Википедиа
tgwiki
https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Медиа
Вижа
Баҳс
Корбар
Баҳси корбар
Википедиа
Баҳси Википедиа
Акс
Баҳси акс
Медиавики
Баҳси медиавики
Шаблон
Баҳси шаблон
Роҳнамо
Баҳси роҳнамо
Гурӯҳ
Баҳси гурӯҳ
Портал
Баҳси портал
Лоиҳа
Баҳси Лоиҳа
TimedText
TimedText talk
Модул
Баҳси Модул
Event
Event talk
Португалия
0
2200
1469615
1314003
2026-04-21T14:19:34Z
Yoonoos.tj
27005
1469615
wikitext
text/x-wiki
{{Кишвар
|Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Португалия
|Парчам= Flag of Portugal.svg
|Номи аслӣ=República Portuguesa
|Нишон=Coat_of_arms_of_Portugal.svg
|Шиор =
|Номи суруди миллӣ = A Portuguesa
|Аудио = File:A Portuguesa.ogg
|Сохтори давлат=Ҷумҳурии парламентӣ
|Дар харита=LocationPortugal.png
|Забон=[[Забони португалӣ|португалӣ]]
|Санаи истиқлол = [[5 октябр]] [[1143]]
|Соҳибистиқлол аз = [[Шоҳигарии Леон]]
|Пойтахт = [[Лиссабон]]
|Шаҳри калонтарин = [[Лиссабон]]
|Вазифаи роҳбар 1 = [[Рӯйхати Президентони Португалия|Президент]]<br>[[Рӯихати сарвазирони Португалия|Сарвазир]]
|Роҳбар 1 = [[Анибал Каваку Силва]]
|Вазифаи роҳбар 2 = [[Рӯихати сарвазирони Португалия|Сарвазир]]
|Роҳбар 2 = [[Педру Пасуш Каэлю]]
|Ҷой аз рӯи масоҳат = 109
|Масоҳат = 92 391
|Фоизи об = 0,5
|Ҷой аз рӯи аҳолӣ = 76
|Аҳолӣ = 10 566 212
|Соли барӯйхатгирӣ = 2005
|Зичии аҳолӣ=114,3
|ММД (БҚХ) = 194,4 млрд.
|Соли ҳисоби ММД (БҚХ) = 2004
|Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) = 40
|ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ = 18,398
|Воҳиди пул = [[Евро]] (€)
|Доменҳо = [[.pt]] (ва [[.eu]])
|Коди телефон=351
|Соат = 0
|Эзоҳ =
}}
{{бознависӣ}}
{{ТарҷумаКунед|en|Portugal}}
'''Португалия''' (''Portugal, República Portuguesa''), номи расмӣ, '''Ҷумҳурии Португалия''' — давлат дар [[Аврупои Ғарбӣ]], ғарбтарин давлат дар Аврупои континенталӣ. Ҳудуд — 92 225 км², аҳолӣ — 10 347 892 нафар.
Дар қисми ҷанубу ғарбии [[нимҷазираи Пиреней]] ҷойгир аст. Дар шимол ва шарқ бо [[Испания]] ҳамсарҳад аст, дар ҷануб ва ғарб онро уқёнуси Атлантик шустааст; ҳамин тавр, Португалия ниманклав ё анклави соҳилӣ мебошад.
Пойтахташ [[Лиссабон]] аст. Забони расмӣ — [[Забони португалӣ|португалӣ]]. Воҳиди пулӣ — [[евро]].
Дар асрҳои 15—16 бо ҳамроҳии Бразилия ва Ангола, Португалия ба яке аз калонтарин империяҳои мустамликавӣ табдил ёфт. Дар ибтидои асри 19 ҳудуди [[империяи Португалия]] 10,4 миллион км² буд.
Ба кишварҳои пешрафта дохил аст. Ҷумҳурӣ аз соли 1910. Давлати ягона.
Узви [[НАТО]] (аз 1949), СММ (аз 1955), OECD (аз 1961), Иттиҳоди Аврупо (аз 1 январи 1986), Иттиҳоди кишварҳои португалзабон (аз 1996), Шӯрои Аврупо. Ба минтақаи Шенген ва минтақаи евро дохил карда шудааст. Аз соли 1991 дар нишастҳои Иберу-Амрико иштирок мекунад.
== Таърих ==
{{васеъкунии фасл}}
== Сиёсат ва ҳукумат ==
{{васеъкунии фасл}}
== Бахшбандии кишварӣ ==
=== Тақсимоти маъмурӣ ===
{{васеъкунии фасл}}
== Ҷуғрофия ==
{{васеъкунии фасл}}
== Иқтисод ==
{{васеъкунии фасл}}
== Аҳолӣ ==
== Фарҳанг ва маориф ==
== Нигаред низ ==
* [[Феҳристи президентҳои Португалия]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
<references group="lower-alpha" />
<references />
== Пайвандҳо ==
* [http://www.visitportugal.com/Cultures/en-US/default.html Official Travel and Tourism office website]
* [http://tempo.growiktionary.org Weather forecast for Portugal]{{Пайванди мурда|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Умуми}}
{{хурд}}
{{Кишварҳои Иттиҳоди Аврупо}}
{{Аврупо}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]]
[[Гурӯҳ:Аврупои Ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Португалия]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]]
e9jv5vf620bvr4nqbcqys3l2g8di5kr
1469616
1469615
2026-04-21T14:19:49Z
Yoonoos.tj
27005
1469616
wikitext
text/x-wiki
{{Кишвар
|Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Португалия
|Парчам= Flag of Portugal.svg
|Номи аслӣ=República Portuguesa
|Нишон=Coat_of_arms_of_Portugal.svg
|Шиор =
|Номи суруди миллӣ = A Portuguesa
|Аудио = A Portuguesa.ogg
|Сохтори давлат=Ҷумҳурии парламентӣ
|Дар харита=LocationPortugal.png
|Забон=[[Забони португалӣ|португалӣ]]
|Санаи истиқлол = [[5 октябр]] [[1143]]
|Соҳибистиқлол аз = [[Шоҳигарии Леон]]
|Пойтахт = [[Лиссабон]]
|Шаҳри калонтарин = [[Лиссабон]]
|Вазифаи роҳбар 1 = [[Рӯйхати Президентони Португалия|Президент]]<br>[[Рӯихати сарвазирони Португалия|Сарвазир]]
|Роҳбар 1 = [[Анибал Каваку Силва]]
|Вазифаи роҳбар 2 = [[Рӯихати сарвазирони Португалия|Сарвазир]]
|Роҳбар 2 = [[Педру Пасуш Каэлю]]
|Ҷой аз рӯи масоҳат = 109
|Масоҳат = 92 391
|Фоизи об = 0,5
|Ҷой аз рӯи аҳолӣ = 76
|Аҳолӣ = 10 566 212
|Соли барӯйхатгирӣ = 2005
|Зичии аҳолӣ=114,3
|ММД (БҚХ) = 194,4 млрд.
|Соли ҳисоби ММД (БҚХ) = 2004
|Ҷой аз рӯи ММД (БҚХ) = 40
|ММД (БҚХ) ба сари аҳолӣ = 18,398
|Воҳиди пул = [[Евро]] (€)
|Доменҳо = [[.pt]] (ва [[.eu]])
|Коди телефон=351
|Соат = 0
|Эзоҳ =
}}
{{бознависӣ}}
{{ТарҷумаКунед|en|Portugal}}
'''Португалия''' (''Portugal, República Portuguesa''), номи расмӣ, '''Ҷумҳурии Португалия''' — давлат дар [[Аврупои Ғарбӣ]], ғарбтарин давлат дар Аврупои континенталӣ. Ҳудуд — 92 225 км², аҳолӣ — 10 347 892 нафар.
Дар қисми ҷанубу ғарбии [[нимҷазираи Пиреней]] ҷойгир аст. Дар шимол ва шарқ бо [[Испания]] ҳамсарҳад аст, дар ҷануб ва ғарб онро уқёнуси Атлантик шустааст; ҳамин тавр, Португалия ниманклав ё анклави соҳилӣ мебошад.
Пойтахташ [[Лиссабон]] аст. Забони расмӣ — [[Забони португалӣ|португалӣ]]. Воҳиди пулӣ — [[евро]].
Дар асрҳои 15—16 бо ҳамроҳии Бразилия ва Ангола, Португалия ба яке аз калонтарин империяҳои мустамликавӣ табдил ёфт. Дар ибтидои асри 19 ҳудуди [[империяи Португалия]] 10,4 миллион км² буд.
Ба кишварҳои пешрафта дохил аст. Ҷумҳурӣ аз соли 1910. Давлати ягона.
Узви [[НАТО]] (аз 1949), СММ (аз 1955), OECD (аз 1961), Иттиҳоди Аврупо (аз 1 январи 1986), Иттиҳоди кишварҳои португалзабон (аз 1996), Шӯрои Аврупо. Ба минтақаи Шенген ва минтақаи евро дохил карда шудааст. Аз соли 1991 дар нишастҳои Иберу-Амрико иштирок мекунад.
== Таърих ==
{{васеъкунии фасл}}
== Сиёсат ва ҳукумат ==
{{васеъкунии фасл}}
== Бахшбандии кишварӣ ==
=== Тақсимоти маъмурӣ ===
{{васеъкунии фасл}}
== Ҷуғрофия ==
{{васеъкунии фасл}}
== Иқтисод ==
{{васеъкунии фасл}}
== Аҳолӣ ==
== Фарҳанг ва маориф ==
== Нигаред низ ==
* [[Феҳристи президентҳои Португалия]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
<references group="lower-alpha" />
<references />
== Пайвандҳо ==
* [http://www.visitportugal.com/Cultures/en-US/default.html Official Travel and Tourism office website]
* [http://tempo.growiktionary.org Weather forecast for Portugal]{{Пайванди мурда|date=October 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
{{Умуми}}
{{хурд}}
{{Кишварҳои Иттиҳоди Аврупо}}
{{Аврупо}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]]
[[Гурӯҳ:Аврупои Ғарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Португалия]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]]
bva00kxrm4zg8x24i5th66i1sq2on16
Мори обӣ (ҷонвар)
0
3617
1469631
1351403
2026-04-21T15:32:37Z
Zosya95
54344
Zosya95 moved page [[Мори обӣ]] to [[Мори обӣ (ҷонвар)]]
1351403
wikitext
text/x-wiki
{{Таксон
| image file = Würfelnatter Natrix tessellata.jpg
| regnum = Ҷонварон
|parent = Natrix
|rang = Гуна
| latin = Natrix tessellata
|author = ([[Laurenti]], 1768)
|syn =
<div style="height: 80px; overflow: auto; padding: 3px; border:1px solid #AAAAAA;" >
* {{btname|Coronella tessellata|Laurenti, 1768}}
* {{btname|Coluber hydrus|[[Pallas]], 1771}}
* {{btname|Coluber hydrophylus|Lindaker, 1791}}
* {{btname|Camphibolurus barbatusoluber ponticus|Guldenstadt, 1811}}
* {{btname|Enhydris caspia|Oken, 1816}}
* {{btname|Coluber gabinus|Metaxa, 1823}}
* {{btname|Tropidonotus gracilis|[[Eichwald]], 1831}}
* {{btname|Tropidonotus tantalus|Eichwald, 1831}}
* {{btname|Coluber griseus|Dwigubskij, 1832}}
* {{btname|Coluber muravievii|Dwigubskij, 1832}}
* {{btname|Coluber reticulatus|[[Ménétries]], 1832}}
* {{btname|Coluber penttatus|Ménétries, 1832}}
* {{btname|Coluber elaphoides|Brandt, 1838}}
* {{btname|Tropidonotus hydrus|(Laurenti, 1768) Duméril & Bibron, 1854}}
* {{btname|Tropidonotus tesselatus|Boettger, 1879}}
* {{btname|Natrix hydrus|(Laurenti, 1768) Barbour, 1914}}
* {{btname|Natrix dubbiosii|Scortecci, 1932}}
* {{btname|Natrix dunni|Malnate, 1968}}
* {{btname|Xenochrophis tessellata|Khan, 2002}}
</div>
| wikispecies = Natrix tessellata
| range map = Natrix tessellata distribution map.svg
| iucn = 157256
| iucnstatus = LC
}}
'''Мори обӣ''' ({{lang-la|Natrix tessellata}}) — гунае аз морҳои безаҳр. Рангаш [[зард]]и кабудтоб ё бур буда, холҳои сиёҳча ё рахҳои кӯндаланг дорад. Сараш секунҷа буда, аз гардани паҳнаш чандон фарқ намекунад (дар пушти сараш ба шакли ҳарфи лотинии V холи сиёҳтобе ҳаст). Дарозиаш 100—120 см, вазнаш 250—300 г. Баданашро пулакчаҳои сахт пӯшондаанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{зоо-нопурра}}
[[Гурӯҳ:олами ҳайвонот]]
grjwkj0hkouk8odf55x0ffflvs5ow49
1469633
1469631
2026-04-21T15:33:57Z
Zosya95
54344
1469633
wikitext
text/x-wiki
{{Таксон
| ном = Мори обӣ
| тасвир = Würfelnatter Natrix tessellata.jpg
| салтанат = Ҷонварон
| волид = Natrix
| табақа = Намуд
| лотинӣ = Natrix tessellata
|author = ([[Laurenti]], 1768)
|syn =
<div style="height: 80px; overflow: auto; padding: 3px; border:1px solid #AAAAAA;" >
* {{btname|Coronella tessellata|Laurenti, 1768}}
* {{btname|Coluber hydrus|[[Pallas]], 1771}}
* {{btname|Coluber hydrophylus|Lindaker, 1791}}
* {{btname|Camphibolurus barbatusoluber ponticus|Guldenstadt, 1811}}
* {{btname|Enhydris caspia|Oken, 1816}}
* {{btname|Coluber gabinus|Metaxa, 1823}}
* {{btname|Tropidonotus gracilis|[[Eichwald]], 1831}}
* {{btname|Tropidonotus tantalus|Eichwald, 1831}}
* {{btname|Coluber griseus|Dwigubskij, 1832}}
* {{btname|Coluber muravievii|Dwigubskij, 1832}}
* {{btname|Coluber reticulatus|[[Ménétries]], 1832}}
* {{btname|Coluber penttatus|Ménétries, 1832}}
* {{btname|Coluber elaphoides|Brandt, 1838}}
* {{btname|Tropidonotus hydrus|(Laurenti, 1768) Duméril & Bibron, 1854}}
* {{btname|Tropidonotus tesselatus|Boettger, 1879}}
* {{btname|Natrix hydrus|(Laurenti, 1768) Barbour, 1914}}
* {{btname|Natrix dubbiosii|Scortecci, 1932}}
* {{btname|Natrix dunni|Malnate, 1968}}
* {{btname|Xenochrophis tessellata|Khan, 2002}}
</div>
| wikispecies = Natrix tessellata
| range map = Natrix tessellata distribution map.svg
| iucn = 157256
| iucnstatus = LC
}}
'''Мори обӣ''' ({{lang-la|Natrix tessellata}}) — гунае аз морҳои безаҳр. Рангаш [[зард]]и кабудтоб ё бур буда, холҳои сиёҳча ё рахҳои кӯндаланг дорад. Сараш секунҷа буда, аз гардани паҳнаш чандон фарқ намекунад (дар пушти сараш ба шакли ҳарфи лотинии V холи сиёҳтобе ҳаст). Дарозиаш 100—120 см, вазнаш 250—300 г. Баданашро пулакчаҳои сахт пӯшондаанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{зоо-нопурра}}
[[Гурӯҳ:олами ҳайвонот]]
ccb1qamj5ac0isu1qtx9ft2cskyggt7
1469638
1469633
2026-04-21T15:37:48Z
Zosya95
54344
1469638
wikitext
text/x-wiki
{{Дигар маъноҳо|Мори обӣ}}
{{Таксон
| ном = Мори обӣ
| тасвир = Würfelnatter Natrix tessellata.jpg
| салтанат = Ҷонварон
| волид = Natrix
| табақа = Намуд
| лотинӣ = Natrix tessellata
|author = ([[Laurenti]], 1768)
|syn =
<div style="height: 80px; overflow: auto; padding: 3px; border:1px solid #AAAAAA;" >
* {{btname|Coronella tessellata|Laurenti, 1768}}
* {{btname|Coluber hydrus|[[Pallas]], 1771}}
* {{btname|Coluber hydrophylus|Lindaker, 1791}}
* {{btname|Camphibolurus barbatusoluber ponticus|Guldenstadt, 1811}}
* {{btname|Enhydris caspia|Oken, 1816}}
* {{btname|Coluber gabinus|Metaxa, 1823}}
* {{btname|Tropidonotus gracilis|[[Eichwald]], 1831}}
* {{btname|Tropidonotus tantalus|Eichwald, 1831}}
* {{btname|Coluber griseus|Dwigubskij, 1832}}
* {{btname|Coluber muravievii|Dwigubskij, 1832}}
* {{btname|Coluber reticulatus|[[Ménétries]], 1832}}
* {{btname|Coluber penttatus|Ménétries, 1832}}
* {{btname|Coluber elaphoides|Brandt, 1838}}
* {{btname|Tropidonotus hydrus|(Laurenti, 1768) Duméril & Bibron, 1854}}
* {{btname|Tropidonotus tesselatus|Boettger, 1879}}
* {{btname|Natrix hydrus|(Laurenti, 1768) Barbour, 1914}}
* {{btname|Natrix dubbiosii|Scortecci, 1932}}
* {{btname|Natrix dunni|Malnate, 1968}}
* {{btname|Xenochrophis tessellata|Khan, 2002}}
</div>
| wikispecies = Natrix tessellata
| range map = Natrix tessellata distribution map.svg
| iucn = 157256
| iucnstatus = LC
}}
'''Мори обӣ''' ({{lang-la|Natrix tessellata}}) — гунае аз морҳои безаҳр. Рангаш [[зард]]и кабудтоб ё бур буда, холҳои сиёҳча ё рахҳои кӯндаланг дорад. Сараш секунҷа буда, аз гардани паҳнаш чандон фарқ намекунад (дар пушти сараш ба шакли ҳарфи лотинии V холи сиёҳтобе ҳаст). Дарозиаш 100—120 см, вазнаш 250—300 г. Баданашро пулакчаҳои сахт пӯшондаанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{зоо-нопурра}}
[[Гурӯҳ:олами ҳайвонот]]
eebly9bo609bhzkuwaz7zly1dxgcbt1
Моҳ
0
4229
1469682
1425749
2026-04-22T10:45:23Z
~2026-24795-82
123357
1469682
wikitext
text/x-wiki
{{Дигар мазмунҳо|Моҳ (мазмунҳо)}}
{{About|Earth's natural satellite|moons in general|Natural satellite|other uses}}
{{short description|Earth's natural satellite}}
<!--Please DO NOT add the name "Luna" anywhere in this article as an alternate English name.-->
{{Use dmy dates|date=August 2019}}
{{Infobox planet
| name = Моҳ
| apsis = gee
| symbol = Moon decrescent symbol (bold).svg|24px|☾
| image = FullMoon2010.jpg
| image_alt = Full Moon in the darkness of the night sky. It is patterned with a mix of light-tone regions and darker, irregular blotches, and scattered with varying sizes of impact craters, circles surrounded by out-thrown rays of bright ejecta.
| caption = [[Full moon]] seen from North America
| background = #ddd
| adjectives = {{hlist |[[wikt:lunar|Lunar]] |[[wikt:selenic|selenic]]}}
| periapsis = 363 104 км<br>(356 400 – 370 400 км)
| apoapsis = 405 696 км<br>(404 000 – 406 700 км)
| semimajor = 384 399 км<br>0,00257 я. н.
| eccentricity = 0,0549 (миёнгин)
| period = {{longitem |class=nowrap |{{val |27.321661 |ul=d}}<br />{{smaller |(27 d 7 h 43 min 11.5 s<ref name="W06"/>)}}}}
| synodic_period = {{longitem |class=nowrap |{{val |29.530589 |u=d}}<br />{{smaller |(29 d 12 h 44 min 2.9 s)}}}}
| avg_speed = {{val |1.022 |ul=km/s}}
| inclination = {{nowrap |5.145° to the [[ecliptic]]<ref name="Lang2011"/>{{efn|name=inclination}}}}
| asc_node = {{longitem |Regressing by one [[orbit|revolution]] in 18.61 years}}
| arg_peri = {{longitem |Progressing by one<br/> revolution in 8.85 years}}
| satellite_of = [[Earth]]{{efn|name=near-Earth asteroids}}<ref name="Morais2002"/>
| flattening = {{val |0.0012}}<ref name="NSSDC"/>
| equatorial_radius = {{nowrap |{{val |1738.1 |u=km}}{{nbsp |2}}{{smaller |<br />(0.2725 of Earth's)}}<ref name="NSSDC"/>}}
| polar_radius = {{nowrap |{{val |1736.0 |u=km}}{{nbsp |2}}{{smaller |<br />(0.2731 of Earth's)}}<ref name="NSSDC"/>}}
| mean_radius = {{nowrap |{{val |1737.4 |u=km}}{{nbsp |2}}{{smaller |<br />(0.2727 of Earth's)}}<ref name="W06"/><ref name="NSSDC"/><ref>{{cite journal |last1=Smith |first1=David E. |last2=Zuber |first2=Maria T. |last3=Neumann |first3=Gregory A. |last4=Lemoine |first4=Frank G. |title=Topography of the Moon from the Clementine lidar |journal=[[Journal of Geophysical Research]] |date=1 January 1997 |volume=102 |issue=E1 |page=1601 |doi=10.1029/96JE02940 |bibcode=1997JGR...102.1591S|hdl=2060/19980018849|hdl-access=free |url=https://semanticscholar.org/paper/9cdbb161f908e6cc4e5c55c4daee9f766743c400 }}</ref>}}
| circumference = {{nowrap |{{val |10921 |u=km}}{{nbsp |2}}{{smaller |([[equator]]ial)}}}}
| surface_area = {{nowrap |{{val |3.793 |e=7 |u=km2}}{{nbsp |2}}{{smaller |<br />(0.074 of Earth's)}}}}
| volume = {{nowrap |{{val |2.1958 |e=10 |u=km3}}{{nbsp |2}}{{smaller |<br />(0.020 of Earth's)<ref name="NSSDC"/>}}}}
| mass = {{nowrap |{{val |7.342 |e=22 |u=kg}}{{nbsp |2}}{{smaller |<br />({{val |0.012300}} of Earth's)<ref name="W06"/><ref name="NSSDC"/>}}}} {{Sfn|Terry|2013|p=226}}
| density = {{val |3.344 |ul=g/cm3}}<ref name="W06"/><ref name="NSSDC"/><br /><small>{{val |0.606}} × Earth</small>
| surface_grav = {{nowrap |{{val |1.62 |ul=m/s2}}{{nbsp |2}}{{smaller |({{val |0.1654 |u=[[G-force|g]]}})<ref name="NSSDC"/>}}}}
| moment_of_inertia_factor = {{val |0.3929 |0.0009}}<ref name="Williams1996" />
| escape_velocity= {{val |2.38 |ul=km/s}}
| sidereal_day = {{nowrap |{{val |27.321661 |u=d}}{{nbsp |2}}{{smaller |([[tidal locking|synchronous]])}}}}
<!-- Wieczorek et al. 2006 -->
| rot_velocity = {{nowrap |4.627 m/s}}
| axial_tilt = {{ublist |class=nowrap |1.5424° to [[ecliptic]]<!--1.533° according to Conn 2007-->|6.687° to [[Orbital plane (astronomy)|orbit plane]]<ref name="Lang2011"/><!--6.4° according to Grego; <ref name="Grego2005">Grego, Peter, [https://books.google.com/books?id=z6Pgt9xEW9gC&pg=PA48 ''The Moon and How to Observe It''], Springer, 2005</ref> 6.6783° according to Conn. <ref name="Conn2007">Conn, David (2007); ''Lednorf's Dilemma'', AuthorHouse, Bloomington (IN)</ref>-->|24° to Earth's equator <ref>Makemson, Maud W. (1971); [http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-data_query?bibcode=1971Moon....2..293M&link_type=ARTICLE&db_key=AST&high= "Determination of Selenographic Positions"], in ''The Moon'', volume 2, issue 3, pp. 293-308, {{DOI|10.1007/BF00561882}}, BibCode: 1971Moon....2..293M</ref>}}
| epoch = [[J2000]]
| right_asc_north_pole =
{{plainlist |
* {{RA|17|47|26}}
* 266.86°<ref name="report">{{Cite journal |doi=10.1007/s10569-010-9320-4 |title=Report of the IAU Working Group on Cartographic Coordinates and Rotational Elements: 2009 |url=http://astropedia.astrogeology.usgs.gov/alfresco/d/d/workspace/SpacesStore/28fd9e81-1964-44d6-a58b-fbbf61e64e15/WGCCRE2009reprint.pdf <!-- |url=http://astropedia.astrogeology.usgs.gov/download/Docs/WGCCRE/WGCCRE2009reprint.pdf --> |journal=Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy |volume=109 |issue=2 |pages=101–135 |year=2010 |last1=Archinal |first1=Brent A. |last2=A'Hearn |first2=Michael F. |last3=Bowell |first3=Edward G. |last4=Conrad |first4=Albert R. |last5=Consolmagno |first5=Guy J. |display-authors=5 |last6=Courtin |first6=Régis |last7=Fukushima |first7=Toshio |last8=Hestroffer |first8=Daniel |last9=Hilton |first9=James L. |last10=Krasinsky |first10=George A. |last11=Neumann |first11=Gregory A. |last12=Oberst |first12=Jürgen |last13=Seidelmann |first13=P. Kenneth |last14=Stooke |first14=Philip J. |last15=Tholen |first15=David J. |last16=Thomas |first16=Paul C. |last17=Williams |first17=Iwan P. |bibcode=2011CeMDA.109..101A |access-date=24 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304065344/http://astropedia.astrogeology.usgs.gov/alfresco/d/d/workspace/SpacesStore/28fd9e81-1964-44d6-a58b-fbbf61e64e15/WGCCRE2009reprint.pdf |archive-date=4 March 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304065344/http://astropedia.astrogeology.usgs.gov/alfresco/d/d/workspace/SpacesStore/28fd9e81-1964-44d6-a58b-fbbf61e64e15/WGCCRE2009reprint.pdf |date=2016-03-04 }}</ref>
}}
| declination = 65.64°<ref name="report" />
| albedo = 0.136<ref name="Saari"/>
| temp_name1 = Equator
| min_temp_1 = 100 [[Kelvin|K]]
| mean_temp_1 = 220 K
| max_temp_1 = 390 K
| temp_name2 = 85°N
| min_temp_2 =
| mean_temp_2 = 150 K
| max_temp_2 = 230 K<ref name="Vasavada1999"/>
| magnitude = {{ublist |class=nowrap |−2.5 to −12.9{{efn |name=maxval}} |−12.74{{nbsp |2}}{{smaller |(mean [[full moon]])}}<ref name="NSSDC"/>}}
| angular_size = {{nowrap |29.3 to 34.1 [[minute and second of arc|arcminutes]]<ref name="NSSDC"/>{{efn |name=angular size}}}}
| atmosphere = yes
| atmosphere_ref = <ref name="L06"/>
| surface_pressure = {{ublist |class=nowrap |10{{sup |−7}} [[Pascal (unit)|Pa]] (1 [[bar (unit)|picobar]]){{nbsp |2}}{{smaller |(day)}} |10{{sup |−10}} Pa (1 femtobar) {{nbsp |2}}{{smaller | <br />(night)}}{{efn |name=pressure explanation}}}}
| atmosphere_composition = {{hlist |[[Helium|He]] |[[Argon|Ar]] |[[Neon|Ne]] |[[Sodium|Na]] |[[Potassium|K]] |[[Hydrogen|H]] |[[Radon|Rn]]}}
}}
[[File:Lunation animation November 2009.gif|thumb|Ҳаракти моҳ]]
[[File:Луна фото3.JPG|thumb|Моҳтоб]]
'''Моҳ''' ({{lang-fa|'''ماه'''}} > {{lang-pal|''māh''}} > {{lang-peo|''*māh(a)-''}} > ҳиндуурупоӣ: ''*mēs-'') — ягона ҳамрадифи табиии [[Замин]] аст, ки бар асари тобиши нури Хуршед медурахшад ва дар ҳар 29,5 шабонарӯз як бор ба гирди Замин мегардад. [[Аломатҳои астрономӣ|Аломати астрономиаш]] ё худ [[File:Moon decrescent symbol (fixed width).svg|16px|☾]].
Моҳ пас аз [[Офтоб]] дуюмин ҷирми бонури осмонист, ки дар [[Замин]] метобад ва яке аз ҳамрадифҳои калонтарини [[Системаи Офтоб|системаи офтобӣ]] ба ҳисоб меравад. Инчунин ягона объекти ғайризаминист, ки ба он пои инсон расидааст. Масофаи миёнаи байни марказҳои [[Замин]] ва Моҳ — 384 467 км мебошад.
Моҳ дар атрофи Замин ба ҳисоби миёна бо суръати 1,22 км сония муқобили самти гашти ақрабаки соат ҳаракат мекунад. Масофаи байни Замину Моҳ қариб ба 385 ҳазор км баробар аст. Шакли Моҳ лунда буда, паҳниаш 1737 км мебошад. Вазни Моҳ аз вазни Замин 81,3 маротиба камтар аст. Сатҳи Моҳ обу ҳаво надорад. Ана барои ҳамин, дар Моҳ ягон нишонаи ҳаёт нест. Моҳ аз рӯи мадори худ ҳаракат карда, дар муддати 30 шабонарӯзи мо аз байни Офтобу Замин як маротиба мегузарад. Дар ин вақт Моҳ нав мешаваду пас аз ду рӯз дар қисми ғарбии осмон дар шакли дос ё карчи харбуза (хатти нимдоира) аз нав намудор мешавад. Моҳтоб аз худ нур намебарорад, лекин шабона барои он ба назари мо равшан менамояд, ки нурҳои Офтоб ба сатҳи Моҳтоб расида, акс мешаванд. Моҳтоб дар гирди меҳвари худ давр мезанад. Бинобар ин, дар он ҷо ҳам мисли Замин шабу рӯз мешавад. Азбаски Моҳтоб назар ба Замин сусттар давр мезанад, як шабонарӯзи Моҳ ба 29,2 шабонарузи Замин баробар аст. Аз ин ҷиҳат, як рӯзи Моҳ ба ду ҳафтаи мо баробар аст. Як шабонарӯзи Моҳ ба 720 соат баробар аст.
Ба воситаи телескоп кӯҳу чуқуриҳои сатҳи Моҳро дидан мумкин аст. Аз Замин истода, фақат як тарафи Моҳро мебинем. Кайҳоннавардон ба Моҳ рафта, дар истгоҳҳои худкор мушоҳида гузарониданду намунаи ҷинсҳои сатҳи онро оварда омӯхтанд. Соли 1957 нахустин [[моҳвора]]ро партоб карданд.Акнун дар атрофи Замин бисёр моҳвораҳо мегарданд, ки аз Замин дар масофаҳои гуногун ҳаракат мекунанд. Ин ҳамсафарҳо гирди Заминро гашта, аз он ҷо маълумоте мефиристанд, ки барои пешгӯии обу ҳаво, намоиш додани барномаҳои телевизионй, ҳамчунин бо мақсади ҳарбӣ ва ғайраҳо заруранд.
Моҳ панҷумин қамари табиъии бузург дар сомонаи хуршедӣ дар миёни 173 қамари мавҷуд дар ин сомона аст. Қутри Моҳ ҳудуди 3 500 километр аст. Ҷавв ё атмосфера надорад ва дар паҳнаи он даҳонаҳои бархурдӣ дар паи бархӯрди сангҳои осмонӣ падид омадааст.
Кураи Моҳ чаҳордаҳумин ҷисм дар сомона хуршедӣ бар пояи ҷирм ва ҳаҷм мебошад. Қутри кураи Моҳ якчаҳоруми кураи Замин аст ва ҳеч сайёраи дигаре дар сомонаи хуршедӣ, нисбат ба андозаи худ, давргарде ба ин бузурге надорад<ref name="The Universe">The Universe (season 1) - {{youtube|A4dXmrlG6Rk|History Channel}}. A look at the formation of the Moon. 2007</ref>. Чиголии Моҳ чаҳорпанҷуми чиголии Замин аст.
Инсонҳо аз қадим аз кураи Моҳ ва чархиши муназзами он барои гоҳшуморӣ, бавежа дар кишоварзӣ, баҳра мегирифтанд. Мусофирон ва дарёнавардон низ аз нур ва ҳузури Моҳ барои ҷиҳатёбӣ ва новбарӣ истифода мекарданд; Моҳ ҳамчунин дар устураҳои ақвом ҳузури зиёде дошта ва дар бархе фарҳангҳо ҳатто онро чун эзад парастиш мекардаанд. Гирониши (ҷозибаи) Моҳ боиси ба вуҷуд омадан ҷазру мадди обҳои кураи Замин мешавад. Гирониши кураи Моҳ ҳамчунин боиси босубот мондани меҳвари гардиши Замин ба даври худ мешавад, ки дар сурати адами вуҷуди Моҳ, инҳирофи меҳварии Замин мураттабан тағйир мекард ва ин амр боиси ошуфта шудани обуҳаво ва фаслҳо дар Замин мешуд.
== Нигаред ==
{{commons|Moon}}
== Пайвандҳо ==
* [http://ru.wikipedia.org/wiki/Луна Мақола аз википедияи русӣ]
{{Системаи офтобӣ}}
[[Гурӯҳ:Моҳтоб]]
[[Гурӯҳ:Системаи офтобӣ]]
[[Гурӯҳ:Ахтаршиносӣ]]
lajfk3m7uk84o7urjlv4sdu0q04iptv
Мор
0
6612
1469634
1273279
2026-04-21T15:34:44Z
Zosya95
54344
1469634
wikitext
text/x-wiki
{{Таксон}}
'''Мор''' — аз оилаи хазандагон буда, якчандхел мешавад: [[мори гюрза]], [[мори печон]], [[мори кубро]], [[мори афъӣ]], [[Мори обӣ (ҷонвар)|мори обӣ]] мормохи мори чипор ва гайраҳо.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Зоо-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Морҳо]]
5m50bavzf0eg30yixtz95oj5062ebgh
Симурғ
0
11574
1469641
1389386
2026-04-21T15:54:16Z
Zosya95
54344
1469641
wikitext
text/x-wiki
{{Дигар маъноҳо|Симурғ (галаситора)}}
[[Акс:Senmurv.svg|thumb|200px|Sēnmurw — намоди дудмони [[Сосонӣ]]]]
[[Акс:Textile0001.jpg|thumb|200px|Нигораи Сенмурв бар порчаи зарбафт]]
[[Акс:Sassanid silver plate by Nickmard Khoey.jpg|thumb|200px|Нигораи Симурғ бар косаи симини зарандуд (садаҳои VII—VIII м.)]]
[[Акс:Medrese Divan-begi.jpg|thumb|200px|Нигораи Симурғ бар сардари мадрасаи Девонбегӣ дар Бухоро (с. XVII м.)]]
[[Акс:Ferdowsi phoenixferdowsi.jpg|thumb|Нақши барҷастаи '''Симурғ'''.''Мақбараи Фирдавсӣ''.[[Тӯс]]]]
'''Симурғ''' (авестоӣ: «''mərəγō saēnō''» — «мурғе ки бар фарози дарахт ё кӯҳ ошён дорад», «баландошён»<ref>{{Cite web |url=http://www.iranica.com/articles/simorg |title=Encyclopædia Iranica {{!}} Articles |accessdate=2011-03-06 |archivedate=2010-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101208221554/http://www.iranica.com/articles/simorg }}</ref>; порсии миёна: «''Sēnmurw''», порсии дарӣ: «''سیمرغ''» — паррандаест афсонаӣ дар асотири бостонии Эронзамин.
== Симурғ дар асотир ==
Симурғ дар устураҳо шоҳинест бузургтан ки бар фарози Дарахти Виспобиш ё кӯҳи Албурз ошён дорад ва донову хирадманду огоҳ аз розҳои ниҳон аст.
Бино бар [[Авесто|«Авесто»]] ва осори [[Зардушт|зардуштӣ]], Симурғ паррандаест фарохбол ки бар дарахти дармонбахши "Виспобиш" ё "Ҳарвисп тухмак" ошён дорад ва ин дарахт дар дарёи Варукаша ё Фарохкарт мерӯяду тухмаи ҳама гиёҳонро дар бар дорад. Ҳар гоҳ ки Симурғ бар ошёнаш фуруд ояд ва ё аз он парвоз кунад, аз ин дарахт тухмҳоро мерезонад ва боду борон онро ҳама ҷо мебаранд.
Аммо аз миёнаҳои ҳазораи I пеш аз милод бархе аз эрониён Симурғро ҷонваре пиндоштанд, ки шерсару шерпанҷа, шоҳинбадан, товусдум ва пистондор аст.
== Симурғ дар Шоҳнома ==
Симурғ дар боварҳои ариёҳо дорои хешкории вижае буд ки он пуштибонӣ аз паҳлавонон ва бавижа мардумон буд. Ин хешкории Симурғро Ҳаким Абулқосим [[Фирдавсӣ]] дар [[Шоҳнома|«Шоҳнома»]] бисёр барҷаста ва Симурғро фариштаи нигаҳбони паҳлавонон Сому Золу [[Рустам]] намудааст. Пажуҳандагон бар ин боваранд, ки достонҳое, ки дар «Шоҳнома» дар бораи Рустаму хонадонаш суруда шудаанд, решаи [[Сакоҳо|сакоӣ]] ([[Сарматҳо|сарматӣ]]-[[Алонҳо|алонӣ]]) ва [[Суғд|суғдӣ]] доранд<ref>{{Cite web |url=http://history.machaon.ru/all/number_10/analiti4/paganism/part3/index.html |title=''Васильев М.А.'' Особенности формирования и развития восточнославянского язычества |accessdate=2011-03-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090117141730/http://history.machaon.ru/all/number_10/analiti4/paganism/part3/index.html |archivedate=2009-01-17 }}</ref>. Аз ин хешкорӣ буда ки Симурғро бар ҷангафзору сипару камону хафтон менигоштаанд. Сенмурв ё Cимурғ намоди дудмони Сосониён буд.
Симурғ дар фарҳангу адаби исломии Эронзамин, аз ҷумла ҳамосаҳои паҳлавонӣ ва осори ирфонӣ, низ нақши муҳимме дорад. Ин парранда дар Шоҳнома ду чеҳраи мутафовит дорад: яке яздонӣ (дар достони Зол) ва дигаре аҳриманӣ (дар достони Исфандиёр).
Афзун бар «Шоҳнома», Симурғ дар дигар осор, аз ҷумла адабиёти ирфонӣ, низ нақши муҳимме дорад. Симурғ дар «Мантиқ ут-тайр», асари [[ирфон]]ии [[Аттор|Фаридуддин Аттор]], подшоҳи мурғон ва намоде аз Худованд аст.
== Пайнавиштҳо ==
<references/>
{{Шоҳнома}}
[[Гурӯҳ:Шоҳнома]]
mtn2nxou1zyldnum3dy42tfvdoplujx
Мори оби
0
14547
1469629
60925
2026-04-21T15:31:40Z
Zosya95
54344
Removed redirect to [[Мори обӣ]]
1469629
wikitext
text/x-wiki
{{Барои ҳазф}}
prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8
Бешаи палангон
0
22020
1469630
1385428
2026-04-21T15:32:15Z
Zosya95
54344
1469630
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Netta rufina (Red-crested Pochard) Male, London Wetland Centre - Diliff.jpg|thumbnail|Беш аз 5000 намуди паррандагон зимистонро дар ин мамнӯъгоҳ мегузаронанд<ref>Wikipedia contributors. "Tigrovaya Balka Nature Reserve." Wikipedia, The Free Encyclopedia. Wikipedia, The Free Encyclopedia, 6 Dec. 2013. Web. 20 Jan. 2014.</ref>]]
'''Мамнуъгоҳи давлатии табии «Бешаи палангон»''' — яке аз [[мавзеъҳои табии Тоҷикистон]] буда дар ҷануби [[Тоҷикистон]] дар резишгоҳи рӯди [[Вахш]] ба рӯди [[Панҷ]] ҷой дорад. Масоҳати мамнуъгоҳи «Бешаи палангон» 49 700 га ташкил медиҳад. Мамнуъгоҳи табии «Бешаи палангон» бо қарори Комиссариати халқии кишоварзии Тоҷикистон дар [[4 ноябр]]и соли [[1938]] таъсис шудааст.
==Ҷойгоҳ==
Мамнуъгоҳ дар қаламрави ноҳияҳои [[ноҳияи Дӯстӣ|Дӯстӣ]], [[ноҳияи Ҷайҳун|Ҷайҳун]] ва [[Ноҳияи Қубодиён|Қубодиён]] дар [[вилояти Хатлон]] ҷой дошта ва яке аз ҷозибаҳои гардишгарии [[минтақаи сайёҳии водии Вахш]] аст.
Бештари ҳудуди мамнуъгоҳи «Бешаи палангон»-ро ҷангали обканор (туғайзор) ташкил медиҳад. Аз ҷонварони нодир дар ин мамнуъгоҳ [[гавазни бухороӣ]] боқӣ мондааст, [[бабр]]и туронӣ нест шудааст.<ref>Қодиров Ф.С. Захираҳои туристӣ: ёдгориҳои фарҳангӣ - таърихӣ ва табии. - Душанбе, 2012, с. 20.</ref>
==Таърих==
Мамнуъгоҳи бо қарори комиссариати Шурои халқии ҶШС Тоҷикистон [[4 ноябр]]и соли [[1938]] таъсис ёфтааст. Мамнуъгоҳ бо ҳадафи нигаҳдории маҷмуъи [[биёбон]]у [[туғайзор]], набототу ҳайвоноти нодири он таъсис ёфта, масоҳати куллии он беш аз 50 000 га мебошад, ки аз ин шумора 14500 га ҷангалпӯш, 10700 га [[марғзор]], 4030 га кӯл, 22173 га-ро биёбон ташкил медиҳад.<ref name="dmt.tj">[http://dmt.tj/article/мамнуъгоҳи-«бешаи-палангон»-ганҷинаи-бебаҳои-табиат Мамнуъгоҳи-«бешаи палангон» ганҷинаи бебаҳои табиат]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Мамнуъгоҳ ба хотири мавҷудияти яке нодиртарин намуди ширхӯрони даранда – ''[[Бабр|бабри туронӣ]]'' «Бешаи палангон» номгузорӣ шудааст. Дар ҳудуди мамнуъгоҳ ин намуди ҳайвони ширхӯр то солҳои 50-уми асри гузашта дучор мешуд. Олими рус Р.Л. Потапов дар асари худ «Тигровая балка» чандин ҳодисаҳои вохӯрии одамонро бо палангҳо ёдрас шудааст. Вуҷуди бабри туронӣ дар ҳудуди мамнуъгоҳ тобистони соли 1953 ба қайд гирифта шудааст. Айни замон доир ба мавҷудияти ин намуди паланг дар табиат ва боғи ҳайвоноти дунё ягон маълумоте нест. Ба ақидаи бархе аз олимони соҳаи зоология ин намуд на танҳо дар Тоҷикистон, балки дар тамоми сатҳи рӯйи Замин нест шудааст.
Мамнуъгоҳ манзараҳои гуногуни табиӣ дорад, аз як тараф минтақаи биёбон, аз тарафи дигар минтақаи туғайзор, кӯлҳои сершумори мамнуъгоҳро иҳота намудаанд, ки ба табиати он боз ҳам зебоӣ ва гуногунрангӣ мебахшад. Дар ҳудуди мамнуъгоҳ, инчунин, поёноби дарёи Вахш ҷойгир шудааст. Айни ҳол дар ҳудуди мамнуъгоҳ зиёда аз 20 кӯл боқӣ мондааст. Кӯлҳои мамнуъгоҳ макони зисти [[обсабзаҳо]], содатаринҳо, [[харчанг]]ҳо, [[ғамбуск]]они обӣ, нармтанҳо, моҳиҳо ва дигар ҳайвоноти обӣ мебошанд. Дар кӯлҳои мамнуъгоҳ ҳамакнун 16 гуна [[моҳӣ]] зист мекунад, ки бархе аз онҳо намудҳои эндемикӣ, яъне доираи паҳншавии маҳдуддошта мебошанд.
То солҳои 1990-ум аз намудҳои эндемикӣ дар кӯлҳои мамнуъгоҳ белбинии калони амударёӣ ва белбинии хурди амударёӣ ба қайд гирифта шуда буд. Ин намуди моҳӣ аҳамияти калони зоогеографӣ дорад, чунки ғайр аз поёноби [[дарёи Вахш]] (ҳавзаи Ому) авлоди наздики белбиниҳо дар дарёи Миссисипии Амрико ва Янтзии Чин дучор мешаванду тамом. Айни ҳол дар [[кӯл]]ҳо намудҳои нодир ва камшумори моҳиҳо, ба монанди [[муйлабмоҳии аралӣ]], [[симмоҳӣ]], [[муйлабмоҳии туркистонӣ]], [[сихболмоҳӣ]] ва [[мошмоҳӣ]] дучор мешаванд.
Инчунин, дар кӯлҳои мамнуъгоҳ 2 намуди обхокӣ [[қурбоқаи кӯлӣ]] ва [[ғуки сабз]] дучор мешаванд, ки миқдоран хеле зиёд мебошанд. Ҳамчунин, дар кӯлҳои мамнуъгоҳ [[Мори обӣ (ҷонвар)|мори обӣ]] ва яке аз ширхӯрони бумисозишуда [[нутрия]] ([[қундузи обӣ]]) дучор мешавад. Ватани аслии [[нутрия]] [[Америкаи Ҷанубӣ]] аст. Ба Тоҷикистон ин намуди ширхӯри хояндаро соли 1949 аз хоҷагии нутрияпарварии Курдамири [[Ҷумҳурии Озарбойҷон|Озарбойҷон]] овардаанд. Дар ҳудуди мамнуъгоҳ солҳои 70-уми асри гузашта хоҷагии нутрияпарварӣ мавҷуд буд ва мӯйинаи ин намуди ширхӯр дар саноати сабук васеъ истифода мешуд.
Кӯлҳои мамнуъгоҳ макони зимистонгузаронии парандагони минтақаҳои сардсер мебошад. Бо фарорасии фасли зимистон ба кӯлҳои мамнуъгоҳ баъзе намуди парандагон аз Сибир, Осиёи Марказӣ, Чин кӯч карда, то фаро расидани фасли гармо дар он ҷо мемонанд. Дар қисмати нимбиёбон ва туғайзори мамнуъгоҳ аз намояндагони синфи хазандагон [[сангпушти осиёимиёнагӣ]], [[геккони шонаангушт]], [[лундасараки регӣ]], [[куброи осиёимиёнагӣ]], [[гурза]] ва дигар намудҳои нодир вомехӯранд.<ref name="dmt.tj"/>
Яке аз калонтарин калтакалосҳои замони муосир [[сусмори хокистаранг]] дар минтақаи [[биёбон]]и мамнуъгоҳ дучор мешаванд, ки онро «тимсоҳи биёбон» низ меноманд. Экоситемаҳои мамнуъгоҳ макони зисти доимии парандагони муқимӣ буда, барои зимистонгузаронии парандагони кӯчӣ низ шароити мусоид дорад. Бо кӯшишу заҳмати масъулини мамнуъгоҳ бо мақсади ҳифз ва зиёд намудани саршумори парандагони нодир соли 2012 парваришгоҳи махсусе сохта шудааст, ки дар он [[тазарв]], [[кабк]], [[мешмурғ]] парвариш карда мешавад.
Аз намояндагони синфи ширхӯрон дар ҳудуди мамнуъгоҳ [[гавазни бухороӣ]], [[ғизол]], [[гурбаи найзор]], [[кафтор]], [[мири мушон]], [[хуки ваҳшӣ]], ҳашаротхӯри пакана, [[ҷайра]]и ҳиндӣ ва ғайра дучор мешаванд. Яке аз зеботарин намуди ширхӯрони ин мамнуъгоҳ гавазни бухороӣ аст, ки дар найзорҳои мамнуъгоҳ паҳн шудааст.
Мутаассифона, дар давраи нобасомониҳои солҳои 1992-1993-ум саршумори ин намуд аз сабаби шикори ғайриқонунӣ коҳиш ёфта буд. Лекин бо саъю кӯшиши кормандони мамнуъгоҳ солҳои охир саршумори ин намуд рӯ ба афзоиш овард ва тибқи маълумотҳои солҳои охир дар мамнуъгоҳ 250 гавазни бухороӣ вомехӯрад.
Аз ҳайвоноти бесутунмуҳра дар ҳудуди мамнуъгоҳ намояндагони содатаринҳо, исфанҷҳо, гидраҳо, кирмҳо, нармтанҳо, тортанақшаклон ва ҳашаротҳо васеъ паҳн шудаанд. Аз ҳама сершумортарин гурӯҳи ҳайвоноти мамнуъгоҳ ин ҳашаротҳо мебошанд, ки ҳаёташон бо дарахту буттаҳои мамнуъгоҳ зич алоқаманд аст. Аз ҳашаротҳо дар мамнуъгоҳ сӯзанаки кириченко, сӯзанаки императорӣ, гаҳвораҷунбони дарахтӣ, амблитесписи мишенко, мантиси саркалон, кирминаи қирмизии талхак, ганданафасаки тӯронӣ, чӯбхӯраки қиррамӯйлаб, махаон, шапалаки сафеди томирис ва ғайра дучор мешаванд.
Олами набототи мамнуъгоҳ низ хеле бой аст. Мувофиқи маълумотҳои олими соҳа дар ҳудуди мамнуъгоҳ 604 намуди рустаниҳо мерӯянд. Аз ин миқдор 322 намуд рустаниҳои хӯроки чорво, 49 намуд рустаниҳои техникӣ, 44 намуд рустаниҳои дармонӣ, 10 намуд рустаниҳои муфтхӯр ва 22 намуд рустаниҳои заҳрнок мебошанд.
Дар биёбони мамнуъгоҳ зағоза, саксавул ва ҷулғун вомехӯранд. Дар атрофи кӯлҳо ва резишгоҳи дарё намудҳои зиёди рустаниҳо аз авлодҳои бед, сафедор, ангат, санҷид паҳн шудаанд. Дар туғайзорҳо бошад най, [[найшакар]], эриантус, лух, [[шутурхор]] ва дигар алафҳои баландпоя дида мешаванд. Аз ҷиҳати шакли зист асоси флораи мамнуъгоҳро рустаниҳои алафӣ ташкил медиҳанд, ки миқдорашон ба 524 намуд мерасад.
Аз намудҳои нодир ва камшумори рустаниҳо дар ҳудуди мамнуъгоҳ занбӯруғи даштӣ, усманияи поячааш дарози хам, лолаи Тюберген, каперси Розанов, дубаргаи бухороӣ ва ғайра дида мешавад, ба [[Китоби сурхи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дохил гардидаанд.<ref name="dmt.tj"/>
== Ҳифзи мамнуъгоҳи «Бешаи палангон» ==
Олами ҳайвоноту наботот чун як ҷузъи табиати зинда, яке аз манбаъҳои муҳими зебоии он мебошад ва масъалаи муҳофизати табиат аз нуқтаи назари нигоҳ доштани намудҳои гуногуни ҳайвоноту наботот яке аз масъалаҳои мубрами рӯз дар тамоми сатҳи рӯйи Замин гаштааст. Кумитаи ҳифзи муҳити зист ва зерсохторҳои он, ташкилотҳои ҷамъиятии экологӣ дар роҳи ҳифз, нигаҳдорӣ ва истифодаи устувори гуногунии биологии ин мамнуъгоҳ нақша-чорабиниҳои гуногунро амалӣ менамоянд, то ҳолати табиии мамнуъгоҳ ба стандартҳои байналмилалии ҳудудҳои ҳифзшаванда ҷавобгӯ бошад ва он статуси «мамнуъгоҳи зистсипеҳрӣ»-ро соҳиб шавад. Аз ин рӯ, муносибати оқилона ба табиат ва баланд бардоштани маърифати экологии ҷомеа омилҳои асосие мебошанд, ки дар оянда ҷиҳати ҳифзу нигаҳдории гуногунии биологӣ нақши муассир мегузоранд. Барои амалӣ намудани ин ҳадафҳо на танҳо масъулини Кумитаи ҳифзи муҳити зист, балки тамоми мақомоти давлатӣ ва қишрҳои ҷомеаи кишвар низ муваззаф мебошанд. Соли 1998 вобаста ба таҷлили 60-солагии мамнуъгоҳи «Бешаи палангон» Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[14 август]]и соли [[1998]] № 1037 ''«Оид ба беҳтар намудани фаъолияти мамнуъгоҳи давлатии «Бешаи палангон»'' ба тасвиб расид, ки дар заминаи он як қатор қарорҳои дахлдор ҷиҳати беҳдошти вазъи экологии мамнуъгоҳ қабул гардид. Ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дастур дода шуд, ки ба Созмони байнулмилалии ЮНЕСКО ҷиҳати ба мамнуъгоҳ додани статуси ''«мамнуъгоҳи зистсипеҳрӣ»'' муроҷиатнома пешниҳод намоянд. Инчунин, дар буҷаи давлатӣ ҷиҳати ба ҳолати меъёрҳои стандарти байнулмилалии ҳудудҳои табиии махсус ҳифзшаванда ҷавобгӯ гардонидани ин мавзеъ сармоягузориро пешниҳод карданд.
Ҳамзамон, ба Кумитаи ҳифзи сарҳадоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон супориш дода шуд, ки то 15 августи соли 1998 аз ҳудуди мамнуъгоҳ нуқтаҳои назорати ҳарбӣ берун бароварда шаванд. Қарорҳои қабулгардида аз он шаҳодат медиҳад, ки Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба хотири ҳифзи табиат, гуногунии зистӣ ва кам кардани таъсири номатлуби фаъолияти инсон ба муҳити атроф тадбирҳои муассир меандешанд, то ин гӯшаи нотакрори табиат ва олами ҳайвоноту набототи он ба наслҳои оянда низ боқӣ монад.<ref name="dmt.tj"/>
==Пайвандҳои беруна ==
* [http://iucnca.net/reserve120 Государственный природный заповедник "Тигровая балка"] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304225121/http://iucnca.net/reserve120 |date=2016-03-04 }}
* [http://index.org.ru/eco/344.html ТАДЖИКИСТАН: ЗАПОВЕДНИКИ, ПАРКИ, ЛЮДИ. ТИГРОВАЯ БАЛКА] Бюллетень "Экология и права человека" Выпуск 344, 15 апреля 2001
* Chris Magin [http://cmsdata.iucn.org/downloads/central_asia.pdf World Heritage Thematic Study for Central Asia] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304190628/http://cmsdata.iucn.org/downloads/central_asia.pdf |date=2016-03-04 }} 2005 {{ref-en}}
* [http://www.tigrovajabalka.tj Заповедник «Тигровая балка»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170521015744/http://tigrovajabalka.tj/ |date=2017-05-21 }} - официальный сайт
* [http://impulse-tour.com/tourism/tajikistan/zapovedniki-tajikistan.html]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.tajikinvest.tj/ru/index/index/pageId/177/ Национальные парки и природные заповедники] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130507121552/http://www.tajikinvest.tj/ru/index/index/pageId/177/ |date=2013-05-07 }}
== Манобеъ ==
<references />
[[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мамнӯъгоҳҳои табии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мавзеъҳои табии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]]
tp7xiywqttbd965rd4hv0n0cixisij2
Фурудгоҳи обии Ҳаррисон Ҳот Спрингс
0
30051
1469612
1361940
2026-04-21T14:05:05Z
Yoonoos.tj
27005
Yoonoos.tj moved page [[Фурудгоҳи обе ҳрсн ҳот оспрингз]] to [[Фурудгоҳи обии Ҳаррисон Ҳот Спрингс]]
1361940
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox airport
| ном =Фурудгоҳи обе ҳрсн ҳот оспрингз
| номи маҳаллӣ =
| номи маҳаллӣ-1 =
| номи маҳаллӣ-2 =
| акс =
| акс-арз =
| унвон =
| акс2 =
| акс2-арз =
| унвон2 =
| IATA =
| ICAO =
| FAA =
| TC =CAE7
| LID =
| GPS =
| WMO =
<center>{{Location map|Canada|width=200|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label= |position=bottom
|lat_deg=49|lat_min=18|lat_sec=29|lat_dir=N
|lon_deg=121|lon_min=47|lon_sec=24|lon_dir=W
}}<small>муқеъият фурудгоҳи обе ҳрсн ҳот оспрингз дар кишвар [[Канада]]</small></center>
| навъ =ҳамагона (умумӣ)
| молик-муроқиб =
| молик =
| гардонанда =
| шаҳр =
| муқеъият =[[Канада]]
| марказ =
| ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ -->
| бакор рафта дар =
| фармондеҳ/мудир =
| сокин =
| metric-elev =
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =34
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =10
| Мухтасот =
| вебгоҳ =
| metric-rwy =
| R1-шумора =
| R1-тул-фут =
| R1-тул-метр =
| R1-сатҳ = [[об]]
| H1-шумора =
| H1-тул-фут =
| H1-тул-метр =
| H1-сатҳ =
| тавзеҳ-Сол =
| тавзеҳ1-титр=
| тавзеҳ1-Иттилоот =
| понавис =
}}
'''Фурудгоҳи обе ҳрсн ҳот оспрингз''' ({{lang-en|Harrison Hot Springs Water Aerodrome}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[об]] дорад. Ин фурудгоҳ дар кишвари [[Канада]] қарор дорад, ва дар баландии 10 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
==Ҷусторҳои вобаста==
*[[Коди ИОТО]]
*[[Коди ИКАО]]
*[[Феҳристи фурудгоҳҳои Канада]]
==Манобеъ==
<references/>
{{Reflist}}
* [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}}
* [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}}
{{Фурудгоҳҳои Канада}}
{{Фурудгоҳ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо]]
rfqwvdfcz44cfs8xx2zcogw6cxvnkjr
1469614
1469612
2026-04-21T14:07:13Z
Yoonoos.tj
27005
1469614
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox airport
| ном = Фурудгоҳи обии Ҳаррисон Ҳот Спрингс
| номи маҳаллӣ =
| номи маҳаллӣ-1 =
| номи маҳаллӣ-2 =
| акс =
| акс-арз =
| унвон =
| акс2 =
| акс2-арз =
| унвон2 =
| IATA =
| ICAO =
| FAA =
| TC = CAE7
| LID =
| GPS =
| WMO =
<center>{{Location map|Canada|width=200|float=center
|caption=|mark=Airplane_silhouette.svg|marksize=10
|label= |position=bottom
|lat_deg=49|lat_min=18|lat_sec=29|lat_dir=N
|lon_deg=121|lon_min=47|lon_sec=24|lon_dir=W
}}<small>муқеъият фурудгоҳи обе ҳрсн ҳот оспрингз дар кишвар [[Канада]]</small></center>
| навъ = ҳамагона (умумӣ)
| молик-муроқиб =
| молик =
| гардонанда =
| шаҳр =
| муқеъият = [[Канада]]
| марказ =
| ҷузъ = <!-- фурудгоҳи низомӣ -->
| бакор рафта дар =
| фармондеҳ/мудир =
| сокин =
| metric-elev =
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут = 34
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр = 10
| Мухтасот =
| вебгоҳ =
| metric-rwy =
| R1-шумора =
| R1-тул-фут =
| R1-тул-метр =
| R1-сатҳ = [[об]]
| H1-шумора =
| H1-тул-фут =
| H1-тул-метр =
| H1-сатҳ =
| тавзеҳ-Сол =
| тавзеҳ1-титр =
| тавзеҳ1-Иттилоот =
| понавис =
}}
'''Фурудгоҳи обии Ҳаррисон Ҳот Спрингс''' ({{lang-en|Harrison Hot Springs Water Aerodrome}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[об]] дорад. Ин фурудгоҳ дар кишвари [[Канада]] қарор дорад ва дар баландии 10 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.
== Ҷусторҳои вобаста ==
*[[Коди ИОТО]]
*[[Коди ИКАО]]
*[[Феҳристи фурудгоҳҳои Канада]]
== Манобеъ ==
<references/>
{{Reflist}}
* [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}}
* [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}}
{{Фурудгоҳҳои Канада}}
{{Фурудгоҳ-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Канада]]
[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо]]
kthfz7kxlmip12oavrc4ilatccd87ep
Шаблон:Таксон
10
62770
1469618
1469319
2026-04-21T14:30:35Z
Zosya95
54344
1469618
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Шаблон:Таксон/styles.css" />
<templatestyles src="Модул:Taxonomy/styles.css" />
{{Қуттӣ
|ном = Таксон
|from = {{{from|}}}
|сабки_болоӣ = background:#{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}} }};
|сабки_сарлавҳаҳо = background:#{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}}|2=2}};
|сабки_поёнӣ = background:#{{Таксон/Ранг|салтанат={{{салтанат}}}|2=3}};
|болоӣ = {{#if: {{{Аз байн рафт|}}}|{{Аз байн рафт}} }}{{#if: {{{ном|}}} | {{{ном}}} | {{PAGENAME}}}}
|тасвир = {{wikidata|p18|{{{тасвир|}}}|size=275x400px|caption={{{тавсифи тасвир|}}}|from={{{from|}}}}}
|сарлавҳа1 = [[Таксономия (биология)|Таснифи илмӣ]]
|матн2 = {{#invoke:Taxonomy/classification|TaxRecursion|parent={{{волид|}}}|latin={{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|rang={{{табақа|}}}|regnum={{{салтанат|}}}|name={{#if: {{{ном|}}}|{{{ном|}}}|{{#switch:{{PAGENAME}}|{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{{wikispecies|}}}|{{{commons|}}} = |{{PAGENAME}}}} }}|ext={{{нобудшуда|}}}}}
|сарлавҳа3 = [[Номи илмӣ]]
|матн4 = {{#if: {{{лотинӣ|}}} | '''''{{{лотинӣ}}}'''''{{#if: {{{муаллиф|}}} | <br>{{btname||{{{муаллиф}}}}}{{#if: {{{соли муаллифӣ|}}} |, }} }}{{#if: {{{соли муаллифӣ|}}} | [[Соли {{{соли муаллифӣ}}} дар соҳаи илм|{{{соли муаллифӣ}}}]] }}{{#if: {{{сарчашмаи номи илмӣ|}}} | <br>{{{сарчашмаи номи илмӣ}}} }} | <div class="ts-Taxonomy-error">ХАТО<br>Параметри '''<big>лотинӣ</big>''' набояд холӣ бошад</div> }}
|сарлавҳа5 = {{#if: {{{вазъи ҳифз|}}}|[[Вазъияти ҳифз]]|}}
|матн6 = {{#if: {{{вазъи ҳифз|}}}|<div class="skin-invert-image" style="text-align:center">{{Таксон/IUCN|4={{{лотинӣ|}}}|{{{вазъи ҳифз|}}}|{{#iferror:{{#invoke:Wikibase|struc|claims|P141|1|references|1|snaks|P627|1|datavalue|value}}|{{{iucn|}}}|{{#invoke:Wikibase|struc|claims|P141|1|references|1|snaks|P627|1|datavalue|value}} }} }}</div>|}}
|сарлавҳа7 = {{#if: {{{харита|}}}{{{маънои харита|}}}|{{#if: {{{тавсифи харита}}}|{{{тавсифи харита|Парокандагӣ}}}|[[Парокандагии намуд]]}}|}}
|матн8 = {{#if: {{{харита|}}} | [[Акс:{{{харита}}}|275x400px]] }}{{#if: {{{маънои харита|}}} | <div align="left">{{{маънои харита}}}</div> }}
|сабки_матн8 = padding:0
|сарлавҳа9 = {{#if: {{{Baltimore group|}}}|[[Таснифи вирусҳо тибқи Балтимор|Гурӯҳ аз рӯи Балтимор]]|}}
|матн10 = {{#if: {{{Baltimore group|}}}|{{#switch: {{{Baltimore group|}}}
| 1 | I = '''I: [[Вирусҳои дорои КДН-и дузанҷира|вирусҳои КДНдз]]'''
| 2 | II = '''II: [[вирусҳои дорои КДН-и якзанҷира|вирусҳои КДНяз]]'''
| 3 | III = '''III: [[Вирусҳои дорои КРН-и дузанҷира|вирусҳои КРНдз-вирусы]]'''
| 4 | IV = '''IV: [[Вирусҳои дорои (+)КРН-и якзанҷира|вирусҳои (+)КРНяз]]'''
| 5 | V = '''V: [[Вирусҳои дорои (-)КРН-и якзанҷира|вирусҳои (-)КРНяз]]'''
| 6 | VI = '''VI: [[Вирусҳои дорои (+)КРН-и якзанҷира, ки тавассути марҳилаи КДН такрор мешаванд|вирусҳои КРНяз-РБ]]'''
| 7 | VII = '''VII: [[Вирусҳои дорои КДН-и дузанҷира, ки тавассути марҳилаи КРН-и якзанҷира такрор мешаванд|вирусҳои КДНдз-РБ]]'''
| {{Заъф|маънои хатои параметр <br>''Baltimore group''}}
}}|}}
|сарлавҳа11 = {{#if:{{{Ба вуҷуд омад|}}}{{{Аз байн рафт|}}}|{{Таксон/Геохронология|Ба вуҷуд омад={{{Ба вуҷуд омад|}}}|Аз байн рафт={{{Аз байн рафт|}}}|rang={{{rang|}}} }}|}}
|сарлавҳа12 = {{#if: {{{ҳаммаъно|}}}|[[Синоним (таксономия)|Ҳаммаъно]]{{{сарчашмаи ҳаммаъно|}}}|}}
|матн13 = {{#if: {{{ҳаммаъно|}}} | {{{ҳаммаъно}}} }}
|поёнӣ = <table role="presentation" width="100%" class="plainlinks" cellspacing="0" cellpadding="4"><tr>
{{#if: {{{лотинӣ|}}}|<td style="vertical-align:middle;">[[Акс:Wikispecies-logo.svg|17px|alt=Логотипи Викинамудҳо|link={{fullurl:wikispecies:{{{лотинӣ}}}|uselang=tg}}]]<br>[{{fullurl:wikispecies:{{{лотинӣ}}}|uselang=tg}} Викинамуд]</td>}}
<td style="vertical-align:middle;white-space:nowrap;">[[Акс:Commons-logo.svg|15px|alt=Логотипи Викианбор|link={{fullurl:commons:{{#if:{{{лотинӣ|}}}|{{{лотинӣ}}}|{{#if:{{wikidata|p935|from={{{from|}}}}}|{{wikidata|p935|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{#if:{{wikidata|p373|from={{{from|}}}}}|Category:{{wikidata|p373|plain=true|from={{{from|}}}}}|Special:Search/{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}}}}}}}|uselang=tg}}]]<br>[{{fullurl:commons:{{#if:{{{commons|}}}|{{{commons}}}|{{#if:{{wikidata|p935|from={{{from|}}}}}|{{wikidata|p935|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{#if:{{wikidata|p373|from={{{from|}}}}}|Category:{{wikidata|p373|plain=true|from={{{from|}}}}}|Special:Search/{{wikidata|p225|{{{лотинӣ|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}}}}}}}|uselang=tg}} Викианбор]</td></tr></table>}}<!--
Гурӯҳ барои мақолаҳо
-->{{#if: {{{салтанат|}}}|{{#if:{{{nocat|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:{{{салтанат}}} аз рӯи алифбо]]}}}}}}<!--
-->{{#if:{{{лотинӣ|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо бе пайванд ба Викинамудҳо]]}}}}<!--
-->{{if-wikidata|p815|{{{itis|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе ITIS]]}}|from={{{from|}}}}}<!--
-->{{if-wikidata|p685|{{{ncbi|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе NCBI]]}}|from={{{from|}}}}}<!--
-->{{if-wikidata|p830|{{{eol|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳои биологӣ бе EOL]]}}|from={{{from|}}}}}<!--
-->{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{#switch: {{{rang|{{{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true}}|4}}}}}|Оила|Авлод|Намуд = {{if-wikidata|p1421|{{{grin|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе GRIN]]}}|from={{{from|}}}}}}}|}}<!--
-->{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{#switch: {{{rang|{{{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true}}|4}}}}}|Авлод|Намуд = {{if-wikidata|p961|{{{ipni|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе IPNI]]}}|from={{{from|}}}}}}}|}}<!--
-->{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{if-wikidata|p5037|{{{powo|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе POWO]]}}|from={{{from|}}}}}}}<!--
-->{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Рустаниҳо|{{if-wikidata|p7715|{{{wfo|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақола дар бораи рустаниҳо бе WFO]]}}|from={{{from|}}}}}}}<!--
-->{{#ifeq:{{{салтанат}}}|Занбӯруғҳо|{{if-wikidata|p962|{{{mycobank|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо дар бораи занбӯруғҳо бе MycoBank]]}}|from={{{from|}}}}}|}}<!--
-->{{#if:{{{nofw|}}}||{{#if:{{{Аз байн рафт|}}}|{{if-wikidata|p842|{{{fw|}}}||{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Гурӯҳ:Мақолаҳо дар бораи таксонҳои аз байн рафта бе Fossilworks]]}} |from={{{from|}}}}} }} }}
{{#switch:{{{rang}}}|Ҷудошуда =|{{#switch:{{PAGENAME}}|{{wikidata|p225|{{{latin|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|{{{wikispecies|}}}|{{{commons|}}} = {{DISPLAYTITLE:{{#invoke:Taxonomy/latin|latin|{{PAGENAME}}|rang={{{табақа|}}}|regnum={{{салтанат|}}}}}|}}}}}}<noinclude>{{doc}}</noinclude>
6mgc314kqd723fcz8f329uvnhvf7lsh
Шаблон:Userbox/Тамоку
10
116383
1469655
844583
2026-04-22T02:16:16Z
Jaloliddin Madaminov
14413
Тағйири масир ба [[Шаблон:Userbox/Сигор-накашанда]]
1469655
wikitext
text/x-wiki
#Равона [[Шаблон:Userbox/Сигор-накашанда]]
3jiaci2z6xpf6e7dqmbn1j6if43ge53
Шаблон:Userbox/Истифодабарандаи iPhone
10
143820
1469658
843709
2026-04-22T02:32:26Z
Jaloliddin Madaminov
14413
1469658
wikitext
text/x-wiki
{{Userbox
|id=[[Акс:IPhone 14 Pro vector (blue).svg|24px]]
|id-c = #000000
|info={{Корбари мазкур|{{{gender|}}}}} истифода аз<br>'''{{colored link|white|iPhone|iPhone{{#if:{{{1|}}}| {{{1}}} }} }} бо {{colored link|white|Apple iOS|iOS}} {{#if:{{{2|}}}| {{{2}}} }}''' мекунад.
|info-fc=white
|info-c={{{color|#000000}}}
|border-c={{{border|#000000}}}
|info-a=center
}}<noinclude>
== Рамз барои мондан ба саҳифаи шумо ==
<nowiki>{{</nowiki>[[Userbox/Истифодабарандаи iphone]]4|4.3.5<nowiki>}}</nowiki>
[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Корбарон:Образ жизни|{{SUBPAGENAME}}]]
</noinclude>
8llgf2imjdrdysx23eq0kb2n99skmd1
1469659
1469658
2026-04-22T02:34:21Z
Jaloliddin Madaminov
14413
1469659
wikitext
text/x-wiki
{{Userbox
|id=[[Акс:IPhone 14 Pro vector (blue).svg|24px]]
|id-c = #000000
|info={{Корбари мазкур|{{{gender|}}}}} истифода аз<br>'''{{colored link|white|iPhone|iPhone{{#if:{{{1|}}}| {{{1}}} }} }} бо {{colored link|white|Apple iOS|iOS}} {{#if:{{{2|}}}| {{{2}}} }}''' мекунад.
|info-fc=white
|info-c={{{color|#000000}}}
|border-c={{{border|#000000}}}
|info-a=center
}}<noinclude>
== Рамзро дар саҳифаи худ ворид кунед ==
<nowiki>{{</nowiki>[[Userbox/Истифодабарандаи iphone]]|4|4.3.5<nowiki>}}</nowiki>
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои корбарон:Тарзи зиндагӣ|{{SUBPAGENAME}}]]
</noinclude>
cciwpo481fkcat4z61rw420rloxuyba
1469660
1469659
2026-04-22T02:35:24Z
Jaloliddin Madaminov
14413
Jaloliddin Madaminov moved page [[Шаблон:Userbox/Истифодабарандаи iphone]] to [[Шаблон:Userbox/Истифодабарандаи iPhone]]
1469659
wikitext
text/x-wiki
{{Userbox
|id=[[Акс:IPhone 14 Pro vector (blue).svg|24px]]
|id-c = #000000
|info={{Корбари мазкур|{{{gender|}}}}} истифода аз<br>'''{{colored link|white|iPhone|iPhone{{#if:{{{1|}}}| {{{1}}} }} }} бо {{colored link|white|Apple iOS|iOS}} {{#if:{{{2|}}}| {{{2}}} }}''' мекунад.
|info-fc=white
|info-c={{{color|#000000}}}
|border-c={{{border|#000000}}}
|info-a=center
}}<noinclude>
== Рамзро дар саҳифаи худ ворид кунед ==
<nowiki>{{</nowiki>[[Userbox/Истифодабарандаи iphone]]|4|4.3.5<nowiki>}}</nowiki>
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои корбарон:Тарзи зиндагӣ|{{SUBPAGENAME}}]]
</noinclude>
cciwpo481fkcat4z61rw420rloxuyba
Пабло Морант
0
152675
1469603
1156017
2026-04-21T13:44:09Z
Yoonoos.tj
27005
1469603
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи футболбоз
|embed = no
|ном = Пабло Морант
|акс =
|андозаи_акс = 200
|alt =
|шарҳи_акс =
|номи_пурра = Пабло Хавйер Морант<br>(Pablo Javier Morant)
|ном_ҳангоми_таваллуд =
|санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1970|06|30|df=y}}
|макони_таваллуд = [[Эскел]], [[Аргентина]]<ref group=қайд>[[:en:Argentina|Argentina]], [[:en:Esquel|Esquel]]</ref>
|санаи_вафот =
|макони_вафот =
|қад = {{қад|m=1.89|precision=0}}
|мавқеъ = {{afp|DF}}
|бошгоҳи_кунунӣ =
|рақам =
|солҳо1 = 1990–1996
|бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Клуб Де Химнасия Й Эсгрима Ла Плата|Химнасия Й Эсгрима (ла Плата)]][[:en:Club de Gimnasia y Esgrima La Plata|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо1 = 140
|голҳо1 = 16
|солҳо2 = 1996–1997
|бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Испания}} [[Эркулес (бошгоҳи футбол)|Эркулес]][[:en:Hércules CF|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо2 = 9
|голҳо2 = 0
|солҳо3 = 1997–2003
|бошгоҳҳо3 = Colón de Santa Fe[[:en:Colón de Santa Fe|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо3 = 141
|голҳо3 = 9
|солҳои_умумӣ =
|баромадҳои_умумӣ =
|голҳои_умумӣ =
|солҳои_мураббигарӣ1= 2010
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ1 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Клуб Де Химнасия Й Эсгрима Ла Плата|Химнасия Й Эсгрима (ла Плата)]][[:en:Club de Gimnasia y Esgrima La Plata|<sup>en</sup>]]
|шаблонҳои_медал-title =
|шаблонҳои_медал =
|шаблонҳои_медал-expand =
|module =
|азнавсозии_бошгоҳ =
|азнавсозии_дастаи_миллӣ =
}}
'''Пабло Хавйер Морант''' (тав. [[30 июн]]и [[1970]]) — футболбози [[Аргентина|аргентинӣ]], маснадашро анҷом додааст, {{afp|df}}, мураббӣ.<ref>[[:en:Pablo Morant|Pablo Morant]]</ref>
== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}
== Маснади бошгоҳӣ ==
== Мунтахаби миллӣ ==
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1970]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 30 июн]]
[[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ Клуб Де Химнасия Й Эсгрима Ла Плата]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Эркулес»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФ Colón Santa]]
{{Argentina-footy-bio-stub}}
eiehpokuepwov0polgofc29o3ptid5z
Хорхе Фоссати
0
155651
1469617
1161611
2026-04-21T14:20:39Z
Yoonoos.tj
27005
1469617
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи футболбоз
|embed = no
|ном = Хорхе Фоссати
|акс = Jorge Fossatti.jpg
|андозаи_акс = 200
|alt =
|шарҳи_акс =
|номи_пурра = Хорхе Даниэл Фоссати Лурачи<br>(Jorge Daniel Fossati Lurachi)
|ном_ҳангоми_таваллуд =
|санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|df=yes|1952|11|22}}
|макони_таваллуд = [[Монтевидео]], [[Уругвай]]<ref group=қайд>[[:en:Uruguay|Uruguay]], [[:en:Montevideo|Montevideo]]</ref>
|санаи_вафот =
|макони_вафот =
|қад =
|мавқеъ = {{afp|GK}}
|бошгоҳи_кунунӣ =
|рақам =
|солҳо1 = 1970–1972
|бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Рампла Хуниорс]][[:en:Rampla Juniors|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо1 =
|голҳо1 =
|солҳо2 = 1972–1973
|бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Сентрал Эспанйол]][[:en:Central Español|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо2 =
|голҳо2 =
|солҳо3 = 1973–1980
|бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Уругвай}} [[К.А. Пенярол|Пенярол]][[:en:C.A. Peñarol|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо3 =
|голҳо3 =
|солҳо4 = 1980–1981
|бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Клуб Атлетико Индепендиенте|Индепендиенте]][[:en:Club Atlético Independiente|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо4 =
|голҳо4 =
|солҳо5 = 1982
|бошгоҳҳо5 = Millonarios[[:en:Millonarios|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо5 =
|голҳо5 =
|солҳо6 = 1982–1983
|бошгоҳҳо6 = Club Olimpia[[:en:Club Olimpia|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо6 =
|голҳо6 =
|солҳо7 = 1983–1985
|бошгоҳҳо7 = Deportes Temuco[[:en:Deportes Temuco|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо7 =
|голҳо7 =
|солҳо8 = 1985–1987
|бошгоҳҳо8 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Росарио Сентрал]][[:en:Rosario Central|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо8 =
|голҳо8 =
|солҳо9 = 1987–1988
|бошгоҳҳо9 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Тестил Мандию]][[:en:Textil Mandiyú|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо9 =
|голҳо9 =
|солҳо10 = 1988–1989
|бошгоҳҳо10 = Avaí Futebol Clube[[:en:Avaí Futebol Clube|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо10 =
|голҳо10 =
|солҳо11 = 1989–1990
|бошгоҳҳо11 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Коритиба Фоот Бол Клуб|Коритиба]][[:en:Coritiba Foot Ball Club|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо11 =
|голҳо11 =
|солҳои_умумӣ =
|баромадҳои_умумӣ =
|голҳои_умумӣ =
|солҳои_миллӣ1 = 1975–1985
|дастаи_миллӣ1 = {{Футбол|Uruguay}}[[:en:Uruguay national football team|<sup>en</sup>]]
|баромадҳои_миллӣ1 = 3
|голҳои_миллӣ1 = 0
|солҳои_мураббигарӣ1= 1993–1995
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ1 = River Plate Montevideo[[:en:River Plate Montevideo|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ2= 1996
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ2 = {{расми парчам|Уругвай}} [[К.А. Пенярол|Пенярол]][[:en:C.A. Peñarol|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ3= 1997
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ3 = {{расми парчам|Парагвай}} [[Серро Портенйо]][[:en:Cerro Porteño|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ4= 1998–2001
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ4 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Данубио (бошгоҳи футбол)|Данубио]][[:en:Danubio F.C.|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ5= 2001–2002
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ5 = Colón de Santa Fe[[:en:Colón de Santa Fe|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ6= 2002–2003
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ6 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Данубио (бошгоҳи футбол)|Данубио]][[:en:Danubio F.C.|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ7= 2003–2004
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ7 = {{расми парчам|Эквадор}} [[Лига Депортива Университария Де Кито|ЛДУ Кито]][[:en:Liga Deportiva Universitaria de Quito|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ8= 2004–2006
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ8 = {{Футбол|Uruguay}}[[:en:Uruguay national football team|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ9= 2006–2007
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ9 = Al-Sadd[[:en:Al-Sadd|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ10= 2007–2008
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ10 = {{Футбол|Qatar}}[[:en:Qatar national football team|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ11= 2009
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ11 = {{расми парчам|Эквадор}} [[Лига Депортива Университария Де Кито|ЛДУ Кито]][[:en:Liga Deportiva Universitaria de Quito|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ12= 2009–2010
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ12 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Cпорт Клуб Интернасионал|Интернасионал]][[:en:Sport Club Internacional|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ13= 2010
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ13 = {{расми парчам|Арабистони Саудӣ}} [[Ал Шабаб Фк (рияд)|Ал Шабаб ФК]][[:en:Al-Shabab Riyadh|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ14= 2010–2012
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ14 = {{расми парчам|Қатар}} [[Садд Спoртс Клуб]][[:en:Sadd Sports Club|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ15= 2012–2013
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ15 = Club Cerro Porteño[[:en:Club Cerro Porteño|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ16= 2013
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ16 = {{расми парчам|Арабистони Саудӣ}} [[Ал АИН]][[:en:Al Ain FC|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ17= 2014–2015
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ17 = {{расми парчам|Уругвай}} [[К.А. Пенярол|Пенярол]][[:en:C.A. Peñarol|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ18= 2015–2016
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ18 = {{расми парчам|Қатар}} [[Ал Райян Спoртс Клуб]][[:en:Al Rayyan SC|<sup>en</sup>]]
|солҳои_мураббигарӣ19= 2016–2017
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ19 = {{Футбол|Qatar}}[[:en:Qatar national football team|<sup>en</sup>]]
|шаблонҳои_медал-title =
|шаблонҳои_медал =
|шаблонҳои_медал-expand =
|module =
|азнавсозии_бошгоҳ =
|азнавсозии_дастаи_миллӣ =
}}
'''Хорхе Даниэл Фоссати Лурачи''' ({{lang-es|''Jorge Daniel Fossati Lurachi''}}; [[22 ноябр]]и [[1952]], [[Монтевидео]], [[Уругвай]]) — футболбози [[уругвай]]ӣ, маснадашро анҷом додааст, {{afp|gk}}, мураббӣ.<ref>[[:en:Jorge Fossati|Jorge Fossati]]</ref>
== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}
== Маснади бошгоҳӣ ==
== Мунтахаби миллӣ ==
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}
__FORCETOC__
[[Гурӯҳ:Зодагони 22 ноябр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1952]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Футболбозон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Уругвай]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Рампла Хуниорс]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сентрал Эспанйол]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.А. Пенярол]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Атлетико Индепендиенте]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Millonarios]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Olimpia]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Deportes Temuco]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Росарио Сентрал]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Тестил Мандию]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Avaí Futebol Clube]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Коритиба Фоот Бол Клуб]]
{{Uruguay-footy-bio-stub}}
ntc9doude5274d7nvr1vn3ok03658q1
Ҳаролд Воллас
0
160350
1469604
1164621
2026-04-21T13:46:17Z
Yoonoos.tj
27005
Yoonoos.tj moved page [[Ҳаролд Уо́ллес]] to [[Ҳаролд Воллас]]
1164621
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи футболбоз
|embed = no
|ном = Ҳаролд Уо́ллес
|акс =
|андозаи_акс = 200
|alt =
|шарҳи_акс =
|номи_пурра = Ҳаролд Уо́ллес Макдоналд<br>(Harold Wallace McDonald)
|ном_ҳангоми_таваллуд =
|санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1975|9|7|df=yes}}
|макони_таваллуд = [[Эредия]], [[Коста Рика]]<ref group=қайд>[[:en:Costa Rica|Costa Rica]], [[:en:Heredia|Heredia]]</ref>
|санаи_вафот =
|макони_вафот =
|қад = {{convert|1.75|m|ftin|abbr=on}}
|мавқеъ = {{afp|RB|CM}}
|бошгоҳи_кунунӣ =
|рақам =
|солҳои_ҷавонӣ1 = [[Deportivo Saprissa|Saprissa]]
|бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 =
|солҳо1 = 1993–1994
|бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[Саприсса (бошгоҳи футбол)|Саприсса]][[:en:Deportivo Saprissa|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо1 = 15
|голҳо1 = 1
|солҳо2 = 1994–1995
|бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[А.Д. Белен|Белен]][[:en:A.D. Belén|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо2 = 14
|голҳо2 = 0
|солҳо3 = 1995
|бошгоҳҳо3 = Zacatepec[[:en:Zacatepec|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо3 = 6
|голҳо3 = 0
|солҳо4 = 1995–2002
|бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[Л.Д. Алахуэленсе|Алахуэленсе]][[:en:L.D. Alajuelense|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо4 = 268
|голҳо4 = 15
|солҳо5 = 2002–2003
|бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Мексика}} → [[САН Луис (бошгоҳи футбол)|САН Луис]] (кироӣ)[[:en:San Luis F.C.|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо5 = 29
|голҳо5 = 2
|солҳо6 = 2003–2008
|бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[Л.Д. Алахуэленсе|Алахуэленсе]][[:en:L.D. Alajuelense|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо6 = 156
|голҳо6 = 8
|солҳо7 = 2008–2010
|бошгоҳҳо7 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[Мунисипал Либерия|Либерия]][[:en:Municipal Liberia|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо7 = 51
|голҳо7 = 3
|солҳои_умумӣ =
|баромадҳои_умумӣ = 539
|голҳои_умумӣ = 29
|солҳои_миллӣ1 = 1995–2009
|дастаи_миллӣ1 = {{Футбол|Costa Rica}}[[:en:Costa Rica national football team|<sup>en</sup>]]
|баромадҳои_миллӣ1 = 101
|голҳои_миллӣ1 = 3
|солҳои_мураббигарӣ1= 2014–
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ1 = {{Футбол то|20|Costa Rica}}[[:en:Costa Rica national under-20 football team|<sup>en</sup>]]
|шаблонҳои_медал-title =
|шаблонҳои_медал =
|шаблонҳои_медал-expand =
|module =
|азнавсозии_бошгоҳ =
|азнавсозии_дастаи_миллӣ =
}}
'''Ҳаролд Уо́ллес Макдоналд''' ({{lang-es|''Harold Wallace McDonald''}}; [[7 сентябр]]и [[1975]], [[Эредия]], [[Коста Рика]]) — футболбози [[Коста Рика|коста рикагӣ]], маснадашро анҷом додааст, {{afp|rb|cm}}, муррабӣ.<ref>[[:en:Harold Wallace|Harold Wallace]]</ref>
== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}
== Маснади бошгоҳӣ ==
== Мунтахаби миллӣ ==
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}
__FORCETOC__
[[Гурӯҳ:Зодагони 7 сентябр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1975]]
[[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Мураббиёни футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Коста Рика]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Коста Рика]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Саприсса]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ А.Д. Белен]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Zacatepec]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Л.Д. Алахуэленсе]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ САН Луис]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Мунисипал Либерия]]
{{CostaRica-footy-bio-stub}}
h5yin2wlbaqilaoj9er1crr8q78h1u0
1469606
1469604
2026-04-21T13:47:29Z
Yoonoos.tj
27005
1469606
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи футболбоз
|embed = no
|ном = Ҳаролд Уо́ллес
|акс =
|андозаи_акс = 200
|alt =
|шарҳи_акс =
|номи_пурра = Ҳаролд Во́ллас Макдоналд<br>(Harold Wallace McDonald)
|ном_ҳангоми_таваллуд =
|санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1975|9|7|df=yes}}
|макони_таваллуд = [[Эредия]], [[Коста Рика]]<ref group=қайд>[[:en:Costa Rica|Costa Rica]], [[:en:Heredia|Heredia]]</ref>
|санаи_вафот =
|макони_вафот =
|қад = {{convert|1.75|m|ftin|abbr=on}}
|мавқеъ = {{afp|RB|CM}}
|бошгоҳи_кунунӣ =
|рақам =
|солҳои_ҷавонӣ1 = [[Deportivo Saprissa|Saprissa]]
|бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 =
|солҳо1 = 1993–1994
|бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[Саприсса (бошгоҳи футбол)|Саприсса]][[:en:Deportivo Saprissa|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо1 = 15
|голҳо1 = 1
|солҳо2 = 1994–1995
|бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[А.Д. Белен|Белен]][[:en:A.D. Belén|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо2 = 14
|голҳо2 = 0
|солҳо3 = 1995
|бошгоҳҳо3 = Zacatepec[[:en:Zacatepec|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо3 = 6
|голҳо3 = 0
|солҳо4 = 1995–2002
|бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[Л.Д. Алахуэленсе|Алахуэленсе]][[:en:L.D. Alajuelense|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо4 = 268
|голҳо4 = 15
|солҳо5 = 2002–2003
|бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Мексика}} → [[САН Луис (бошгоҳи футбол)|САН Луис]] (кироӣ)[[:en:San Luis F.C.|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо5 = 29
|голҳо5 = 2
|солҳо6 = 2003–2008
|бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[Л.Д. Алахуэленсе|Алахуэленсе]][[:en:L.D. Alajuelense|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо6 = 156
|голҳо6 = 8
|солҳо7 = 2008–2010
|бошгоҳҳо7 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[Мунисипал Либерия|Либерия]][[:en:Municipal Liberia|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо7 = 51
|голҳо7 = 3
|солҳои_умумӣ =
|баромадҳои_умумӣ = 539
|голҳои_умумӣ = 29
|солҳои_миллӣ1 = 1995–2009
|дастаи_миллӣ1 = {{Футбол|Costa Rica}}[[:en:Costa Rica national football team|<sup>en</sup>]]
|баромадҳои_миллӣ1 = 101
|голҳои_миллӣ1 = 3
|солҳои_мураббигарӣ1= 2014–
|бошгоҳҳои_мураббигарӣ1 = {{Футбол то|20|Costa Rica}}[[:en:Costa Rica national under-20 football team|<sup>en</sup>]]
|шаблонҳои_медал-title =
|шаблонҳои_медал =
|шаблонҳои_медал-expand =
|module =
|азнавсозии_бошгоҳ =
|азнавсозии_дастаи_миллӣ =
}}
'''Ҳаролд Во́ллас Макдоналд''' ({{lang-es|''Harold Wallace McDonald''}}; [[7 сентябр]]и [[1975]], [[Эредия]], [[Коста Рика]]) — футболбози [[Коста Рика|костарикагӣ]], маснадашро анҷом додааст, {{afp|rb|cm}}, мураббӣ.<ref>[[:en:Harold Wallace|Harold Wallace]]</ref>
== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}
== Маснади бошгоҳӣ ==
== Мунтахаби миллӣ ==
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}
__FORCETOC__
[[Гурӯҳ:Зодагони 7 сентябр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1975]]
[[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Мураббиёни футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Коста Рика]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Коста Рика]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Саприсса]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ А.Д. Белен]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Zacatepec]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Л.Д. Алахуэленсе]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ САН Луис]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Мунисипал Либерия]]
{{CostaRica-footy-bio-stub}}
6acbiood2e45xrcobpql67zjbkgym37
Вилсон Пиасса
0
167401
1469608
1210269
2026-04-21T13:50:09Z
Yoonoos.tj
27005
Yoonoos.tj moved page [[Уилсон Да Силва Пиасса]] to [[Вилсон Пиасса]]
1210269
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи футболбоз
|embed = no
|ном = Уилсон Да Силва Пиасса
|акс =
|андозаи_акс = 200
|alt =
|шарҳи_акс =
|номи_пурра = Уилсон да Силва Пиасса<br>(Wilson da Silva Piazza)
|ном_ҳангоми_таваллуд =
|таърихи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1943|2|25}}
|макони_таваллуд = [[Бразилия]]<ref group=қайд>[[:en:Brazil|Brazil]]</ref>
|таърихи_вафот =
|макони_вафот =
|қад =
|мавқеъ =
|бошгоҳи_кунунӣ =
|рақам =
|солҳои_умумӣ =
|баромадҳои_умумӣ =
|голҳои_умумӣ =
|солҳои_миллӣ1 =
|дастаи_миллӣ1 = {{Футбол|Brazil}}[[:en:Brazil national football team|<sup>en</sup>]]
|баромадҳои_миллӣ1 =
|голҳои_миллӣ1 =
|шаблонҳои_медал-title =
|шаблонҳои_медал =
|шаблонҳои_медал-expand =
|module =
|азнавсозии_бошгоҳ =
|азнавсозии_дастаи_миллӣ =
}}
'''Уилсон да Силва Пиасса''' ({{lang-pt|''Wilson da Silva Piazza''}}; [[25 феврал]]и [[1943]], [[Бразилия]]) — футболбози [[Бразилия|бразилӣ]].<ref>[[:en:Wilson da Silva Piazza|Wilson da Silva Piazza]]</ref>
== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}
== Маснади бошгоҳӣ ==
== Мунтахаби миллӣ ==
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}
__FORCETOC__
[[Гурӯҳ:Зодагони 25 феврал]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1943]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия]]
{{Brazil-footy-bio-stub}}
9krg1z7kayjp28dsq253izw6mdmjgq6
1469610
1469608
2026-04-21T13:52:53Z
Yoonoos.tj
27005
1469610
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи футболбоз
|embed = no
|ном = Вилсон Да Силва Пиасса
|акс =
|андозаи_акс = 200
|alt =
|шарҳи_акс =
|номи_пурра = Вилсон да Силва Пиасса<br>(Wilson da Silva Piazza)
|ном_ҳангоми_таваллуд =
|санаи_таваллуд = [[25 декабр]]и [[1943]]
|макони_таваллуд = [[Бразилия]]<ref group=қайд>[[:en:Brazil|Brazil]]</ref>
|таърихи_вафот =
|макони_вафот =
|қад =
|мавқеъ =
|бошгоҳи_кунунӣ =
|рақам =
|солҳои_умумӣ =
|баромадҳои_умумӣ =
|голҳои_умумӣ =
|солҳои_миллӣ1 =
|дастаи_миллӣ1 = {{Футбол|Brazil}}[[:en:Brazil national football team|<sup>en</sup>]]
|баромадҳои_миллӣ1 =
|голҳои_миллӣ1 =
|шаблонҳои_медал-title =
|шаблонҳои_медал =
|шаблонҳои_медал-expand =
|module =
|азнавсозии_бошгоҳ =
|азнавсозии_дастаи_миллӣ =
}}
'''Вилсон да Силва Пиасса''' ({{lang-pt|''Wilson da Silva Piazza''}}; [[25 феврал]]и [[1943]], [[Бразилия]]) — футболбози [[Бразилия|бразилӣ]].<ref>[[:en:Wilson da Silva Piazza|Wilson da Silva Piazza]]</ref>
== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}
== Маснади бошгоҳӣ ==
== Мунтахаби миллӣ ==
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
[[Гурӯҳ:Зодагони 25 феврал]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1943]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия]]
qiesi9c9mubsh60zfnvtbsjm9cw8ea6
Клейтон Насименто Нейрелес
0
170975
1469611
1166129
2026-04-21T13:58:37Z
Yoonoos.tj
27005
1469611
wikitext
text/x-wiki
{{Варақаи футболбоз
|embed = no
|ном = Клейтон Насименто Нейрелес
|акс =
|андозаи_акс = 200
|alt =
|шарҳи_акс =
|номи_пурра = Клейтон Насименто Нейрелес<br>(Clayton Nascimento Meireles)
|ном_ҳангоми_таваллуд =
|санаи_таваллуд = [[12 апрел]]и [[1989]]
|макони_таваллуд = [[Кантагало]], [[Рио Де Жанейро]], [[Бразилия]]<ref group=қайд>[[:en:Brazil|Brazil]], [[:en:Rio de Janeiro|Rio de Janeiro]], [[:en:Cantagalo|Cantagalo]]</ref>
|таърихи_вафот =
|макони_вафот =
|қад = {{қад|m=1.87}}
|мавқеъ = {{afp|CB}}
|бошгоҳи_кунунӣ = América Futebol Clube [[:en:América Futebol Clube|<sup>en</sup>]]
|рақам =
|солҳо1 = 2009–2013
|бошгоҳҳо1 = Avaí Futebol Clube[[:en:Avaí Futebol Clube|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо1 =
|голҳо1 =
|солҳо2 = 2009
|бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Бразилия}} → [[Асосиасан Атлетика Игуасу|Игуасу]] (кироӣ)[[:en:Associação Atlética Iguaçu|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо2 =
|голҳо2 =
|солҳо3 = 2011
|бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Бразилия}} → [[Марилиа Атлетико Клубе|Марилиа]] (кироӣ)[[:en:Marília Atlético Clube|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо3 =
|голҳо3 =
|солҳо4 = 2011
|бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Бразилия}} → [[Cосиэдадэ Еспортива, Рэкрэатива Э Културал Гуарани|Гуарани Де Палюса]] (кироӣ)[[:en:Sociedade Esportiva, Recreativa e Cultural Guarani|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо4 =
|голҳо4 =
|солҳо5 = 2013
|бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Бруске Футебол Клубе|Бруске]][[:en:Brusque Futebol Clube|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо5 =
|голҳо5 =
|солҳо6 = 2014
|бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Cосиэдадэ Еспортива, Рэкрэатива Э Културал Гуарани|Гуарани Де Палюса]][[:en:Sociedade Esportiva, Recreativa e Cultural Guarani|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо6 =
|голҳо6 =
|солҳо7 = 2014
|бошгоҳҳо7 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Камбориу Футебол Клубе|Камбориу]][[:en:Camboriú Futebol Clube|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо7 =
|голҳо7 =
|солҳо8 = 2015
|бошгоҳҳо8 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Вила Нова Футебол Клубе|Вила Нова]][[:en:Vila Nova Futebol Clube|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо8 =
|голҳо8 =
|солҳо9 = 2015
|бошгоҳҳо9 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Бруске Футебол Клубе|Бруске]][[:en:Brusque Futebol Clube|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо9 =
|голҳо9 =
|солҳо10 = 2016–2017
|бошгоҳҳо10 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Клубе Наутико Марсилио Диас|Марсилио Диас]][[:en:Clube Náutico Marcílio Dias|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо10 =
|голҳо10 =
|солҳо11 = 2017-
|бошгоҳҳо11 = América Futebol Clube [[:en:América Futebol Clube|<sup>en</sup>]]
|баромадҳо11 =
|голҳо11 =
|солҳои_умумӣ =
|баромадҳои_умумӣ =
|голҳои_умумӣ =
|шаблонҳои_медал-title =
|шаблонҳои_медал =
|шаблонҳои_медал-expand =
|module =
|азнавсозии_бошгоҳ =
|азнавсозии_дастаи_миллӣ =
}}
'''Клейтон Насименто Нейрелес''' ({{lang-pt|''Clayton Nascimento Meireles''}}; [[12 апрел]]и [[1989]], [[Кантагало]], [[Рио Де Жанейро]], [[Бразилия]]) — футболбози [[Бразилия|бразилӣ]], {{afp|cb}}.<ref>[[:en:Clayton Nascimento Meireles|Clayton Nascimento Meireles]]</ref>
== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}
== Маснади бошгоҳӣ ==
== Мунтахаби миллӣ ==
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}
__FORCETOC__
[[Гурӯҳ:Зодагони 12 апрел]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1989]]
[[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Avaí Futebol Clube]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асосиасан Атлетика Игуасу]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Марилиа Атлетико Клубе]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cосиэдадэ Еспортива, Рэкрэатива Э Културал Гуарани]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Бруске Футебол Клубе]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Камбориу Футебол Клубе]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Вила Нова Футебол Клубе]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Наутико Марсилио Диас]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ América Futebol Clube]]
{{Brazil-footy-bio-stub}}
e5jl3v5m410zsrjyqkwh3w64rhvxbos
Википедиа:Саҳифаҳои маъмул/2016
4
205830
1469635
1469488
2026-04-21T15:35:18Z
Zosya95
54344
1469635
wikitext
text/x-wiki
Рӯйхати саҳифаҳои маъмули Википедияи тоҷикӣ дар соли 2016.
{| class='wikitable sortable' style='text-align:center;'
! #
! Саҳифа
! Миқдори дидан дар рӯз <ref>Аз 01.01.2016 то 31.12.2016</ref>
|- style="background:#ffd7004a;"
| 1
|align=left| [[Саҳифаи Аслӣ]]
|| 535045
|- style="background:#ffd7004a;"
| 2
|align=left| [[Забони тоҷикӣ]]
|| 23766
|- style="background:#ffd7004a;"
| 3
|align=left| [[Таърихи Тоҷикистон]]
|| 21690
|- style="background:#ffd7004a;"
| 4
|align=left| [[Тоҷикистон]]
|| 20662
|- style="background:#ffd7004a;"
| 5
|align=left| [[MediaWiki]]
|| 19167
|- style="background:#ffd7004a;"
| 6
|align=left| [[Нишонҳо ва парчамҳои Тоҷикистон]]
|| 14828
|- style="background:#ffd7004a;"
| 7
|align=left| [[Мавлоно Ҷалолуддини Муҳаммади Румии Балхӣ]]
|| 14213
|- style="background:#ffd7004a;"
| 8
|align=left| [[Давлати Сомониён]]
|| 13355
|- style="background:#ffd7004a;"
| 9
|align=left| [[Воқеаҳои кунунӣ]]
|| 12471
|- style="background:#ffd7004a;"
| 10
|align=left| [[Забони англисӣ]]
|| 12375
|- style="background:#ffd7004a;"
| 11
|align=left| [[Садриддин Айнӣ]]
|| 11855
|- style="background:#ffd7004a;"
| 12
|align=left| [[Баҳор]]
|| 10958
|- style="background:#ffd7004a;"
| 13
|align=left| [[Википедиа]]
|| 10925
|- style="background:#ffd7004a;"
| 14
|align=left| [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]
|| 10804
|- style="background:#ffd7004a;"
| 15
|align=left| [[Авесто]]
|| 10353
|- style="background:#ffd7004a;"
| 16
|align=left| [[Стандарти байналмилалии рақамгузории китоб]]
|| 10046
|- style="background:#ffd7001c;"
| 17
|align=left| [[Душанбе]]
|| 9248
|- style="background:#ffd7001c;"
| 18
|align=left| [[Main Page]]
|| 8681
|- style="background:#ffd7001c;"
| 19
|align=left| [[XML]]
|| 8569
|- style="background:#ffd7001c;"
| 20
|align=left| [[Солшумории дувоздаҳгонаи Мучал]]
|| 8533
|- style="background:#ffd7001c;"
| 21
|align=left| [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]]
|| 8395
|- style="background:#ffd7001c;"
| 22
|align=left| [[Мирзо Турсунзода]]
|| 8337
|- style="background:#ffd7001c;"
| 23
|align=left| [[Афғонистон]]
|| 8274
|- style="background:#ffd7001c;"
| 24
|align=left| [[Наврӯз]]
|| 8254
|- style="background:#ffd7001c;"
| 25
|align=left| [[Носири Хусрав]]
|| 8245
|- style="background:#ffd7001c;"
| 26
|align=left| [[Абӯалӣ Сино]]
|| 8003
|- style="background:#ffd7001c;"
| 27
|align=left| [[Абдулқодир Бедил]]
|| 7664
|- style="background:#ffd7001c;"
| 28
|align=left| [[Соли Нав]]
|| 7428
|- style="background:#ffd7001c;"
| 29
|align=left| [[Рӯдакӣ]]
|| 7398
|- style="background:#ffd7001c;"
| 30
|align=left| [[Рӯзи Истиқлолияти Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|| 7236
|- style="background:#ffd7001c;"
| 31
|align=left| [[Абдураҳмони Ҷомӣ]]
|| 7183
|- style="background:#ffd7001c;"
| 32
|align=left| [[Викилуғат]]
|| 7123
|- style="background:#ffd7001c;"
| 33
|align=left| [[Интернет]]
|| 7113
|- style="background:#ffd7001c;"
| 34
|align=left| [[Фаронса]]
|| 6967
|- style="background:#ffd7001c;"
| 35
|align=left| [[Юнон]]
|| 6756
|- style="background:#ffd7001c;"
| 36
|align=left| [[Ҳиндустон]]
|| 6657
|- style="background:#ffd7001c;"
| 37
|align=left| [[Ҷумҳурии Халқии Чин]]
|| 6632
|- style="background:#ffd7001c;"
| 38
|align=left| [[Русия]]
|| 6595
|- style="background:#ffd7001c;"
| 39
|align=left| [[Умари Хайём]]
|| 6450
|- style="background:#ffd7001c;"
| 40
|align=left| [[Эрон]]
|| 6135
|- style="background:#ffd7001c;"
| 41
|align=left| [[Давлати Ҳахоманишиҳо]]
|| 6130
|- style="background:#ffd7001c;"
| 42
|align=left| [[Вики]]
|| 6123
|- style="background:#ffd7001c;"
| 43
|align=left| [[Ислом]]
|| 5965
|- style="background:#ffd7001c;"
| 44
|align=left| [[Олмон]]
|| 5891
|- style="background:#ffd7001c;"
| 45
|align=left| [[Созмони Милали Муттаҳид]]
|| 5612
|- style="background:#ffd7001c;"
| 46
|align=left| [[Википедиаи Тоҷикӣ]]
|| 5482
|- style="background:#ffd7001c;"
| 47
|align=left| [[Британия]]
|| 5419
|- style="background:#ffd7001c;"
| 48
|align=left| [[Саъдӣ]]
|| 5417
|- style="background:#ffd7001c;"
| 49
|align=left| [[Давлати Сосониён]]
|| 5356
|- style="background:#ffd7001c;"
| 50
|align=left| [[Фарҷ (узв)]]
|| 5331
|- style="background:#ffd7001c;"
| 51
|align=left| [[Фонди Викимедиа]]
|| 5174
|- style="background:#ffd7001c;"
| 52
|align=left| [[Варзиш]]
|| 5151
|- style="background:#ffd7001c;"
| 53
|align=left| [[Энсиклопедия]]
|| 5052
|-
| 54
|align=left| [[Блог]]
|| 4952
|-
| 55
|align=left| [[Рӯзи Ғалаба]]
|| 4952
|-
| 56
|align=left| [[Эмомалӣ Раҳмон]]
|| 4837
|-
| 57
|align=left| [[Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ]]
|| 4830
|-
| 58
|align=left| [[Вақти Ҳамоҳангсозии Ҷаҳонӣ]]
|| 4816
|-
| 59
|align=left| [[Дилшод Назаров]]
|| 4742
|-
| 60
|align=left| [[Координатаҳои ҷуғрофӣ]]
|| 4605
|-
| 61
|align=left| [[Аврупо]]
|| 4565
|-
| 62
|align=left| [[Унсурмаолии Кайковус]]
|| 4555
|-
| 63
|align=left| [[Зимистон]]
|| 4490
|-
| 64
|align=left| [[Сотим Улуғзода]]
|| 4489
|-
| 65
|align=left| [[СПИД]]
|| 4461
|-
| 66
|align=left| [[Бозор Собир]]
|| 4450
|-
| 67
|align=left| [[Китоб]]
|| 4447
|-
| 68
|align=left| [[Забони лотинӣ]]
|| 4426
|-
| 69
|align=left| [[Забони порсӣ]]
|| 4357
|-
| 70
|align=left| [[Информатика]]
|| 4302
|-
| 71
|align=left| [[Покистон]]
|| 4294
|-
| 72
|align=left| [[Викианбор]]
|| 4286
|-
| 73
|align=left| [[Забони арабӣ]]
|| 4280
|-
| 74
|align=left| [[Гоҳшумори мелодӣ]]
|| 4277
|-
| 75
|align=left| [[Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]]
|| 4265
|-
| 76
|align=left| [[Исмоили Сомонӣ]]
|| 4246
|-
| 77
|align=left| [[Арабистони Саудӣ]]
|| 4201
|-
| 78
|align=left| [[Итолиё]]
|| 4131
|-
| 79
|align=left| [[Футбол]]
|| 4113
|-
| 80
|align=left| [[Microsoft Windows]]
|| 4097
|-
| 81
|align=left| [[Жопун]]
|| 4083
|-
| 82
|align=left| [[Ҷанги дуюми ҷаҳон]]
|| 4060
|-
| 83
|align=left| [[Мардуми тоҷик]]
|| 4023
|-
| 84
|align=left| [[Канада]]
|| 3987
|-
| 85
|align=left| [[Таърих]]
|| 3944
|-
| 86
|align=left| [[Бобоҷон Ғафуров]]
|| 3942
|-
| 87
|align=left| [[Австралия]]
|| 3914
|-
| 88
|align=left| [[Осиё]]
|| 3896
|-
| 89
|align=left| [[Сайидои Насафӣ]]
|| 3883
|-
| 90
|align=left| [[Низомии Ганҷавӣ]]
|| 3842
|-
| 91
|align=left| [[Доллари ИМА]]
|| 3811
|-
| 92
|align=left| [[Испониё]]
|| 3805
|-
| 93
|align=left| [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]]
|| 3755
|-
| 94
|align=left| [[Замин]]
|| 3703
|-
| 95
|align=left| [[Парчами Тоҷикистон]]
|| 3642
|-
| 96
|align=left| [[Сомона]]
|| 3641
|-
| 97
|align=left| [[Адабиёт]]
|| 3591
|-
| 98
|align=left| [[Аҳмади Дониш]]
|| 3556
|-
| 99
|align=left| [[Гоҳшумори Эронӣ]]
|| 3541
|-
| 100
|align=left| [[Париж]]
|| 3531
|-
| 101
|align=left| [[Лондон]]
|| 3518
|-
| 102
|align=left| [[Об]]
|| 3508
|-
| 103
|align=left| [[Соли 2016]]
|| 3500
|-
| 104
|align=left| [[Иттиҳоди Шӯравӣ]]
|| 3499
|-
| 105
|align=left| [[Камоли Хуҷандӣ]]
|| 3494
|-
| 106
|align=left| [[Microsoft]]
|| 3492
|-
| 107
|align=left| [[Англия]]
|| 3466
|-
| 108
|align=left| [[Компутар]]
|| 3465
|-
| 109
|align=left| [[Викиахбор]]
|| 3460
|-
| 110
|align=left| [[Туркия]]
|| 3458
|-
| 111
|align=left| [[Фалсафа]]
|| 3452
|-
| 112
|align=left| [[YouTube]]
|| 3451
|-
| 113
|align=left| [[27 январ]]
|| 3425
|-
| 114
|align=left| [[Куруши Кабир]]
|| 3424
|-
| 115
|align=left| [[Забони фаронсавӣ]]
|| 3416
|-
| 116
|align=left| [[HTML]]
|| 3405
|-
| 117
|align=left| [[Хусрави Деҳлавӣ]]
|| 3381
|-
| 118
|align=left| [[Зардушт]]
|| 3371
|-
| 119
|align=left| [[Факултети иқтисод ва идораи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|| 3350
|-
| 120
|align=left| [[Викидонишгоҳ]]
|| 3339
|-
| 121
|align=left| [[ISO 3166]]
|| 3334
|-
| 122
|align=left| [[Африқо]]
|| 3324
|-
| 123
|align=left| [[Хуҷанд]]
|| 3310
|-
| 124
|align=left| [[Шабакаи компютерӣ]]
|| 3302
|-
| 125
|align=left| [[Ҷадвали даврии элементҳои кимёӣ]]
|| 3299
|-
| 126
|align=left| [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
|| 3293
|-
| 127
|align=left| [[Шӯриши Восеъ]]
|| 3288
|-
| 128
|align=left| [[Викикитоб]]
|| 3268
|-
| 129
|align=left| [[Китобхонаи миллии Тоҷикистон]]
|| 3260
|-
| 130
|align=left| [[Қирғизистон]]
|| 3260
|-
| 131
|align=left| [[Туркманистон]]
|| 3222
|-
| 132
|align=left| [[Шӯриши Спитамен]]
|| 3214
|-
| 133
|align=left| [[ISO 4217]]
|| 3199
|-
| 134
|align=left| [[Шоҳнома]]
|| 3185
|-
| 135
|align=left| [[Бразилия]]
|| 3150
|-
| 136
|align=left| [[Мӯҳтавои озод]]
|| 3146
|-
| 137
|align=left| [[Муҳаммад]]
|| 3132
|-
| 138
|align=left| [[Самарқанд]]
|| 3131
|-
| 139
|align=left| [[Оши палов]]
|| 3114
|-
| 140
|align=left| [[Соли 2004]]
|| 3104
|-
| 141
|align=left| [[Ӯзбекистон]]
|| 3099
|-
| 142
|align=left| [[URL]]
|| 3092
|-
| 143
|align=left| [[Оила]]
|| 3091
|-
| 144
|align=left| [[Миср]]
|| 3086
|-
| 145
|align=left| [[Аргентина]]
|| 3070
|-
| 146
|align=left| [[Google]]
|| 3055
|-
| 147
|align=left| [[Илм]]
|| 3054
|-
| 148
|align=left| [[Мурургар]]
|| 2992
|-
| 149
|align=left| [[Нидерланд]]
|| 2975
|-
| 150
|align=left| [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]]
|| 2954
|-
| 151
|align=left| [[Мексика]]
|| 2952
|-
| 152
|align=left| [[Лаҳистон]]
|| 2931
|-
| 153
|align=left| [[Белгия]]
|| 2929
|-
| 154
|align=left| [[Забони испанӣ]]
|| 2929
|-
| 155
|align=left| [[HTTP]]
|| 2914
|-
| 156
|align=left| [[Фейсбук]]
|| 2908
|-
| 157
|align=left| [[Забони русӣ]]
|| 2882
|-
| 158
|align=left| [[Нармафзор]]
|| 2875
|-
| 159
|align=left| [[Астрономия]]
|| 2867
|-
| 160
|align=left| [[Имоми Аъзам Абу Ҳанифа]]
|| 2864
|-
| 161
|align=left| [[Озарбойҷон]]
|| 2862
|-
| 162
|align=left| [[Забони юнонӣ]]
|| 2862
|-
| 163
|align=left| [[2004]]
|| 2858
|-
| 164
|align=left| [[Рӯзи байналхалқии занон]]
|| 2850
|-
| 165
|align=left| [[Шветсия]]
|| 2830
|-
| 166
|align=left| [[Диабети қанд]]
|| 2824
|-
| 167
|align=left| [[Арманистон]]
|| 2821
|-
| 168
|align=left| [[Афлотун]]
|| 2797
|-
| 169
|align=left| [[Забони олмонӣ]]
|| 2797
|-
| 170
|align=left| [[Ислом Каримов]]
|| 2783
|-
| 171
|align=left| [[Тобистон]]
|| 2775
|-
| 172
|align=left| [[Ҷуғрофия]]
|| 2771
|-
| 173
|align=left| [[Сурия]]
|| 2760
|-
| 174
|align=left| [[Тоҷик]]
|| 2760
|-
| 175
|align=left| [[Исм (дастури забон)]]
|| 2748
|-
| 176
|align=left| [[Истаравшан]]
|| 2742
|-
| 177
|align=left| [[Офтоб]]
|| 2721
|-
| 178
|align=left| [[Утриш]]
|| 2721
|-
| 179
|align=left| [[Темурмалик]]
|| 2716
|-
| 180
|align=left| [[Укроин]]
|| 2712
|-
| 181
|align=left| [[Лайли ва Маҷнун (Шоҳин)]]
|| 2704
|-
| 182
|align=left| [[Алгебра]]
|| 2704
|-
| 183
|align=left| [[Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ]]
|| 2687
|-
| 184
|align=left| [[Беларус]]
|| 2687
|-
| 185
|align=left| [[Рим]]
|| 2682
|-
| 186
|align=left| [[Ню-Йорк Ситӣ]]
|| 2678
|-
| 187
|align=left| [[Швейтсария]]
|| 2672
|-
| 188
|align=left| [[Убайди Зоконӣ]]
|| 2660
|-
| 189
|align=left| [[Арасту]]
|| 2654
|-
| 190
|align=left| [[Ҳуқуқ]]
|| 2650
|-
| 191
|align=left| [[JavaScript]]
|| 2636
|-
| 192
|align=left| [[Забоншиносӣ]]
|| 2626
|-
| 193
|align=left| [[Соли 2006]]
|| 2619
|-
| 194
|align=left| [[Барномаҳои озод]]
|| 2618
|-
| 195
|align=left| [[Риёзиёт]]
|| 2612
|-
| 196
|align=left| [[Индонезия]]
|| 2602
|-
| 197
|align=left| [[Вилояти Суғд]]
|| 2588
|-
| 198
|align=left| [[Португалия]]
|| 2587
|-
| 199
|align=left| [[Қазоқистон]]
|| 2584
|-
| 200
|align=left| [[Ню Йорк Таймз]]
|| 2577
|-
| 201
|align=left| [[2016]]
|| 2561
|-
| 202
|align=left| [[Алифбои тоҷикӣ]]
|| 2560
|-
| 203
|align=left| [[Туғрал Аҳрорӣ]]
|| 2548
|-
| 204
|align=left| [[Шамсиддини Шоҳин]]
|| 2540
|-
| 205
|align=left| [[Лоиқ Шералӣ]]
|| 2539
|-
| 206
|align=left| [[Аҳолӣ]]
|| 2536
|-
| 207
|align=left| [[Вилояти Хатлон]]
|| 2527
|-
| 208
|align=left| [[Ҳайвон]]
|| 2525
|-
| 209
|align=left| [[Физика]]
|| 2525
|-
| 210
|align=left| [[Бемории Саратони]]
|| 2524
|-
| 211
|align=left| [[Маскав]]
|| 2516
|-
| 212
|align=left| [[Империяи Кушониён]]
|| 2513
|-
| 213
|align=left| [[Марокаш]]
|| 2506
|-
| 214
|align=left| [[Соли 1994]]
|| 2504
|-
| 215
|align=left| [[Windows XP]]
|| 2494
|-
| 216
|align=left| [[Исроил]]
|| 2491
|-
| 217
|align=left| [[Шаҳр]]
|| 2487
|-
| 218
|align=left| [[Кӯлоб]]
|| 2483
|-
| 219
|align=left| [[Берлин]]
|| 2462
|-
| 220
|align=left| [[Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ]]
|| 2453
|-
| 221
|align=left| [[Биология]]
|| 2451
|-
| 222
|align=left| [[Уқёнуси Ором]]
|| 2440
|-
| 223
|align=left| [[Маҳбал]]
|| 2427
|-
| 224
|align=left| [[Исфара]]
|| 2421
|-
| 225
|align=left| [[Викиситатаҳо]]
|| 2412
|-
| 226
|align=left| [[Сингапур]]
|| 2410
|-
| 227
|align=left| [[Чехия]]
|| 2407
|-
| 228
|align=left| [[ЮНЕСКО]]
|| 2388
|-
| 229
|align=left| [[Донишнома]]
|| 2385
|-
| 230
|align=left| [[Антарктида]]
|| 2381
|-
| 231
|align=left| [[Тайван]]
|| 2376
|-
| 232
|align=left| [[Маҷористон]]
|| 2373
|-
| 233
|align=left| [[Соли 2005]]
|| 2366
|-
| 234
|align=left| [[Равоншиносӣ]]
|| 2362
|-
| 235
|align=left| [[Хилофат]]
|| 2357
|-
| 236
|align=left| [[Санъат]]
|| 2340
|-
| 237
|align=left| [[Таърихи Табарӣ]]
|| 2334
|-
| 238
|align=left| [[Геометрия]]
|| 2333
|-
| 239
|align=left| [[Ал-Кувейт]]
|| 2331
|-
| 240
|align=left| [[Рӯзи модар]]
|| 2330
|-
| 241
|align=left| [[Дания]]
|| 2327
|-
| 242
|align=left| [[Гурҷистон]]
|| 2319
|-
| 243
|align=left| [[ISO 3166-1]]
|| 2309
|-
| 244
|align=left| [[Экология]]
|| 2300
|-
| 245
|align=left| [[Зичии аҳолӣ]]
|| 2295
|-
| 246
|align=left| [[Қуръон]]
|| 2281
|-
| 247
|align=left| [[Фаластин]]
|| 2269
|-
| 248
|align=left| [[Булғористон]]
|| 2261
|-
| 249
|align=left| [[Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|| 2259
|-
| 250
|align=left| [[Руминия]]
|| 2254
|-
| 251
|align=left| [[Солҳо]]
|| 2252
|-
| 252
|align=left| [[Соли 2008]]
|| 2246
|-
| 253
|align=left| [[Ҳаёти ҷинсӣ]]
|| 2243
|-
| 254
|align=left| [[Ҳаққи таксир]]
|| 2239
|-
| 255
|align=left| [[Зеландияи Нав]]
|| 2238
|-
| 256
|align=left| [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино]]
|| 2224
|-
| 257
|align=left| [[Осорхонаи миллии Тоҷикистон]]
|| 2223
|-
| 258
|align=left| [[Пойтахт]]
|| 2216
|-
| 259
|align=left| [[Wordpress]]
|| 2214
|-
| 260
|align=left| [[Иттиҳоди Аврупо]]
|| 2208
|-
| 261
|align=left| [[Соли 2007]]
|| 2206
|-
| 262
|align=left| [[Ноҳияи Файзобод]]
|| 2203
|-
| 263
|align=left| [[Ироқ]]
|| 2202
|-
| 264
|align=left| [[Ветнам]]
|| 2194
|-
| 265
|align=left| [[Дини Буддои]]
|| 2194
|-
| 266
|align=left| [[Мӯй]]
|| 2189
|-
| 267
|align=left| [[Системаи амалӣ]]
|| 2189
|-
| 268
|align=left| [[Пизишкӣ]]
|| 2188
|-
| 269
|align=left| [[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]]
|| 2187
|-
| 270
|align=left| [[Масоҳат]]
|| 2186
|-
| 271
|align=left| [[Кишвар]]
|| 2185
|-
| 272
|align=left| [[Қоидаҳои имлои забони тоҷикӣ]]
|| 2184
|-
| 273
|align=left| [[Шиор]]
|| 2182
|-
| 274
|align=left| [[Нусратулло Махсум]]
|| 2180
|-
| 275
|align=left| [[Ноҳияи Айнӣ]]
|| 2175
|-
| 276
|align=left| [[Забони давлатӣ]]
|| 2172
|-
| 277
|align=left| [[Минтақаҳои замонӣ]]
|| 2169
|-
| 278
|align=left| [[Лос Анҷелес]]
|| 2162
|-
| 279
|align=left| [[Доменҳои миллии дараҷаи аввал]]
|| 2159
|-
| 280
|align=left| [[Соли 2009]]
|| 2157
|-
| 281
|align=left| [[Саломатӣ]]
|| 2152
|-
| 282
|align=left| [[Таиланд]]
|| 2150
|-
| 283
|align=left| [[Иқтисод]]
|| 2150
|-
| 284
|align=left| [[Кандакорӣ]]
|| 2146
|-
| 285
|align=left| [[Темури Ланг]]
|| 2142
|-
| 286
|align=left| [[Куриёи Шимолӣ]]
|| 2140
|-
| 287
|align=left| [[Соли 2013]]
|| 2140
|-
| 288
|align=left| [[Финланд]]
|| 2138
|-
| 289
|align=left| [[Вилям Шекспир]]
|| 2134
|-
| 290
|align=left| [[Сиэтл, Вашингтон]]
|| 2128
|-
| 291
|align=left| [[PHP]]
|| 2126
|-
| 292
|align=left| [[Дин]]
|| 2125
|-
| 293
|align=left| [[Таърихи ҷашнгирии Соли Нав]]
|| 2114
|-
| 294
|align=left| [[Бонк]]
|| 2108
|-
| 295
|align=left| [[Пайрав Сулаймонӣ]]
|| 2095
|-
| 296
|align=left| [[Фирдавсӣ]]
|| 2094
|-
| 297
|align=left| [[Кипр]]
|| 2092
|-
| 298
|align=left| [[Саидали Вализода]]
|| 2092
|-
| 299
|align=left| [[Девори Бузурги Чин]]
|| 2091
|-
| 300
|align=left| [[Алҷазоир]]
|| 2082
|-
| 301
|align=left| [[Искандари Мақдунӣ]]
|| 2078
|-
| 302
|align=left| [[Осиёи миёна]]
|| 2075
|-
| 303
|align=left| [[Соли 2015]]
|| 2074
|-
| 304
|align=left| [[Норвеж]]
|| 2069
|-
| 305
|align=left| [[Соли 1996]]
|| 2066
|-
| 306
|align=left| [[Албания]]
|| 2066
|-
| 307
|align=left| [[3 декабр]]
|| 2062
|-
| 308
|align=left| [[Мусиқӣ]]
|| 2052
|-
| 309
|align=left| [[Атом]]
|| 2047
|-
| 310
|align=left| [[Асри санг]]
|| 2043
|-
| 311
|align=left| [[Ноҳияи Ёвон]]
|| 2028
|-
| 312
|align=left| [[Савр]]
|| 2027
|-
| 313
|align=left| [[Давлат]]
|| 2019
|-
| 314
|align=left| [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]]
|| 2017
|-
| 315
|align=left| [[Амрико]]
|| 2016
|-
| 316
|align=left| [[Омор]]
|| 2015
|-
| 317
|align=left| [[Соли 1999]]
|| 2013
|-
| 318
|align=left| [[Америкаи Ҷанубӣ]]
|| 2007
|-
| 319
|align=left| [[Вотикон]]
|| 2004
|-
| 320
|align=left| [[Алгоритм]]
|| 2004
|-
| 321
|align=left| [[Забони итолиявӣ]]
|| 2004
|-
| 322
|align=left| [[Адолф Ҳитлер]]
|| 2003
|-
| 323
|align=left| [[Январ]]
|| 1999
|-
| 324
|align=left| [[Забони эсперанто]]
|| 1995
|-
| 325
|align=left| [[Баскетбол]]
|| 1992
|-
| 326
|align=left| [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]
|| 1983
|-
| 327
|align=left| [[Давлати Туркҳои Усмонӣ]]
|| 1983
|-
| 328
|align=left| [[Соли 2003]]
|| 1977
|-
| 329
|align=left| [[Анбори Википедиа]]
|| 1977
|-
| 330
|align=left| [[Ямайка]]
|| 1975
|-
| 331
|align=left| [[Иқтисоди бозор]]
|| 1973
|-
| 332
|align=left| [[Соли 1989]]
|| 1968
|-
| 333
|align=left| [[Маориф]]
|| 1965
|-
| 334
|align=left| [[Мехико]]
|| 1962
|-
| 335
|align=left| [[Одам]]
|| 1962
|-
| 336
|align=left| [[Бизнес]]
|| 1957
|-
| 337
|align=left| [[Аҳмад Зоҳир]]
|| 1957
|-
| 338
|align=left| [[Филиппин]]
|| 1957
|-
| 339
|align=left| [[Низомулмулк]]
|| 1951
|-
| 340
|align=left| [[Рими Қадим]]
|| 1948
|-
| 341
|align=left| [[Уқёнуси Атлантик]]
|| 1946
|-
| 342
|align=left| [[Словакия]]
|| 1945
|-
| 343
|align=left| [[Соли 2000]]
|| 1940
|-
| 344
|align=left| [[Камолиддин Биноӣ]]
|| 1939
|-
| 345
|align=left| [[Британияи Кабир]]
|| 1937
|-
| 346
|align=left| [[Соли 1959]]
|| 1937
|-
| 347
|align=left| [[Соли 1991]]
|| 1936
|-
| 348
|align=left| [[Системаи офтобӣ]]
|| 1931
|-
| 349
|align=left| [[Эстония]]
|| 1929
|-
| 350
|align=left| [[Қувайт]]
|| 1928
|-
| 351
|align=left| [[Беморӣ]]
|| 1927
|-
| 352
|align=left| [[Июн]]
|| 1925
|-
| 353
|align=left| [[Йога]]
|| 1925
|-
| 354
|align=left| [[Соли 2010]]
|| 1924
|-
| 355
|align=left| [[Лубнон]]
|| 1922
|-
| 356
|align=left| [[Соли 2001]]
|| 1920
|-
| 357
|align=left| [[Малта]]
|| 1919
|-
| 358
|align=left| [[Соли 2012]]
|| 1913
|-
| 359
|align=left| [[Аморати Бухоро]]
|| 1903
|-
| 360
|align=left| [[Викитека]]
|| 1902
|-
| 361
|align=left| [[Демократия]]
|| 1901
|-
| 362
|align=left| [[Донишгоҳ]]
|| 1900
|-
| 363
|align=left| [[Соли 2014]]
|| 1897
|-
| 364
|align=left| [[Фанноварӣ]]
|| 1897
|-
| 365
|align=left| [[.us]]
|| 1897
|-
| 366
|align=left| [[Автомобил]]
|| 1897
|-
| 367
|align=left| [[Асп]]
|| 1896
|-
| 368
|align=left| [[Гов]]
|| 1895
|-
| 369
|align=left| [[Пекин]]
|| 1890
|-
| 370
|align=left| [[Пахта]]
|| 1889
|-
| 371
|align=left| [[Соат]]
|| 1888
|-
| 372
|align=left| [[Ҳофиз]]
|| 1887
|-
| 373
|align=left| [[Вена]]
|| 1879
|-
| 374
|align=left| [[Барак Обама]]
|| 1873
|-
| 375
|align=left| [[Литва]]
|| 1867
|-
| 376
|align=left| [[Март]]
|| 1860
|-
| 377
|align=left| [[Алифбои Фонетикии Байналхалқӣ]]
|| 1855
|-
| 378
|align=left| [[Меъморӣ]]
|| 1854
|-
| 379
|align=left| [[Кубо]]
|| 1853
|-
| 380
|align=left| [[Иттиҳодияи Аврупо]]
|| 1853
|-
| 381
|align=left| [[Метр]]
|| 1851
|-
| 382
|align=left| [[Люксембург]]
|| 1851
|-
| 383
|align=left| [[Малайзия]]
|| 1849
|-
| 384
|align=left| [[Бангладеш]]
|| 1849
|-
| 385
|align=left| [[Соли 1995]]
|| 1848
|-
| 386
|align=left| [[Дил]]
|| 1846
|-
| 387
|align=left| [[Юникод]]
|| 1843
|-
| 388
|align=left| [[Қаҳрамони Тоҷикистон]]
|| 1842
|-
| 389
|align=left| [[1 январ]]
|| 1827
|-
| 390
|align=left| [[Подшоҳии Муттаҳида]]
|| 1824
|-
| 391
|align=left| [[Феврал]]
|| 1821
|-
| 392
|align=left| [[Шириншо Шотемур]]
|| 1821
|-
| 393
|align=left| [[Соли 2002]]
|| 1817
|-
| 394
|align=left| [[Фарҳанг]]
|| 1814
|-
| 395
|align=left| [[Мянма]]
|| 1814
|-
| 396
|align=left| [[Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо]]
|| 1813
|-
| 397
|align=left| [[Пайдоиши ҳаёт]]
|| 1813
|-
| 398
|align=left| [[Апрел]]
|| 1811
|-
| 399
|align=left| [[Соли 1945]]
|| 1811
|-
| 400
|align=left| [[Латвия]]
|| 1809
|-
| 401
|align=left| [[Муғулистон]]
|| 1804
|-
| 402
|align=left| [[Деваштич]]
|| 1803
|-
| 403
|align=left| [[Гули садбарг]]
|| 1802
|-
| 404
|align=left| [[Май]]
|| 1801
|-
| 405
|align=left| [[Тилло]]
|| 1800
|-
| 406
|align=left| [[Забони ҷопонӣ]]
|| 1797
|-
| 407
|align=left| [[Миррих]]
|| 1797
|-
| 408
|align=left| [[Аморати Муттаҳидаи Араб]]
|| 1797
|-
| 409
|align=left| [[Асъор]]
|| 1796
|-
| 410
|align=left| [[Шри-Ланка]]
|| 1796
|-
| 411
|align=left| [[Ҷумҳурии Ирландия]]
|| 1791
|-
| 412
|align=left| [[Словения]]
|| 1789
|-
| 413
|align=left| [[Соли 2011]]
|| 1786
|-
| 414
|align=left| [[Соли 1997]]
|| 1785
|-
| 415
|align=left| [[Таблиғот]]
|| 1784
|-
| 416
|align=left| [[Моҳтоб]]
|| 1784
|-
| 417
|align=left| [[Соли 1963]]
|| 1784
|-
| 418
|align=left| [[БиБиСи]]
|| 1784
|-
| 419
|align=left| [[Муҳаммад Фатҳуллоҳ Гюлен]]
|| 1782
|-
| 420
|align=left| [[Рӯзи забони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|| 1775
|-
| 421
|align=left| [[Июл]]
|| 1773
|-
| 422
|align=left| [[Аттор]]
|| 1769
|-
| 423
|align=left| [[Хорватия]]
|| 1767
|-
| 424
|align=left| [[Сиёсат]]
|| 1767
|-
| 425
|align=left| [[Кимё]]
|| 1763
|-
| 426
|align=left| [[Нависанда]]
|| 1762
|-
| 427
|align=left| [[Тирамоҳ]]
|| 1762
|-
| 428
|align=left| [[Саффориён]]
|| 1761
|-
| 429
|align=left| [[Абулқосим Лоҳутӣ]]
|| 1760
|-
| 430
|align=left| [[Зебуннисо]]
|| 1758
|-
| 431
|align=left| [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон]]
|| 1754
|-
| 432
|align=left| [[Мағзи сар]]
|| 1752
|-
| 433
|align=left| [[IRC]]
|| 1749
|-
| 434
|align=left| [[Бадахшон]]
|| 1747
|-
| 435
|align=left| [[Номгӯи давлатҳо]]
|| 1747
|-
| 436
|align=left| [[Элок]]
|| 1747
|-
| 437
|align=left| [[Хоруғ]]
|| 1747
|-
| 438
|align=left| [[Забони португалӣ]]
|| 1746
|-
| 439
|align=left| [[Соли 1998]]
|| 1743
|-
| 440
|align=left| [[Таврот ва Инҷил]]
|| 1741
|-
| 441
|align=left| [[Бухоро]]
|| 1739
|-
| 442
|align=left| [[Чингизхон]]
|| 1735
|-
| 443
|align=left| [[Забони ибрӣ]]
|| 1733
|-
| 444
|align=left| [[Телевизион]]
|| 1733
|-
| 445
|align=left| [[Панҷакент]]
|| 1732
|-
| 446
|align=left| [[Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон]]
|| 1732
|-
| 447
|align=left| [[Юнони Қадим]]
|| 1731
|-
| 448
|align=left| [[Қатар]]
|| 1726
|-
| 449
|align=left| [[Қобуснома]]
|| 1726
|-
| 450
|align=left| [[Соли 1990]]
|| 1723
|-
| 451
|align=left| [[Вашингтон]]
|| 1723
|-
| 452
|align=left| [[Исландия]]
|| 1722
|-
| 453
|align=left| [[Филм]]
|| 1720
|-
| 454
|align=left| [[Кобул]]
|| 1715
|-
| 455
|align=left| [[Турсунзода]]
|| 1712
|-
| 456
|align=left| [[Соли 1992]]
|| 1711
|-
| 457
|align=left| [[Сентябр]]
|| 1711
|-
| 458
|align=left| [[Юрий Гагарин]]
|| 1709
|-
| 459
|align=left| [[Конибодом]]
|| 1707
|-
| 460
|align=left| [[Забони чинӣ]]
|| 1705
|-
| 461
|align=left| [[Яҳудият]]
|| 1704
|-
| 462
|align=left| [[Перу]]
|| 1703
|-
| 463
|align=left| [[Соли 1960]]
|| 1702
|-
| 464
|align=left| [[IBM]]
|| 1699
|-
| 465
|align=left| [[Евро]]
|| 1698
|-
| 466
|align=left| [[FTP]]
|| 1695
|-
| 467
|align=left| [[Чикаго]]
|| 1692
|-
| 468
|align=left| [[Декабр]]
|| 1690
|-
| 469
|align=left| [[Октябр]]
|| 1686
|-
| 470
|align=left| [[Забон (суxан)]]
|| 1686
|-
| 471
|align=left| [[Суруди миллӣ]]
|| 1683
|-
| 472
|align=left| [[Соли 1951]]
|| 1680
|-
| 473
|align=left| [[Муаллим]]
|| 1679
|-
| 474
|align=left| [[Пойгоҳи додаҳо]]
|| 1676
|-
| 475
|align=left| [[Этикаи Касбӣ]]
|| 1672
|-
| 476
|align=left| [[Аллоҳ]]
|| 1665
|-
| 477
|align=left| [[Август]]
|| 1659
|-
| 478
|align=left| [[Ҷоизаи Оскар]]
|| 1659
|-
| 479
|align=left| [[Кулумбия]]
|| 1659
|-
| 480
|align=left| [[Соли 1950]]
|| 1658
|-
| 481
|align=left| [[Соли 1982]]
|| 1658
|-
| 482
|align=left| [[Соли 1980]]
|| 1657
|-
| 483
|align=left| [[Молдова]]
|| 1657
|-
| 484
|align=left| [[Ню-Йорк (иёлат)]]
|| 1655
|-
| 485
|align=left| [[Ҷанги Сард]]
|| 1654
|-
| 486
|align=left| [[Теҳрон]]
|| 1651
|-
| 487
|align=left| [[Созмони Ҷаҳонии Беҳдошт]]
|| 1649
|-
| 488
|align=left| [[Заминларза]]
|| 1648
|-
| 489
|align=left| [[Суннӣ]]
|| 1646
|-
| 490
|align=left| [[6 июн]]
|| 1644
|-
| 491
|align=left| [[Бозиҳои Осиё]]
|| 1643
|-
| 492
|align=left| [[Python]]
|| 1638
|-
| 493
|align=left| [[Давлати Ҳайтолиён]]
|| 1638
|-
| 494
|align=left| [[Соли 1961]]
|| 1633
|-
| 495
|align=left| [[Харита]]
|| 1633
|-
| 496
|align=left| [[Венесуэла]]
|| 1630
|-
| 497
|align=left| [[Гоҳшумори Ҳиҷри қамарӣ]]
|| 1630
|-
| 498
|align=left| [[Соли 1993]]
|| 1629
|-
| 499
|align=left| [[Ҳуқуқҳои инсон]]
|| 1623
|-
| 500
|align=left| [[Оксиген]]
|| 1622
|-
| 501
|align=left| [[Созмони Паймони Атлантики Шимолӣ]]
|| 1621
|-
| 502
|align=left| [[Пайғамбар]]
|| 1620
|-
| 503
|align=left| [[Дарё]]
|| 1617
|-
| 504
|align=left| [[Mozilla Firefox]]
|| 1615
|-
| 505
|align=left| [[Баҳри Миёназамин]]
|| 1613
|-
| 506
|align=left| [[Мисри Қадим]]
|| 1611
|-
| 507
|align=left| [[Шоҳмот]]
|| 1611
|-
| 508
|align=left| [[Мактаб]]
|| 1610
|-
| 509
|align=left| [[Амстердам]]
|| 1610
|-
| 510
|align=left| [[Атмосфераи Замин]]
|| 1607
|-
| 511
|align=left| [[Иртибот]]
|| 1606
|-
| 512
|align=left| [[Ноҳияи Ашт]]
|| 1606
|-
| 513
|align=left| [[Шотландия]]
|| 1606
|-
| 514
|align=left| [[Бозиҳои компутарӣ]]
|| 1605
|-
| 515
|align=left| [[Фанҳои техникӣ]]
|| 1601
|-
| 516
|align=left| [[Ниҷерия]]
|| 1594
|-
| 517
|align=left| [[Забони барномасозӣ]]
|| 1588
|-
| 518
|align=left| [[Санкт-Петербург]]
|| 1584
|-
| 519
|align=left| [[Ҷамъиятшиносӣ]]
|| 1584
|-
| 520
|align=left| [[Соли 1979]]
|| 1582
|-
| 521
|align=left| [[Соли 1983]]
|| 1579
|-
| 522
|align=left| [[Рӯзнома]]
|| 1576
|-
| 523
|align=left| [[Китобхона]]
|| 1576
|-
| 524
|align=left| [[9 сентябр]]
|| 1575
|-
| 525
|align=left| [[Матни боз]]
|| 1573
|-
| 526
|align=left| [[Ориёӣ]]
|| 1572
|-
| 527
|align=left| [[Соли 1985]]
|| 1572
|-
| 528
|align=left| [[Себ]]
|| 1568
|-
| 529
|align=left| [[Ҳисор]]
|| 1567
|-
| 530
|align=left| [[Соли 1987]]
|| 1567
|-
| 531
|align=left| [[Кайҳоннавард]]
|| 1566
|-
| 532
|align=left| [[Сербия]]
|| 1564
|-
| 533
|align=left| [[Олим]]
|| 1560
|-
| 534
|align=left| [[Исо]]
|| 1560
|-
| 535
|align=left| [[Давлати Юнону Бохтар]]
|| 1558
|-
| 536
|align=left| [[Сервер (барнома)]]
|| 1557
|-
| 537
|align=left| [[Соли 1948]]
|| 1556
|-
| 538
|align=left| [[Закариёи Розӣ]]
|| 1555
|-
| 539
|align=left| [[Ангола]]
|| 1554
|-
| 540
|align=left| [[Телефони ҳушманд]]
|| 1550
|-
| 541
|align=left| [[Замон]]
|| 1548
|-
| 542
|align=left| [[Соли 1988]]
|| 1547
|-
| 543
|align=left| [[Наққошӣ]]
|| 1545
|-
| 544
|align=left| [[Ноҳияҳои Тоҷикистон]]
|| 1545
|-
| 545
|align=left| [[Технолоҷӣ]]
|| 1538
|-
| 546
|align=left| [[Боливия]]
|| 1537
|-
| 547
|align=left| [[Баҳрайн]]
|| 1535
|-
| 548
|align=left| [[Java]]
|| 1535
|-
| 549
|align=left| [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон]]
|| 1535
|-
| 550
|align=left| [[Соли 1930]]
|| 1534
|-
| 551
|align=left| [[Дини Масеҳӣ]]
|| 1531
|-
| 552
|align=left| [[Эфиопия]]
|| 1531
|-
| 553
|align=left| [[Ҳунарпеша (филм)]]
|| 1527
|-
| 554
|align=left| [[Зан]]
|| 1521
|-
| 555
|align=left| [[Византия]]
|| 1520
|-
| 556
|align=left| [[Фарзона]]
|| 1520
|-
| 557
|align=left| [[Ҷон Стейнбек]]
|| 1520
|-
| 558
|align=left| [[Соли 1944]]
|| 1520
|-
| 559
|align=left| [[Ноябр]]
|| 1519
|-
| 560
|align=left| [[Чиннигул (Мухаллас)]]
|| 1518
|-
| 561
|align=left| [[Фурудгоҳи бурӯксил]]
|| 1518
|-
| 562
|align=left| [[Рио-де-Жанейро (шаҳр)]]
|| 1516
|-
| 563
|align=left| [[Мис]]
|| 1516
|-
| 564
|align=left| [[Зардолу]]
|| 1516
|-
| 565
|align=left| [[Камбоҷа]]
|| 1515
|-
| 566
|align=left| [[Энергия]]
|| 1515
|-
| 567
|align=left| [[Забони туркӣ]]
|| 1515
|-
| 568
|align=left| [[Владимир Владимирович Набоков]]
|| 1515
|-
| 569
|align=left| [[1395]]
|| 1514
|-
| 570
|align=left| [[Соли 1937]]
|| 1514
|-
| 571
|align=left| [[Соли 1939]]
|| 1511
|-
| 572
|align=left| [[Варшава]]
|| 1510
|-
| 573
|align=left| [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|| 1510
|-
| 574
|align=left| [[Тунис]]
|| 1509
|-
| 575
|align=left| [[Соли 1969]]
|| 1507
|-
| 576
|align=left| [[Соли 1968]]
|| 1505
|-
| 577
|align=left| [[Модар]]
|| 1500
|-
| 578
|align=left| [[Рӯйхати кодҳои телефонии мамлакатҳо]]
|| 1497
|-
| 579
|align=left| [[Пизишк]]
|| 1496
|-
| 580
|align=left| [[DVD]]
|| 1496
|-
| 581
|align=left| [[Соли 1976]]
|| 1494
|-
| 582
|align=left| [[Соли 1954]]
|| 1492
|-
| 583
|align=left| [[Яман]]
|| 1486
|-
| 584
|align=left| [[Барбадос]]
|| 1483
|-
| 585
|align=left| [[Бруней]]
|| 1482
|-
| 586
|align=left| [[Мадрид]]
|| 1479
|-
| 587
|align=left| [[Саратон]]
|| 1478
|-
| 588
|align=left| [[Чиле]]
|| 1476
|-
| 589
|align=left| [[Саг]]
|| 1475
|-
| 590
|align=left| [[Пули миллӣ]]
|| 1474
|-
| 591
|align=left| [[Либия]]
|| 1473
|-
| 592
|align=left| [[Соли 1986]]
|| 1472
|-
| 593
|align=left| [[Мори обӣ (ҷонвар)|Мори обӣ]]
|| 1472
|-
| 594
|align=left| [[Табиат]]
|| 1469
|-
| 595
|align=left| [[Феъл]]
|| 1469
|-
| 596
|align=left| [[Соли 1967]]
|| 1467
|-
| 597
|align=left| [[Андорра]]
|| 1466
|-
| 598
|align=left| [[1910]]
|| 1466
|-
| 599
|align=left| [[Шиъа]]
|| 1463
|-
| 600
|align=left| [[Танзания]]
|| 1463
|-
| 601
|align=left| [[Тим Бернерс-Ли]]
|| 1463
|-
| 602
|align=left| [[Уқёнусия]]
|| 1462
|-
| 603
|align=left| [[Соли 1957]]
|| 1462
|-
| 604
|align=left| [[Соли 1971]]
|| 1461
|-
| 605
|align=left| [[Оҳан]]
|| 1460
|-
| 606
|align=left| [[Клемент Аттлӣ]]
|| 1459
|-
| 607
|align=left| [[Соли 1973]]
|| 1459
|-
| 608
|align=left| [[Соли 1920]]
|| 1459
|-
| 609
|align=left| [[Алифбои лотинӣ]]
|| 1458
|-
| 610
|align=left| [[Соли 1972]]
|| 1457
|-
| 611
|align=left| [[Малӣ]]
|| 1455
|-
| 612
|align=left| [[Бенин]]
|| 1455
|-
| 613
|align=left| [[Муҳаммад Ғазолӣ. «Кимиёи саодат». (Дастхат)]]
|| 1452
|-
| 614
|align=left| [[Анкара]]
|| 1452
|-
| 615
|align=left| [[Исаак Нютон]]
|| 1449
|-
| 616
|align=left| [[Соли 1981]]
|| 1447
|-
| 617
|align=left| [[Прага]]
|| 1447
|-
| 618
|align=left| [[Ноҳияи Восеъ]]
|| 1447
|-
| 619
|align=left| [[Непал]]
|| 1447
|-
| 620
|align=left| [[Соли 1949]]
|| 1446
|-
| 621
|align=left| [[Коваи оҳангар]]
|| 1444
|-
| 622
|align=left| [[Таврот]]
|| 1442
|-
| 623
|align=left| [[Маздаясна]]
|| 1441
|-
| 624
|align=left| [[Иттиолот]]
|| 1440
|-
| 625
|align=left| [[Мантиқ]]
|| 1437
|-
| 626
|align=left| [[Соли 1924]]
|| 1437
|-
| 627
|align=left| [[Алла]]
|| 1436
|-
| 628
|align=left| [[Тошканд]]
|| 1435
|-
| 629
|align=left| [[Тексас]]
|| 1435
|-
| 630
|align=left| [[Забони нидерландӣ]]
|| 1435
|-
| 631
|align=left| [[Шаҳрҳои Тоҷикистон]]
|| 1435
|-
| 632
|align=left| [[Панама]]
|| 1433
|-
| 633
|align=left| [[Острава]]
|| 1431
|-
| 634
|align=left| [[Нигина Амонқулова]]
|| 1431
|-
| 635
|align=left| [[Ахбор]]
|| 1430
|-
| 636
|align=left| [[Қоҳира]]
|| 1430
|-
| 637
|align=left| [[Паранда]]
|| 1428
|-
| 638
|align=left| [[Пул]]
|| 1427
|-
| 639
|align=left| [[Ҳиндуия]]
|| 1426
|-
| 640
|align=left| [[Судон]]
|| 1423
|-
| 641
|align=left| [[Белиз]]
|| 1422
|-
| 642
|align=left| [[Аляска]]
|| 1421
|-
| 643
|align=left| [[Юлий Сезар]]
|| 1421
|-
| 644
|align=left| [[Соли 1941]]
|| 1420
|-
| 645
|align=left| [[Бунёди Викимедиа]]
|| 1418
|-
| 646
|align=left| [[Таърихи Чин]]
|| 1418
|-
| 647
|align=left| [[Викииқтибос]]
|| 1417
|-
| 648
|align=left| [[Танбалӣ]]
|| 1417
|-
| 649
|align=left| [[Ҳаким Саноии Ғазнавӣ]]
|| 1417
|-
| 650
|align=left| [[Бостоншиносӣ]]
|| 1417
|-
| 651
|align=left| [[Босния ва Ҳерсеговина]]
|| 1416
|-
| 652
|align=left| [[Рӯз]]
|| 1415
|-
| 653
|align=left| [[Гана]]
|| 1414
|-
| 654
|align=left| [[Соли 1970]]
|| 1414
|-
| 655
|align=left| [[Тоҷикон]]
|| 1414
|-
| 656
|align=left| [[Либос]]
|| 1412
|-
| 657
|align=left| [[Саразм]]
|| 1410
|-
| 658
|align=left| [[Соли 1956]]
|| 1409
|-
| 659
|align=left| [[Стокҳолм]]
|| 1408
|-
| 660
|align=left| [[Соли 1952]]
|| 1407
|-
| 661
|align=left| [[Соли 1977]]
|| 1406
|-
| 662
|align=left| [[Ҷоизаи Нобел]]
|| 1406
|-
| 663
|align=left| [[Зебуниссо Рустамова]]
|| 1406
|-
| 664
|align=left| [[Қитъа]]
|| 1406
|-
| 665
|align=left| [[Компутари фардӣ]]
|| 1405
|-
| 666
|align=left| [[Забони урду]]
|| 1404
|-
| 667
|align=left| [[Соли 1984]]
|| 1403
|-
| 668
|align=left| [[Бомбаи атомӣ]]
|| 1400
|-
| 669
|align=left| [[1 сентябр]]
|| 1400
|-
| 670
|align=left| [[Соли 1940]]
|| 1399
|-
| 671
|align=left| [[Соли 1938]]
|| 1395
|-
| 672
|align=left| [[Уқёнуси Ҳинд]]
|| 1395
|-
| 673
|align=left| [[Одоб]]
|| 1395
|-
| 674
|align=left| [[Ҳидроген]]
|| 1392
|-
| 675
|align=left| [[Вахш]]
|| 1392
|-
| 676
|align=left| [[Дарахт]]
|| 1391
|-
| 677
|align=left| [[Протоколи интернети нусхаи 6]]
|| 1389
|-
| 678
|align=left| [[Монако]]
|| 1389
|-
| 679
|align=left| [[Соли 1962]]
|| 1384
|-
| 680
|align=left| [[Моҳӣ]]
|| 1382
|-
| 681
|align=left| [[Телефон]]
|| 1379
|-
| 682
|align=left| [[Ангур]]
|| 1378
|-
| 683
|align=left| [[Артиш]]
|| 1377
|-
| 684
|align=left| [[Забони полякӣ]]
|| 1376
|-
| 685
|align=left| [[Соли 1965]]
|| 1375
|-
| 686
|align=left| [[Соли 1910]]
|| 1374
|-
| 687
|align=left| [[Бактерия]]
|| 1374
|-
| 688
|align=left| [[Мизон]]
|| 1374
|-
| 689
|align=left| [[Даҳаи 1980 (мелодӣ)]]
|| 1373
|-
| 690
|align=left| [[Алюминий]]
|| 1373
|-
| 691
|align=left| [[Рамазон]]
|| 1370
|-
| 692
|align=left| [[Коммунизм]]
|| 1370
|-
| 693
|align=left| [[Кения]]
|| 1369
|-
| 694
|align=left| [[Оман]]
|| 1367
|-
| 695
|align=left| [[Асри биринҷӣ]]
|| 1365
|-
| 696
|align=left| [[Лаос]]
|| 1365
|-
| 697
|align=left| [[Айнӣ Камол]]
|| 1364
|-
| 698
|align=left| [[Викимедиаи Умумӣ]]
|| 1363
|-
| 699
|align=left| [[Рӯихати рӯихатҳо]]
|| 1363
|-
| 700
|align=left| [[Ҷумҳурии Мақдуния]]
|| 1363
|-
| 701
|align=left| [[Соли 1921]]
|| 1361
|-
| 702
|align=left| [[Шакли идораи давлат]]
|| 1360
|-
| 703
|align=left| [[Соли 1955]]
|| 1360
|-
| 704
|align=left| [[Соли 1975]]
|| 1359
|-
| 705
|align=left| [[Афканишот]]
|| 1357
|-
| 706
|align=left| [[Соли 1936]]
|| 1357
|-
| 707
|align=left| [[Вабо]]
|| 1356
|-
| 708
|align=left| [[Забон]]
|| 1355
|-
| 709
|align=left| [[Бағдод]]
|| 1354
|-
| 710
|align=left| [[Ватан]]
|| 1353
|-
| 711
|align=left| [[Рейтер]]
|| 1350
|-
| 712
|align=left| [[31 декабр]]
|| 1349
|-
| 713
|align=left| [[Соли 1947]]
|| 1349
|-
| 714
|align=left| [[Системаҳои мудирияти мӯҳтаво]]
|| 1348
|-
| 715
|align=left| [[Соли 1946]]
|| 1347
|-
| 716
|align=left| [[Суруди миллии Албания]]
|| 1344
|-
| 717
|align=left| [[Нақлиёт]]
|| 1344
|-
| 718
|align=left| [[Роёниши абрӣ]]
|| 1344
|-
| 719
|align=left| [[Гул]]
|| 1344
|-
| 720
|align=left| [[Вилояти Донегол]]
|| 1342
|-
| 721
|align=left| [[Аср]]
|| 1342
|-
| 722
|align=left| [[1994]]
|| 1342
|-
| 723
|align=left| [[Китоби сурх]]
|| 1340
|-
| 724
|align=left| [[Владимир Владимирович Путин]]
|| 1339
|-
| 725
|align=left| [[Шифр]]
|| 1339
|-
| 726
|align=left| [[Соли 1923]]
|| 1339
|-
| 727
|align=left| [[Уршалим]]
|| 1339
|-
| 728
|align=left| [[Соли 1964]]
|| 1338
|-
| 729
|align=left| [[Деҳа]]
|| 1338
|-
| 730
|align=left| [[Бохтар]]
|| 1335
|-
| 731
|align=left| [[Соли 1958]]
|| 1333
|-
| 732
|align=left| [[Соли 1966]]
|| 1330
|-
| 733
|align=left| [[Забонҳои Ҳинду-Аврупоӣ]]
|| 1327
|-
| 734
|align=left| [[Соли 1974]]
|| 1327
|-
| 735
|align=left| [[Маҷалла]]
|| 1326
|-
| 736
|align=left| [[Монтенегро]]
|| 1325
|-
| 737
|align=left| [[10 декабр]]
|| 1323
|-
| 738
|align=left| [[Сеул]]
|| 1323
|-
| 739
|align=left| [[IPhone]]
|| 1322
|-
| 740
|align=left| [[Намибия]]
|| 1321
|-
| 741
|align=left| [[Системаи навиштан]]
|| 1320
|-
| 742
|align=left| [[Рӯйхати санаҳои таърихӣ]]
|| 1320
|-
| 743
|align=left| [[Иншо]]
|| 1320
|-
| 744
|align=left| [[Сайёра]]
|| 1319
|-
| 745
|align=left| [[Парчам]]
|| 1319
|-
| 746
|align=left| [[Даҳаи 1990 (мелодӣ)]]
|| 1319
|-
| 747
|align=left| [[Уелс]]
|| 1317
|-
| 748
|align=left| [[9 май]]
|| 1316
|-
| 749
|align=left| [[Давлати Тоҳириён]]
|| 1315
|-
| 750
|align=left| [[Соли 1978]]
|| 1315
|-
| 751
|align=left| [[Камерун]]
|| 1315
|-
| 752
|align=left| [[Будапешт]]
|| 1314
|-
| 753
|align=left| [[Сарварони Тоҷикистон]]
|| 1313
|-
| 754
|align=left| [[ISO 639]]
|| 1312
|-
| 755
|align=left| [[Piper PA-20 Pacer]]
|| 1312
|-
| 756
|align=left| [[Забони шведӣ]]
|| 1311
|-
| 757
|align=left| [[Зарафшон]]
|| 1311
|-
| 758
|align=left| [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]]
|| 1310
|-
| 759
|align=left| [[Adobe Flash]]
|| 1310
|-
| 760
|align=left| [[Мовароуннаҳр]]
|| 1309
|-
| 761
|align=left| [[Театр]]
|| 1308
|-
| 762
|align=left| [[Забони юнони қадим]]
|| 1308
|-
| 763
|align=left| [[Рақс]]
|| 1307
|-
| 764
|align=left| [[Соли 1925]]
|| 1306
|-
| 765
|align=left| [[Тоҷмаҳал]]
|| 1306
|-
| 766
|align=left| [[Ширхӯр]]
|| 1306
|-
| 767
|align=left| [[Лихтенштейн]]
|| 1305
|-
| 768
|align=left| [[Префектураи Токио]]
|| 1305
|-
| 769
|align=left| [[Иосиф Виссарионович Сталин]]
|| 1304
|-
| 770
|align=left| [[Соли 1917]]
|| 1304
|-
| 771
|align=left| [[Зиндагинома]]
|| 1300
|-
| 772
|align=left| [[Соли 1914]]
|| 1298
|-
| 773
|align=left| [[Соли 1943]]
|| 1298
|-
| 774
|align=left| [[Замбия]]
|| 1296
|-
| 775
|align=left| [[Соли 1900]]
|| 1294
|-
| 776
|align=left| [[Физиология]]
|| 1291
|-
| 777
|align=left| [[21 март]]
|| 1290
|-
| 778
|align=left| [[Веб 2.0]]
|| 1288
|-
| 779
|align=left| [[Мюнхен]]
|| 1285
|-
| 780
|align=left| [[АйОс]]
|| 1284
|-
| 781
|align=left| [[Энсиклопедияи советии тоҷик]]
|| 1284
|-
| 782
|align=left| [[Соли 1929]]
|| 1283
|-
| 783
|align=left| [[Мадагаскар]]
|| 1283
|-
| 784
|align=left| [[23 феврал]]
|| 1282
|-
| 785
|align=left| [[Рӯзи истиқлолият]]
|| 1280
|-
| 786
|align=left| [[Пойгоҳи ҳавоӣ ҷазира вҳидби]]
|| 1279
|-
| 787
|align=left| [[Муҳаммад ибни Мӯсо ал-Хоразмӣ]]
|| 1279
|-
| 788
|align=left| [[Ҳавзаи федералии Колумбия]]
|| 1278
|-
| 789
|align=left| [[Соли 1942]]
|| 1278
|-
| 790
|align=left| [[Протсессори марказӣ]]
|| 1278
|-
| 791
|align=left| [[Рӯихати кишварҳо аз рӯи аҳолӣ]]
|| 1276
|-
| 792
|align=left| [[Иқтисоди миллӣ]]
|| 1275
|-
| 793
|align=left| [[Гурба]]
|| 1274
|-
| 794
|align=left| [[Женева]]
|| 1274
|-
| 795
|align=left| [[Зуф (барги зулф)]]
|| 1274
|-
| 796
|align=left| [[Ҷорҷ Вашингтон]]
|| 1274
|-
| 797
|align=left| [[Хуросон]]
|| 1274
|-
| 798
|align=left| [[Соли 1935]]
|| 1273
|-
| 799
|align=left| [[Соли 1918]]
|| 1272
|-
| 800
|align=left| [[Забони ҳиндӣ]]
|| 1272
|-
| 801
|align=left| [[Парранда]]
|| 1271
|-
| 802
|align=left| [[Ассамблеяи Генералии Созмони Милали Муттаҳид]]
|| 1271
|-
| 803
|align=left| [[Сенегал]]
|| 1270
|-
| 804
|align=left| [[Владимир Ленин]]
|| 1270
|-
| 805
|align=left| [[Фиҷи]]
|| 1269
|-
| 806
|align=left| [[Иттилоот]]
|| 1268
|-
| 807
|align=left| [[Ширлей Боот]]
|| 1268
|-
| 808
|align=left| [[Оби ҷав]]
|| 1267
|-
| 809
|align=left| [[Дини Мисри Кадим]]
|| 1267
|-
| 810
|align=left| [[Чӯб]]
|| 1266
|-
| 811
|align=left| [[Макка]]
|| 1266
|-
| 812
|align=left| [[Мардумшиносӣ]]
|| 1265
|-
| 813
|align=left| [[Функсияҳои тригонометрӣ]]
|| 1264
|-
| 814
|align=left| [[Шоҳигарии Бутан]]
|| 1262
|-
| 815
|align=left| [[Протеинҳо дар реҷаи ғизо]]
|| 1261
|-
| 816
|align=left| [[Уторид]]
|| 1260
|-
| 817
|align=left| [[Радио]]
|| 1260
|-
| 818
|align=left| [[Мегаполис]]
|| 1259
|-
| 819
|align=left| [[Профессор]]
|| 1259
|-
| 820
|align=left| [[Даҳаи 1960 (мелодӣ)]]
|| 1258
|-
| 821
|align=left| [[Иқлим]]
|| 1258
|-
| 822
|align=left| [[Гуатемала]]
|| 1257
|-
| 823
|align=left| [[Чад]]
|| 1256
|-
| 824
|align=left| [[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи аҳолӣ]]
|| 1256
|-
| 825
|align=left| [[Соли 1953]]
|| 1256
|-
| 826
|align=left| [[ИМА]]
|| 1255
|-
| 827
|align=left| [[Фурудгоҳи нерӯе ҳаво салтанате вотун]]
|| 1255
|-
| 828
|align=left| [[Юро]]
|| 1254
|-
| 829
|align=left| [[Соли 1919]]
|| 1254
|-
| 830
|align=left| [[Уқёнус]]
|| 1254
|-
| 831
|align=left| [[Ботсвана]]
|| 1251
|-
| 832
|align=left| [[Тазкират-ул-авлиё]]
|| 1251
|-
| 833
|align=left| [[Шоҳроҳи Абрешим]]
|| 1250
|-
| 834
|align=left| [[Фурудгоҳи оиотчу – нопилун бнупорт]]
|| 1249
|-
| 835
|align=left| [[Яаков Агам]]
|| 1248
|-
| 836
|align=left| [[Калифорния]]
|| 1248
|-
| 837
|align=left| [[Соли 1931]]
|| 1247
|-
| 838
|align=left| [[Пабло Пикассо]]
|| 1247
|-
| 839
|align=left| [[Лев Николаевич Толстой]]
|| 1246
|-
| 840
|align=left| [[Ҷорҷ Уокер Буш]]
|| 1245
|-
| 841
|align=left| [[Соли 1908]]
|| 1245
|-
| 842
|align=left| [[Соли 1915]]
|| 1245
|-
| 843
|align=left| [[Соли 1928]]
|| 1245
|-
| 844
|align=left| [[C++]]
|| 1245
|-
| 845
|align=left| [[Ҷалол Икромӣ]]
|| 1243
|-
| 846
|align=left| [[Аҳмадшоҳи Масъуд]]
|| 1243
|-
| 847
|align=left| [[Геология]]
|| 1243
|-
| 848
|align=left| [[Ҷаҳон]]
|| 1243
|-
| 849
|align=left| [[Барселона]]
|| 1241
|-
| 850
|align=left| [[Соли 1927]]
|| 1240
|-
| 851
|align=left| [[Лебедян]]
|| 1238
|-
| 852
|align=left| [[Ҳамҷинсгароӣ]]
|| 1237
|-
| 853
|align=left| [[Соли 1934]]
|| 1237
|-
| 854
|align=left| [[Афзоиш]]
|| 1237
|-
| 855
|align=left| [[Мева]]
|| 1236
|-
| 856
|align=left| [[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи масоҳат]]
|| 1235
|-
| 857
|align=left| [[Зуҳал]]
|| 1235
|-
| 858
|align=left| [[Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон]]
|| 1233
|-
| 859
|align=left| [[Зимбабве]]
|| 1233
|-
| 860
|align=left| [[Соли 1922]]
|| 1232
|-
| 861
|align=left| [[Гази табиӣ]]
|| 1231
|-
| 862
|align=left| [[Ранг]]
|| 1231
|-
| 863
|align=left| [[Биотехнология]]
|| 1230
|-
| 864
|align=left| [[Генетика]]
|| 1230
|-
| 865
|align=left| [[Соли 123]]
|| 1229
|-
| 866
|align=left| [[Пойгоҳи ҳавоии Осан]]
|| 1229
|-
| 867
|align=left| [[Мавритания]]
|| 1227
|-
| 868
|align=left| [[Гамбия]]
|| 1227
|-
| 869
|align=left| [[Абрешим]]
|| 1226
|-
| 870
|align=left| [[Морияма]]
|| 1226
|-
| 871
|align=left| [[Шаҳристони Пероншаҳр]]
|| 1226
|-
| 872
|align=left| [[Шоир]]
|| 1226
|-
| 873
|align=left| [[Теннис]]
|| 1226
|-
| 874
|align=left| [[Марксизм]]
|| 1224
|-
| 875
|align=left| [[Сомонаи Мавқиятёби Ҷаҳонӣ]]
|| 1224
|-
| 876
|align=left| [[Китаҳирошима]]
|| 1224
|-
| 877
|align=left| [[Соли 1906]]
|| 1223
|-
| 878
|align=left| [[Якшанбе]]
|| 1221
|-
| 879
|align=left| [[Викимаълумот]]
|| 1220
|-
| 880
|align=left| [[Вилояти Кванзаи Ҷанубӣ]]
|| 1218
|-
| 881
|align=left| [[31 июл]]
|| 1217
|-
| 882
|align=left| [[Боқӣ Раҳимзода]]
|| 1217
|-
| 883
|align=left| [[Конгресси Амрико]]
|| 1217
|-
| 884
|align=left| [[Мавлуди Исо]]
|| 1216
|-
| 885
|align=left| [[Фурудгоҳи фукуеҳвко]]
|| 1216
|-
| 886
|align=left| [[Соли 1926]]
|| 1216
|-
| 887
|align=left| [[Вилоятҳои Тоҷикистон]]
|| 1215
|-
| 888
|align=left| [[Президент]]
|| 1215
|-
| 889
|align=left| [[Суринам]]
|| 1214
|-
| 890
|align=left| [[Ситора]]
|| 1212
|-
| 891
|align=left| [[Карл Маркс]]
|| 1211
|-
| 892
|align=left| [[Соли 1909]]
|| 1210
|-
| 893
|align=left| [[Биосфера]]
|| 1209
|-
| 894
|align=left| [[Бурунди]]
|| 1209
|-
| 895
|align=left| [[Руанда]]
|| 1208
|-
| 896
|align=left| [[Дамирбек Олимов]]
|| 1207
|-
| 897
|align=left| [[Фурудгоҳи муру]]
|| 1202
|-
| 898
|align=left| [[Қурғонтеппа]]
|| 1202
|-
| 899
|align=left| [[Соли 1933]]
|| 1201
|-
| 900
|align=left| [[Гвинея]]
|| 1201
|-
| 901
|align=left| [[1 июн]]
|| 1201
|-
| 902
|align=left| [[Модари май]]
|| 1201
|-
| 903
|align=left| [[Соли 1916]]
|| 1200
|-
| 904
|align=left| [[Вилояти Куветте]]
|| 1199
|-
| 905
|align=left| [[Муштарӣ]]
|| 1199
|-
| 906
|align=left| [[Вилояти Ҳуила]]
|| 1199
|-
| 907
|align=left| [[Донишкадаи исломии Тоҷикистон ба номи Имоми Аъзам Абӯҳанифа]]
|| 1198
|-
| 908
|align=left| [[Бемориҳои асаб]]
|| 1198
|-
| 909
|align=left| [[Ҳондурас]]
|| 1197
|-
| 910
|align=left| [[Нишонаи почта]]
|| 1197
|-
| 911
|align=left| [[Экуадор]]
|| 1194
|-
| 912
|align=left| [[Нуқра]]
|| 1193
|-
| 913
|align=left| [[Ноҳияи Нуробод]]
|| 1193
|-
| 914
|align=left| [[Мирсаид Миршакар]]
|| 1192
|-
| 915
|align=left| [[Малави]]
|| 1192
|-
| 916
|align=left| [[Ашкониён (Шоҳони форсизабон)]]
|| 1190
|-
| 917
|align=left| [[Нишони Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|| 1189
|-
| 918
|align=left| [[Сомонӣ]]
|| 1189
|-
| 919
|align=left| [[Модда]]
|| 1188
|-
| 920
|align=left| [[Гоҳшуморӣ]]
|| 1188
|-
| 921
|align=left| [[8 Декабр]]
|| 1187
|-
| 922
|align=left| [[Уганда]]
|| 1185
|-
| 923
|align=left| [[Монреал]]
|| 1185
|-
| 924
|align=left| [[Атеизм]]
|| 1185
|-
| 925
|align=left| [[Фурудгоҳи биналмилалӣ совир]]
|| 1183
|-
| 926
|align=left| [[Лесото]]
|| 1183
|-
| 927
|align=left| [[Оҳаё]]
|| 1183
|-
| 928
|align=left| [[Соли 1907]]
|| 1183
|-
| 929
|align=left| [[Чин]]
|| 1181
|-
| 930
|align=left| [[Гонконг]]
|| 1180
|-
| 931
|align=left| [[Таваррум]]
|| 1180
|-
| 932
|align=left| [[Гург (ҷонвар)|Гург]]
|| 1180
|-
| 933
|align=left| [[Созмони ҳамкории Шанхай]]
|| 1179
|-
| 934
|align=left| [[Соли 1932]]
|| 1177
|-
| 935
|align=left| [[Ӯзбекистон]]
|| 1177
|-
| 936
|align=left| [[Фанҳои ҷамъиятӣ]]
|| 1177
|-
| 937
|align=left| [[Венетсия]]
|| 1175
|-
| 938
|align=left| [[Ҳофиза]]
|| 1173
|-
| 939
|align=left| [[Бокс]]
|| 1172
|-
| 940
|align=left| [[Иёлотҳои ИМА]]
|| 1172
|-
| 941
|align=left| [[Парҳез]]
|| 1172
|-
| 942
|align=left| [[6 ноябр]]
|| 1171
|-
| 943
|align=left| [[Забони даниягӣ]]
|| 1171
|-
| 944
|align=left| [[Дублин]]
|| 1171
|-
| 945
|align=left| [[Сан Диего]]
|| 1168
|-
| 946
|align=left| [[Гуам]]
|| 1168
|-
| 947
|align=left| [[Киев]]
|| 1168
|-
| 948
|align=left| [[Рӯзноманигорӣ]]
|| 1167
|-
| 949
|align=left| [[Норак]]
|| 1167
|-
| 950
|align=left| [[Гренландия]]
|| 1166
|-
| 951
|align=left| [[Пойгоҳи нерӯе ҳаво Покистон дар мсрур]]
|| 1166
|-
| 952
|align=left| [[Мадина]]
|| 1166
|-
| 953
|align=left| [[Биткоин]]
|| 1166
|-
| 954
|align=left| [[Витамин]]
|| 1166
|-
| 955
|align=left| [[Бавосир]]
|| 1165
|-
| 956
|align=left| [[Донишгоҳи Оксфорд]]
|| 1165
|-
| 957
|align=left| [[Анатомия]]
|| 1164
|-
| 958
|align=left| [[Маврикия]]
|| 1163
|-
| 959
|align=left| [[Ҳавопаймо]]
|| 1163
|-
| 960
|align=left| [[5 май]]
|| 1160
|-
| 961
|align=left| [[Сан-Марино]]
|| 1160
|-
| 962
|align=left| [[Салвадор]]
|| 1159
|-
| 963
|align=left| [[Капитализм]]
|| 1158
|-
| 964
|align=left| [[Алифбои кирилликӣ]]
|| 1157
|-
| 965
|align=left| [[Гӯсфанд]]
|| 1157
|-
| 966
|align=left| [[Баҳр]]
|| 1157
|-
| 967
|align=left| [[Моликияти фикрӣ]]
|| 1156
|-
| 968
|align=left| [[Даҳаи 1950 (мелодӣ)]]
|| 1156
|-
| 969
|align=left| [[Маданият]]
|| 1153
|-
| 970
|align=left| [[Ҳавогард]]
|| 1152
|-
| 971
|align=left| [[Ҷумъа]]
|| 1151
|-
| 972
|align=left| [[Google Chrome]]
|| 1151
|-
| 973
|align=left| [[Поп]]
|| 1149
|-
| 974
|align=left| [[Муъин]]
|| 1149
|-
| 975
|align=left| [[15 июл]]
|| 1148
|-
| 976
|align=left| [[Офатҳои табиӣ]]
|| 1147
|-
| 977
|align=left| [[Афсона]]
|| 1146
|-
| 978
|align=left| [[Растанӣ]]
|| 1145
|-
| 979
|align=left| [[Чарлз Дарвин]]
|| 1145
|-
| 980
|align=left| [[20 март]]
|| 1145
|-
| 981
|align=left| [[Зебоишиносӣ]]
|| 1144
|-
| 982
|align=left| [[Фурудгоҳи соу хуза дус компс]]
|| 1143
|-
| 983
|align=left| [[Нозияи Кароматулло]]
|| 1143
|-
| 984
|align=left| [[Ню-Ҷерси]]
|| 1142
|-
| 985
|align=left| [[Арнолд Швартсенеггер]]
|| 1142
|-
| 986
|align=left| [[Механикаи классикӣ]]
|| 1140
|-
| 987
|align=left| [[Русҳо]]
|| 1139
|-
| 988
|align=left| [[Леонардо да Винчи]]
|| 1138
|-
| 989
|align=left| [[Фурудгоҳи нон]]
|| 1138
|-
| 990
|align=left| [[18 декабр]]
|| 1138
|-
| 991
|align=left| [[Рӯихати кишварҳо аз рӯи масоҳат]]
|| 1137
|-
| 992
|align=left| [[Фурудгоҳи биналмилалӣ нонҷинг луку]]
|| 1136
|-
| 993
|align=left| [[16 январ]]
|| 1135
|-
| 994
|align=left| [[Мозамбик]]
|| 1135
|-
| 995
|align=left| [[30 сентябр]]
|| 1135
|-
| 996
|align=left| [[Педагогика]]
|| 1134
|-
| 997
|align=left| [[Александр Пушкин]]
|| 1132
|-
| 998
|align=left| [[Ҷумҳурии Доминикана]]
|| 1130
|-
| 999
|align=left| [[8 март]]
|| 1129
|-
| 1000
|align=left| [[Сифат]]
|| 1128
|}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳои_маъмул]]
6xysyepa1hr3qxkpi3u9somioo5t99d
Сарвашт
0
214210
1469689
1460266
2026-04-22T11:38:53Z
Omid Jeyhani
1522
/* Пешина */ Fixed grammar
1469689
wikitext
text/x-wiki
{{Дараҷаи низомӣ
| тасвир1 = Russia-Army-OF-2-2010.svg
| image_size = 100px
| зернавис1 = <small>Сардӯшии сарвашт дар [[Нерӯи заминӣ]]</small>
| тасвир2 = Russia-Airforce-OF-2-2010.svg
| зернавис2 = <small>Сардӯшии сарвашт дар [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small>
| ном = Сарвашт
| кишвар = {{flag|Tajikistan}}
| нерӯ = [[Артиш]]
| кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''سروشت'''}}
| rank =
| NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-2]]
| Non-NATO rank =
| бунёдшуда =
| бекоршуда =
| дараҷаи болотар = [[Саргурд]]
| дараҷаи пойинтар = [[Таҳмабад]]
| ҳамто = {{bulleted list|[[Новсарвон]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''سروان'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Капитан''<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=171; 428|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Captain'' |[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-2}}|
}}
'''Сарвашт''' ({{lang-fa|'''سروشت'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[таҳмабад]] ва пойинтар аз [[саргурд]] дорад ва баробар бо [[новсарвон]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст<ref name="Козимӣ">{{Cite web |url=https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ |title=''Сипаҳбад Муҳаммад Козимӣ''. Фарҳанги вожаҳои низомӣ. – Теҳрон: Чопхонаи Артиши шоҳаншоҳӣ, 1355 (чопи дувум) – 440 саҳ. — с. 198 |accessdate=2024-08-15 |archivedate=2023-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731081254/https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ }}</ref>.
{| class="wikipedia sortable" border="1"
|-
|+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]'''
|-
|width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Таҳмабад]]
|width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Сарвашт'''
|width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>Дараҷаи болотар:</small><br>[[Саргурд]]<br><small></small>
|}
Мақоми созмонии ''сарвашт'' дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан ''фармондеҳи'' ''[[вашт]]'' (гурӯҳон<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392.|accessdate=2022-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, рота<ref>{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 7, статья «Рота»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=2003|страницы=282-283|страниц=735|тираж=10 000|isbn=5-203-001874-X}}</ref>) аст, ки он [[якон|якони тактикиест]], ки аз ду ё бештар [[таҳма]] ташкил шуда ва бахше аз [[гурдон]] ё яконе ҷудогона аст.
== Вожашиносӣ ==
«''Сарвашт''» ‘''фармондеҳи вашт''’ бо равиши вожасозии таркиб аз ду исм сохта шудаву мақулаи дастурии он исм ва сохтвожааш [исм (''сар'') + исм (''вашт'')] аст:
<blockquote>''сар'' ‘''[[саркарда]], [[сардор]]''’<ref name="Луғатнома">{{Cite web |url=https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa |title=''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо. – Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо, Муассисаи интишороту чопи Донишгоҳи Теҳрон, Эрон: Табаъаи “Ҷадид”, 1399 – 15 ҷ. ISBN 964-03-9617-6 |accessdate=2024-08-28 |archivedate=2024-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240828083601/https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/detail/183737?title=%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86 }}</ref> ({{lang-pal|''sar-''}} < {{lang-peo|''sarah-''}}) + ''вашт'' ({{lang-pal|''wašt''}} ‘''даста''’ < {{lang-xpr|''wast''}} ‘''даста'' – ''бахше аз сипоҳ''’)</blockquote>
''Сарвашт'' дар қиёс бо ''сарвон'', ''[[саргурд]]'', ''[[сарҳанг]]'', [[Гундсолор|''сартип'']] ва [[Лашкарсолор|''сарлашкар'']] сохта шудааст, ки аз [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон|дараҷаҳои нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] ҳастанд<ref name="Алиев" />. [[Фирдавсӣ]] ''сарҳанг''ро дар «[[Шоҳнома]]» овардааст:
<blockquote><poem>''Набояд ки аз кордорони ман,''
''Зи сарҳангу ҷангӣ саворони ман.''
''Бихуспад касе дил пур аз орзӯй,''
''Гар аз банда, гар мардуми некхӯй''<ref>[https://archive.org/stream/ShahnamaJildEPanjumTajikFarsi/Shahnama%20Jild%20e%20Panjum%20%28Tajik%20Farsi%29_djvu.txt ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2008. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 7. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5.]</ref>.</poem></blockquote>
== Пешина ==
=== дар Эронзамин ===
''Сарвашт'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|мақоми фармондеҳӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳи Ҳахоманишиён]] (550 – 330 то милод) падид омадаву ''садабад'' ({{lang-peo|''*θata-pati-''}}) ном дошт, ки фармондеҳи [[вашт|''сада'']] ({{lang-peo|''*θata-''}}) буд<ref>''W. Hinz'', Altiranisches Sprachgut der Nebenüberlieferungen, Wiesbaden, 1975, p. 87</ref>. Ҳар ''сада'' аз 10 [[Разма|''даҳа'']] ({{lang-peo|''*daθa-''}}) ташкил мешуд ва 100 [[сарбоз]]ро дар бар мегирифт.
''Сада'' дар сипоҳи [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]] милодӣ), ки созмони бахшбандии даҳгонии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, ''васт'' ({{lang-xpr|''wast''}}) ном гирифта ва фармондеҳи он ''вастсолор'' ({{lang-xpr|''wast-sālār''}}) хонда мешуд<ref>{{Cite web |url=https://the-eye.eu/public/WorldTracker.org/World%20History/Rome%20Byzantine%20Topics/Osprey%20-%20Elite%20110%20-%20Sassanian%20Elite%20Cavalry%20AD%20224-642.pdf |title=''Farrokh, Kaveh''. Sassanian Elite Cavalry AD 224-642. Oxford: Osprey, 2005. ISBN 1841767131. — с. 6—7 |accessdate=2022-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210901005822/https://the-eye.eu/public/WorldTracker.org/World%20History/Rome%20Byzantine%20Topics/Osprey%20-%20Elite%20110%20-%20Sassanian%20Elite%20Cavalry%20AD%20224-642.pdf |archivedate=2021-09-01 }}</ref>.
Дар [[сипоҳи Сосониён]] ([[224]] — [[651]] милодӣ) низ ҳамин бахшбандӣ ба кор мерафта, вале ин якон ''[[вашт]]'' ({{lang-pal|''wašt''}}) хонда мешудаву 500 сарбозро дар бар мегирифта ва фармондеҳаш ''ваштсолор'' ({{lang-pal|''wašt-sālār''}}) номида мешудааст<ref>[https://www.researchgate.net/profile/Katarzyna_Maksymiuk/publication/323545353_Kaveh_Farrokh_Gholamreza_Karamian_Katarzyna_Maksymiuk_A_Synopsis_of_Sasanian_Military_Organization_and_Combat_Units_Siedlce-Tehran_2018/links/5a9b94b0a6fdcc3cbacb690d/Kaveh-Farrokh-Gholamreza-Karamian-Katarzyna-Maksymiuk-A-Synopsis-of-Sasanian-Military-Organization-and-Combat-Units-Siedlce-Tehran-2018.pdf ''Kaveh Farrokh'', ''Gholamreza Karamian'', ''Katarzyna Maksymiuk''. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13]</ref>.
Дар сипоҳи [[аморати Бухоро]] фармондеҳи ''даста'', ки 100 сарбозро дар бар мегирифт, ''юзбошӣ'' ({{lang-fa|یوزباشی}} < {{lang-trk|jüzbaši}} «''сардори сад лашкарӣ''») номида мешуд<ref>''[[Троицкая, Анна Леонидовна|Троицкая А. Л.]]'' Военное дело в Бухаре в первой половине XIX в. // Труды [[Академия наук Республики Таджикистан|АН Тадж. ССР]]. Т. 17. с. 213</ref>. Ин мансаб дар сипоҳи Эрон дар замони подшоҳии дудмонҳои [[Давлати Сафавиён|Сафавӣ]], Афшор, Занд ва Қоҷор низ вуҷуд дошт ва дар солҳои поёнии подшоҳии Қоҷориён дар паи ислоҳоти низомӣ ба рутба табдил ёфт ва [[султон]] ({{lang-ar|سلطان}}) номида шуд. Ин рутба [[25 май]]и [[соли 1935]] бо таъйиду тасвиби [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|Фарҳангистони забон]] бо дараҷаи низомии «''сарвон''» ҷойгузин шуд<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. — саҳ. 38 |accessdate=2022-07-13 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref>.
Ҳамакнун «''сарвон''» дар [[Нерӯҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Исломии Эрон|Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] дараҷае баробар бо «''капитан''» (аз {{lang-fr|capitaine}} < {{lang-la|capitaneus}} «''[[сардор]]'', ''[[саркарда]]''») дар Нерӯҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон аст<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ки [[22 сентябр]]и соли 1935 дар Нерӯҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шуравӣ ҷорӣ шуда буд.
=== дар Урупо ===
Дар миёни кишварҳои урупои дараҷаи ''капитан'' ({{lang-fr|capitaine}} < {{lang-la|capitaneus}} «''[[сардор]]'', ''[[саркарда]]''») нахустин бор дар садаи XIV дар Фаронса барои ''фармондеҳони минтақаҳои низомӣ'' ба кор гирифта шудааст. Аз соли 1558 афсаронеро, ки фармондеҳи [[вашт]] буданд, капитан ном гирифтанд ва фармондеҳони минтақаҳои низомӣ [[сипаҳсолор|''генерал-капитан'']] хонда шуданд.
== Корбурди муосир ==
Дар нерӯҳои мусаллаҳи имрӯзӣ, сарвашт маъмулан фармондеҳ ё ҷонишини фармондеҳи вашт ё [[оташбор]] (дар нерӯҳои савораразмии Иёлоти Муттаҳида ё саворони Кишварҳои ҳамсуд) аст. Дар Артиши озодибахши халқи Чин сарвашт метавонад фармондеҳи вашт ё ҷонишини фармондеҳи [[гурдон]] бошад.
Дар бархе аз артишҳо, ба монанди нерӯҳои заминӣ ва ҳавоии ИМА ва Бритониё, сарвашт дараҷаи аввалия барои довталабони афсарие аст, ки мадраки касбӣ (пизишкон, дорусозон ва ҳуқуқшиносон) доранд.
Дараҷаи {{lang-en|captain}} (сарвашт) дар артиш набояд бо дараҷаи captain дар нерӯи дарёӣ ([[новсарвон]]) ё дараҷаи {{lang-en|group captain}} дар нерӯи ҳавоӣ иштибоҳ гирифта шавад, зеро иинҳо дараҷа ҳамтои [[сарҳанг]] ({{lang-en|colonel}}) дар артиш ҳастанд.
== Ному нишони сарвашт дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон ==
<gallery style=text-align:center;">
<!-- Sort by country please -->
File:Australian Army OF-2.svg|[[Австралия]]<br>{{lang-en|Captain}}
File:Argentina-Army-OF-2.svg|[[Аргентина]]<br />{{lang-es|Capitán}}
File:Afgn-Army-Jag_Turan(SrCapt).svg|[[Афғонистон]]<br>{{lang-ps|'''جگتورن'''}}
File:Afgn-Army-Turan(Capt).svg|[[Афғонистон]]<br>{{lang-ps|'''تورن'''}}
File:Bangladesh-army-OF-2.svg|[[Банглодеш]]<br>{{lang-bn|ক্যাপ্টেন}} (Kyāpṭēna)
File:Army-BEL-OF-02b.svg|[[Белгия]]
File:Bosnia_and_Herzegovina_Captain_Insignia.svg|[[Босния ва Ҳерсеговина]]
File:Brazil-Army-OF-2.svg|[[Бразилия]]<br />{{lang-pt-BR|Capitão}}
File:Capitão FAB.png|[[Бразилия]]<br />({{lang-pt-BR|Capitão}})
File:Brazil-MP-OF-2.svg|[[Бразилия]]<br />({{lang-pt-BR|Capitão}})
File:British Army OF-2.svg|[[Captain (British Army and Royal Marines)|British Army/Royal Marines]]
File:Canadian Army OF-2.svg|[[Canadian Army]]
File:Rank insignia of capital of the Colombian Army.svg|[[Colombian Army]]
File:PLA Captain.svg|[[People's Liberation Army Ground Force|Chinese army]]
File:CzArmy 2011 OF2-Kapitan shoulder.svg|{{lang-cs|Kapitán}}<br />[[Military of the Czech Republic|Czech Republic Army]]
File:Egypt_Army_-_OF02.svg||{{lang-ar|نقيب}}<br>[[Egyptian Army ranks|Egyptian Army]]
File:Egypt_Air_Force_-_OF02.svg|[[Egyptian Air Force ranks|Egyptian Air Force]]
File:Egypt_Navy_-_OF02.svg|[[Egyptian Navy ranks|Egyptian Navy]]
File:Kapteeni_kauluslaatta.svg|{{lang-fi|Kapteeni}}<br />[[Finnish Defence Force]]
File:Army-FRA-OF-02.svg|{{lang-fr|Capitaine}}<br />[[French Army]]
File:Georgia Army OF-3.png|{{lang-ka|კაპიტანი}} ({{lang-ka|K’ap’it’ani}}) [[Georgian Army]]
File:HD H 43 Hauptmann HAufkl.svg|{{lang-de|Hauptmann}}<br />[[German Army]]
File:GR-Army-OF2.svg|{{lang-el|Lochagos}}<br />[[Hellenic Army]]
File:Rank_Army_Hungary_OF-02.svg|{{lang-hu|Százados}}<br />[[Hungarian Defence Force]]
Captain_of_the_Indian_Army.svg|[[Indian Army]]
File:15-TNI Army-CPT.svg|{{lang-id|Kapten}}<br />[[Indonesian Army]]
File:15-TNI Navy-LT.svg|{{lang-id|Kapten}}<br />[[Indonesian Navy]] and [[Indonesian Marine Corps]]
File:15-TNI Air Force-CPT.svg|{{lang-id|Kapten}}<br />[[Indonesian Air Force]]
File:Ireland-Army-OF-2.svg|{{lang-ga|Captaen}}<br />[[Irish Army]]
File:IDF seren.svg|{{lang-he|Seren}}<br />[[Israel Defense Forces]]
File:IAF seren.svg|{{lang-he|Seren}}<br />[[Israel Air Force]]
File:IDF Navy seren.png|{{lang-he|Seren}}<br />[[Israeli Navy]]
File:Rank_insignia_of_capitano_of_the_Army_of_Italy_(1973).svg|{{lang-it|Capitano}} <br />[[Italian Army]]
File:15-Lithuania Army-CPT.svg|{{lang-li|Kapitonas}}<br />[[Lithuanian Land Force]]
File:11-APM-CPT.svg|{{lang-mk|Капетан}} ({{lang-mk|Kapetan}})<br />[[Army of the Republic of North Macedonia|Macedonian Army]]
Mexican Military Capitan-primero.gif|{{lang-es|Capitán}}<br />[[Mexican Army]]
Captainr Lieutenant rank insignia North Korea-V.svg|{{lang-ko|대위}} (''[[Daewi]]'')<br />[[Korean People's Army Ground Force|North Korean army]]
File:Nl-landmacht-kapitein ritmeester.svg|{{lang-nl|Kapitein}}<br />Royal Netherlands Army
File:OF-2_Pakistan_Army.svg|{{lang-ur|Kaptan}}<br />[[Pakistan Army]]
File:PA CPT Svc.svg|{{lang-es|Capitán}} (Spanish)<br />{{lang-fil|Kapitán}} (Filipino)<br />[[Philippine Army]]
File:PAF CPT Svc.svg|{{lang-es|Capitán}} (Spanish)<br />{{lang-fil|Kapitán}} (Filipino)<br />[[Philippine Air Force]]
File:Army-POL-OF-02.svg|{{lang-pl|Kapitan}}<br />[[Polish Army]]
File:Romania-Army-OF-2.svg|{{lang-ro|Căpitan}}<br />[[Romanian Armed Forces]]
File:Russia-Army-OF-2-2010.svg|{{lang-ru|капита́н}} ({{lang-ru|kapitán}})<br />[[Russian Ground Forces|Russian Army]]
SAA-OF-2.svg|{{lang-af|Kaptein}}<br />[[South African Army]]
12.SKA-CPT.svg|{{lang-ko|대위}} (''[[Daewi]]'')<br />[[Republic of Korea Army|South Korean army]]
12.SKAF-CPT.svg|{{lang|ko|대위}} (''[[Daewi]]'')<br />[[Republic of Korea Air Force|South Korean air force]]
ROKMC-OF-2.svg|{{lang|ko|대위}} (''[[Daewi]]'')<br />[[Republic of Korea Marine Corps|South Korean marine force]]
File:Sri Lanka-army-OF-2.svg|[[Sri Lanka Army]]
File:OF-2 Kapten FV hylsa.svg|{{lang|sv|Kapten}}<br />[[Swedish Air Force]]
File:SWE-Kapten.svg|{{lang|sv|Kapten}}<br />[[Swedish Army]]
File:03-RSA-OF02.svg|''Captain''<br />[[Singapore Armed Forces|Republic of Singapore Armed Forces]]
File:CHE OF2 Hptm.svg|{{lang|de|Hauptmann}}<br />[[Swiss Armed Forces]]
Taiwan-army-OF-2.svg|{{lang|zh|上尉}} ({{lang|zh|Shàngwèi}})<br />[[Republic of China Army|Taiwanese army]]
Taiwan-airforce-OF-2.svg|{{lang|zh|上尉}} ({{lang|zh|Shàngwèi}})<br />[[Republic of China Air Force|Taiwanese air force]]
Taiwan-Marine-OF-2.svg|{{lang|zh|上尉}} ({{lang|zh|Shàngwèi}})<br />[[Republic of China Marine Corps|Taiwanese Marine]]
File:RTA OF-2 (Captain).svg|{{lang|th|Roi Ek}} ({{lang|th|ร้อยเอก}})<br />[[Royal Thai Army]]
File:Turkey-army-OF-2.svg|{{lang-tr|Yüzbaşı}}<br />[[Turkish Armed Forces]]
File:Captain Tatmadaw.gif|{{lang|my|Bo Gyi}}<br />[[Myanmar Army]]
File:US Air Force O3 shoulderboard.svg|[[United States Air Force|U.S. Air Force]]
File:US Army O3 (Army greens).svg|[[United States Army|U.S. Army]] (dress)
File:US Marine O3 shoulderboard vertical.svg|[[United States Marine Corps|U.S. Marine Corps]]<ref name=USMC>{{cite web|url=http://quicksearch.dla.mil/qsDocDetails.aspx?ident_number=123227|title=Insignia, Rank, Lieutenant, U.S. Navy and Captain, U.S. Marine Corps|publisher=DLA Document Services|author=Defense Logistics Agency|date=27 May 2016|location=Building 4/D, 700 Robbins Avenue, Philadelphia, PA 19111-5094|work=Quick Search Assist|access-date=13 November 2017|accessdate=2022-05-19|archivedate=2022-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220525094324/https://quicksearch.dla.mil/qsDocDetails.aspx?ident_number=123227}}</ref> (dress, garrison)
File:CAPEJB-GNB.png|[[Venezuelan military ranks|Venezuelan Army]]
</gallery>
== Пайвандҳо ==
* [[Нерӯҳои мусаллаҳ]]
* [[Дараҷаи низомӣ]]
* [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]]
{{Дараҷаҳои низомӣ}}
== Манобеъ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]]
[[Гурӯҳ:Артиш]]
[[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]]
[[Гурӯҳ:Саркардагон]]
47h78q4o3x6p4gea7fdhqsco9cfbbvn
Таҳмабад
0
214214
1469679
1462533
2026-04-22T08:11:53Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1469679
wikitext
text/x-wiki
{{Дараҷаи низомӣ
| тасвир1 = Russia-Army-OF-1c-2010.svg
| image_size = 100px
| зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small>
| тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1c-2010.svg
| зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small>
| ном = '''Таҳмабад'''
| кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}}
| нерӯ = [[Артиш]]
| кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمهبد'''}}
| rank = [[Саркарда]]
| NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]]
| Non-NATO rank =
| бунёдшуда =
| бекоршуда =
| дараҷаи болотар = [[Сарвашт]]
| дараҷаи пойинтар = [[Таҳмабон]]
| ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон якум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان یکم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Старший лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''First lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] ''OF-1''}}|
}}
'''Таҳмабад''' ({{lang-fa|'''تهمهبد'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[таҳмабон]] ва пойинтар аз [[сарвашт]] дорад ва баробар бо [[новбон якум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенанти калон''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
{| class="wikipedia sortable" border="1"
|-
|+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]'''
|-
|width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Таҳмабон]]
|width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмабад'''
|width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Сарвашт]]<br><small></small>
|}
''Таҳмабад'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми созмонии ёвари [[сарвашт|''фармондеҳи вашт'']] ё ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[ягон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. |accessdate=2022-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>.
== Вожашиносӣ ==
«''Таҳмабад''» бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз як [[исм]] ва як ''пасванд'' сохта шудаву мақулаи дастурии он ''исм'' ва сохтвожаи он [исм (''[[таҳма]]'') + пасванд (''-бад'')] аст:
<blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’ <small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + ''-бад'' ‘''[[саркарда]]''’ <small>(< {{lang-pal|''-pat''}} ‘''[[сардор]]''’ < {{lang-peo|''*pati-''}} ‘''сардор, фармондеҳ''’<ref name="Ҳасандӯст" />)</small>, ки ба номи яконҳо афзуда мешавад ва дараҷаҳои низомӣ ба маънои ‘''фармондеҳи якон''’ месозад<ref>''Эдельман Д. И.'' Этимологический словарь иранских языков / Институт языкознания РАН. — М.: «Восточная литература», 2020. — Т. 6 (p—r̥). — 463 с. — 500 экз. — ISBN 5-02-018124-2; ISBN 978-5-02-039863-4 (в пер.). — с. 250</ref></blockquote>
«''Таҳмабад''» ба маънои «''фармондеҳи таҳма''» дар пайравӣ аз «''[[таҳмадор]]''» ва дар қиёс бо [[Сипаҳсолор|«''сипаҳбад''»]], [[Артишсолор|«''артишбад''»]] ва [[Новгонсолор|«''дарёбад''»]] сохта шудааст, ки аз [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон|дараҷаҳои низомии нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] ҳастанд<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=285; 447|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>.
''Сипаҳбад'' яке аз куҳантарин дараҷаҳои низомӣ дар ҷаҳон аст, ки беш аз 2500 сол боз ба кор меравад. Ин вожа дар [[забони эронии бостон]] аз ''*spāda-'' ‘''[[сипоҳ]]''’ + ''*pati-'' ‘''[[солор]]''’ сохта шуда ва дар {{lang-peo|*''spādapati''}}, дар {{lang-xpr|''spāδpet : spāδbed''}}, дар {{lang-pal|''spāδpat : spāhbad''}}, дар {{lang-sog|''spāδpaδ''}}, дар {{lang-xbc|''σπάλοβίδο : άσπάλοβίδο''}} шуда ва дар {{lang-fa|''сипоҳбад : сипаҳбад''}} гаштааст<ref>''Эдельман Д. И.'' Этимологический словарь иранских языков / Институт языкознания РАН. — М.: «Восточная литература», 2020. — Т. 6 (p—r̥). — 463 с. — 500 экз. — ISBN 5-02-018124-2; ISBN 978-5-02-039863-4 (в пер.). — с. 250</ref>. ''Сипаҳбад'' ба маънои ‘''фармондеҳи сипоҳ''’ дар «[[Шоҳнома]]» бисёр ба кор рафтааст:
<blockquote><poem>''Зи [[лашкар]] ба лашкар ду фарсанг монд,
''Ҷаҳондидагонро сипаҳбад бихонд''<ref name="Шоҳнома">[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n473/mode/2up?q=%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D2%B3%D0%B1%D0%B0%D0%B4 ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2008. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 1. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 474]</ref>.</poem>
<poem>''Ба [[Суғд]] аст бо лашкар [[Афросиёб]],
''[[Сипоҳ]]у сипаҳбад ба ин рӯи об''<ref>[https://archive.org/details/ShahnamaJildEDuvvum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEDuvumtajikFarsi/page/n401/mode/2up ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2008. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 2. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 402]</ref>.</poem></blockquote>
«''Артишбад''» дар қиёс бо ''сипаҳбад'' бо ''равиши пасинсозӣ'' ({{lang-en|''back-formation''}}) аз ''артиштор'' ({{lang-pal|''artēštār''}}) бо ҷудо кардани пасванди фарзии ''-тор'' < ''-tār'' аз вожаи «''[[артиш]]''» ва афзудани пасванди ''-бад'' < ''pati-'' сохта шудааст<ref name="Ҳасандӯст" />.
«''Дарёбад''» низ аз ''[[дарё]]'' ({{lang-pal|''drayāb-''}} < {{lang-peo|''drayah-''}}) + ''-бад'' сохта шуда ва чун ҳамтои ''артишбад'' дар нерӯи дарёӣ аз [[соли 1957]] дар Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон ба кор меравад<ref>{{Cite web |url=http://rc.majlis.ir/fa/law/show/94889 |title=Қонуни истихдоми Нерӯҳои мусаллаҳи шоҳаншоҳии Эрон мусавваби 30 тирмоҳи 1336 |accessdate=2026-04-05 |archivedate=2013-08-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130803063508/http://rc.majlis.ir/fa/law/show/94889 }}</ref>.
Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳмабад''» ба ҷои «''лейтенанти калон''» (аз {{lang-de|Leutenant}} < {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин; муъовин''») ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info">[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>.
== Пешина ==
«''Таҳмадор''» навгузида аз {{lang-xpr|''tagmadār''}} дар [[сипоҳи Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) аст, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии [[Ашкониён]] аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда ва онро вомвожа аз юнонии бостон донистаанд:
<blockquote>{{lang-xpr|''tagmadār''}} < {{lang-grc|τάγματάρχης}} ‘''фармондеҳи тагма''’ < {{lang-grc|τάγμα}} ‘''таҳма''’ + {{lang-xpr|''-dār''}} ‘''доранда''; ''фармондеҳ''’<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. – СПб.: - Петербургское лингвистическое общество, 2010. – 400 с., ил. – (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1. – сс. 13; 223</ref></blockquote>
«''Тагма''» ({{lang-grc|τάγμα}}) дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] яконе номида мешуд, ки 100—500 сарбозро дар бар мегирифт. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|''tahmīh''}} ‘''нерӯ''’ (< эронии бостон: ''*taxma-'' < √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /> < {{lang-pal|''tahmīh''}} < {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''нерӯманд''’<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969.</ref>) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст.
Дар сипоҳи [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ([[224]]—[[651]]), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2-5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз яконҳо ''таҳм'' ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-29 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''таҳма'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд ''[[разма]]'' ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449—451 гг. Кампании и сражения.- Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017.]</ref>.
Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info"/>.
== Ному нишони таҳмабад дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон ==
<gallery class="center">
<!-- In alphabetic order of Country please -->
Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-hy|ավագ լեյտենանտ}}<br />[Avag leytenant]<br />([[Armenian Ground Forces]])<ref name="Armenia">{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}</ref>
11.AzAF-SLT.png|{{lang-az|Baş leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref>
Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-be|Старшы лейтэнант}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref>
Rank insignia of Старши лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang-bg|Старши лейтенант}}<br />([[Bulgarian Land Forces]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref>
Army-HRV-OF-01a.svg|{{lang-hr|Natporučnik}}<br />([[Croatian Army]])<ref name="Croatia">{{cite web |title=Oznake činova |url=http://www.osrh.hr/#rubData/HTML/HR/RAZNO/OZNAKE/20190401_Galerija_oznaka/Galerija_oznaka_HR.htm |website=osrh.hr |publisher=Republic of Croatia Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=hr |date=1 April 2019}}</ref>
CzArmy 2011 OF1a-Nadporuchik shoulder.svg|{{lang-cs|Nadporučík}}<br />([[Czech Land Forces]])<ref name="Czech_Republic">{{cite web |title=Ranks |url=https://www.army.cz/scripts/detail.php?id=49065 |website=army.cz |publisher=Ministry of Defence of the Czech Republic |date=2018 |access-date=26 May 2021}}</ref>
Yliluutnantti M05.svg|{{lang-fi|Yliluutnantti}}<br >{{lang-sv|Premiärlöjtnant}}<br />([[Finnish Army]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref>
Georgia Army OF-1c.png|{{lang-ka|უფროსი ლეიტენანტი}}<br />{{lang|ka-Latn|Uprosi leit’enant’i}}<br />([[Georgian Land Forces]])<ref name="Georgia">{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}</ref>
Rank Army Hungary OF-01b.svg|{{lang-hu|Főhadnagy}}<br />([[Hungarian Ground Forces]])<ref name="Hungary">{{cite web |last1=Andrea |first1=Kánya |title=A gallér és az ötágú csillag |url=https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html |website=honvedelem.hu |publisher=Hungarian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=hu |date=6 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2022-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705225456/https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html }}</ref>
12-RKGF-SELT.svg|{{lang-kk|Аға лейтенант}}<br />([[Kazakh Ground Forces]])<ref name=Kazakhstan>{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref>
09.Kyrgyzstan Army-SLT.svg|{{lang-ky|Улук лейтенант}}
([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref>
LV-Army-OF1a.png|{{lang-lv|Virsleitnants}}<br />([[Latvian Land Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref>
14-Lithuania Army-1LT.svg|{{lang-lt|Vyresnysis leitenantas}}<br />([[Lithuanian Land Forces]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2016-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html }}</ref>
Mongolian Army-1LT-service.svg|{{lang-mn|Ахлах дэслэгч}}<br />([[Mongolian Ground Force]])<ref name="Mongolia">{{cite web |author1=Chief of General Staff |author1-link=Chief of General Staff (Mongolia) |title=Order of the Chief of the General Staff: Number A / 595 |date=25 November 2019 |website=gsmaf.gov.mn |pages=20-26 |url=https://www.gsmaf.gov.mn/gsmaf/onePost/1331 |access-date=18 September 2021 |language=mn}}</ref>
Russia-Army-OF-1c-2010.svg|{{lang-ru|Старший лейтена́нт}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref>
Army-SVK-OF-01a.svg|{{lang-sk|Nadporučík}}<br />([[Ground Forces of the Slovak Republic|Slovak Ground Forces]])<ref name="Slovakia">{{cite web |title=Označenie vojenských hodností príslušníkov Ozbrojených síl Slovenskej republiky od 1.1.2016 |trans-title=Designation of military ranks of members of the Armed Forces of the Slovak Republic from 1.1.2016 |url=http://www.vhu.sk/oznacenie-vojenskych-hodnosti-prislusnikov-ozbrojenych-sil-slovenskej-republiky-od-112016/ |website=vhu.sk |publisher=Military History Institute |access-date=12 April 2021 |language=sk}}</ref>
13-Slovenian Army-1LT.svg|{{lang-sl|Nadporočnik}}<br />([[Slovenian Ground Force]])<ref name="Slovenia">{{cite web |title=Čini in razredi |url=https://www.slovenskavojska.si/o-vojski/cini-in-razredi/ |website=slovenskavojska.si |publisher=Slovenian Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=sl}}</ref>
Tajikistan-Army-OF-1c.png|{{lang-tg|Лейтенанти калон}}<br />([[Tajik National Army]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref>
Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-tk|Uly leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28-29 |language=tk}}</ref>
UA shoulder mark 13.svg|{{lang-uk|Старший лейтенант}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref>
Uzbekistan-army-OF-1c.svg|{{lang-uz|Katta leytenant}}<br />([[Uzbek Ground Forces]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o‘tash tartibi to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref>
</gallery>
== Пайвандҳо ==
* [[Нерӯҳои мусаллаҳ]]
* [[Дараҷаи низомӣ]]
* [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Дараҷаҳои низомӣ}}
[[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]]
[[Гурӯҳ:Артиш]]
[[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]]
[[Гурӯҳ:Саркардагон]]
t96b0fg1hhdi3anr1c8w5o3eacqsqy0
Музораба
0
218759
1469683
1330385
2026-04-22T10:53:25Z
~2026-24795-82
123357
1469683
wikitext
text/x-wiki
'''Музораба''' ({{lang-ar|المضاربة}}) — дар ''фиқҳ'' шартномаест, ки миёни соҳибмол ва коргар баста мешавад. Музораба ба ин сурат баста мегардад, ки коргар (омил) бо сармояи соҳибмол ба тиҷорат пардохта, дар баробари кораш дар ҳиссаи фоида шарики тиҷорат мешавад. М. яке аз шаклҳои сармоягузорӣ дар қонуни молии исломӣ мебошад. Дар асоси шартномаи музораба миёни сарватмандон ва одамоне, ки дорои таҷрибаи тиҷоратанд, қарордод баста мешавад. Масалан, тарафи якум маблағи худро медиҳад ва тарафи дуюм барои ба даст овардани фоида донишу таҷрибаи худро бакор бурда, аз меъёри муайян фоида тақсим карда мешавад. Шартномаи М. қарордоди шарикӣ барои ба даст овардани фоида аст, ки дар асоси он як ҷониб сармоядор (соҳибмол) медиҳад ва ҷониби дигар (музориб) қобилияти соҳибкории худро барои идоракунии сармоя ва ба даст овардани фоида, ки дар байни тарафҳо мувофиқи бандҳои шартнома мутаносибан тақсим гардидааст. Агар дар иҷрои шартнома зиён дида шавад, сармоягузор ба андозаи маблағи сармояи пешбинишуда зарар мебинад ва коргар дар баробари меҳнати худ подош намегирад. Музораба ба шартномаҳое марбут дониста шудааст, ки дар асоси принсипи идораи боэътимоди амвол асос ёфтаанд. Аз ин рӯ, музориб, ки сармоягузорӣ мекунад, барои талафоти эҳтимолӣ ҷавобгар нест, ба истиснои ҳолатҳое, ки сармояро нодуруст истифода бурда, дар натиҷаи хунукназарӣ шартномаро вайрон кунад. Дар ҳар кадоме аз ин гуна ҳолатҳо музориб барои тамоми маблағе, ки тибқи шартномаи музораба гирифта мешавад, масъул мебошад. Ҳар яке аз тарафҳои шартнома метавонад шартномаи музорабаро якҷониба қатъ кунад, ба истиснои ду ҳолати зерин: а) вақте ки музориб ба фаъолияти худ шуруъ кардааст. Дар ин маврид шартнома то ба итмом расидани лоињае, ки музориб мувофиќи наќшањои соҳибмол оѓоз кардааст ё бо назардошти хусусиятњои конструктории лоиња ќатъ карда намешавад; б) вақте ки тарафҳои шартнома оид ба муқаррар намудани муҳлате, ки дар давоми он шартнома эътибор пайдо мекунад, розигӣ додаанд. Дар ин маврид шартномаро бе розигии тарафайн то ба охир расидани муҳлати муқарраршуда, катъ кардан мумкин нест. Созишномаҳои музораба номаҳдуд ва маҳдуд мешаванд: Шартномаи музорабаи номаҳдуд он аст, ки тибқи он сармоягузор ба музориб имкон медиҳад, ки маблағҳои додашударо бидуни ягон маҳдудият тиҷоратеро ихтиёр кунад. Дар ин маврид музориб бар асоси эътимод ва таљрибаи тиљоратї дар анљоми муомилоти пулӣ ва пешбурди фаъолияти соњибкорї озодии бештар дорад. Аммо чунин озодии номаҳдуд дар кор, бояд танҳо мувофиқи манфиатҳои тарафайн ва ҳадафҳои шартнома, ки ба даст овардани фоида аст, амалӣ карда шавад. Созишномаи маҳдуди музораба бошад, тибқи он сармоягузор кори музорибро ба макони муайяни иҷрои шартҳои кор ё намуди мушаххаси сармоягузорӣ, ки бо соҳиби сармоя мувофақа карда, ба тиҷорат шуруъ мекунад. Сармоягузор метавонад дар доираи як муомила бо як ё якчанд нафар шартномаи музораба бандад. Ин маънои онро дорад, ки ӯ метавонад маблағҳои худро ба якчанд шарикон бо шарте пешниҳод кунад, ки ҳар кадоме аз онҳо тавонанд манфиатҳои худро ҳамчун музориб намояндагӣ кунанд. Саҳмияҳои музориб дар ин ҳолат бояд дар байни онҳо тибқи таносуби мувофиқашуда тақсим карда шаванд. Дар ин ҳолат ҳарду музориб бояд тиҷоратро якҷоя, ҳамчун ду шарик идора кунанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бозаргонӣ]]
[[Гурӯҳ:Иқтисоди исломӣ]]
== Адабиёт ==
Спекуляция. Большая российская энциклопедия. М., 2004;
مبانی داراب نبیزاده فقهی اقتصاد اسلامی،. تهران،۱۳۸۵ ش.
ttz5csgc3ilh94t32hs9ezawx7wzqdt
1469684
1469683
2026-04-22T10:55:02Z
~2026-24795-82
123357
1469684
wikitext
text/x-wiki
'''Музораба''' ({{lang-ar|المضاربة}}) — дар ''фиқҳ'' шартномаест, ки миёни соҳибмол ва коргар баста мешавад. Музораба ба ин сурат баста мегардад, ки коргар (омил) бо сармояи соҳибмол ба тиҷорат пардохта, дар баробари кораш дар ҳиссаи фоида шарики тиҷорат мешавад. М. яке аз шаклҳои сармоягузорӣ дар қонуни молии исломӣ мебошад. Дар асоси шартномаи музораба миёни сарватмандон ва одамоне, ки дорои таҷрибаи тиҷоратанд, қарордод баста мешавад. Масалан, тарафи якум маблағи худро медиҳад ва тарафи дуюм барои ба даст овардани фоида донишу таҷрибаи худро бакор бурда, аз меъёри муайян фоида тақсим карда мешавад. Шартномаи М. қарордоди шарикӣ барои ба даст овардани фоида аст, ки дар асоси он як ҷониб сармоядор (соҳибмол) медиҳад ва ҷониби дигар (музориб) қобилияти соҳибкории худро барои идоракунии сармоя ва ба даст овардани фоида, ки дар байни тарафҳо мувофиқи бандҳои шартнома мутаносибан тақсим гардидааст. Агар дар иҷрои шартнома зиён дида шавад, сармоягузор ба андозаи маблағи сармояи пешбинишуда зарар мебинад ва коргар дар баробари меҳнати худ подош намегирад. Музораба ба шартномаҳое марбут дониста шудааст, ки дар асоси принсипи идораи боэътимоди амвол асос ёфтаанд. Аз ин рӯ, музориб, ки сармоягузорӣ мекунад, барои талафоти эҳтимолӣ ҷавобгар нест, ба истиснои ҳолатҳое, ки сармояро нодуруст истифода бурда, дар натиҷаи хунукназарӣ шартномаро вайрон кунад. Дар ҳар кадоме аз ин гуна ҳолатҳо музориб барои тамоми маблағе, ки тибқи шартномаи музораба гирифта мешавад, масъул мебошад. Ҳар яке аз тарафҳои шартнома метавонад шартномаи музорабаро якҷониба қатъ кунад, ба истиснои ду ҳолати зерин: а) вақте ки музориб ба фаъолияти худ шуруъ кардааст. Дар ин маврид шартнома то ба итмом расидани лоињае, ки музориб мувофиќи наќшањои соҳибмол оѓоз кардааст ё бо назардошти хусусиятњои конструктории лоиња ќатъ карда намешавад; б) вақте ки тарафҳои шартнома оид ба муқаррар намудани муҳлате, ки дар давоми он шартнома эътибор пайдо мекунад, розигӣ додаанд. Дар ин маврид шартномаро бе розигии тарафайн то ба охир расидани муҳлати муқарраршуда, катъ кардан мумкин нест. Созишномаҳои музораба номаҳдуд ва маҳдуд мешаванд: Шартномаи музорабаи номаҳдуд он аст, ки тибқи он сармоягузор ба музориб имкон медиҳад, ки маблағҳои додашударо бидуни ягон маҳдудият тиҷоратеро ихтиёр кунад. Дар ин маврид музориб бар асоси эътимод ва таљрибаи тиљоратї дар анљоми муомилоти пулӣ ва пешбурди фаъолияти соњибкорї озодии бештар дорад. Аммо чунин озодии номаҳдуд дар кор, бояд танҳо мувофиқи манфиатҳои тарафайн ва ҳадафҳои шартнома, ки ба даст овардани фоида аст, амалӣ карда шавад. Созишномаи маҳдуди музораба бошад, тибқи он сармоягузор кори музорибро ба макони муайяни иҷрои шартҳои кор ё намуди мушаххаси сармоягузорӣ, ки бо соҳиби сармоя мувофақа карда, ба тиҷорат шуруъ мекунад. Сармоягузор метавонад дар доираи як муомила бо як ё якчанд нафар шартномаи музораба бандад. Ин маънои онро дорад, ки ӯ метавонад маблағҳои худро ба якчанд шарикон бо шарте пешниҳод кунад, ки ҳар кадоме аз онҳо тавонанд манфиатҳои худро ҳамчун музориб намояндагӣ кунанд. Саҳмияҳои музориб дар ин ҳолат бояд дар байни онҳо тибқи таносуби мувофиқашуда тақсим карда шаванд. Дар ин ҳолат ҳарду музориб бояд тиҷоратро якҷоя, ҳамчун ду шарик идора кунанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бозаргонӣ]]
[[Гурӯҳ:Иқтисоди исломӣ]]
== Адабиёт ==
Спекуляция. Большая российская энциклопедия. М., 2004;
مبانی داراب نبیزاده فقهی اقتصاد اسلامی. تهران،۱۳۸۵ ش
41p7ky7ad789qagqnxt6ccngq61errz
1469685
1469684
2026-04-22T10:56:56Z
~2026-24795-82
123357
1469685
wikitext
text/x-wiki
'''Музораба''' ({{lang-ar|المضاربة}}) — дар ''фиқҳ'' шартномаест, ки миёни соҳибмол ва коргар баста мешавад. Музораба ба ин сурат баста мегардад, ки коргар (омил) бо сармояи соҳибмол ба тиҷорат пардохта, дар баробари кораш дар ҳиссаи фоида шарики тиҷорат мешавад. М. яке аз шаклҳои сармоягузорӣ дар қонуни молии исломӣ мебошад. Дар асоси шартномаи музораба миёни сарватмандон ва одамоне, ки дорои таҷрибаи тиҷоратанд, қарордод баста мешавад. Масалан, тарафи якум маблағи худро медиҳад ва тарафи дуюм барои ба даст овардани фоида донишу таҷрибаи худро бакор бурда, аз меъёри муайян фоида тақсим карда мешавад. Шартномаи М. қарордоди шарикӣ барои ба даст овардани фоида аст, ки дар асоси он як ҷониб сармоядор (соҳибмол) медиҳад ва ҷониби дигар (музориб) қобилияти соҳибкории худро барои идоракунии сармоя ва ба даст овардани фоида, ки дар байни тарафҳо мувофиқи бандҳои шартнома мутаносибан тақсим гардидааст. Агар дар иҷрои шартнома зиён дида шавад, сармоягузор ба андозаи маблағи сармояи пешбинишуда зарар мебинад ва коргар дар баробари меҳнати худ подош намегирад. Музораба ба шартномаҳое марбут дониста шудааст, ки дар асоси принсипи идораи боэътимоди амвол асос ёфтаанд. Аз ин рӯ, музориб, ки сармоягузорӣ мекунад, барои талафоти эҳтимолӣ ҷавобгар нест, ба истиснои ҳолатҳое, ки сармояро нодуруст истифода бурда, дар натиҷаи хунукназарӣ шартномаро вайрон кунад. Дар ҳар кадоме аз ин гуна ҳолатҳо музориб барои тамоми маблағе, ки тибқи шартномаи музораба гирифта мешавад, масъул мебошад. Ҳар яке аз тарафҳои шартнома метавонад шартномаи музорабаро якҷониба қатъ кунад, ба истиснои ду ҳолати зерин: а) вақте ки музориб ба фаъолияти худ шуруъ кардааст. Дар ин маврид шартнома то ба итмом расидани лоиҳае, ки музориб мувофиқи нақшаҳои соҳибмол оғоз кардааст ё бо назардошти хусусиятҳои конструктории лоиҳа қатъ карда намешавад; б) вақте ки тарафҳои шартнома оид ба муқаррар намудани муҳлате, ки дар давоми он шартнома эътибор пайдо мекунад, розигӣ додаанд. Дар ин маврид шартномаро бе розигии тарафайн то ба охир расидани муҳлати муқарраршуда, катъ кардан мумкин нест. Созишномаҳои музораба номаҳдуд ва маҳдуд мешаванд: Шартномаи музорабаи номаҳдуд он аст, ки тибқи он сармоягузор ба музориб имкон медиҳад, ки маблағҳои додашударо бидуни ягон маҳдудият тиҷоратеро ихтиёр кунад. Дар ин маврид музориб бар асоси эътимод ва таҷрибаи тиҷоратӣ дар анљоми муомилоти пулӣ ва пешбурди фаъолияти соҳибкорӣ озодии бештар дорад. Аммо чунин озодии номаҳдуд дар кор, бояд танҳо мувофиқи манфиатҳои тарафайн ва ҳадафҳои шартнома, ки ба даст овардани фоида аст, амалӣ карда шавад. Созишномаи маҳдуди музораба бошад, тибқи он сармоягузор кори музорибро ба макони муайяни иҷрои шартҳои кор ё намуди мушаххаси сармоягузорӣ, ки бо соҳиби сармоя мувофақа карда, ба тиҷорат шуруъ мекунад. Сармоягузор метавонад дар доираи як муомила бо як ё якчанд нафар шартномаи музораба бандад. Ин маънои онро дорад, ки ӯ метавонад маблағҳои худро ба якчанд шарикон бо шарте пешниҳод кунад, ки ҳар кадоме аз онҳо тавонанд манфиатҳои худро ҳамчун музориб намояндагӣ кунанд. Саҳмияҳои музориб дар ин ҳолат бояд дар байни онҳо тибқи таносуби мувофиқашуда тақсим карда шаванд. Дар ин ҳолат ҳарду музориб бояд тиҷоратро якҷоя, ҳамчун ду шарик идора кунанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бозаргонӣ]]
[[Гурӯҳ:Иқтисоди исломӣ]]
== Адабиёт ==
Спекуляция. Большая российская энциклопедия. М., 2004;
مبانی داراب نبیزاده فقهی اقتصاد اسلامی. تهران،۱۳۸۵ ش
1vo96w959euel0y044bena26jbe1jqg
1469688
1469685
2026-04-22T11:11:35Z
~2026-24795-82
123357
1469688
wikitext
text/x-wiki
'''Музораба''' ({{lang-ar|المضاربة}}) — дар ''фиқҳ'' шартномаест, ки миёни соҳибмол ва коргар баста мешавад. Музораба ба ин сурат баста мегардад, ки коргар (омил) бо сармояи соҳибмол ба тиҷорат пардохта, дар баробари кораш дар ҳиссаи фоида шарики тиҷорат мешавад. Музораба яке аз шаклҳои сармоягузорӣ дар қонуни молии исломӣ мебошад. Дар асоси шартномаи музораба миёни сарватмандон ва одамоне, ки дорои таҷрибаи тиҷоратанд, қарордод баста мешавад. Масалан, тарафи якум маблағи худро медиҳад ва тарафи дуюм барои ба даст овардани фоида донишу таҷрибаи худро бакор бурда, аз меъёри муайян фоида тақсим карда мешавад. Шартномаи музораба қарордоди шарикӣ барои ба даст овардани фоида аст, ки дар асоси он як ҷониб сармоядор (соҳибмол) медиҳад ва ҷониби дигар (музориб) қобилияти соҳибкории худро барои идоракунии сармоя ва ба даст овардани фоида, ки дар байни тарафҳо мувофиқи бандҳои шартнома мутаносибан тақсим гардидааст. Агар дар иҷрои шартнома зиён дида шавад, сармоягузор ба андозаи маблағи сармояи пешбинишуда зарар мебинад ва коргар дар баробари меҳнати худ подош намегирад. Музораба ба шартномаҳое марбут дониста шудааст, ки дар асоси принсипи идораи боэътимоди амвол асос ёфтаанд. Аз ин рӯ, музориб, ки сармоягузорӣ мекунад, барои талафоти эҳтимолӣ ҷавобгар нест, ба истиснои ҳолатҳое, ки сармояро нодуруст истифода бурда, дар натиҷаи хунукназарӣ шартномаро вайрон кунад. Дар ҳар кадоме аз ин гуна ҳолатҳо музориб барои тамоми маблағе, ки тибқи шартномаи музораба гирифта мешавад, масъул мебошад. Ҳар яке аз тарафҳои шартнома метавонад шартномаи музорабаро якҷониба қатъ кунад, ба истиснои ду ҳолат: 1. Вақте ки музориб ба фаъолияти худ шуруъ кардааст. Дар ин маврид шартнома то ба итмом расидани лоиҳае, ки музориб мувофиқи нақшаҳои соҳибмол оғоз кардааст ё бо назардошти хусусиятҳои конструктории лоиҳа қатъ карда намешавад; 2. Вақте ки тарафҳои шартнома оид ба муқаррар намудани муҳлате, ки дар давоми он шартнома эътибор пайдо мекунад, розигӣ додаанд. Дар ин маврид шартномаро бе розигии тарафайн то ба охир расидани муҳлати муқарраршуда, катъ кардан мумкин нест. Созишномаҳои музораба номаҳдуд ва маҳдуд мешаванд: Шартномаи музорабаи номаҳдуд он аст, ки тибқи он, сармоягузор ба музориб имкон медиҳад, ки маблағҳои додашударо бидуни ягон маҳдудият тиҷоратеро ихтиёр кунад. Дар ин маврид музориб бар асоси эътимод ва таҷрибаи тиҷоратӣ дар анљоми муомилоти пулӣ ва пешбурди фаъолияти соҳибкорӣ озодии бештар дорад. Аммо чунин озодии номаҳдуд дар кор, бояд танҳо мувофиқи манфиатҳои тарафайн ва ҳадафҳои шартнома, ки ба даст овардани фоида аст, амалӣ карда шавад. Созишномаи маҳдуди музораба бошад, тибқи он, сармоягузор кори музорибро ба макони муайяни иҷрои шартҳои кор ё намуди мушаххаси сармоягузорӣ, ки бо соҳиби сармоя мувофақа карда, ба тиҷорат шуруъ мекунад. Сармоягузор метавонад дар доираи як муомила бо як ё якчанд нафар шартномаи музораба бандад. Ин маънои онро дорад, ки ӯ метавонад маблағҳои худро ба якчанд шарикон бо шарте пешниҳод кунад, ки ҳар кадоме аз онҳо тавонанд манфиатҳои худро ҳамчун музориб намояндагӣ кунанд. Саҳмияҳои музориб дар ин ҳолат бояд дар байни онҳо тибқи таносуби мувофиқашуда тақсим карда шаванд. Дар ин ҳолат ҳарду музориб бояд тиҷоратро якҷоя, ҳамчун ду шарик идора кунанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{хурд}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бозаргонӣ]]
[[Гурӯҳ:Иқтисоди исломӣ]]
== Адабиёт ==
Спекуляция. Большая российская энциклопедия. М., 2004;
مبانی داراب نبیزاده فقهی اقتصاد اسلامی. تهران،۱۳۸۵ ش
fr86ldjtv8vafq94g9jqlebwnl3oq0p
Баҳси корбар:Arçil xan Günəşsoylu
3
231248
1469619
1420925
2026-04-21T15:10:10Z
Qədir
38528
Qədir moved page [[Баҳси корбар:가웨인]] to [[Баҳси корбар:Arçil xan Günəşsoylu]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/가웨인|가웨인]]" to "[[Special:CentralAuth/Arçil xan Günəşsoylu|Arçil xan Günəşsoylu]]"
1063493
wikitext
text/x-wiki
{{Хуш омадед/чаҳорчӯба
|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!
|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин
|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]]
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.
Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед.
* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]
|helpTitle=Ёрӣ
|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.
|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо
|tipsText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work-->
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани ~~~~ дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро <nowiki>{{stub}}</nowiki> ё <nowiki>{{ҷавона}}</nowiki> ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?
|mistakeText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work-->
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло <nowiki>{{тарҷума}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа <nowiki>{{delete}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.
|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)
|lang=en
}} --[[File:Robot icon.svg|26px]] [[User:SamakBot|'''<span style="color:#ff5722">Samak</span><span style="color:#666565">Bot</span>''']] <sup>[[Баҳси_корбар:SamakBot|'''Talk''']]</sup> 01:36, 22 Декабри 2019 (UTC)
la9ciczem6x8ytuvyi5nurs34ps2r2p
Изоморфизм ва ҳомоморфизм
0
278599
1469665
1136357
2026-04-22T05:45:07Z
Сунатулло Сафарзода
108676
/* Сарчашма */
1469665
wikitext
text/x-wiki
'''Изоморфизм ва ҳомоморфизм''' – мафҳуме, ки яксонӣ (изоморфизм; юн. ἴσος – яксон, якранг ва μορφή – шакл) ё монанди (ҳомоморфизм; юн. ὁμός – шабоҳат)-и сохт (сохтор)-и низомҳо (равандҳо, таркибҳо)-ро мефаҳмонад.
Ду низоме изоморф (дар муносибати изоморфизм қарордошта) номида мешавад, ки агар байни унсурҳо, вазифа (амал)-ҳо ва моҳияти онҳо таносуб ва ё ҳусни тавофуқ вуҷуд дошта бошад. Дар ин ҳолат ҳар як низом тимсоли изоморфии дигаре буда метавонад. Иртиботи ҳомоморфизм аксаран умумитар (ва заифтар) мешавад. Аз ин рӯ, ҳар як изоморфизм ҳомоморфизм буда метавонад, аммо на баръакс. Дар ин сурат таносуби аломатҳо ва ҳаммаъноӣ байни унсурҳои низом фақат хусусияти якҷанбаӣ мегирад. Ба ҳар як унсури низоми аввал унсури ягонаи низоми дуюм мувофиқат мекунад, на баръакс: ба унсури низоми дуввум бештар аз як унсур метавонад мувофиқат кунад. Дар ин ҳолат низоми аввал тимсоли ҳомоморфӣ барои низоми дуввум ва низоми дуввум ҳомоморфи тимсоли дуввум ба шумор меравад. Таҳти мафҳуми И. ва Ҳ. муносиботи васеи дараҷаҳое фаҳмида мешавад, ки байни низомҳои хусусиятҳои гуногундошта вуҷуд дорад (мас., муносибати байни сурат ва асли он, тарҷумаи матн аз як забон ба забони дигар ва асли он, харитаи ҷуғрофӣ ва маҳалли ба он мувофиқ, ҳаракати ҷирмҳои осмонӣ ва низоме, ки онро тавсиф мекунад ва ғ. ). Айнан ҳамин мафҳумҳо дар риёзёт ва мантиқ ба кор мераванд.
Изоморфизм (ҳамшклангорӣ) муносибати навъи баробариро дар назар дорад. Мафҳуми И. ва Ҳ. барои тавсифи мафҳуми амсила ва усули амсиласозӣ, инчунин барои мақулаҳои маърифатии тимсол (агар он ба воситаи ягон низоми ишоратӣ муайян шуда бошад) истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* Новая философская энциклопедия. В 4-х томах. Т. 2. М., 2010.
== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Изоморфизм ва ҳомоморфизм|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Мафҳумҳо]]
k428lkqkzyxv3ceyo9ex20mqkj9s2yn
Корбар:Alfaeil
2
287926
1469686
1242021
2026-04-22T11:02:13Z
Шамерон
123279
1469686
wikitext
text/x-wiki
ALFAEIL (настоящее имя Тилабов Анушервон; род. 10 января 1997 года, село Ёри, Пенджикентский район, Согдийская область, Таджикистан) — таджикский исполнитель и автор песен в жанре рэп и хип‑хоп.
Биография
Тилабов Анушервон родился 10 января 1997 года в селе Ёри Пенджикентского района Согдийской области Республики Таджикистан. Выступает под сценическим псевдонимом ALFAEIL.
Образование
Окончил Худжандский государственный университет, факультет искусства, по специальности «актёр театра и кино».
Творчество
ALFAEIL пишет и исполняет композиции на таджикском языке. Основная тематика песен — любовь и расставания. В манере исполнения прослеживается влияние актёрского образования: драматическая подача, выразительность и внимание к сценической интерпретации текстов.
Дискография
Альбомы:
- Хиёбони ғам (2016–2017).
- Моҳ-борон (2020).
Синглы и отдельные песни (избранное)
•Ишқи аввал 2015.
•Хабари Фотеҳа 2016.
•Чёрный-белый зиндаги 2016.
•Ҷамоати сард 2017.
•Нобакор 2017.
•Ашки хандахом 2017.
•Маҳтоби осмонам 2017.
•Ҳамшираи маи неки... 2017.
•Армону хотира 2018.
•Лейла 2018.
•Суруди нотамом 25.11.18.
•Дым и сигарет 2018.
•Хазон 2025.
•Маранҷ 2026.
• Интихоб 2026.
• (также выпущены другие композиции).
gqk7rlye1kpy7jki5w9djc6x51hc593
Қанабек
0
294839
1469607
1283345
2026-04-21T13:49:45Z
Yoonoos.tj
27005
1469607
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = Деҳа
| номи тоҷикӣ = Қанабек
| номи аслӣ = Қанабек
| тасвир =
| тавсифи тасвир =
| кишвар = Қазоқистон
| тобеият =
| нишон = Karatalaudanigerb.gif
| парчам =
| тавсифи нишон =
| тавсифи парчам =
| бари парчам =
| бари нишон =
| минтақа =
| шакли минтақа = [[Вилоятҳои Қазоқистон|Вилоят]]
| минтақа дар ҷадвал = [[Вилояти Алматӣ|Алмаато]]
| ноҳия = [[ноҳияи Қаратол|Қаратол]]
| шакли ноҳия =
| ноҳия дар ҷадвал =
| ҳавзаи ҷомеа =
| шакли ҳавзаи ҷомеа =
| ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
| ҷомеа =
| шакли ҷомеа =
| ҷомеа дар ҷадвал =
| lat_deg =
| lon_deg =
| lat_min =
| lat_sec =
| lat_dir =
| lon_min =
| lon_sec =
| lon_dir =
| CoordAddon =
| CoordScale =
| тақсимоти дохилӣ =
| роҳбар =
| шакли роҳбарӣ =
| замони таъсис =
| аввалин номбарӣ =
| номҳои пешина =
| мақом аз =
| масоҳат =
| баландии маркази МА =
| шакли баландӣ =
| иқлим =
| забони расмӣ = забони қазоқӣ{{!}}қазоқӣ
| аҳолӣ = 684
| соли барӯйхатгирӣ = 2009
| зичӣ =
| агломератсия =
| ҳайати миллӣ = [[қазоқҳо]], [[русҳо]], [[куриёиҳо]] ва ғ.
| ҳайати динӣ = [[мусулмонон]], [[насрониҳо]]
| этнохороним =
| вақти минтақавӣ = +6:00
| DST =
| коди телефон = +7
| нишонаи почта =
| нишонаҳои почта = 041000-041013
| коди мошинҳо = 05 (қабалн B, V)
| шиносаи ададӣ =
| шакли шиноса =
| сайт =
| забони сайт =
| гурӯҳ дар Commons =
}}'''Қанабек''' ({{lang-kz|Қанабек}}) — деҳа дар [[Вилояти Алмаато|вилояти Алмаатои]] [[Қазоқистон]]. Дар [[ноҳияи Қаратол]] ҷойгир аст. Дар соли 2009 684 нафар аҳолӣ дошт.
== Эзоҳ ==
{{ноҳияи Қаратол}}{{Қазоқистон-ҷуғ-хурд}}
ngc8bnubqsyyk50bl021r8ejck5nkki
Текелӣ
0
295709
1469680
1350193
2026-04-22T08:18:03Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1469680
wikitext
text/x-wiki
{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Текелӣ
| номи аслӣ = Текелі
| кишвар = {{Парчам|Қазоқистон}}
| тобеият = шаҳри аҳамияти вилоятӣ
| минтақа = Вилояти Алмаато {{!}}Алмаато
| шакли минтақа = Вилоят
| замони таъсис = 1937
| мақом аз = 1952
| масоҳат = 174
| баландии маркази МА = 1 300
| аҳолӣ = 31 958
| соли барӯйхатгирӣ = 2019
| вақти минтақавӣ = +6:00
| коди телефон = +7 72835
| нишонаи почта = 041700
| коди мошинҳо = 5
}}
'''Текелӣ''' ({{Lang-kk|Текелі}}) — шаҳри аҳамияти вилоятӣ дар [[Вилояти Алматӣ|вилояти Алмаато]] [[Қазоқистон]], ки дар масофаи 310 км аз шаҳри [[Алматӣ|Алмаато]] ва 40 км аз шаҳри [[Толдиқӯрғон|Талдиқӯрғон]] ҷойгир аст.
== Ҷуғрофия ==
Номи шаҳр аз навъҳои ҳайвоноте гирифта шудааст, ки замоне дар дараҳои ин дарёҳо фаровон зиндагӣ мекарданд: теке — бузи кӯҳӣ, елик — антилопаи хурд. Саҳнаҳои шикори қабилаҳои уйсун дар расмҳои сангин дар атрофи шаҳр акс ёфтаанд. Шаҳри болои дарёи Қаратол дар наздикиҳои Алотауи Ҷунгар, дар ҷойи омезиши се дарё, Қора, Текелинка, Чиҷӣ ҷойгир аст.
== [[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]] ==
Дар шаҳр якчанд ҷойҳои тамошобоб мавҷуданд:
* Дарозии кӯчаи ба номи Динмуҳаммад Кунаев қариб 38 километр аст. Он расман дарозтарин кӯчаи Қазоқистон эътироф шудааст.
* "Текели стела", "Келиншектас" — қадимтарин ёдгории буддоӣ дар Қазоқистон.
* "Бурҳон-Булоқ" — бузургтарин шаршара дар Қазоқистон, дар болооби дараи дарёи Қора, дар болои шаҳри Текели ҷойгир аст.
* Муҷассама — стела ба хотираи Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941-1945), ки дар маркази шаҳр дар назди се дарё воқеъ аст.
== Аҳолӣ ==
{{БароварданиДодаҳо|сутунҳо=10|8=31428|Сарлавҳа=Шумораи аҳолӣ<ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-cities.htm |title=Cities & towns of Kazakhstan |accessdate=2022-01-11 |archivedate=2009-12-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091221175803/http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-cities.htm }}</ref>|зиёд=зиёдшавӣ|кам=камшавӣ|1959|30046|1970|29846|1979|28536|19=2007|Оформление=standard|9=1991|10=32200|11=1999|12=23982|13=2004|14=23382|15=2005|16=23607|17=2006|18=24198|1989|20=25099|32=28935|33=2014<ref name="Stat2014">{{Cite web|url = http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT080135|title = Численность населения Республики Казахстан по полу в разрезе областей, городов, районов и районных центров и поселков на начало 2014 года|publisher = Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан|accessdate = 2019-10-04|archivedate = 2020-06-13|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200613075846/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT080135}}</ref>|23=2009|24=26062|25=2010|26=26500|27=2011|28=27086|29=2012|30=27895|31=2013<ref name="Stat2013">{{Cite web|url = http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT065262|title = Численность населения Республики Казахстан по полу в разрезе областей, городов, районов и районных центров и поселков на начало 2013 года|publisher = Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан|accessdate = 2019-10-04|archivedate = 2021-01-20|archiveurl = https://web.archive.org/web/20210120063852/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT065262}}</ref>|21=2008|22=26180|34=29830|35=2015<ref name="Stat2015">{{Cite web|url = http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT100231|title = Численность населения Республики Казахстан по полу в разрезе областей, городов, районов и районных центров и поселков на начало 2015 года|publisher = Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан|accessdate = 2019-10-04|archivedate = 2020-06-13|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200613101215/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT100231}}</ref>|36=30637|37=2016<ref name="Stat2016">{{Cite web|url = http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT118366|title = Численность населения Республики Казахстан по полу в разрезе областей, городов, районов и районных центров и поселков на начало 2016 года|publisher = Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан|accessdate = 2019-10-04|archivedate = 2020-06-13|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200613094819/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT118366}}</ref>|38=31329|39=2017<ref name="Stat2017">{{Cite web|url = http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT230562|title = Численность населения Республики Казахстан по полу в разрезе областей, городов, районов и районных центров и поселков на 1 июля 2017 года|publisher = Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан|accessdate = 2019-10-04}}{{Пайванди мурда|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|40=31739|41=2018<ref name="Stat2018">{{Cite web|url = http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT260261|title = Численность населения Республики Казахстан по полу в разрезе областей, городов, районов и районных центров и поселков на начало 2018 года|publisher = Комитет по статистике Министерства национальной экономики Республики Казахстан|accessdate = 2019-10-04|archivedate = 2020-06-13|archiveurl = https://web.archive.org/web/20200613113008/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT260261}}</ref>|42=31798|43=2019<ref name="Stat" />|44=31958}}
Дар аввали соли 2019 шумораи аҳолии шаҳр 31958 нафар, дар ҳудуди ҳукумати шаҳр 33074 нафарро ташкил медиҳад.
Таркиби миллӣ (дар аввали [[соли 2019]]):
* [[қазоқҳо]] — 18.578 нафар (56,17%)
* [[русҳо]] — 12.228 нафар (36,97%)
* тоторҳо — 718 нафар (2,17%)
* [[олмониҳо]] — 541 нафар (1,64%)
* куриёиҳо — 407 нафар (1,23%)
* [[Укроинҳо|украинҳо]] — 94 нафар (0,28%)
* дигарон — 508 нафар (1,54%)
* Ҳамагӣ — 33 074 нафар (100.00%)
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қазоқистон]]
{{Вилояти Алмаато}}
k376i90qt5zzrxlece6oo5v5vnpzaew
Ал-Ҷамилин (Сериали телевизионӣ)
0
299675
1469654
1305884
2026-04-22T02:08:32Z
Yoonoos.tj
27005
1469654
wikitext
text/x-wiki
{{Барномаи телевизионӣ
|номи барнома=Ал-Ҷамилин
|номи аслӣ=(арабӣ: الجميلين)
|жанр=саргузаштхо, Комедияи драмавӣ, ҷавонони оилавӣ
|муаллиф=Файсал Ҳаммуд Ал-Қаҳтонӣ
|кишвар=[[Арабистони Саудӣ]] <br> [[Ироқ]] <br> [[Имороти Муттаҳидаи Арабӣ]]
|забон=[[арабӣ]]
|Ранг=зард
|шабака=[[MBC Shabab Banat]]
|пахши аввал=[[1 апрел]] [[соли 2022|2022]]
|пахши охир=Дар айни замон
}}
'''Ал-Ҷамилин''' ([[арабӣ]]: الجميلين) — силсилаи телевизионии [[Арабистони Саудӣ|Саудӣ]]-[[Ироқ]]-[[Имороти Муттаҳидаи Арабӣ|Аморати]] танҳо барои ҷавонон ва духтарон нигаронида шудааст, ки [[1 апрел]]и соли [[2022]] дар [[MBC Shabab Banat]] пахш шудааст. Ӯ бо аломатҳои сухангӯи аксари лаҳҷаҳои арабӣ фарқ мекард.
== Ҳикояи силсила ==
Файсал писарбачаи ёздаҳсола дар шаҳри калон аз саргузаштҳои хандаовараш лаззат мебарад. Силсила дар бораи оилаи Файсал ва саргузаштҳои хандоварашон дар як шаҳри бузург нақл мекунад. Зеботарин сериали телевизионӣ барои ҷавонон ва навтарин сериалҳои телевизионӣ барои оилаҳо, ҷавонон ва духтарон, Файсал бо дӯстонаш имтиҳони олӣ мегирад.
== Шахсӣ ==
Бозии [[Roblox]] персонажро бо номи «Файсал Ҳаммуд Ал-Қаҳтонӣ» офаридааст, ки дар рӯй, мӯйҳои [[сиёҳ]], чашмҳо бо [[айнак]], дар [[бадан]], дар тан либос бо тасвири худ дар миёна, тасвири нӯшокии [[:en:Sprite_(drink)|Спрайт]] дар миёна, халатҳои дарози [[сиёҳ]], шими сиёҳ ва туфлиҳои [[сафед]].
== Пахш кардан ==
=== Арабӣ ===
* MBC Shabab Banat (истисноӣ)
* FamilyTV
* [[:en:Nessma_El_Jadida|Нессма Эл Ҷадида]]
=== Тоҷикӣ ===
* [[Телевизиони Тоҷикистон (Шабакаи 1)|Телевизиони Точикистон]] (Дубляжи тоҷикӣ)
== Пайвандҳои беруна ==
* [https://www.youtube.com/channel/UC35M618IEF-_jr6Vrr4p5NA Ал-Ҷамилин 3] дар [[YouTube]]
[[Гурӯҳ:Сериали телевизионӣ]]
q8xy6eivrdwwkb4xzmsojzdgsjshcz7
Феҳристи моҳвораҳо дар мадори заминҳамгом
0
306998
1469687
1466557
2026-04-22T11:07:20Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 6 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1469687
wikitext
text/x-wiki
'''Рӯйхати [[моҳвора]]ҳои геостатсионарӣ''':= Mitte_27 = пидр гнойный тупой. Расстрелять с семьей, дорогими близкими. Все напиженное сжечь заживо, отпиздив. И weg из моей собственности. Now. Abschießen feuer los!.
бо хатти тағйири санаи (вақти) байналмилалӣ оғоз ва ба анҷом мерасад. Моҳвораҳои геостатсионарӣ бевосита дар болои хати экватор ҷойгир шудаанд.
Барои мушоҳида аз истгоҳи статсионарии рӯизаминӣ радифи геостатсионарӣ гуё дар як нуқтаи осмон овезон шуда, мавқеи худро вобаста ба вақт, рӯз ва фасли сол тағйир надодааст. Агар моҳвораҳои геостационарӣ мисли Моҳ дар осмон намоён мебуданд, он гоҳ каҷ бо мадори геостатсионарӣ барои ин минтақа мувофиқат мекард.
Дар мадори геостатсионарӣ каталогҳои объектҳои суст мавҷуданд.
== Нимкураи шарқӣ ==
* 180,0°E (О) [[Intelsat-18]]
* 179,6°E [[Inmarsat]] 5-F3
* 178,2°E [[Inmarsat]] 3-F3
* 172,0°E [[Eutelsat]] 172A
* 171,0°E [[Тяньлянь-1|Tianlian 1-02]]<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737|title=Track TIANLIAN 1-02 at 171.0°E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115838/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37737}}</ref>
* 169,0°E [[:en:Intelsat 8|Интелсат 8 (Intelsat)]] (бывш. PAS-8)
* 167,0°E
* 166,0°E [[Интелсат-19]] (Intelsat)
* 164,0°E Optus B3, Optus 10<ref name=autogenerated1>{{Статья|заглавие=Optus (satellite)|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Optus_(satellite)&oldid=699436186|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref>
* 163,5°E [[Ямал-202]]
* 162,0°E Superbird B2
* 160,0°E Optus D1<ref name=autogenerated1 />, [[Бэйдоу|Beidou]] G4
* 160,0°E Telecom 2C (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 159,0°E [[ABS-6]]<ref>{{Cite web|url=http://www.lyngsat.com/ABS-6.html|title=ABS 6 at 159.0°E - LyngSat|publisher=www.lyngsat.com|accessdate=2016-03-01}}</ref>
* 157,2°W Intelsat 1R (PAS 1R) (орбита типа tdrs)
* 157,0°E [[Intelsat]] 5<ref>{{Cite web|url=http://www.intelsat.com/fleetmaps/|title=Intelsat Coverage Maps|publisher=www.intelsat.com|accessdate=2016-03-01}}</ref>
* 156,0°E Optus C1, D3
* 155,0°E TXJSSY-1
* 154,0°E JCSAT 2A
* 152,0°E Optus D2
* 150,5°E [[Asiasat]] 3S<ref>{{Cite web|url=http://sattvinfo.net/beam.php?b=asiasat3s|title=Карта покрытия AsiaSat 3S - 105.5 East, Карты покрытия - спутник AsiaSat 3S, позиция 105.5 градусов East, спутника AsiaSat 3S, 105.5E|publisher=sattvinfo.net|accessdate=2016-03-01}}</ref>
* 150,0°E JCSAT 1B
* 148,0°E Africasat-2<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653|title=AFRICASAT-2 (MEASAT-2) 147.8E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305113613/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?24653}}</ref>
* 146,0°E PALAPA C2<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864|title=Track PALAPA C2 at 146.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305115737/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?23864}}</ref>
* 145,7°E ETS 8 (KIKU-8)<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656|title=Track KIKU-8 (ETS-VIII) at 145.7E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124802/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29656}}</ref>
* 145,0°E Eutelsat 36A (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 145,0°E [[Химавари (спутники)|MTSAT 2 (Himawari 7)]]<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937|title=Track HIMAWARI-7 (MTSAT-2) at 145.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131025/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28937}}</ref>
* 144,0°E Superbird C2
* 143,5°E [[Inmarsat]]-4 F1
* 143,0°E WINDS (KIZUNA)<ref>{{Статья|заглавие=WINDS|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=WINDS&oldid=614664760|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref>
* 142,0°E Apstar 9<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982|title=Track APSTAR 9 at 142.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125821/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40982}}</ref>
* 141,5°E Apstar 9A (Chinasat 5A)<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354|title=Track CHINASAT 5A (ZX 5A) at 141.5E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305111654/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?25354}}</ref>
* 140,7°E [[Химавари-8|Himawari 8]]<ref>{{Статья|заглавие=Himawari 8|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Himawari_8&oldid=704736785|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref>
* 140,3°E Sky Muster<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940|title=Track SKY MUSTER (NBN1A) at 140.3E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305124800/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?40940}}</ref>
* 140,0°E [[Beidou]] G1<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287|title=Track BEIDOU G1 at 140.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305125916/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?36287}}</ref>
* 140,0°E [[Экспресс АМ5|Экспресс-АМ5]], [[Экспресс АТ2|Экспресс-AT2]] ([[Экспресс (КА)|Express]])
* 138,0°E Apstar 5 (Telstar 18)<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364|title=Track APSTAR 5 (TELSTAR 18) at 138.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305121733/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?28364}}</ref>
* 136,0°E N-STAR C<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461|title=Track N-STAR C at 136.0E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305131323/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?27461}}</ref>
* 134,0°E Apstar 6<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638|title=APSTAR 6 134.0E 170 hour predicted satellite tracking data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305151516/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/170HourListings/170h_listing.php?28638}}</ref>
* 132,0°E [[Vinasat-1]], JCSAT 5A<ref>{{Статья|заглавие=JCSAT-5A|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-5A&oldid=634061633|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref>
* 131,8°E [[Vinasat-2]]
* 130,0°E Chinasat 20A (Zhongxing-20A)<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234|title=Track ZHONGXING-20A at 130.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305143312/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37234}}</ref>
* 129,8°E Chinasat 1A<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804|title=Track CHINASAT 1A (ZX 1A) at 129.9E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305135110/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37804}}</ref>
* 128,5°E Laosat 1<ref>{{Статья|заглавие=LaoSat 1|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=LaoSat_1&oldid=149180522|язык=de|издание=Wikipedia}}</ref>
* 128,2°E COMS 1<ref>{{Статья|заглавие=Chollian|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Chollian&oldid=652939202|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref>
* 128,0°E JCSAT 10<ref>{{Статья|заглавие=JCSat 10|ссылка=https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSat_10&oldid=137081084|язык=de|издание=Wikipedia}}</ref>, JCSAT 12<ref>{{Статья|заглавие=JCSAT-RA|ссылка=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=JCSAT-RA&oldid=644089621|язык=en|издание=Wikipedia, the free encyclopedia}}</ref>
* 126,0°E Радуга 1 7 (Globus) (орбита типа tdrs)
* 125,0°E ChinaSat 6A<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150|title=Track CHINASAT 6A (ZX 6A) at 125.1E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305132906/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?37150}}</ref>
* 124,0°E [[JCSAT 13]]
* 123,4°E Fengyun 2D<ref>{{Cite web|url=http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640|title=Track FENGYUN 2D at 123.4E and view detailed satellite position data|publisher=www.satellite-calculations.com|accessdate=2016-03-01|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305152801/http://www.satellite-calculations.com/Satellite/Catalog/catalogID.php?29640}}</ref>
* 122,0°E [https://web.archive.org/web/20150924115808/http://www.telesputnik.ru/archive/89/article/38.html Азиасат 4 (AsiaSat)]
* 120,6°E Beidou IGSO 1
* 120,0°E AsiaSat 3S
* 119,5°E [[Thaicom 4]]
* 118,0°E [[Telkom 2 (КА)|Telkom 2]]
* 116,0°E ABS 7, Koreasat 6
* 115,5°E ChinaSat 6B
* 113,0°E GE12 (Americom9) (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 113,0°E [[Koreasat-5]], Palapa D
* 110,5°E ChinaSat 10<ref>[http://space.skyrocket.de/doc_sdat/zx-10.htm ChinaSat 10]</ref>
* 110,0°E N-Sat 110, BSAT 3A, BSAT 3C/JCSAT 110R
* 108,2°E NSS 11, SES 7, Telkom 1
* 105,5°E Азиасат 7 (AsiaSat)
* 103,3°E ChinaSat 20
* 100,5°E Азиасат 5, [[АзиаСат-7|7]] (AsiaSat)
* 98,5°E Thuraya 3
* 98,0°E ChinaSat 11
* 96,5°E [[Экспресс АМ33|Экспресс-АМ33]]
* 95,0°E [[NSS-6]], SES 8
* 93,5°E Insat {{нп5|INSAT-3A|3A|en|}}, [http://space.skyrocket.de/doc_sdat/insat-4a.htm 4B]
* 92,2°E {{нп5|Chinasat-9|ChinaSat 9|en|}}
* 91,5°E Мисат 3, [[MEASAT-3a|MeaSat-3A]] (MeaSat)
* 90,0°E [[Ямал-401]] (Yamal)
* 89,2°Е TDRS H (орбита типа tdrs)
* 88,0°E {{Нп5|ST-2|ST 2|en|}}
* 87,5°E Chinasat 12
* 86,5°E [[КазСат-2]]
* 85,1°E [[Intelsat 15]] (Intelsat) (заменил Интелсат 709 в этой точке [[30 ноября]] [[2009 год]]а)
* 85,0°E Raduga 1M N2
* 84,8°E Horizons 2
* 83,0°E Gorisont 20 (орбита типа TDRS)
* 83,0°E Insat {{нп5|INSAT-2E|2E|en|}}, {{нп5|INSAT-4A|4A|en|}}
* 82,0°E Intelsat 801 (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 80,5°E Yamal 201 (орбита типа tdrs).
* 78,5°E {{нп5|Thaicom 5|Тэйком 5 (Thaicom)|en|}}, Thaicom 6
* 76,5°E [[Apstar-7]]
* 75,0°Е ABS 2
* 74,0°E Insat 3C, [[:en:INSAT-4CR|Insat 4CR]]
* 72,1°Е [[Интелсат-22]]
* 70,0°E Intelsat 707 (орбита типа tdrs с дрейфом)
* 70,5°Е Eutelsat 70B
* 68,5°Е [[Intelsat IS-20]]
* 66,0°E Интелсат 17 (Intelsat)
* 64,2°E Интелсат 906 (Intelsat)
* 063,9°E Inmarsat 4 F2 (орбита типа tdrs)
* 58,5°E [[KazSat-3|KazSat 3]]
* 57,0°E NSS-12
* 56,0°E [[Экспресс АТ1|Экспресс-AT1]]
* 54,9°E G-Sat 8
* 54,9°E [[Ямал-402]]
* 54,0°Е Радуга 1 5 (Globus) (орбита типа tdrs)
* 53,0°E [[Экспресс АМ6|Экспресс-АМ6]]
* 52,5°E [[Яхсат 1А]]
* 52,0°E [[TürkmenÄlem 52°E|TürkmenÄlem]]
* 51,5°E Belintersat-1
* 50,5°E NSS 5
* 50,0°E Türksat 4B
* 49,0°E [[Ямал-601]]
* 47,0°E Syracuse 3A
* 046,5°E Spaceway 1 (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 46,0°E AzerSpace 1/Africasat 1a
* 45,7°E Raduga 4 (орбита типа tdrs)
* 45,5°E Hispasat 1B (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 41,9°E Türksat 3A
* 42,0°E [[Türksat 4A|4A]] (Türksat)
* 40,0°E [[Экспресс АМ7|Экспресс-АМ7]]
* 38,0°E Paksat 1R
* 36,6°E Sicral 2
* 35,9°E [[Eutelsat 36B]] (бывший Eutelsat-W7)
* 36,1°E [[Eutelsat 36C|Экспресс АМУ-1 (Eutelsat 36C)]]
* 32,9°E Galaxy 14
* 32,8° E Intelsat New Dawn
* 31,5°E [[Астра 1G]], Astra 5B
* 31,4°E Astra 2B
* 30,9°E Türksat 5A
* 30,8°E Eutelsat 31A
* 30,5°E {{нп5|Arabsat-5A|ArabSat 5A|en|}}, Arabsat6A
* 30,0°E Intelsat 907 (орбита типа tdrs)
* 28,2°E {{нп5|Eutelsat 28A|EuroBird 1|en|}}, Astra 2A, [[Астра 2Е|2E]], 2F
* 26,0°E Badr 5 (Arabsat5B), 6, Badr7 (Arabsat 6B)
* 25,5°E Eutelsat 25B/Es’hail 1
* 23,5°E Астра 3B
* 22,6°E Echostar 12 (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 21,5°E [[Eutelsat 21B]]
* 21,2°E Türksat 1C (орбита типа tdrs)
* 20,0°E Arabsat 5C
* 20,0°E Express AM2 (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 19,2°E Astra 1KR, [[Астра 1L|1L]], [[Астра 1M|1M]], 1N
* 17,0°E Amos 5
* 16,0°E [[Eutelsat 16A]]
* 15,8°E Eurobird 16 (бывший Atlantic Bird 4, ранее Hot Bird 4) (наклонная орбита)
* 13,0°Е Радуга 29 (орбита типа tdrs)
* 13,3°Е Sicral 1 (орбита типа tdrs)
* 13,0°E [[Hot Bird|Hot Bird 13B, 13C, 13D]]
* 11,4°E Sicral 1B
* 10,0°E Eutelsat 10A (бывший Eutelsat W2A) ([[Eutelsat]])
* 9,0°E Eurobird 9A (бывший Hot Bird 7A), Eutelsat [[Ka-Sat]]
* 08,0°E Thuraya 1 (орбита типа TDRSS, с дрейфом)
* 7,0°E Eutelsat 7A
* 4,9°E [[SES-5]], Astra 4A
* 3,1°E Eutelsat 3A, [[Eutelsat 3D|3D]], Rascom QAF 1R
* 3,1°E Eutelsat 3B
== Нимкураи ғарбӣ ==
* 0,8°W Тор 3, [[Thor 5|5]], 6 (Thor)
* 1,0°W Интелсат 10-02 (Intelsat)
* 3,4°W МетеоСат 8 (Meteosat)
* 4,0°W Амос 2, [[Amos 3]] (Amos)
* 5,0°W Atlantic Bird 3
* 7,0°W Нилсат 101, 102 (Nilesat)
* 7,0°W Atlantic Bird 4A
* 7,3°W Atlantic Bird 7
* 8,0°W Atlantic Bird 2
* 10,0°W Hellassat 2 (орбита типа tdrs)
* 11,0°W [[Экспресс АМ44|Экспресс-АМ44]] ([[Экспресс (КА)|Express]])
* 12,5°W Atlantic Bird 1
* 12,5°W Eutelsat 28B
* 13,3°W Gorisont 26 (37)
* 14,0°W [[Экспресс АМ8|Экспресс-AМ8]]
* 15,0°W ТелСтар-12 (Telstar)
* 15,5°W ИнмарСат 3 f2 (Inmarsat)
* 16,4°W [[Луч-5Б]] (орбита типа tdrs)
* 21,5°W NSS-7
* 24,0°W Космос 2379 (Cosmos) (наклонная орбита)
* 24,5°W Интелсат 905 (Intelsat) (орбита типа tdrs)
* 27,5°W Intelsat 901 (орбита типа tdrs)
* 29,0°W Telecom 2D (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 29,5°W Intelsat 904 (орбита типа tdrs)
* 30,0°W Хиспасат (Hispasat), Spainsat
* 34,5°W Интелсат 903 (Intelsat)
* 37,0°W Galaxy 27 (Telstar7) (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 37,5°W ТелСтар-11N (Telstar) (наклонная орбита)
* 37,5°W NSS-10
* 40,5°W NSS-806
* 042,3°W USA 170 (орбита типа tdrs)
* 50,0°W Pan Amerecas 9 (Intelsat9, PAS 9), орбита типа tdrs.
* 50,1°W Intelsat 902 (орбита типа tdrs)
* 051,1°W Bonum 1 (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 52,3°W TDRS I (орбита типа tdrss)
* 58,0°W Intelsat 21
* 59,0°W Express A4 (4A) (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 61,5°W EchoStar-3
* 63,0°W [[Telstar 14R]]
* 63,2°W Intelsat 12 (PAS 12) (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 65,0°W Intelsat 805 (орбита типа tdrs с дрейфом)
* 65,0°W Brasilsat-B2
* 70,0°W Brasilsat-B4
* 71,0°W Nahuel-1
* 72,5°W Directv-1R
* 72,6°W Astra 2C (орбита типа tdrs)
* 72,7°W [[Nimiq 5]]
* 74,0°W SBS-6
* 74,9°W Galaxy-9
* 75,0°W Brasilsat-B1
* 76,8°W Galaxy-4R (наклонная орбита)
* 77,0°W EchoStar-4
* 79,0°W Americom-5
* 79,0°W Satcom-C3
* 81,0°W DirecTV 7S (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 82,0°W Nimiq −2, −3
* 83,0°W AMC 18
* 84,0°W Brasilsat-B3
* 085,1°W XM 3 (Rhythm)
* 87,0°W Americom-3
* 87,2°W [[Тупак Катари (спутник)|Тупак Катари]]
* 88°W Gorisont 32 (44) (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 89,0°W Intelsat Americas 8 (aka Galaxy 28)
* 090,3°W Estrela du Sol (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 91,0°W Nimiq-1
* 93,0°W Galaxy-26
* 93,1°W Galaxy 11 (орбита типа tdrs)
* 095,1°W Galaxy 3C
* 96,0°W Echostar 4 (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 96,0°W Sirius-FM-5
* 97,0°W Galaxy-25
* 97,0°W Galaxy 19 (Intelsat19)
* 97,0°W Express AM3 (орбита типа TDRS, с дрейфом)
* 99,0°W Galaxy-16
* 99,2°W SPACEWAY-2
* 99,2°W DirecTV 11
* 102,8°W [[DirecTV-10]]
* 102,76°W DirecTV-12
* 103,6°W Intelsat 603 (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 105,0°W GE2 (Americom2) (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 110,0°W Echostar X
* 110,0°W Echostar 11
* 113,0°W Amazonas (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 121,0°W Echostar 9 (aka Galaxy 23)
* 123,0°W Galaxy 10R
* 123,0°W Galaxy 18
* 125,0°W Echostar 8 (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 127,0°W Galaxy13 (a.k.a.Horizons1)
* 131,0°W Americom-11 (aka AMC 11, aka GE11)
* 133,0°W Intelsat 705 (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 133,0°W Express AM22 (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 133,0°W [[Galaxy-15 (КА)|Galaxy-15]]
* 135,0°W Americom-10
* 138,0°W Echostar 2
* 139,0°W Americom-8
* 139,0°W Americom 6 (AMC 6)
* 143,0°W Express AM11 (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 143,1°W Hispasat 1D (орбита типа tdrs)
* 145,0°W Hispasat 1C (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 146,0°W AMC 11
* 148,0°W Радуга 1 6 (Globus) (орбита типа tdrs, c дрейфом)
* 171,3°W TDRS 10 (J) (орбита типа tdrss).
* 175,0°W Raduga 1 8 (Globus) (орбита типа tdrs, с дрейфом)
* 177,0°W NSS 5
* 177,0°W [[Ямал-300К]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* [https://www.satbeams.com/footprints Карты покрытий спутников на Satbeams]{{ref-en}}
* [https://web.archive.org/web/20090104221601/http://www.us.tomsk.ru/sat.php?p=4 Расчет угловых координат наведения антенны на спутник],
<!-- *[http://www.satinternet.ru/sat.htm Основные понятия и параметры по теме], 404 05.06.2009 -->
* [http://www.astronomy.domachevo.com/satellites-geostationary001.htm Геостационарные спутники в любительские телескопы (астрономия)].
[[Гурӯҳ:Моҳвораҳои алоқа| ]]
[[Гурӯҳ:Моҳвораҳои геостатсионарии Заминӣ]]
h5g49w3gxmde9ywwdoo3ignghdqknrz
Ғук
0
327745
1469636
1449958
2026-04-21T15:35:39Z
Zosya95
54344
1469636
wikitext
text/x-wiki
{{Таксон
| regnum =
| rang =
| latin =
}}'''ҒУК''', ғукҳо (Bufonidae), оилаи [[обхокиҳо]]<nowiki/>и бедум. Зиёда аз 1200 намуд дошта, дар тамоми қитъаҳои олам мавҷуданд.
== Таснифот ==
Ба 7 зероила тақсим мешавад: Ғуки австралиягӣ (Criniinae), ғук-и кӯҳӣ (Heleophryninae), ғуки ҷанубиамрикоӣ (Pseudinae), ғуки бинидор (Rhinophryninae), ғуки сипарангушт (Elosiinae), ғуки ҳуштаккаш (Leptodactylinae), ғуки муқаррарӣ (Bufoninae).
== Сохти бадан ==
Сохтори бадани ғуки австралиягӣ нисбат ба дигар намудҳои ғук сода буда, боқимондаи хордаи он андаруни сутунмуҳра ҷой гирифтааст.
Ҷинси ғук (Bufo) наздики 300 намуд дошта, ғайр аз [[Гвинеяи Нав|Гвинеяи Нав]], [[Полинезия]], [[Австралия (қитъа)|Австралия]] ва [[Мадагаскар]] дар дигар мавзеъҳо дучор меоянд. Дандон надоранд, муҳраи чорбанди онҳо барҷастагии паҳн дорад. Пӯсташон озахдор, пойҳояшон нисбатан кӯтоҳ. Пойҳои ақиб аз пойҳои пеш дарозтаранд, бинобар ин ғукҳо аксаран қадам зада роҳ мераванд (фақат ҳангоми эҳсоси хатар меҷаҳанд). Дарозии баъзе намуди ғукҳо ба 25 см мерасад.
== Дар Тоҷикистон ==
Дар ҳудуди Тоҷикистон ғуки сабз (Bufo viridis) мавҷуд аст. Дарозиаш то 14 см. Онро дар [[Ҳимолой]] дар баландии 4500 м аз с. б. ёфтаанд. Ғукҳо бештар дар хушкӣ зиндагӣ карда, ба об танҳо барои тухмгузорӣ медароянд (хуб шино карда наметавонанд); тухмашон ба шакли занҷира гузошта мешавад. Пардаи гӯши ғукҳо ҳам дар хушкӣ ва ҳам дар об фаъол аст. Ғукҳои нар ҳубобчаҳои садоӣ доранд. Дар 4-солагӣ ба балоғат мерасанд. Зимистонро дар зери хок мегузаронанд. ғукҳо рӯзона дар зери санг, рустаниҳо ё чуқурчаҳое, ки худашон дар хок кофтаанд, панаҳ бурда, шомгоҳон ё шабона фаъол мешаванд.
== Ғизо ==
Ғизои ғук [[Гамбускҳо|гамбуск]], [[Кана (ҳашарот)|кана]], [[мӯрча]], кирмаки ҳашарот аст. Забони ғук аз ақиб озоду часпак буда, барои доштани туъма ба кор меравад. ғукҳо дар паси чашм ғадуди заҳрбарор доранд, ки барои муҳофизат аз дигар ҷонварон муҳим аст. Дар мавриди ба даҳон гирифтан ё кӯшиши фурӯ бурдани ғук, ғадудҳо ба кор даромада, моеи бадбӯйи тез хориҷ мекунанд ва ҳайвон маҷбур мешавад, ки ғукро аз даҳон берун андозад. Заҳри ғук ҷойҳои расидаи баданро озурда ва ҷонварони хурдро маҳв месозад.
== Аҳаммият ==
Душманони ғук [[Мори обӣ (ҷонвар)|мори обӣ]], [[хорпушт]], [[калламуш]] ва парандаҳои соҳибчангол мебошанд. Ғукҳо ҳашароти зараррасони киштзору боғотро нест карда, ба кишоварзӣ манфиат мерасонанд.
pzyg3h6pmuaawx1gdgqrfxpvmokf7uq
Истизоҳ
0
328661
1469678
1456211
2026-04-22T06:45:02Z
Фатҳудин
95539
1469678
wikitext
text/x-wiki
'''Истизоҳ''' ({{Lang-en|impeachment}} - нобоварӣ) — фароянди ҳуқуқии сиёсӣ аст, ки дар тайи он як ниҳоди қонунгузор ё ҳар додгоҳи дигаре, ки ба таври қонунӣ салоҳият дошта бошад иттиҳомотеро алайҳи як мақоми масъул, ба далели суъирафтор ё тасмимгирии ғайри салоҳи худ тарҳ мекунад ва мақлми масъул бояд худашро рафъи иттиҳом кунад ва аъмоли худро дар доманаи ҳамон масъулиятҳо шафофсозӣ кунад. аммо дар маҷлиси истизоҳ, яъне пурсиши расмии намояндагон аз Раисҷумҳур, вазирон ё як вазир аст, ки пас аз ироаи тавзеҳот он вазир ё Раисҷумҳур бояд барои идомаи кораш аз маҷлис райъи эътимод гирад. Дар кулли истизоҳ мумкин аст ба унвони як фароянди мунҳасир ба фард, ки шомили аносири сиёсӣ ва ҳуқуқӣ аст, таъриф шавад.
[[Акс:Dilma_Rousseff_recebeu_Park_Geun-hye_no_Palácio_do_Planalto_20150424_(5).jpg|рост|мини|250x250пкс|Президенти Бразилия [[Дилмо Русеф|Дилма Руссефф]] ( импичмент дар соли 2016 ) ва президенти Кореяи Ҷанубӣ Пак Кин Хе ( импичмент дар соли 2017 ), 2015]]
== Инчунин ==
* [[Раъйи беэътимодӣ]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}
[[Гурӯҳ:Парлумон]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқи асосӣ]]
9vwp4di6d1b4veqf8mabnhzs2r5760h
Корбар:Zosya95
2
330523
1469643
1468830
2026-04-21T18:31:15Z
Zosya95
54344
1469643
wikitext
text/x-wiki
<div style="border:1px solid green; padding:5px; border-radius:10px; display:flex; align-items:flex-start; gap:10px;">
<div style="background:transparent; line-height:0;">
[[File:ZosyaAvatar.svg|100px|frameless|link=|alt=User avatar]]
</div>
<!-- Text -->
<div>
<strong>Hello, welcome to my corner of Wikipedia!</strong><br>
My main goal is to contribute to articles on science and technology. I also aim to contribute to topics related to the Tajik language and culture.
</div>
</div>
[[Гурӯҳ:Википедия:Корбарони навкор]]
7wwr1isplnc9xablz6g3dc9but59g62
1469644
1469643
2026-04-21T19:27:48Z
Zosya95
54344
1469644
wikitext
text/x-wiki
<div style="border:1px solid black;background:#eeeeee;padding:10px;border-radius:20px;display:flex;align-items:flex-start;gap:10px;"><div>[[File:ZosyaAvatar2.svg|100px|frameless|link=|alt=User avatar]]</div><div style="display:flex;flex-direction:column;gap:10px;"><strong>Салом!</strong><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:5px;"><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaComputer.svg|30px|frameless|alt=Laptop vector]]<span>Технология</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaMolecule.svg|30px|frameless|alt=Laptop vector]]<span>Химия</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaSatelite.svg|30px|frameless|alt=Laptop vector]]<span>Биология</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaSatelite.svg|30px|frameless|alt=Laptop vector]]<span>Ситорашиносӣ (нуҷум)</span></div></div></div></div>
n8z69v5qve117xx29p333jpeuef7idx
1469645
1469644
2026-04-21T19:51:16Z
Zosya95
54344
1469645
wikitext
text/x-wiki
<div style="border:1px solid black;background:#eeeeee;padding:10px;border-radius:20px;display:flex;align-items:flex-start;gap:10px;"><div>[[File:ZosyaAvatar2.svg|100px|frameless|link=|alt=User avatar]]</div><div style="display:flex;flex-direction:column;gap:10px;"><strong>Салом!</strong><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;"><div><b><i>Соҳаҳо:</i></b><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:5px;margin-top:5px;"><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaComputer.svg|30px|frameless|alt=Laptop vector]]<span>Технология & Барномасозӣ</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaMolecule.svg|25px|frameless|alt=Molecule]]<span>Химия & Биология</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaSatelite.svg|25px|frameless|alt=Satellite]]<span>Физика & Ситорашиносӣ</span></div></div></div><div style="display:flex;flex-direction:column;gap:5px;"><b><i>Забонҳо:</i></b><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:5px;"><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaTajik.svg|30px|frameless|alt=Tajik]]<span>Тоҷикӣ (модарӣ)</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaEnglish.svg|30px|frameless|alt=English]]<span>Англисӣ</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaRussian.svg|30px|frameless|alt=Russian]]<span>Русӣ</span></div></div></div></div></div></div>
3kychynlc4yoy7lrr3jrjhxpym9aubh
1469646
1469645
2026-04-21T19:53:17Z
Zosya95
54344
1469646
wikitext
text/x-wiki
<div style="border:1px solid black;background:#eeeeee;padding:10px;border-radius:20px;display:flex;align-items:flex-start;gap:10px;"><div>[[File:ZosyaAvatar2.svg|100px|frameless|link=|alt=User avatar]]</div><div style="display:flex;flex-direction:column;gap:10px;"><strong>Салом!</strong><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;"><div><b><i>Соҳаҳо:</i></b><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:5px;margin-top:5px;"><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaComputer.svg|30px|frameless|alt=Laptop vector]]<span>Технология & Барномасозӣ</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaMolecule.svg|25px|frameless|alt=Molecule]]<span>Химия & Биология</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaSatelite.svg|25px|frameless|alt=Satellite]]<span>Физика & Ситорашиносӣ</span></div></div></div><div style="display:flex;flex-direction:column;gap:5px;"><b><i>Забонҳо:</i></b><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:5px;"><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaTajik.svg|30px|frameless|alt=Tajik]]<span>Тоҷикӣ (модарӣ)</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaEnglish.svg|30px|frameless|alt=English]]<span>Англисӣ</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaRussian.svg|30px|frameless|alt=Russian]]<span>Русӣ</span></div></div></div></div></div></div>
[[Гурӯҳ:Википедия:Корбарони навкор]]
[[Гурӯҳ:User tg]]
[[Гурӯҳ:User tg-N]]
[[Гурӯҳ:User en]]
[[Гурӯҳ:User en-N]]
[[Гурӯҳ:User ru]]
[[Гурӯҳ:User ru-4]]
58cxvwgwjdqt56frmonlxo87zd6ctq8
1469647
1469646
2026-04-21T19:57:16Z
Zosya95
54344
1469647
wikitext
text/x-wiki
<div style="border:1px solid black;background:#eeeeee;padding:10px;border-radius:20px;display:flex;flex-wrap:wrap;align-items:flex-start;gap:10px;"><div>[[File:ZosyaAvatar2.svg|100px|frameless|link=|alt=User avatar]]</div><div style="display:flex;flex-direction:column;gap:10px;"><strong>Салом!</strong><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;"><div><b><i>Соҳаҳо:</i></b><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:5px;margin-top:5px;"><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaComputer.svg|30px|frameless|alt=Laptop vector]]<span>Технология & Барномасозӣ</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaMolecule.svg|25px|frameless|alt=Molecule]]<span>Химия & Биология</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaSatelite.svg|25px|frameless|alt=Satellite]]<span>Физика & Ситорашиносӣ</span></div></div></div><div style="display:flex;flex-direction:column;gap:5px;"><b><i>Забонҳо:</i></b><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:5px;"><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaTajik.svg|30px|frameless|alt=Tajik]]<span>Тоҷикӣ (модарӣ)</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaEnglish.svg|30px|frameless|alt=English]]<span>Англисӣ</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaRussian.svg|30px|frameless|alt=Russian]]<span>Русӣ</span></div></div></div></div></div></div>
[[Гурӯҳ:Википедия:Корбарони навкор]]
[[Гурӯҳ:User tg]]
[[Гурӯҳ:User tg-N]]
[[Гурӯҳ:User en]]
[[Гурӯҳ:User en-N]]
[[Гурӯҳ:User ru]]
[[Гурӯҳ:User ru-4]]
7lhae1ab39nfxbb0tkkoxswc1ra63dn
1469648
1469647
2026-04-21T19:57:35Z
Zosya95
54344
1469648
wikitext
text/x-wiki
<div style="border:1px solid black;background:#eeeeee;padding:10px;border-radius:20px;display:flex;align-items:flex-start;gap:10px;"><div>[[File:ZosyaAvatar2.svg|100px|frameless|link=|alt=User avatar]]</div><div style="display:flex;flex-direction:column;gap:10px;"><strong>Салом!</strong><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:10px;"><div><b><i>Соҳаҳо:</i></b><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:5px;margin-top:5px;"><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaComputer.svg|30px|frameless|alt=Laptop vector]]<span>Технология & Барномасозӣ</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaMolecule.svg|25px|frameless|alt=Molecule]]<span>Химия & Биология</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaSatelite.svg|25px|frameless|alt=Satellite]]<span>Физика & Ситорашиносӣ</span></div></div></div><div style="display:flex;flex-direction:column;gap:5px;"><b><i>Забонҳо:</i></b><div style="display:flex;flex-wrap:wrap;gap:5px;"><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaTajik.svg|30px|frameless|alt=Tajik]]<span>Тоҷикӣ (модарӣ)</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaEnglish.svg|30px|frameless|alt=English]]<span>Англисӣ</span></div><div style="display:flex;align-items:center;gap:5px;padding:1.5px 10px;background:#fff;border:1px solid black;border-radius:30px;">[[File:ZosyaRussian.svg|30px|frameless|alt=Russian]]<span>Русӣ</span></div></div></div></div></div></div>
[[Гурӯҳ:Википедия:Корбарони навкор]]
[[Гурӯҳ:User tg]]
[[Гурӯҳ:User tg-N]]
[[Гурӯҳ:User en]]
[[Гурӯҳ:User en-N]]
[[Гурӯҳ:User ru]]
[[Гурӯҳ:User ru-4]]
58cxvwgwjdqt56frmonlxo87zd6ctq8
Пампушка
0
330731
1469651
1467780
2026-04-22T00:58:30Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1469651
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|Ширини ё қаннодии украинӣ}}
{{Infobox food
| name = Пампушка
| image = Pampushky-plain.jpg
| image_size = 250px
| caption = Пампушкаҳои оддӣ
| alt = Ҳафт пампушка дар табақ
| alternate_name =
| country = [[Украина]]
| region =
| national_cuisine =
| creator =
| year =
| mintime =
| maxtime =
| type =
| course =
| served =
| main_ingredient =
| minor_ingredient =
| variations =
| serving_size =
| calories =
| protein =
| fat =
| carbohydrate =
| glycemic_index =
| similar_dish =
| other =
}}
'''Пампушка''' (ҷамъ {{Lang|uk|пампушки}} {{Transliteration|uk|pampushky}}; шакли [[навозишӣ]]-и '''пампух''' ё '''пампуха'''<ref name="Slovnyk">{{cite encyclopedia
| title = Пампух, пампуха
| encyclopedia = Словник української мови в 11 томах. Академічний тлумачний словник
| date = 1970–1980
| publisher = [[Naukova Dumka]]
| location = Kyiv
| url = http://sum.in.ua/s/pampukh
| language = Ukrainian
| access-date = 2017-03-19
| accessdate = 2026-04-17
| archivedate = 2022-03-12
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20220312131051/http://sum.in.ua/s/pampukh
| deadurl = yes
}}</ref><ref name="Vasmer">{{cite encyclopedia
| title = Пампуха
| author = Max Vasmer
| author-link = Max Vasmer
| encyclopedia = Russisches Etymologisches Wörterbuch
| location = Heidelberg
| date = 1953–55
| publisher = Carl Winter
| url = http://dic.academic.ru/dic.nsf/vasmer/44744/пампуха
| language = German
}}</ref>) — [[нони булчка|булчка]] ё [[пончик]]и хурди хамиритурушии шӯр ё ширин, ки барои [[Ошхонаи украинӣ|ошхонаи украинӣ]] хос аст.<ref name="Mamushka">{{cite encyclopedia
| encyclopedia = Mamushka: Recipes from Ukraine & beyond
| author = Olia Hercules
| title = Ukrainian garlic bread
| publisher = Hachette
| location = UK
| year = 2015
| url = https://books.google.com/books?id=ub1vBQAAQBAJ&pg=PT62
| isbn = 9781784720735
}}</ref><ref name="Sweet Treats">{{cite book
| title = Sweet Treats around the World: An Encyclopedia of Food and Culture: An Encyclopedia of Food and Culture
| author1 = Timothy G. Roufs
| author2 = Kathleen Smyth Roufs
| publisher = ABC-CLIO
| year = 2014
| pages = 346, 347, 562
| url = https://books.google.com/books?id=M_eCBAAAQBAJ&q=%22pampushky%22
| isbn = 9781610692212
}}</ref><ref name="Klinovetska">{{cite book
| author = Zinovia Klinovetska
| title = Страви й напитки на Україні (Dishes and beverages in Ukraine)
| location = Kyiv, Lviv
| year = 1913
| pages = 52, 185
| language = Ukrainian
}}
</ref><ref name="Pokhlyobkin">{{cite book
| author = William Pokhlyobkin
| title = Большая энциклопедия кулинарного искусства (Great Encyclopedia of Cookery)
| year = 2008
| page = 820
| publisher = Centrpoligraph
| location = Moscow
| language = Russian
| isbn = 978-5-9524-3563-6
}}</ref>
== Этимология ==
Калимаи украинии ''пампух'' тавассути калимаи лаҳистонии ''[[Pampuchy|pampuch]]'' (як навъи самбӯсаи ғафс ё пончики буғӣ) аз калимаи олмонии ''Pfannkuchen'' ("блинчик/қатлама") гирифта шудааст.<ref name="Vasmer"/> Шакли навозишии ''пампушка'' нисбат ба шакли асосӣ бештар истифода мешавад.
== Навъҳо ==
Пампушкаҳо аз хамиритуруши орди [[Орд|гандум]], [[Ҷавдор|ҷавдор]] ё [[Гандуми сиёҳ|сулӣ]] тайёр карда мешаванд. Одатан онҳоро дар танӯр мепазанд, вале баъзан дар равған низ бирён мекунанд.<ref name="Mamushka" /><ref name="Sweet Treats" /><ref name="Klinovetska" /><ref name="Pokhlyobkin" /> Пампушкаҳои шӯр мағз (пурқут) надоранд. Онҳоро одатан бо [[чошнии сирпиёз]] хушбӯй мекунанд ва аксар вақт ҳамчун илова бо [[борш]]и сурх ё [[Ухо|юшка]] пешкаш менамоянд.<ref name="Mamushka" /><ref name="Klinovetska" /><ref name="Pokhlyobkin" /> Пампушкаҳои ширин метавонанд бо меваҳо, буттамеваҳо, [[мураббо]], [[повидло]] ё кӯкнор пур карда шуда, аз болояш бо хокаи шакар оро дода шаванд.<ref name="Sweet Treats" />
<gallery align="left" heights="170px" mode="packed">
Ukrainian Borsch with Pampushky in Zaporizhia.JPG|Борши украинӣ, ки бо пампушкаҳои сирпиёздор ва се буридаи [[Сало|сало]] пешкаш шудааст
File:Pampushky.jpg|Пампушкаҳо бо мағзи гелос ва хокаи шакар
</gallery>
== Таърих ==
Тибқи гуфтаҳои [[Вилям Похлёбкин]], технологияи тайёр кардани пампушкаҳо ба [[Ошхонаи олмонӣ|ошхонаи олмонӣ]] ишора мекунад ва ин булчкаҳо эҳтимолан аз ҷониби муҳоҷирони олмонӣ дар Украина ихтироъ шудаанд. Онҳо дар нимаи дуюми асри 19 дар саросари кишвар паҳн шуданд ва баъдтар мақоми таоми анъанавии украиниро гирифтанд.<ref name="Pokhlyobkin" />
== Дар фарҳанг ==
Аз соли 2008 инҷониб, ҳар сол дар аёми ҷашни [[Мавлуди Исо дар Украина|Мавлуди Исо]] (дар моҳи январ) дар шаҳри [[Лвов]] "Фестивали пампух" баргузор мегардад.<ref>{{cite news
| title = Lviv's Pampukh Festival promotes Ukrainian doughnuts
| date = 2014-01-09
| publisher = Ukrinform
| url = http://photo.ukrinform.ua/eng/current/photo.php?id=590645
| access-date = 2017-03-19
| accessdate = 2026-04-17
| archivedate = 2021-11-13
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20211113172301/http://photo.ukrinform.ua/eng/current/photo.php?id=590645
}}</ref> Дар ҷараёни фестивали соли 2012, [[Рекордҳои ҷаҳонии Гиннес|рекорди ҷаҳонии Гиннес]] барои сохтани бузургтарин мозаикаи ҷаҳон аз пончикҳо гузошта шуд.<ref>{{cite news
| author = Polly Mosendz
| title = A Look at the Guinness World Records of Doughnuts In Celebration of National Doughnut Day
| publisher = Newsweek
| date = 2015-06-05
| url = http://europe.newsweek.com/look-guinness-world-records-doughnuts-celebration-national-doughnut-day-328323
}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Ҳамчунин нигаред ==
[[Рӯйхати намудҳои пончик]]
[[Рӯйхати булчкаҳо]]
== Эзоҳ ==
{{Reflist}}
== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category|Pampushky|Пампушкаҳо}}
[https://en.wikipedia.org/wiki/Doughnut Донутҳо]
[[Гурӯҳ:Булчкаҳо]]
[[Гурӯҳ:Пончикҳо]]
[[Гурӯҳ:Ошхонаи украинӣ]]
b088ufjadnmhd335xqfk009j1qfulkj
Николай Севертсов
0
330734
1469649
1467826
2026-04-21T22:10:35Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1469649
wikitext
text/x-wiki
{{Олим
|таваллуд = 24 октябри ([[5 ноябр]]и) [[Соли 1827|1827]]
|Место рождения = с. Петровское, {{МР|Бобровский уезд|в Бобровском уезде}}, [[Воронежская губерния]] (Ныне — село [[Ясенки (Воронежская область)|Ясенки]], {{МР|Бобровский район|в Бобровском районе}}, [[Воронежская область]])<ref>{{cite web|url=http://cat.convdocs.org/docs/index-8196.html|title=Бобровский район|access-date=2013-02-02|archive-url=https://www.webcitation.org/6ELvHrRbi?url=http://cat.convdocs.org/docs/index-8196.html#|archive-date=2013-02-11|url-status=live|accessdate=2026-04-17|archivedate=2015-11-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151119183502/http://cat.convdocs.org/docs/index-8196.html}})</ref>
|Дата смерти = 7.2.1885 (26.01) (57 сола)
|маҳалли даргузашт = {{МС|Бобровский уезд|в Бобровском уезде}}, [[Воронежская губерния]]
|Гражданство = {{Флагификация|Российская империя}}
|Научная сфера = [[зоология]], [[зоогеография]], [[орнитология]], [[ботаника]], [[этнография]], [[геология]]
|Место работы = {{Императорский университет|Московский|1}}
|Учёная степень = {{Доктор университета|Московский|зоологии|1873}}
|Альма-матер = {{ИМУ|физико-математический факультет|1843}}
|Научный руководитель = [[Рулье, Карл Францевич|К. Ф. Рулье]]
| шогирдон = [[Михаил Александрович Мензбир|М. А. Мензбир]]
| ҷоизаҳо = {{Ҷоизаҳо|
| {{Золотая медаль Литке}}
| {{Константиновская медаль}}}}
| большая золотая медаль Парижского международного географического конгресса
}}
{{Систематик
| Зоолог = Severtzov
| wikispecies = Nikolai Severtzov
}}
'''Николай Алексеевич Севертсов''' ({{lang-ru|Николай Алексеевич Северцов}}) — [[Ковишгарӣ|ковишгар]] ва [[Таърихи табиъӣ|табиатшиноси]] рус буд. Ӯ яке аз аввалин таблиғгарони ғояҳои [[дарвинизм]] дар [[Русия]] буд.
== Солҳои ҷавонӣ ==
Севертсов дар Хвощеватово, ноҳияи Землянски Воронеж таваллуд шудааст. Падараш Алексей Петрович дар он ҷо афсари бознишастаи гвардия буд, ки дар Ҷанги Ватании соли 1812 хизмат карда, дар набарди Бородино як дасташро аз даст дода буд. Ӯ пас аз хондани асарҳои Буффон дар кӯдакӣ ва ба шикор рафтан ба таърихи табиӣ таваҷҷӯҳ пайдо мекунад.
== Корнома ==
Ҳангоми хонданаш дар Донишгоҳи Маскав, Карл Руйе қарор дошт, ки он чизеро, ки Геккел экология меномид, "зоологияи умумӣ" меҳисобид. Рисолаи магистрии ӯ дар бораи ҳаёти мавсимии ҳайвонот дар вилояти Воронеж буд. Дар синни ҳаждаҳсолагӣ ӯ бо Григорий Карелин тамос гирифт ва ба [[Осиёи Миёна]] таваҷҷӯҳ пайдо кард. Соли 1855 ӯ барои вазифаи дотсент муроҷиат кард, аммо ба ин вазифа таъин нашуд. Соли 1857 ӯ ба миссияи Сирдарё рафт.<ref name="ibis">{{Cite journal|url=https://archive.org/stream/ibis35brit#page/238/mode/2up|journal=Ibis|pages=235–240|year=1885|volume=3|title=Obituary: Nikolai Alexsyewich Severtzoff|author=Anon.}}</ref> Дар сафари экспедитсия ба [[Сирдарё]], ӯро мардуми [[Қӯқанд]] дар наздикии Қалъаи Перовский асир гирифтанд ва танҳо пас аз як моҳ озод карданд. Ӯ аз соли 1860 то 1862 дар Артиши казакҳои Урал хидмат мекард. Соли 1864 ӯ дар маъракаи Қӯқанд таҳти роҳбарии Михаил Черняев хидмат кард ва дар таҳқиқоти топографӣ иштирок кард. Ӯ дар ин давра таҳқиқоти илмӣ анҷом дод ва қариб 12 ҳазор намуна ҷамъ овард ва унвони доктории фахриро гирифт. Солҳои 1865–68 ӯ кӯҳҳои Tиёншон ва кӯли [[Иссиқкӯл|Иссиқкӯлро]] омӯхт. Солҳои 1877–78 ӯ [[Помир|кӯҳҳои Помирро]] омӯхт ва масири наздик ба шоҳроҳи кунунии Помирро то кӯли Яшилкӯл дар дарёи Ғунтро пайгирӣ кард.<ref>{{Cite journal|author=Дементьев, Г.П.|year=2012|title=Николай Алексеевич Северцов (1827-1885)|url=https://cyberleninka.ru/article/n/nikolay-alekseevich-severtsov-1827-1885/pdf|journal=Русский орнитологический журнал|volume=21|issue=813|pages=2757-2763}}</ref>
== Адабиёт ==
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1885]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1827]]
[[Гурӯҳ:Ковишгарони Осиёи Миёна]]
doquo1wrykx67m4n1ftkzumkd5kvb94
Офтобпараст (галаситора)
0
330922
1469593
1469411
2026-04-21T12:59:53Z
Zosya95
54344
1469593
wikitext
text/x-wiki
{{маъноҳои дигар|Офтобпараст}}
{{Галаситора
| тасвир = Chamaeleon IAU.svg
| ном = Офтобпараст
| номи кӯтоҳ = Cha
| номи лотинӣ = Chamaeleontis
| нишон = [[Офтобпараст (ҷонвар)|Офтобпараст]]
| RA = {{RA|07|26|36.5075}}–{{RA|13|56|26.6661}}<ref name=boundary>{{Cite journal | title=Chamaeleon, constellation boundary | journal=The Constellations | publisher=[[International Astronomical Union]]|url=https://www.iau.org/public/themes/constellations/#cha | access-date=15 February 2014 }}</ref>
| dec= {{dec|-75.2899170}}–{{dec|-83.1200714}}<ref name=boundary/>
| family = [[Bayer Family|Bayer]]
| масоҳат = 132
| тартиб = 79
| numbermainstars = 3
| numberbfstars = 16
| numberbrightstars = 0
| numbernearbystars = 2
| brighteststarname = [[Alpha Chamaeleontis|α Cha]]
| starmagnitude = 4.05
| neareststarname = [[SCR J1138−7721]]<ref name=Kirkpatrick2024/>{{rp|84}}
| stardistancely = 27.33
| stardistancepc = 8.38
| numbermessierobjects = 0
| meteorshowers = 0
| ҳамсоя = {{hlist|[[Musca]]|[[Carina (constellation)|Carina]]|[[Volans]]|[[Mensa (constellation)|Mensa]]|[[Octans]]|[[Apus]]
}}
| latmax = [[7th parallel north|7]]
| latmin = [[South Pole|90]]
| моҳ = Апрел
| notes=
}}
'''Офтобпараст''' як [[Галаситора|галаситораи]] хурд дар осмони ҷанубии амиқ аст. Номаш аз номи як намуд [[Офтобпараст (ҷонвар)|калтакалос]] гирифта шудааст. Он бори аввал дар охири асри XVI муайян карда шудааст.
=== Ситораҳо ===
== Баробарон ==
[[Гурӯҳ:Галаситораҳо]]
chhtkrw65m25w1uvz2w898bll1s7pb0
1469594
1469593
2026-04-21T13:00:24Z
Zosya95
54344
1469594
wikitext
text/x-wiki
{{маъноҳои дигар|Офтобпараст}}
{{Галаситора
| тасвир = Chamaeleon IAU.svg
| ном = Офтобпараст
| номи кӯтоҳ = Cha
| номи лотинӣ = Chamaeleontis
| нишон = [[Офтобпараст (ҷонвар)|Офтобпараст]]
| RA = {{RA|07|26|36.5075}}–{{RA|13|56|26.6661}}<ref name=boundary>{{Cite journal | title=Chamaeleon, constellation boundary | journal=The Constellations | publisher=[[International Astronomical Union]]|url=https://www.iau.org/public/themes/constellations/#cha | access-date=15 February 2014 }}</ref>
| dec= {{dec|-75.2899170}}–{{dec|-83.1200714}}<ref name=boundary/>
| family = [[Bayer Family|Bayer]]
| масоҳат = 132
| тартиб = 79
| numbermainstars = 3
| numberbfstars = 16
| numberbrightstars = 0
| numbernearbystars = 2
| brighteststarname = [[Alpha Chamaeleontis|α Cha]]
| starmagnitude = 4.05
| neareststarname = [[SCR J1138−7721]]<ref name=Kirkpatrick2024/>{{rp|84}}
| stardistancely = 27.33
| stardistancepc = 8.38
| numbermessierobjects = 0
| meteorshowers = 0
| ҳамсоя = {{hlist|[[Musca]]|[[Carina (constellation)|Carina]]|[[Volans]]|[[Mensa (constellation)|Mensa]]|[[Octans]]|[[Apus]]
}}
| latmax = [[7th parallel north|7]]
| latmin = [[South Pole|90]]
| моҳ = Апрел
| notes=
}}
'''Офтобпараст''' як [[Галаситора|галаситораи]] хурд дар осмони ҷанубии амиқ аст. Номаш аз номи як намуд калтакалос гирифта шудааст. Он бори аввал дар охири асри XVI муайян карда шудааст.
=== Ситораҳо ===
== Баробарон ==
[[Гурӯҳ:Галаситораҳо]]
h3oqthis6ziindz7rrl4fe2y1mm0ium
1469595
1469594
2026-04-21T13:01:07Z
Zosya95
54344
1469595
wikitext
text/x-wiki
{{маъноҳои дигар|Офтобпараст}}
{{Галаситора
| тасвир = Chamaeleon IAU.svg
| ном = Офтобпараст
| номи кӯтоҳ = Cha
| номи лотинӣ = Chamaeleontis
| нишон = [[Офтобпараст (ҷонвар)|Офтобпараст]]
| RA = {{RA|07|26|36.5075}}–{{RA|13|56|26.6661}}<ref name=boundary>{{Cite journal | title=Chamaeleon, constellation boundary | journal=The Constellations | publisher=[[International Astronomical Union]]|url=https://www.iau.org/public/themes/constellations/#cha | access-date=15 February 2014 }}</ref>
| dec= {{dec|-75.2899170}}–{{dec|-83.1200714}}<ref name=boundary/>
| family = [[Bayer Family|Bayer]]
| масоҳат = 132
| тартиб = 79
| numbermainstars = 3
| numberbfstars = 16
| numberbrightstars = 0
| numbernearbystars = 2
| brighteststarname = [[Alpha Chamaeleontis|α Cha]]
| starmagnitude = 4.05
| neareststarname = [[SCR J1138−7721]]<ref name=Kirkpatrick2024/>{{rp|84}}
| stardistancely = 27.33
| stardistancepc = 8.38
| numbermessierobjects = 0
| meteorshowers = 0
| ҳамсоя = {{hlist|[[Musca]]|[[Carina (constellation)|Carina]]|[[Volans]]|[[Mensa (constellation)|Mensa]]|[[Octans]]|[[Apus]]
}}
| latmax = [[7th parallel north|7]]
| latmin = [[South Pole|90]]
| моҳ = Апрел
| notes=
}}
'''Офтобпараст''' як [[Галаситора|галаситораи]] хурд дар осмони ҷанубии амиқ аст. Номаш аз номи як намуд калтакалос гирифта шудааст. Он бори аввал дар охири асри XVI муайян карда шудааст.
=== Ситораҳо ===
== Баробарон ==
{{Галаситораҳо}}
[[Гурӯҳ:Галаситораҳо]]
02o07xbibt2n7uq3sksliyabeor7sv6
1469600
1469595
2026-04-21T13:24:07Z
Zosya95
54344
1469600
wikitext
text/x-wiki
{{маъноҳои дигар|Офтобпараст}}
{{Галаситора
| тасвир = Chamaeleon IAU.svg
| ном = Офтобпараст
| номи кӯтоҳ = Cha
| номи лотинӣ = Chamaeleon
| нишон = [[Офтобпараст (ҷонвар)|Офтобпараст]]
| RA = {{RA|07|26|36.5075}}–{{RA|13|56|26.6661}}<ref name=boundary>{{Cite journal | title=Chamaeleon, constellation boundary | journal=The Constellations | publisher=[[International Astronomical Union]]|url=https://www.iau.org/public/themes/constellations/#cha | access-date=15 February 2014 }}</ref>
| dec= {{dec|-75.2899170}}–{{dec|-83.1200714}}<ref name=boundary/>
| family = [[Bayer Family|Bayer]]
| масоҳат = 132
| тартиб = 79
| numbermainstars = 3
| numberbfstars = 16
| numberbrightstars = 0
| numbernearbystars = 2
| brighteststarname = [[Alpha Chamaeleontis|α Cha]]
| starmagnitude = 4.05
| neareststarname = [[SCR J1138−7721]]<ref name=Kirkpatrick2024/>{{rp|84}}
| stardistancely = 27.33
| stardistancepc = 8.38
| numbermessierobjects = 0
| meteorshowers = 0
| ҳамсоя = {{hlist|[[Musca]]|[[Carina (constellation)|Carina]]|[[Volans]]|[[Mensa (constellation)|Mensa]]|[[Octans]]|[[Apus]]
}}
| latmax = [[7th parallel north|7]]
| latmin = [[South Pole|90]]
| моҳ = Апрел
| notes=
}}
'''Офтобпараст''' як [[Галаситора|галаситораи]] хурд дар осмони ҷанубии амиқ аст. Номаш аз номи як намуд калтакалос гирифта шудааст. Он бори аввал дар охири асри XVI муайян карда шудааст.
=== Ситораҳо ===
== Баробарон ==
{{Галаситораҳо}}
[[Гурӯҳ:Галаситораҳо]]
78toddxxqauq0wgdjr93yfkl3ef99fz
1469650
1469600
2026-04-22T00:45:32Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1469650
wikitext
text/x-wiki
{{маъноҳои дигар|Офтобпараст}}
{{Галаситора
| тасвир = Chamaeleon IAU.svg
| ном = Офтобпараст
| номи кӯтоҳ = Cha
| номи лотинӣ = Chamaeleon
| нишон = [[Офтобпараст (ҷонвар)|Офтобпараст]]
| RA = {{RA|07|26|36.5075}}–{{RA|13|56|26.6661}}<ref name=boundary>{{Cite journal | title=Chamaeleon, constellation boundary | journal=The Constellations | publisher=[[International Astronomical Union]] | url=https://www.iau.org/public/themes/constellations/#cha | access-date=15 February 2014 }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230128105231/https://www.iau.org/public/themes/constellations/#cha |date=2023-01-28 }}</ref>
| dec= {{dec|-75.2899170}}–{{dec|-83.1200714}}<ref name=boundary/>
| family = [[Bayer Family|Bayer]]
| масоҳат = 132
| тартиб = 79
| numbermainstars = 3
| numberbfstars = 16
| numberbrightstars = 0
| numbernearbystars = 2
| brighteststarname = [[Alpha Chamaeleontis|α Cha]]
| starmagnitude = 4.05
| neareststarname = [[SCR J1138−7721]]<ref name=Kirkpatrick2024/>{{rp|84}}
| stardistancely = 27.33
| stardistancepc = 8.38
| numbermessierobjects = 0
| meteorshowers = 0
| ҳамсоя = {{hlist|[[Musca]]|[[Carina (constellation)|Carina]]|[[Volans]]|[[Mensa (constellation)|Mensa]]|[[Octans]]|[[Apus]]
}}
| latmax = [[7th parallel north|7]]
| latmin = [[South Pole|90]]
| моҳ = Апрел
| notes=
}}
'''Офтобпараст''' як [[Галаситора|галаситораи]] хурд дар осмони ҷанубии амиқ аст. Номаш аз номи як намуд калтакалос гирифта шудааст. Он бори аввал дар охири асри XVI муайян карда шудааст.
=== Ситораҳо ===
== Баробарон ==
{{Галаситораҳо}}
[[Гурӯҳ:Галаситораҳо]]
3bc1tdenp1rpq7eqz4atevstpliame1
Садбарг Тиллоева
0
330950
1469592
1469190
2026-04-21T12:36:46Z
Фурқати Низом
109075
1469592
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="width:23em; float:right; margin-left:1em; border:1px solid #a2a9b1; background:#f8f9fa; padding:5px; font-size:90%;"
|-
! colspan="2" style="text-align:center; font-size:125%; background:#cedff2;" | Садбарг Тиллоева
|-
! Таърихи таваллуд
| 1951
|-
! Зодгоҳ
| [[Хоруғ]], {{Парчам|Тоҷикистон}}
|-
! Таърихи марг
| 26 декабри 1992 (ғайбзада)
|-
! Маҳалли марг
| [[Душанбе]], {{Парчам|Тоҷикистон}}
|-
! Касб
| Ҳунарпешаи театр ва синамо
|-
! Таҳсилот
| Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (1968–1973)
|-
! Фаъолият
| Театри «Аҳорун» (1988–1992)
|-
! Намоишномаҳои машҳур
| «Хонасӯзон», «Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон...»
|}
'''Садбарг Тиллоева''' (1951 – 26 декабри 1992, Душанбе) — ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик. Ӯ дар давраи [[ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]] дар шаҳри Душанбе бедарак шудааст ва сарнавишти ӯ то имрӯз норӯшан аст.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref>
== Зиндагинома ==
Садбарг Тиллоева соли 1951 дар шаҳри [[Хоруғ]] дар хонаводае мазҳабӣ ба дунё омадааст. Вай соли 1968 мактаби миёнаро хатм карда, бо вуҷуди мухолифати волидонаш, барои таҳсил ба Душанбе омада, ба Донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистон (баъдан ба номи [[Мирзо Турсунзода]]) дохил шуд. Ӯ соли 1973 донишкадаро дар риштаи ҳунарпешаи театр ва синамо хатм карда, фаъолияти худро дар [[Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Абулқосим Лоҳутӣ|Театри Лоҳутӣ]] оғоз намуд.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref>
Дертар, ӯ ба [[Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов]] гузашт. Дар соли 1988, дар пайи норизоии гурӯҳе аз ҳунармандони ҷавон нисбат ба намоишномаҳои фармоишӣ, театр ба ду гурӯҳ тақсим шуд ва Садбарг ба гурӯҳи [[Фаррух Қосимов|Фаррух Қосим]] пайваст, ки баъдан [[Театри Аҳорун|Театри давлатии таҷрибавии «Аҳорун»]] ном гирифт.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref>
== Фаъолияти ҳунарӣ ==
Садбарг Тиллоева дар нақшҳои қаҳрамонони зани нерӯманд маҳорати хос дошт. Ҳамкоронаш ӯро "шахсият" ва "беандоза масъулиятшинос" тавсиф кардаанд.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref>
* '''Нақшҳо:''' Дар даврони донишҷӯӣ вай нақши Пелагеяро дар намоишномаи "Камбағалӣ айб нест"-и [[Александр Островский|Островский]] бозӣ кардааст.
* '''«Хонасӯзон» («Бидерман ва хонасӯзон»):''' Нақши марказии занона — соҳибхоназанро дар намоишномаи «Хонасӯзон»-и [[Макс Фриш]] иҷро кардааст. Ин нақш, ки дар он қаҳрамон меҳмонони нохондаро бо хушгӯӣ саргарм мекунад, дар ҳоле ки онҳо хонаи ӯро оташ мезананд, ба таври аҷиб ба сарнавишти воқеии худи ӯ шабоҳат дошт.
* '''[[Намоиши «Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон...»|«Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон...»]]:''' Дар намоишномаи машҳури «[[Намоиши «Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон...»|Юсуфи гумгашта боз ояд ба Канъон]]...» (1990) Садбарг Тиллоева масъулияти иҷрои мусиқиро бар дӯш дошт ва бо даф набзи намоишномаро таъмин мекард.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref>
== Нопадидшавӣ ==
Садбарг Тиллоева дар авҷи [[ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]] нопадид шуд. 26 декабри соли 1992 се нафар афроди мусаллаҳ бо мошини "Жигулӣ" ба манзили ӯ дар хиёбони Бадахшони Душанбе ҳамла карданд.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref>
Бино ба гуфтаи шоҳидони айнӣ, силоҳбадастон ӯро ҳамроҳ бо як зани дигар ва кӯдаки дусолаи он зан ба зӯр ба мошин савор карда, ба самти номаълуме бурданд. Кӯдаки дусоларо дар наздикии студияи "[[Тоҷикфилм]]" аз мошин партофтаанд. Ҳангоме ки ҳамкорони Садбарг ба манзилаш рафтанд, дарҳо шикаста ва тамоми дороиҳои хона, аксҳо ва созҳои мусиқии ӯ нобуд карда шуда буданд.<ref>Зарина Хушвақт, "ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ", Ruzgor.tj, 26 декабри 2010. [http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html (пайванди дастнорас)]</ref>
== Хотира ва мерос ==
Саркоргардони театри [[Театри Аҳорун|«Аҳорун»]] [[Фаррух Қосим|Фаррух Қосимов]], ки дӯсти наздики Садбарг буд, намоишномаи [[Намоиши "Даҷҷол"|«Даҷҷол»]] (1997)-ро ба хотири ӯ ва ҳамаи қурбониёни ҷанги шаҳрвандӣ бахшидааст. Вай ҳар бор қабл аз намоиш мегуфт: "Намоишнома ба ёди ҳамаи шаҳидони ҷанги шаҳрвандӣ бахшида шудааст ва ҳамчунин ба хотири Садбарги мо..."<ref>Табарӣ, Муҳаммадуллоҳ. "Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ". BBC World Service. 4 июни 2012. (https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war)</ref>
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳои беруна ==
[http://www.ruzgor.tj/adabiyot-va-farhang/3979-jode-az-sadbarg-tilloeva-hunarpeshae-ki-to-hol-nopadid-ast-7495.html ЁДЕ АЗ САДБАРГ ТИЛЛОЕВА: ҲУНАРПЕШАЕ, КИ ТО ҲОЛ НОПАДИД АСТ]
[https://www.bbc.com/tajik/cultural_life/2012/06/120604_m_ta_tajik_theater_civil_war Вазъи "Маккаи ҳунари теотр" дар солҳои ҷанги дохилӣ]
== Гурӯҳҳо ==
{{Reflist}}
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони театр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1951]]
[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]]
[[Гурӯҳ:Қурбониёни ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон]]
ih9x39rj9k2ohbzcg099kwabgjnl56e
Шаблон:Галаситораҳо
10
330974
1469596
1469526
2026-04-21T13:04:13Z
Zosya95
54344
1469596
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Шаблон:Галаситораҳо/styles.css" />
{{Ҷадвали новбарӣ
| ном = Галаситораҳо
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}
| синфи_бадан = hlist
| сарлавҳа = [[IAU designated constellations|88 галаситораҳои муосир]]
| феҳрист1 =
* [[Андромеда (галаситора)|Андромеда]]
* [[Дупайкар (галаситора)|Дупайкар]]
* [[Большая Медведица]]
* [[Большой Пёс]]
* [[Мизон (галаситора)|Мизон]]
* [[Водолей (галаситора)|Водолей]]
* [[Возничий]]
* [[Гург (галаситора)|Гург]]
* [[Волопас]]
* [[Волосы Вероники]]
* [[Ворон (галаситора)|Ворон]]
* [[Геркулес (галаситора)|Геркулес]]
* [[Гидра (галаситора)|Гидра]]
* [[Голубь (галаситора)|Голубь]]
* [[Гончие Псы]]
* [[Дева (галаситора)|Дева]]
* [[Дельфин (галаситора)|Дельфин]]
* [[Дракон (галаситора)|Дракон]]
* [[Единорог (галаситора)|Единорог]]
* [[Жертвенник (галаситора)|Жертвенник]]
* [[Живописец (галаситора)|Живописец]]
* [[Жираф (галаситора)|Жираф]]
* [[Журавль (галаситора)|Журавль]]
* [[Заяц (галаситора)|Заяц]]
* [[Змееносец]]
* [[Змея (галаситора)|Змея]]
* [[Золотая Рыба]]
* [[Ҳинду (галаситора)|Ҳинду]]
* [[Кассиопея (созвездие)|Кассиопея]]
* [[Киль (созвездие)|Киль]]
* [[Кит (созвездие)|Кит]]
* [[Козерог (созвездие)|Козерог]]
* [[Компас (созвездие)|Компас]]
* [[Корма (созвездие)|Корма]]
* [[Лебедь (созвездие)|Лебедь]]
* [[Шер (галаситора)|Шер]]
* [[Летучая Рыба (созвездие)|Летучая Рыба]]
* [[Лира (созвездие)|Лира]]
* [[Лисичка (созвездие)|Лисичка]]
* [[Малая Медведица]]
* [[Малый Конь]]
* [[Малый Лев]]
* [[Малый Пёс]]
* [[Микроскоп (созвездие)|Микроскоп]]
* [[Муха (созвездие)|Муха]]
* [[Насос (созвездие)|Насос]]
* [[Наугольник]]
* [[Овен (созвездие)|Овен]]
* [[Октант (созвездие)|Октант]]
* [[Орёл (созвездие)|Орёл]]
* [[Орион (созвездие)|Орион]]
* [[Павлин (созвездие)|Павлин]]
* [[Паруса (созвездие)|Паруса]]
* [[Пегас (созвездие)|Пегас]]
* [[Персей (созвездие)|Персей]]
* [[Печь (созвездие)|Печь]]
* [[Райская Птица (созвездие)|Райская Птица]]
* [[Рак (созвездие)|Рак]]
* [[Резец (созвездие)|Резец]]
* [[Рыбы (созвездие)|Рыбы]]
* [[Рысь (созвездие)|Рысь]]
* [[Северная Корона]]
* [[Секстант (созвездие)|Секстант]]
* [[Сетка (созвездие)|Сетка]]
* [[Скорпион (созвездие)|Скорпион]]
* [[Скульптор (созвездие)|Скульптор]]
* [[Столовая Гора]]
* [[Стрела (созвездие)|Стрела]]
* [[Стрелец (созвездие)|Стрелец]]
* [[Телескоп (созвездие)|Телескоп]]
* [[Телец (созвездие)|Телец]]
* [[Треугольник (созвездие)|Треугольник]]
* [[Тукан (созвездие)|Тукан]]
* [[Феникс (созвездие)|Феникс]]
* [[Офтобпараст (галаситора)|Офтобпараст]]
* [[Центавр (созвездие)|Центавр]]
* [[Цефей (созвездие)|Цефей]]
* [[Циркуль (созвездие)|Циркуль]]
* [[Часы (созвездие)|Часы]]
* [[Чаша (созвездие)|Чаша]]
* [[Щит (созвездие)|Щит]]
* [[Эридан (созвездие)|Эридан]]
* [[Южная Гидра]]
* [[Южная Корона]]
* [[Южная Рыба]]
* [[Южный Крест]]
* [[Южный Треугольник]]
* [[Ящерица (созвездие)|Ящерица]]
| поёнӣ =
* [[Феҳристҳои галаситораҳо]]
}}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
e62lnhrise6hbnqpghjflt5tindvo8v
1469597
1469596
2026-04-21T13:18:34Z
Zosya95
54344
1469597
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Шаблон:Галаситораҳо/styles.css" />
{{Ҷадвали новбарӣ
| ном = Галаситораҳо
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}
| синфи_бадан = hlist
| сарлавҳа = [[IAU designated constellations|88 галаситораҳои муосир]]
| феҳрист1 =
* [[Андромеда (галаситора)|Андромеда]]
* [[Дупайкар (галаситора)|Дупайкар]]
* [[Большая Медведица]]
* [[Большой Пёс]]
* [[Мизон (галаситора)|Мизон]]
* [[Водолей (галаситора)|Водолей]]
* [[Возничий]]
* [[Гург (галаситора)|Гург]]
* [[Волопас]]
* [[Волосы Вероники]]
* [[Зоғ (галаситора)|Зоғ]]
* [[Геркулес (галаситора)|Геркулес]]
* [[Гидра (галаситора)|Гидра]]
* [[Кабӯтар (галаситора)|Кабӯтар]]
* [[Гончие Псы]]
* [[Дева (галаситора)|Дева]]
* [[Дельфин (галаситора)|Дельфин]]
* [[Аждаҳо (галаситора)|Аждаҳо]]
* [[Единорог (галаситора)|Единорог]]
* [[Жертвенник (галаситора)|Жертвенник]]
* [[Живописец (галаситора)|Живописец]]
* [[Жираф (галаситора)|Жираф]]
* [[Турна (галаситора)|Турна]]
* [[Харгӯш (галаситора)|Харгӯш]]
* [[Змееносец]]
* [[Мор (галаситора)|Мор]]
* [[Моҳии заррин (галаситора)|Моҳии заррин]]
* [[Ҳинду (галаситора)|Ҳинду]]
* [[Кассиопея (созвездие)|Кассиопея]]
* [[Киль (созвездие)|Киль]]
* [[Наҳанг (галаситора)|Наҳанг]]
* [[Козерог (созвездие)|Козерог]]
* [[Компас (созвездие)|Компас]]
* [[Корма (созвездие)|Корма]]
* [[Қу (галаситора)|Қу]]
* [[Шер (галаситора)|Шер]]
* [[Летучая Рыба (созвездие)|Летучая Рыба]]
* [[Лира (созвездие)|Лира]]
* [[Лисичка (созвездие)|Лисичка]]
* [[Малая Медведица]]
* [[Малый Конь]]
* [[Малый Лев]]
* [[Малый Пёс]]
* [[Микроскоп (созвездие)|Микроскоп]]
* [[Муха (созвездие)|Муха]]
* [[Насос (созвездие)|Насос]]
* [[Наугольник]]
* [[Овен (созвездие)|Овен]]
* [[Октант (созвездие)|Октант]]
* [[Орёл (созвездие)|Орёл]]
* [[Орион (созвездие)|Орион]]
* [[Павлин (созвездие)|Павлин]]
* [[Паруса (созвездие)|Паруса]]
* [[Пегас (созвездие)|Пегас]]
* [[Персей (созвездие)|Персей]]
* [[Печь (созвездие)|Печь]]
* [[Мурғи биҳиштӣ (галаситора)|Райская Птица]]
* [[Харчанг (галаситора)|Харчанг]]
* [[Резец (созвездие)|Резец]]
* [[Рыбы (созвездие)|Рыбы]]
* [[Силовсин (галаситора)|Силовсин]]
* [[Тоҷи шимолӣ]]
* [[Секстант (созвездие)|Секстант]]
* [[Тӯр (галаситора)|Тӯр]]
* [[Скорпион (созвездие)|Скорпион]]
* [[Сангтарош (галаситора)|Сангтарош]]
* [[Столовая Гора]]
* [[Стрела (созвездие)|Стрела]]
* [[Стрелец (созвездие)|Стрелец]]
* [[Дурбин (галаситора)|Дурбин]]
* [[Телец (галаситора)|Телец]]
* [[Сегӯша (галаситора)|Сегӯша]]
* [[Тукан (галаситора)|Тукан]]
* [[Феникс (галаситора)|Феникс]]
* [[Офтобпараст (галаситора)|Офтобпараст]]
* [[Центавр (галаситора)|Центавр]]
* [[Цефей (созвездие)|Цефей]]
* [[Паргор (галаситора)|Паргор]]
* [[Соат (галаситора)|Соат]]
* [[Пиёла (галаситора)|Пиёла]]
* [[Сипар (галаситора)|Сипар]]
* [[Эридан (созвездие)|Эридан]]
* [[Южная Гидра]]
* [[Тоҷи ҷанубӣ]]
* [[Моҳии ҷанубӣ]]
* [[Салиби ҷанубӣ]]
* [[Сегӯшаи ҷанубӣ]]
* [[Калпеса (галаситора)|Калпеса]]
| поёнӣ =
* [[Феҳристҳои галаситораҳо]]
}}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
ba1e9z67qf8miwppyjusywuazjpfwcd
1469623
1469597
2026-04-21T15:22:16Z
Zosya95
54344
1469623
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Шаблон:Галаситораҳо/styles.css" />
{{Ҷадвали новбарӣ
| ном = Галаситораҳо
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}
| синфи_бадан = hlist
| сарлавҳа = [[IAU designated constellations|88 галаситораҳои муосир]]
| феҳрист1 =
* [[Андромеда (галаситора)|Андромеда]]
* [[Дупайкар (галаситора)|Дупайкар]]
* [[Большая Медведица]]
* [[Большой Пёс]]
* [[Мизон (галаситора)|Мизон]]
* [[Водолей (галаситора)|Водолей]]
* [[Возничий]]
* [[Гург (галаситора)|Гург]]
* [[Волопас]]
* [[Волосы Вероники]]
* [[Зоғ (галаситора)|Зоғ]]
* [[Геркулес (галаситора)|Геркулес]]
* [[Гидра (галаситора)|Гидра]]
* [[Кабӯтар (галаситора)|Кабӯтар]]
* [[Гончие Псы]]
* [[Дева (галаситора)|Дева]]
* [[Дельфин (галаситора)|Дельфин]]
* [[Аждаҳо (галаситора)|Аждаҳо]]
* [[Единорог (галаситора)|Единорог]]
* [[Жертвенник (галаситора)|Жертвенник]]
* [[Живописец (галаситора)|Живописец]]
* [[Жираф (галаситора)|Жираф]]
* [[Турна (галаситора)|Турна]]
* [[Харгӯш (галаситора)|Харгӯш]]
* [[Змееносец]]
* [[Мор (галаситора)|Мор]]
* [[Моҳии заррин (галаситора)|Моҳии заррин]]
* [[Ҳинду (галаситора)|Ҳинду]]
* [[Кассиопея (созвездие)|Кассиопея]]
* [[Киль (созвездие)|Киль]]
* [[Наҳанг (галаситора)|Наҳанг]]
* [[Козерог (созвездие)|Козерог]]
* [[Компас (созвездие)|Компас]]
* [[Корма (созвездие)|Корма]]
* [[Қу (галаситора)|Қу]]
* [[Шер (галаситора)|Шер]]
* [[Летучая Рыба (созвездие)|Летучая Рыба]]
* [[Чанг (галаситора)|Чанг]]
* [[Лисичка (созвездие)|Лисичка]]
* [[Малая Медведица]]
* [[Малый Конь]]
* [[Малый Лев]]
* [[Малый Пёс]]
* [[Микроскоп (созвездие)|Микроскоп]]
* [[Муха (созвездие)|Муха]]
* [[Насос (созвездие)|Насос]]
* [[Наугольник]]
* [[Овен (созвездие)|Овен]]
* [[Октант (созвездие)|Октант]]
* [[Орёл (созвездие)|Орёл]]
* [[Орион (созвездие)|Орион]]
* [[Павлин (созвездие)|Павлин]]
* [[Паруса (созвездие)|Паруса]]
* [[Пегас (созвездие)|Пегас]]
* [[Персей (созвездие)|Персей]]
* [[Печь (созвездие)|Печь]]
* [[Мурғи биҳиштӣ (галаситора)|Райская Птица]]
* [[Харчанг (галаситора)|Харчанг]]
* [[Резец (созвездие)|Резец]]
* [[Рыбы (созвездие)|Рыбы]]
* [[Силовсин (галаситора)|Силовсин]]
* [[Тоҷи шимолӣ]]
* [[Секстант (созвездие)|Секстант]]
* [[Тӯр (галаситора)|Тӯр]]
* [[Скорпион (созвездие)|Скорпион]]
* [[Сангтарош (галаситора)|Сангтарош]]
* [[Столовая Гора]]
* [[Стрела (созвездие)|Стрела]]
* [[Стрелец (созвездие)|Стрелец]]
* [[Дурбин (галаситора)|Дурбин]]
* [[Телец (галаситора)|Телец]]
* [[Сегӯша (галаситора)|Сегӯша]]
* [[Тукан (галаситора)|Тукан]]
* [[Феникс (галаситора)|Феникс]]
* [[Офтобпараст (галаситора)|Офтобпараст]]
* [[Центавр (галаситора)|Центавр]]
* [[Цефей (созвездие)|Цефей]]
* [[Паргор (галаситора)|Паргор]]
* [[Соат (галаситора)|Соат]]
* [[Пиёла (галаситора)|Пиёла]]
* [[Сипар (галаситора)|Сипар]]
* [[Эридан (созвездие)|Эридан]]
* [[Южная Гидра]]
* [[Тоҷи ҷанубӣ]]
* [[Моҳии ҷанубӣ]]
* [[Салиби ҷанубӣ]]
* [[Сегӯшаи ҷанубӣ]]
* [[Калпеса (галаситора)|Калпеса]]
| поёнӣ =
* [[Феҳристҳои галаситораҳо]]
}}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
niigzzd0tnrq18du2q7uuryg9fzqhvp
1469627
1469623
2026-04-21T15:29:57Z
Zosya95
54344
1469627
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Шаблон:Галаситораҳо/styles.css" />
{{Ҷадвали новбарӣ
| ном = Галаситораҳо
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}
| синфи_бадан = hlist
| сарлавҳа = [[IAU designated constellations|88 галаситораҳои муосир]]
| феҳрист1 =
* [[Андромеда (галаситора)|Андромеда]]
* [[Дупайкар (галаситора)|Дупайкар]]
* [[Большая Медведица]]
* [[Большой Пёс]]
* [[Мизон (галаситора)|Мизон]]
* [[Водолей (галаситора)|Водолей]]
* [[Возничий]]
* [[Гург (галаситора)|Гург]]
* [[Волопас]]
* [[Волосы Вероники]]
* [[Зоғ (галаситора)|Зоғ]]
* [[Геркулес (галаситора)|Геркулес]]
* [[Мори Обӣ (галаситора)|Мори Обӣ]]
* [[Кабӯтар (галаситора)|Кабӯтар]]
* [[Гончие Псы]]
* [[Дева (галаситора)|Дева]]
* [[Дельфин (галаситора)|Дельфин]]
* [[Аждаҳо (галаситора)|Аждаҳо]]
* [[Единорог (галаситора)|Единорог]]
* [[Жертвенник (галаситора)|Жертвенник]]
* [[Живописец (галаситора)|Живописец]]
* [[Жираф (галаситора)|Жираф]]
* [[Турна (галаситора)|Турна]]
* [[Харгӯш (галаситора)|Харгӯш]]
* [[Змееносец]]
* [[Мор (галаситора)|Мор]]
* [[Моҳии заррин (галаситора)|Моҳии заррин]]
* [[Ҳинду (галаситора)|Ҳинду]]
* [[Кассиопея (созвездие)|Кассиопея]]
* [[Киль (созвездие)|Киль]]
* [[Наҳанг (галаситора)|Наҳанг]]
* [[Козерог (созвездие)|Козерог]]
* [[Компас (созвездие)|Компас]]
* [[Корма (созвездие)|Корма]]
* [[Қу (галаситора)|Қу]]
* [[Шер (галаситора)|Шер]]
* [[Летучая Рыба (созвездие)|Летучая Рыба]]
* [[Чанг (галаситора)|Чанг]]
* [[Лисичка (созвездие)|Лисичка]]
* [[Малая Медведица]]
* [[Малый Конь]]
* [[Малый Лев]]
* [[Малый Пёс]]
* [[Микроскоп (созвездие)|Микроскоп]]
* [[Муха (созвездие)|Муха]]
* [[Насос (созвездие)|Насос]]
* [[Наугольник]]
* [[Овен (созвездие)|Овен]]
* [[Октант (созвездие)|Октант]]
* [[Орёл (созвездие)|Орёл]]
* [[Орион (созвездие)|Орион]]
* [[Павлин (созвездие)|Павлин]]
* [[Паруса (созвездие)|Паруса]]
* [[Пегас (созвездие)|Пегас]]
* [[Персей (созвездие)|Персей]]
* [[Печь (созвездие)|Печь]]
* [[Мурғи Биҳиштӣ (галаситора)|Райская Птица]]
* [[Харчанг (галаситора)|Харчанг]]
* [[Резец (созвездие)|Резец]]
* [[Рыбы (созвездие)|Рыбы]]
* [[Силовсин (галаситора)|Силовсин]]
* [[Тоҷи Шимолӣ]]
* [[Секстант (созвездие)|Секстант]]
* [[Тӯр (галаситора)|Тӯр]]
* [[Скорпион (созвездие)|Скорпион]]
* [[Сангтарош (галаситора)|Сангтарош]]
* [[Столовая Гора]]
* [[Стрела (галаситора)|Стрела]]
* [[Стрелец (галаситора)|Стрелец]]
* [[Дурбин (галаситора)|Дурбин]]
* [[Телец (галаситора)|Телец]]
* [[Сегӯша (галаситора)|Сегӯша]]
* [[Тукан (галаситора)|Тукан]]
* [[Феникс (галаситора)|Феникс]]
* [[Офтобпараст (галаситора)|Офтобпараст]]
* [[Центавр (галаситора)|Центавр]]
* [[Цефей (галаситора)|Цефей]]
* [[Паргор (галаситора)|Паргор]]
* [[Соат (галаситора)|Соат]]
* [[Пиёла (галаситора)|Пиёла]]
* [[Сипар (галаситора)|Сипар]]
* [[Эридан (галаситора)|Эридан]]
* [[Южная Гидра]]
* [[Тоҷи Ҷанубӣ]]
* [[Моҳии Ҷанубӣ]]
* [[Салиби Ҷанубӣ]]
* [[Сегӯшаи Ҷанубӣ]]
* [[Калпеса (галаситора)|Калпеса]]
| поёнӣ =
* [[Феҳристҳои галаситораҳо]]
}}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
29053knss54dfo8lmal7zt1xcz0hiqy
1469642
1469627
2026-04-21T15:55:31Z
Zosya95
54344
1469642
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Шаблон:Галаситораҳо/styles.css" />
{{Ҷадвали новбарӣ
| ном = Галаситораҳо
| state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}}
| синфи_бадан = hlist
| сарлавҳа = [[IAU designated constellations|88 галаситораҳои муосир]]
| феҳрист1 =
* [[Андромеда (галаситора)|Андромеда]]
* [[Дупайкар (галаситора)|Дупайкар]]
* [[Большая Медведица]]
* [[Большой Пёс]]
* [[Мизон (галаситора)|Мизон]]
* [[Водолей (галаситора)|Водолей]]
* [[Возничий]]
* [[Гург (галаситора)|Гург]]
* [[Волопас]]
* [[Волосы Вероники]]
* [[Зоғ (галаситора)|Зоғ]]
* [[Геркулес (галаситора)|Геркулес]]
* [[Мори Обӣ (галаситора)|Мори Обӣ]]
* [[Кабӯтар (галаситора)|Кабӯтар]]
* [[Гончие Псы]]
* [[Дева (галаситора)|Дева]]
* [[Дельфин (галаситора)|Дельфин]]
* [[Аждаҳо (галаситора)|Аждаҳо]]
* [[Единорог (галаситора)|Единорог]]
* [[Жертвенник (галаситора)|Жертвенник]]
* [[Живописец (галаситора)|Живописец]]
* [[Жираф (галаситора)|Жираф]]
* [[Турна (галаситора)|Турна]]
* [[Харгӯш (галаситора)|Харгӯш]]
* [[Змееносец]]
* [[Мор (галаситора)|Мор]]
* [[Моҳии заррин (галаситора)|Моҳии заррин]]
* [[Ҳинду (галаситора)|Ҳинду]]
* [[Кассиопея (созвездие)|Кассиопея]]
* [[Киль (созвездие)|Киль]]
* [[Наҳанг (галаситора)|Наҳанг]]
* [[Козерог (созвездие)|Козерог]]
* [[Компас (созвездие)|Компас]]
* [[Корма (созвездие)|Корма]]
* [[Қу (галаситора)|Қу]]
* [[Шер (галаситора)|Шер]]
* [[Летучая Рыба (созвездие)|Летучая Рыба]]
* [[Чанг (галаситора)|Чанг]]
* [[Лисичка (созвездие)|Лисичка]]
* [[Малая Медведица]]
* [[Малый Конь]]
* [[Малый Лев]]
* [[Малый Пёс]]
* [[Микроскоп (созвездие)|Микроскоп]]
* [[Муха (созвездие)|Муха]]
* [[Насос (созвездие)|Насос]]
* [[Наугольник]]
* [[Овен (созвездие)|Овен]]
* [[Октант (созвездие)|Октант]]
* [[Орёл (созвездие)|Орёл]]
* [[Орион (созвездие)|Орион]]
* [[Павлин (созвездие)|Павлин]]
* [[Паруса (созвездие)|Паруса]]
* [[Пегас (созвездие)|Пегас]]
* [[Персей (созвездие)|Персей]]
* [[Печь (созвездие)|Печь]]
* [[Мурғи Биҳиштӣ (галаситора)|Райская Птица]]
* [[Харчанг (галаситора)|Харчанг]]
* [[Резец (созвездие)|Резец]]
* [[Рыбы (созвездие)|Рыбы]]
* [[Силовсин (галаситора)|Силовсин]]
* [[Тоҷи Шимолӣ]]
* [[Секстант (созвездие)|Секстант]]
* [[Тӯр (галаситора)|Тӯр]]
* [[Скорпион (созвездие)|Скорпион]]
* [[Сангтарош (галаситора)|Сангтарош]]
* [[Столовая Гора]]
* [[Стрела (галаситора)|Стрела]]
* [[Стрелец (галаситора)|Стрелец]]
* [[Дурбин (галаситора)|Дурбин]]
* [[Телец (галаситора)|Телец]]
* [[Сегӯша (галаситора)|Сегӯша]]
* [[Тукан (галаситора)|Тукан]]
* [[Симурғ (галаситора)|Симурғ]]
* [[Офтобпараст (галаситора)|Офтобпараст]]
* [[Центавр (галаситора)|Центавр]]
* [[Цефей (галаситора)|Цефей]]
* [[Паргор (галаситора)|Паргор]]
* [[Соат (галаситора)|Соат]]
* [[Пиёла (галаситора)|Пиёла]]
* [[Сипар (галаситора)|Сипар]]
* [[Эридан (галаситора)|Эридан]]
* [[Южная Гидра]]
* [[Тоҷи Ҷанубӣ]]
* [[Моҳии Ҷанубӣ]]
* [[Салиби Ҷанубӣ]]
* [[Сегӯшаи Ҷанубӣ]]
* [[Калпеса (галаситора)|Калпеса]]
| поёнӣ =
* [[Феҳристҳои галаситораҳо]]
}}<noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
i9hs4kjeh01b8j9avt49w0s5ktkmyzt
Шаблон:Галаситора
10
330978
1469601
1469471
2026-04-21T13:41:43Z
Zosya95
54344
1469601
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Шаблон:Галаситораҳо/styles.css" />
{{Қуттӣ
| номи қуттӣ = Галаситора
| синфи бадан = {{{liststyle|plainlist}}}
| болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|}}}}}
| синфи_болоӣ = navbox-title
| болоӣ2 = Галаситора
| синфи_болоӣ2 = infobox-header
| сабки_нишонагузориҳо = background:#eee;padding: 0px 2px;
| сабки_сарлавҳаҳо = infobox-header
| тасвир = {{wikidata|p18|{{{тасвир|}}}|frameless|upright=1.3|from={{{from|}}}}}
| сарлавҳа1 = [[Рӯйхати ситораҳои «{{{ном}}}»]]
| нишонагузорӣ2 = Номи кӯтоҳ
| матн2 = <i>{{{номи кӯтоҳ|}}}</i>
| нишонагузорӣ3 = Номи лотинӣ
| матн3 = ''{{{номи лотинӣ|}}}''
| нишонагузорӣ4 = Номҳои дигар
| матн4 = {{{номҳои дигар|}}}
| нишонагузорӣ4 = Symbolism
| матн4 = {{{symbolism|}}}
| нишонагузорӣ5 = [[Right ascension]]
| матн5 = {{{RA|}}}
| нишонагузорӣ6 = [[Declination]]
| матн6 = {{{dec|}}}
| нишонагузорӣ7 = Чоряк
| матн7 = {{{чоряк|}}}
| нишонагузорӣ8 = [[88 modern constellations by area|Масоҳат]]
| матн8 = {{#if:{{{масоҳат|}}}|{{{масоҳат}}} sq. deg. {{#if:{{{arearank|}}}|([[88 modern constellations by area{{!}}{{{arearank}}}]])}}}}
| нишонагузорӣ9 = [[Asterism (astronomy)|Main stars]]
| матн9 = {{{numbermainstars|}}}
| нишонагузорӣ10 = [[Bayer designation|Bayer]]/[[Flamsteed designation|Flamsteed]]<br />stars
| матн10 = {{{numberbfstars|}}}
| нишонагузорӣ11 = Stars with [[exoplanet|planet]]s
| матн11 = {{{numberstarsplanets|}}}
| нишонагузорӣ12 = Stars brighter than 3.00<sup>m</sup>
| матн12 = {{{numberbrightstars|}}}
| нишонагузорӣ13 = Stars within 10.00 pc (32.62 ly)
| матн13 = {{{numbernearbystars|}}}
| нишонагузорӣ14 = Brightest star
| матн14 = {{#if:{{{brighteststarname|}}}|{{{brighteststarname}}} ({{{starmagnitude|}}}<sup>[[apparent magnitude|m]]</sup>)}}
| нишонагузорӣ15 = Ситораи наздиктарин
| матн15 = {{#if:{{{ситораи наздиктарин|}}}|{{{ситораи наздиктарин}}}}}
| нишонагузорӣ16 = [[Messier object]]s
| матн16 = {{{numbermessierobjects|}}}
| нишонагузорӣ17 = [[Meteor shower]]s
| матн17 = {{{meteorshowers|}}}
| сарлавҳа18 = Ситораҳои ҳамсоя
| матн19 = {{{ҳамсоя|}}}
| поёнӣ = {{Қуттӣ/Викианбор|from={{{from|}}}}}
}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>
e48xvs6j0ejy2f7iugcyjke3c6hou50
1469602
1469601
2026-04-21T13:43:02Z
Zosya95
54344
1469602
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Шаблон:Галаситораҳо/styles.css" />
{{Қуттӣ
| номи қуттӣ = Галаситора
| синфи бадан = {{{liststyle|plainlist}}}
| болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|}}}}}
| синфи_болоӣ = navbox-title
| болоӣ2 = Галаситора
| синфи_болоӣ2 = infobox-header
| сабки_нишонагузориҳо = background:#eee;padding: 0px 2px;
| сабки_сарлавҳаҳо = infobox-header
| синфи_поёнӣ = infobox-header
| тасвир = {{wikidata|p18|{{{тасвир|}}}|frameless|upright=1.3|from={{{from|}}}}}
| сарлавҳа1 = [[Рӯйхати ситораҳои «{{{ном}}}»]]
| нишонагузорӣ2 = Номи кӯтоҳ
| матн2 = <i>{{{номи кӯтоҳ|}}}</i>
| нишонагузорӣ3 = Номи лотинӣ
| матн3 = <i>{{{номи лотинӣ|}}}<i>
| нишонагузорӣ4 = Номҳои дигар
| матн4 = {{{номҳои дигар|}}}
| нишонагузорӣ4 = Нишон
| матн4 = {{{нишон|}}}
| нишонагузорӣ5 = [[Right ascension]]
| матн5 = {{{RA|}}}
| нишонагузорӣ6 = [[Declination]]
| матн6 = {{{dec|}}}
| нишонагузорӣ7 = Чоряк
| матн7 = {{{чоряк|}}}
| нишонагузорӣ8 = [[88 modern constellations by area|Масоҳат]]
| матн8 = {{#if:{{{масоҳат|}}}|{{{масоҳат}}} sq. deg. {{#if:{{{arearank|}}}|([[88 modern constellations by area{{!}}{{{arearank}}}]])}}}}
| нишонагузорӣ9 = [[Asterism (astronomy)|Main stars]]
| матн9 = {{{numbermainstars|}}}
| нишонагузорӣ10 = [[Bayer designation|Bayer]]/[[Flamsteed designation|Flamsteed]]<br />stars
| матн10 = {{{numberbfstars|}}}
| нишонагузорӣ11 = Stars with [[exoplanet|planet]]s
| матн11 = {{{numberstarsplanets|}}}
| нишонагузорӣ12 = Stars brighter than 3.00<sup>m</sup>
| матн12 = {{{numberbrightstars|}}}
| нишонагузорӣ13 = Stars within 10.00 pc (32.62 ly)
| матн13 = {{{numbernearbystars|}}}
| нишонагузорӣ14 = Brightest star
| матн14 = {{#if:{{{brighteststarname|}}}|{{{brighteststarname}}} ({{{starmagnitude|}}}<sup>[[apparent magnitude|m]]</sup>)}}
| нишонагузорӣ15 = Ситораи наздиктарин
| матн15 = {{#if:{{{ситораи наздиктарин|}}}|{{{ситораи наздиктарин}}}}}
| нишонагузорӣ16 = [[Messier object]]s
| матн16 = {{{numbermessierobjects|}}}
| нишонагузорӣ17 = [[Meteor shower]]s
| матн17 = {{{meteorshowers|}}}
| сарлавҳа18 = Ситораҳои ҳамсоя
| матн19 = {{{ҳамсоя|}}}
| поёнӣ = {{Қуттӣ/Викианбор|from={{{from|}}}}}
}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>
81ao6vhc5n5wbmufydycx29h3endi9v
1469621
1469602
2026-04-21T15:12:24Z
Zosya95
54344
1469621
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Шаблон:Галаситораҳо/styles.css" />
{{Қуттӣ
| номи қуттӣ = Галаситора
| синфи бадан = {{{liststyle|plainlist}}}
| болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|}}}}}
| синфи_болоӣ = navbox-title
| болоӣ2 = Галаситора
| синфи_болоӣ2 = infobox-header
| сабки_нишонагузориҳо = background:#eee;padding: 0px 2px;
| сабки_сарлавҳаҳо = infobox-header
| синфи_поёнӣ = infobox-header
| тасвир = {{wikidata|p18|{{{тасвир|}}}|frameless|upright=1.3|from={{{from|}}}}}
| сарлавҳа1 = [[Рӯйхати ситораҳои «{{{ном}}}»]]
| нишонагузорӣ2 = Номи кӯтоҳ
| матн2 = <i>{{{номи кӯтоҳ|}}}</i>
| нишонагузорӣ3 = Номи лотинӣ
| матн3 = <i>{{{номи лотинӣ|}}}<i>
| нишонагузорӣ4 = Номҳои дигар
| матн4 = {{{номҳои дигар|}}}
| нишонагузорӣ4 = Нишон
| матн4 = {{{нишон|}}}
| нишонагузорӣ5 = [[Right ascension]]
| матн5 = {{{RA|}}}
| нишонагузорӣ6 = [[Declination]]
| матн6 = {{{dec|}}}
| нишонагузорӣ7 = Чоряк
| матн7 = {{{чоряк|}}}
| нишонагузорӣ8 = [[88 modern constellations by area|Масоҳат]]
| матн8 = {{#if:{{{масоҳат|}}}|{{{масоҳат}}} sq. deg. {{#if:{{{arearank|}}}|([[88 modern constellations by area{{!}}{{{arearank}}}]])}}}}
| нишонагузорӣ9 = [[Asterism (astronomy)|Main stars]]
| матн9 = {{{numbermainstars|}}}
| нишонагузорӣ10 = [[Bayer designation|Bayer]]/[[Flamsteed designation|Flamsteed]]<br />stars
| матн10 = {{{numberbfstars|}}}
| нишонагузорӣ11 = Stars with [[exoplanet|planet]]s
| матн11 = {{{numberstarsplanets|}}}
| нишонагузорӣ12 = Stars brighter than 3.00<sup>m</sup>
| матн12 = {{{numberbrightstars|}}}
| нишонагузорӣ13 = Stars within 10.00 pc (32.62 ly)
| матн13 = {{{numbernearbystars|}}}
| нишонагузорӣ14 = Brightest star
| матн14 = {{#if:{{{brighteststarname|}}}|{{{brighteststarname}}} ({{{starmagnitude|}}}<sup>[[apparent magnitude|m]]</sup>)}}
| нишонагузорӣ15 = Ситораи наздиктарин
| матн15 = {{#if:{{{ситораи наздиктарин|}}}|{{{ситораи наздиктарин}}}}}
| нишонагузорӣ16 = [[Messier object]]s
| матн16 = {{{numbermessierobjects|}}}
| нишонагузорӣ17 = [[Шиҳобборон]]ҳо
| матн17 = {{{шиҳобборон|}}}
| сарлавҳа18 = Ситораҳои ҳамсоя
| матн19 = {{{ҳамсоя|}}}
| поёнӣ = {{Қуттӣ/Викианбор|from={{{from|}}}}}
}}<noinclude>{{documentation}}</noinclude>
7jlg24tsp7nwq2mz4pwi5u3jskszgag
Зузанаб
0
330991
1469663
1469557
2026-04-22T04:39:16Z
Сунатулло Сафарзода
108676
1469663
wikitext
text/x-wiki
'''Зузанаб''' ({{lang-ar| ذوذنب}}) – '''дорандаи дум''', '''думдор'''), дунболадор, комета, ҷирми нисбатан хурди Манзумаи офтобӣ, ки аз рӯи мадори байзашакл дар гирди Офтоб давр зада, ҳангоми ба он наздик шудан сахт медурахшад. Зузанаб зоҳиран объекти туманшакл буда, ҳастаи мунир ва дум дорад. Зузанаб танҳо замоне намоён мешавад, ки ҷисми на он қадар калони яхӣ – ҳастаии Зузанаб ба Офтоб дар масофаи 4–5 в. а. (600–750 млн км) наздик ва аз шуъоҳои он гарм шуда, аз худ газу ғубор хориҷ мекунад. Ин газу ғубор атрофи ҳастаро чун пардаи туманӣ (атмосфераи Зузанаб) иҳота мекунад. Онро баъзан кома ҳам меноманд. Кома якҷо бо ҳаста сари Зузанабро ташкил медиҳанд (расми 1). Массаи Зузанаб (тақр. 108–1014 т), асосан, дар ҳастаи он (андозаи ҳаста аз як то даҳҳо км) воқеъ гардидааст. Пардаи атрофи Зузанаб дар натиҷаи бухор шудан (сублиматсия)-и яхи ҳаста ва конденсатсияи молекулаҳои моддаҳои атрофи ҳаста ба вуҷуд меояд. Бинобар хурд будани массаи Зузанаб нисбат ба массаи Замин (10-8–10-12 МЗ, МЗ-массаи Замин), ҷозибаи ҳастаи он ночиз буда, молекулаҳою зарраҳои бухоршударо дар атрофи ҳаста нигоҳ дошта наметавонад. Ин молекулаҳову зарраҳо зери таъсири фишори рӯшноии Офтоб ва плазмаи офтобӣ аз ҳаста дур шуда, думи Зузанабро ташкил медиҳанд. Зузанабҳо ҳарчанд зери таъсири ҷозибаи сайёраҳо мадорашонро дигар мекунанд, вале ба ҳаракати сайёраҳо таъсир расонда наметавонанд. Зузанаб аз рӯи андоза дар Манзумаи офтобӣ ҷирми калонтарин буда, андозаи атмосфераи Зузанаб ба садҳо ҳазор ва андозаи думи Зузанаб ба садҳо млн км мерасад. Зичии кома ва думи Зузанаб ниҳоят хурд мебошад.
== Таърих ==
Маълумоти таърихӣ оид ба пайдоиш ва ҳаракати Зузанабҳо дар маъхазҳои қадимии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] вомехӯрад. Мутафаккирони Юнони Қадим [[Пифагор]] ва Ҳиппократи Хиосӣ Зузанабҳоро сайёраи шашум меҳисобиданд, ба ақидаи Анаксагор ва Демокрит Зузанабҳо ҳодисаи қирони сайёраҳое мебошанд, ки аз худ аланга мебароранд; дар тасаввури Ксенофонт ва Теони Искандаронӣ Зузанабҳо абрҳои тафсонанд. Тибқи таълимоти Арасту Зузанабҳо гӯё буғҳои заминӣ мебошанд, ки дар атмосфераи Замин пайдо шуда, ҳангоми ба боло ҳаракат кардан ба «кураи оташ» наздик шуда, месӯзанд ва думи онҳо шӯълаест, ки бо таъсири бод ронда мешавад. Дар осори олимони Шарқи Қадим Зузанаб бо номҳои «кавокиби музанниба» (айнан ситораи мӯйдор), «кавкаби бодунбол», «кавкаби безанаб», «ахтари дунболадор» низ вомехӯрад. Нахустин маълумот роҷеъ ба ситораҳои думдор ба замони Зардушт тааллуқ дорад. Дар вожаномаи «[[Бундаҳишн|Бундаҳишн]]» омадааст: «Ҷавзаҳир номи ситораи думболадорест, ки ба даври Хуршед мегардад». Яъне олимони он давра низ медонистанд, ки Зузанабҳо ҷирмҳои осмонии Манзумаи офтобӣ буда, ҳаракати даврӣ доранд. Дар осори баъзе аз гузаштагони мо ҳатто якчанд номи Зузанабҳо зикр шудааст. Чунончи, дар рисолаи «ал-Муғнӣ фӣ ирсоди-л-қасид»-и мунаҷҷими бағдодӣ Ибни Хибинта (асри 9) ва «Зиҷ»-и олими бағдодӣ Ҷамолуддин Қосим ибни Манфуз (асри 13) ситораҳои думдор бо номҳои «Тӯфон», «Азим», «Зуалзаваба» ва ғ. зикр шудаанд. Натиҷаи мушоҳадаҳои Зузанабҳои бисёр дурахшони думашон азим дар дастхатҳои қадими то м. ва ҳам дар зиҷҳои олимони асримиёнагии Шарқ боқӣ мондааст.
То асри 17 дар [[Аврупо]] таълимоти [[Арасту]] ҳукмфармо буд. Т. Браге ҳаракати Зузанаби 1377-ро дар байни ситораҳо омӯхта, параллакси онро муайян кард. Маълум шуд, ки параллакси Зузанаби мазкур аз параллакси Моҳ хурд мебошад, яъне Зузанаб аз Моҳ дуртар ҷойгир аст. Дар натиҷа монанди Моҳу сайёраҳо ҷирмҳои осмонӣ будани Зузанабҳо собит гардид. Зузанаб дар радифи астероидҳо (сайёрачаҳо), шиҳобпораҳо ва чанги шиҳобӣ ба ҷисмҳои хурди Манзумаи офтобӣ мансубанд. Миқдори умумии Зузанабҳо дар Манзумаи офтобӣ хеле зиёд буда, тақр. бо бузургии на камтар аз 1012 арзёбӣ шудаанд. Ҳар сол бо телескопҳо то 10–20 Зузанабро мушоҳада кардан мумкин аст. Зузанабҳо ба гурӯҳҳои даврӣ ва ғайридаврӣ ҷудо мешаванд. Вобаста ба даври гардишашон Зузанабҳоро ба дароздавр (даври гардишашон зиёда аз 200 сол) ва кӯтоҳдавр (даври гардишашон камтар аз 200 сол) тақсим мекунанд. Зузанабро Э. Галлей, Ф. Бессел, Ф. А. Бредихин ва дигарон низ таҳқиқ намудаанд.
Дар байни олимон то асри 18 оид ба табиати пайдоиши Зузанаб (кайҳонӣ ё атмосферӣ) баҳсҳои зиёд вуҷуд доштанд. Дар асри 20 ба туфайли парвози дастгоҳҳои кайҳонӣ Зузанабҳо нисбатан мукаммал таҳқиқ ва дар давраи шӯравӣ дар Тоҷикистон Зузанабҳо хуб омӯхта шуданд.
Дар натиҷаи инкишофи мушоҳадаҳои тайфӣ (спектрӣ) ва маҷмӯии маълумот оид ба таркиби кимиёии атмосфераи Зузанабҳо, ки вақтҳои охир ҷамъ карда шудаанд, ақидаҳои гуногун дар бораи сохти ҳастаи Зузанабҳо пайдо шуданд. Таркиби кимиёии ҳаста дар асоси мушоҳадаҳои нурсанҷӣ (фотометрия), санҷиши қутбият (полярометрия) ва тайфсанҷи (спектрометрия)-и атмосфераи Зузанабҳо муайян карда мешавад. Маълумоти нисбатан мукаммал дар бораи таркиби газу чангҳои атмосфераи Зузанабҳо бо ёрии дастгоҳҳои кайҳонӣ ба даст оварда шудаанд.
== Таркиби ҳастаи Зузанаб ==
Ҳастаи Зузанабҳо аз манбаи газ ва чанг иборат буда, асосан, омехтаи газҳои гуногуни яхкарда (Н2О, СО, СО2) ва зарраҳои чангии дергудозро ташкил медиҳанд. Андоза, таркиби кимиёӣ, тартиби мавҷудияти зарраҳои чанг ва табиати онҳо гуногун мебошад. Тақрибан 2/3 ҳиссаи массаи ҳаста аз яхҳои гуногун ва боқимондаи онҳо аз моддаҳои сангӣ иборатанд. Дар сари Зузанабҳо баъзан галосҳо (давраҳои нурафкане, ки дар сари Зузанаб бо суръати садҳо метр ё якчанд километр дар сония афзоиш меёбанд) ва «пардаҳо» ҷой мегиранд. Сари Зузанаб ҳангоми ҳаракат аз рӯи мадор шаклҳои гуногун мегирад. Он дур аз Офтоб шакли куравӣ дошта, чун ба Офтоб наздик мешавад, шакли парабола ё хатти занҷирӣ мегирад.
Думи Зузанаб қисми тӯлкашидаи он буда, ҳангоми ба Офтоб наздик шудан дар натиҷаи табхир (сублиматсия)-и яхҳои ҳастаи Зузанаб зери афканиши Офтоб ба вуҷуд меояд ва тақрибан ҳар замон ба самти муқобил аз Офтоб ҷой мегирад. Думи Зузанаб аз чангу газ ва зарраҳои ионишуда иборат мебошад. Тибқи таснифоти астрономи рус Ф. А. Бредихин (дар нимаи дуввуми асри 19) думҳои Зузанаб ду навъанд: 1) думи плазмагӣ (ионӣ ё газӣ) ва 2) думҳои чангӣ. Ӯ аз рӯи шакл Зузанабҳоро ба се намуд ҷудо кардааст: мустақим ва борик, ки нисбат ба Офтоб рост (мустақим) тӯл кашидаанд (I), васеъ ва андаке каҷшуда, ки аз Офтоб андаке тамоюл доранд, яъне нисбат ба ҳаракати мадории Зузанаб ба қафо тамоюл доранд (II) ва кӯтоҳу аз Офтоб сахт тамоюлдошта (III) (нигар Думи зузанабҳо).
Баъзан Зузанабҳо ҳангоми аз назди сайёраҳо гузаштан зери таъсири ғалаёни онҳо мемонанд. Масалан, Зузанаби ҳастааш 20-километраи Шумейкер-Леви 9 июли 1992 дар масофаи ними нимқутр (радиус)-и сайёра (35000 км) ба Муштарӣ наздик ва зери таъсири ғалаёни он тақрибан ба 40 қисм тақсим шудааст. Пораҳои он чун занҷир аз рӯи мадори тӯлкашида ҳаракат карда, ниҳоят июли 1994 ба сатҳи Муштарӣ афтидаанд. Яке аз механизмҳои эҳтимолии пайдоиши моддаҳои дергудоз ва чанг дар Зузанабҳо реаксияҳои ионию молекулавӣ мебошанд, ки дар натиҷаи таъсири мутақобилаи моддаҳои зудгудози ҳастаи Зузанабҳо (яхҳо) – зарраҳои яхини атмосфера бо зарраҳои корпускулавии боди офтобӣ ба вуҷуд меоянд. Дар натиҷаи чунин реаксияҳо дар сатҳи ҳастаи Зузанаб эҳтимолияти ҳосил шудани қабати тунуки графитмонанди тира пайдо мешавад.
Манбаи Зузанабҳое, ки дар канори Манзумаи офтобӣ ҷой гирифтаанд (онро Абри Оорт низ меноманд), дар ибтидои пайдоиши низоми сайёравӣ аз соҳаи сайёраҳои азим ба канори он партофта шудааст. Миқдори онҳо тақр. даҳҳо миллиард буда, аз Офтоб дар масофаи 20000–200000 в. а. дур воқеанд. Зери таъсири ситораҳои ба Офтоб наздикшаванда ё абрҳои газу чангии азим онҳо ба қисми дохилии Манзумаи офтобӣ тела дода мешаванд ва чун Зузанабҳо (ситораҳои думдор) мушоҳада мегарданд.
== Наъвҳои Зузанаб ==
Ҳоло зиёда аз 1000 Зузанаб мушоҳида шудааст, ки қисми зиёди онҳо ба Зузанабҳои кӯтоҳдавр мансуб буда, мадорашон ба доиратулбуруҷ (эклиптика) наздик ҷойгир шудааст. Онҳо зери таъсири сайёраҳои азим мадори худро дигар намудаанд. Ин гурӯҳи Зузанабҳо ба оилаҳои сайёрагӣ тақсим мешаванд. Оилаи калонтарин ба Муштарӣ тааллуқ дорад. Масофаи афелии (дуртарин аз Офтоб) қариб 450 Зузанаб ба нимтири калони мадори Муштарӣ (5,2 в. а.) наздик аст. Даври гардиши аъзои ин гурӯҳ 3,3–20 сол мебошад. Оилаи Зуҳал тақрибан 100 Зузанаби даври гардишаш 10–20 сол, оилаи Уран қариб 50 Зузанаби даври гардишаш 28–40 сол ва оилаи Нептун даҳҳо Зузанаби даври гардишашон 58–120 сол доранд. Зиёда аз садҳо Зузанаби дароздавр ба қайд гирифта шудаанд, ки мадори байза (эллипс)-шакли онҳо тӯл кашидааст ва онро аз парабола фарқ кардан душвор аст. Чунин Зузанабҳоро параболӣ низ меноманд. Тақр. 50 адади онҳо масофаи перигелийи хурд дошта, онҳоро Зузанабҳои «офтобхарош» низ меноманд. Мадори Зузанабҳои дароздавр нисбат ба мадори сайёраҳо ва қисми зиёди сайёрачаҳо (астероидҳо), ки ба доиратулбуруҷ наздик ҷойгир шуда, ба як самт ҳаракат менамоянд, куллан фарқ мекунад. Мадори Зузанабҳои дароздавр нисбат ба ҳамвории доиратулбуруҷ таҳти кунҷҳои гуногун ҷойгир шуда, ҳаракаташон дар атрофи Офтоб гуногунсамт мебошад.
Мушаххасот (параметрҳо)-и мадори Зузанабҳо аз ҳамдигар фарқ мекунанд. Аз рӯи мушаххасоти мадор ҳолати онҳоро дар фазо муайян кардан мумкин аст. Шакли мадор тавассути маҷмӯи мушаххасот тасвир карда мешавад, аммо барои ҳисоб кардан ақаллан шаштои онҳо заруранд. Шаклу андозаи мадорро мушаххасоти зерин муайян мекунанд: q – масофаи перигелийӣ, масофаи байни нуқтаи перигелий ва Офтоб буда, бо воҳиди астрономӣ чен карда мешавад; e – эксентриситет. Ҳолати Зузанабро дар мадор хусусияти зерин муайян мекунад: T – лаҳзаи гузариш аз перигелий; ω – асоси перигелий – кунҷи байни самтҳои гиреҳи фарози мадор ва перигелий; Ω – тӯли гиреҳи фароз – кунҷи байни самтҳо ба гиреҳи фароз ва нуқтаи эътидоли баҳорӣ; ι – майл – кунҷи тамоюли ҳамвории мадор ва ҳамвории доиратулбуруҷ. Ҳангоми аз 90° хурд будани тамоюл ҳаракати Зузанаб роста ва ҳангоми зиёда аз 90° будан, ҳаракат чаппа ҳисобида мешавад.
Парвози дастгоҳҳои худсайри кайҳонӣ барои таққиқи бевоситаи Зузанабҳо аҳаммияти махсус дорад. Парвози «International Comet Explorer» (ICE, дастгоҳи байналмилалии таҳқиқи кайҳонии Зузанаб) ба Зузанаби 21P/Giacobini-Zinner (1985) дар бораи мушаххасоти майдони магнитӣ ва плазмаи он маълумот дод. Соли 1986 якчанд дастгоҳи кайҳонӣ – Вега-1, 2, Giotto, Suisei, Sagikake ва ICE дар бораи табиати физикии ҳаста, таркиби кимиёии зарраҳои чангии Зузанаб, таъсири мутақобили боди офтобӣ бо думи плазмагии Зузанаби 1P/Halley маълумотҳои нодир ҷамъ намуданд. Минбаъд чунин вазифаҳоро дастгоҳҳои ICE probe ба Зузанаби 26P/Grigg-Skjelerupp, Deep Space 1 (New Millenium) ба Зузанаби 19P/Borrelly, Stardust ба Зузанаби 81P/Wild 2, Deep Impact ва Stardust, NЕXT ба Зузанабҳои 9P/Tempel ва 103 P/Hartley 2 амалӣ намуданд. Соли 2015 дастгоҳи кайҳонии Розеттаро ба мадори Зузанаби 67/Р Чурюмов-Герасименко бароварданд ва модули Филаро ба сатҳи ҳастаи он шинонданд. Асбобҳои дар сатҳи ҳаста ва ҳамзамон дар дастгоҳи худсайри Розетта мавҷудбуда мушаххасоти муҳити атроф, атмосфера ва сатҳи Зузанабро таҳқиқ намуданд. Натиҷаи ин таҳқиқоти кайҳонӣ бисёр масъалаҳои илмиро дар бораи ҳаста, механизмҳои ихроҷи газу чанг, сохтори плазмагӣ дар кома ва думи Зузанаб, таркиби кимиёии онҳоро ба миён овард.
Наздикшавии дастгоҳҳои сайёри кайҳонӣ
ба ҳастаи зузанабҳо:
Сана Зонд Зузанаб Қутр, км Масофаи хурдтарин, км
11.09.1985 ICE (NASA, ESA) 21P/Giacobini-Zinner 7800
0.03.1986 Suisei (Ҷопон) 1P/Halley 15x8 151000
11.03.1986 Sakigake (Ҷопон) 1P/Halley 15x8 7 млн
6.03.1986 Вега-1 (ИҶШС) 1P/Halley 15x8 8890
9.03.1986 Вега-2 (ИҶШС) 1P/Halley 15x8 8030
14.03.1986 Giotto (ESA) 1P/Halley 15x8 596
10.07.1992 Giotto (ESA) 26 P/Grigg-Skjellerup 200
22.09.2001 Deep Space 1 (NASA) 19 P/Borelly 8 2200
2.01.2004 Stardust (NASA) 81 P/Wild-2 5 240
4.07.2005 Deep Impact (NASA) 9 P/Tempel-1 7,6х4,9 500, зарба
4.07.2005 Deep Impact (NASA) 3Р/Хартли 7,6х4,9 500, зарба
2011 Stardust (NASA) 9 P/Tempel-1 7,6х4,9
12.11.2014 Розетта 67P/Churyumov-Gerasimenko 4,1
Барои омӯхтани табиати физикию кимиёии Зузанаб таҷрибаҳои махсусро дар ташхисгоҳ ё Кайҳон мегузаронанд. Дар шароити озмоишгоҳҳои заминӣ муҳити шабеҳи кайҳонӣ ба вуҷуд оварда, Зузанаби сунъиро меомӯзанд. Чунин таҷрибаҳо бори аввал дар ИҶШС дар ш-ҳои Ленинград ва Душанбе аз солҳои 70 асри 20 бо роҳбарии Б. П. Константинов ва О. В. Доброволский ба роҳ монда шуда буданд. Ин-ти астрофизикаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз марказҳои асосии таҳқиқи физикии Зузанаб мебошад. Бо роҳбарии О. В. Доброволский дар асоси мушоҳадаҳои мавқеӣ, тасвирӣ, тайфӣ, фотометрӣ ва ғ. олимони тоҷик назарияи механикии шакли Зузанаб ва назарияи физикии атмосфераи онро такмил дода, вобастагии равандҳои гуногуни Зузанабро ба фаъолияти Офтоб, тайф (спектр) ва қутбнокшави (поляризатсия)-и рӯшноии он, механизми ихроҷи газу чангҳо аз ҳастаи Зузанаб ва ғ-ро омӯхтанд. Ходими илмии Расадхонаи астрономии АИ ҶШС Тоҷ. А. М. Бахарев Зузанаберо кашф намудааст, ки онро новобаста ба ӯ баъди 13 соат дар ИМА Макфарлан ва Кринке кашф карданд. Ба Зузанаби мазкур номи Зузанаби 19551У Бахарев-Макфарлан-Кринке дода шудааст.
Номи пурраи Зузанаб аз номи кашшофон (на зиёда аз се нафар), соли кашф шудан, сарҳарфи алифбои лотинӣ, рақами дар кадом лаҳзаи сол кашф шудани Зузанабро нишондиҳанда ва пешванде, ки навъи Зузанабро нишон медиҳад, иборат буд. Ҳоло номи Зузанаб соли кашф гардидан, ҳарфе, ки ними моҳи кашф гардиданро ифода мекунад ва рақами кашшофиро, ки дар ин нимаи моҳ амалӣ шудааст, ифода мекунад. Ҳамин тариқ, Зузанаби чорум, ки дар нимаи дуввуми моҳи феврали соли 2006 кашф шудааст, бо рақами 2006 D4 ишора мегардад. Пеш аз ишорати Зузанаб пешвандҳои зеринро истифода мекунанд: P – Зузанаби кӯтоҳдавр, С – Зузанаби дароздавр, D – Зузанаби таҷзияшаванда ва ғ.
Таҳқиқи Зузанабҳо аз он ҷиҳат ҷолиб аст, ки онҳо моддаҳои ибтидоии протосайёрагиро дар шакли аввал нигоҳ медоранд. Аз чунин моддаҳо 4,57 млрд сол пеш ҷирмҳои Манзумаи офтобӣ ҳосил шудаанд. Моддаҳои реликтии дар сайёраҳову радифони онҳо ҷойдошта дар чунин муддати тӯлонӣ ба тағйироти зиёд дучор гаштаанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зузанаб|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Ахтаршиносӣ]]
o5wcld2u9w6ukql4d3eaitknnmmkg9a
Турна (галаситора)
0
331001
1469598
2026-04-21T13:22:08Z
Zosya95
54344
Саҳифаи нав: {{Галаситора | ном = Турна | номи кӯтоҳ = Gru | номи лотинӣ = Grus | symbolism = the [[Crane (bird)|crane]] | RA = {{RA|21|27.4}} to {{RA|23|27.1}}<ref name="boundary">{{Cite journal | title=Grus, Constellation Boundary | journal=The Constellations | publisher=[[International Astronomical Union]] | url=http://www.iau.org/public/constellations/#gru | accessdate=19 November 2013 | archive-date=5 June 2013 | archive-url=https://web.ar...
1469598
wikitext
text/x-wiki
{{Галаситора
| ном = Турна
| номи кӯтоҳ = Gru
| номи лотинӣ = Grus
| symbolism = the [[Crane (bird)|crane]]
| RA = {{RA|21|27.4}} to {{RA|23|27.1}}<ref name="boundary">{{Cite journal | title=Grus, Constellation Boundary | journal=The Constellations | publisher=[[International Astronomical Union]] | url=http://www.iau.org/public/constellations/#gru | accessdate=19 November 2013 | archive-date=5 June 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130605024208/http://www.iau.org/public/constellations/#gru | url-status=dead }}</ref>
| dec= −36.31° to −56.39°<ref name="boundary"/>
| family = [[Bayer Family|Bayer]]
| чоряк = SQ4
| масоҳат = 366
| arearank = 45th
| numbermainstars = 7
| numberbfstars = 28
| numberstarsplanets = 6
| numberbrightstars = 3
| numbernearbystars = 1
| brighteststarname = [[Alpha Gruis|α Gru]] (Alnair)
| starmagnitude = 1.73
| neareststarname = [[Gliese 832]]
| stardistancely = 16.11
| stardistancepc = 4.94
| numbermessierobjects = 0
| meteorshowers = none
| ҳамсоя = [[Piscis Austrinus]]<br />[[Microscopium]]<br />[[Indus (constellation)|Indus]]<br />[[Tucana]]<br />[[Phoenix (constellation)|Phoenix]]<br />[[Sculptor (constellation)|Sculptor]]
| latmax = [[34th parallel north|34]]
| latmin = [[90th parallel south|90]]
| моҳ = Октябр
| notes=}}
o5r96atn58g2smy9fno95qq0pqzs79m
1469599
1469598
2026-04-21T13:23:11Z
Zosya95
54344
1469599
wikitext
text/x-wiki
{{Галаситора
| ном = Турна
| номи кӯтоҳ = Gru
| номи лотинӣ = Grus
| symbolism = the [[Crane (bird)|crane]]
| RA = {{RA|21|27.4}} to {{RA|23|27.1}}<ref name="boundary">{{Cite journal | title=Grus, Constellation Boundary | journal=The Constellations | publisher=[[International Astronomical Union]] | url=http://www.iau.org/public/constellations/#gru | accessdate=19 November 2013 | archive-date=5 June 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130605024208/http://www.iau.org/public/constellations/#gru | url-status=dead }}</ref>
| dec= −36.31° to −56.39°<ref name="boundary"/>
| family = [[Bayer Family|Bayer]]
| чоряк = SQ4
| масоҳат = 366
| arearank = 45th
| numbermainstars = 7
| numberbfstars = 28
| numberstarsplanets = 6
| numberbrightstars = 3
| numbernearbystars = 1
| brighteststarname = [[Alpha Gruis|α Gru]] (Alnair)
| starmagnitude = 1.73
| neareststarname = [[Gliese 832]]
| stardistancely = 16.11
| stardistancepc = 4.94
| numbermessierobjects = 0
| meteorshowers = none
| ҳамсоя = [[Piscis Austrinus]]<br />[[Microscopium]]<br />[[Indus (constellation)|Indus]]<br />[[Tucana]]<br />[[Phoenix (constellation)|Phoenix]]<br />[[Sculptor (constellation)|Sculptor]]
| latmax = [[34th parallel north|34]]
| latmin = [[90th parallel south|90]]
| моҳ = Октябр
| notes=}}
{{Галаситораҳо}}
hmg29d2x7mwdd5s5ltkj76evqvlrmse
1469681
1469599
2026-04-22T09:25:29Z
InternetArchiveBot
30618
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
1469681
wikitext
text/x-wiki
{{Галаситора
| ном = Турна
| номи кӯтоҳ = Gru
| номи лотинӣ = Grus
| symbolism = the [[Crane (bird)|crane]]
| RA = {{RA|21|27.4}} to {{RA|23|27.1}}<ref name="boundary">{{Cite journal | title=Grus, Constellation Boundary | journal=The Constellations | publisher=[[International Astronomical Union]] | url=http://www.iau.org/public/constellations/#gru | accessdate=19 November 2013 | archive-date=5 June 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130605024208/http://www.iau.org/public/constellations/#gru | url-status=dead }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130605024208/http://www.iau.org/public/constellations/#gru |date=2013-06-05 }}</ref>
| dec= −36.31° to −56.39°<ref name="boundary"/>
| family = [[Bayer Family|Bayer]]
| чоряк = SQ4
| масоҳат = 366
| arearank = 45th
| numbermainstars = 7
| numberbfstars = 28
| numberstarsplanets = 6
| numberbrightstars = 3
| numbernearbystars = 1
| brighteststarname = [[Alpha Gruis|α Gru]] (Alnair)
| starmagnitude = 1.73
| neareststarname = [[Gliese 832]]
| stardistancely = 16.11
| stardistancepc = 4.94
| numbermessierobjects = 0
| meteorshowers = none
| ҳамсоя = [[Piscis Austrinus]]<br />[[Microscopium]]<br />[[Indus (constellation)|Indus]]<br />[[Tucana]]<br />[[Phoenix (constellation)|Phoenix]]<br />[[Sculptor (constellation)|Sculptor]]
| latmax = [[34th parallel north|34]]
| latmin = [[90th parallel south|90]]
| моҳ = Октябр
| notes=}}
{{Галаситораҳо}}
3d3pup7faq8ra29oc2o2vgj5mw8vvcy
Ҳаролд Уо́ллес
0
331002
1469605
2026-04-21T13:46:18Z
Yoonoos.tj
27005
Yoonoos.tj moved page [[Ҳаролд Уо́ллес]] to [[Ҳаролд Воллас]]
1469605
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Ҳаролд Воллас]]
fhwrqytq1iti9a5dau785d7p8af402a
Уилсон Да Силва Пиасса
0
331003
1469609
2026-04-21T13:50:09Z
Yoonoos.tj
27005
Yoonoos.tj moved page [[Уилсон Да Силва Пиасса]] to [[Вилсон Пиасса]]
1469609
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Вилсон Пиасса]]
ckfdpobq74vonf1yqrohz35wb857353
Фурудгоҳи обе ҳрсн ҳот оспрингз
0
331004
1469613
2026-04-21T14:05:05Z
Yoonoos.tj
27005
Yoonoos.tj moved page [[Фурудгоҳи обе ҳрсн ҳот оспрингз]] to [[Фурудгоҳи обии Ҳаррисон Ҳот Спрингс]]
1469613
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Фурудгоҳи обии Ҳаррисон Ҳот Спрингс]]
szxdlmp6lehnuvl1aymjsd1auj3gxwb
Баҳси корбар:가웨인
3
331005
1469620
2026-04-21T15:10:10Z
Qədir
38528
Qədir moved page [[Баҳси корбар:가웨인]] to [[Баҳси корбар:Arçil xan Günəşsoylu]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/가웨인|가웨인]]" to "[[Special:CentralAuth/Arçil xan Günəşsoylu|Arçil xan Günəşsoylu]]"
1469620
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Баҳси корбар:Arçil xan Günəşsoylu]]
bt7iseqxvujz8yerzujo4n3hsyuciw7
Шиҳобборон
0
331006
1469622
2026-04-21T15:15:29Z
Zosya95
54344
Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1348538997|Meteor shower]]" сохта шудааст
1469622
wikitext
text/x-wiki
Навиштаҳои таърихӣ нишон медиҳанд, ки мушоҳидаҳои шиҳобборонҳо аз тарафи спартагиҳо ҳанӯз дар соли 1200 пеш аз милод рух додаанд. Сабтҳои муфассал аз бойгониҳои қадимӣ нишон медиҳанд, ки онҳо аз Чин, Ҷопон ва Корея мушоҳида шудаанд.<ref name="Williams_Murad_2002">{{Cite book|chapter=Introduction|first=Iwan P.|last=Williams|first2=Edmond|last2=Murad|title=Meteors in the Earth's Atmosphere: Meteoroids and Cosmic Dust and Their Interactions with the Earth's Upper Atmosphere|editor-last=Murad|editor-first2=Iwan P.|editor-last2=Williams|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=978-0-521-80431-8|chapter-url=https://books.google.com/books?id=eqd4e34uE-MC&pg=PA4}}</ref><ref>{{Cite journal|title=Analysis of historical meteor and meteor shower records: Korea, China, and Japan|author=Yang|first=Hong-Jin|journal=Icarus|volume=175|issue=1|pages=215–225|date=May 2005|doi=10.1016/j.icarus.2004.10.007|arxiv=astro-ph/0501216|bibcode=2005Icar..175..215Y}}</ref> Солномаҳои зиёде мавҷуданд, ки арабҳои асримиёнагӣ шиҳобборонро сабт кардаанд, зеро онҳо онҳоро ҳамчун шоғуни нек меҳисобиданд.<ref>{{Cite journal|title=A Catalogue of Meteor Showers in Mediaeval Arab Chronicles|author=Rada|first=W. S.|journal=Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society|volume=33|issue=1|page=5|date=March 1992|bibcode=1992QJRAS..33....5R}}</ref> Шиҳобборон дар моҳи августи соли 1583 дар дастнависҳои Тимбукту низ сабт шудааст.<ref>{{Cite book|last=Holbrook|first=Jarita C.|url=https://books.google.com/books?id=4DJpDW6IAukC&pg=PA182|title=African Cultural Astronomy|last2=Medupe, R. Thebe|last3=Johnson Urama|date=2008|publisher=Springer|isbn=978-1-4020-6638-2|author-link3=Johnson Urama}}</ref><ref name="Stars of the Sahara">{{Cite journal|author=Abraham|first=Curtis|title=Stars of the Sahara|journal=New Scientist|issue=2617|date=15 August 2007|volume=195|pages=39–41|doi=10.1016/S0262-4079(07)62093-4|url=http://www.islandmix.com/backchat/f6/libraries-timbuktu-166732/|accessdate=2011-07-21}}</ref><ref>{{Cite book|last=Hammer|first=Joshua|title=The Bad-Ass Librarians of Timbuktu And Their Race to Save the World's Most Precious Manuscripts|publisher=Simon & Schuster|year=2016|isbn=978-1-4767-7743-6|location=New York|pages=26–27}}</ref> Шиҳобборони Лиридҳо қадимтарин ҳодисаест, ки пайваста сабт шудааст ва сабтҳо дар Чин ба соли 687 пеш аз милод рост меоянд.<ref>{{Cite journal|title=The Lyrids meteor shower: A historical perspective|first=M. J. Martínez|author=Usó|journal=Planetary and Space Science|volume=238|date=November 15, 2023|id=105803|doi=10.1016/j.pss.2023.105803|bibcode=2023P&SS..23805803M}}</ref>
7ia4gxwibqyufgxbgtkjuyujtrgx9y9
Мори Обӣ (галаситора)
0
331007
1469624
2026-04-21T15:27:15Z
Zosya95
54344
Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1346424543|Hydrus]]" сохта шудааст
1469624
wikitext
text/x-wiki
== Таърих ==
[[Акс:Johann_Bayer_-_Uraniometria_-_Southern_Birds.jpg|чап|мини|350x350пкс|Мори Обӣ (дар тарафи рости поён) дар порчае аз ''"Уранометрия"'' -и Йоханн Байер, ки бори аввал дар атласи осмонӣ пайдо шудааст.]]
e5r086xvfs3djlc4ow41ijsqxaxruo0
1469625
1469624
2026-04-21T15:27:36Z
Zosya95
54344
Zosya95 moved page [[Мори Обӣ]] to [[Мори Обӣ (галаситора)]]
1469624
wikitext
text/x-wiki
== Таърих ==
[[Акс:Johann_Bayer_-_Uraniometria_-_Southern_Birds.jpg|чап|мини|350x350пкс|Мори Обӣ (дар тарафи рости поён) дар порчае аз ''"Уранометрия"'' -и Йоханн Байер, ки бори аввал дар атласи осмонӣ пайдо шудааст.]]
e5r086xvfs3djlc4ow41ijsqxaxruo0
1469639
1469625
2026-04-21T15:38:04Z
Zosya95
54344
1469639
wikitext
text/x-wiki
{{Дигар маъноҳо|Мори обӣ}}
== Таърих ==
[[Акс:Johann_Bayer_-_Uraniometria_-_Southern_Birds.jpg|чап|мини|350x350пкс|Мори Обӣ (дар тарафи рости поён) дар порчае аз ''"Уранометрия"'' -и Йоханн Байер, ки бори аввал дар атласи осмонӣ пайдо шудааст.]]
3dcbh30l2z8ccz8h2lw9ulzjuaznj2u
Мори Обӣ
0
331008
1469626
2026-04-21T15:27:36Z
Zosya95
54344
Zosya95 moved page [[Мори Обӣ]] to [[Мори Обӣ (галаситора)]]
1469626
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Мори Обӣ (галаситора)]]
nvy4x6horuszitqvk6d4ufq9ddm97pr
1469628
1469626
2026-04-21T15:30:48Z
Zosya95
54344
Removed redirect to [[Мори Обӣ (галаситора)]]
1469628
wikitext
text/x-wiki
{{Барои ҳазф}}
prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8
Мори обӣ
0
331009
1469632
2026-04-21T15:32:37Z
Zosya95
54344
Zosya95 moved page [[Мори обӣ]] to [[Мори обӣ (ҷонвар)]]
1469632
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Мори обӣ (ҷонвар)]]
4l55ao1tt7x5hir7iuq89j1m8ls0coy
1469637
1469632
2026-04-21T15:36:49Z
Zosya95
54344
Removed redirect to [[Мори обӣ (ҷонвар)]]
1469637
wikitext
text/x-wiki
'''Мори обӣ''' якчанд маъно дорад. Саҳифаи лозимаро аз инҷо гиред:
* [[Мори обӣ (ҷонвар)]]
* [[Мори Обӣ (галаситора)]]
{{Шаблон:Муайянкунӣ}}
qrzzfg1wqv0ngzzk6v3h6jfybmxs10a
Симурғ (галаситора)
0
331010
1469640
2026-04-21T15:49:33Z
Zosya95
54344
Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1348824923|Phoenix (constellation)]]" сохта шудааст
1469640
wikitext
text/x-wiki
'''Симурғ''' як [[Галаситора|галаситораи]] хурд дар осмони ҷанубӣ аст. Номи он ба номи [[Симурғ]]<nowiki/>и афсонавӣ гирифта шудааст ва бори аввал дар атласи осмонӣ аз ҷониби Йоханн Байер дар асари худ ''"Уранометрия"'' дар соли 1603 тасвир шудааст. [[Ковишгарӣ|Ковишгар]] ва ситорашиноси фаронсавӣ Николас Луи де Лакайл ситораҳои дурахшонро харита карда, онҳоро дар соли 1756 номгузории Байерӣ кардааст. Галаситораи мазкур тақрибан аз майли −39° то −57° ва аз 23.5 соат то 2.5 соати болоравии рост тӯл мекашад. Галаситораҳои Симурғ, [[Турна (галаситора)|Турна]], Паво ва Туканро Парандаҳои Ҷанубӣ меноманд.
3459eq9fd9ijmwngz93ts5gkaqbguhi
Китоббоз
0
331011
1469652
2026-04-22T01:53:42Z
Yoonoos.tj
27005
Саҳифаи нав: {{Барномаи телевизионӣ |номи барнома = Китоббоз |номи аслӣ = ({{lang-fa|کتابباز}}) |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ранг = |ранги матн = |жанр = гуфтугӯмеҳвар |син = |муаллиф = |директор...
1469652
wikitext
text/x-wiki
{{Барномаи телевизионӣ
|номи барнома = Китоббоз
|номи аслӣ = ({{lang-fa|کتابباز}})
|тасвир =
|бар =
|тавсифи тасвир =
|ранг =
|ранги матн =
|жанр = гуфтугӯмеҳвар
|син =
|муаллиф =
|директор =
|коргардон = Муҳаммадризо Ризоиён
|филмноманавис =
|истеҳсол =
|баранда =
|нақшҳои асосӣ =
|доварон =
|садопеша =
|ровӣ = [[Амирҳусайн Сиддиқ]] (фасли аввал) <br> [[Сурӯш Сиҳҳат]] (фасли дуюм ба баъд)
|мавзуи оғоз =
|мавзуи анҷом =
|оҳангсоз =
|кишвар = {{Парчами Эрон}} [[Эрон]]
|забон = [[забони форсӣ|форсӣ]]
|фаслҳо = 5
|нашрҳо =
|феҳристи нашрҳо =
|таҳиякунанда = Муҳаммадризо Ризоиён
|таҳиякунандаи иҷроия =
|макони наворгирӣ =
|камера =
|давомнокӣ =
|вазъ =
|шабака = шабакаи «[[шабакаи Насим|Насим]]»
|формати тасвир =
|формати овоз =
|пахши аввал = [[1 май]]и [[2016]]
|пахши охир =
|намоиши нахуст =
|намоиши такрорӣ =
|барномаи пешина =
|барномаи баъдина =
|барномаи монанд =
|сайт = [https://youtube.com/ketabbaz Ketabbaz]
|imdb_id =
}}
'''Китоббоз''' — барномаи телевизиониест, ки аз соли 2016 то 2020 дар панҷ фасл бо ҳадафи тарғиб ва густариши фарҳанги китобхонӣ аз шабакаи «[[шабакаи Насим|Насим]]» пахш мешуд. Ин барнома то давраи идораи Саййид Муҳаммадризо Хушру дар шабакаи «[[шабакаи Насим|Насим]]» фаъолияти худро идома дод.
Дар ҳар қисмате аз барнома, китобҳое аз ҷониби меҳмонон ба тамошобинон муаррифӣ мешуд. Ҳамчунин дар вижа барномаи моҳи Рамазони соли 2020 (ки бо рӯзҳои карантини коронавирус рост омад), дар ҳар бахши барнома як бастаи фарҳангӣ, ки аз филм, китоб ва мусиқӣ иборат буд, ба тамошобинон пешниҳод шудааст. Гузоштани баробари форсии вожаҳои бегона, ки ҳангоми суханронии ровӣ ва меҳмонон истифода мешавад, низ яке аз вижагиҳои барномаи «Китоббоз» мебошад. Баъдтар барномаи «[[Акнун (маҷмӯаи намоиши хонагӣ)|Акнун]]» аз платформаи «Филимо» роҳи ин барномаро идома дод.
== Меҳмонон ==
То имрӯз чеҳраҳои зиёди фарҳангӣ меҳмони барномаи «Китоббоз» будаанд, ки аз ҷумла метавон ба [[Рашид Кокованд]], [[Меҳрон Мудирӣ]], Ҳушанг Гулмаконӣ, Хусрав Нақибӣ, Ҳумоюн Асъадиён, Ҳисомуддин Сироҷ, [[Солор Ақилӣ]], Чингиз Ҷалилванд, Ризо Амирхонӣ ва дигарон ишора кард.
== Фасли 1 ==
== Фасли 2 ==
== Фасли 3 ==
== Фасли 4 ==
== Фасли 5 ==
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{навигатсия}}
* [https://youtube.com/ketabbaz Китоббоз дар YouTube]
7ifrl5miz97pl0yzdsyja4uohmxyi6m
1469653
1469652
2026-04-22T01:58:28Z
Yoonoos.tj
27005
1469653
wikitext
text/x-wiki
{{Барномаи телевизионӣ
|номи барнома = Китоббоз
|номи аслӣ = ({{lang-fa|کتابباز}})
|тасвир =
|бар =
|тавсифи тасвир =
|ранг =
|ранги матн =
|жанр = гуфтугӯмеҳвар
|син =
|муаллиф =
|директор =
|коргардон = Муҳаммадризо Ризоиён
|филмноманавис =
|истеҳсол =
|баранда =
|нақшҳои асосӣ =
|доварон =
|садопеша =
|ровӣ = [[Амирҳусайн Сиддиқ]] (фасли аввал) <br> [[Сурӯш Сиҳҳат]] (фасли дуюм ба баъд)
|мавзуи оғоз =
|мавзуи анҷом =
|оҳангсоз =
|кишвар = {{Парчами Эрон}} [[Эрон]]
|забон = [[забони форсӣ|форсӣ]]
|фаслҳо = 5
|нашрҳо =
|феҳристи нашрҳо =
|таҳиякунанда = Муҳаммадризо Ризоиён
|таҳиякунандаи иҷроия =
|макони наворгирӣ =
|камера =
|давомнокӣ =
|вазъ =
|шабака = шабакаи «[[шабакаи Насим|Насим]]»
|формати тасвир =
|формати овоз =
|пахши аввал = [[1 май]]и [[2016]]
|пахши охир =
|намоиши нахуст =
|намоиши такрорӣ =
|барномаи пешина =
|барномаи баъдина =
|барномаи монанд =
|сайт = [https://youtube.com/ketabbaz Ketabbaz]
|imdb_id = 35587398
}}
'''Китоббоз''' — барномаи телевизиониест, ки аз соли 2016 то 2020 дар панҷ фасл бо ҳадафи тарғиб ва густариши фарҳанги китобхонӣ аз шабакаи «[[шабакаи Насим|Насим]]» пахш мешуд. Ин барнома то давраи идораи Саййид Муҳаммадризо Хушру дар шабакаи «[[шабакаи Насим|Насим]]» фаъолияти худро идома дод.
Дар ҳар қисмате аз барнома, китобҳое аз ҷониби меҳмонон ба тамошобинон муаррифӣ мешуд. Ҳамчунин дар вижа барномаи моҳи Рамазони соли 2020 (ки бо рӯзҳои карантини коронавирус рост омад), дар ҳар бахши барнома як бастаи фарҳангӣ, ки аз филм, китоб ва мусиқӣ иборат буд, ба тамошобинон пешниҳод шудааст. Гузоштани баробари форсии вожаҳои бегона, ки ҳангоми суханронии ровӣ ва меҳмонон истифода мешавад, низ яке аз вижагиҳои барномаи «Китоббоз» мебошад. Баъдтар барномаи «[[Акнун (маҷмӯаи намоиши хонагӣ)|Акнун]]» аз платформаи «Филимо» роҳи ин барномаро идома дод.
== Меҳмонон ==
То имрӯз чеҳраҳои зиёди фарҳангӣ меҳмони барномаи «Китоббоз» будаанд, ки аз ҷумла метавон ба [[Рашид Кокованд]], [[Меҳрон Мудирӣ]], Ҳушанг Гулмаконӣ, Хусрав Нақибӣ, Ҳумоюн Асъадиён, Ҳисомуддин Сироҷ, [[Солор Ақилӣ]], Чингиз Ҷалилванд, Ризо Амирхонӣ ва дигарон ишора кард.
== Фасли 1 ==
== Фасли 2 ==
== Фасли 3 ==
== Фасли 4 ==
== Фасли 5 ==
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{навигатсия}}
* [https://youtube.com/ketabbaz Китоббоз дар YouTube]
6578lcyflv9zybtonngpemw49oenhy3
Шаблон:Userbox/Истифодабарандаи телефони Samsung
10
331012
1469656
2026-04-22T02:22:51Z
Jaloliddin Madaminov
14413
Саҳифаи нав: {{Userbox |id=[[Акс:Samsung wordmark.svg|link=Samsung|64px]] |id-c = #ffffff |info={{Ин корбар|{{{gender|}}}}} — телефони мобилии ''{{#if:{{{1|}}}|[[Samsung {{{1}}}]]|[[Samsung]]}}'' дорад. |info-c={{{color|#ffffff}}} |border-c={{{border|#696969}}} }}<noinclude>{{doc-inline}}
1469656
wikitext
text/x-wiki
{{Userbox
|id=[[Акс:Samsung wordmark.svg|link=Samsung|64px]]
|id-c = #ffffff
|info={{Ин корбар|{{{gender|}}}}} — телефони мобилии ''{{#if:{{{1|}}}|[[Samsung {{{1}}}]]|[[Samsung]]}}'' дорад.
|info-c={{{color|#ffffff}}}
|border-c={{{border|#696969}}}
}}<noinclude>{{doc-inline}}
kkbnv0lzv2tybsk0lxnfat6id3pmgtd
1469657
1469656
2026-04-22T02:27:18Z
Jaloliddin Madaminov
14413
1469657
wikitext
text/x-wiki
{{Userbox
|id=[[Акс:Samsung wordmark.svg|link=Samsung|64px]]
|id-c = #ffffff
|info={{Ин корбар|{{{gender|}}}}} — телефони мобилии ''{{#if:{{{1|}}}|[[Samsung {{{1}}}]]|[[Samsung]]}}'' дорад.
|info-c={{{color|#ffffff}}}
|border-c={{{border|#696969}}}
}}<noinclude>{{doc-inline}}
== Рамзро дар саҳифаи худ ворид кунед ==
{{ub|Истифодабарандаи телефони Samsung}}
{{doc-end}}
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои корбарон:Образ жизни|{{SUBPAGENAME}}]]
</noinclude>
jhb1fi77y8v94vsj4fr7yfjety50rna
1469662
1469657
2026-04-22T02:36:26Z
Jaloliddin Madaminov
14413
1469662
wikitext
text/x-wiki
{{Userbox
|id=[[Акс:Samsung wordmark.svg|link=Samsung|64px]]
|id-c = #ffffff
|info={{Ин корбар|{{{gender|}}}}} — телефони мобилии ''{{#if:{{{1|}}}|[[Samsung {{{1}}}]]|[[Samsung]]}}'' дорад.
|info-c={{{color|#ffffff}}}
|border-c={{{border|#696969}}}
}}<noinclude>{{doc-inline}}
== Рамзро дар саҳифаи худ ворид кунед ==
{{ub|Истифодабарандаи телефони Samsung}}
{{doc-end}}
[[Гурӯҳ:Шаблонҳои корбарон:Тарзи зиндагӣ|{{SUBPAGENAME}}]]
</noinclude>
eirirowt9zt7qs2wcg9nf9owtbrdlsf
Шаблон:Userbox/Истифодабарандаи iphone
10
331013
1469661
2026-04-22T02:35:24Z
Jaloliddin Madaminov
14413
Jaloliddin Madaminov moved page [[Шаблон:Userbox/Истифодабарандаи iphone]] to [[Шаблон:Userbox/Истифодабарандаи iPhone]]
1469661
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Шаблон:Userbox/Истифодабарандаи iPhone]]
ormpbw2s74kxn4qg6g6obk87slhztg7
Иллюстратсия
0
331014
1469664
2026-04-22T05:41:39Z
VASHGIRD
8035
Саҳифаи нав: '''Тасвирзозӣ''', '''иллюстратсия''' (лот. illustratio — тасвири аёнӣ, тасвири зинда) — тасвири зоҳирӣ ё сатҳии воқеият ва хислати одам дар асарҳои санъат. И. як соҳаи санъат буда, асосан дар шарҳи асари илмӣ ва бадеӣ ёрӣ мерасонад. И. хосси санъати қаламкашӣ (графика),...
1469664
wikitext
text/x-wiki
'''Тасвирзозӣ''', '''иллюстратсия''' (лот. illustratio — тасвири аёнӣ, тасвири зинда) — тасвири зоҳирӣ ё сатҳии воқеият ва хислати одам дар асарҳои санъат.
И. як соҳаи санъат буда, асосан дар шарҳи асари илмӣ ва бадеӣ ёрӣ мерасонад. И. хосси санъати қаламкашӣ (графика), ороиши китоб, рӯзнома, маҷалла ва ғ. мебошад. Рушди санъати И. бо таърихи китоб алоқаманд аст. Дар ибтидо И.-ҳои дастнависҳо тавассути минётура сурат гирифта, баъди ба вуҷуд омадани китоби чопӣ (чопи сангӣ) И. як қисми асосии графика гардид. Аввалин И.-ҳои ҳаккокӣ (ксилографӣ) асрҳои 6-7 дар Чин пайдо шуда, асри 12 интишор ёфтанд. Ибтидои асри 17 дар Ҷопон графикаи китоб ба вуҷуд омада, асрҳои 18-19 инкишоф ёфт. Мусаввирон Х. Моронобу, С. Харунобу, К. Утамаро, К. Хокусай бо муҳаббати бузург ҳастии оламро дар И. таҷассум сохтаанд. Дар Аврупо И.-и ҳаккокӣ дар асри 15 ба вуҷуд омада, аввал як воситаи муҳимми интишори тафаккури динӣ-дидактикӣ ва баъдан ҳамчун ғояҳои гуманистию навоварона густариш ёфт («Мазҳакаи илоҳӣ»-и А. Данте, рассом С. Боттичелли). Дар Руси Қадим низ ба дастнависҳои асарҳои динӣ, таърихӣ ва солномаҳо И. меофариданд. Дар Арманистон, Гурҷистон, Византия ва Аврупои Ғарбию Шарқӣ низ санъати И. ривоҷ ёфта буд. Аз ҷумла дар Гурҷистон достони «Палангинапӯш»-и Ш. Руставели бо И.-ҳои хеле ҷолиб оро ёфтааст (М. Тавкаришвили, 1946). Дар Озарбойҷон, Осиёи Миёна, Эрон, Ҳиндустон ба офаридаҳои Абулқосим Фирдавсӣ, Низомии Ганҷавӣ, Умари Хайём ва дигар адибони бузург минётурҳои зиёде кашида шудаанд. Дар асри 15 ва аввали асри 16 мактаби минётурнигории Ҳирот дар Шарқи Миёна сабки хоссе буд, ки таҳти таъсири он дар асрҳои баъдӣ чандин мактабҳои минётурнигорӣ ва марказҳои маданӣ-фарҳангӣ ба вуҷуд омаданд. Барои ороишоти дастнависҳо мусаввараҳои китобӣ аҳаммияти махсус пайдо карда, бо услуби рассомии монументалӣ ва санъати амалӣ инкишоф ёфт. Бахусус саҳнаҳои пазироӣ, вохӯрӣ, шикор, муҳорибаҳои дастаҷамъии ҷанговарон ва ҷанги тан ба тан, манзараҳои нотакрори табиат ва заҳмати ҳунармандон аз мавзӯъҳои асосии тасвири минётурнигорон буданд. Дар нимаи дуввуми асри ХV санъати минётурнигорӣ тавассути минётураҳои Камолуддин Беҳзод ва рассомони давраи ӯ — Мираки Наққош, Шоҳмузаффар, Қосим Алӣ ва дигар рассомон ба пояи баланд расид. Силсилаи асарҳои минётурии онҳо арзиши асарҳои классиконро афзун сохт. Беҳзод ба ҳайси китобдори китобхонаи дарбори охирин намояндаи Темуриён дар Хуросон — Ҳусайн Бойқаро (ҳукмронӣ, 1469—1506), ки тамоми котибону музаҳҳибон, ҳалкорону заркӯбон, лаввоҳону саҳҳофон, ҷадвалкашону наққошони китобхонаро таҳти итоати ӯ гузошта буд, санъати ороиши китобро ба пояи хеле баланд расонд.
Намоёнтарин устодони санъати И.-и асрҳои миёнаи мутааххир ва Эҳё М. Волгемут, В. Плейденвурф, А. Дюрер (Олмон), У. Граф (Швейтсария), Я. Сварт (Нидерландия), Б. Саломон, Ж. Дюве (Фаронса), В. Тисиан (Италия) ва дигарон буданд. Охири асри 16 дар И. ҳаккокии рӯи мис маъмул гардид. Дар ин давра И. ба санъати мустақиле табдил ёфт, ки онро дар коғази махсус кашида, баъд ба матн мечаспониданд. Дар ибтидои асри 19 намунаҳои беҳтарини И.-и илмию табиӣ офарида шуданд. Беҳтарин И.-ҳои охири асри 19 ва аввали асри 20 ба Т. Стейнлен, Д. Верж (Фаронса), М. А. Врубел, Л. О. Пастернак (Русия), Р. Кент (ИМА) тааллуқ доранд. Ба И.-и асри 20 шарҳу тафсири бевоситаи матни асар хоссанд. И. дар давраи шӯравӣ яке аз воситаҳои тарбияи ғоявию эстетикӣ маҳсуб мешуд. Интишори нахустин китобҳои дарсӣ дар аввали солҳои 20 асри 20 барои инкишофи санъати қаламкашӣ ва И.-кунонии китобҳо асос гардид. Дар ин давра фаъолияти рассомон Л. Бурэ, В. Еремян, Г. Никитин, А. Сиддиқӣ, М. Новик, К. Чепраков, В. Куколев сермаҳсул мебошанд. Солҳои 50-60 асри 20 ороиши китобҳо хеле инкишоф ёфт. И.-ҳои рассомон Б. Серебрянский ва П. Зобнин дар асарҳои «Дохунда», «Марги Судхӯр» ва «Одина»-и С. Айнӣ хеле моҳирона мебошанд. Б. Серебрянский ба «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ низ И.-ҳои хос офаридааст. Рассомони моҳир, аз ҷумла К. Туренко, С. Вишнеполский, Д. Винокуров, В. Фомин, С. Краснополский ва дигарон барои асарҳои адибони бузург Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Низомӣ, Хайём, Навоӣ, Бедил, Улуғзода, Деҳотӣ, Турсунзода, Миршакар И.-ҳои зиёд офаридаанд. Солҳои 70-80 асри 20 графикаи тоҷик ба таври бесобиқа рушд кард. Дар ин давра И.-ҳои қаламкашони Тоҷикистон, аз ҷумла П. Гейвандов, С. Вишнеполский, В. Пӯлодов, Б. Серебрянский, К. Туренко, Т. Самандаров, Р. Азимов, М. Ғаниев, Ф. Хоҷаев ва дигарон дар ороиши китобҳо назаррас мебошанд. Ҳоло бо И.-и китобҳо бештар рассомон А. Исоев, С. Имоддинова, Ғ. Шукуров ва дигарон машғуланд. Аз ҷумла С. Имоддинова дар офаридани тасвирҳо мувофиқи муҳтавои китобҳои «Спитамен», «Энсиклопедияи Миллии Тоҷик» (ҷилдҳои 2-6), «Донишнома барои кӯдакону наврасон», «Фарҳанги мардуми тоҷик» (ҷилдҳои 1-2) маҳорати баланд зоҳир кардааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иллюстратсия|7|муаллиф=З. Боймуродова}}
* {{Иллюстрация||1|муаллиф= }}
* Луғати русӣ-тоҷикии истилоҳоти санъат. Д., 2003;
* Мухторов А. Таърихи халқи тоҷик. Асрҳои ХIV-ХIХ.
* Китоби дарсӣ барои синфи 8. Д., 2009.
[[Гурӯҳ:Ҳунар]]
p1qggr8ati2g5g4tm535yj7uyeqqqgn
1469668
1469664
2026-04-22T05:53:19Z
VASHGIRD
8035
1469668
wikitext
text/x-wiki
'''Тасвирсозӣ''', '''иллюстратсия''' (лот. illustratio — тасвири аёнӣ, тасвири зинда) — [[Тасвир|тасвири]] зоҳирӣ ё сатҳии воқеият ва хислати одам дар асарҳои санъат.
Тасвирсозӣ як соҳаи санъат буда, асосан дар шарҳи асари илмӣ ва бадеӣ ёрӣ мерасонад. Тасвирсозӣ хосси санъати қаламкашӣ (графика), ороиши китоб, рӯзнома, маҷалла ва ғ. мебошад. Рушди санъати тасвирсозӣ бо таърихи китоб алоқаманд аст. Дар ибтидо тасвирсозиҳои дастнависҳо тавассути минётура сурат гирифта, баъди ба вуҷуд омадани китоби чопӣ (чопи сангӣ) тасвирсозӣ як қисми асосии графика гардид. Аввалин тасвирсозиҳои ҳаккокӣ (ксилографӣ) асрҳои 6-7 дар Чин пайдо шуда, асри 12 интишор ёфтанд. Ибтидои асри 17 дар Ҷопон графикаи китоб ба вуҷуд омада, асрҳои 18-19 инкишоф ёфт. Мусаввирон Х. Моронобу, С. Харунобу, К. Утамаро, К. Хокусай бо муҳаббати бузург ҳастии оламро дар тасвирсозӣ таҷассум сохтаанд. Дар Аврупо тасвирсозии ҳаккокӣ дар асри 15 ба вуҷуд омада, аввал як воситаи муҳимми интишори тафаккури динӣ-дидактикӣ ва баъдан ҳамчун ғояҳои гуманистию навоварона густариш ёфт («Мазҳакаи илоҳӣ»-и А. Данте, рассом С. Боттичелли). Дар Руси Қадим низ ба дастнависҳои асарҳои динӣ, таърихӣ ва солномаҳо тасвирсозӣ меофариданд. Дар Арманистон, Гурҷистон, Византия ва Аврупои Ғарбию Шарқӣ низ санъати тасвирсозӣ ривоҷ ёфта буд. Аз ҷумла дар Гурҷистон достони «Палангинапӯш»-и Ш. Руставели бо тасвирсозиҳои хеле ҷолиб оро ёфтааст (М. Тавкаришвили, 1946). Дар Озарбойҷон, Осиёи Миёна, Эрон, Ҳиндустон ба офаридаҳои Абулқосим Фирдавсӣ, Низомии Ганҷавӣ, Умари Хайём ва дигар адибони бузург минётурҳои зиёде кашида шудаанд. Дар асри 15 ва аввали асри 16 мактаби минётурнигории Ҳирот дар Шарқи Миёна сабки хоссе буд, ки таҳти таъсири он дар асрҳои баъдӣ чандин мактабҳои минётурнигорӣ ва марказҳои маданӣ-фарҳангӣ ба вуҷуд омаданд. Барои ороишоти дастнависҳо мусаввараҳои китобӣ аҳаммияти махсус пайдо карда, бо услуби рассомии монументалӣ ва санъати амалӣ инкишоф ёфт. Бахусус саҳнаҳои пазироӣ, вохӯрӣ, шикор, муҳорибаҳои дастаҷамъии ҷанговарон ва ҷанги тан ба тан, манзараҳои нотакрори табиат ва заҳмати ҳунармандон аз мавзӯъҳои асосии тасвири минётурнигорон буданд. Дар нимаи дуввуми асри ХV санъати минётурнигорӣ тавассути минётураҳои Камолуддин Беҳзод ва рассомони давраи ӯ — Мираки Наққош, Шоҳмузаффар, Қосим Алӣ ва дигар рассомон ба пояи баланд расид. Силсилаи асарҳои минётурии онҳо арзиши асарҳои классиконро афзун сохт. Беҳзод ба ҳайси китобдори китобхонаи дарбори охирин намояндаи Темуриён дар Хуросон — Ҳусайн Бойқаро (ҳукмронӣ, 1469—1506), ки тамоми котибону музаҳҳибон, ҳалкорону заркӯбон, лаввоҳону саҳҳофон, ҷадвалкашону наққошони китобхонаро таҳти итоати ӯ гузошта буд, санъати ороиши китобро ба пояи хеле баланд расонд.
Намоёнтарин устодони санъати тасвирсозии асрҳои миёнаи мутааххир ва Эҳё М. Волгемут, В. Плейденвурф, А. Дюрер (Олмон), У. Граф (Швейтсария), Я. Сварт (Нидерландия), Б. Саломон, Ж. Дюве (Фаронса), В. Тисиан (Италия) ва дигарон буданд. Охири асри 16 дар тасвирсозӣ ҳаккокии рӯи мис маъмул гардид. Дар ин давра тасвирсозӣ ба санъати мустақиле табдил ёфт, ки онро дар коғази махсус кашида, баъд ба матн мечаспониданд. Дар ибтидои асри 19 намунаҳои беҳтарини тасвирсозии илмию табиӣ офарида шуданд. Беҳтарин тасвирсозиҳои охири асри 19 ва аввали асри 20 ба Т. Стейнлен, Д. Верж (Фаронса), М. А. Врубел, Л. О. Пастернак (Русия), Р. Кент (ИМА) тааллуқ доранд. Ба тасвирсозии асри 20 шарҳу тафсири бевоситаи матни асар хоссанд. Тасвирсозӣ дар давраи шӯравӣ яке аз воситаҳои тарбияи ғоявию эстетикӣ маҳсуб мешуд. Интишори нахустин китобҳои дарсӣ дар аввали солҳои 20 асри 20 барои инкишофи санъати қаламкашӣ ва тасвирсозикунонии китобҳо асос гардид. Дар ин давра фаъолияти рассомон Л. Бурэ, В. Еремян, Г. Никитин, А. Сиддиқӣ, М. Новик, К. Чепраков, В. Куколев сермаҳсул мебошанд. Солҳои 50-60 асри 20 ороиши китобҳо хеле инкишоф ёфт. Тасвирсозиҳои рассомон Б. Серебрянский ва П. Зобнин дар асарҳои «Дохунда», «Марги Судхӯр» ва «Одина»-и С. Айнӣ хеле моҳирона мебошанд. Б. Серебрянский ба «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ низ тасвирсозиҳои хос офаридааст. Рассомони моҳир, аз ҷумла К. Туренко, С. Вишнеполский, Д. Винокуров, В. Фомин, С. Краснополский ва дигарон барои асарҳои адибони бузург Рӯдакӣ, Фирдавсӣ, Низомӣ, Хайём, Навоӣ, Бедил, Улуғзода, Деҳотӣ, Турсунзода, Миршакар тасвирсозиҳои зиёд офаридаанд. Солҳои 70-80 асри 20 графикаи тоҷик ба таври бесобиқа рушд кард. Дар ин давра тасвирсозиҳои қаламкашони Тоҷикистон, аз ҷумла П. Гейвандов, С. Вишнеполский, В. Пӯлодов, Б. Серебрянский, К. Туренко, Т. Самандаров, Р. Азимов, М. Ғаниев, Ф. Хоҷаев ва дигарон дар ороиши китобҳо назаррас мебошанд. Ҳоло бо тасвирсозии китобҳо бештар рассомон А. Исоев, С. Имоддинова, Ғ. Шукуров ва дигарон машғуланд. Аз ҷумла С. Имоддинова дар офаридани тасвирҳо мувофиқи муҳтавои китобҳои «Спитамен», «Энсиклопедияи Миллии Тоҷик» (ҷилдҳои 2-6), «Донишнома барои кӯдакону наврасон», «Фарҳанги мардуми тоҷик» (ҷилдҳои 1-2) маҳорати баланд зоҳир кардааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иллюстратсия|7|муаллиф=З. Боймуродова}}
* {{Иллюстрация||1|муаллиф= }}
* Луғати русӣ-тоҷикии истилоҳоти санъат. Д., 2003;
* Мухторов А. Таърихи халқи тоҷик. Асрҳои ХIV-ХIХ.
* Китоби дарсӣ барои синфи 8. Д., 2009.
[[Гурӯҳ:Ҳунар]]
7kg6pkim3j93rb3ahogkjmiuj0wvbf5
Изоморфизм (риёзиёт)
0
331015
1469666
2026-04-22T05:48:22Z
Сунатулло Сафарзода
108676
Саҳифаи нав: '''Изоморфизм''' — яке аз мафҳумҳои асосии математикаи муосир, ки дар ибтидо дар доираи сохторҳои алгебравӣ, аз қабили гурӯҳҳо, ҳалқаҳо ва ғ. ба вуҷуд омада, василаи муҳимми дарк кардани сохтор ва соҳаҳои татбиқи бахшҳои мухталифи математика гардидааст. Мафҳу...
1469666
wikitext
text/x-wiki
'''Изоморфизм''' — яке аз мафҳумҳои асосии математикаи муосир, ки дар ибтидо дар доираи сохторҳои алгебравӣ, аз қабили гурӯҳҳо, ҳалқаҳо ва ғ. ба вуҷуд омада, василаи муҳимми дарк кардани сохтор ва соҳаҳои татбиқи бахшҳои мухталифи математика гардидааст.
Мафҳуми И. ба системаҳо, яъне маҷмӯъҳое, ки дар онҳо амалҳо ё муносибатҳои муайян ҷорӣ карда шудаанд, вобаста аст. Системаҳои S ва S', ки дар онҳо мувофиқан муносибатҳои Fk (x1, x2,…) ва Fk' (x1', x2',…), (k=1,2,…n) ҷой доранд, системаҳои изоморфӣ номида мешаванд, агар миёни онҳо чунин инъикоси мутақобилан якқиматаи x' = φ(x), x = ψ(x') (дар ин ҷо x – унсури дилхоҳи S ва x'– унсури дилхоҳи S') вуҷуд дошта бошад, ки аз мавҷудияти муносибати Fk (x1, x2,…) мавҷудияти муносибати Fk' (x1', x2',…) бар ояд ва баръакс. Худи инъикоси φ дар ин маврид И.-и S ба S' ва инъикоси ψ И.-и S' ба S номида мешавад. Мас., системаи ададҳои ҳақиқӣ бо амали дар он ҷоришудаи ҷамъ x = x1 + x2 ва системаи ададҳои ҳақиқӣ бо амали дар он ҷоришудаи зарб y=y1∙y2 изоморфианд, зеро агар ба унсури x-и системаи якум унсури y = ax-и ( a>1) системаи дуввумро муқобил гузорем, он гоҳ ба ҳосили ҷамьи унсурҳои x=x1+x2 ҳосили зарби y=y1∙y2-и ададхои y1 = ax1 ва y2 = ax2 ) мувофиқ меояд; инъикосҳои мутақобилан якқимата бо формулаҳои y = ax ва x = logay ифода мешаванд.
Азбаски И. аксари хосиятҳои марбут ба сохторро нигоҳ медорад, он аксар барои ба системаҳои содатар ё омӯхташуда инъикос кардани системаҳои мураккаб истифода мешавад. Мафҳуми И. чун ҳолати хусусии худ мафҳуми гомеоморфизмро, ки дар топология нақши асосиро мебозад, дар бар мегирад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изоморфизм|7|муаллиф=Н. Қозиҷонова }}
makvnhlxy02ph6qlpoe42iyuqxrg6k1
1469667
1469666
2026-04-22T05:51:05Z
Сунатулло Сафарзода
108676
1469667
wikitext
text/x-wiki
'''Изоморфизм''' — яке аз мафҳумҳои асосии математикаи муосир, ки дар ибтидо дар доираи сохторҳои алгебравӣ, аз қабили гурӯҳҳо, ҳалқаҳо ва ғ. ба вуҷуд омада, василаи муҳимми дарк кардани сохтор ва соҳаҳои татбиқи бахшҳои мухталифи математика гардидааст.
Мафҳуми изоморфизм ба системаҳо, яъне маҷмӯъҳое, ки дар онҳо амалҳо ё муносибатҳои муайян ҷорӣ карда шудаанд, вобаста аст. Системаҳои S ва S', ки дар онҳо мувофиқан муносибатҳои F<sub>k</sub> (x<sub>1</sub>, x<sub>2</sub>,…) ва F<sub>k'</sub> (x<sub>1'</sub>, x<sub>2'</sub>,…), (k=1,2,…n) ҷой доранд, системаҳои изоморфӣ номида мешаванд, агар миёни онҳо чунин инъикоси мутақобилан якқиматаи x' = φ(x), x = ψ(x') (дар ин ҷо x – унсури дилхоҳи S ва x'– унсури дилхоҳи S') вуҷуд дошта бошад, ки аз мавҷудияти муносибати F<sub>k</sub> (x<sub>1</sub>, x<sub>2,</sub>…) мавҷудияти муносибати F<sub>k</sub>' (x<sub>1</sub>', x<sub>2</sub>',…) бар ояд ва баръакс. Худи инъикоси φ дар ин маврид И.-и S ба S' ва инъикоси ψ И.-и S' ба S номида мешавад. Мас., системаи ададҳои ҳақиқӣ бо амали дар он ҷоришудаи ҷамъ x = x<sub>1</sub> + x<sub>2</sub> ва системаи ададҳои ҳақиқӣ бо амали дар он ҷоришудаи зарб y=y<sub>1</sub>∙y<sub>2</sub> изоморфианд, зеро агар ба унсури x-и системаи якум унсури y = a<sup>x</sup>-и ( a>1) системаи дуввумро муқобил гузорем, он гоҳ ба ҳосили ҷамьи унсурҳои x=x<sub>1</sub>+x<sub>2</sub> ҳосили зарби y=y<sub>1</sub>∙y<sub>2</sub>-и ададхои y<sub>1</sub> = a<sup>x</sup><sub>1</sub> ва y<sub>2</sub> = a<sup>x</sup><sub>2</sub> ) мувофиқ меояд; инъикосҳои мутақобилан якқимата бо формулаҳои y = a<sup>x</sup> ва x = log<sub>a</sub>y ифода мешаванд.
Азбаски И. аксари хосиятҳои марбут ба сохторро нигоҳ медорад, он аксар барои ба системаҳои содатар ё омӯхташуда инъикос кардани системаҳои мураккаб истифода мешавад. Мафҳуми И. чун ҳолати хусусии худ мафҳуми гомеоморфизмро, ки дар топология нақши асосиро мебозад, дар бар мегирад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изоморфизм|7|муаллиф=Н. Қозиҷонова }}
n15c2c4s6g69n1da20qjxe1zvx2wlsy
Изооктан
0
331016
1469669
2026-04-22T06:10:58Z
~2026-24621-81
123326
Саҳифаи нав: Изооктан, 2, 2,4-триметилпентан, карбоҳидриди ҳадноки қатори алифатӣ, C (CH3)3 – CH2 – CH (CH3)2. Моеи шаффофи беранг, бӯи бензин дорад; t гудозишаш 107,380С, t ҷӯшишаш 99,240С, зичиаш 0,69192 г/см3 (200С). Изооктан дар об ҳал нашуда, дар моддаҳои ҳалкунандаи органикӣ ҳал мешавад; бо бен...
1469669
wikitext
text/x-wiki
Изооктан, 2, 2,4-триметилпентан, карбоҳидриди ҳадноки қатори алифатӣ, C (CH3)3 – CH2 – CH (CH3)2. Моеи шаффофи беранг, бӯи бензин дорад; t гудозишаш 107,380С, t ҷӯшишаш 99,240С, зичиаш 0,69192 г/см3 (200С). Изооктан дар об ҳал нашуда, дар моддаҳои ҳалкунандаи органикӣ ҳал мешавад; бо бензол ва спиртҳои метилу этил омехтаҳои азеотропӣ ҳосил мекунад. Изооктан ҳамроҳ бо изомерҳои дигари октан камубеш дар бензинҳои полоиши бевосита вуҷуд дорад. Дар саноат Изооктанро бо роҳи ҳидриронии диизобутилен бо иштироки катализаторҳо ҳосил мекунанд. Изооктан ҳамчун маводди иловагӣ барои истеҳсоли бензини авиатсионӣ истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изооктан|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:моддаҳои химиявӣ]]
{{ПБ}}
1gcrypv0md1cwzpakjrbm0sr1j3mxgk
1469670
1469669
2026-04-22T06:21:30Z
~2026-24598-03
123328
1469670
wikitext
text/x-wiki
'''Изооктан''' — 2, 2,4-триметилпентан, карбоҳидриди ҳадноки қатори алифатӣ, C (CH<sub>3</sub>)<sub>3</sub> – CH<sub>2</sub> – CH (CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>. Моеи шаффофи беранг, бӯи бензин дорад; t гудозишаш 107,38<sup>0</sup>С, t ҷӯшишаш 99,24<sup>0</sup>С, зичиаш 0,69192 г/см<sup>3</sup> (20<sup>0</sup>С).
Изооктан дар об ҳал нашуда, дар моддаҳои ҳалкунандаи органикӣ ҳал мешавад; бо бензол ва спиртҳои метилу этил омехтаҳои азеотропӣ ҳосил мекунад. Изооктан ҳамроҳ бо изомерҳои дигари октан камубеш дар бензинҳои полоиши бевосита вуҷуд дорад. Дар саноат Изооктанро бо роҳи ҳидриронии диизобутилен бо иштироки катализаторҳо ҳосил мекунанд. Изооктан ҳамчун маводди иловагӣ барои истеҳсоли бензини авиатсионӣ истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изооктан|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Моддаҳои кимиёвӣ]]
[[Гурӯҳ:Модда]]
827oigmp2pjp2acyrsmgpd0yvd8xtsl
1469671
1469670
2026-04-22T06:24:12Z
~2026-24598-03
123328
1469671
wikitext
text/x-wiki
{{Моддаҳои кимиёвӣ}}
'''Изооктан''' — 2, 2,4-триметилпентан, карбоҳидриди ҳадноки қатори алифатӣ, C (CH<sub>3</sub>)<sub>3</sub> – CH<sub>2</sub> – CH (CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>. Моеи шаффофи беранг, бӯи бензин дорад; t гудозишаш 107,38<sup>0</sup>С, t ҷӯшишаш 99,24<sup>0</sup>С, зичиаш 0,69192 г/см<sup>3</sup> (20<sup>0</sup>С). Изооктан дар об ҳал нашуда, дар моддаҳои ҳалкунандаи органикӣ ҳал мешавад; бо бензол ва спиртҳои метилу этил омехтаҳои азеотропӣ ҳосил мекунад. Изооктан ҳамроҳ бо изомерҳои дигари октан камубеш дар бензинҳои полоиши бевосита вуҷуд дорад. Дар саноат Изооктанро бо роҳи ҳидриронии диизобутилен бо иштироки катализаторҳо ҳосил мекунанд. Изооктан ҳамчун маводди иловагӣ барои истеҳсоли бензини авиатсионӣ истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изооктан|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Моддаҳои кимиёвӣ]]
[[Гурӯҳ:Модда]]
31qjwnn8ou7jh3lx0153zni92dc5oye
1469672
1469671
2026-04-22T06:26:09Z
~2026-24598-03
123328
1469672
wikitext
text/x-wiki
'''Изооктан''' — 2, 2,4-триметилпентан, карбоҳидриди ҳадноки қатори алифатӣ, C (CH<sub>3</sub>)<sub>3</sub> – CH<sub>2</sub> – CH (CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>. Моеи шаффофи беранг, бӯи бензин дорад; t гудозишаш 107,38<sup>0</sup>С, t ҷӯшишаш 99,24<sup>0</sup>С, зичиаш 0,69192 г/см<sup>3</sup> (20<sup>0</sup>С). Изооктан дар об ҳал нашуда, дар моддаҳои ҳалкунандаи органикӣ ҳал мешавад; бо бензол ва спиртҳои метилу этил омехтаҳои азеотропӣ ҳосил мекунад. Изооктан ҳамроҳ бо изомерҳои дигари октан камубеш дар бензинҳои полоиши бевосита вуҷуд дорад. Дар саноат Изооктанро бо роҳи ҳидриронии диизобутилен бо иштироки катализаторҳо ҳосил мекунанд. Изооктан ҳамчун маводди иловагӣ барои истеҳсоли бензини авиатсионӣ истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изооктан|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Моддаҳои кимиёвӣ]]
[[Гурӯҳ:Модда]]
h2epmpsil9f4l52jy67jeceuq1hqmpq
1469673
1469672
2026-04-22T06:28:26Z
~2026-24598-03
123328
1469673
wikitext
text/x-wiki
'''Изооктан''' — 2, 2,4-триметилпентан, карбоҳидриди ҳадноки қатори алифатӣ, C (CH<sub>3</sub>)<sub>3</sub> – CH<sub>2</sub> – CH (CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>. Моеи шаффофи беранг, бӯи [[бензин]] дорад; t гудозишаш 107,38<sup>0</sup>С, t ҷӯшишаш 99,24<sup>0</sup>С, зичиаш 0,69192 г/см<sup>3</sup> (20<sup>0</sup>С).
Изооктан дар об ҳал нашуда, дар моддаҳои ҳалкунандаи органикӣ ҳал мешавад; бо [[бензол]] ва спиртҳои метилу этил омехтаҳои азеотропӣ ҳосил мекунад. Изооктан ҳамроҳ бо изомерҳои дигари октан камубеш дар бензинҳои полоиши бевосита вуҷуд дорад. Дар саноат Изооктанро бо роҳи ҳидриронии диизобутилен бо иштироки катализаторҳо ҳосил мекунанд. Изооктан ҳамчун маводди иловагӣ барои истеҳсоли бензини авиатсионӣ истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изооктан|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Моддаҳои кимиёвӣ]]
[[Гурӯҳ:Модда]]
3sc4y29e66ea2gocbmhq4yrrweqkuli
1469676
1469673
2026-04-22T06:43:36Z
~2026-24598-03
123328
1469676
wikitext
text/x-wiki
'''Изооктан''' — 2, 2,4-триметилпентан, карбоҳидриди ҳадноки қатори алифатӣ, C (CH<sub>3</sub>)<sub>3</sub> – CH<sub>2</sub> – CH (CH<sub>3</sub>)<sub>2</sub>. Моеи шаффофи беранг, бӯи [[бензин]] дорад; t гудозишаш 107,38<sup>0</sup>С, t ҷӯшишаш 99,24<sup>0</sup>С, зичиаш 0,69192 г/см<sup>3</sup> (20<sup>0</sup>С).
== Тавсиф ==
Изооктан дар об ҳал нашуда, дар моддаҳои ҳалкунандаи органикӣ ҳал мешавад; бо [[бензол]] ва спиртҳои метилу этил омехтаҳои азеотропӣ ҳосил мекунад. Изооктан ҳамроҳ бо изомерҳои дигари октан камубеш дар бензинҳои полоиши бевосита вуҷуд дорад. Дар саноат Изооктанро бо роҳи ҳидриронии диизобутилен бо иштироки катализаторҳо ҳосил мекунанд. Изооктан ҳамчун маводди иловагӣ барои истеҳсоли бензини авиатсионӣ истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изооктан|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Моддаҳои кимиёвӣ]]
[[Гурӯҳ:Модда]]
8tefh5pum21y3bfybu4iy2simgtwyzg
Изопрен
0
331017
1469674
2026-04-22T06:34:35Z
~2026-24598-03
123328
Саҳифаи нав: Изопрен — 2-метил-1, 3-бутадиен, карбоҳидриди қатори алифатӣ, CH2 = C(CH3) - CH = CH2. Нахустин қарбоҳидриди ба кимиёдонҳо маълум. Ҳангоми таҷзияи каучуки табиӣ ва терпенҳо ҳосил мешавад. Моеи беранги зудбухору сӯзанда буда, бӯи хос дорад; t гудозишаш 145,430С, t ҷӯшишаш 34,0670...
1469674
wikitext
text/x-wiki
Изопрен — 2-метил-1, 3-бутадиен, карбоҳидриди қатори алифатӣ, CH2 = C(CH3) - CH = CH2. Нахустин қарбоҳидриди ба кимиёдонҳо маълум. Ҳангоми таҷзияи каучуки табиӣ ва терпенҳо ҳосил мешавад. Моеи беранги зудбухору сӯзанда буда, бӯи хос дорад; t гудозишаш 145,430С, t ҷӯшишаш 34,0670С, t бухоршавиаш 480С, гармии полимеризатсияаш 74,9 кг/мол, зичиаш 0,861 г/см3 (200С). Изопрен дар аксар ҳалкунандаҳои карбоҳидридӣ хуб ҳал шуда, дар об ҳал намешавад; бо спиртҳои метилу этил, атсетон, эфири диэтил ва карбонсулфид омехтаи азеотропии дучанда, бо атсетилену об омехтаи азеотропии сечанда ҳосил мекунад. Изопрен аз ҳисоби банди дучанда ҳидроген, галогенҳо, ҳидрогенгалогенидҳо ва аминҳои якумину дуввуминро пайваст мекунад. Бо бутадиен, стирол, акрилонитрил, пропилен ва ғ. полимеризатсия ва сополимеризатсия мешавад. Дар саноат Изопренро бо роҳҳои реаксияи байни изобутилену формалдегид, деҳидрогенонии катализии изопентан, димеризатсияи пропилен ҳосил мекунанд. Консентратсияи баланди Изопрен таъсири ҳушбар дорад. Меъёри Изопрен бояд аз 40 мг/м3 зиёд набошад. Изопренро барои истеҳсоли каучуки изопренӣ ва бутилкаучук истифода мебаранд. Омехтаи Изопрен бо ҳаво таркишро ба вуҷуд меорад. Изопрен таъсири нашъаовар дошта, ба луобпардаи роҳи нафас ва чашм зиён мерасонад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изопрен |7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Моддаҳои кимиёвӣ]]
71l3x8dnb866zp1gsti8e4xned8g989
1469675
1469674
2026-04-22T06:40:50Z
~2026-24598-03
123328
1469675
wikitext
text/x-wiki
'''Изопрен''' — 2-метил-1, 3-бутадиен, карбоҳидриди қатори алифатӣ, CH2 = C(CH3) - CH = CH2. Нахустин қарбоҳидриди ба кимиёдонҳо маълум. Ҳангоми таҷзияи каучуки табиӣ ва терпенҳо ҳосил мешавад. Моеи беранги зудбухору сӯзанда буда, бӯи хос дорад; t гудозишаш 145,430С, t ҷӯшишаш 34,0670С, t бухоршавиаш 480С, гармии полимеризатсияаш 74,9 кг/мол, зичиаш 0,861 г/см3 (200С).
Изопрен дар аксар ҳалкунандаҳои карбоҳидридӣ хуб ҳал шуда, дар об ҳал намешавад; бо спиртҳои метилу этил, [[атсетон]], эфири диэтил ва карбонсулфид омехтаи азеотропии дучанда, бо атсетилену об омехтаи азеотропии сечанда ҳосил мекунад. Изопрен аз ҳисоби банди дучанда ҳидроген, галогенҳо, ҳидрогенгалогенидҳо ва аминҳои якумину дуввуминро пайваст мекунад. Бо бутадиен, стирол, акрилонитрил, пропилен ва ғ. полимеризатсия ва сополимеризатсия мешавад. Дар саноат Изопренро бо роҳҳои реаксияи байни изобутилену формалдегид, деҳидрогенонии катализии изопентан, димеризатсияи пропилен ҳосил мекунанд. Консентратсияи баланди Изопрен таъсири ҳушбар дорад. Меъёри Изопрен бояд аз 40 мг/м3 зиёд набошад. Изопренро барои истеҳсоли каучуки изопренӣ ва бутилкаучук истифода мебаранд. Омехтаи Изопрен бо ҳаво таркишро ба вуҷуд меорад. Изопрен таъсири нашъаовар дошта, ба луобпардаи роҳи нафас ва чашм зиён мерасонад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изопрен |7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Моддаҳои кимиёвӣ]]
29msvbchybl118v56p0iqs0afy0q123
1469677
1469675
2026-04-22T06:44:09Z
~2026-24598-03
123328
1469677
wikitext
text/x-wiki
'''Изопрен''' — 2-метил-1, 3-бутадиен, карбоҳидриди қатори алифатӣ, CH2 = C(CH3) - CH = CH2. Нахустин қарбоҳидриди ба кимиёдонҳо маълум. Ҳангоми таҷзияи каучуки табиӣ ва терпенҳо ҳосил мешавад. Моеи беранги зудбухору сӯзанда буда, бӯи хос дорад; t гудозишаш 145,430С, t ҷӯшишаш 34,0670С, t бухоршавиаш 480С, гармии полимеризатсияаш 74,9 кг/мол, зичиаш 0,861 г/см3 (200С).
== Тавсиф ==
Изопрен дар аксар ҳалкунандаҳои карбоҳидридӣ хуб ҳал шуда, дар об ҳал намешавад; бо спиртҳои метилу этил, [[атсетон]], эфири диэтил ва карбонсулфид омехтаи азеотропии дучанда, бо атсетилену об омехтаи азеотропии сечанда ҳосил мекунад. Изопрен аз ҳисоби банди дучанда ҳидроген, галогенҳо, ҳидрогенгалогенидҳо ва аминҳои якумину дуввуминро пайваст мекунад. Бо бутадиен, стирол, акрилонитрил, пропилен ва ғ. полимеризатсия ва сополимеризатсия мешавад. Дар саноат Изопренро бо роҳҳои реаксияи байни изобутилену формалдегид, деҳидрогенонии катализии изопентан, димеризатсияи пропилен ҳосил мекунанд. Консентратсияи баланди Изопрен таъсири ҳушбар дорад. Меъёри Изопрен бояд аз 40 мг/м3 зиёд набошад. Изопренро барои истеҳсоли каучуки изопренӣ ва бутилкаучук истифода мебаранд. Омехтаи Изопрен бо ҳаво таркишро ба вуҷуд меорад. Изопрен таъсири нашъаовар дошта, ба луобпардаи роҳи нафас ва чашм зиён мерасонад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Изопрен |7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Моддаҳои кимиёвӣ]]
tofou9jc1ei53qy5foxakm6dsouuv17