7guxvwbncukgkoaqgufra9rs9hh" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Токумен
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Tocumen
| IATA           = PTY
| ICAO           = MPTO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Tocumen, S.A.
| city-served    = [[Панама (шаҳр)|Панама]]
| location       = [[Панама (шаҳр)|Панама]], [[Панама]]
| elevation-m    = 41
| coordinates    = {{coord|9|04|12|N|79|23|00|W|type:airport}}
| website        = {{URL|tocumenpanama.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 03L/21R
| r1-length-m    = 3050
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 03R/21L
| r2-length-m    = 3050
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Токумен''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Панама (шаҳр)|Панама]] — пойтахти [[Панама]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.tocumenpanama.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Tocumen, S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ бузургтарин маркази ҳавоии [[Амрикои Марказӣ]] ва маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 16 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Панама ба сабаби ҷойгирии стратегӣ «пули Амрикоҳо» номида мешавад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд ва ҷойгузини маркази ҳавоии Олбрук шуд. Панама ҳамеша маркази муҳими тиҷоратӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[2006]] навсозӣ шуд. Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 25 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Panama Tocumen T2 opens]. Reuters, 2019.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Copa Airlines]] мебошад ва ҳамчун маркази транзитӣ байни Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ нақши муҳим дорад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Богота, Мехико, Майамӣ, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 03L/21R || 3 050 || Бетон
|-
| 03R/21L || 3 050 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 ва T2 (нав). Терминали 2 дар соли [[2019]] кушода шуд ва дорои 20 дарвозаи нав мебошад. Хатти метрои Панама дар оянда ба фурудгоҳ мерасад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 16,6
|-
| [[2020]] || 5,0
|-
| [[2021]] || 9,8
|-
| [[2023]] || 16,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Панама (шаҳр)|Панама]]
* [[Панама]]
* [[Copa Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.tocumenpanama.aero Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/PTY Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Панама]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Панама]]</text>
      <sha1>pn2d7guxvwbncukgkoaqgufra9rs9hh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330783</id>
    <revision>
      <id>1468264</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1542" sha1="t9n3dkpsarqb8yrllp4z6ulwtzlm2p3" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.</text>
      <sha1>t9n3dkpsarqb8yrllp4z6ulwtzlm2p3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468265</id>
      <parentid>1468264</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:35:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1872" sha1="hwevcob7s4yzxdj1ahbbsthrcfk0pia" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.</text>
      <sha1>hwevcob7s4yzxdj1ahbbsthrcfk0pia</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468266</id>
      <parentid>1468265</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:35:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2253" sha1="it1uxire51axva0sg4cr9ytsrgb4edh" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.</text>
      <sha1>it1uxire51axva0sg4cr9ytsrgb4edh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468267</id>
      <parentid>1468266</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:35:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2626" sha1="fqmhwi53ujs6nli4pc0bw3gddeno0ie" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳон ба Коста-Рика мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Сан-Хосе иҷро мешаванд. Экотуризм манбаи асосии даромади Коста-Рика мебошад.</text>
      <sha1>fqmhwi53ujs6nli4pc0bw3gddeno0ie</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468268</id>
      <parentid>1468267</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:35:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3111" sha1="rjut97031oac654qqydn4x7t3h3bcvl" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳон ба Коста-Рика мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Сан-Хосе иҷро мешаванд. Экотуризм манбаи асосии даромади Коста-Рика мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}</text>
      <sha1>rjut97031oac654qqydn4x7t3h3bcvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468269</id>
      <parentid>1468268</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:36:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3279" sha1="beug8r8chhz15uni412xi7ixt0r87ra" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳон ба Коста-Рика мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Сан-Хосе иҷро мешаванд. Экотуризм манбаи асосии даромади Коста-Рика мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 012 || Бетон
|}</text>
      <sha1>beug8r8chhz15uni412xi7ixt0r87ra</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468270</id>
      <parentid>1468269</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:36:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3638" sha1="mn1pm5bmv64yil9dhthkp68exdugcjc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳон ба Коста-Рика мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Сан-Хосе иҷро мешаванд. Экотуризм манбаи асосии даромади Коста-Рика мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 012 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи якум барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи дуюм барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хосе мепайвандад.</text>
      <sha1>mn1pm5bmv64yil9dhthkp68exdugcjc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468271</id>
      <parentid>1468270</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:36:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3843" sha1="j9jblmpt1o6vxzwsawr6gly95xil5oj" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳон ба Коста-Рика мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Сан-Хосе иҷро мешаванд. Экотуризм манбаи асосии даромади Коста-Рика мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 012 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи якум барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи дуюм барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хосе мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,6
|-
| [[2020]] || 1,8
|-
| [[2021]] || 3,4
|-
| [[2023]] || 5,0
|}</text>
      <sha1>j9jblmpt1o6vxzwsawr6gly95xil5oj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468272</id>
      <parentid>1468271</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3978" sha1="2dhs2uu315rgxj1vrdlwewantvushiw" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳон ба Коста-Рика мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Сан-Хосе иҷро мешаванд. Экотуризм манбаи асосии даромади Коста-Рика мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 012 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи якум барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи дуюм барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хосе мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,6
|-
| [[2020]] || 1,8
|-
| [[2021]] || 3,4
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
* [[Коста-Рика]]
* [[Copa Airlines]]</text>
      <sha1>2dhs2uu315rgxj1vrdlwewantvushiw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468273</id>
      <parentid>1468272</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4007" sha1="2yg67m2gnafee9vi7jm459nvvci441v" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳон ба Коста-Рика мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Сан-Хосе иҷро мешаванд. Экотуризм манбаи асосии даромади Коста-Рика мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 012 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи якум барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи дуюм барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хосе мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,6
|-
| [[2020]] || 1,8
|-
| [[2021]] || 3,4
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
* [[Коста-Рика]]
* [[Copa Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>2yg67m2gnafee9vi7jm459nvvci441v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468274</id>
      <parentid>1468273</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:37:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4189" sha1="ohcopbp9dktpsbzjlkthengeulrq4xz" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳон ба Коста-Рика мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Сан-Хосе иҷро мешаванд. Экотуризм манбаи асосии даромади Коста-Рика мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 012 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи якум барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи дуюм барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хосе мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,6
|-
| [[2020]] || 1,8
|-
| [[2021]] || 3,4
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
* [[Коста-Рика]]
* [[Copa Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.sjoairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/SJO Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>ohcopbp9dktpsbzjlkthengeulrq4xz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468275</id>
      <parentid>1468274</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:37:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4346" sha1="jurjrv5mbby8luany78dnrr4m3lz78q" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария
| nativename     = Aeropuerto Internacional Juan Santamaría
| IATA           = SJO
| ICAO           = MROC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aeris Holding
| city-served    = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
| location       = [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]], [[Коста-Рика]]
| elevation-m    = 922
| coordinates    = {{coord|10|00|02|N|84|12|42|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sjoairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 07/25
| r1-length-m    = 3012
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хуан Сантамария''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]] — пойтахти [[Коста-Рика]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sjoairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aeris Holding.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хуан Сантамария — қаҳрамони миллии Коста-Рика — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Коста-Рика ба сабаби табиати зебо ва экотуризм маъруф мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1958]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Ла Сабана гардид. Коста-Рика яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1990]]-ум фурудгоҳ навсозӣ шуд. Терминали нав дар соли [[2012]] ба истифода дода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Costa Rica airport renovation]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt; Аз соли [[2009]] фурудгоҳ аз тарафи Aeris Holding идора мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ дарвозаи асосии сайёҳон ба Коста-Рика мебошад. Парвозҳо аз ИМА, Канада, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ ба Сан-Хосе иҷро мешаванд. Экотуризм манбаи асосии даромади Коста-Рика мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота, Сан-Сальвадор
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Лос-Анҷелес
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 07/25 || 3 012 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо ду сатҳ дорад: сатҳи якум барои парвозҳои дохилӣ ва сатҳи дуюм барои парвозҳои байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хосе мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,6
|-
| [[2020]] || 1,8
|-
| [[2021]] || 3,4
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Сан-Хосе (Коста-Рика)|Сан-Хосе]]
* [[Коста-Рика]]
* [[Copa Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.sjoairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/SJO Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Коста-Рика]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Коста-Рика]]</text>
      <sha1>jurjrv5mbby8luany78dnrr4m3lz78q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330784</id>
    <revision>
      <id>1468276</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:37:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1453" sha1="13hihtte43ooacm0nk1qadlwzoiisg7" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.</text>
      <sha1>13hihtte43ooacm0nk1qadlwzoiisg7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468277</id>
      <parentid>1468276</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:38:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1803" sha1="gnrhuipru8mbtrhtgvxdv70vt8irwp3" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.</text>
      <sha1>gnrhuipru8mbtrhtgvxdv70vt8irwp3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468278</id>
      <parentid>1468277</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:38:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2230" sha1="62qj1tjiieceige48l5m9pb3atvbj8l" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.</text>
      <sha1>62qj1tjiieceige48l5m9pb3atvbj8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468279</id>
      <parentid>1468278</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2635" sha1="dichnd7trtjpz08j5oyuszphq67163h" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад.</text>
      <sha1>dichnd7trtjpz08j5oyuszphq67163h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468280</id>
      <parentid>1468279</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:38:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3117" sha1="doxs3nn8urbbcu8zeryoxfqidui43vu" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Cubana de Aviación]] || Мехико, Канкун, Буэнос-Айрес
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air France]] || Париж
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл
|}</text>
      <sha1>doxs3nn8urbbcu8zeryoxfqidui43vu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468281</id>
      <parentid>1468280</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:38:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3319" sha1="jiiyj3gflg0mlyfjd555ofzrw8ygzvv" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Cubana de Aviación]] || Мехико, Канкун, Буэнос-Айрес
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air France]] || Париж
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 06/24 || 4 000 || Бетон
|-
| 01/19 || 2 400 || Бетон
|}</text>
      <sha1>jiiyj3gflg0mlyfjd555ofzrw8ygzvv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468282</id>
      <parentid>1468281</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:39:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3568" sha1="jvox3jo060wvyn28exuohyaoyw7ivl9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Cubana de Aviación]] || Мехико, Канкун, Буэнос-Айрес
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air France]] || Париж
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 06/24 || 4 000 || Бетон
|-
| 01/19 || 2 400 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: T1 (дохилӣ), T2 (чартер ва парвозҳои ИМА) ва T3 (байналмилалии асосӣ). Терминали 3 муосиртарин аст.</text>
      <sha1>jvox3jo060wvyn28exuohyaoyw7ivl9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468283</id>
      <parentid>1468282</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:39:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3773" sha1="9f3d28wsib1vjbra9ps42ebq1rxoyct" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Cubana de Aviación]] || Мехико, Канкун, Буэнос-Айрес
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air France]] || Париж
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 06/24 || 4 000 || Бетон
|-
| 01/19 || 2 400 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: T1 (дохилӣ), T2 (чартер ва парвозҳои ИМА) ва T3 (байналмилалии асосӣ). Терминали 3 муосиртарин аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2017]] || 5,3
|-
| [[2018]] || 5,0
|-
| [[2019]] || 4,7
|-
| [[2023]] || 5,0
|}</text>
      <sha1>9f3d28wsib1vjbra9ps42ebq1rxoyct</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468284</id>
      <parentid>1468283</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:39:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3862" sha1="157pu4df6mcaqr3q6c7dcrgkjq5celf" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Cubana de Aviación]] || Мехико, Канкун, Буэнос-Айрес
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air France]] || Париж
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 06/24 || 4 000 || Бетон
|-
| 01/19 || 2 400 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: T1 (дохилӣ), T2 (чартер ва парвозҳои ИМА) ва T3 (байналмилалии асосӣ). Терминали 3 муосиртарин аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2017]] || 5,3
|-
| [[2018]] || 5,0
|-
| [[2019]] || 4,7
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Гавана]]
* [[Куба]]
* [[Хосе Марти]]</text>
      <sha1>157pu4df6mcaqr3q6c7dcrgkjq5celf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468285</id>
      <parentid>1468284</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:39:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3891" sha1="g1h1f14s52k0q4ec3yj1j5oe6n22yh9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Cubana de Aviación]] || Мехико, Канкун, Буэнос-Айрес
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air France]] || Париж
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 06/24 || 4 000 || Бетон
|-
| 01/19 || 2 400 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: T1 (дохилӣ), T2 (чартер ва парвозҳои ИМА) ва T3 (байналмилалии асосӣ). Терминали 3 муосиртарин аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2017]] || 5,3
|-
| [[2018]] || 5,0
|-
| [[2019]] || 4,7
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Гавана]]
* [[Куба]]
* [[Хосе Марти]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>g1h1f14s52k0q4ec3yj1j5oe6n22yh9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468286</id>
      <parentid>1468285</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:39:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4075" sha1="lzc0rx0l5riaur73wxvh91pycodewrk" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Cubana de Aviación]] || Мехико, Канкун, Буэнос-Айрес
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air France]] || Париж
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 06/24 || 4 000 || Бетон
|-
| 01/19 || 2 400 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: T1 (дохилӣ), T2 (чартер ва парвозҳои ИМА) ва T3 (байналмилалии асосӣ). Терминали 3 муосиртарин аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2017]] || 5,3
|-
| [[2018]] || 5,0
|-
| [[2019]] || 4,7
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Гавана]]
* [[Куба]]
* [[Хосе Марти]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.ecasa.avianet.cu Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/HAV Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>lzc0rx0l5riaur73wxvh91pycodewrk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468287</id>
      <parentid>1468286</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:40:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4214" sha1="e9nent6ol7uhtrbj3nmz5ie0qx9ab3o" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти
| nativename     = Aeropuerto Internacional José Martí
| IATA           = HAV
| ICAO           = MUHA
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Empresa Cubana de Aeropuertos y Servicios Aeronáuticos
| city-served    = [[Гавана]]
| location       = [[Гавана]], [[Куба]]
| elevation-m    = 64
| coordinates    = {{coord|22|59|21|N|82|24|33|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 06/24
| r1-length-m    = 4000
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 01/19
| r2-length-m    = 2400
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хосе Марти''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Гавана]] — пойтахти [[Куба]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.ecasa.avianet.cu Дар бораи фурудгоҳ]. ECASA.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Хосе Марти]] — шоир ва қаҳрамони миллии Куба — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Гавана маркази фарҳангӣ ва таърихии Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Фурудгоҳи Ранчо Бойерос ном дошт. Пеш аз [[Инқилоби Куба]]и соли [[1959]] Гавана яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои Карибҳо буд.
=== Тараққиёт ===
Пас аз инқилоб алоқаҳои ҳавоӣ бо ИМА қатъ шуд. Терминали 3 дар соли [[1998]] бо ёрии ширкатҳои канадагӣ кушода шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Havana airport Terminal 3]. Reuters, 1998.&lt;/ref&gt; Дар соли [[2016]] парвозҳои мунтазам аз ИМА ба Куба барқарор шуд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Канада, Мексика, Аврупо ва Амрикои Лотинӣ дорад. Пас аз барқароршавии муносиботи ИМА-Куба дар соли [[2016]] шумораи мусофирон зиёд шуд. Сайёҳии Куба манбаи асосии асъори хориҷӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Cubana de Aviación]] || Мехико, Канкун, Буэнос-Айрес
|-
| [[Air Canada]] || Торонто, Монреал
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air France]] || Париж
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 06/24 || 4 000 || Бетон
|-
| 01/19 || 2 400 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ се терминал дорад: T1 (дохилӣ), T2 (чартер ва парвозҳои ИМА) ва T3 (байналмилалии асосӣ). Терминали 3 муосиртарин аст.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2017]] || 5,3
|-
| [[2018]] || 5,0
|-
| [[2019]] || 4,7
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Гавана]]
* [[Куба]]
* [[Хосе Марти]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.ecasa.avianet.cu Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/HAV Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Куба]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Гавана]]</text>
      <sha1>e9nent6ol7uhtrbj3nmz5ie0qx9ab3o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330785</id>
    <revision>
      <id>1468288</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:40:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468288</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1678" sha1="jc4q0kxgo0gn39yqtv5o9ublapmb97r" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.</text>
      <sha1>jc4q0kxgo0gn39yqtv5o9ublapmb97r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468289</id>
      <parentid>1468288</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:40:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468289</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1982" sha1="d0cmvmgurxgybzoamxy8u6i5m11if0e" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.</text>
      <sha1>d0cmvmgurxgybzoamxy8u6i5m11if0e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468290</id>
      <parentid>1468289</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:40:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468290</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2408" sha1="9elj67tr81nomg0vr9fwobek14kbnup" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.</text>
      <sha1>9elj67tr81nomg0vr9fwobek14kbnup</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468291</id>
      <parentid>1468290</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468291</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2741" sha1="aq2vx02undr9g81ghcv9pik0nv5i1c0" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[JetBlue]] дар Карибҳо мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 50 самт дар ИМА ва Карибҳо иҷро мешаванд. Пуэрто-Рико солона зиёда аз 5 миллион сайёҳ қабул мекунад.</text>
      <sha1>aq2vx02undr9g81ghcv9pik0nv5i1c0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468292</id>
      <parentid>1468291</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:41:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468292</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3328" sha1="80aya6ym7tacwqg5cbwi6xjwnaeah41" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[JetBlue]] дар Карибҳо мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 50 самт дар ИМА ва Карибҳо иҷро мешаванд. Пуэрто-Рико солона зиёда аз 5 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл, Орландо
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк, Чикаго
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас, Шарлотт
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Тампа
|-
| [[Spirit Airlines]] || Форт-Лодердейл, Орландо
|}</text>
      <sha1>80aya6ym7tacwqg5cbwi6xjwnaeah41</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468293</id>
      <parentid>1468292</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:41:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3530" sha1="4n5ewdv7xy6g9iyvatguxcqfpdz13cr" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[JetBlue]] дар Карибҳо мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 50 самт дар ИМА ва Карибҳо иҷро мешаванд. Пуэрто-Рико солона зиёда аз 5 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл, Орландо
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк, Чикаго
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас, Шарлотт
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Тампа
|-
| [[Spirit Airlines]] || Форт-Лодердейл, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 048 || Бетон
|-
| 10/28 || 2 133 || Бетон
|}</text>
      <sha1>4n5ewdv7xy6g9iyvatguxcqfpdz13cr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468294</id>
      <parentid>1468293</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:41:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3846" sha1="itt1czlznyo7d60t8t6nmukpkewu08b" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[JetBlue]] дар Карибҳо мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 50 самт дар ИМА ва Карибҳо иҷро мешаванд. Пуэрто-Рико солона зиёда аз 5 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл, Орландо
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк, Чикаго
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас, Шарлотт
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Тампа
|-
| [[Spirit Airlines]] || Форт-Лодердейл, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 048 || Бетон
|-
| 10/28 || 2 133 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои A, B, C ва D дорад. Терминал дар солҳои [[2010]]-ум пурра навсозӣ шуд. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хуан мепайвандад.</text>
      <sha1>itt1czlznyo7d60t8t6nmukpkewu08b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468295</id>
      <parentid>1468294</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:41:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4052" sha1="sx8k4sczbxdaia18jvqrhivblg5dmh2" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[JetBlue]] дар Карибҳо мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 50 самт дар ИМА ва Карибҳо иҷро мешаванд. Пуэрто-Рико солона зиёда аз 5 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл, Орландо
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк, Чикаго
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас, Шарлотт
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Тампа
|-
| [[Spirit Airlines]] || Форт-Лодердейл, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 048 || Бетон
|-
| 10/28 || 2 133 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои A, B, C ва D дорад. Терминал дар солҳои [[2010]]-ум пурра навсозӣ шуд. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хуан мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 9,7
|-
| [[2020]] || 4,8
|-
| [[2021]] || 8,2
|-
| [[2023]] || 10,0
|}</text>
      <sha1>sx8k4sczbxdaia18jvqrhivblg5dmh2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468296</id>
      <parentid>1468295</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:42:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468296</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4192" sha1="qd8bov8cpkezgdyjt04pmvkdnmhnzby" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[JetBlue]] дар Карибҳо мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 50 самт дар ИМА ва Карибҳо иҷро мешаванд. Пуэрто-Рико солона зиёда аз 5 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл, Орландо
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк, Чикаго
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас, Шарлотт
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Тампа
|-
| [[Spirit Airlines]] || Форт-Лодердейл, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 048 || Бетон
|-
| 10/28 || 2 133 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои A, B, C ва D дорад. Терминал дар солҳои [[2010]]-ум пурра навсозӣ шуд. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хуан мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 9,7
|-
| [[2020]] || 4,8
|-
| [[2021]] || 8,2
|-
| [[2023]] || 10,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
* [[Пуэрто-Рико]]
* [[Карибҳо]]</text>
      <sha1>qd8bov8cpkezgdyjt04pmvkdnmhnzby</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468297</id>
      <parentid>1468296</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:42:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468297</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4221" sha1="ln51kvpfb36pwtvhb7wrko4ql8v1gs6" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[JetBlue]] дар Карибҳо мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 50 самт дар ИМА ва Карибҳо иҷро мешаванд. Пуэрто-Рико солона зиёда аз 5 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл, Орландо
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк, Чикаго
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас, Шарлотт
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Тампа
|-
| [[Spirit Airlines]] || Форт-Лодердейл, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 048 || Бетон
|-
| 10/28 || 2 133 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои A, B, C ва D дорад. Терминал дар солҳои [[2010]]-ум пурра навсозӣ шуд. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хуан мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 9,7
|-
| [[2020]] || 4,8
|-
| [[2021]] || 8,2
|-
| [[2023]] || 10,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
* [[Пуэрто-Рико]]
* [[Карибҳо]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>ln51kvpfb36pwtvhb7wrko4ql8v1gs6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468298</id>
      <parentid>1468297</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:42:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468298</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4407" sha1="fb9k4bj73ssdnmzq0joxxcm86o9whlv" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[JetBlue]] дар Карибҳо мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 50 самт дар ИМА ва Карибҳо иҷро мешаванд. Пуэрто-Рико солона зиёда аз 5 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл, Орландо
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк, Чикаго
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас, Шарлотт
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Тампа
|-
| [[Spirit Airlines]] || Форт-Лодердейл, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 048 || Бетон
|-
| 10/28 || 2 133 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои A, B, C ва D дорад. Терминал дар солҳои [[2010]]-ум пурра навсозӣ шуд. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хуан мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 9,7
|-
| [[2020]] || 4,8
|-
| [[2021]] || 8,2
|-
| [[2023]] || 10,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
* [[Пуэрто-Рико]]
* [[Карибҳо]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.sanjuanairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/SJU Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>fb9k4bj73ssdnmzq0joxxcm86o9whlv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468299</id>
      <parentid>1468298</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:42:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468299</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4568" sha1="8pcc801w8vvgo3zhlmlpqqirfdep04p" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин
| nativename     = Luis Muñoz Marín International Airport
| IATA           = SJU
| ICAO           = TJSJ
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Aerostar Airport Holdings
| city-served    = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
| location       = [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]], [[Пуэрто-Рико]]
| elevation-m    = 3
| coordinates    = {{coord|18|26|23|N|66|00|07|W|type:airport}}
| website        = {{URL|sanjuanairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 08/26
| r1-length-m    = 3048
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 2133
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Луис Муньос Марин''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]] — пойтахти [[Пуэрто-Рико]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.sanjuanairport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Aerostar Airport Holdings.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Луис Муньос Марин — аввалин губернатори интихобшудаи Пуэрто-Рико — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 10 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико территорияи ИМА дар Карибҳо мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] ҳамчун маркази ҳарбии Исла-Верде кушода шуд. Пас аз [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ба фурудгоҳи ғайринизомӣ табдил дода шуд.
=== Тараққиёт ===
Дар солҳои [[1970]]-ум терминали нав кушода шуд. Навсозии куллӣ дар солҳои [[2010]]-ум бо арзиши 775 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.nytimes.com/ Puerto Rico airport renovation]. The New York Times.&lt;/ref&gt; Пуэрто-Рико маркази муҳими транзитии Карибҳо мебошад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази [[JetBlue]] дар Карибҳо мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 50 самт дар ИМА ва Карибҳо иҷро мешаванд. Пуэрто-Рико солона зиёда аз 5 миллион сайёҳ қабул мекунад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[JetBlue]] || Ню-Йорк, Форт-Лодердейл, Орландо
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк, Чикаго
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас, Шарлотт
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Тампа
|-
| [[Spirit Airlines]] || Форт-Лодердейл, Орландо
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 08/26 || 3 048 || Бетон
|-
| 10/28 || 2 133 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои A, B, C ва D дорад. Терминал дар солҳои [[2010]]-ум пурра навсозӣ шуд. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Сан-Хуан мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 9,7
|-
| [[2020]] || 4,8
|-
| [[2021]] || 8,2
|-
| [[2023]] || 10,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Сан-Хуан (Пуэрто-Рико)|Сан-Хуан]]
* [[Пуэрто-Рико]]
* [[Карибҳо]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.sanjuanairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/SJU Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Пуэрто-Рико]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Пуэрто-Рико]]</text>
      <sha1>8pcc801w8vvgo3zhlmlpqqirfdep04p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330786</id>
    <revision>
      <id>1468300</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468300</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1494" sha1="m8nwgjwk89leicfsn39skktrmt7ahzb" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.</text>
      <sha1>m8nwgjwk89leicfsn39skktrmt7ahzb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468301</id>
      <parentid>1468300</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:43:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468301</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1871" sha1="pxuv84xezpytedou94wxjhkwwa4fe23" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.</text>
      <sha1>pxuv84xezpytedou94wxjhkwwa4fe23</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468302</id>
      <parentid>1468301</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:43:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468302</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2289" sha1="dyurgn5i2vopyl3eyyvpb87r7zyrn5p" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>dyurgn5i2vopyl3eyyvpb87r7zyrn5p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468303</id>
      <parentid>1468302</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:43:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468303</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2701" sha1="8l46gnlxmk44u7ucdi00sl63g4eadnl" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Avianca]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Богота маркази иқтисодии Колумбия ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.</text>
      <sha1>8l46gnlxmk44u7ucdi00sl63g4eadnl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468305</id>
      <parentid>1468303</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:43:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468305</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3227" sha1="3ffm3aa3n722zrsy91pvg222b8p0rhq" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Avianca]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Богота маркази иқтисодии Колумбия ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Avianca]] || Мехико, Майамӣ, Мадрид, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[LATAM Colombia]] || Лима, Сантяго, Буэнос-Айрес
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}</text>
      <sha1>3ffm3aa3n722zrsy91pvg222b8p0rhq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468306</id>
      <parentid>1468305</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:44:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468306</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3433" sha1="05zv4zt2wm7wsa39makn5me310r0jiy" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Avianca]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Богота маркази иқтисодии Колумбия ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Avianca]] || Мехико, Майамӣ, Мадрид, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[LATAM Colombia]] || Лима, Сантяго, Буэнос-Айрес
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 13L/31R || 3 800 || Бетон
|-
| 13R/31L || 3 800 || Бетон
|}</text>
      <sha1>05zv4zt2wm7wsa39makn5me310r0jiy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468307</id>
      <parentid>1468306</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:44:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468307</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3755" sha1="065vswxp6szv18j5zg6ab4l9zln448o" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Avianca]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Богота маркази иқтисодии Колумбия ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Avianca]] || Мехико, Майамӣ, Мадрид, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[LATAM Colombia]] || Лима, Сантяго, Буэнос-Айрес
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 13L/31R || 3 800 || Бетон
|-
| 13R/31L || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (асосӣ) ва T2 (дохилӣ). Терминали 1 бахшҳои байналмилалӣ ва дохилӣ дорад. TransMilenio ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Богота мепайвандад.</text>
      <sha1>065vswxp6szv18j5zg6ab4l9zln448o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468308</id>
      <parentid>1468307</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:44:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468308</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3964" sha1="hbh3us8g1ebtzz0sfd93gc6z56ofj50" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Avianca]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Богота маркази иқтисодии Колумбия ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Avianca]] || Мехико, Майамӣ, Мадрид, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[LATAM Colombia]] || Лима, Сантяго, Буэнос-Айрес
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 13L/31R || 3 800 || Бетон
|-
| 13R/31L || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (асосӣ) ва T2 (дохилӣ). Терминали 1 бахшҳои байналмилалӣ ва дохилӣ дорад. TransMilenio ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Богота мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 35,0
|-
| [[2020]] || 10,5
|-
| [[2021]] || 23,0
|-
| [[2023]] || 35,0
|}</text>
      <sha1>hbh3us8g1ebtzz0sfd93gc6z56ofj50</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468309</id>
      <parentid>1468308</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468309</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4049" sha1="qd3cykiazdvt5my2p7rqkud1uvwmrwp" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Avianca]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Богота маркази иқтисодии Колумбия ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Avianca]] || Мехико, Майамӣ, Мадрид, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[LATAM Colombia]] || Лима, Сантяго, Буэнос-Айрес
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 13L/31R || 3 800 || Бетон
|-
| 13R/31L || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (асосӣ) ва T2 (дохилӣ). Терминали 1 бахшҳои байналмилалӣ ва дохилӣ дорад. TransMilenio ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Богота мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 35,0
|-
| [[2020]] || 10,5
|-
| [[2021]] || 23,0
|-
| [[2023]] || 35,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Богота]]
* [[Колумбия]]
* [[Avianca]]</text>
      <sha1>qd3cykiazdvt5my2p7rqkud1uvwmrwp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468310</id>
      <parentid>1468309</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:45:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468310</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4078" sha1="tgdjbmu3212pphxmo60d2glm2cxonch" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Avianca]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Богота маркази иқтисодии Колумбия ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Avianca]] || Мехико, Майамӣ, Мадрид, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[LATAM Colombia]] || Лима, Сантяго, Буэнос-Айрес
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 13L/31R || 3 800 || Бетон
|-
| 13R/31L || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (асосӣ) ва T2 (дохилӣ). Терминали 1 бахшҳои байналмилалӣ ва дохилӣ дорад. TransMilenio ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Богота мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 35,0
|-
| [[2020]] || 10,5
|-
| [[2021]] || 23,0
|-
| [[2023]] || 35,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Богота]]
* [[Колумбия]]
* [[Avianca]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>tgdjbmu3212pphxmo60d2glm2cxonch</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468311</id>
      <parentid>1468310</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468311</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4259" sha1="b5bapxnpptltmh2s6rvl10oic9pb7ga" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Avianca]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Богота маркази иқтисодии Колумбия ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Avianca]] || Мехико, Майамӣ, Мадрид, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[LATAM Colombia]] || Лима, Сантяго, Буэнос-Айрес
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 13L/31R || 3 800 || Бетон
|-
| 13R/31L || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (асосӣ) ва T2 (дохилӣ). Терминали 1 бахшҳои байналмилалӣ ва дохилӣ дорад. TransMilenio ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Богота мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 35,0
|-
| [[2020]] || 10,5
|-
| [[2021]] || 23,0
|-
| [[2023]] || 35,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Богота]]
* [[Колумбия]]
* [[Avianca]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.eldorado.aero Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/BOG Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>b5bapxnpptltmh2s6rvl10oic9pb7ga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468312</id>
      <parentid>1468311</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:45:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468312</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4406" sha1="c30vtt6a1khry3lpez8zn950hi7kc7u" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо
| nativename     = Aeropuerto Internacional El Dorado
| IATA           = BOG
| ICAO           = SKBO
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = OPAIN S.A.
| city-served    = [[Богота]]
| location       = [[Богота]], [[Колумбия]]
| elevation-m    = 2548
| coordinates    = {{coord|4|42|05|N|74|08|49|W|type:airport}}
| website        = {{URL|eldorado.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 13L/31R
| r1-length-m    = 3800
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 13R/31L
| r2-length-m    = 3800
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Эл Дорадо''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Богота]] — пойтахти [[Колумбия]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.eldorado.aero Дар бораи фурудгоҳ]. OPAIN S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ серодамтарин фурудгоҳи Колумбия ва сеюмин фурудгоҳи серодами [[Амрикои Лотинӣ]] мебошад. Дар соли [[2023]] зиёда аз 35 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Ном аз афсонаи [[Эл Дорадо]] — шаҳри тиллоӣ — гирифта шудааст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1959]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Теча гардид. Богота дар баландии 2640 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст ва яке аз баландтарин пойтахтҳои ҷаҳон мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нави Эл Дорадо II дар соли [[2012]] кушода шуд ва иқтидори фурудгоҳро ба 40 миллион мусофир расонд. Навсозии куллии терминал бо арзиши 1 миллиард доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Bogota El Dorado expansion]. Reuters, 2012.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[Avianca]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 100 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Богота маркази иқтисодии Колумбия ва яке аз бузургтарин иқтисодҳои Амрикои Лотинӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Avianca]] || Мехико, Майамӣ, Мадрид, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[LATAM Colombia]] || Лима, Сантяго, Буэнос-Айрес
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 13L/31R || 3 800 || Бетон
|-
| 13R/31L || 3 800 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: T1 (асосӣ) ва T2 (дохилӣ). Терминали 1 бахшҳои байналмилалӣ ва дохилӣ дорад. TransMilenio ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Богота мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 35,0
|-
| [[2020]] || 10,5
|-
| [[2021]] || 23,0
|-
| [[2023]] || 35,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Богота]]
* [[Колумбия]]
* [[Avianca]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.eldorado.aero Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/BOG Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Колумбия]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Богота]]</text>
      <sha1>c30vtt6a1khry3lpez8zn950hi7kc7u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330787</id>
    <revision>
      <id>1468313</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:45:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468313</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1396" sha1="itb307djht0jdwzgtlkixl50r208zol" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.</text>
      <sha1>itb307djht0jdwzgtlkixl50r208zol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468314</id>
      <parentid>1468313</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468314</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1730" sha1="m3v3vwd128j7odcm9h83m4sp58h9ryy" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.</text>
      <sha1>m3v3vwd128j7odcm9h83m4sp58h9ryy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468315</id>
      <parentid>1468314</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468315</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2197" sha1="gai0qmhxcecdfqv1jhdqzhjeyll2fua" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.</text>
      <sha1>gai0qmhxcecdfqv1jhdqzhjeyll2fua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468316</id>
      <parentid>1468315</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:46:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468316</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2571" sha1="ig4bnodhx6yc72rufp6q1a164b2gsyq" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[LATAM Perú]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Лима маркази гастрономии ҷаҳон ва вориси тамаддуни [[Инкоҳо]] мебошад.</text>
      <sha1>ig4bnodhx6yc72rufp6q1a164b2gsyq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468317</id>
      <parentid>1468316</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:46:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468317</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3063" sha1="4b99h4jm5daq3ewb0sp8tu2bs7xa1yg" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[LATAM Perú]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Лима маркази гастрономии ҷаҳон ва вориси тамаддуни [[Инкоҳо]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Perú]] || Сантяго, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|}</text>
      <sha1>4b99h4jm5daq3ewb0sp8tu2bs7xa1yg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468318</id>
      <parentid>1468317</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468318</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3231" sha1="04bnwj94sou12fj12o7lb0hv27hrber" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[LATAM Perú]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Лима маркази гастрономии ҷаҳон ва вориси тамаддуни [[Инкоҳо]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Perú]] || Сантяго, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 16/34 || 3 507 || Бетон
|}</text>
      <sha1>04bnwj94sou12fj12o7lb0hv27hrber</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468319</id>
      <parentid>1468318</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:47:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468319</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3598" sha1="g2g4wkh8zi3r641rr6s5eo43z4nm00e" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[LATAM Perú]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Лима маркази гастрономии ҷаҳон ва вориси тамаддуни [[Инкоҳо]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Perú]] || Сантяго, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 16/34 || 3 507 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2005]] навсозӣ шуд. Терминали нав бо арзиши 1,5 миллиард доллар дар ҳоли сохтмон аст. Хатти метрои 2 дар оянда фурудгоҳро ба маркази Лима мепайвандад.</text>
      <sha1>g2g4wkh8zi3r641rr6s5eo43z4nm00e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468320</id>
      <parentid>1468319</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:47:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468320</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3806" sha1="6y64hfecepxott983lw03g6ern3nyr0" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[LATAM Perú]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Лима маркази гастрономии ҷаҳон ва вориси тамаддуни [[Инкоҳо]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Perú]] || Сантяго, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 16/34 || 3 507 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2005]] навсозӣ шуд. Терминали нав бо арзиши 1,5 миллиард доллар дар ҳоли сохтмон аст. Хатти метрои 2 дар оянда фурудгоҳро ба маркази Лима мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 23,6
|-
| [[2020]] || 6,8
|-
| [[2021]] || 14,0
|-
| [[2023]] || 24,0
|}</text>
      <sha1>6y64hfecepxott983lw03g6ern3nyr0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468321</id>
      <parentid>1468320</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:47:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468321</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3886" sha1="2dqfx2ghtfkfxxbkn5kg7crfrmxbc3h" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[LATAM Perú]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Лима маркази гастрономии ҷаҳон ва вориси тамаддуни [[Инкоҳо]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Perú]] || Сантяго, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 16/34 || 3 507 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2005]] навсозӣ шуд. Терминали нав бо арзиши 1,5 миллиард доллар дар ҳоли сохтмон аст. Хатти метрои 2 дар оянда фурудгоҳро ба маркази Лима мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 23,6
|-
| [[2020]] || 6,8
|-
| [[2021]] || 14,0
|-
| [[2023]] || 24,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Лима]]
* [[Перу]]
* [[LATAM Airlines]]</text>
      <sha1>2dqfx2ghtfkfxxbkn5kg7crfrmxbc3h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468322</id>
      <parentid>1468321</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:47:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468322</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3915" sha1="584u5kdc9amhii219g23nsda23o12dm" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[LATAM Perú]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Лима маркази гастрономии ҷаҳон ва вориси тамаддуни [[Инкоҳо]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Perú]] || Сантяго, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 16/34 || 3 507 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2005]] навсозӣ шуд. Терминали нав бо арзиши 1,5 миллиард доллар дар ҳоли сохтмон аст. Хатти метрои 2 дар оянда фурудгоҳро ба маркази Лима мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 23,6
|-
| [[2020]] || 6,8
|-
| [[2021]] || 14,0
|-
| [[2023]] || 24,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Лима]]
* [[Перу]]
* [[LATAM Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>584u5kdc9amhii219g23nsda23o12dm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468323</id>
      <parentid>1468322</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:47:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468323</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4099" sha1="nkgxmjvh3wr1ovrhw12xmizt0hpxtsa" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[LATAM Perú]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Лима маркази гастрономии ҷаҳон ва вориси тамаддуни [[Инкоҳо]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Perú]] || Сантяго, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 16/34 || 3 507 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2005]] навсозӣ шуд. Терминали нав бо арзиши 1,5 миллиард доллар дар ҳоли сохтмон аст. Хатти метрои 2 дар оянда фурудгоҳро ба маркази Лима мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 23,6
|-
| [[2020]] || 6,8
|-
| [[2021]] || 14,0
|-
| [[2023]] || 24,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Лима]]
* [[Перу]]
* [[LATAM Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.lima-airport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/LIM Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>nkgxmjvh3wr1ovrhw12xmizt0hpxtsa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468325</id>
      <parentid>1468323</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:48:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468325</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4234" sha1="1eb29n1925svzwgqwalu0gzhjf12gyw" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес
| nativename     = Aeropuerto Internacional Jorge Chávez
| IATA           = LIM
| ICAO           = SPJC
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Lima Airport Partners
| city-served    = [[Лима]]
| location       = [[Лима]], [[Перу]]
| elevation-m    = 34
| coordinates    = {{coord|12|01|19|S|77|06|52|W|type:airport}}
| website        = {{URL|lima-airport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 16/34
| r1-length-m    = 3507
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Хорхе Чавес''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Лима]] — пойтахти [[Перу]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.lima-airport.com Дар бораи фурудгоҳ]. Lima Airport Partners.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Хорхе Чавес — ҳавонаварди маъруфи перугӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] зиёда аз 24 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Лима бузургтарин шаҳри Перу бо зиёда аз 10 миллион аҳолӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1965]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Лиматамбо гардид. Лима ҳамеша маркази муҳими нақлиётии соҳили ғарбии Амрикои Ҷанубӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Дар соли [[2001]] идоракунии фурудгоҳ ба Lima Airport Partners (консорсиуми бо роҳбарии Fraport) дода шуд. Лоиҳаи рохи парвози дуюм ва терминали нав дар ҳоли иҷро аст.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Lima airport second runway]. Reuters, 2022.&lt;/ref&gt; Терминали нав дар соли [[2025]] кушода мешавад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази асосии [[LATAM Perú]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 80 самт дар Амрикоҳо, Аврупо ва Карибҳо иҷро мешаванд. Лима маркази гастрономии ҷаҳон ва вориси тамаддуни [[Инкоҳо]] мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Perú]] || Сантяго, Буэнос-Айрес, Сан-Паулу, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ, Даллас
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон, Ньюарк
|-
| [[KLM]] || Амстердам
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 16/34 || 3 507 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад ки дар соли [[2005]] навсозӣ шуд. Терминали нав бо арзиши 1,5 миллиард доллар дар ҳоли сохтмон аст. Хатти метрои 2 дар оянда фурудгоҳро ба маркази Лима мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 23,6
|-
| [[2020]] || 6,8
|-
| [[2021]] || 14,0
|-
| [[2023]] || 24,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Лима]]
* [[Перу]]
* [[LATAM Airlines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.lima-airport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/LIM Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Перу]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Лима]]</text>
      <sha1>1eb29n1925svzwgqwalu0gzhjf12gyw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти ҳавонавардӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330788</id>
    <revision>
      <id>1468324</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:47:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>навсозӣ</comment>
      <origin>1468324</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129" sha1="td61wzguuag7uuxpwq92n2aovqzttrx" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳои нақлиёт]]
[[Гурӯҳ:Зерсохторҳои ҳавонавардӣ]]</text>
      <sha1>td61wzguuag7uuxpwq92n2aovqzttrx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330789</id>
    <revision>
      <id>1468326</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468326</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1441" sha1="szzqfokgk5nlazwuwaqepqdlz0ql5e7" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.</text>
      <sha1>szzqfokgk5nlazwuwaqepqdlz0ql5e7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468327</id>
      <parentid>1468326</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:48:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468327</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1790" sha1="5sqldvcpx5mw9xak2aqjn3uwr4bikh2" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.</text>
      <sha1>5sqldvcpx5mw9xak2aqjn3uwr4bikh2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468328</id>
      <parentid>1468327</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:48:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468328</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2228" sha1="rqg17qwx06qx96yrljjhnylp465lwmq" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.</text>
      <sha1>rqg17qwx06qx96yrljjhnylp465lwmq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468329</id>
      <parentid>1468328</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:49:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2641" sha1="e9b18h7ey5eih3qx4dukjh4pqxxn4y1" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ, ИМА ва Аврупо дорад. Кито маркази сайёҳии Эквадор ва дарвозаи [[Ҷазираҳои Галапагос]] мебошад. Шаҳри кӯҳнаи Кито ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.</text>
      <sha1>e9b18h7ey5eih3qx4dukjh4pqxxn4y1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468330</id>
      <parentid>1468329</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:49:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468330</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3087" sha1="gwdplf0ho0fpqq2223y30gnya5l7xut" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ, ИМА ва Аврупо дорад. Кито маркази сайёҳии Эквадор ва дарвозаи [[Ҷазираҳои Галапагос]] мебошад. Шаҳри кӯҳнаи Кито ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Ecuador]] || Гуаякил, Лима, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[KLM]] || Амстердам, Богота
|}</text>
      <sha1>gwdplf0ho0fpqq2223y30gnya5l7xut</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468331</id>
      <parentid>1468330</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:49:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468331</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3255" sha1="n1jyxuw3o0r71zvg7pt6aezg6fpswfk" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ, ИМА ва Аврупо дорад. Кито маркази сайёҳии Эквадор ва дарвозаи [[Ҷазираҳои Галапагос]] мебошад. Шаҳри кӯҳнаи Кито ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Ecuador]] || Гуаякил, Лима, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[KLM]] || Амстердам, Богота
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 4 100 || Бетон
|}</text>
      <sha1>n1jyxuw3o0r71zvg7pt6aezg6fpswfk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468332</id>
      <parentid>1468331</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:49:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468332</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3525" sha1="47c5cvhnoe1n7qtwcqqw6co2rtre7gf" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ, ИМА ва Аврупо дорад. Кито маркази сайёҳии Эквадор ва дарвозаи [[Ҷазираҳои Галапагос]] мебошад. Шаҳри кӯҳнаи Кито ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Ecuador]] || Гуаякил, Лима, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[KLM]] || Амстердам, Богота
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 4 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ дорад. Автобуси махсус фурудгоҳро ба маркази Кито дар 45 дақиқа мепайвандад.</text>
      <sha1>47c5cvhnoe1n7qtwcqqw6co2rtre7gf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468333</id>
      <parentid>1468332</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468333</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3730" sha1="jxv22tdoc5es7md2ogpbu6asentgh2f" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ, ИМА ва Аврупо дорад. Кито маркази сайёҳии Эквадор ва дарвозаи [[Ҷазираҳои Галапагос]] мебошад. Шаҳри кӯҳнаи Кито ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Ecuador]] || Гуаякил, Лима, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[KLM]] || Амстердам, Богота
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 4 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ дорад. Автобуси махсус фурудгоҳро ба маркази Кито дар 45 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,3
|-
| [[2020]] || 1,5
|-
| [[2021]] || 3,2
|-
| [[2023]] || 5,0
|}</text>
      <sha1>jxv22tdoc5es7md2ogpbu6asentgh2f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468334</id>
      <parentid>1468333</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:50:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468334</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3839" sha1="4vdzvz4zon2eq8wvx6ddeok9ctamioh" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ, ИМА ва Аврупо дорад. Кито маркази сайёҳии Эквадор ва дарвозаи [[Ҷазираҳои Галапагос]] мебошад. Шаҳри кӯҳнаи Кито ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Ecuador]] || Гуаякил, Лима, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[KLM]] || Амстердам, Богота
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 4 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ дорад. Автобуси махсус фурудгоҳро ба маркази Кито дар 45 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,3
|-
| [[2020]] || 1,5
|-
| [[2021]] || 3,2
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Кито]]
* [[Эквадор]]
* [[Ҷазираҳои Галапагос]]</text>
      <sha1>4vdzvz4zon2eq8wvx6ddeok9ctamioh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468335</id>
      <parentid>1468334</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:50:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468335</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3868" sha1="nbxlnklgwpuduseurcdf604c4cay0uu" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ, ИМА ва Аврупо дорад. Кито маркази сайёҳии Эквадор ва дарвозаи [[Ҷазираҳои Галапагос]] мебошад. Шаҳри кӯҳнаи Кито ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Ecuador]] || Гуаякил, Лима, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[KLM]] || Амстердам, Богота
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 4 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ дорад. Автобуси махсус фурудгоҳро ба маркази Кито дар 45 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,3
|-
| [[2020]] || 1,5
|-
| [[2021]] || 3,2
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Кито]]
* [[Эквадор]]
* [[Ҷазираҳои Галапагос]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>nbxlnklgwpuduseurcdf604c4cay0uu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468336</id>
      <parentid>1468335</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:50:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468336</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4056" sha1="kcwkn58v65c5kym7amloqx1jzcbqwcv" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ, ИМА ва Аврупо дорад. Кито маркази сайёҳии Эквадор ва дарвозаи [[Ҷазираҳои Галапагос]] мебошад. Шаҳри кӯҳнаи Кито ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Ecuador]] || Гуаякил, Лима, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[KLM]] || Амстердам, Богота
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 4 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ дорад. Автобуси махсус фурудгоҳро ба маркази Кито дар 45 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,3
|-
| [[2020]] || 1,5
|-
| [[2021]] || 3,2
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Кито]]
* [[Эквадор]]
* [[Ҷазираҳои Галапагос]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.aeropuertoquito.aero Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/UIO Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>kcwkn58v65c5kym7amloqx1jzcbqwcv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468337</id>
      <parentid>1468336</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:50:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468337</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4197" sha1="blv28ljrola87m7be9in3zjadhi9rpf" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре
| nativename     = Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre
| IATA           = UIO
| ICAO           = SEQM
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Quiport S.A.
| city-served    = [[Кито]]
| location       = [[Кито]], [[Эквадор]]
| elevation-m    = 2400
| coordinates    = {{coord|0|06|48|S|78|21|31|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertoquito.aero}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 18/36
| r1-length-m    = 4100
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Марискал Сукре''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Кито]] — пойтахти [[Эквадор]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertoquito.aero Дар бораи фурудгоҳ]. Quiport S.A.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Антонио Хосе де Сукре — қаҳрамони истиқлолияти Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 5 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Кито дар баландии 2800 метр аз сатҳи баҳр дар хатти экватор ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳи кӯҳна дар маркази Кито ҷойгир буд ва яке аз хатарноктарин фурудгоҳҳои ҷаҳон ба ҳисоб мерафт. Масоҳати маҳдуди рохи парвоз ва кӯҳҳои атроф хатарнок буд.
=== Тараққиёт ===
Фурудгоҳи нави Марискал Сукре дар соли [[2013]] дар масофаи 18 км аз маркази Кито кушода шуд. Лоиҳа бо арзиши 700 миллион доллар иҷро шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Quito new airport opens]. Reuters, 2013.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳи нав иқтидори 5 миллион мусофир дорад.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ, ИМА ва Аврупо дорад. Кито маркази сайёҳии Эквадор ва дарвозаи [[Ҷазираҳои Галапагос]] мебошад. Шаҳри кӯҳнаи Кито ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил шудааст.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Ecuador]] || Гуаякил, Лима, Богота
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[American Airlines]] || Майамӣ
|-
| [[United Airlines]] || Хюстон
|-
| [[KLM]] || Амстердам, Богота
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 18/36 || 4 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ дорад. Автобуси махсус фурудгоҳро ба маркази Кито дар 45 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 5,3
|-
| [[2020]] || 1,5
|-
| [[2021]] || 3,2
|-
| [[2023]] || 5,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Кито]]
* [[Эквадор]]
* [[Ҷазираҳои Галапагос]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.aeropuertoquito.aero Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/UIO Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Эквадор]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Кито]]</text>
      <sha1>blv28ljrola87m7be9in3zjadhi9rpf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Карраско</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330790</id>
    <revision>
      <id>1468338</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468338</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1530" sha1="4tni18gu20w84tdvg8iwkzgewnavr3g" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.</text>
      <sha1>4tni18gu20w84tdvg8iwkzgewnavr3g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468339</id>
      <parentid>1468338</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468339</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1820" sha1="hnq6i17oqpycuunih3jixj47ba2qg3o" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.</text>
      <sha1>hnq6i17oqpycuunih3jixj47ba2qg3o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468340</id>
      <parentid>1468339</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:51:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468340</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2176" sha1="mc1tkjno64jnfqe4b9m27i19tzp2pyf" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>mc1tkjno64jnfqe4b9m27i19tzp2pyf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468341</id>
      <parentid>1468340</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:51:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468341</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2502" sha1="rk7nkg1fveloc4722ababe6gxij4daw" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо ва ИМА дорад. Монтевидео маркази Меркосур ва яке аз бехтарин шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ барои зиндагӣ мебошад.</text>
      <sha1>rk7nkg1fveloc4722ababe6gxij4daw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468342</id>
      <parentid>1468341</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:52:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468342</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2969" sha1="pb4kq5ev08ktibzmlefh5pg2acziu8y" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо ва ИМА дорад. Монтевидео маркази Меркосур ва яке аз бехтарин шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ барои зиндагӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Airlines]] || Сантяго, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air Europa]] || Мадрид
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|}</text>
      <sha1>pb4kq5ev08ktibzmlefh5pg2acziu8y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468343</id>
      <parentid>1468342</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:52:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468343</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3171" sha1="dt7cjnva03tgqk2uuzsksjhxt30vp5c" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо ва ИМА дорад. Монтевидео маркази Меркосур ва яке аз бехтарин шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ барои зиндагӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Airlines]] || Сантяго, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air Europa]] || Мадрид
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01/19 || 3 200 || Бетон
|-
| 06/24 || 2 100 || Бетон
|}</text>
      <sha1>dt7cjnva03tgqk2uuzsksjhxt30vp5c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468345</id>
      <parentid>1468343</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468345</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3524" sha1="emarvup713irlfcaj0bd4zl0dfin5oa" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо ва ИМА дорад. Монтевидео маркази Меркосур ва яке аз бехтарин шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ барои зиндагӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Airlines]] || Сантяго, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air Europa]] || Мадрид
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01/19 || 3 200 || Бетон
|-
| 06/24 || 2 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки дар соли [[2009]] кушода шуд. Тарҳи бинои терминал бо шаклӣ мавҷӣ маъруф аст. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Монтевидео мепайвандад.</text>
      <sha1>emarvup713irlfcaj0bd4zl0dfin5oa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468346</id>
      <parentid>1468345</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468346</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3729" sha1="bmu7lyzkfk1jqo1v0j3udndge904jhv" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо ва ИМА дорад. Монтевидео маркази Меркосур ва яке аз бехтарин шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ барои зиндагӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Airlines]] || Сантяго, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air Europa]] || Мадрид
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01/19 || 3 200 || Бетон
|-
| 06/24 || 2 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки дар соли [[2009]] кушода шуд. Тарҳи бинои терминал бо шаклӣ мавҷӣ маъруф аст. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Монтевидео мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 2,8
|-
| [[2020]] || 0,8
|-
| [[2021]] || 1,5
|-
| [[2023]] || 3,0
|}</text>
      <sha1>bmu7lyzkfk1jqo1v0j3udndge904jhv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468347</id>
      <parentid>1468346</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:52:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468347</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3840" sha1="mzp99aiqak7a0qdxeh6cagg7xhowre8" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо ва ИМА дорад. Монтевидео маркази Меркосур ва яке аз бехтарин шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ барои зиндагӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Airlines]] || Сантяго, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air Europa]] || Мадрид
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01/19 || 3 200 || Бетон
|-
| 06/24 || 2 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки дар соли [[2009]] кушода шуд. Тарҳи бинои терминал бо шаклӣ мавҷӣ маъруф аст. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Монтевидео мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 2,8
|-
| [[2020]] || 0,8
|-
| [[2021]] || 1,5
|-
| [[2023]] || 3,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Монтевидео]]
* [[Уругвай]]
* [[Рио де ла Плата]]</text>
      <sha1>mzp99aiqak7a0qdxeh6cagg7xhowre8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468348</id>
      <parentid>1468347</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468348</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3869" sha1="idcca5xpb90daig1sbmqjvb2lhv3f0y" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо ва ИМА дорад. Монтевидео маркази Меркосур ва яке аз бехтарин шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ барои зиндагӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Airlines]] || Сантяго, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air Europa]] || Мадрид
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01/19 || 3 200 || Бетон
|-
| 06/24 || 2 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки дар соли [[2009]] кушода шуд. Тарҳи бинои терминал бо шаклӣ мавҷӣ маъруф аст. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Монтевидео мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 2,8
|-
| [[2020]] || 0,8
|-
| [[2021]] || 1,5
|-
| [[2023]] || 3,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Монтевидео]]
* [[Уругвай]]
* [[Рио де ла Плата]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>idcca5xpb90daig1sbmqjvb2lhv3f0y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468349</id>
      <parentid>1468348</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4064" sha1="9m5kbeia7sthcsjppykcokinb0trr2z" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо ва ИМА дорад. Монтевидео маркази Меркосур ва яке аз бехтарин шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ барои зиндагӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Airlines]] || Сантяго, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air Europa]] || Мадрид
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01/19 || 3 200 || Бетон
|-
| 06/24 || 2 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки дар соли [[2009]] кушода шуд. Тарҳи бинои терминал бо шаклӣ мавҷӣ маъруф аст. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Монтевидео мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 2,8
|-
| [[2020]] || 0,8
|-
| [[2021]] || 1,5
|-
| [[2023]] || 3,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Монтевидео]]
* [[Уругвай]]
* [[Рио де ла Плата]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/MVD Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>9m5kbeia7sthcsjppykcokinb0trr2z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468350</id>
      <parentid>1468349</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:53:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4217" sha1="pjd01ge6n9dfdj1409qwmwppwvv8bw9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Карраско
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Carrasco
| IATA           = MVD
| ICAO           = SUMU
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Puerta del Sur S.A.
| city-served    = [[Монтевидео]]
| location       = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]
| elevation-m    = 32
| coordinates    = {{coord|34|50|12|S|56|01|44|W|type:airport}}
| website        = {{URL|aeropuertodecarrasco.com.uy}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 01/19
| r1-length-m    = 3200
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 06/24
| r2-length-m    = 2100
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Карраско''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Монтевидео]] — пойтахти [[Уругвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Дар бораи фурудгоҳ]. Puerta del Sur.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар ноҳияи Карраско ҷойгир аст ва ягона фурудгоҳи байналмилалии кишвар мебошад. Дар соли [[2023]] 3 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Уругвай яке аз устувортарин демократияҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1947]] кушода шуд. Монтевидео маркази иқтисодӣ ва фарҳангии Уругвай буда, дар соҳили [[Рио де ла Плата]] ҷойгир аст.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав бо тарҳи меъмори Рафаэл Виньоли дар соли [[2009]] кушода шуд. Бинои нав барои тарҳи муосир ва зебои худ ҷоизаҳо гирифт.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Montevideo airport new terminal]. Reuters, 2009.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ, Аврупо ва ИМА дорад. Монтевидео маркази Меркосур ва яке аз бехтарин шаҳрҳои Амрикои Лотинӣ барои зиндагӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Airlines]] || Сантяго, Лима, Сан-Паулу
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Air Europa]] || Мадрид
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 01/19 || 3 200 || Бетон
|-
| 06/24 || 2 100 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминали муосир дорад ки дар соли [[2009]] кушода шуд. Тарҳи бинои терминал бо шаклӣ мавҷӣ маъруф аст. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Монтевидео мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 2,8
|-
| [[2020]] || 0,8
|-
| [[2021]] || 1,5
|-
| [[2023]] || 3,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Монтевидео]]
* [[Уругвай]]
* [[Рио де ла Плата]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.aeropuertodecarrasco.com.uy Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/MVD Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Уругвай]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Монтевидео]]</text>
      <sha1>pjd01ge6n9dfdj1409qwmwppwvv8bw9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330791</id>
    <revision>
      <id>1468351</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468351</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1530" sha1="kxrju79gaaymr2v69pnoredffido6fy" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.</text>
      <sha1>kxrju79gaaymr2v69pnoredffido6fy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468352</id>
      <parentid>1468351</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:54:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1813" sha1="qanu0adcig01yu3gjzmerbb4exji34e" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.</text>
      <sha1>qanu0adcig01yu3gjzmerbb4exji34e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468353</id>
      <parentid>1468352</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2233" sha1="rhmqgbhi3tdtjcmrbyz0a0mc619ld35" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.</text>
      <sha1>rhmqgbhi3tdtjcmrbyz0a0mc619ld35</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468354</id>
      <parentid>1468353</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2652" sha1="irqyi76peehkgytedlrxznd5u1714g5" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Панама, Мехико, Богота, Мадрид, Лисбон ва шаҳрҳои Карибҳо дорад. Ба сабаби бӯҳрони сиёсӣ бисёр ширкатҳои ҳавоӣ парвозҳоро қатъ кардаанд. Венесуэла калонтарин захираҳои нафти ҷаҳонро дорад.</text>
      <sha1>irqyi76peehkgytedlrxznd5u1714g5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468355</id>
      <parentid>1468354</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:54:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3093" sha1="289oa1d5otxrrrpa76n4agjl7i5nd17" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Панама, Мехико, Богота, Мадрид, Лисбон ва шаҳрҳои Карибҳо дорад. Ба сабаби бӯҳрони сиёсӣ бисёр ширкатҳои ҳавоӣ парвозҳоро қатъ кардаанд. Венесуэла калонтарин захираҳои нафти ҷаҳонро дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Conviasa]] || Гавана, Мехико, Буэнос-Айрес
|-
| [[TAP Air Portugal]] || Лисбон
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}</text>
      <sha1>289oa1d5otxrrrpa76n4agjl7i5nd17</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468356</id>
      <parentid>1468355</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:54:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3295" sha1="k2x1i46pn8150381b3lf9cm47pfsyns" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Панама, Мехико, Богота, Мадрид, Лисбон ва шаҳрҳои Карибҳо дорад. Ба сабаби бӯҳрони сиёсӣ бисёр ширкатҳои ҳавоӣ парвозҳоро қатъ кардаанд. Венесуэла калонтарин захираҳои нафти ҷаҳонро дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Conviasa]] || Гавана, Мехико, Буэнос-Айрес
|-
| [[TAP Air Portugal]] || Лисбон
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 09/27 || 3 500 || Бетон
|-
| 10/28 || 3 025 || Бетон
|}</text>
      <sha1>k2x1i46pn8150381b3lf9cm47pfsyns</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468357</id>
      <parentid>1468356</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3648" sha1="b8ombo5qxfx8jxk5t537fp4meya3xc9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Панама, Мехико, Богота, Мадрид, Лисбон ва шаҳрҳои Карибҳо дорад. Ба сабаби бӯҳрони сиёсӣ бисёр ширкатҳои ҳавоӣ парвозҳоро қатъ кардаанд. Венесуэла калонтарин захираҳои нафти ҷаҳонро дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Conviasa]] || Гавана, Мехико, Буэнос-Айрес
|-
| [[TAP Air Portugal]] || Лисбон
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 09/27 || 3 500 || Бетон
|-
| 10/28 || 3 025 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали байналмилалӣ ва терминали дохилӣ. Фурудгоҳ дар масофаи 25 км аз маркази Каракас дар соҳили баҳр ҷойгир буда, автобон ду шаҳрро мепайвандад.</text>
      <sha1>b8ombo5qxfx8jxk5t537fp4meya3xc9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468358</id>
      <parentid>1468357</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:55:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3855" sha1="5q1kwj3bowyhcw1hfp1u8scfizvj8lc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Панама, Мехико, Богота, Мадрид, Лисбон ва шаҳрҳои Карибҳо дорад. Ба сабаби бӯҳрони сиёсӣ бисёр ширкатҳои ҳавоӣ парвозҳоро қатъ кардаанд. Венесуэла калонтарин захираҳои нафти ҷаҳонро дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Conviasa]] || Гавана, Мехико, Буэнос-Айрес
|-
| [[TAP Air Portugal]] || Лисбон
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 09/27 || 3 500 || Бетон
|-
| 10/28 || 3 025 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали байналмилалӣ ва терминали дохилӣ. Фурудгоҳ дар масофаи 25 км аз маркази Каракас дар соҳили баҳр ҷойгир буда, автобон ду шаҳрро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2014]] || 15,0
|-
| [[2017]] || 10,0
|-
| [[2019]] || 8,5
|-
| [[2023]] || 8,0
|}</text>
      <sha1>5q1kwj3bowyhcw1hfp1u8scfizvj8lc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468359</id>
      <parentid>1468358</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3962" sha1="azd8omf8p06pgwf3ssvcklbp2blu9px" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Панама, Мехико, Богота, Мадрид, Лисбон ва шаҳрҳои Карибҳо дорад. Ба сабаби бӯҳрони сиёсӣ бисёр ширкатҳои ҳавоӣ парвозҳоро қатъ кардаанд. Венесуэла калонтарин захираҳои нафти ҷаҳонро дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Conviasa]] || Гавана, Мехико, Буэнос-Айрес
|-
| [[TAP Air Portugal]] || Лисбон
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 09/27 || 3 500 || Бетон
|-
| 10/28 || 3 025 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали байналмилалӣ ва терминали дохилӣ. Фурудгоҳ дар масофаи 25 км аз маркази Каракас дар соҳили баҳр ҷойгир буда, автобон ду шаҳрро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2014]] || 15,0
|-
| [[2017]] || 10,0
|-
| [[2019]] || 8,5
|-
| [[2023]] || 8,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Каракас]]
* [[Венесуэла]]
* [[Симон Боливар]]</text>
      <sha1>azd8omf8p06pgwf3ssvcklbp2blu9px</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468360</id>
      <parentid>1468359</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:55:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3991" sha1="4bnnnallznpqhoc7kc2b6prn5d9ppyx" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Панама, Мехико, Богота, Мадрид, Лисбон ва шаҳрҳои Карибҳо дорад. Ба сабаби бӯҳрони сиёсӣ бисёр ширкатҳои ҳавоӣ парвозҳоро қатъ кардаанд. Венесуэла калонтарин захираҳои нафти ҷаҳонро дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Conviasa]] || Гавана, Мехико, Буэнос-Айрес
|-
| [[TAP Air Portugal]] || Лисбон
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 09/27 || 3 500 || Бетон
|-
| 10/28 || 3 025 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали байналмилалӣ ва терминали дохилӣ. Фурудгоҳ дар масофаи 25 км аз маркази Каракас дар соҳили баҳр ҷойгир буда, автобон ду шаҳрро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2014]] || 15,0
|-
| [[2017]] || 10,0
|-
| [[2019]] || 8,5
|-
| [[2023]] || 8,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Каракас]]
* [[Венесуэла]]
* [[Симон Боливар]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>4bnnnallznpqhoc7kc2b6prn5d9ppyx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468361</id>
      <parentid>1468360</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4170" sha1="fw9687v66o8cmdwiykwb4x7l61o56q8" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Панама, Мехико, Богота, Мадрид, Лисбон ва шаҳрҳои Карибҳо дорад. Ба сабаби бӯҳрони сиёсӣ бисёр ширкатҳои ҳавоӣ парвозҳоро қатъ кардаанд. Венесуэла калонтарин захираҳои нафти ҷаҳонро дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Conviasa]] || Гавана, Мехико, Буэнос-Айрес
|-
| [[TAP Air Portugal]] || Лисбон
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 09/27 || 3 500 || Бетон
|-
| 10/28 || 3 025 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали байналмилалӣ ва терминали дохилӣ. Фурудгоҳ дар масофаи 25 км аз маркази Каракас дар соҳили баҳр ҷойгир буда, автобон ду шаҳрро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2014]] || 15,0
|-
| [[2017]] || 10,0
|-
| [[2019]] || 8,5
|-
| [[2023]] || 8,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Каракас]]
* [[Венесуэла]]
* [[Симон Боливар]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.inac.gob.ve Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/CCS Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>fw9687v66o8cmdwiykwb4x7l61o56q8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468362</id>
      <parentid>1468361</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4321" sha1="7t8l9a3qbx3qeh7y245p4ynsumurri6" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар
| nativename     = Aeropuerto Internacional de Maiquetía Simón Bolívar
| IATA           = CCS
| ICAO           = SVMI
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Instituto Nacional de Aeronáutica Civil (INAC)
| city-served    = [[Каракас]]
| location       = [[Каракас]], [[Венесуэла]]
| elevation-m    = 72
| coordinates    = {{coord|10|36|12|N|66|59|24|W|type:airport}}
| website        = {{URL|}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 09/27
| r1-length-m    = 3500
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 10/28
| r2-length-m    = 3025
| r2-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Симон Боливар''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Каракас]] — пойтахти [[Венесуэла]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.inac.gob.ve Дар бораи фурудгоҳ]. INAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи [[Симон Боливар]] — қаҳрамони озодии Амрикои Ҷанубӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 8 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ дар шаҳри Майкетия дар соҳили [[Баҳри Карибҳо]] ҷойгир аст.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1945]] кушода шуд. Каракас ба сабаби нафти зиёд дар давоми асри XX маркази муҳими иқтисодии Амрикои Лотинӣ буд.
=== Тараққиёт ===
Терминали байналмилалӣ дар соли [[1978]] навсозӣ шуд. Дар солҳои [[2000]]-ум терминал васеъ карда шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Caracas airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt; Бӯҳрони иқтисодӣ ва сиёсии Венесуэла ба кам шудани парвозҳо оварда расонд.
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба Панама, Мехико, Богота, Мадрид, Лисбон ва шаҳрҳои Карибҳо дорад. Ба сабаби бӯҳрони сиёсӣ бисёр ширкатҳои ҳавоӣ парвозҳоро қатъ кардаанд. Венесуэла калонтарин захираҳои нафти ҷаҳонро дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Conviasa]] || Гавана, Мехико, Буэнос-Айрес
|-
| [[TAP Air Portugal]] || Лисбон
|-
| [[Iberia]] || Мадрид
|-
| [[Turkish Airlines]] || Истанбул
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 09/27 || 3 500 || Бетон
|-
| 10/28 || 3 025 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: терминали байналмилалӣ ва терминали дохилӣ. Фурудгоҳ дар масофаи 25 км аз маркази Каракас дар соҳили баҳр ҷойгир буда, автобон ду шаҳрро мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2014]] || 15,0
|-
| [[2017]] || 10,0
|-
| [[2019]] || 8,5
|-
| [[2023]] || 8,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Каракас]]
* [[Венесуэла]]
* [[Симон Боливар]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.inac.gob.ve Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/CCS Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Венесуэла]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Каракас]]</text>
      <sha1>7t8l9a3qbx3qeh7y245p4ynsumurri6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330792</id>
    <revision>
      <id>1468363</id>
      <timestamp>2026-04-18T13:56:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1416" sha1="ogrxbh2ptnwih6o19aqsgiruvkw56ir" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.</text>
      <sha1>ogrxbh2ptnwih6o19aqsgiruvkw56ir</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468364</id>
      <parentid>1468363</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1720" sha1="jmxj30nvvwkbk71okhcgwkjqaq06bl0" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.</text>
      <sha1>jmxj30nvvwkbk71okhcgwkjqaq06bl0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468365</id>
      <parentid>1468364</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:56:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2057" sha1="44d6a85tsy081a1108n43a8oplbozgq" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>44d6a85tsy081a1108n43a8oplbozgq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468366</id>
      <parentid>1468365</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:57:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2407" sha1="o521e27oywt8d9rp0s300m0pmem7fwj" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ ва Панама дорад. Парагвай як кишвари дохилӣ (бе дастрасӣ ба баҳр) мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар алоқаи байналмилалӣ дорад.</text>
      <sha1>o521e27oywt8d9rp0s300m0pmem7fwj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468367</id>
      <parentid>1468366</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2914" sha1="2q2tm1hen6b6cx018eftsjbxlo75qmg" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ ва Панама дорад. Парагвай як кишвари дохилӣ (бе дастрасӣ ба баҳр) мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар алоқаи байналмилалӣ дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Paraguay]] || Сан-Паулу, Сантяго, Лима
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|-
| [[Paranair]] || Буэнос-Айрес, Сьюдад-дел-Эсте
|}</text>
      <sha1>2q2tm1hen6b6cx018eftsjbxlo75qmg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468368</id>
      <parentid>1468367</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3082" sha1="7o7qplq9nynsd2t0usbk4tw5i62xv1n" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ ва Панама дорад. Парагвай як кишвари дохилӣ (бе дастрасӣ ба баҳр) мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар алоқаи байналмилалӣ дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Paraguay]] || Сан-Паулу, Сантяго, Лима
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|-
| [[Paranair]] || Буэнос-Айрес, Сьюдад-дел-Эсте
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02/20 || 3 353 || Бетон
|}</text>
      <sha1>7o7qplq9nynsd2t0usbk4tw5i62xv1n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468369</id>
      <parentid>1468368</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:57:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3365" sha1="dedx2f427jfsvv9af1c7i70byx5zarn" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ ва Панама дорад. Парагвай як кишвари дохилӣ (бе дастрасӣ ба баҳр) мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар алоқаи байналмилалӣ дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Paraguay]] || Сан-Паулу, Сантяго, Лима
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|-
| [[Paranair]] || Буэнос-Айрес, Сьюдад-дел-Эсте
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02/20 || 3 353 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Асунсион дар 30 дақиқа мепайвандад.</text>
      <sha1>dedx2f427jfsvv9af1c7i70byx5zarn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468370</id>
      <parentid>1468369</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3570" sha1="c9f95o40iyasjkuqvmeqf3cjxbog0lh" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ ва Панама дорад. Парагвай як кишвари дохилӣ (бе дастрасӣ ба баҳр) мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар алоқаи байналмилалӣ дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Paraguay]] || Сан-Паулу, Сантяго, Лима
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|-
| [[Paranair]] || Буэнос-Айрес, Сьюдад-дел-Эсте
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02/20 || 3 353 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Асунсион дар 30 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 1,9
|-
| [[2020]] || 0,5
|-
| [[2021]] || 1,0
|-
| [[2023]] || 2,0
|}</text>
      <sha1>c9f95o40iyasjkuqvmeqf3cjxbog0lh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468371</id>
      <parentid>1468370</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:58:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3707" sha1="d8zyena17uha2x71j8izupfrirub2pt" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ ва Панама дорад. Парагвай як кишвари дохилӣ (бе дастрасӣ ба баҳр) мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар алоқаи байналмилалӣ дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Paraguay]] || Сан-Паулу, Сантяго, Лима
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|-
| [[Paranair]] || Буэнос-Айрес, Сьюдад-дел-Эсте
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02/20 || 3 353 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Асунсион дар 30 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 1,9
|-
| [[2020]] || 0,5
|-
| [[2021]] || 1,0
|-
| [[2023]] || 2,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Асунсион]]
* [[Парагвай]]
* [[Парагвай (дарё)|Дарёи Парагвай]]</text>
      <sha1>d8zyena17uha2x71j8izupfrirub2pt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468372</id>
      <parentid>1468371</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3736" sha1="kxw0soxstljwoxltrhvzh46rio6lpta" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ ва Панама дорад. Парагвай як кишвари дохилӣ (бе дастрасӣ ба баҳр) мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар алоқаи байналмилалӣ дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Paraguay]] || Сан-Паулу, Сантяго, Лима
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|-
| [[Paranair]] || Буэнос-Айрес, Сьюдад-дел-Эсте
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02/20 || 3 353 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Асунсион дар 30 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 1,9
|-
| [[2020]] || 0,5
|-
| [[2021]] || 1,0
|-
| [[2023]] || 2,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Асунсион]]
* [[Парагвай]]
* [[Парагвай (дарё)|Дарёи Парагвай]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>kxw0soxstljwoxltrhvzh46rio6lpta</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468373</id>
      <parentid>1468372</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:58:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3916" sha1="kc8xo7yovjef0abz1vtlse109pv7b97" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ ва Панама дорад. Парагвай як кишвари дохилӣ (бе дастрасӣ ба баҳр) мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар алоқаи байналмилалӣ дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Paraguay]] || Сан-Паулу, Сантяго, Лима
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|-
| [[Paranair]] || Буэнос-Айрес, Сьюдад-дел-Эсте
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02/20 || 3 353 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Асунсион дар 30 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 1,9
|-
| [[2020]] || 0,5
|-
| [[2021]] || 1,0
|-
| [[2023]] || 2,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Асунсион]]
* [[Парагвай]]
* [[Парагвай (дарё)|Дарёи Парагвай]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.dinac.gov.py Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/ASU Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>kc8xo7yovjef0abz1vtlse109pv7b97</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468374</id>
      <parentid>1468373</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T13:58:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4067" sha1="ayxn5dt6d3tv5yaumnwhrtf6pdgcf2j" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси
| nativename     = Aeropuerto Internacional Silvio Pettirossi
| IATA           = ASU
| ICAO           = SGAS
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = DINAC
| city-served    = [[Асунсион]]
| location       = [[Асунсион]], [[Парагвай]]
| elevation-m    = 84
| coordinates    = {{coord|25|14|24|S|57|31|05|W|type:airport}}
| website        = {{URL|dinac.gov.py}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 02/20
| r1-length-m    = 3353
| r1-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Силвио Петтиросси''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Асунсион]] — пойтахти [[Парагвай]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.dinac.gov.py Дар бораи фурудгоҳ]. DINAC.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ ба номи Силвио Петтиросси — аввалин ҳавонаварди парагвайӣ — номгузорӣ шудааст. Дар соли [[2023]] 2 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Асунсион яке аз кӯҳантарин шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1940]] кушода шуд. Асунсион дар соҳили дарёи [[Парагвай (дарё)|Парагвай]] ҷойгир аст ва аз соли [[1537]] маркази кишвар мебошад.
=== Тараққиёт ===
Терминали нав дар соли [[1990]] кушода шуд. Дар солҳои [[2010]]-ум навсозии терминал иҷро шуд ва иқтидор ба 3 миллион мусофир расонд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Asuncion airport renovation]. Reuters.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ парвозҳо ба шаҳрҳои Амрикои Ҷанубӣ ва Панама дорад. Парагвай як кишвари дохилӣ (бе дастрасӣ ба баҳр) мебошад ва фурудгоҳ нақши муҳим дар алоқаи байналмилалӣ дорад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[LATAM Paraguay]] || Сан-Паулу, Сантяго, Лима
|-
| [[Copa Airlines]] || Панама
|-
| [[Avianca]] || Богота
|-
| [[Azul Brazilian Airlines]] || Сан-Паулу
|-
| [[Aerolíneas Argentinas]] || Буэнос-Айрес
|-
| [[Paranair]] || Буэнос-Айрес, Сьюдад-дел-Эсте
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 02/20 || 3 353 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ як терминал дорад бо бахшҳои дохилӣ ва байналмилалӣ. Автобус ва таксиҳо фурудгоҳро ба маркази Асунсион дар 30 дақиқа мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 1,9
|-
| [[2020]] || 0,5
|-
| [[2021]] || 1,0
|-
| [[2023]] || 2,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Асунсион]]
* [[Парагвай]]
* [[Парагвай (дарё)|Дарёи Парагвай]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.dinac.gov.py Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/ASU Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Парагвай]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Асунсион]]</text>
      <sha1>ayxn5dt6d3tv5yaumnwhrtf6pdgcf2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зарчӯба</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330793</id>
    <redirect title="Зардчӯбаи хонагӣ" />
    <revision>
      <id>1468376</id>
      <timestamp>2026-04-18T14:07:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Зарчӯба]] to [[Ақоқиёи заррин]]</comment>
      <origin>1468376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="imeazkslwcbxd8sdey0cruqxyuwjuea" xml:space="preserve">#равона [[Ақоқиёи заррин]]</text>
      <sha1>imeazkslwcbxd8sdey0cruqxyuwjuea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468377</id>
      <parentid>1468376</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:09:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Ақоқиёи заррин]]</comment>
      <origin>1468377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468378</id>
      <parentid>1468377</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Зардчӯбаи хонагӣ]]</comment>
      <origin>1468378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="p8s4895tvzkvncvs392hxx29tksj1p1" xml:space="preserve">#равона [[Зардчӯбаи хонагӣ]]</text>
      <sha1>p8s4895tvzkvncvs392hxx29tksj1p1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330794</id>
    <revision>
      <id>1468386</id>
      <timestamp>2026-04-18T14:21:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Иловаи мақола</comment>
      <origin>1468386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1716" sha1="haxmenpxou6m4112nn3ze6t1r38ilac" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.</text>
      <sha1>haxmenpxou6m4112nn3ze6t1r38ilac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468387</id>
      <parentid>1468386</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:22:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2020" sha1="jl1ul678cupfsrg62hk69b0q0207ywc" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.</text>
      <sha1>jl1ul678cupfsrg62hk69b0q0207ywc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468388</id>
      <parentid>1468387</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:22:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2403" sha1="s0wnb8mmoxi6qhnciw4x2qhg31poitm" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>s0wnb8mmoxi6qhnciw4x2qhg31poitm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468389</id>
      <parentid>1468388</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:22:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2810" sha1="axegxu6djhadd4djtxulu5j4fcisk4b" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад.</text>
      <sha1>axegxu6djhadd4djtxulu5j4fcisk4b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468391</id>
      <parentid>1468389</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:22:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3450" sha1="00v9dn8hwgbxsixfhe98dbe6w3daf6i" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Амстердам, Париж
|-
| [[Spirit Airlines]] || Орландо, Лас-Вегас, Форт-Лодердейл
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Филаделфия
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Орландо, Тампа
|-
| [[Air France]] || Париж
|}</text>
      <sha1>00v9dn8hwgbxsixfhe98dbe6w3daf6i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468392</id>
      <parentid>1468391</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:23:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3728" sha1="ayb4x4psj5yq4ii5s0aeyt5nnmrg666" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Амстердам, Париж
|-
| [[Spirit Airlines]] || Орландо, Лас-Вегас, Форт-Лодердейл
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Филаделфия
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Орландо, Тампа
|-
| [[Air France]] || Париж
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04L/22R || 2 591 || Бетон
|-
| 04R/22L || 3 659 || Бетон
|-
| 09L/27R || 2 606 || Бетон
|-
| 09R/27L || 2 454 || Бетон
|}</text>
      <sha1>ayb4x4psj5yq4ii5s0aeyt5nnmrg666</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468393</id>
      <parentid>1468392</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:23:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4067" sha1="fka4ii9jgw6jt03b4a85jcu9gwi02wq" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Амстердам, Париж
|-
| [[Spirit Airlines]] || Орландо, Лас-Вегас, Форт-Лодердейл
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Филаделфия
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Орландо, Тампа
|-
| [[Air France]] || Париж
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04L/22R || 2 591 || Бетон
|-
| 04R/22L || 3 659 || Бетон
|-
| 09L/27R || 2 606 || Бетон
|-
| 09R/27L || 2 454 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали McNamara (маркази Delta) бо 3 бахш ва Терминали North барои дигар ширкатҳо. Хатти сабуки роҳи оҳан фурудгоҳро ба маркази Детройт мепайвандад.</text>
      <sha1>fka4ii9jgw6jt03b4a85jcu9gwi02wq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468395</id>
      <parentid>1468393</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:23:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Илова</comment>
      <origin>1468395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4276" sha1="8kan5vgwxdl1rt0d7f5kfzxp9u6xmto" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Амстердам, Париж
|-
| [[Spirit Airlines]] || Орландо, Лас-Вегас, Форт-Лодердейл
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Филаделфия
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Орландо, Тампа
|-
| [[Air France]] || Париж
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04L/22R || 2 591 || Бетон
|-
| 04R/22L || 3 659 || Бетон
|-
| 09L/27R || 2 606 || Бетон
|-
| 09R/27L || 2 454 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали McNamara (маркази Delta) бо 3 бахш ва Терминали North барои дигар ширкатҳо. Хатти сабуки роҳи оҳан фурудгоҳро ба маркази Детройт мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 36,7
|-
| [[2020]] || 12,5
|-
| [[2021]] || 24,0
|-
| [[2023]] || 36,0
|}</text>
      <sha1>8kan5vgwxdl1rt0d7f5kfzxp9u6xmto</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468396</id>
      <parentid>1468395</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Таҳрир</comment>
      <origin>1468396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4369" sha1="kn2c5mqssfog9uplqzvn5aiz52n1hdx" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Амстердам, Париж
|-
| [[Spirit Airlines]] || Орландо, Лас-Вегас, Форт-Лодердейл
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Филаделфия
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Орландо, Тампа
|-
| [[Air France]] || Париж
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04L/22R || 2 591 || Бетон
|-
| 04R/22L || 3 659 || Бетон
|-
| 09L/27R || 2 606 || Бетон
|-
| 09R/27L || 2 454 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали McNamara (маркази Delta) бо 3 бахш ва Терминали North барои дигар ширкатҳо. Хатти сабуки роҳи оҳан фурудгоҳро ба маркази Детройт мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 36,7
|-
| [[2020]] || 12,5
|-
| [[2021]] || 24,0
|-
| [[2023]] || 36,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Детройт]]
* [[Мичиган]]
* [[Delta Air Lines]]</text>
      <sha1>kn2c5mqssfog9uplqzvn5aiz52n1hdx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468397</id>
      <parentid>1468396</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:23:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Ислоҳ</comment>
      <origin>1468397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4398" sha1="9ca890yrpwbs2s805x7zuykbb4n5qv9" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Амстердам, Париж
|-
| [[Spirit Airlines]] || Орландо, Лас-Вегас, Форт-Лодердейл
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Филаделфия
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Орландо, Тампа
|-
| [[Air France]] || Париж
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04L/22R || 2 591 || Бетон
|-
| 04R/22L || 3 659 || Бетон
|-
| 09L/27R || 2 606 || Бетон
|-
| 09R/27L || 2 454 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали McNamara (маркази Delta) бо 3 бахш ва Терминали North барои дигар ширкатҳо. Хатти сабуки роҳи оҳан фурудгоҳро ба маркази Детройт мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 36,7
|-
| [[2020]] || 12,5
|-
| [[2021]] || 24,0
|-
| [[2023]] || 36,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Детройт]]
* [[Мичиган]]
* [[Delta Air Lines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}</text>
      <sha1>9ca890yrpwbs2s805x7zuykbb4n5qv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468398</id>
      <parentid>1468397</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:24:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Пайванд</comment>
      <origin>1468398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4582" sha1="c0f4e9cowv4kinjhxdsrjub6y0rz0v1" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Амстердам, Париж
|-
| [[Spirit Airlines]] || Орландо, Лас-Вегас, Форт-Лодердейл
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Филаделфия
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Орландо, Тампа
|-
| [[Air France]] || Париж
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04L/22R || 2 591 || Бетон
|-
| 04R/22L || 3 659 || Бетон
|-
| 09L/27R || 2 606 || Бетон
|-
| 09R/27L || 2 454 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали McNamara (маркази Delta) бо 3 бахш ва Терминали North барои дигар ширкатҳо. Хатти сабуки роҳи оҳан фурудгоҳро ба маркази Детройт мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 36,7
|-
| [[2020]] || 12,5
|-
| [[2021]] || 24,0
|-
| [[2023]] || 36,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Детройт]]
* [[Мичиган]]
* [[Delta Air Lines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.metroairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/DTW Парвозҳо дар FlightRadar24]</text>
      <sha1>c0f4e9cowv4kinjhxdsrjub6y0rz0v1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468399</id>
      <parentid>1468398</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T14:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Зинҳор Насрӣ</username>
        <id>33590</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1468399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4761" sha1="lsa8poyal3qbl3yuioi65i69m2udfpm" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном            = Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро
| nativename     = Detroit Metropolitan Wayne County Airport
| IATA           = DTW
| ICAO           = KDTW
| type           = Ҷамъиятӣ
| operator       = Wayne County Airport Authority
| city-served    = [[Детройт]]
| location       = [[Детройт]], [[Мичиган]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]
| elevation-m    = 196
| coordinates    = {{coord|42|12|45|N|83|21|12|W|type:airport}}
| website        = {{URL|metroairport.com}}
| metric-elev    = Y
| metric-rwy     = Y
| r1-number      = 04L/22R
| r1-length-m    = 2591
| r1-surface     = Бетон
| r2-number      = 04R/22L
| r2-length-m    = 3659
| r2-surface     = Бетон
| r3-number      = 09L/27R
| r3-length-m    = 2606
| r3-surface     = Бетон
| r4-number      = 09R/27L
| r4-length-m    = 2454
| r4-surface     = Бетон
}}

'''Фурудгоҳи байналмилалии Детройт Метро''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Детройт]] дар иёлати [[Мичиган]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] мебошад.&lt;ref&gt;[https://www.metroairport.com/about Дар бораи фурудгоҳ]. Wayne County Airport Authority.&lt;/ref&gt; Фурудгоҳ маркази муҳими [[Delta Air Lines]] буда, дар соли [[2023]] 36 миллион мусофир хизмат расонд.&lt;ref&gt;[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.&lt;/ref&gt; Детройт маркази саноати автомобилсозии ИМА мебошад.

== Таърих ==
=== Солҳои аввал ===
Фурудгоҳ дар соли [[1930]] кушода шуд ва аввал Уэйн Каунти номида мешуд. Дар давоми [[Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҳамчун маркази ҳарбӣ истифода мешуд.
=== Тараққиёт ===
Терминали McNamara дар соли [[2002]] кушода шуд ва яке аз бузургтарин терминалҳои як ширкат дар ҷаҳон мебошад. Терминали North дар соли [[2008]] навсозӣ шуд.&lt;ref&gt;[https://www.reuters.com/article/ Detroit airport McNamara terminal]. Reuters, 2002.&lt;/ref&gt;
=== Замони муосир ===
Фурудгоҳ маркази дуюми [[Delta Air Lines]] мебошад. Парвозҳо ба зиёда аз 140 самт дар [[Амрикои Шимолӣ]], [[Аврупо]] ва [[Осиё]] иҷро мешаванд. Детройт ба сабаби наздикӣ ба [[Канада]] дарвозаи муҳими байналмилалӣ мебошад.

== Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%; width:70%;&quot;
! Ширкат !! Хатҳои асосӣ
|-
| [[Delta Air Lines]] || Атланта, Ню-Йорк, Лос-Анҷелес, Амстердам, Париж
|-
| [[Spirit Airlines]] || Орландо, Лас-Вегас, Форт-Лодердейл
|-
| [[United Airlines]] || Чикаго, Денвер, Хюстон
|-
| [[American Airlines]] || Даллас, Шарлотт, Филаделфия
|-
| [[Southwest Airlines]] || Балтимор, Орландо, Тампа
|-
| [[Air France]] || Париж
|}

== Зерсохтор ==
=== Рохҳои парвоз ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш
|-
| 04L/22R || 2 591 || Бетон
|-
| 04R/22L || 3 659 || Бетон
|-
| 09L/27R || 2 606 || Бетон
|-
| 09R/27L || 2 454 || Бетон
|}
=== Терминалҳо ===
Фурудгоҳ ду терминал дорад: Терминали McNamara (маркази Delta) бо 3 бахш ва Терминали North барои дигар ширкатҳо. Хатти сабуки роҳи оҳан фурудгоҳро ба маркази Детройт мепайвандад.

== Оморҳо ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Шумораи мусофирон
! Сол !! Мусофирон (млн)
|-
| [[2019]] || 36,7
|-
| [[2020]] || 12,5
|-
| [[2021]] || 24,0
|-
| [[2023]] || 36,0
|}

== Нигаред низ ==
* [[Детройт]]
* [[Мичиган]]
* [[Delta Air Lines]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.metroairport.com Сайти расмии фурудгоҳ]
* [https://www.flightradar24.com/airport/DTW Парвозҳо дар FlightRadar24]

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]]
[[Гурӯҳ:Мичиган]]</text>
      <sha1>lsa8poyal3qbl3yuioi65i69m2udfpm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Мақолаҳо бо пайванд ба викилуғат</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330795</id>
    <revision>
      <id>1468406</id>
      <timestamp>2026-04-18T14:48:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи холӣ эҷод шуд</comment>
      <origin>1468406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хаткӯркунак</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330796</id>
    <revision>
      <id>1468417</id>
      <timestamp>2026-04-18T15:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1332060070|Eraser]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1468417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="840" sha1="3wz64efw5g0wrxb7ya3yujx7yc9s4br" xml:space="preserve">'''Хаткӯркунак''' як лиҳозе аст, ки барои аз байн бурдани навиштаҳо аз [[Қоғаз|коғаз]] ё пӯст (масалан, пергамент ё пергамент) истифода мешавад. Хаткӯркунакҳо консистенсияи резинӣ ва шаклҳо, андозаҳо ва рангҳои гуногун доранд. Баъзе қаламҳо дар як нӯг хаткӯркунак доранд. Хаткӯркунакҳои арзонтар аз резинаи синтетикӣ ва резини синтетикии лубиёи соя сохта мешаванд, аммо хаткӯркунакҳои гаронтар ё махсус аз маводҳои винил, пластикӣ ё резини монанд сохта мешаванд.</text>
      <sha1>3wz64efw5g0wrxb7ya3yujx7yc9s4br</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Наргиси шаҳло</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330797</id>
    <revision>
      <id>1468426</id>
      <timestamp>2026-04-18T15:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1324654725|Narcissus poeticus]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1468426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="700" sha1="e69dhlxg1s1q0b3nx6h9jdel0dqm14u" xml:space="preserve">
'''Наргиси шаҳло''' ё '''шаҳлонаргис''' (Narcissus poeticus)яке аз аввалин [[Наргис|наргисҳо]] буд, ки парвариш карда шуданд ва аксар вақт ҳамчун нарциси замонҳои қадим шинохта мешавад (гарчанде ки ''Нарцис тазетта'' ва ''Нарцис ҷонкила'' низ ҳамчун эҳтимолият баррасӣ мешуданд). Он инчунин аксар вақт бо [[Асотири Юнони Қадим|афсонаи юнонии]] Нарцис алоқаманд аст. Ин навъи ҷинси ''[[Наргис|Нарцис]]'' аст.</text>
      <sha1>e69dhlxg1s1q0b3nx6h9jdel0dqm14u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468429</id>
      <parentid>1468426</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:38:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1887" sha1="5ekzgutwmr2tznul4qvcevlbpjezvdz" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Narcissus poeticus 'Recurvus'06.jpg
|тавсифи тасвир = Наргиси шаҳло аз наздик
|салтанат = Рустаниҳо
|волид = Narcissus
|табақа = Намуд
|лотинӣ = Narcissus poeticus
|вазъи ҳифз = LC
|муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
|ҳаммаъно = {{Collapsible list | title = ''
|{{btname|Autogenes angustifolius|(Raf.)}}
|{{btname|Autogenes poeticus|(L.) Raf.}}
|{{btname|Helena croceorincta|(Haw.)}}
|{{btname|Helena purpureorincta|(Haw.)}}
|{{btname|Hermione purpurocincta|(Haw.) M.Roem.}}
|{{btname|Narcissus angustifolius|(Curtis ex Haw.)}}
|{{btname|Narcissus hellenicus|(Pugsley)}}
|{{btname|Narcissus majalis|(Curtis)}}
|{{btname|Narcissus majalis'' var. ''plenus|(Haw.)}}
|{{btname|Narcissus obliquus|(Tausch)}}
|{{btname|Narcissus ornatus|(Haw.)}}
|{{btname|Narcissus patellaris|(Salisb.)}}
|{{btname|Narcissus purpureocinctus|(Haw.) Spach}}
|{{btname|Narcissus recurvus|(Haw.)}}
|{{btname|Narcissus tripedalis|(Lodd. ex Schult. ва Schult.f.)}}
|{{btname|Narcissus tripodalis|(Salisb. ex Herb.)}}
|{{btname|Stephanophorum purpuraceum|(Dulac)}}
}}
}}
'''Наргиси шаҳло''' ё '''шаҳлонаргис''' ({{lang-la|Narcissus poeticus}}) яке аз аввалин [[Наргис|наргисҳо]] буд, ки парвариш карда шуданд ва аксар вақт ҳамчун нарциси замонҳои қадим шинохта мешавад (гарчанде ки ''Нарцис тазетта'' ва ''Нарцис ҷонкила'' низ ҳамчун эҳтимолият баррасӣ мешуданд). Он инчунин аксар вақт бо [[Асотири Юнони Қадим|афсонаи юнонии]] Нарцис алоқаманд аст. Ин навъи ҷинси ''[[Наргис|Нарцис]]'' аст.</text>
      <sha1>5ekzgutwmr2tznul4qvcevlbpjezvdz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Angiospermae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330798</id>
    <redirect title="Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)" />
    <revision>
      <id>1468431</id>
      <timestamp>2026-04-18T15:42:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)]]</comment>
      <origin>1468431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74" sha1="7lq0ayjmaohyjeph6on5r04diykmk9u" xml:space="preserve">#равона [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)]]</text>
      <sha1>7lq0ayjmaohyjeph6on5r04diykmk9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Модулҳо:Таксономия</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330799</id>
    <revision>
      <id>1468432</id>
      <timestamp>2026-04-18T15:44:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Гурӯҳи модулҳое, ки шаблони {{t|Таксон}}-ро амалӣ мекунанд.  Инчунин нигаред: [[:Гурӯҳ:Шаблонҳо:Шаблонҳо барои шаблони Таксон]].  [[Гурӯҳ:Модулҳо:Биология|Таксономия]]</comment>
      <origin>1468432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="294" sha1="d4la463zid2n4i5ndkbhie9teck00ii" xml:space="preserve">Гурӯҳи модулҳое, ки шаблони {{t|Таксон}}-ро амалӣ мекунанд.

Инчунин нигаред: [[:Гурӯҳ:Шаблонҳо:Шаблонҳо барои шаблони Таксон]].

[[Гурӯҳ:Модулҳо:Биология|Таксономия]]</text>
      <sha1>d4la463zid2n4i5ndkbhie9teck00ii</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Занбақигулҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330800</id>
    <revision>
      <id>1468436</id>
      <timestamp>2026-04-18T15:54:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1336682769|Liliales]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1468436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="531" sha1="dyrsv23v09bw7o2qj3vvdt7vy6itp8a" xml:space="preserve">
'''Занбақисонон (Liliales)''' як [[Тартиб (биология)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] яклухт дар гурӯҳи филогенияи Angiosperm ва системаи филогенияи Angiosperm, дар дохили монокотҳои лилиоидӣ мебошад. Ин тартиби зарурӣ [[Оила (биология)|оилаи]] [[занбақиҳо]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирад.</text>
      <sha1>dyrsv23v09bw7o2qj3vvdt7vy6itp8a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468437</id>
      <parentid>1468436</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:56:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="542" sha1="tts8cx3ehid4zg8cullo40yx7rzya4q" xml:space="preserve">'''Занбақисонон''' ({{lang-la|Liliales}}) як [[Тартиб (биология)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] яклухт дар гурӯҳи филогенияи Angiosperm ва системаи филогенияи Angiosperm, дар дохили монокотҳои лилиоидӣ мебошад. Ин тартиби зарурӣ [[Оила (биология)|оилаи]] [[занбақиҳо]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирад.</text>
      <sha1>tts8cx3ehid4zg8cullo40yx7rzya4q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468439</id>
      <parentid>1468437</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Занбақисонон]] to [[Савсангулҳо]]</comment>
      <origin>1468437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="542" sha1="tts8cx3ehid4zg8cullo40yx7rzya4q" xml:space="preserve">'''Занбақисонон''' ({{lang-la|Liliales}}) як [[Тартиб (биология)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] яклухт дар гурӯҳи филогенияи Angiosperm ва системаи филогенияи Angiosperm, дар дохили монокотҳои лилиоидӣ мебошад. Ин тартиби зарурӣ [[Оила (биология)|оилаи]] [[занбақиҳо]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирад.</text>
      <sha1>tts8cx3ehid4zg8cullo40yx7rzya4q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468441</id>
      <parentid>1468439</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="540" sha1="tm85hjkzhmuycdrrvcreneezz0iufko" xml:space="preserve">'''Савсангулҳо''' ({{lang-la|Liliales}}) як [[Тартиб (биология)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] яклухт дар гурӯҳи филогенияи Angiosperm ва системаи филогенияи Angiosperm, дар дохили монокотҳои лилиоидӣ мебошад. Ин тартиби зарурӣ [[Оила (биология)|оилаи]] [[занбақиҳо]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирад.</text>
      <sha1>tm85hjkzhmuycdrrvcreneezz0iufko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468442</id>
      <parentid>1468441</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Савсангулҳо]] to [[Занбақигулҳо]]</comment>
      <origin>1468441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="540" sha1="tm85hjkzhmuycdrrvcreneezz0iufko" xml:space="preserve">'''Савсангулҳо''' ({{lang-la|Liliales}}) як [[Тартиб (биология)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] яклухт дар гурӯҳи филогенияи Angiosperm ва системаи филогенияи Angiosperm, дар дохили монокотҳои лилиоидӣ мебошад. Ин тартиби зарурӣ [[Оила (биология)|оилаи]] [[занбақиҳо]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирад.</text>
      <sha1>tm85hjkzhmuycdrrvcreneezz0iufko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468444</id>
      <parentid>1468442</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T15:59:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="542" sha1="4rnmuzm6vkpmb5l7d6ujyc4ouxh4nxz" xml:space="preserve">'''Занбақигулҳо''' ({{lang-la|Liliales}}) як [[Тартиб (биология)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдори]] яклухт дар гурӯҳи филогенияи Angiosperm ва системаи филогенияи Angiosperm, дар дохили монокотҳои лилиоидӣ мебошад. Ин тартиби зарурӣ [[Оила (биология)|оилаи]] [[занбақиҳо]]&lt;nowiki/&gt;ро дар бар мегирад.</text>
      <sha1>4rnmuzm6vkpmb5l7d6ujyc4ouxh4nxz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468591</id>
      <parentid>1468444</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:39:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="539" sha1="hixa48o6nciez4mirad5wltwd4uf9f4" xml:space="preserve">'''Занбақигулҳо''' ({{lang-la|Liliales}}) як [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]]и яклухт дар гурӯҳи филогенияи Angiosperm ва системаи филогенияи Angiosperm, дар дохили монокотҳои лилиоидӣ мебошад. Ин тартиби зарурӣ [[Оила (таксономия)|оила]]и [[занбақиҳо]]ро дар бар мегирад.</text>
      <sha1>hixa48o6nciez4mirad5wltwd4uf9f4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Занбақисонон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330801</id>
    <redirect title="Савсангулҳо" />
    <revision>
      <id>1468440</id>
      <timestamp>2026-04-18T15:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Занбақисонон]] to [[Савсангулҳо]]</comment>
      <origin>1468440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="lezg9hgjpw5zb8asxuu6qe6pij7fhb0" xml:space="preserve">#равона [[Савсангулҳо]]</text>
      <sha1>lezg9hgjpw5zb8asxuu6qe6pij7fhb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Савсангулҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330802</id>
    <redirect title="Занбақигулҳо" />
    <revision>
      <id>1468443</id>
      <timestamp>2026-04-18T15:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Савсангулҳо]] to [[Занбақигулҳо]]</comment>
      <origin>1468443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42" sha1="0hkcnlrjcou75xgz3cffb3dptqmq21k" xml:space="preserve">#равона [[Занбақигулҳо]]</text>
      <sha1>0hkcnlrjcou75xgz3cffb3dptqmq21k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Модулҳо:Биология</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330803</id>
    <revision>
      <id>1468446</id>
      <timestamp>2026-04-18T16:02:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{addoncat|Шаблонҳо:Биология}} [[Гурӯҳ:Модулҳо:Аз рӯи мавзӯъҳо|Биология]]</comment>
      <origin>1468446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="122" sha1="owuyejolem86fmcy44s1dnsynvhb48e" xml:space="preserve">{{addoncat|Шаблонҳо:Биология}}
[[Гурӯҳ:Модулҳо:Аз рӯи мавзӯъҳо|Биология]]</text>
      <sha1>owuyejolem86fmcy44s1dnsynvhb48e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Косагулҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330804</id>
    <revision>
      <id>1468447</id>
      <timestamp>2026-04-18T16:04:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1319415784|Amaryllidaceae]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1468447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1181" sha1="itwqq40cxqtc7fu1draq7lzrkldubar" xml:space="preserve">
'''Косагулҳо''' як [[Оила (биология)|оилаи]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|гиёҳҳои]] [[Гиёҳҳои алафӣ|алафӣ]], асосан бисёрсола ва пиёзшакл (кам ризоматозӣ ) [[Тартиб (биология)|дар қатори]] [[морчӯбагулҳо]] мебошанд. Ин оила номи худро аз [[Авлод (таксономия)|авлоди]] ''Амариллис'' гирифтааст ва одатан ҳамчун оилаи амариллис маълум аст. Баргҳо одатан хаттӣ ва гулҳо одатан дуҷинсгаро ва симметрӣ буда, дар поя дар соябон ҷойгир шудаанд. Гулбаргҳо ва сепалҳо ҳамчун тепалҳо фарқ намекунанд, ки метавонанд дар поя ба найчаи гулӣ омехта шаванд. Баъзеҳо инчунин тоҷ нишон медиҳанд. Пайвастагиҳои аллилсулфид бӯи хоси зероилаи [[пиёз]] (Allioideae)-ро ба вуҷуд меоранд.</text>
      <sha1>itwqq40cxqtc7fu1draq7lzrkldubar</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468456</id>
      <parentid>1468447</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:34:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1581" sha1="q6ypaq71hco6xr83n1podm0u97esavw" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Amaryllis belladonna flowers.jpg
|image descr  = {{bt-ruslat|Амариллис белладонна| Amaryllis belladonna}}
|салтанат          = Рустаниҳо
|rang              = Оила
|лотинӣ            = Amaryllidaceae
|муаллиф           = J.St.-Hil.
|ҳаммаъно          = {{bt|Alliaceae|(Borkh.)}}
}}
'''Косагулҳо''' як [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|гиёҳҳои]] [[Гиёҳҳои алафӣ|алафӣ]], асосан бисёрсола ва пиёзшакл (кам ризоматозӣ ) [[Тартиб (таксономия)|дар тартиби]] [[морчӯбагулҳо]] мебошанд. Ин оила номи худро аз [[Авлод (таксономия)|авлоди]] ''Амариллис'' гирифтааст ва одатан ҳамчун оилаи амариллис маълум аст. Баргҳо одатан хаттӣ ва гулҳо одатан дуҷинсгаро ва симметрӣ буда, дар поя дар соябон ҷойгир шудаанд. Гулбаргҳо ва сепалҳо ҳамчун тепалҳо фарқ намекунанд, ки метавонанд дар поя ба найчаи гулӣ омехта шаванд. Баъзеҳо инчунин тоҷ нишон медиҳанд. Пайвастагиҳои аллилсулфид бӯи хоси зероилаи [[пиёзиҳо]] ({{lang-la|Allioideae}})-ро ба вуҷуд меоранд.</text>
      <sha1>q6ypaq71hco6xr83n1podm0u97esavw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468457</id>
      <parentid>1468456</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:35:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1563" sha1="o35pci7gcnygoz7i76c3my7e636r0h7" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Amaryllis belladonna flowers.jpg
|тавсифи тасвир = [[Косагул (гул)|Косагул]]
|салтанат          = Рустаниҳо
|rang              = Оила
|лотинӣ            = Amaryllidaceae
|муаллиф           = J.St.-Hil.
|ҳаммаъно          = {{bt|Alliaceae|(Borkh.)}}
}}
'''Косагулҳо''' як [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|гиёҳҳои]] [[Гиёҳҳои алафӣ|алафӣ]], асосан бисёрсола ва пиёзшакл (кам ризоматозӣ ) [[Тартиб (таксономия)|дар тартиби]] [[морчӯбагулҳо]] мебошанд. Ин оила номи худро аз [[Авлод (таксономия)|авлоди]] ''Амариллис'' гирифтааст ва одатан ҳамчун оилаи амариллис маълум аст. Баргҳо одатан хаттӣ ва гулҳо одатан дуҷинсгаро ва симметрӣ буда, дар поя дар соябон ҷойгир шудаанд. Гулбаргҳо ва сепалҳо ҳамчун тепалҳо фарқ намекунанд, ки метавонанд дар поя ба найчаи гулӣ омехта шаванд. Баъзеҳо инчунин тоҷ нишон медиҳанд. Пайвастагиҳои аллилсулфид бӯи хоси зероилаи [[пиёзиҳо]] ({{lang-la|Allioideae}})-ро ба вуҷуд меоранд.</text>
      <sha1>o35pci7gcnygoz7i76c3my7e636r0h7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468473</id>
      <parentid>1468457</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:59:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1585" sha1="k26kjh3wy1w5lp0xif4149mg3fysl6e" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Amaryllis belladonna flowers.jpg
|тавсифи тасвир = [[Косагули белладонна|Косагул]]
|салтанат          = Рустаниҳо
|табақа              = Оила
|лотинӣ            = Amaryllidaceae
|муаллиф           = J.St.-Hil.
|ҳаммаъно          = {{bt|Alliaceae|(Borkh.)}}
}}
'''Косагулҳо''' як [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|гиёҳҳои]] [[Гиёҳҳои алафӣ|алафӣ]], асосан бисёрсола ва пиёзшакл (кам ризоматозӣ ) [[Тартиб (таксономия)|дар тартиби]] [[морчӯбагулҳо]] мебошанд. Ин оила номи худро аз [[Авлод (таксономия)|авлоди]] ''Амариллис'' гирифтааст ва одатан ҳамчун оилаи амариллис маълум аст. Баргҳо одатан хаттӣ ва гулҳо одатан дуҷинсгаро ва симметрӣ буда, дар поя дар соябон ҷойгир шудаанд. Гулбаргҳо ва сепалҳо ҳамчун тепалҳо фарқ намекунанд, ки метавонанд дар поя ба найчаи гулӣ омехта шаванд. Баъзеҳо инчунин тоҷ нишон медиҳанд. Пайвастагиҳои аллилсулфид бӯи хоси зероилаи [[пиёзиҳо]] ({{lang-la|Allioideae}})-ро ба вуҷуд меоранд.</text>
      <sha1>k26kjh3wy1w5lp0xif4149mg3fysl6e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468586</id>
      <parentid>1468473</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:26:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1583" sha1="d65vvs48oli57mhanq1sermrfeyfcx2" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Amaryllis belladonna flowers.jpg
|тавсифи тасвир = [[Косагули белладонна|Косагул]]
|салтанат          = Рустаниҳо
|табақа              = Оила
|лотинӣ            = Amaryllidaceae
|муаллиф           = J.St.-Hil.
|ҳаммаъно          = {{bt|Alliaceae|(Borkh.)}}
}}
'''Косагулҳо''' як [[Оила (таксономия)|оилаи]] [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|гиёҳҳои]] [[Гиёҳҳои алафӣ|алафӣ]], асосан бисёрсола ва пиёзшакл (кам ризоматозӣ ) дар [[Қатор (таксономия)|тартиби]] [[морчӯбагулҳо]] мебошанд. Ин оила номи худро аз [[Авлод (таксономия)|авлоди]] ''Амариллис'' гирифтааст ва одатан ҳамчун оилаи амариллис маълум аст. Баргҳо одатан хаттӣ ва гулҳо одатан дуҷинсгаро ва симметрӣ буда, дар поя дар соябон ҷойгир шудаанд. Гулбаргҳо ва сепалҳо ҳамчун тепалҳо фарқ намекунанд, ки метавонанд дар поя ба найчаи гулӣ омехта шаванд. Баъзеҳо инчунин тоҷ нишон медиҳанд. Пайвастагиҳои аллилсулфид бӯи хоси зероилаи [[пиёзиҳо]] ({{lang-la|Allioideae}})-ро ба вуҷуд меоранд.</text>
      <sha1>d65vvs48oli57mhanq1sermrfeyfcx2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Модул:Taxonomy/recursion</title>
    <ns>828</ns>
    <id>330805</id>
    <revision>
      <id>1468448</id>
      <timestamp>2026-04-18T16:04:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: local p = {} --p stands for package  function p.TaxSubRecursion(frame)     local i = 0     local name = frame.args[1]     local res = &quot;&quot;     while (name ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100)     do         if (i &gt; 0) then             local args = { rang = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;rang&quot;}},                      latin = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;latin&quot;}},                      monoaut = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;monoaut&quot;}},...</comment>
      <origin>1468448</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1007" sha1="tu9x772ojujtsopgxbbcipevjs0e9zd" xml:space="preserve">local p = {} --p stands for package

function p.TaxSubRecursion(frame)
    local i = 0
    local name = frame.args[1]
    local res = &quot;&quot;
    while (name ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100)
    do
        if (i &gt; 0) then
            local args = { rang = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;rang&quot;}},
                     latin = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;latin&quot;}},
                     monoaut = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;monoaut&quot;}},
                     [&quot;Аз байн рафт&quot;] = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;ext&quot;}},
                     name = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;name&quot;}},
                     ref = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;ref&quot;}},                     
                   }
            res = frame:expandTemplate {title = &quot;TaxString&quot;, args = args} .. res
        end
        name = mw.text.trim(frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;parent&quot;}})
        i = i + 1
    end
    return res
end

return p</text>
      <sha1>tu9x772ojujtsopgxbbcipevjs0e9zd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468452</id>
      <parentid>1468448</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468452</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="984" sha1="03w9cf751sln6aa1a0prgzzvp1efo91" xml:space="preserve">local p = {} --p stands for package

function p.TaxSubRecursion(frame)
    local i = 0
    local name = frame.args[1]
    local res = &quot;&quot;
    while (name ~= &quot;Null&quot;) and (i &lt; 100)
    do
        if (i &gt; 0) then
            local args = { rang = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;rang&quot;}},
                     latin = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;latin&quot;}},
                     monoaut = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;monoaut&quot;}},
                     ext = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;ext&quot;}},
                     name = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;name&quot;}},
                     ref = frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;ref&quot;}},                     
                   }
            res = frame:expandTemplate {title = &quot;TaxString&quot;, args = args} .. res
        end
        name = mw.text.trim(frame:expandTemplate {title = name, args = {&quot;parent&quot;}})
        i = i + 1
    end
    return res
end

return p</text>
      <sha1>03w9cf751sln6aa1a0prgzzvp1efo91</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Модул:Taxonomy/recursion/doc</title>
    <ns>828</ns>
    <id>330806</id>
    <revision>
      <id>1468449</id>
      <timestamp>2026-04-18T16:05:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{docpage}}  &lt;includeonly&gt;[[Гурӯҳ:Модулҳо:Таксономия]]&lt;/includeonly&gt;</comment>
      <origin>1468449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="dxli5m7rwmd8ji8kadoejk2g5e1turj" xml:space="preserve">{{docpage}}

&lt;includeonly&gt;[[Гурӯҳ:Модулҳо:Таксономия]]&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>dxli5m7rwmd8ji8kadoejk2g5e1turj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amaryllidaceae</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330807</id>
    <redirect title="Косагулҳо" />
    <revision>
      <id>1468450</id>
      <timestamp>2026-04-18T16:06:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Косагулҳо]]</comment>
      <origin>1468450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="g0gqewz25b7yyfc84u8zzn2qi9pgz0w" xml:space="preserve">#равона [[Косагулҳо]]</text>
      <sha1>g0gqewz25b7yyfc84u8zzn2qi9pgz0w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Amaryllis</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330808</id>
    <revision>
      <id>1468458</id>
      <timestamp>2026-04-18T16:40:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Amaryllidinae|rang=Авлод|latin=Amaryllis|name=Косагул}}</comment>
      <origin>1468458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="98" sha1="hffdff3ttw2tsepnfa3wr4ld2w46m1d" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Amaryllidinae|rang=Авлод|latin=Amaryllis|name=Косагул}}</text>
      <sha1>hffdff3ttw2tsepnfa3wr4ld2w46m1d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468459</id>
      <parentid>1468458</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="lmvos3lvjaol6hbly8t9t4ixezckamg" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Amaryllidaceae |rang=Авлод|latin=Amaryllis|name=Косагул}}</text>
      <sha1>lmvos3lvjaol6hbly8t9t4ixezckamg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468461</id>
      <parentid>1468459</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:43:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="farzjb2olahtz6nelvy955k4mzu60aa" xml:space="preserve">{{барои ҳазф}}</text>
      <sha1>farzjb2olahtz6nelvy955k4mzu60aa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468465</id>
      <parentid>1468461</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T16:47:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100" sha1="lmvos3lvjaol6hbly8t9t4ixezckamg" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Amaryllidaceae |rang=Авлод|latin=Amaryllis|name=Косагул}}</text>
      <sha1>lmvos3lvjaol6hbly8t9t4ixezckamg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Косагул (авлод)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330809</id>
    <revision>
      <id>1468464</id>
      <timestamp>2026-04-18T16:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Косагул (гул)]] to [[Косагули белладона]]</comment>
      <origin>1468464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="jbf9bomu3fujpnk8c8dyx1cks6o0jf9" xml:space="preserve">#равона [[Косагули белладона]]</text>
      <sha1>jbf9bomu3fujpnk8c8dyx1cks6o0jf9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468476</id>
      <parentid>1468464</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Changed redirect target from [[Косагули белладона]] to [[Косагули белладонна]]</comment>
      <origin>1468476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="89mq7zuadowywkp27eollbzf64sd67p" xml:space="preserve">#равона [[Косагули белладонна]]</text>
      <sha1>89mq7zuadowywkp27eollbzf64sd67p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468482</id>
      <parentid>1468476</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:16:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Косагул (гул)]] to [[Косагул (авлод)]]</comment>
      <origin>1468476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="89mq7zuadowywkp27eollbzf64sd67p" xml:space="preserve">#равона [[Косагули белладонна]]</text>
      <sha1>89mq7zuadowywkp27eollbzf64sd67p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468485</id>
      <parentid>1468482</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:40:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Косагули белладонна]]</comment>
      <origin>1468485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="725" sha1="bdlklgd7xk7c862x7zzjzzs0ykiwbjn" xml:space="preserve">'''Косагул''' — ягона [[Авлод (таксономия)|авлод]] дар зертабори Amaryllidinae (табори Amaryllideae) мебошад. Ин як авлоди хурди [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] бо пиёз аст ва танҳо ду намуд дорад. Аз ин ду, маъруфтаринаш косагули белдонна ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) мебошад, ки дар минтақаи Кейпи Ғарбии Африқои Ҷанубӣ мерӯяд, махсусан дар минтақаҳои санглох байни водии дарёи Олифантс ва шаҳри Книсна.</text>
      <sha1>bdlklgd7xk7c862x7zzjzzs0ykiwbjn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468487</id>
      <parentid>1468485</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:52:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="771" sha1="j2gu6ce1huc9kjwc9knqywrxti35i8d" xml:space="preserve">'''Косагул''' — ягона [[Авлод (таксономия)|авлод]] дар зертабори Amaryllidinae (табори Amaryllideae) мебошад. Ин як авлоди хурди [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] бо пиёз аст ва танҳо ду намуд дорад. Аз ин ду, маъруфтаринаш [[Косагули белладонна|косагули белладонна]] ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) мебошад, ки дар минтақаи Кейпи Ғарбии Африқои Ҷанубӣ мерӯяд, махсусан дар минтақаҳои санглох байни водии дарёи Олифантс ва шаҳри Книсна.</text>
      <sha1>j2gu6ce1huc9kjwc9knqywrxti35i8d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468490</id>
      <parentid>1468487</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:03:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1175" sha1="c1xp61ymo05gy6tbu9gn67pxlphvca5" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Косагул}}
{{Таксон
| тасвир = Amaryllis belladonna - San Francisco Botanical Garden.jpg
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| лотинӣ = Amaryllis
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]], 1753
 |syn               = 
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
}}
'''Косагул''' — ягона [[Авлод (таксономия)|авлод]] дар зертабори Amaryllidinae (табори Amaryllideae) мебошад. Ин як авлоди хурди [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] бо пиёз аст ва танҳо ду намуд дорад. Аз ин ду, маъруфтаринаш косагули белдонна ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) мебошад, ки дар минтақаи Кейпи Ғарбии Африқои Ҷанубӣ мерӯяд, махсусан дар минтақаҳои санглох байни водии дарёи Олифантс ва шаҳри Книсна.</text>
      <sha1>c1xp61ymo05gy6tbu9gn67pxlphvca5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468491</id>
      <parentid>1468490</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:05:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1201" sha1="isrnty3tfyvwplbtpvhubnmrbf91ly4" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Косагул}}
{{Таксон
| ном = Косагул
| тасвир = Amaryllis belladonna - San Francisco Botanical Garden.jpg
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| лотинӣ = Amaryllis
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]], 1753
 |syn               = 
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
}}
'''Косагул''' — ягона [[Авлод (таксономия)|авлод]] дар зертабори Amaryllidinae (табори Amaryllideae) мебошад. Ин як авлоди хурди [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] бо пиёз аст ва танҳо ду намуд дорад. Аз ин ду, маъруфтаринаш косагули белдонна ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) мебошад, ки дар минтақаи Кейпи Ғарбии Африқои Ҷанубӣ мерӯяд, махсусан дар минтақаҳои санглох байни водии дарёи Олифантс ва шаҳри Книсна.</text>
      <sha1>isrnty3tfyvwplbtpvhubnmrbf91ly4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468495</id>
      <parentid>1468491</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:10:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1368" sha1="bakb9m6ozupjtj1iim32eitlvzw0oav" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Косагул}}
{{Таксон
| ном = Косагул
| тасвир = Amaryllis belladonna - San Francisco Botanical Garden.jpg
| тавсифи тасвир = [[Косагули белладона]] дар [[Боғи ботаникӣ|боғи ботаники]]и [[Сан-Франсиско]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| лотинӣ = Amaryllis
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]], 1753
 |syn               = 
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
}}
'''Косагул''' — ягона [[Авлод (таксономия)|авлод]] дар зертабори Amaryllidinae (табори Amaryllideae) мебошад. Ин як авлоди хурди [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] бо пиёз аст ва танҳо ду намуд дорад. Аз ин ду, маъруфтаринаш косагули белдонна ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) мебошад, ки дар минтақаи Кейпи Ғарбии Африқои Ҷанубӣ мерӯяд, махсусан дар минтақаҳои санглох байни водии дарёи Олифантс ва шаҳри Книсна.</text>
      <sha1>bakb9m6ozupjtj1iim32eitlvzw0oav</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468496</id>
      <parentid>1468495</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:12:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1293" sha1="73ikc18s1iuczsusvd2q2o6vp2m7j2e" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Косагул}}
{{Таксон
| ном = Косагул
| тасвир = Amaryllis belladonna (5).jpg
| тавсифи тасвир = Гулҳои [[Косагули белладона|косагули белладона]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| лотинӣ = Amaryllis
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]], 1753
 |syn               = 
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
}}
'''Косагул''' — ягона [[Авлод (таксономия)|авлод]] дар зертабори Amaryllidinae (табори Amaryllideae) мебошад. Ин як авлоди хурди [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] бо пиёз аст ва танҳо ду намуд дорад. Аз ин ду, маъруфтаринаш косагули белдонна ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) мебошад, ки дар минтақаи Кейпи Ғарбии Африқои Ҷанубӣ мерӯяд, махсусан дар минтақаҳои санглох байни водии дарёи Олифантс ва шаҳри Книсна.</text>
      <sha1>73ikc18s1iuczsusvd2q2o6vp2m7j2e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468497</id>
      <parentid>1468496</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:16:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1377" sha1="lg4v1cnahicim20zrtmu9nfz8ywhm7e" xml:space="preserve">{{маъноҳои дигар|Косагул}}
{{Таксон
| ном = Косагул
| тасвир = Amaryllis belladonna (5).jpg
| тавсифи тасвир = Гулҳои [[Косагули белладона|косагули белладона]]
| салтанат = Рустаниҳо
| табақа = Авлод
| лотинӣ = Amaryllis
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]], 1753
 |syn               = 
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
}}
'''Косагул''' — як [[Авлод (таксономия)|авлод]]и хурди [[Рустаниҳои пӯшидатухм (гулдор)|рустаниҳои гулдор]] бо пиёз аст ва танҳо ду намуд дорад: [[Косагули белладонна|косагули белладонна]] ({{lang-la|Amaryllis belladonna}}) ва [[Косагули биҳиштӣ|косагули биҳиштӣ]] ({{lang-la|Amaryllis paradisicola}}). Аз ин ду, маъруфтаринаш косагули белладонна мебошад, ки дар минтақаи Кейпи Ғарбии Африқои Ҷанубӣ мерӯяд, махсусан дар минтақаҳои санглох байни водии дарёи Олифантс ва шаҳри Книсна.</text>
      <sha1>lg4v1cnahicim20zrtmu9nfz8ywhm7e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Tulipa</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330810</id>
    <revision>
      <id>1468470</id>
      <timestamp>2026-04-18T16:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Liliaceae|rang=Авлод|latin=Tulipa|name=Лола}}</comment>
      <origin>1468470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="l6d93o6cx7fmlo50w0y5vvkuklcn312" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Liliaceae|rang=Авлод|latin=Tulipa|name=Лола}}</text>
      <sha1>l6d93o6cx7fmlo50w0y5vvkuklcn312</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468811</id>
      <parentid>1468470</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T03:42:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468811</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85" sha1="cj504nlxttpm3yn7r1jfcwqmeysk1dh" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Liliaceae|rang=Авлод|latin=Tulipa|name=Лола}}</text>
      <sha1>cj504nlxttpm3yn7r1jfcwqmeysk1dh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Косагули белладона</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330811</id>
    <revision>
      <id>1468475</id>
      <timestamp>2026-04-18T17:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Косагули белладона]] to [[Косагули белладонна]]</comment>
      <origin>1468475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="89mq7zuadowywkp27eollbzf64sd67p" xml:space="preserve">#равона [[Косагули белладонна]]</text>
      <sha1>89mq7zuadowywkp27eollbzf64sd67p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468477</id>
      <parentid>1468475</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:03:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Косагули белладонна]]</comment>
      <origin>1468477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Косагул (гул)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330812</id>
    <redirect title="Косагул (авлод)" />
    <revision>
      <id>1468483</id>
      <timestamp>2026-04-18T17:16:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Косагул (гул)]] to [[Косагул (авлод)]]</comment>
      <origin>1468483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="b2hqalkddhfqgxtsvqz51qtgiljip8d" xml:space="preserve">#равона [[Косагул (авлод)]]</text>
      <sha1>b2hqalkddhfqgxtsvqz51qtgiljip8d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Косагули биҳиштӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330813</id>
    <revision>
      <id>1468488</id>
      <timestamp>2026-04-18T17:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1314465946|Amaryllis paradisicola]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1468488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="230" sha1="szkugu68bsiqydtqucl2gs5vlrt88ov" xml:space="preserve">
'''Косагули биҳиштӣ (''Amaryllis paradisicola)''''' як намуди рустании бисёрсолаи пиёзшакл аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] аст.</text>
      <sha1>szkugu68bsiqydtqucl2gs5vlrt88ov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468489</id>
      <parentid>1468488</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T17:58:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="792" sha1="3pjvx29v3bmbskyvdajmjbed5r2a5k9" xml:space="preserve">{{Таксон
 |ном = Косагули биҳиштӣ
 |тасвир = Amaryllis paradisicola 119459016.jpg
 |салтанат          = Рустаниҳо
 |волид             = Amaryllis
 |табақа            = Намуд
 |лотинӣ            = Amaryllis paradisicola
 |муаллиф           = Snijman
 |соли муаллифӣ     = 1998
 |вазъи ҳифз        = VU 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = 
 |iucn              = 
}}
'''Косагули биҳиштӣ''' ({{lang-la|Amaryllis paradisicola}}) як [[Намуд (таксономия)|намуд]]и рустании бисёрсолаи пиёзшакл аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ|Африқои Ҷанубӣ]] аст.</text>
      <sha1>3pjvx29v3bmbskyvdajmjbed5r2a5k9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Косагул (деҳа, н. Ашт)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330814</id>
    <redirect title="Косагул (деҳа)" />
    <revision>
      <id>1468493</id>
      <timestamp>2026-04-18T18:06:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Косагул (деҳа, н. Ашт)]] to [[Косагул (деҳа)]] over redirect</comment>
      <origin>1468493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="4fn2byxscmbqwoq3d9mihdaypnm04uk" xml:space="preserve">#равона [[Косагул (деҳа)]]</text>
      <sha1>4fn2byxscmbqwoq3d9mihdaypnm04uk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Agave</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330815</id>
    <revision>
      <id>1468500</id>
      <timestamp>2026-04-18T18:24:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Agavoideae|rang=Авлод|latin=Agave|name=Агава}}</comment>
      <origin>1468500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="7bqubllanl1dm75vbk6zcq2wj4qe689" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Agavoideae|rang=Авлод|latin=Agave|name=Агава}}</text>
      <sha1>7bqubllanl1dm75vbk6zcq2wj4qe689</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Asparagaceae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330816</id>
    <revision>
      <id>1468501</id>
      <timestamp>2026-04-18T18:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asparagales|rang=Оила|latin=Asparagaceae|name=Морчӯбаиҳо}}</comment>
      <origin>1468501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103" sha1="gzyuddmjx2pbeqjqk26wd19ni5vgpf0" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asparagales|rang=Оила|latin=Asparagaceae|name=Морчӯбаиҳо}}</text>
      <sha1>gzyuddmjx2pbeqjqk26wd19ni5vgpf0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Agavoideae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330817</id>
    <revision>
      <id>1468502</id>
      <timestamp>2026-04-18T18:29:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asparagaceae|rang=Зероила|latin=Agavoideae|name=Ханҷариҳо}}</comment>
      <origin>1468502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106" sha1="s18j8bsygafiurlxbkj1bba8gsyl8cx" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asparagaceae|rang=Зероила|latin=Agavoideae|name=Ханҷариҳо}}</text>
      <sha1>s18j8bsygafiurlxbkj1bba8gsyl8cx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зағоласонон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330818</id>
    <redirect title="Зағолагулҳо" />
    <revision>
      <id>1468505</id>
      <timestamp>2026-04-18T18:40:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Зағоласонон]] to [[Зағолагулҳо]]</comment>
      <origin>1468505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="b8bkd77zasom08lgamkmg3xikijodic" xml:space="preserve">#равона [[Зағолагулҳо]]</text>
      <sha1>b8bkd77zasom08lgamkmg3xikijodic</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Cornales</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330819</id>
    <revision>
      <id>1468506</id>
      <timestamp>2026-04-18T18:42:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asterids|rang=Порядок|latin=Cornales|name=Зағолагулҳо}}</comment>
      <origin>1468506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="104" sha1="ogeqrpuhvp3rt2zd7u9lhotzd41gzs0" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Asterids|rang=Порядок|latin=Cornales|name=Зағолагулҳо}}</text>
      <sha1>ogeqrpuhvp3rt2zd7u9lhotzd41gzs0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468507</id>
      <parentid>1468506</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T18:44:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="107" sha1="jqzanwactqfxn0d7nikz3nn5lj10c86" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Angiospermae |rang=Тартиб|latin=Cornales|name=Зағолагулҳо}}</text>
      <sha1>jqzanwactqfxn0d7nikz3nn5lj10c86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Cornaceae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330820</id>
    <revision>
      <id>1468512</id>
      <timestamp>2026-04-18T18:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Cornales |rang=Оила|latin=Cornales|name=Зағолиҳо}}</comment>
      <origin>1468512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="syy2xbrasthihvfhyk9u0dhpjw6r43h" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Cornales |rang=Оила|latin=Cornales|name=Зағолиҳо}}</text>
      <sha1>syy2xbrasthihvfhyk9u0dhpjw6r43h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи глоид оиру</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330822</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи Глайд Аэро" />
    <revision>
      <id>1468522</id>
      <timestamp>2026-04-18T19:07:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Фурудгоҳи глоид оиру]] to [[Фурудгоҳи Глайд Аэро]]</comment>
      <origin>1468522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="9bjg3k525b9zmr5jx5tq3whgfic4hu5" xml:space="preserve">#равона [[Фурудгоҳи Глайд Аэро]]</text>
      <sha1>9bjg3k525b9zmr5jx5tq3whgfic4hu5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сезар Фалетти</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330823</id>
    <redirect title="Сесар Фалетти" />
    <revision>
      <id>1468526</id>
      <timestamp>2026-04-18T19:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Сезар Фалетти]] to [[Сесар Фалетти]]</comment>
      <origin>1468526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="ml5nd1ws0nun6iypn8tlm37is9pmtf6" xml:space="preserve">#равона [[Сесар Фалетти]]</text>
      <sha1>ml5nd1ws0nun6iypn8tlm37is9pmtf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Сезар Фалетти</title>
    <ns>1</ns>
    <id>330824</id>
    <redirect title="Баҳс:Сесар Фалетти" />
    <revision>
      <id>1468528</id>
      <timestamp>2026-04-18T19:10:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Баҳс:Сезар Фалетти]] to [[Баҳс:Сесар Фалетти]]</comment>
      <origin>1468528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="52" sha1="jau5priagw9an0i3pwrb6lvaigunl1a" xml:space="preserve">#равона [[Баҳс:Сесар Фалетти]]</text>
      <sha1>jau5priagw9an0i3pwrb6lvaigunl1a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Дастабандиии биологӣ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330827</id>
    <redirect title="Шаблон:Дастабандии биологӣ" />
    <revision>
      <id>1468537</id>
      <timestamp>2026-04-18T19:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Шаблон:Дастабандиии биологӣ]] to [[Шаблон:Дастабандии биологӣ]]</comment>
      <origin>1468537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="j9wbfaz1oq15j3ai9g3kj6kyc7vsw80" xml:space="preserve">#равона [[Шаблон:Дастабандии биологӣ]]</text>
      <sha1>j9wbfaz1oq15j3ai9g3kj6kyc7vsw80</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Муделҳо аз рӯи алифбо</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330828</id>
    <revision>
      <id>1468538</id>
      <timestamp>2026-04-18T19:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Викианбор-гурӯҳ|Models (people)}} {{Индекси гурӯҳҳо}}  [[Гурӯҳ:Муделҳо|*Алифбо]] [[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]</comment>
      <origin>1468538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="204" sha1="d7xojhg6964s5o6hcpnqxsunztprzal" xml:space="preserve">{{Викианбор-гурӯҳ|Models (people)}}
{{Индекси гурӯҳҳо}}

[[Гурӯҳ:Муделҳо|*Алифбо]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>d7xojhg6964s5o6hcpnqxsunztprzal</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468542</id>
      <parentid>1468538</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="193" sha1="2eezm6d8u8c7v18fdf1byzmxvt7emy3" xml:space="preserve">{{Викианбор|Models (people)}}
{{Индекси гурӯҳҳо}}

[[Гурӯҳ:Муделҳо|*Алифбо]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>2eezm6d8u8c7v18fdf1byzmxvt7emy3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468549</id>
      <parentid>1468542</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="239" sha1="4sn4o3sbhz6uvsagnrvy59by5ju1gly" xml:space="preserve">{{Навигатсия
|викианбор = Гурӯҳ:Ҳунари муделӣ
}}
{{Индекси гурӯҳҳо}}

[[Гурӯҳ:Муделҳо|*Алифбо]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>4sn4o3sbhz6uvsagnrvy59by5ju1gly</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468550</id>
      <parentid>1468549</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="228" sha1="hfp4wdxrvvicwofxmp5u8pejyuv3sn4" xml:space="preserve">{{Навигатсия
|викианбор = Ҳунари муделӣ
}}
{{Индекси гурӯҳҳо}}

[[Гурӯҳ:Муделҳо|*Алифбо]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>hfp4wdxrvvicwofxmp5u8pejyuv3sn4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468551</id>
      <parentid>1468550</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T19:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1468551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="179" sha1="0mhs4iffo32ehm2fv4k40m1hxbkkzq3" xml:space="preserve">{{Навигатсия}}
{{Индекси гурӯҳҳо}}

[[Гурӯҳ:Муделҳо|*Алифбо]]
[[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>0mhs4iffo32ehm2fv4k40m1hxbkkzq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Табақабандии биологӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330829</id>
    <redirect title="Гурӯҳ:Дастабандии биологӣ" />
    <revision>
      <id>1468541</id>
      <timestamp>2026-04-18T19:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Гурӯҳ:Табақабандии биологӣ]] to [[Гурӯҳ:Дастабандии биологӣ]]</comment>
      <origin>1468541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="ek8tzrii595fvx9pclm7z3wctnzg3mw" xml:space="preserve">#равона [[:Гурӯҳ:Дастабандии биологӣ]]</text>
      <sha1>ek8tzrii595fvx9pclm7z3wctnzg3mw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мутародиф (зистшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330830</id>
    <redirect title="Ҳаммаъно (биология)" />
    <revision>
      <id>1468544</id>
      <timestamp>2026-04-18T19:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Мутародиф (зистшиносӣ)]] to [[Ҳаммаъно (биология)]]</comment>
      <origin>1468544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="sgvab16l68dylaetjltsmciw3nuuc3z" xml:space="preserve">#равона [[Ҳаммаъно (биология)]]</text>
      <sha1>sgvab16l68dylaetjltsmciw3nuuc3z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Мутародиф (зистшиносӣ)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>330831</id>
    <redirect title="Баҳс:Ҳаммаъно (биология)" />
    <revision>
      <id>1468546</id>
      <timestamp>2026-04-18T19:46:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Баҳс:Мутародиф (зистшиносӣ)]] to [[Баҳс:Ҳаммаъно (биология)]]</comment>
      <origin>1468546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="6dmvd7lv3hwnge8glcl63leae33sv67" xml:space="preserve">#равона [[Баҳс:Ҳаммаъно (биология)]]</text>
      <sha1>6dmvd7lv3hwnge8glcl63leae33sv67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Олам (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330832</id>
    <revision>
      <id>1468553</id>
      <timestamp>2026-04-18T19:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Олам (биология)]] to [[Олам (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="qtz8lf6bo2xn6a0slmtlm34t90rmyop" xml:space="preserve">#равона [[Олам (таксономия)]]</text>
      <sha1>qtz8lf6bo2xn6a0slmtlm34t90rmyop</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468573</id>
      <parentid>1468553</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:13:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Олам (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="334" sha1="dgyw1sduq2gkvebnxmvozl07vtgybiv" xml:space="preserve">In biological taxonomy, class (Latin: classis) is a taxonomic rank, as well as a taxonomic unit (i.e., a taxon) in that rank. It is a group of related taxonomic orders.[a] Other well-known ranks in descending order of size are domain, kingdom, phylum, order, family, genus, and species, with class ranking between phylum and order.[1]</text>
      <sha1>dgyw1sduq2gkvebnxmvozl07vtgybiv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468683</id>
      <parentid>1468573</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:59:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Ивазкунии саҳифа бо '{{Барои ҳазф}}'</comment>
      <origin>1468683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хуаким (футболбоз)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330833</id>
    <redirect title="Хоакин (футболбоз)" />
    <revision>
      <id>1468555</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:02:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Хуаким (футболбоз)]] to [[Хоакин (футболбоз)]]</comment>
      <origin>1468555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="19mwum3s00rsruuhlzee7bhne21rgyh" xml:space="preserve">#равона [[Хоакин (футболбоз)]]</text>
      <sha1>19mwum3s00rsruuhlzee7bhne21rgyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тартиб (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330834</id>
    <revision>
      <id>1468557</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:04:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Тартиб (биология)]] to [[Тартиб (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="dnn7ci6nk0lkyiz82mz5wck1wsoganl" xml:space="preserve">#равона [[Тартиб (таксономия)]]</text>
      <sha1>dnn7ci6nk0lkyiz82mz5wck1wsoganl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468632</id>
      <parentid>1468557</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:52:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Changed redirect target from [[Тартиб (таксономия)]] to [[Қатор (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="i8rjz0736apazlfre14g59yh0527ejx" xml:space="preserve">#равона [[Қатор (таксономия)]]</text>
      <sha1>i8rjz0736apazlfre14g59yh0527ejx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468654</id>
      <parentid>1468632</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:36:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Қатор (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="g8mzydadv1x4jcp8e43rbcdmd3nwt10" xml:space="preserve">Таксономия</text>
      <sha1>g8mzydadv1x4jcp8e43rbcdmd3nwt10</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468656</id>
      <parentid>1468654</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:37:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Салтанат (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330835</id>
    <revision>
      <id>1468559</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Салтанат (биология)]] to [[Салтанат (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="pavlk9cwu7mi321su5iidtchpewvoxc" xml:space="preserve">#равона [[Салтанат (таксономия)]]</text>
      <sha1>pavlk9cwu7mi321su5iidtchpewvoxc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468681</id>
      <parentid>1468559</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:55:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Салтанат (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тип (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330836</id>
    <revision>
      <id>1468561</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:06:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Тип (биология)]] to [[Тип (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="bo5z7mz6oyjdihcnn8guj7lymu6ss4u" xml:space="preserve">#равона [[Тип (таксономия)]]</text>
      <sha1>bo5z7mz6oyjdihcnn8guj7lymu6ss4u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468682</id>
      <parentid>1468561</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:56:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Тип (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оила (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330837</id>
    <revision>
      <id>1468563</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:06:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Оила (биология)]] to [[Оила (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="dlne9qotuor50vsq20f28imuyzxstl5" xml:space="preserve">#равона [[Оила (таксономия)]]</text>
      <sha1>dlne9qotuor50vsq20f28imuyzxstl5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468676</id>
      <parentid>1468563</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:52:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Оила (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Дастабандии биологӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330838</id>
    <redirect title="Гурӯҳ:Таксономия" />
    <revision>
      <id>1468566</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:08:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Гурӯҳ:Дастабандии биологӣ]] to [[Гурӯҳ:Таксономия]]</comment>
      <origin>1468566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="do5h0eenn6wpyv8cz701t8pb8sd3lyh" xml:space="preserve">#равона [[:Гурӯҳ:Таксономия]]</text>
      <sha1>do5h0eenn6wpyv8cz701t8pb8sd3lyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳавза (зистшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330839</id>
    <revision>
      <id>1468568</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:09:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Ҳавза (зистшиносӣ)]] to [[Намуд (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="agnmlav4s2ujdqaa3m9zse9gn0mpfeo" xml:space="preserve">#равона [[Намуд (таксономия)]]</text>
      <sha1>agnmlav4s2ujdqaa3m9zse9gn0mpfeo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468689</id>
      <parentid>1468568</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:02:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Намуд (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Regio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330841</id>
    <revision>
      <id>1468572</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:12:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Regio]] to [[Синф (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="nr4ffk6aa94rmy38pd39783qyv3ojev" xml:space="preserve">#равона [[Синф (таксономия)]]</text>
      <sha1>nr4ffk6aa94rmy38pd39783qyv3ojev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468667</id>
      <parentid>1468572</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:45:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Синф (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Якпаллагиҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330842</id>
    <revision>
      <id>1468576</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Домен (биология)]] to [[Қатор (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="i8rjz0736apazlfre14g59yh0527ejx" xml:space="preserve">#равона [[Қатор (таксономия)]]</text>
      <sha1>i8rjz0736apazlfre14g59yh0527ejx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468633</id>
      <parentid>1468576</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:55:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Қатор (таксономия)]]</comment>
      <origin>1468633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="7dg8955zt13axz63e7x694djqre6nyh" xml:space="preserve">Якпаллагиҳо</text>
      <sha1>7dg8955zt13axz63e7x694djqre6nyh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468634</id>
      <parentid>1468633</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Домен (биология)]] to [[Якпаллагиҳо]]</comment>
      <origin>1468633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="7dg8955zt13axz63e7x694djqre6nyh" xml:space="preserve">Якпаллагиҳо</text>
      <sha1>7dg8955zt13axz63e7x694djqre6nyh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Роберт Ф. Кеннедӣ Ҷр.</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330843</id>
    <revision>
      <id>1468578</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Қатор (таксономия)]] to [[Ууасу]]</comment>
      <origin>1468578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="r3rqeb44lp3xmozg71j59hvj0o0li8g" xml:space="preserve">#равона [[Ууасу]]</text>
      <sha1>r3rqeb44lp3xmozg71j59hvj0o0li8g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468579</id>
      <parentid>1468578</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Қатор (таксономия)]] to [[Тест]]</comment>
      <origin>1468578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="r3rqeb44lp3xmozg71j59hvj0o0li8g" xml:space="preserve">#равона [[Ууасу]]</text>
      <sha1>r3rqeb44lp3xmozg71j59hvj0o0li8g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468582</id>
      <parentid>1468579</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:25:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Ууасу]]</comment>
      <origin>1468582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="agkn6u0ahq2mbovavsluebyc05sea3s" xml:space="preserve">Роберт Ф. Кеннедӣ Ҷр.</text>
      <sha1>agkn6u0ahq2mbovavsluebyc05sea3s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468583</id>
      <parentid>1468582</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:25:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Тест]] to [[Роберт Ф. Кеннедӣ Ҷр.]]</comment>
      <origin>1468582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="agkn6u0ahq2mbovavsluebyc05sea3s" xml:space="preserve">Роберт Ф. Кеннедӣ Ҷр.</text>
      <sha1>agkn6u0ahq2mbovavsluebyc05sea3s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатор (таксономия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330844</id>
    <revision>
      <id>1468580</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:18:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Қатор (таксономия)]] to [[Тест]]</comment>
      <origin>1468580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="pf27mbsysj20mopkgjlyr0rajvulcda" xml:space="preserve">#равона [[Тест]]</text>
      <sha1>pf27mbsysj20mopkgjlyr0rajvulcda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468581</id>
      <parentid>1468580</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:23:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Тест]]</comment>
      <origin>1468581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="448" sha1="877z33y6ybefgs36qhj0o7silcycsk8" xml:space="preserve">{{Табақабандии зистшинохтӣ}}
'''Қатор''' ({{lang-la|ordo}}) — як табақаи таксономӣ аст, ки болотар аз оила ва поинтар аз синф ҷой дорад. Табақаи болотари он забарқатор ва як табақа поинтар зерқатор ном дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Систематика]]</text>
      <sha1>877z33y6ybefgs36qhj0o7silcycsk8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468648</id>
      <parentid>1468581</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:20:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="438" sha1="i3oxqe19fwrsp3brfou7u9r6gbl54rk" xml:space="preserve">{{Дастабандии биологӣ}}
'''Қатор''' ({{lang-la|ordo}}) — як табақаи таксономӣ аст, ки болотар аз оила ва поинтар аз синф ҷой дорад. Табақаи болотари он забарқатор ва як табақа поинтар зерқатор ном дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Систематика]]</text>
      <sha1>i3oxqe19fwrsp3brfou7u9r6gbl54rk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тест</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330845</id>
    <revision>
      <id>1468584</id>
      <timestamp>2026-04-18T20:25:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Тест]] to [[Роберт Ф. Кеннедӣ Ҷр.]]</comment>
      <origin>1468584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="66owb0mjbefllt54qa1bvlpsnow3ofc" xml:space="preserve">#равона [[Роберт Ф. Кеннедӣ Ҷр.]]</text>
      <sha1>66owb0mjbefllt54qa1bvlpsnow3ofc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468585</id>
      <parentid>1468584</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T20:25:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаро холӣ кард</comment>
      <origin>1468585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468711</id>
      <parentid>1468585</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:32:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Андони Зубисаррета</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330846</id>
    <redirect title="Андони Субисаррета" />
    <revision>
      <id>1468611</id>
      <timestamp>2026-04-18T21:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Андони Зубисаррета]] to [[Андони Субисаррета]]</comment>
      <origin>1468611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="kvclvo27yhjs0h9cp9huwva6rz3jy2l" xml:space="preserve">#равона [[Андони Субисаррета]]</text>
      <sha1>kvclvo27yhjs0h9cp9huwva6rz3jy2l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Андони Зубисаррета</title>
    <ns>1</ns>
    <id>330847</id>
    <redirect title="Баҳс:Андони Субисаррета" />
    <revision>
      <id>1468613</id>
      <timestamp>2026-04-18T21:03:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Баҳс:Андони Зубисаррета]] to [[Баҳс:Андони Субисаррета]]</comment>
      <origin>1468613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="8alu0d2ua5m913n7u9u64mhhba5roqb" xml:space="preserve">#равона [[Баҳс:Андони Субисаррета]]</text>
      <sha1>8alu0d2ua5m913n7u9u64mhhba5roqb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Модул:If preview</title>
    <ns>828</ns>
    <id>330848</id>
    <revision>
      <id>1468615</id>
      <timestamp>2026-04-18T21:06:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: local p = {}  local cfg = mw.loadData('Module:If preview/configuration')  --[[ main  This function returns either the first argument or second argument passed to this module, depending on whether the page is being previewed.  ]] function p.main(frame) 	if cfg.preview then 		return frame.args[1] or '' 	else 		return frame.args[2] or '' 	end end  --[[ pmain  This function returns either the first argument or second argument passed to this module's parent (i.e. template...</comment>
      <origin>1468615</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="1453" sha1="i2018hg2i8x3uajzdhhh7yzkknltvcf" xml:space="preserve">local p = {}

local cfg = mw.loadData('Module:If preview/configuration')

--[[
main

This function returns either the first argument or second argument passed to
this module, depending on whether the page is being previewed.

]]
function p.main(frame)
	if cfg.preview then
		return frame.args[1] or ''
	else
		return frame.args[2] or ''
	end
end

--[[
pmain

This function returns either the first argument or second argument passed to
this module's parent (i.e. template using this module), depending on whether it
is being previewed.

]]
function p.pmain(frame)
	return p.main(frame:getParent())
end


local function warning_text(warning)
	return mw.ustring.format(
		cfg.warning_infrastructure,
		cfg.templatestyles,
		warning
	)
end

function p._warning(args)
	
	local warning = args[1] and args[1]:match('^%s*(.-)%s*$') or ''
	if warning == '' then
		return warning_text(cfg.missing_warning)
	end
	
	if not cfg.preview then return '' end
	
	return warning_text(warning)
end

--[[
warning

This function returns a &quot;preview warning&quot;, which is the first argument marked
up with HTML and some supporting text, depending on whether the page is being previewed.

disabled since we'll implement the template version in general

]]
--function p.warning(frame)
--	return p._warning(frame.args)
--end

--[[
warning, but for pass-through templates like {{preview warning}}
]]
function p.pwarning(frame)
	return p._warning(frame:getParent().args)
end

return p</text>
      <sha1>i2018hg2i8x3uajzdhhh7yzkknltvcf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Модул:If preview/configuration</title>
    <ns>828</ns>
    <id>330849</id>
    <revision>
      <id>1468616</id>
      <timestamp>2026-04-18T21:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: --[[ We perform the actual check for whether this is a preview here since preprocessing is relatively expensive. ]] local frame = mw.getCurrentFrame()  local function is_preview() 	local revision_id = frame:preprocess('{{REVISIONID}}') 	-- {{REVISIONID}} is usually the empty string when previewed. 	-- I don't know why we're checking for nil but hey, maybe someday things 	-- would have broken 	return revision_id == nil or revision_id == '' end  local function templates...</comment>
      <origin>1468616</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="842" sha1="7ccf9c7e3yxw9p4ke6iw4ndcfniweno" xml:space="preserve">--[[
We perform the actual check for whether this is a preview here since
preprocessing is relatively expensive.
]]
local frame = mw.getCurrentFrame()

local function is_preview()
	local revision_id = frame:preprocess('{{REVISIONID}}')
	-- {{REVISIONID}} is usually the empty string when previewed.
	-- I don't know why we're checking for nil but hey, maybe someday things
	-- would have broken
	return revision_id == nil or revision_id == ''
end

local function templatestyles()
	return frame:extensionTag{
		name = 'templatestyles', args = { src = 'Module:If preview/styles.css' }
	}
end

return {
	preview = is_preview(),
	templatestyles = templatestyles(),
	warning_infrastructure = '%s&lt;div class=&quot;preview-warning&quot;&gt;&lt;strong&gt;Preview warning:&lt;/strong&gt; %s&lt;/div&gt;',
	missing_warning = 'The template has no warning text. Please add a warning.'
}</text>
      <sha1>7ccf9c7e3yxw9p4ke6iw4ndcfniweno</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Модул:If preview/styles.css</title>
    <ns>828</ns>
    <id>330850</id>
    <revision>
      <id>1468617</id>
      <timestamp>2026-04-18T21:09:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: /* {{pp|small=yes}} */ .preview-warning { 	font-style: italic; 	/* @noflip */ 	padding-left: 1.6em; 	margin-bottom: 0.5em; 	color: red; }  /* The templatestyles element inserts a link element before hatnotes.  * TODO: Remove link if/when WMF resolves T200206 */ .preview-warning + link + .preview-warning { 	margin-top: -0.5em; }</comment>
      <origin>1468617</origin>
      <model>sanitized-css</model>
      <format>text/css</format>
      <text bytes="329" sha1="gaiz1uhqgmf5elgq82yqqfll7kgcbwe" xml:space="preserve">/* {{pp|small=yes}} */
.preview-warning {
	font-style: italic;
	/* @noflip */
	padding-left: 1.6em;
	margin-bottom: 0.5em;
	color: red;
}

/* The templatestyles element inserts a link element before hatnotes.
 * TODO: Remove link if/when WMF resolves T200206 */
.preview-warning + link + .preview-warning {
	margin-top: -0.5em;
}</text>
      <sha1>gaiz1uhqgmf5elgq82yqqfll7kgcbwe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:ФУТ:Санҷишҳои умумӣ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330851</id>
    <revision>
      <id>1468618</id>
      <timestamp>2026-04-18T21:18:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: &lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}||{{#ifexpr:{{#expr:({{REVISIONSIZE}}-{{{infobox-size|850}}})/2}}&lt;1000|[[Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Андозаи мақола:{{#ifexpr:{{#expr:({{REVISIONSIZE}}-{{{infobox-size|850}}})/2}}&lt;600|{{#ifexpr:{{#expr:({{REVISIONSIZE}}-{{{infobox-size|850}}})/2}}&lt;400|камтар аз 400|камтар аз 600}}|камтар аз 1000}} аломат]]}}Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Охирин вироиш дар соли...</comment>
      <origin>1468618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="830" sha1="ixpj4sfw1asozpqebp09cjnosa88iie" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{NAMESPACE}}||{{#ifexpr:{{#expr:({{REVISIONSIZE}}-{{{infobox-size|850}}})/2}}&lt;1000|[[Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Андозаи мақола:{{#ifexpr:{{#expr:({{REVISIONSIZE}}-{{{infobox-size|850}}})/2}}&lt;600|{{#ifexpr:{{#expr:({{REVISIONSIZE}}-{{{infobox-size|850}}})/2}}&lt;400|камтар аз 400|камтар аз 600}}|камтар аз 1000}} аломат]]}}[[Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Охирин вироиш дар соли {{REVISIONYEAR}}]]{{#ifexpr:{{#expr:{{CURRENTYEAR}}-{{REVISIONYEAR}}}}=0|{{#ifexpr:{{#expr:{{CURRENTMONTH1}}-{{REVISIONMONTH1}}}}=0|[[Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Охирин вироиш дар моҳи ҷорӣ]]}}}}{{#if:{{{1|}}}|[[Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Қуттиҳои шикаста]]}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{doc}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ixpj4sfw1asozpqebp09cjnosa88iie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:ФУТ:Санҷишҳои умумӣ/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330852</id>
    <revision>
      <id>1468619</id>
      <timestamp>2026-04-18T21:30:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{docpage}} Ин шаблон барои сохтани гурӯҳҳои хидматӣ аз рӯи [[:Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Вироиши охирин|вироиши охирин]] ва [[:Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Ҳаҷми мақола:камтар аз 1000 аломат|ҳаҷми мақола]] истифода мешавад. Он дар қуттиҳои мавзӯи футбол истифода мегардад. Дар хусуси ди...</comment>
      <origin>1468619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="741" sha1="lkexjl99f9oxnfd7ue4kdc8iea1xavs" xml:space="preserve">{{docpage}}
Ин шаблон барои сохтани гурӯҳҳои хидматӣ аз рӯи [[:Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Вироиши охирин|вироиши охирин]] ва [[:Гурӯҳ:Лоиҳа:Футбол:Ҳаҷми мақола:камтар аз 1000 аломат|ҳаҷми мақола]] истифода мешавад. Он дар қуттиҳои мавзӯи футбол истифода мегардад. Дар хусуси дигаргуниҳо ба форуми [[ПРО:ФУТ]] муроҷиат кунед.

&lt;includeonly&gt;
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Футбол]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Баррасӣ:Феҳристҳоисафед ва сиёҳ:Шаблонҳо]]
&lt;/includeonly&gt;</text>
      <sha1>lkexjl99f9oxnfd7ue4kdc8iea1xavs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Домен (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330853</id>
    <revision>
      <id>1468635</id>
      <timestamp>2026-04-18T21:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Домен (биология)]] to [[Якпаллагиҳо]]</comment>
      <origin>1468635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="9vtgflrjf1r4fley1aw8spqk5w9hrsb" xml:space="preserve">#равона [[Якпаллагиҳо]]</text>
      <sha1>9vtgflrjf1r4fley1aw8spqk5w9hrsb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468636</id>
      <parentid>1468635</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Якпаллагиҳо]]</comment>
      <origin>1468636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Болофармонрав</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330854</id>
    <revision>
      <id>1468638</id>
      <timestamp>2026-04-18T21:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Болофармонрав]] to [[Нури офтоб]]</comment>
      <origin>1468638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="34v613cj3gth48rc75cktc5kazy3233" xml:space="preserve">#равона [[Нури офтоб]]</text>
      <sha1>34v613cj3gth48rc75cktc5kazy3233</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468639</id>
      <parentid>1468638</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T21:59:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Нури офтоб]]</comment>
      <origin>1468639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Суперҷоми Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330855</id>
    <redirect title="Суперҷоми футболи Тоҷикистон" />
    <revision>
      <id>1468645</id>
      <timestamp>2026-04-18T22:08:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Суперҷоми Тоҷикистон]] to [[Суперҷоми футболи Тоҷикистон]]</comment>
      <origin>1468645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72" sha1="7rhlpho8g8xm4w9gbfbffqb7hz97o4y" xml:space="preserve">#равона [[Суперҷоми футболи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>7rhlpho8g8xm4w9gbfbffqb7hz97o4y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Foeniculum</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330856</id>
    <revision>
      <id>1468649</id>
      <timestamp>2026-04-18T22:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Чатргулон |rang=Авлод|latin=Foeniculum|name=Розиёна}}</comment>
      <origin>1468649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="sivzotth0zdlmlw60519vcwyskoiauy" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Чатргулон |rang=Авлод|latin=Foeniculum|name=Розиёна}}</text>
      <sha1>sivzotth0zdlmlw60519vcwyskoiauy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468650</id>
      <parentid>1468649</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T22:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="95" sha1="kktav7wmu6mmh32cmn664mhz1svws7v" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Apiaceae |rang=Авлод|latin=Foeniculum|name=Розиёна}}</text>
      <sha1>kktav7wmu6mmh32cmn664mhz1svws7v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лигаи бартари Англия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330857</id>
    <redirect title="Лигаи бартари Инглистон" />
    <revision>
      <id>1468653</id>
      <timestamp>2026-04-18T22:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Yoonoos.tj moved page [[Лигаи бартари Англия]] to [[Лигаи бартари Инглистон]]</comment>
      <origin>1468653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="ey7yi6h8ewz3v0flr8tyumnyyljjiq8" xml:space="preserve">#равона [[Лигаи бартари Инглистон]]</text>
      <sha1>ey7yi6h8ewz3v0flr8tyumnyyljjiq8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Навъ (ботаника)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330858</id>
    <revision>
      <id>1468701</id>
      <timestamp>2026-04-18T23:21:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Навъ (гиёҳшиносӣ)]] to [[Навъ (биология)]]</comment>
      <origin>1468701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="c6x00a6wvj81ica1echpw23z5xqfzy0" xml:space="preserve">#равона [[Навъ (биология)]]</text>
      <sha1>c6x00a6wvj81ica1echpw23z5xqfzy0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468702</id>
      <parentid>1468701</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:22:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Навъ (биология)]]</comment>
      <origin>1468702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10" sha1="35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6" xml:space="preserve">{{delete}}</text>
      <sha1>35r2j9t4ectnt1cmb7mlgcqvwz6h5k6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468705</id>
      <parentid>1468702</parentid>
      <timestamp>2026-04-18T23:23:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468753</id>
      <parentid>1468705</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:05:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zosya95 moved page [[Навъ (гиёҳшиносӣ)]] to [[Навъ (ботаника)]]</comment>
      <origin>1468705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468778</id>
      <parentid>1468753</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:40:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468778</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="711" sha1="mqm10lwnchndiqhc3utnuincng078zg" xml:space="preserve">Дар [[Номгузории ботаникӣ|номгузории ботаникӣ]], навъ як [[Рутбаи таксономӣ|рутбаи таксономи]]и поёнтар аз намуд ва зернамуд, вале аз шакл болотар аст.

Аз ҳамин сабаб, номи он аз се қисм иборат мешавад.

Баъзан тавсия дода мешавад, ки дараҷаи зернамуд барои фарқияти ҷуғрофӣ истифода шавад, дар ҳоле ки гуногунӣ вақте истифода мешавад, ки таксон дар тамоми ҳудуди паҳншавии намуд дида мешавад.</text>
      <sha1>mqm10lwnchndiqhc3utnuincng078zg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468780</id>
      <parentid>1468778</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:45:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468780</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="749" sha1="j0913pvvd46tdla3t0cc3fo93t7usg2" xml:space="preserve">Дар [[Номгузории ботаникӣ|номгузории ботаникӣ]], навъ як [[Рутбаи таксономӣ|рутбаи таксономи]]и поёнтар аз [[Намуд (таксономия)|намуд]] ва зернамуд, вале аз шакл болотар аст.

Аз ҳамин сабаб, номи он аз се қисм иборат мешавад.

Баъзан тавсия дода мешавад, ки дараҷаи зернамуд барои фарқияти ҷуғрофӣ истифода шавад, дар ҳоле ки гуногунӣ вақте истифода мешавад, ки таксон дар тамоми ҳудуди паҳншавии намуд дида мешавад.</text>
      <sha1>j0913pvvd46tdla3t0cc3fo93t7usg2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Чемпионати футболи Португалия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330859</id>
    <revision>
      <id>1468708</id>
      <timestamp>2026-04-18T23:30:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Лигаи футбол  | ном              = Примейра-лига | аслӣ             = ({{lang-pt|Primeira Liga}}) | логотип          =  | бар              =  | имзо             =  | кишвар           = {{Парчами Португалия}} [[Португалия]] | конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]]) | таъсис           = 1934 | таъсиси дубора   =  | барҳам           =  | диви...</comment>
      <origin>1468708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3418" sha1="jijpmoc1pcl1guo2q99zli6847yw0u4" xml:space="preserve">{{Лигаи футбол 
| ном              = Примейра-лига
| аслӣ             = ({{lang-pt|Primeira Liga}})
| логотип          = 
| бар              = 
| имзо             = 
| кишвар           = {{Парчами Португалия}} [[Португалия]]
| конфедератсия    = [[УЕФА]] ([[Урупо]])
| таъсис           = 1934
| таъсиси дубора   = 
| барҳам           = 
| дивизионҳо       = 
| дастаҳо          = 
| шумораи дастаҳо  = 18
| сатҳҳо           = 1
| роҳёбӣ ба        = 
| суқут ба         = [[Лигаи дуюми футболи Португалия|Лигаи Португалия 2]]
| миллӣ            = [[Ҷоми футболи Португалия|Ҷоми Португалия]]&lt;br&gt;[[Суперҷоми футболи Португалия|Суперҷоми Португалия]]
| байналмилалӣ     = [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Урупо УЕФА]]&lt;br&gt;[[Лигаи Конфронси УЕФА]]
| қаҳрамони феълӣ  = [[Спортинг (бошгоҳи футбол)|Спортинг]] (21)
| пурифтихортарин  = [[Бенфика (бошгоҳи футбол)|Бенфика]] (38)
| TV               = 
| бештарин бозӣ    = [[Мануэл Фернандеш]] (485)
| голзани бештарин = [[Фернанду Пейротеу]] (332)
| вебгоҳ           = https://www.ligaportugal.pt
| қаҳрамони охирин = 
| мавсими ҷорӣ     = [[Чемпионати футболи Португалия 2025/2026|Мавсими 2025/2026]]}}

'''Примейра-лига''' ({{lang-pt|Primeira Liga}}, {{IPA-pt|pɾiˈmɐjɾɐ ˈliɣɐ|}}, номи сарпарастонаи мусобиқа — ''Liga Portugal Betclic'') – мусобиқа миёни бошгоҳҳои ҳирфаии футболи [[Португалия]], дивизиони олӣ дар [[Низоми лигаи футболи Португалия|низоми лигаи Португалия]]. Дар Примейра-лига 18 бошгоҳи футбол ширкат мекунанд. Дастаҳое, ки ду зинаи охирини ҷадвалро ишғол мекунанд, ба дивизиони поёнӣ - [[Лигаи дуюми футболи Португалия|Лигаи Португалия 2]] меафтанд ва ду дастаи беҳтарини [[Лигаи дуюми футболи Португалия|Лигаи Португалия 2]] ҳуқуқи бозӣ дар Примейра-лигаро мегиранд. Ҳамчунин дастаи 16-ум бо дастаи 3-юми Лигаи 2 барои боқӣ мондан дар Примейра-лига рақобат мекунад.

== Таърих ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.ligaportugal.pt Вебгоҳи расмии Примейра-лига]{{ref|pt}}

{{Пайвандҳои беруна}}
{{Футбол дар Португалия}}
{{Лигаҳои УЕФА}}
{{Чемпионати футболи Португалия}}

[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футбол]]
[[Гурӯҳ:Лигаҳои олии футболи Урупо|Португалия]]
[[Гурӯҳ:Примейра-лига| ]]</text>
      <sha1>jijpmoc1pcl1guo2q99zli6847yw0u4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Лигаҳои УЕФА</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330860</id>
    <revision>
      <id>1468720</id>
      <timestamp>2026-04-19T00:06:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{ҷадвали новбарӣ  |ном = Лигаҳои УЕФА |state = &lt;includeonly&gt;{{{state|autocollapse}}}&lt;/includeonly&gt; |сарлавҳа = Лигаҳои олии [[футбол]]ии Урупо ([[УЕФА]]) |синфи_феҳристҳо = hlist  |гурӯҳ1 = Амалкунанда |феҳрист1 = * [[Чемпионати футболи Австрия|Австрия]] * [[Чемпионати футболи Албания|Албания]] * Чемп...</comment>
      <origin>1468720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5269" sha1="trpzeas1b048z579db6m5c6gm87mcek" xml:space="preserve">{{ҷадвали новбарӣ 
|ном = Лигаҳои УЕФА
|state = &lt;includeonly&gt;{{{state|autocollapse}}}&lt;/includeonly&gt;
|сарлавҳа = Лигаҳои олии [[футбол]]ии Урупо ([[УЕФА]])
|синфи_феҳристҳо = hlist

|гурӯҳ1 = Амалкунанда
|феҳрист1 =
* [[Чемпионати футболи Австрия|Австрия]]
* [[Чемпионати футболи Албания|Албания]]
* [[Чемпионати футболи Андорра|Андорра]]
* [[Чемпионати футболи Арманистон|Арманистон]]
* [[Чемпионати футболи Беларус|Беларус]]
* [[Чемпионати футболи Белгия|Белгия]]
* [[Чемпионати футболи Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина]]
* [[Чемпионати футболи Булғористон|Булғористон]]
* [[Чемпионати футболи Велс|Велс]]
* [[Чемпионати футболи Гибралтар|Гибралтар]]
* [[Чемпионати футболи Гурҷистон|Гурҷистон]]
* [[Чемпионати футболи Дания|Дания]]
* [[Лигаи бартари Инглистон|Инглистон]]
* [[Чемпионати футболи Ирландия|Ирландия]]
* [[Чемпионати футболи Ирландияи Шимолӣ|Ирландияи Шимолӣ]]
* [[Чемпионати футболи Исландия|Исландия]]
* [[Чемпионати футболи Испониё|Испониё]]
* [[Чемпионати футболи Исроил|Исроил]]
* [[Чемпионати футболи Итолиё|Итолиё]]
* [[Чемпионати футболи Косово|Косово]]
* [[Чемпионати футболи Қазоқистон|Қазоқистон]]
* [[Чемпионати футболи Қибрис|Қибрис]]
* [[Чемпионати футболи Латвия|Латвия]]
* [[Чемпионати футболи Лаҳистон|Лаҳистон]]
* [[Чемпионати футболи Литва|Литва]]
* [[Чемпионати футболи Люксембург|Люксембург]]
* [[Чемпионати футболи Македонияи Шимолӣ|Македонияи Шимолӣ]]
* [[Чемпионати футболи Малта|Малта]]
* [[Чемпионати футболи Маҷористон|Маҷористон]]
* [[Чемпионати футболи Молдова|Молдова]]
* [[Дивизиони олии Нидерланд|Нидерланд]]
* [[Чемпионати футболи Норвегия|Норвегия]]
* [[Чемпионати футболи Озарбойҷон|Озарбойҷон]]
* [[Чемпионати футболи Олмон|Олмон]]
* [[Чемпионати футболи Португалия|Португалия]]
* [[Чемпионати футболи Руминия|Руминия]]
* [[Чемпионати футболи Русия|Русия]]
* [[Чемпионати футболи Сан-Марино|Сан-Марино]]
* [[Чемпионати футболи Сербия|Сербия]]
* [[Чемпионати футболи Словакия|Словакия]]
* [[Чемпионати футболи Словения|Словения]]
* [[Чемпионати футболи Туркия|Туркия]]
* [[Чемпионати футболи Укроин|Укроин]]
* [[Чемпионати футболи Фаронса|Фаронса]]
* [[Чемпионати футболи Финландия|Финландия]]
* [[Чемпионати футболи Хорватия|Хорватия]]
* [[Чемпионати футболи Черногория|Черногория]]
* [[Чемпионати футболи Чехия|Чехия]]
* [[Чемпионати футболи Ҷазираҳои Фарер|Ҷазираҳои Фарер]]
* [[Чемпионати футболи Шведсия|Шведсия]]
* [[Чемпионати футболи Швейсария|Швейсария]]
* [[Чемпионати футболи Шотландия|Шотландия]]
* [[Чемпионати футболи Эстония|Эстония]]
* [[Чемпионати футболи Юнон|Юнон]]

|гурӯҳ2 = Собиқ
|феҳрист2 =
* [[Чемпионати футболи ҶДО|ҶДО]]
* [[Ҷоми футболи Лихтенштейн|Лихтенштейн]]
* [[Чемпионати футболи Сербия ва Черногория|Сербия ва Черногория]]
* [[Чемпионати футболи ИҶШС|ИҶШС]]
* [[Чемпионати футболи Чехословакия|Чехословакия]]
* [[Лигаи якум (Югославия)|Югославия]]
* [[Чемпионати футболи Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Югославия|ИҶ Югославия]] 
}}&lt;noinclude&gt;
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Лигаҳои олии футболӣ|УЕФА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Футбол дар Урупо]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>trpzeas1b048z579db6m5c6gm87mcek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468721</id>
      <parentid>1468720</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:14:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Тартиби алифбо</comment>
      <origin>1468721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5269" sha1="h4qdjhxroug8qxawrvcnaa1vx86pq4r" xml:space="preserve">{{ҷадвали новбарӣ 
|ном = Лигаҳои УЕФА
|state = &lt;includeonly&gt;{{{state|autocollapse}}}&lt;/includeonly&gt;
|сарлавҳа = Лигаҳои олии [[футбол]]ии Урупо ([[УЕФА]])
|синфи_феҳристҳо = hlist

|гурӯҳ1 = Амалкунанда
|феҳрист1 =
* [[Чемпионати футболи Австрия|Австрия]]
* [[Чемпионати футболи Албания|Албания]]
* [[Чемпионати футболи Андорра|Андорра]]
* [[Чемпионати футболи Арманистон|Арманистон]]
* [[Чемпионати футболи Беларус|Беларус]]
* [[Чемпионати футболи Белгия|Белгия]]
* [[Чемпионати футболи Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина]]
* [[Чемпионати футболи Булғористон|Булғористон]]
* [[Чемпионати футболи Велс|Велс]]
* [[Чемпионати футболи Гибралтар|Гибралтар]]
* [[Чемпионати футболи Гурҷистон|Гурҷистон]]
* [[Чемпионати футболи Дания|Дания]]
* [[Лигаи бартари Инглистон|Инглистон]]
* [[Чемпионати футболи Ирландия|Ирландия]]
* [[Чемпионати футболи Ирландияи Шимолӣ|Ирландияи Шимолӣ]]
* [[Чемпионати футболи Исландия|Исландия]]
* [[Чемпионати футболи Испониё|Испониё]]
* [[Чемпионати футболи Исроил|Исроил]]
* [[Чемпионати футболи Итолиё|Итолиё]]
* [[Чемпионати футболи Косово|Косово]]
* [[Чемпионати футболи Қазоқистон|Қазоқистон]]
* [[Чемпионати футболи Қибрис|Қибрис]]
* [[Чемпионати футболи Латвия|Латвия]]
* [[Чемпионати футболи Лаҳистон|Лаҳистон]]
* [[Чемпионати футболи Литва|Литва]]
* [[Чемпионати футболи Люксембург|Люксембург]]
* [[Чемпионати футболи Македонияи Шимолӣ|Македонияи Шимолӣ]]
* [[Чемпионати футболи Малта|Малта]]
* [[Чемпионати футболи Маҷористон|Маҷористон]]
* [[Чемпионати футболи Молдова|Молдова]]
* [[Дивизиони олии Нидерланд|Нидерланд]]
* [[Чемпионати футболи Норвегия|Норвегия]]
* [[Чемпионати футболи Озарбойҷон|Озарбойҷон]]
* [[Чемпионати футболи Олмон|Олмон]]
* [[Чемпионати футболи Португалия|Португалия]]
* [[Чемпионати футболи Руминия|Руминия]]
* [[Чемпионати футболи Русия|Русия]]
* [[Чемпионати футболи Сан-Марино|Сан-Марино]]
* [[Чемпионати футболи Сербия|Сербия]]
* [[Чемпионати футболи Словакия|Словакия]]
* [[Чемпионати футболи Словения|Словения]]
* [[Чемпионати футболи Туркия|Туркия]]
* [[Чемпионати футболи Укроин|Укроин]]
* [[Чемпионати футболи Фаронса|Фаронса]]
* [[Чемпионати футболи Финландия|Финландия]]
* [[Чемпионати футболи Хорватия|Хорватия]]
* [[Чемпионати футболи Черногория|Черногория]]
* [[Чемпионати футболи Чехия|Чехия]]
* [[Чемпионати футболи Ҷазираҳои Фарер|Ҷазираҳои Фарер]]
* [[Чемпионати футболи Шведсия|Шведсия]]
* [[Чемпионати футболи Швейсария|Швейсария]]
* [[Чемпионати футболи Шотландия|Шотландия]]
* [[Чемпионати футболи Эстония|Эстония]]
* [[Чемпионати футболи Юнон|Юнон]]

|гурӯҳ2 = Собиқ
|феҳрист2 =
* [[Чемпионати футболи ИҶШС|ИҶШС]]
* [[Чемпионати футболи Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Югославия|ИҶ Югославия]]
* [[Ҷоми футболи Лихтенштейн|Лихтенштейн]]
* [[Чемпионати футболи Сербия ва Черногория|Сербия ва Черногория]]
* [[Чемпионати футболи Чехословакия|Чехословакия]]
* [[Чемпионати футболи ҶДО|ҶДО]]
* [[Лигаи якум (Югославия)|Югославия]] 
}}&lt;noinclude&gt;
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Лигаҳои олии футболӣ|УЕФА]]
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Футбол дар Урупо]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>h4qdjhxroug8qxawrvcnaa1vx86pq4r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вирусшиносӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330862</id>
    <revision>
      <id>1468725</id>
      <timestamp>2026-04-19T00:27:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Вирусшиносӣ]] to [[Вирусология]] over redirect</comment>
      <origin>1468725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="i2wtvc4z3mq74b89q3ajg9pvfchh7a1" xml:space="preserve">#равона [[Вирусология]]</text>
      <sha1>i2wtvc4z3mq74b89q3ajg9pvfchh7a1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468729</id>
      <parentid>1468725</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T00:30:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Вирусология]]</comment>
      <origin>1468729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гиёҳшиносӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330863</id>
    <redirect title="Ботаника" />
    <revision>
      <id>1468745</id>
      <timestamp>2026-04-19T00:42:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Гиёҳшиносӣ]] to [[Ботаника]] over redirect</comment>
      <origin>1468745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="j6iysksdqyusfj06lve417tbyoiu1ve" xml:space="preserve">#равона [[Ботаника]]</text>
      <sha1>j6iysksdqyusfj06lve417tbyoiu1ve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Навъ (гиёҳшиносӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330864</id>
    <revision>
      <id>1468754</id>
      <timestamp>2026-04-19T01:05:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Навъ (гиёҳшиносӣ)]] to [[Навъ (ботаника)]]</comment>
      <origin>1468754</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="a8w9g3iwmzf6p6737kpzbjbxj2s2yul" xml:space="preserve">#равона [[Навъ (ботаника)]]</text>
      <sha1>a8w9g3iwmzf6p6737kpzbjbxj2s2yul</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468757</id>
      <parentid>1468754</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:07:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Навъ (ботаника)]]</comment>
      <origin>1468757</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Амирӣ (навъи зардолу)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330865</id>
    <revision>
      <id>1468759</id>
      <timestamp>2026-04-19T01:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Амирӣ (навъи зардолу)]] to [[Амирӣ (зардолу)]]</comment>
      <origin>1468759</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="kjwsro7eubu95irn0yh2urzdefdn770" xml:space="preserve">#равона [[Амирӣ (зардолу)]]</text>
      <sha1>kjwsro7eubu95irn0yh2urzdefdn770</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468763</id>
      <parentid>1468759</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:08:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Амирӣ (зардолу)]]</comment>
      <origin>1468763</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Амирӣ (навъи зардолу)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>330866</id>
    <redirect title="Баҳс:Амирӣ (зардолу)" />
    <revision>
      <id>1468761</id>
      <timestamp>2026-04-19T01:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Баҳс:Амирӣ (навъи зардолу)]] to [[Баҳс:Амирӣ (зардолу)]]</comment>
      <origin>1468761</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="gz99rdkzmmaox6o89dl3bgc9hq5iumx" xml:space="preserve">#равона [[Баҳс:Амирӣ (зардолу)]]</text>
      <sha1>gz99rdkzmmaox6o89dl3bgc9hq5iumx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гулдор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330867</id>
    <redirect title="Гулдор (шафтолу)" />
    <revision>
      <id>1468765</id>
      <timestamp>2026-04-19T01:11:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Гулдор]] to [[Гулдор (шафтолу)]]</comment>
      <origin>1468765</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="2alzw6xzy4dzpzgfb2mc8r2tng81gg8" xml:space="preserve">#равона [[Гулдор (шафтолу)]]</text>
      <sha1>2alzw6xzy4dzpzgfb2mc8r2tng81gg8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Таксономия (биология)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330868</id>
    <revision>
      <id>1468769</id>
      <timestamp>2026-04-19T01:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1349401173|Taxonomy (biology)]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1468769</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1820" sha1="610xbg7lsg3lwwkzvv1mvvdklnyntol" xml:space="preserve">
Дар [[Зистшиносӣ|биология]], '''таксономия''' омӯзиши [[Илм|илмии]] номгузорӣ, муайянкунӣ ва дастабандӣ кардани гурӯҳҳои [[Ҷондор (биология)|организмҳои]] биологӣ дар асоси хусусиятҳои муштарак мебошад. Организмҳо ба таксонҳо гурӯҳбандӣ карда мешаванд ва ба ин гурӯҳҳо рутбаи таксономӣ дода мешавад; гурӯҳҳои рутбаи додашударо метавон барои ташкил додани гурӯҳи фарогиртари рутбаи баландтар муттаҳид кард ва бо ин васила иерархияи таксономӣ эҷод кард. Рутбаҳои асосӣ дар истифодаи муосир инҳоянд: [[Олам (таксономия)|олам]], [[Салтанат (таксономия)|салтанат]], [[Тип (таксономия)|тип]] (шӯъба дар ботаника), [[Синф (таксономия)|синф]], [[Қатор (таксономия)|қатор]] (тартиб дар ботаника), [[Оила (таксономия)|оила]], [[Авлод (таксономия)|авлод]] ва [[Намуд (таксономия)|намуд]]. [[Карл Линней|Карл Линней,]] ботаники шведӣ, ҳамчун асосгузори системаи ҳозираи таксономия ҳисобида мешавад, ки системаи рутбабандиеро таҳия кардааст, ки бо номи таксономияи Линней барои гурӯҳбандии организмҳо маълум аст.
[[Гурӯҳ:Таксономия]]</text>
      <sha1>610xbg7lsg3lwwkzvv1mvvdklnyntol</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468774</id>
      <parentid>1468769</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T01:30:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468774</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1860" sha1="4u9l2yojhnhqez9few10fb5ub0bizm8" xml:space="preserve">
Дар [[Зистшиносӣ|биология]], '''таксономия''' омӯзиши [[Илм|илмии]] номгузорӣ, муайянкунӣ ва дастабандӣ кардани гурӯҳҳои [[Ҷондор (биология)|организмҳои]] биологӣ дар асоси хусусиятҳои муштарак мебошад. Организмҳо ба таксонҳо гурӯҳбандӣ карда мешаванд ва ба ин гурӯҳҳо рутбаи таксономӣ дода мешавад; гурӯҳҳои рутбаи додашударо метавон барои ташкил додани гурӯҳи фарогиртари рутбаи баландтар муттаҳид кард ва бо ин васила иерархияи таксономӣ эҷод кард. Рутбаҳои асосӣ дар истифодаи муосир инҳоянд: [[Олам (таксономия)|олам]], [[Салтанат (таксономия)|салтанат]], [[Тип (таксономия)|тип]] (шӯъба дар ботаника), [[Синф (таксономия)|синф]], [[Қатор (таксономия)|қатор]] (тартиб дар ботаника), [[Оила (таксономия)|оила]], [[Авлод (таксономия)|авлод]] ва [[Намуд (таксономия)|намуд]]. [[Карл Линней|Карл Линней,]] ботаники шведӣ, ҳамчун асосгузори системаи ҳозираи таксономия ҳисобида мешавад, ки системаи рутбабандиеро таҳия кардааст, ки бо номи таксономияи Линней барои гурӯҳбандии организмҳо маълум аст.
{{шохаҳои зистшиносӣ}}
[[Гурӯҳ:Таксономия]]</text>
      <sha1>4u9l2yojhnhqez9few10fb5ub0bizm8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468838</id>
      <parentid>1468774</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T04:54:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1901" sha1="0l8safnd374ayazadeyti2gk59qoeps" xml:space="preserve">{{Биологияи таҳаввулӣ}}
Дар [[Зистшиносӣ|биология]], '''таксономия''' омӯзиши [[Илм|илмии]] номгузорӣ, муайянкунӣ ва дастабандӣ кардани гурӯҳҳои [[Ҷондор (биология)|организмҳои]] биологӣ дар асоси хусусиятҳои муштарак мебошад. Организмҳо ба таксонҳо гурӯҳбандӣ карда мешаванд ва ба ин гурӯҳҳо рутбаи таксономӣ дода мешавад; гурӯҳҳои рутбаи додашударо метавон барои ташкил додани гурӯҳи фарогиртари рутбаи баландтар муттаҳид кард ва бо ин васила иерархияи таксономӣ эҷод кард. Рутбаҳои асосӣ дар истифодаи муосир инҳоянд: [[Олам (таксономия)|олам]], [[Салтанат (таксономия)|салтанат]], [[Тип (таксономия)|тип]] (шӯъба дар ботаника), [[Синф (таксономия)|синф]], [[Қатор (таксономия)|қатор]] (тартиб дар ботаника), [[Оила (таксономия)|оила]], [[Авлод (таксономия)|авлод]] ва [[Намуд (таксономия)|намуд]]. [[Карл Линней|Карл Линней,]] ботаники шведӣ, ҳамчун асосгузори системаи ҳозираи таксономия ҳисобида мешавад, ки системаи рутбабандиеро таҳия кардааст, ки бо номи таксономияи Линней барои гурӯҳбандии организмҳо маълум аст.
{{шохаҳои зистшиносӣ}}
[[Гурӯҳ:Таксономия]]</text>
      <sha1>0l8safnd374ayazadeyti2gk59qoeps</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Мақолаҳо бе пайванд ба Викинамудҳо</title>
    <ns>14</ns>
    <id>330869</id>
    <revision>
      <id>1468771</id>
      <timestamp>2026-04-19T01:25:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи холӣ эҷод шуд</comment>
      <origin>1468771</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Номгузории ботаникӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330870</id>
    <revision>
      <id>1468777</id>
      <timestamp>2026-04-19T01:37:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1292693951|Botanical nomenclature]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1468777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="715" sha1="osuclz23vblhltydscke412tqq3eq2j" xml:space="preserve">== Номҳои қабулшуда ==
Пойгоҳҳои гуногуни ботаникӣ, аз қабили Plants of the World Online ва World Flora Online, муайян мекунанд, ки оё ном қабул карда мешавад. Ном метавонад аз он сабаби '''[[Ҳаммаъно (биология)|ҳаммаъноӣ]]''' бо дигар рустанӣ қабул карда нашавад. Истилоҳи дигар барои ифодаи номе, ки қабул нашудааст, '''номуайян''' аст, зеро мавҷудияти алоҳидаи онро боэътимод муайян кардан мумкин нест.
[[Гурӯҳ:Ботаника]]</text>
      <sha1>osuclz23vblhltydscke412tqq3eq2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рутбаи таксономӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330871</id>
    <revision>
      <id>1468779</id>
      <timestamp>2026-04-19T01:44:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:en:Special:Redirect/revision/1349239366|Taxonomic rank]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1468779</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="543" sha1="8hw2ik1wsigb859bjntvlt6d71v0kv5" xml:space="preserve">
[[Акс:Taxonomic_Rank_Graph.svg|рост|мини|Рутбаҳои асосӣ: олам, салтанат, тип, синф, қатор, оила, авлод ва намуд, ки ба [[Рӯбоҳ|рӯбоҳи сурх]], ''Vulpes vulpes'', татбиқ мешаванд. Бисёре аз таснифот, ки бар асоси таҳлили генетикӣ асос ёфтаанд, бештар аз ин ҳашт рутбаро талаб мекунанд, ки на ҳамаи онҳо номҳои мушаххас доранд.]]</text>
      <sha1>8hw2ik1wsigb859bjntvlt6d71v0kv5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Коснисонон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330872</id>
    <revision>
      <id>1468784</id>
      <timestamp>2026-04-19T01:49:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Коснисонон]] to [[Коснигулҳо]]</comment>
      <origin>1468784</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="m9cam48sfufj9qd1ms9u8oyt5rvqzi3" xml:space="preserve">#равона [[Коснигулҳо]]</text>
      <sha1>m9cam48sfufj9qd1ms9u8oyt5rvqzi3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468788</id>
      <parentid>1468784</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T02:10:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Коснигулҳо]]</comment>
      <origin>1468788</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8" xml:space="preserve">{{Барои ҳазф}}</text>
      <sha1>prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Ceratocarpus</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330874</id>
    <revision>
      <id>1468805</id>
      <timestamp>2026-04-19T03:21:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Chenopodioideae |rang=Авлод|latin=Ceratocarpus|name=Абалак}}</comment>
      <origin>1468805</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="qcldhzna236f0a2fxin6sov2ytgqkfy" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Chenopodioideae |rang=Авлод|latin=Ceratocarpus|name=Абалак}}</text>
      <sha1>qcldhzna236f0a2fxin6sov2ytgqkfy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Capsella (Plantae)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330875</id>
    <revision>
      <id>1468839</id>
      <timestamp>2026-04-19T05:00:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Brassicaceae|rang=Авлод|latin=Ҷағҷағ{{!}}Capsella|name=Ҷағҷағ}}</comment>
      <origin>1468839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111" sha1="6oqsbjw4889w0hq6ox69xvo9h8948ju" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Brassicaceae|rang=Авлод|latin=Ҷағҷағ{{!}}Capsella|name=Ҷағҷағ}}</text>
      <sha1>6oqsbjw4889w0hq6ox69xvo9h8948ju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Brassicaceae</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330876</id>
    <revision>
      <id>1468844</id>
      <timestamp>2026-04-19T05:12:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Brassicales|rang=Оила|latin=Brassicaceae|name=Чилликгулҳо}}</comment>
      <origin>1468844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="i7pt57fin838qcfcqfp65nv7eo7ikzg" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Brassicales|rang=Оила|latin=Brassicaceae|name=Чилликгулҳо}}</text>
      <sha1>i7pt57fin838qcfcqfp65nv7eo7ikzg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468864</id>
      <parentid>1468844</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:44:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="4dim9ziflhs06h6cps75ieyxjwr1w0x" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Brassicales|rang=Оила|latin=Brassicaceae|name=Чилликгулон}}</text>
      <sha1>4dim9ziflhs06h6cps75ieyxjwr1w0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Михаил Пименов (гиёҳшинос)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330877</id>
    <revision>
      <id>1468846</id>
      <timestamp>2026-04-19T05:16:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Михаил Пименов''' — гиёҳшинос, ведущий научный сотрудник Ботанического сада МГУ, лауреат премии имени В. Л. Комарова (2011).</comment>
      <origin>1468846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="222" sha1="4qxu8ldarhohi7sbdywsj92z3pb7ixs" xml:space="preserve">'''Михаил Пименов''' — гиёҳшинос, ведущий научный сотрудник Ботанического сада МГУ, лауреат премии имени В. Л. Комарова (2011).</text>
      <sha1>4qxu8ldarhohi7sbdywsj92z3pb7ixs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Михаил Пименов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330878</id>
    <revision>
      <id>1468848</id>
      <timestamp>2026-04-19T05:19:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Михаил Пименов''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред: * [[Михаил Пименов (гиёҳшинос)]] — олими рус {{Шаблон:Муайянкунӣ}}</comment>
      <origin>1468848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="242" sha1="g9au9a99d8lcz31ulnks0lhy5fe60h0" xml:space="preserve">'''Михаил Пименов''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред:
* [[Михаил Пименов (гиёҳшинос)]] — олими рус
{{Шаблон:Муайянкунӣ}}</text>
      <sha1>g9au9a99d8lcz31ulnks0lhy5fe60h0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Brassicales</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330879</id>
    <revision>
      <id>1468849</id>
      <timestamp>2026-04-19T05:23:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Eudicots |rang=Тартиб|latin=Brassicales|name=Карамгулҳо}}</comment>
      <origin>1468849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105" sha1="5nt2417tfln0hw1ejpqgtbu8qr4h4x2" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Eudicots |rang=Тартиб|latin=Brassicales|name=Карамгулҳо}}</text>
      <sha1>5nt2417tfln0hw1ejpqgtbu8qr4h4x2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468852</id>
      <parentid>1468849</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:29:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="cqm34qr8qt7olajqdzkj72bua07uddo" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Angiospermae |rang=Тартиб|latin=Brassicales|name=Карамгулҳо}}</text>
      <sha1>cqm34qr8qt7olajqdzkj72bua07uddo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468853</id>
      <parentid>1468852</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:30:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1468853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="108" sha1="qe44xnc41ut1liezeddvea5cg78kcoh" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Angiospermae |rang=Тартиб|latin=Brassicales|name=Карамгулон}}</text>
      <sha1>qe44xnc41ut1liezeddvea5cg78kcoh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рошиён</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330880</id>
    <revision>
      <id>1468860</id>
      <timestamp>2026-04-19T05:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Zosya95 moved page [[Рошиён]] to [[Олашиҳо]]</comment>
      <origin>1468860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="4pw9zy2u4mz6bfq6bfospwtitdzt2yr" xml:space="preserve">#равона [[Олашиҳо]]</text>
      <sha1>4pw9zy2u4mz6bfq6bfospwtitdzt2yr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1468875</id>
      <parentid>1468860</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T05:59:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Олашиҳо]]</comment>
      <origin>1468875</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1053" sha1="ik53vxr7elu07ij2vhg3a36a91l8ni0" xml:space="preserve">{{Таксон
 | тасвир       = Gambel oak leaves.jpg
 | image descr       = ''Quercus gambelii''
 | салтанат          = Рустаниҳо
 | волид             = Fagales
 | табақа            = Оила
 | лотинӣ            = Fagaceae
 | муаллиф           = Dumort. nom. cons.
 | соли муаллифӣ     = 1829
 | ҳаммаъно          = 
 {{btname|Castaneaceae}}
 {{btname|Quercaceae}} &lt;ref&gt;{{ITIS|19275}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Рошиён''', '''шумшодиҳо''' ё '''олашиҳо''' ({{lang-la|Fagaceae}}) — [[Оила (таксономия)|оила]]е аз [[Рошгулон|рошгулони]] дарахтӣ ё дарахтчаӣ бо баргҳои содаи мутановиб, комил, дандонадор ё лапдору гулҳои такҷинсӣ бо гулозини думигурбаӣ (catkin) ва меваи фундуқии як ё дудонаӣ, ки гиребоне пиёламонанд онро иҳота кардааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>ik53vxr7elu07ij2vhg3a36a91l8ni0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Fagus</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330882</id>
    <revision>
      <id>1468880</id>
      <timestamp>2026-04-19T06:09:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent = Fagaceae |latin = Fagus|rang = Авлод|name = Рош}}</comment>
      <origin>1468880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="90" sha1="sc620b4k6y8q4c2ut8l7f2rez81ep9b" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent = Fagaceae |latin = Fagus|rang = Авлод|name = Рош}}</text>
      <sha1>sc620b4k6y8q4c2ut8l7f2rez81ep9b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Lorius</title>
    <ns>10</ns>
    <id>330884</id>
    <revision>
      <id>1468886</id>
      <timestamp>2026-04-19T06:22:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Psittaculidae |rang=Авлод|latin=Lorius|name=Шаҳдтӯтиҳо}}</comment>
      <origin>1468886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102" sha1="4gj1dsai0n1ky5k6kiy0xbq8e7vc4oy" xml:space="preserve">{{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Psittaculidae |rang=Авлод|latin=Lorius|name=Шаҳдтӯтиҳо}}</text>
      <sha1>4gj1dsai0n1ky5k6kiy0xbq8e7vc4oy</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>