Лев Толстой

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Лев Толстой</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6575</id>
    <revision>
      <id>1469987</id>
      <parentid>1272968</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Matsievsky</username>
        <id>11790</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тасвири нависанда */</comment>
      <origin>1469987</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4929" sha1="loobaj70mz3i7j9bscvd7oq2pd6q7rv" xml:space="preserve">{{Адиб
|навъи фаъолият       = {{шоир|}}
}}
'''Лев Николаевич Толстой''' (1828 — 1910) — яке аз нависандагони [[адабиёти русӣ]] буд.

==Зиндагинома==
Толстой Л.Н. – нависандаи маъруфи рус, дар хонаводаи ашрофзода, дар деҳаи Ясная Поляна (губернияи Тула) ба дунё омадааст. Вазъи оилаи худро (Лев се бародару як хоҳар дошт) нависанда дар асараш «Бачагӣ. Наврасӣ. Ҷавонӣ” тасвир кардааст.

Маълумоти ибтидоиро ӯ дар зодгоҳи худ гирифта, баъдан ба Университети Қазон, ба факултаи фалсафа, дертар ба факултаи ҳуқуқшиносӣ дохил мешавад. Аммо ӯ донишгоҳро тарк мекунад. Дар шаҳри Севастополи Қафқоз хидмати ҳарбӣ кардааст. Дар он ҷо маҳорати эҷодии Толстон сайқал меёбад. Пас аз хидмат ба саёҳати Аврупо мебарояд. ӯ дар якчанд мактабҳи ибтидоӣ бо усули худ ба мактаббачагон дарс додааст.

Асарҳои бузургтарини Толстой «Ҷанг ва Сулҳ» ва «Анна Каренина» ба шумор мераванд. Баъдтар Толстой ба Маскав мекӯчад ва системаи динӣ-фалсафии худро асос мегузорад. Ақидаҳои фалсафии ӯ оид ба муҳаббати ҳамагон, кӯшишу такомули инсон дар мақолаҳо ва ҳикояҳояш дарҷ ёфтаанд. Дар асарҳои «Воскресение» ва «Сонатаи Кретсеров» ҳамин мазмун дида мешавад.

Лев Толстой инсони воқеан хоксору самимӣ буд ва кӯшиш мекарда, ки ба мардуми бенаво кумак расонад, бо роҳҳои гуногун бар зидди беадолатиҳо мубориза барад. Дар охири умраш аз сарвату дороӣ даст мекашад ва пас бемории сармохӯрӣ вафот мекунад.

==Эҷодиет==
Романҳои Толстой инҳоянд:  «Ҷанг ва Сулҳ» ва «Анна Каренина» ва диг.;
Асарҳои драмавӣ: «Хонаводаи заҳролуд» (1864), «Нигилист» (1866), «Ҳокимияти зулмот» (1886), «Коркардаи драмавии қиссаи Аггее» (1886), «Самараи маориф» (1890), «Дар торикӣ ҳам нур медурахшад» (1890-1900), «Пётр Хлебник» (1894), «Ҷасади зинда» (1900), «Ҳамаи хусусиятҳо аз ӯст» (1910) ва диг. асарҳо.

[[Акс:Nicolay Ilyich Tolstoy.jpg|thumb|Николай Илич Толстой, падари нависанда. Солҳои 1820-ум. рассоми ношинос]]

===Тасвири нависанда===
&lt;center&gt;&lt;gallery perrow=5 widths=160 heights=160&gt;
File:The Soviet Union 1935 CPA 523A stamp (25th Death Anniversary of Leo Tolstoy (1828-1910). Russian writer, regarded as one of the greatest and most influential authors of all time. Leo in 1868) 1200dpi.jpg|&lt;small&gt;[[Маркаи почта]]и [[Иттиҳоди Шӯравӣ|ИҶШС]], &lt;br&gt; номинал 3 коп., [[соли 1935]]&lt;/small&gt;
File:Rus Stamp-Lev_Tolstoy-1935-10.jpg|&lt;small&gt;Маркаи почтаи ИҶШС, &lt;br&gt; номинал 10 коп., 1935&lt;/small&gt;
File:Rus Stamp-Lev_Tolstoy-1935-20.jpg|&lt;small&gt;Маркаи почтаи ИҶШС, &lt;br&gt; номинал 20 коп., соли 1935&lt;/small&gt;
File:The Soviet Union 1956 CPA 1968 stamp (Leo Tolstoy and Scene from War and Peace).jpg|&lt;small&gt;Маркаи почтаи СССР, &lt;br&gt; [[1956 год]]&lt;/small&gt;
File:1960 CPA 2489.jpg|&lt;small&gt;Маркаи почтаи ИҶШС, &lt;br&gt; номинал 20 коп., [[соли 1960]]&lt;/small&gt;
File:1960 CPA 2490.jpg|&lt;small&gt;Маркаи почтаи ИҶШС, &lt;br&gt; номинал 40 коп., 1960&lt;/small&gt;
File:1960 CPA 2491.jpg|&lt;small&gt;Маркаи почтаи ИҶШС, &lt;br&gt; номинал 60 коп., 1960&lt;/small&gt;
File:SU Leo Tolstoi stamp.jpg|&lt;small&gt;Маркаи почтаи ИҶШС, &lt;br&gt; [[1978 год]]&lt;/small&gt;
File:Stamp of Moldova md621.jpg|&lt;small&gt;[[Маркаи почта]]и [[Молдова]], &lt;br&gt; [[соли 2003]]&lt;/small&gt;
&lt;/gallery&gt;&lt;/center&gt;

==Эзоҳ==
{{эзоҳ}}

{{умумӣ}}
{{Нависанда-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти русӣ]]
[[Гурӯҳ:Нависандагони Русия]]</text>
      <sha1>loobaj70mz3i7j9bscvd7oq2pd6q7rv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳахоманишиён</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21362</id>
    <revision>
      <id>1469967</id>
      <parentid>1448627</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T18:27:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-25210-22</username>
        <id>123772</id>
      </contributor>
      <origin>1469967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2927" sha1="a9uhh3564xg7wxtlgwhp0odhyv5yvup" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Дудмон (мазмунҳо)}}

{{Хонадони салтанатӣ}}
'''Ҳахоманишиён''' ё '''Нахустин империяи Форс''' (дар манбаъҳои ғарбӣ) (ба [[порсии бостон]]:  𐎧𐏁𐏂  'Xšāça') (550 - 330 пеш аз мелод) як подшоҳии бостонии эронӣ дар [[Ғарби Осиё]] буд, ки тавассути [[Куруши Кабир]] дар соли 550 пеш аз мелод асос гузошта шуд. Дар даврони [[Хашёршо (Ҳашёршоҳ) - и якум]] ба бузургтарин вусъати худ расид, ки аз [[нимҷазираи Қрим]], [[Балкан]], [[Аврупои Шарқӣ]] дар Ғарб, то [[дараи Синд]] дар Шарқ масоҳат дошт. 
[[Акс:Persian_Empire,_490_BC.png|right|thumb|Империяи Ҳахоманишиён]]
Сарсулолаи хонадони Ҳахоман аз мулки Форс аст. Писари Ҳахоман [[Куруши Кабир|Куруши II]]-ро асосгузори [[Давлати Ҳахоманишиҳо]] мешуморанд, ки ӯ солҳои 550 −530 пеш аз мелод ҳукумронй кардааст. Номи давлат аз номи сулолае, ки [[Куруши Кабир]] ба он тааллуқ аст, гирифта шудааст. [[Куруш]] худро «шоҳи Аншан» ва «шоҳи Порсу», яъне шоҳи Форс меномид. Куруш мамлакатҳои зиёди дигарро забт карда, империияи бузурги Ҳахоманишиёнро ташкил намудааст.

== Хонадони Ҳахоманишиён ==
# Куруши II Кабир (550—530 п. м.)
# Камбуҷияи II (530—522 п. м.)
# Дориуши I (522—486 п. м.)
# Ҳашёршоҳи I (486—465 п. м.)
# Ардашери I (465—424 п. м.)
# Ҳашиёршоҳи II (424 п. м.)
# Суғд (424—423 п. м.)
# Дориуши II (423—404 п. м.)
# Ардашери II (404—358 п. м.)
# Ардашери III (358—338 п. м.)
# Арсас (338—336 п. м.)
# Дориюши III (336—330 п. м.)
[[Давлати Ҳахоманишиҳо]] аз ҷониби шоҳи Юнону Македони [[Искандари Македонӣ]] соли 330 пеш аз мелод забт гардидааст.

== Нигаред ==
* [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]
* [[Куруши Кабир]]
* [[Ҳокимони Эрон]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{таърих-нопурра}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Сулолаҳои ҳукуматдорони Осиёи Марказӣ]]
[[Гурӯҳ:Сулолаҳои Форси қадим]]
[[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Эрони бостон]]</text>
      <sha1>a9uhh3564xg7wxtlgwhp0odhyv5yvup</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ТВ Сафина</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22350</id>
    <revision>
      <id>1469983</id>
      <parentid>1467694</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Фурқати Низом</username>
        <id>109075</id>
      </contributor>
      <origin>1469983</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8574" sha1="9adhz98u9ef7j1e6l4x0u0ksvuuun75" xml:space="preserve">{{Шабакаи телевизионӣ
 |ном              = ТВ «Сафина» (ТВС)
 |номи пурра       = Муассисаи давлатии телевизиони «Сафина»
 |логотип          =
 |логоном          = Логотип ТВС
 |бар              = 180
 |кишвар         = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]
 |минтақаи пахш    = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]&lt;br&gt;{{Парчами Замин|20px}} [[Замин]]
 |замони пахш      = шабонарӯзӣ
 |забон            = асосан [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] ва боз [[забони русӣ|русӣ]]
 |марказ           = [[Душанбе]] [[Тоҷикистон]]
 |формат           = 
 |мавзӯъ           = универсалӣ, маъмурӣ
 |оғоз             = [[3 сентябр]]и [[2005]]
 |анҷом            = 
 |сабаби басташавӣ = 
 |ҷойгузин кардан  = 
 |ҷойгузиншуда     = Шабакаи 2
 |ҷойгузинӣ        = 
 |иҷозатнома       = 
 |бинандагон       =  тақрибан 20 млн аз тамоми ҷаҳон
 |саҳм             = 
 |саҳм-сана        = 
 |саҳм-манбаъ      = 
 |асосгузор        = Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |молик            = Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Телевизиони Тоҷикистон
 |роҳбарон         = 
 |номҳои пештара   = 
 |каналҳои хоҳар   = {{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Тоҷикистон]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Ҷаҳоннамо]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Баҳористон]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Варзиш ТВ]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[ТВ Синамо]]
 |овози канал      = 
 |шарикони шабака  = 
 |шиор             = 
 |сайт             = [https://www.safina.tj safinа tj]
}}
[[Акс:Здание ТВ Сафина.jpg|thumb|Здание TV «Safina»]]
[[Акс:Здание TV Safina.tj.jpg|thumb|Здание TV «Safina»]]
'''ТВ «Сафина́»''' (''Телевизиони «Сафина»'') — яке аз шабакаҳои давлатии телевизиони [[Тоҷикистон]].

== Таъсис ==
Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» мувофиқи Қарори Ҳукумати [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] таҳти № 308 аз [[22 август]]и соли [[2005]] дар шаҳри [[Душанбе]] таъсис ёфта, [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] муассиси расмии он маҳсуб меёбад. Пахши барномаҳои ТВ Сафина аз [[3 сентябр]]и соли [[2005]] оғоз ёфт

== Самти асосии фаъолият ==
Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» аз оғоз фаъолияти худро дар асоси талаботи Сарқонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи телевизион ва радиошунавонӣ» ва дигар санадҳои меъёриву ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳ мондааст.
Самти асосии фаъолияти Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» ба инъикосу тарғиби сиёсати пешгирифтаи созандаю бунёдкоронаи Давлату Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин истеҳсол ва пахши барномаҳои телевизионии суръатбахшандаи раванди рушди иҷтимоию иқтисодӣ ва фарҳангию маънавии Тоҷикистон, ҷараёни демократикунонии ҷомеъа ва таҳкими муносибатҳои дўстонаи Ҷумҳурии Тоҷикистон бо дигар давлатҳои ҷаҳон равона гардидааст.

== Маъмурият ==
Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон мутахассиси варзида Пиров Маҳмадсаид Шоҳиддинович аввалин директори Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» таъйин карда шуд.
«Телевизиони Сафина» зери роҳбарию дастгирии собиқ директори он [[Лутфулло Давлатзода]] бо пешниҳоди барномаву намоишҳои рангини гуногунжанри телевизионӣ миёни тамошобинон маҳбубияти хоса пайдо кард.&lt;ref&gt;[http://www.prezident.tj/node/9216 Таъиноти кадрӣ/Сомонаи Президенти ҶТ]&lt;/ref&gt; Директори Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» — [[Давлатзода Зевар Маҳмудӣ]] (аз июни соли 2015 то 15-уми марти 2017) буд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.safina.tj/ |title=Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» |accessdate=2013-05-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130511032459/http://safina.tj/ |archivedate=2013-05-11 }}&lt;/ref&gt; Саидов Носир Озотович аз 15-уми марти 2017 то соли 2025 дар вазифаи директори муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» фаъолият карданд. Аз 21 янавари 2025 то ҳол роҳбарии Муассисаи давлатии телевизиони «Сафина»-ро [[Садриддин Шамсиддинзода]] ба уҳда дорад.[https://prezident.tj/event/photoreport/photoreport/49602]

== Идораҳои барномаҳо ==
Дар МД «Телевизиони Сафина» идора ва шўъбаҳои зерин фаъолият доранд:
 
* Идораи тиҷорат ва реклама;
* Идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилӣ;
* Идораи барномаҳои фарҳангию фароғатӣ;
* Идораи барномаҳои ҷавонӣ ва варзиш;
* Идораи барномаҳои таълифии «Эҷод»;
* Идораи таҳия ва дубляжи филмҳо;
  
Намояндагиҳои МД «Телевизиони Сафина» дар шаҳрҳои Қурғонтеппаву Кӯлоби вилояти [[Хатлон]], шаҳри [[Исфара]]ву маркази вилояти [[Суғд]], [[Рашт]] ва шаҳри [[Хоруғ]]и [[ВМКБ]] ифтитоҳ шуда, бо беҳтарин дастгоҳу таҷҳизоти рақамӣ ва дигар воситаҳои корбарӣ, аз қабили танзимгоҳи рақамӣ, дастгоҳи наворбардории рақамӣ (камера), танзимгоҳи ороишӣ — дизайнерӣ ва ғайра муҷаҳҳаз гардонида шудаанд.

== Нигаред низ ==
* [[Ширкатҳои телевизионии давлатии умумиҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ (Тоҷикистон)]]
* [[Телевизиони Тоҷикистон]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ru.teleradiocom.tj/online-tv/87-pervyy-kanal-televidenii-tadzhikistana.html Online-tv дар сомонаи teleradiocom.tj] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170510112326/http://ru.teleradiocom.tj/online-tv/87-pervyy-kanal-televidenii-tadzhikistana.html |date=2017-05-10 }}
{{Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон}}

[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои телевизионии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Душанбе]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии тоҷикизабон]]
[[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2005 дар Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 3 сентябр]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2005]]</text>
      <sha1>9adhz98u9ef7j1e6l4x0u0ksvuuun75</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон»</title>
    <ns>0</ns>
    <id>149740</id>
    <revision>
      <id>1469969</id>
      <parentid>1329497</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T05:33:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1469969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14100" sha1="dvc373ma2lk45ou7zbstbvefjuj06x6" xml:space="preserve">'''Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон»'''  [[8 июн]]и [[соли 2007]] қабул шудааст.&lt;ref&gt;Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, с. 2007, №6, мод. 428; с. 2008, №6, мод. 448; с. 2010, №7, мод. 568; Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30 майи соли 2017, №1428&lt;/ref&gt;

Қонуни мазкур бо тақозои рушди ҷомеа анъана ва ҷашну маросимҳоро танзим намуда, ба ҳифзи арзишҳои асили фарҳанги миллӣ ва эҳтиром ба суннатҳои мардумӣ барои баланд бардоштани сатҳи иҷтимоию иқтисодии ҳаёти шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон равона гардидааст.
==Таркиб ==
БОБИ 1. МУҚАРРАРОТИ УМУМӢ

* Моддаи 1. Мақсад, вазифа ва доираи амали Қонуни мазкур
* Моддаи 2. Мафҳумҳои асосӣ
* Моддаи 3. Қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо 
* 
БОБИ 2. МАҚОМОТ ОИД БА ТАНЗИМИ АНЪАНА ВА ҶАШНУ МАРОСИМҲО ВА САЛОҲИЯТИ ОНҲО

* Моддаи 4. Мақоми ваколатдор оид ба танзими анъана ва ҷашну маросимҳо (ҚҶТ 21.07.10. №636)
* Моддаи 5. Комиссияҳои доимии маҳаллӣ 
* Моддаи 6. Салоҳияти Мақоми ваколатдор ва комиссияҳои доимии маҳаллӣ оид ба танзими анъана ва ҷашну маросимҳо (ҚҶТ 21.07.10. №636)

БОБИ 3. ТАНЗИМИ ҶАШНУ МАРОСИМҲОИ РАСМӢ ВА ОИЛАВӢ

* Моддаи 7. Ҷашнҳои расмӣ 
* Моддаи 8. Зодрӯз 
* Моддаи 9. Хатнасур (ҚҶТ 18.06.08. №390)
* Моддаи 10. Тӯйи домодию арӯсӣ (ҚҶТ 18.06.08. №390) 
* Моддаи 11. Маросимҳои дафну азодорӣ 
* Моддаи 12. Маросими ҳаҷ
* Моддаи 13. Ҷои баргузории ҷашну маросимҳо
 
БОБИ 4. ТАНЗИМИ ХИЗМАТРАСОНӢ ДАР ҶАШНУ МАРОСИМҲО

* Моддаи 14. Тартиби хидматрасонии ҷашну маросимҳо аз тарафи муассисаҳои фарҳангӣ, тарабхонаҳо ва ошхонаҳо (ҚҶТ 18.06.08. №390)
 
БОБИ 5. МУҚАРРАРОТИ ХОТИМАВӢ

* Моддаи 15. Ҷавобгарӣ барои вайрон кардани Қонуни мазкур
* Моддаи 16. Тартиби мавриди амал қарор додани Қонуни мазкур &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://aslunasl.tj/%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D0%BC%D0%B8-%D0%B0%D0%BD%D1%8A%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%B2%D0%B0-%D2%B7%D0%B0%D1%88%D0%BD%D1%83-%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE/ |title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» |accessdate=2017-09-19 |archivedate=2017-10-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171017004510/http://aslunasl.tj/%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D0%BC%D0%B8-%D0%B0%D0%BD%D1%8A%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%B2%D0%B0-%D2%B7%D0%B0%D1%88%D0%BD%D1%83-%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE/ }}&lt;/ref&gt;
== Тағйиру иловаҳо ба Қонун ==  
Баъд аз 10 соли амали қонуни номбурда баъди муҳокимаи умумихалқӣ дар ҷомеа, мақомоти олии қонунгузори ҷумҳурӣ [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (аз [[23 август]]и [[соли 2017]]) ва [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (аз [[28 август]]и [[соли 2017]])
Қарор Дар бораи  Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» қабул намудаанд.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat.tj&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=30669|title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ОИД БА ВОРИД НАМУДАНИ ТАҒЙИРУ ИЛОВАҲО БА ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН «ДАР БОРАИ ТАНЗИМИ АНЪАНА ВА ҶАШНУ МАРОСИМҲО ДАР ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН»|author=|website=jumhuriyat.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2019-03-19}}&lt;/ref&gt;
=== Тағйиру иловаҳои асосӣ === 
  
Ба моддаи 7 қисми 4 бо мазмуни зерин илова карда шавад:

* «4. Дар рӯзҳои иди [[Рамазон]] ва [[Қурбон]] [[дастархон]]и маънавӣ ва камхарҷи идона ороста шуда, ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ роҳ додан манъ аст.».

Моддаи 9 дар таҳрири зерин ифода карда шавад:
«Моддаи 9. [[Хатнасур]]

#  Хатнасур ба таври ихтиёрӣ танҳо дар доираи оила ва бе хидматрасонии санъаткорон гузаронида мешавад.
# Хатна бо розигии падару модар аз рӯзи таваллуди писар то рӯзи бистуми баъди таваллуд дар муассисаҳои тиббии дахлдор бо тартиби муқаррарнамудаи мақоми ваколатдори давлатӣ дар соҳаи тандурустӣ ба таври ройгон гузаронида мешавад.
# Маъракаҳои номгузорӣ, гаҳворабандон, чиллагурезон, мӯйсаргирони тифл ва дигар маъракаҳои ба таваллуди кӯдак вобаста дар доираи оила, бе забҳи чорво ва хидматрасонии санъаткорон баргузор карда мешаванд.
# Гузаронидани маъракаи ақиқа манъ аст.
# Падару модар ва дигар шахсони онҳоро ивазкунанда метавонанд аз маблағҳои сарфашуда то расидан ба синни балоғат дар бонкҳо ба номи писаронашон суратҳисоб кушоянд. 
# Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, ки имконияти молиявӣ доранд, метавонанд бо иштироки комиссияҳои доимии маҳаллӣ хатнасури хайриявии писарони бепарастор ва аз оилаҳои камбизоатро баргузор намоянд.
# Тартиби гузаронидани хатнасури хайриявиро мақоми ваколатдор муайян менамояд.».
# 
Дар моддаи 10:
* - ба қисми 2 пас аз калимаи «қудоталбон,» калимаҳои «ноншиканон, хонакашон, модарталбон, падарталбон, рӯйбинон, чодарканон, муборакбодӣ, шаҳтозон (роҳбандон),» илова карда шаванд;
* - қисми 4 бо мазмуни зерин илова карда шавад:
* «4. Падару модари домоду арӯс ва ё шахсони онҳоро ивазкунанда бо маслиҳати тарафайн метавонанд ба ҷойи додани оши тӯй маблағи онро ҷиҳати беҳтар гардондани шароити зиндагии навхонадорон сарф намоянд.»;
* - қисмҳои 4 ва 5 мувофиқан қисмҳои 5 ва 6 ҳисобида шуда, қисмҳои 7 ва 8 бо мазмуни зерин илова карда шаванд:
* «Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, ки имконияти молиявӣ доранд, метавонанд бо иштироки комиссияҳои доимии маҳаллӣ тӯйи домодию арӯсии хайриявии ҷавононро аз оилаҳои камбизоат баргузор намоянд.
* 8. Тартиби гузаронидани тӯйҳои домодию арӯсии хайриявиро мақоми ваколатдор муайян менамояд.».

Дар моддаи 11:
* - қисми 2 дар таҳрири зерин ифода карда шавад:
* «Маросими «се», «чил» ва «сол» бе забҳи чорво ва додани таом гузаронида мешаванд.»;
* - қисми 3 хориҷ карда шавад;
* - қисми 4 қисми 3 ҳисобида шуда, пас аз калимаи «азодорӣ» калимаҳои «забҳи чорво ва додани таом,» илова карда шаванд;
* - қисми 4 бо мазмуни зерин илова карда шавад: 
* «Тартиби гузаронидани маросими дафну азодориро мақоми ваколатдор муайян менамояд.».

Дар моддаи 12:
* - ба қисми 2 пеш аз калимаи «ҳоҷиталбон» калимаи «ҳоҷизиёрат,» илова карда шавад;
* - қисми 3 бо мазмуни зерин илова карда шавад:
* «Тартиби сафари шаҳрвандонро барои адои ҳаҷ ва умра Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян мекунад.».
* 
Дар моддаи 14:
* - дар қисми 1 калимаи «Иштироки» ба калимаи «Хизматрасонии» иваз карда шавад;
* - қисмҳои 2 ва 3 дар таҳрири зерин ифода карда шаванд:
* «Маъмурияти қаҳвахона, ошхона, тарабхона ва тӯйхонаҳо уҳдадоранд хидматрасонии тӯю маъракаҳоро дар асоси шартномаи тарафайн ба роҳ монда, ҳангоми баргузории тӯю маъракаҳо талаботи Қонуни мазкурро вобаста ба шумораи даъватшудагон  ва вақти баргузории онҳо риоя намоянд.
* Тӯю маъракаҳо дар шаҳрҳо дар рӯзҳои истироҳат аз соати 8 то соати 22 ва дар рӯзҳои корӣ аз соати 18 то соати 22, дар шаҳраку деҳот (аз ҷумла шаҳраку деҳоти тобеи шаҳр) дар рӯзҳои истироҳат аз 1 апрел то 31 октябр аз соати 6 то соати 22, аз 1 ноябр то 31 март аз соати 8 то соати 22 ва дар рӯзҳои корӣ аз соати 18 то соати 22 гузаронида мешаванд. Давомнокии тӯю маъракаҳо то се соат муқаррар карда мешавад.».

Ба Қонун боби 41  бо мазмуни зерин илова карда шавад:
«БОБИ 41. ӮҲДАДОРИИ ШАХСОНИ ВОҚЕӢ ВА ҲУҚУҚӢ ҲАНГОМИ ГУЗАРОНИДАНИ ТӮЮ МАЪРАКАҲО
 
Моддаи 141. Уҳдадории шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ ҳангоми гузаронидани тӯю маъракаҳо
# Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ уҳдадоранд ҷашну маросимро бо риояи талаботи Қонуни мазкур баргузор карда, мақоми ваколатдор ва комиссияҳои доимии маҳаллиро доир ба баргузории тӯйи домодию арӯсӣ ва маросими азодорӣ хабардор намоянд.
# Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ уҳдадоранд рукнҳои  фарҳанги миллӣ, аз ҷумла забони давлатӣ ва либосҳои миллиро ҳифз намоянд».&lt;ref name=&quot;jumhuriyat.tj&quot;/&gt;
== Нигаред низ ==
Дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз (15.04.2009) зикр гардидааст, ки &quot;Тибқи маълумоти оморӣ дар се моҳи пеш аз қабули Қонун барои 25 ҳазор маърака зиёда аз 15 ҳазор сар чорвои калон ва 5,5 ҳазор сар чорвои хурд забҳ шудааст, вале дар семоҳаи аввали соли ҷорӣ 12 ҳазору 200 сар чорвои калон ва 11 ҳазору 500 сар чорвои хурд кам забҳ гардидааст.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://president.tj/event/missives/16|title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон 15.04.2009 шаҳри Душанбе|author=|website=president.tj|date=|publisher= president.tj|lang=tg|accessdate=2026-04-25}}&lt;/ref&gt; 
== Сарчашма == 
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Қонунҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>dvc373ma2lk45ou7zbstbvefjuj06x6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1469975</id>
      <parentid>1469969</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T06:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ::Ҳуқуқ дар Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1469975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14155" sha1="qpqf8xjybz2fitqa9wfcq7a5p46meio" xml:space="preserve">'''Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон»'''  [[8 июн]]и [[соли 2007]] қабул шудааст.&lt;ref&gt;Ахбори Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, с. 2007, №6, мод. 428; с. 2008, №6, мод. 448; с. 2010, №7, мод. 568; Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30 майи соли 2017, №1428&lt;/ref&gt;

Қонуни мазкур бо тақозои рушди ҷомеа анъана ва ҷашну маросимҳоро танзим намуда, ба ҳифзи арзишҳои асили фарҳанги миллӣ ва эҳтиром ба суннатҳои мардумӣ барои баланд бардоштани сатҳи иҷтимоию иқтисодии ҳаёти шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон равона гардидааст.
==Таркиб ==
БОБИ 1. МУҚАРРАРОТИ УМУМӢ

* Моддаи 1. Мақсад, вазифа ва доираи амали Қонуни мазкур
* Моддаи 2. Мафҳумҳои асосӣ
* Моддаи 3. Қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо 
* 
БОБИ 2. МАҚОМОТ ОИД БА ТАНЗИМИ АНЪАНА ВА ҶАШНУ МАРОСИМҲО ВА САЛОҲИЯТИ ОНҲО

* Моддаи 4. Мақоми ваколатдор оид ба танзими анъана ва ҷашну маросимҳо (ҚҶТ 21.07.10. №636)
* Моддаи 5. Комиссияҳои доимии маҳаллӣ 
* Моддаи 6. Салоҳияти Мақоми ваколатдор ва комиссияҳои доимии маҳаллӣ оид ба танзими анъана ва ҷашну маросимҳо (ҚҶТ 21.07.10. №636)

БОБИ 3. ТАНЗИМИ ҶАШНУ МАРОСИМҲОИ РАСМӢ ВА ОИЛАВӢ

* Моддаи 7. Ҷашнҳои расмӣ 
* Моддаи 8. Зодрӯз 
* Моддаи 9. Хатнасур (ҚҶТ 18.06.08. №390)
* Моддаи 10. Тӯйи домодию арӯсӣ (ҚҶТ 18.06.08. №390) 
* Моддаи 11. Маросимҳои дафну азодорӣ 
* Моддаи 12. Маросими ҳаҷ
* Моддаи 13. Ҷои баргузории ҷашну маросимҳо
 
БОБИ 4. ТАНЗИМИ ХИЗМАТРАСОНӢ ДАР ҶАШНУ МАРОСИМҲО

* Моддаи 14. Тартиби хидматрасонии ҷашну маросимҳо аз тарафи муассисаҳои фарҳангӣ, тарабхонаҳо ва ошхонаҳо (ҚҶТ 18.06.08. №390)
 
БОБИ 5. МУҚАРРАРОТИ ХОТИМАВӢ

* Моддаи 15. Ҷавобгарӣ барои вайрон кардани Қонуни мазкур
* Моддаи 16. Тартиби мавриди амал қарор додани Қонуни мазкур &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://aslunasl.tj/%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D0%BC%D0%B8-%D0%B0%D0%BD%D1%8A%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%B2%D0%B0-%D2%B7%D0%B0%D1%88%D0%BD%D1%83-%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE/ |title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» |accessdate=2017-09-19 |archivedate=2017-10-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171017004510/http://aslunasl.tj/%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D0%BC%D0%B8-%D0%B0%D0%BD%D1%8A%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%B2%D0%B0-%D2%B7%D0%B0%D1%88%D0%BD%D1%83-%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE/ }}&lt;/ref&gt;
== Тағйиру иловаҳо ба Қонун ==  
Баъд аз 10 соли амали қонуни номбурда баъди муҳокимаи умумихалқӣ дар ҷомеа, мақомоти олии қонунгузори ҷумҳурӣ [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (аз [[23 август]]и [[соли 2017]]) ва [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (аз [[28 август]]и [[соли 2017]])
Қарор Дар бораи  Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи танзими анъана ва ҷашну маросимҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» қабул намудаанд.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat.tj&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=30669|title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ОИД БА ВОРИД НАМУДАНИ ТАҒЙИРУ ИЛОВАҲО БА ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН «ДАР БОРАИ ТАНЗИМИ АНЪАНА ВА ҶАШНУ МАРОСИМҲО ДАР ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН»|author=|website=jumhuriyat.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2019-03-19}}&lt;/ref&gt;
=== Тағйиру иловаҳои асосӣ === 
  
Ба моддаи 7 қисми 4 бо мазмуни зерин илова карда шавад:

* «4. Дар рӯзҳои иди [[Рамазон]] ва [[Қурбон]] [[дастархон]]и маънавӣ ва камхарҷи идона ороста шуда, ба исрофкорӣ ва зиёдаравӣ роҳ додан манъ аст.».

Моддаи 9 дар таҳрири зерин ифода карда шавад:
«Моддаи 9. [[Хатнасур]]

#  Хатнасур ба таври ихтиёрӣ танҳо дар доираи оила ва бе хидматрасонии санъаткорон гузаронида мешавад.
# Хатна бо розигии падару модар аз рӯзи таваллуди писар то рӯзи бистуми баъди таваллуд дар муассисаҳои тиббии дахлдор бо тартиби муқаррарнамудаи мақоми ваколатдори давлатӣ дар соҳаи тандурустӣ ба таври ройгон гузаронида мешавад.
# Маъракаҳои номгузорӣ, гаҳворабандон, чиллагурезон, мӯйсаргирони тифл ва дигар маъракаҳои ба таваллуди кӯдак вобаста дар доираи оила, бе забҳи чорво ва хидматрасонии санъаткорон баргузор карда мешаванд.
# Гузаронидани маъракаи ақиқа манъ аст.
# Падару модар ва дигар шахсони онҳоро ивазкунанда метавонанд аз маблағҳои сарфашуда то расидан ба синни балоғат дар бонкҳо ба номи писаронашон суратҳисоб кушоянд. 
# Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, ки имконияти молиявӣ доранд, метавонанд бо иштироки комиссияҳои доимии маҳаллӣ хатнасури хайриявии писарони бепарастор ва аз оилаҳои камбизоатро баргузор намоянд.
# Тартиби гузаронидани хатнасури хайриявиро мақоми ваколатдор муайян менамояд.».
# 
Дар моддаи 10:
* - ба қисми 2 пас аз калимаи «қудоталбон,» калимаҳои «ноншиканон, хонакашон, модарталбон, падарталбон, рӯйбинон, чодарканон, муборакбодӣ, шаҳтозон (роҳбандон),» илова карда шаванд;
* - қисми 4 бо мазмуни зерин илова карда шавад:
* «4. Падару модари домоду арӯс ва ё шахсони онҳоро ивазкунанда бо маслиҳати тарафайн метавонанд ба ҷойи додани оши тӯй маблағи онро ҷиҳати беҳтар гардондани шароити зиндагии навхонадорон сарф намоянд.»;
* - қисмҳои 4 ва 5 мувофиқан қисмҳои 5 ва 6 ҳисобида шуда, қисмҳои 7 ва 8 бо мазмуни зерин илова карда шаванд:
* «Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, ки имконияти молиявӣ доранд, метавонанд бо иштироки комиссияҳои доимии маҳаллӣ тӯйи домодию арӯсии хайриявии ҷавононро аз оилаҳои камбизоат баргузор намоянд.
* 8. Тартиби гузаронидани тӯйҳои домодию арӯсии хайриявиро мақоми ваколатдор муайян менамояд.».

Дар моддаи 11:
* - қисми 2 дар таҳрири зерин ифода карда шавад:
* «Маросими «се», «чил» ва «сол» бе забҳи чорво ва додани таом гузаронида мешаванд.»;
* - қисми 3 хориҷ карда шавад;
* - қисми 4 қисми 3 ҳисобида шуда, пас аз калимаи «азодорӣ» калимаҳои «забҳи чорво ва додани таом,» илова карда шаванд;
* - қисми 4 бо мазмуни зерин илова карда шавад: 
* «Тартиби гузаронидани маросими дафну азодориро мақоми ваколатдор муайян менамояд.».

Дар моддаи 12:
* - ба қисми 2 пеш аз калимаи «ҳоҷиталбон» калимаи «ҳоҷизиёрат,» илова карда шавад;
* - қисми 3 бо мазмуни зерин илова карда шавад:
* «Тартиби сафари шаҳрвандонро барои адои ҳаҷ ва умра Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян мекунад.».
* 
Дар моддаи 14:
* - дар қисми 1 калимаи «Иштироки» ба калимаи «Хизматрасонии» иваз карда шавад;
* - қисмҳои 2 ва 3 дар таҳрири зерин ифода карда шаванд:
* «Маъмурияти қаҳвахона, ошхона, тарабхона ва тӯйхонаҳо уҳдадоранд хидматрасонии тӯю маъракаҳоро дар асоси шартномаи тарафайн ба роҳ монда, ҳангоми баргузории тӯю маъракаҳо талаботи Қонуни мазкурро вобаста ба шумораи даъватшудагон  ва вақти баргузории онҳо риоя намоянд.
* Тӯю маъракаҳо дар шаҳрҳо дар рӯзҳои истироҳат аз соати 8 то соати 22 ва дар рӯзҳои корӣ аз соати 18 то соати 22, дар шаҳраку деҳот (аз ҷумла шаҳраку деҳоти тобеи шаҳр) дар рӯзҳои истироҳат аз 1 апрел то 31 октябр аз соати 6 то соати 22, аз 1 ноябр то 31 март аз соати 8 то соати 22 ва дар рӯзҳои корӣ аз соати 18 то соати 22 гузаронида мешаванд. Давомнокии тӯю маъракаҳо то се соат муқаррар карда мешавад.».

Ба Қонун боби 41  бо мазмуни зерин илова карда шавад:
«БОБИ 41. ӮҲДАДОРИИ ШАХСОНИ ВОҚЕӢ ВА ҲУҚУҚӢ ҲАНГОМИ ГУЗАРОНИДАНИ ТӮЮ МАЪРАКАҲО
 
Моддаи 141. Уҳдадории шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ ҳангоми гузаронидани тӯю маъракаҳо
# Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ уҳдадоранд ҷашну маросимро бо риояи талаботи Қонуни мазкур баргузор карда, мақоми ваколатдор ва комиссияҳои доимии маҳаллиро доир ба баргузории тӯйи домодию арӯсӣ ва маросими азодорӣ хабардор намоянд.
# Шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ уҳдадоранд рукнҳои  фарҳанги миллӣ, аз ҷумла забони давлатӣ ва либосҳои миллиро ҳифз намоянд».&lt;ref name=&quot;jumhuriyat.tj&quot;/&gt;
== Нигаред низ ==
Дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аз (15.04.2009) зикр гардидааст, ки &quot;Тибқи маълумоти оморӣ дар се моҳи пеш аз қабули Қонун барои 25 ҳазор маърака зиёда аз 15 ҳазор сар чорвои калон ва 5,5 ҳазор сар чорвои хурд забҳ шудааст, вале дар семоҳаи аввали соли ҷорӣ 12 ҳазору 200 сар чорвои калон ва 11 ҳазору 500 сар чорвои хурд кам забҳ гардидааст.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://president.tj/event/missives/16|title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон 15.04.2009 шаҳри Душанбе|author=|website=president.tj|date=|publisher= president.tj|lang=tg|accessdate=2026-04-25}}&lt;/ref&gt; 
== Сарчашма == 
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Қонунҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ::Ҳуқуқ дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>qpqf8xjybz2fitqa9wfcq7a5p46meio</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гуаяс (музофот)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289038</id>
    <revision>
      <id>1469986</id>
      <parentid>1396132</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T10:46:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Milenioscuro</username>
        <id>8416</id>
      </contributor>
      <comment>svg</comment>
      <origin>1469986</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13808" sha1="q3ox5v8z1hj76ohkryaiwjjv2veqqhi" xml:space="preserve">{{ВМ
|Ранг1                            = {{Ранг|Эквадор}}
|Цвет2 =
|Номи тоҷикӣ = Гуаяс
|Номи аслӣ = {{lang-es|Provincia de Guayas}}
|Нишон =
|Парчам = Bandera de Guayaquil.svg
|Кишвар = {{парчам|Эквадор}}
  |lat_dir = S |lat_deg = 2.2 |lat_min =  |lat_sec = 
  |lon_dir = W |lon_deg = 79.9667 |lon_min =  |lon_sec = 
|Мақом = музофот
|Гимн =
|Входит в =
|Шомили = 25 кантон
|Пойтахт = [[Гуаякил]]
|Крупный Город =
|Крупные Города =
|Дата =
|Глава =
  |Название главы                 = 
|Глава2 =
  |Название главы2                = 
|ВВП =
  |Год ВВП                        = 
  |Место по ВВП                   = 
  |ВВП на душу населения          = 
  |Место по ВВП на душу населения = 
|Язык =
|Языки =
|Аҳолӣ = 3 645 483
  |Соли барӯйхатгирӣ                   = 2010
  |Ҷой аз рӯи аҳолӣ             = 1
  |Зичӣ                      = 217,77
  |Ҷой аз рӯи зичӣ             = 2
  |Национальный состав            = 
  |Конфессиональный состав        = 
|Масоҳат = 16 740
  |Ҷой аз рӯи масоҳат               = 7
|Максимальная высота =
|Средняя высота =
|Минимальная высота =
|Широта =
|Долгота =
|Харита = Guayas in Ecuador (+Galapagos).svg
|ВақтиМинтақавӣ = [[UTC]]-5
|Аббревиатура =
|ISO = EC-G
|FIPS =
|Код автомобильных номеров =
|Сайт = http://guayas.gov.ec/
|Примечания =
}}

'''Гуа́яс''' ({{lang-es|Guayas}}) — музофот дар ғарби [[Эквадор]], дар соҳили [[уқёнуси Ором]] ([[Гуаякил (халиҷ)|халиҷи Гуаякил]]) ҷойгир аст. Аз рӯи аҳолӣ дар Эквадор ҷои аввалро ишғол менамояд — 3 645 483 нафар (2010). Шаҳри калонтарини кишвар, [[Гуаякил]], маркази маъмурии музофот аст. Маъмуран ба 25 [[Кантон (Эквадор)|кантон]] тақсим мешавад.

== Ҷуғрофия ва иқлим ==
Ягона баландӣ қаторкӯҳи Соҳилӣ мебошад, ки аз Гуаякил оғоз меёбад ва музофоти [[Манабӣ]] меравад. Минтақаҳои дар ғарб ҷойгиршуда нисбати қаторкӯҳ биёбонтаранд, минтақаҳои шарқӣ бошанд ҳавзаи дарёи [[Гуаяс (дарё)|Гуаясро]] ташкил медиҳанд. Инҳ минтақаи беҳад намдор ва ҳосилхез бо ҳарорати миёнаи 30&amp;nbsp;°C дар фаслҳои баҳорӣ (декабр — май) ва 25&amp;nbsp;°C фасли гармо (июн — ноябр) мебошад.

== Тақсимоти маъмурӣ ==
[[Акс:Mapa de la provincia de Guayas (político 2020).svg|thumb|275px|left|Кантонҳои муз. Гуаяс.]]
Ба 25 кантон тақсим мешавад:

{| class=&quot;wikitable&quot; &quot;text-align:left;font-size:100%;&quot;|
|-
! style=&quot;background: #810541; color: #FFFFFF&quot; ! | №
! style=&quot;background: #810541; color: #FFFFFF&quot; ! | Парчам
! style=&quot;background: #810541; color: #FFFFFF&quot; ! width=&quot;170&quot; | Кантон
! style=&quot;background: #810541; color: #FFFFFF&quot; ! width=&quot;60&quot;| Аҳолӣ,&lt;br /&gt;тан (2010)
! style=&quot;background: #810541; color: #FFFFFF&quot; ! width=&quot;170&quot; | Маркази маъмурӣ

|-
 ! 1
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Bandera de Guayaquil.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Гуаякил (кантон)|Гуаякил]] (Guayaquil)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 3 050 728
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Гуаякил]] (Guayaquil)
|-
 ! 2
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Jujan.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Алфредо-Бакерисо-Морено]] (Alfredo Baquerizo Moreno)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 20 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Хухан]] (Jujan)
|-
 ! 3
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Balao.svg|20px|border]]
|! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Балао (кантон)|Балао]] (Balao)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 20 523
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Балао (шаҳр)|Балао]] (Balao)
|-
 ! 4
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Balzar.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Балсар]] (Balzar)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 54 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Сан-Хасинто-де-Балсар]] (San Jacinto de Balzar)
|-
 ! 5
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Colimes.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Колимес (кантон)|Колимес]] (Colimes)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 35 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Колимес (шаҳр)|Колимес]] (Colimes)
|-
 ! 6
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Daule.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Дауле (кантон)|Дауле]] (Daule)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 120 326
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Дауле (шаҳр)|Дауле]] (Daule)
|-
 ! 7
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Durán.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Дуран (кантон)|Дуран]] (Durán)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 255 769
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Дуран (шаҳр)|Дуран]] (Durán)
|-
 ! 8
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of El Empalme.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Эл-Эмпалме (кантон)|Эл-Эмпалме]] (El Empalme)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 74 451
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Эл-Эмпалме (шаҳр)|Эл-Эмпалме]] (El Empalme)
|-
 ! 9
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Эл-Триунфо (кантон)|Эл-Триунфо]] (El Triunfo)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 34 100
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Эл-Триунфо (шаҳр)|Эл-Триунфо]] (El Triunfo)
|-
 ! 10
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Milagro.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Милагро (кантон)|Милагро]] (Milagro)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 166 634
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Милагро (шаҳр)|Милагро]] (Milagro)
|-
 ! 11
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Наранхал (кантон)|Наранхал]] (Naranjal)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 69 824
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Сан-Хосе-де-Наранхал]] (San José de Naranjal)
|-
 ! 12
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Naranjito.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Наранхито (кантон)|Наранхито]] (Naranjito)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 32 963
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Наранхито (шаҳр)|Наранхито]] (Naranjito)
|-
 ! 13
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Palestina.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Палестина (кантон)|Палестина]] (Palestina)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 23 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Палестина (шаҳр)|Палестина]] (Palestina)
|-
 ! 14
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Педро-Карбо (кантон)|Педро-Карбо]] (Pedro Carbo)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 43 436
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Педро-Карбо (шаҳр)|Педро-Карбо]] (Pedro Carbo)
|-
 ! 15
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Samborondón.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Самборондон (кантон)|Самборондон]] (Samborondón)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 67 590
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Самборондон (шаҳр)|Самборондон]] (Samborondón)
|-
 ! 16
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Santa Lucía.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Санта-Лусия (кантон)|Санта-Лусия]] (Santa Lucía)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 38 923
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Санта-Лусия (шаҳр)|Санта-Лусия]] (Santa Lucía)
|-
 ! 17
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Urbina Jado.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Салитре]] (Salitre)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 73 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Эл-Салитре]] (El Salitre)
|-
 ! 18
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Yaguachi.svg|20px|border]]
|! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Ягуачӣ (кантон)|Ягуачӣ]] (Yaguachi)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Ягуачӣ (шаҳр)|Ягуачӣ]] (Yaguachi)
|-
 ! 19
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of General Villamil.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Плаяс (кантон)|Плаяс]] (Playas)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 34 409
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Плаяс (шаҳр)|Плаяс]] (Playas)
|-
 ! 20
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Simón Bolívar, Ecuador.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Симон-Боливар (кантон)|Симон-Боливар]] (Simón Bolívar)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 33 330
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Симон-Боливар (шаҳр)|Симон-Боливар]] (Simón Bolívar)
|-
 ! 21
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Marcelino Maridueña.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Марселино-Маридуеня]] (Marcelino Maridueña)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 12 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Коронел-Марселино-Маридуеня]] (Coronel Marcelino Maridueña)
|-
 ! 22
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Nobol.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Нобол (кантон)|Нобол]] (Nobol)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 14 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Нобол (шаҳр)|Нобол]] (Nobol)
|-
 ! 23
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Lomas de Sargentillo.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Ломас-де-Саргентило (кантон)|Ломас-де-Саргентило]] (Lomas de Sargentillo)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 35 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Ломас-де-Саргентило (шаҳр)|Ломас-де-Саргентило]] (Lomas de Sargentillo)
|-
 ! 24
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Bucay.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Антонио-Элисалде]] (Antonio Elizalde)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 10 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Хенерал-Антонио-Элисалде]] (General Antonio Elizalde)
|-
 ! 25
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Акс:Flag of Isidro Ayora.svg|20px|border]]
 |! style=&quot;background: #FFFFCF; color: #000000&quot; ! | '''[[Исидро-Айора (кантон)|Исидро-Айора]] (Isidro Ayora)'''
 ! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | 11 000
|! style=&quot;background: #FFFFEF; color: #000000&quot; ! | [[Исидро-Айора (шаҳр)|Исидро-Айора]] (Isidro Ayora)
|}

== Пайвандҳо ==
* [https://web.archive.org/web/20050403145218/http://www.guayas.gov.ec/ Сомонаи расмӣ]

{{Тақсимоти маъмурии Эквадор}}

[[Гурӯҳ:Музофотҳои Эквадор]]</text>
      <sha1>q3ox5v8z1hj76ohkryaiwjjv2veqqhi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022</title>
    <ns>0</ns>
    <id>301899</id>
    <revision>
      <id>1469981</id>
      <parentid>1454929</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Фурқати Низом</username>
        <id>109075</id>
      </contributor>
      <origin>1469981</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24004" sha1="cgupitblttyfb56yihos3jn75je79a9" xml:space="preserve">{{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол 
| ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022
| номи_мусобиқа = 2022 كأس العالم لكرة القدم
| лого = 
| имзо = 
| размер = {{Logo size|FIFA trophy}}
| макон = {{QAT}}
| шаҳрҳо = 5
| варзишгоҳҳо = 8
| санаҳо = {{Nowrap|20 ноябр – 18 декабр}}
| сана = 
| замонинтихобӣ = 
| замон = 
| иштирокчиён = 210
| иштирокчиённиҳоӣ = 32 (аз 5 конфедератсия)
| финал = «[[Варзишгоҳи миллӣ (Лусайл)|Варзишгоҳи миллӣ]]», [[Лусайл]]
| қаҳрамон = {{Футбол|ARG}}
| ғолиб = 
| бор = 3
| 2 ҷой = {{Футбол|FRA}}
| 3 ҷой = {{Футбол|CRO}}
| 4 ҷой = {{Футбол|MAR}}
| тамошобинон = 3404252
| бозӣ = 64
| бозинт = 865
| голҳо = 172
| голинт = 2424
| голзан = {{Парчами Фаронса}} [[Килиан Мбаппе]]
| гголҳо = 8
| голзанинт = {{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} [[Али Мабҳут]]
| ҳамаголҳо = 14
| беҳтарин = {{Парчами Аргентина}} [[Лионел Месси]]
| дарвозабон = {{Парчами Аргентина}} [[Эмилиано Мартинес]]
| ҷавон = {{Парчами Аргентина}} [[Энсо Фернандес]]
| фейр-плей = {{Футбол|Англия}}
| чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
| чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|2026]]''
}} 

'''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022''' ([[забони арабӣ|араб.]] ''2022 كأس العالم لكرة القدم‎'', [[забони англисӣ|англ.]] ''2022 FIFA World Cup'') — 22-юмин давраи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]и [[ФИФА]] аст, ки аз 20-уми ноябр то 18-уми декабри соли 2022 дар [[Қатар]] баргузор гардид. Ин нахустин Ҷоми ҷаҳонӣ аст, ки кишваре аз [[Шарқи Наздик]] онро мизбонӣ кард, инчунин бори аввал дар нимкураи Шимолӣ, дар фаслҳои тирамоҳ ва зимистон гузаронида шуд ва ҳамчунин пас аз Ҷоми ҷаҳонии 2002 дар [[Кореяи Ҷанубӣ]] ва [[Ҷопон]] ин дуюмин борест, ки Ҷоми ҷаҳонӣ дар Осиё баргузор шуд.

Баргузории «Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022», 2 декабри соли 2010 дар шаҳри [[Зӯрих]], [[Суис]] муайян карда шуда буд. Бозии ниҳоӣ — 18-уми декабри соли 2022 дар варзишгоҳи [[Лусайл]], ки дорои 80 000 ҷойи нишасти тамошобинон аст, баргузор гардид&lt;ref&gt;[https://www.fifa.com/worldcup/news/six-years-before-kick-off-progress-on-2022-world-cup-stadiums-continue-2853986 Six years before kick-off, progress on 2022 World Cup stadiums continues]&lt;/ref&gt;. Бо сабаби гармии ҳаво дар Қатар, мусобиқаҳои «Ҷоми ҷаҳонии футбол», чун анъана дар моҳҳои май, июн, июл баргузор нашуд ва бори аввал дар охирҳои моҳи ноябр ва миёнаҳои моҳи декабр, давоми 29 рӯз баргузор карда шуд. Ин ҷом бо ҳазинаи тахминии беш аз 220 млрд доллар дай айни замон пурҳазинатарин Ҷоми ҷаҳонӣ аст, ки то кунун баргузор шудааст; Ҳарчанд иддаи дигар ин рақамро рад кардаанд ва бар ин боваранд, ки тавсеаи зерсохтҳо қабл аз эҳдои мизбонӣ ба қатариҳо барномарезӣ шуда буд. Онҳо иддао мекунанд, ки ҳазинаи воқеии Ҷоми ҷаҳонӣ 8 млрд доллар аст. Ин мусобиқаи «Ҷоми ҷаҳонии футбол» мебошад, ки дар мусобиқаҳои финалӣ — 32 дастаҳои футболи кишварҳои ҷаҳон иштирок карданд. Фаронса бо мағлуб намудани Хорватия (4:2) дар финали Ҷоми ҷаҳонии 2018, мудофеи унвони қаҳрамонӣ аст.

Бо сабаби баҳсҳо оиди [[ришва|ришваситонӣ]], дар интихоби кишвари баргузоркунандаи «Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022», ФИФА эҳтимоли на дар кишвари [[Қатар]], балки дар дигар кишвар гузаронидани мусобиқаро дар назар гирифта буд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.mk.ru/sport/2019/06/20/fifa-oprovergla-perenos-iz-katara-chm2022-po-futbolu.html|title=ФИФА опровергла перенос из Катара ЧМ-2022 по футболу|publisher=[[Московский комсомолец]]|lang=ru|accessdate=2019-06-22}}&lt;/ref&gt;.

== Ҷойҳои ифтихорӣ ==
# [[Акс:Cup_Winner.png]] {{ARG}}
# [[Акс:Silver_medal_icon.svg|15x15px]] {{Фаронса}} [[Фаронса]]
# [[Акс:Bronze_medal_icon.svg|15x15px]] {{CRO}}
# {{MAR}}
18 декабри соли 2022 бозии ниҳоӣ байни тимҳои {{ARG}} ва {{Фаронса}} [[Фаронса]] дар [[варзишгоҳи Лусайл]] барои ишғоли ҷойҳои дуюм ва якум баргузор гардид. Футболбозони арҷентинӣ [[Лионел Месси]] ду гол ва [[Анхел Ди Мария]] як гол ба дарвозаи Фаронса заданд. 
Футболбози фаронсавӣ [[Килиан Мбаппе]] ба дарвозаи [[Аргентина]] се гол зад. 

Санаи 17 декабри соли 2022 {{CRO}} дар бозӣ бо {{MAR}} бо ҳисоби 2:1 ғолиб шуда, сазовори ҷойи сеюми Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022 гардид. 

== Тӯби расмӣ ==
30 марти соли 2022 ширкати '''Adidas''' [[тӯб]]и расмии ҷоми ҷаҳонии футбол 2022-ро муаррифӣ кард. 

Тӯб ''Arrihla'' номгузорӣ шуд (дар [[забони арабӣ|арабӣ]] маънояш — «[[саёҳат]]»). 

Ин тӯб ба фарҳанг, меъмори ва парчами [[Қатар]] шабоҳат дорад. [[Ранг]]ҳои дурахшон, кишвари [[Қатар]] ва бо суръати баланд равнақ ёфтани бозии [[футбол]]ро таҷассум мекунанд. 

== Варзишгоҳ ==
Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022, дар 8 [[варзишгоҳ]]и панҷ шаҳри кишвари [[Қатар]] баргузор гардид. 

Гармии ҳавои Қатарро ба назар гирифта, ҳар як варзишгоҳро бо дастгоҳҳои ҳавохунуккунӣ, ки ҳарорати гармии ҳаворо то +27 °C нигоҳ медоранд, васл намудаанд. 

Сохтмони аввалин варзишгоҳ дар соли 2013 оғоз шуда муддати 4 сол давом ёфт. Дар соли 2021 ҳамаи варзишгоҳҳо барои истифода бурдан омода шуданд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Bidding Nation Qatar 2022&amp;nbsp;– Stadiums |url=http://www.recruitmentvartha.com/2015/01/fifa-world-cup-football-2022-stadium.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100503091612/http://www.qatar2022bid.com/qatars-bid/stadiums |archive-date=3 May 2010 |access-date=30 May 2010 |publisher=Qatar2022bid.com |accessdate=2022-12-18 |archivedate=2010-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100503091612/http://www.qatar2022bid.com/qatars-bid/stadiums }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |title=Football and Sustainability in the Desert, Qatar 2022 Green World Cup's Stadiums: Legal Perspective |journal=European Journal of Social Sciences |date=December 2017 |pages=475–493 |ssrn=3096185|last1=Hayajneh |first1=Abdelnaser |last2=Elbarrawy |first2=Hassan |last3=El Shazly |first3=Yassin |last4=Rashid |first4=Tarek }}&lt;/ref&gt;.
&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
![[Лусайл]]
![[Ал-Хур]]
!colspan=2|[[Дуҳа]]
|-
|[[Варзишгоҳи миллӣ (Лусайл)|Варзишгоҳи миллӣ]]
|[[Ал-Байт]]
|[[Ал-Тумама]]
|[[Варзишгоҳи 974]]
|-
| [[Акс:Lusail Iconic Stadium - 2022 FIFA WC.jpg|250px]]
| [[Акс:Al Bayt Stadium.jpg|250px]]
| [[Акс:2022 FIFA World Cup at Al Thumama Stadium.jpg|250px]]
| [[Акс:2022 World Cup.jpg|250px]]
|-
|Ҷойи нишаст: '''88 966'''&lt;br&gt;
|Ҷойи нишаст: '''68 895'''
|Ҷойи нишаст: '''44 400'''
|Ҷойи нишаст: '''44 089'''
|-
!rowspan=&quot;1&quot; colspan=&quot;2&quot;|Шаҳр-мизбонҳои Қатар{{ХМ+|float=center|Қатар|width=385|caption=|places=
{{ХМ~|Қатар|lat=25.4269|long=51.5045|position=right|label=[[Лусайл]]}}
{{ХМ~|Қатар|lat=25.2870|long=51.5310|mark=Blue pog.svg|marksize=11|position=right|label=[[Дуҳа]]}}
{{ХМ~|Қатар|lat=25.6819|long=51.4969|position=right|label=[[Ал-Хур]]}}
{{ХМ~|Қатар|lat=25.1680|long=51.5976|position=right|label=[[Ал-Вақра]]}}
{{ХМ~|Қатар|lat=25.2483|long=51.4105|position=left|label=[[Ар-Райён]]}}
}}
!rowspan=&quot;1&quot; colspan=&quot;2&quot;|Варзишгоҳҳои [[Дуҳа]] ва гирду атрофаш{{ХМ+|float=center|Қатар Доҳа|width=300|caption=|places=
{{ХМ~|Қатар Доҳа|lat=25.3140|long=51.4416|position=right|label=[[Эдюкейшн Сити (варзишгоҳ)|Эдюкейшн Сити]]}}
{{ХМ~|Қатар Доҳа|lat=25.2846|long=51.5755|position=bottom|label=[[Варзишгоҳи 974]]}}
{{ХМ~|Қатар Доҳа|lat=25.2635|long=51.4481|position=right|label=[[Варзишгоҳи Халифа]]}}
{{ХМ~|Қатар Доҳа|lat=25.2316|long=51.5413|position=right|label=[[Ал-Тумама]]}}
{{ХМ~|Қатар Доҳа|lat=25.3297|long=51.3422|position=right|label=[[Аҳмад бин Алӣ (варзишгоҳ)|Аҳмад бин Алӣ]]}}
}}
|-
!colspan=3|[[Ар-Райён]]
![[Ал-Вақра]]
|-
|[[Варзишгоҳи Халифа]]
|[[Аҳмад бин Алӣ (варзишгоҳ)|Аҳмад бин Алӣ]]
|[[Эдюкейшн Сити (варзишгоҳ)|Эдюкейшн Сити]]
|[[Ал-Ҷануб]]
|-
|[[Акс:Khalifa International Stadium.jpg|250px]]
|[[Акс:2022 FIFA World Cup United States 1–1 Wales - (39).jpg|250px]]
|[[Акс:2022 FIFA World Cup Korea Uruguay 01.jpg|250px]]
|[[Акс:Visita ao estádio de futebol Al Janoub 1.jpg|250px]]
|-
|Ҷойи нишаст: '''45 857'''
|Ҷойи нишаст: '''45 032'''
|Ҷойи нишаст: '''44 667'''
|Ҷойи нишаст: '''44 325'''&lt;!--
|-
|[[Акс:Khalifa Stadium, Doha, Brazil vs Argentina (2010).jpg|250px]]
|
|
|[[Акс:2020 AFC Champions League Final 2.jpg|250px]]--&gt;
|}
&lt;/center&gt; 

== Арзиши мусобиқа ==
Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022 аз ҳама мусобиқаи қиматнок дар таърих ба ҳисоб меравад. 

Барои гузаронидани 22-юмин мусобиқоти ҷоми ҷаҳонии футбол 2022, зиёда аз 220 000 000 000 миллиард [[доллари ИМА|$]] ҷудо шудааст. 

== Мукофотҳои пулии мусобиқа ==
Ҳамагӣ дар Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022, [[ФИФА]] 440 миллион доллари ИМА ҷудо карда буд, ки ин нишондод 40 миллион доллар зиёдтар аст, аз мукофотпулиҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018, ки дар Русия баргузор гардида буд. Дар асоси маълумотҳои ''«РБ Бизнес»'' тими Аргентина ҳамчун қаҳрамони мусобиқа 42 миллион доллар, Фаронса барои ишғоли ҷойи дуюм 30 миллион доллар, Хорватия барои ишғоли ҷойи сеюми мусобиқа 27 миллион доллар мукофотпулиҳо гирифтаанд. 

== Пахши мусобиқа ==
Дар [[Тоҷикистон]] ин мусобиқаро шабакаҳои [[ТВ Варзиш]] ва [[ТВ Футбол]] ба таври мустақим намоиш доданд, ровиён [[Парвизи Маҳмадамин]] ва [[Бобо Холмуродзода]] бо забони тоҷикӣ барои ҳаводорон ва тамошобинони [[футбол]] хеле шавқовар ин бозиро шарҳ доданд. 

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Кишвар 
!Намоишдиҳанда
!Сарчашмаҳо
|-
|{{AUS}}
|Special Broadcasting Service
|&lt;ref&gt;{{cite news|last=Hassett|first=Sebastian|url=http://www.brisbanetimes.com.au/sport/football/sbs-locks-in-two-more-world-cups-20111027-1mm4s.html|title=SBS locks in two more World Cups|newspaper=[[Brisbane Times]]|date=2011-10-28|accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=FIFAACC&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1533484/index.html|title=FIFA awards further TV rights for 2015–2022|publisher=[[FIFA]]|date=2011-10-27|accessdate=2014-07-15|archive-date=2015-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20150112045105/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1533484/index.html|deadlink=yes|archivedate=2015-01-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150112045105/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1533484/index.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{AUT}}
|Österreichischer Rundfunk
|
|-
|{{AZE}}
|Ictimai Television
|
|-
|{{ALB}}
|Radio Televizioni Shqiptar
|
|-
|{{ARG}}
|TV Pública, TyC Sports
|
|-
|{{ARM}}
|Армения 1
|
|-
|{{BLR}}
|Беларусь 2, Беларусь 5, ОНТ
|
|-
|{{BEL}}
|Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie, RTBF
|
|-
|{{BGR}}
|Bulgarian National Television
|
|-
|{{BIH}}
|Radio and Television of Bosnia and Herzegovina
|
|-
|{{BRA}}
|Rede Globo
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1591131/index.html|title=Globo buys broadcast rights to 2018 and 2022 FIFA World Cups™|publisher=[[FIFA]]|date=2012-02-28|accessdate=2014-07-15|archive-date=2014-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020015159/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1591131/index.html|deadlink=yes|archivedate=2012-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120301204112/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1591131/index.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{GBR}}
|BBC, ITV, Sky Sports
|&lt;ref name=GerUK/&gt;
|-
|{{HUN}}
|MTVA 
|
|-
|{{VIE}}
|VTV
|
|-
|{{DEU}}
|ARD, ZDF
|&lt;ref name=GerUK&gt;{{cite news|last=Cushnan|first=David|url=http://www.sportspromedia.com/news/bbc_itv_ard_and_zdf_sign_world_cup_tv_deals/|title=BBC, ITV, ARD and ZDF sign World Cup TV deals|publisher=[[SportsPro]]|date=2014-06-08|accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=GerSweEBU&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/bodies/news/newsid=1608553/index.html|title=FIFA Executive Committee agrees major governance reforms &amp; Ethics structure|publisher=[[FIFA]]|date=2012-03-30|accessdate=2014-07-15|archive-date=2012-04-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20120401194112/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/bodies/news/newsid%3D1608553/index.html|deadlink=yes|archivedate=2012-04-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120401194112/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/bodies/news/newsid%3D1608553/index.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=GerSwe&gt;{{cite news|last=Connoly|first=Eoin|url=http://sportspromedia.com/news/ard_and_zdf_get_german_rights_to_2018_world_cup/|title=ARD and ZDF get rights to 2018 World Cup|publisher=[[SportsPro]]|date=2012-04-02|accessdate=2014-07-15|archivedate=2014-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222034112/http://www.sportspromedia.com/news/ard_and_zdf_get_german_rights_to_2018_world_cup/}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{GRE}}
|EPT
|
|-
|{{GEO}}
|Georgian Public Broadcasting
|
|-
|{{DNK}}
|DR
|
|-
|{{ISR}}
|IPBC
|
|-
|{{IND}}
|Sony SIX
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.sportbusiness.com/tv-sports-markets/sony-six-scores-world-cup-rights-deal|title=Sony Six scores World Cup rights deal|publisher=Sportbusiness.com|date=2014-01-15|accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite news|last=Shah|first=Gouri|url=http://www.livemint.com/Consumer/hPC1jchSvJxuqE6ttEVTfK/Sony-SIX-wins-broadcast-rights-for-FIFA-World-Cup-2014-and-2.html|title=Sony SIX wins broadcast rights for FIFA World Cup 2014 and 2018|newspaper=[[Mint (newspaper)|Mint]]|date=2014-01-15|accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.exchange4media.com/54215_sony-six-bags-exclusive-rights-for-fifa-till-2018.html|title=Sony Six bags exclusive rights for FIFA till 2018|publisher=exchange4media.com|date=2014-01-15|accessdate=2014-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140531031634/http://www.exchange4media.com/54215_sony-six-bags-exclusive-rights-for-fifa-till-2018.html|archivedate=2014-05-31|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{IDN}}
|RCTI
|
|-
|{{IRL}}
|Raidió Teilifís Éirean
|
|-
|{{ISL}}
|RÚV TV
|
|-
|{{ESP}}
|La 1
|
|-
|{{ITA}}
|Rai, Mediaset
|
|-
|{{CAN}}
|CTV Television Network, Réseau des sports, The Sports Network
|&lt;ref name=FIFAACC/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tsn.ca/soccer/story/?id=379012|title=Bell Media lands deal for FIFA soccer from 2015 through 2022|publisher=[[The Sports Network]]|date=2011-10-27|accessdate=2014-07-15|archivedate=2013-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131212051657/http://www.tsn.ca/soccer/story/?id=379012}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{CYP}}
|Cyprus Broadcasting Corporation
|
|-
|{{CHN}}
|China Central Television
|
|-
|{{TWN}}
|CTS
|
|-
|{{LVA}}
|LTV
|
|-
|{{LTU}}
|LRT Televizija
|
|-
|{{MKD}}
|Macedonian Radio Television
|
|-
|{{MYS}}
|Astro, RTM
|
|-
|{{MLT}}
|Public Broadcasting Services
|
|-
|{{MEX}}
|Televisa, TV Azteca
|
|-
|{{MDA}}
|TRM
|
|-
|{{MNG}}
|MNB
|
|-
|{{NPL}}
|NTV
|
|-
|{{NLD}}
|Nederlandse Omroep Stichting
|
|-
|{{NZL}}
|Sky Sport (New Zealand)
|
|-
|{{NOR}}
|NRK
|
|-
|{{POL}}
|Telewizja Polska
|
|-
|{{PRT}}
|RTP
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rtp.pt/noticias/index.php?article=642835&amp;tm=44&amp;layout=158&amp;visual=49|title=RTP e Seleção Nacional até 2018|publisher=[[Rádio e Televisão de Portugal|RTP]]|date=2013-04-10|accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{KOR}}
|Seoul Broadcasting System, Korean Broadcasting System, Munhwa Broadcasting Corporation
|
|-
|{{KAZ}}
|Qazaqstan, Хабар, Первый канал Евразия
|
|-
|{{KGZ}}
|RTP
|
|-
|{{RUS}}
|Матч ТВ
|&lt;ref&gt;[https://www.championat.com/football/news-4842765-chempionat-mira-v-katare-budet-pokazan-tolko-na-match-tv.html Чемпионат мира в Катаре будет показан только на «Матч ТВ»]&lt;/ref&gt;
|-
|{{ROU}}
|Romanian Television
|
|-
|{{SRB}}
|Radio Television of Serbia
|
|-
|{{SVK}}
|Radio and Television of Slovakia
|
|-
|{{USA}}
|Fox Broadcasting Company, Telemundo
|&lt;ref&gt;{{cite news|last=Longman|first=Jeré|url=https://www.nytimes.com/2011/10/22/sports/soccer/fox-and-telemundo-win-us-rights-to-2018-and-2022-world-cups.html|title=Fox and Telemundo Win U.S. Rights to World Cups|newspaper=[[The New York Times]]|date=2011-10-21|accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1530715/index.html|title=FIFA awards US TV Rights for 2015–2022|publisher=[[FIFA]]|date=2011-10-21|accessdate=2014-07-15|archivedate=2014-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140612035625/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1530715/index.html}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{TJK}}
|[[Варзиш ТВ]], [[ТВ Футбол]]
|
|-
|{{THA}}
|Plan B
|
|-
|{{TUR}}
|Turkish Radio and Television Corporation
|
|-
|{{UZB}}
|O‘zMTRK, Sport, Yoshlar, Mahalla, Sport2
|
|-
|{{UKR}}
|НОТУ
|
|-
|{{FRA}}
|TF1, France Televisions, Canal+
|
|-
|{{FIN}}
|Yle
|
|-
|{{HRV}}
|Croatian Radiotelevisioр
|
|-
|{{MNE}}
|RTCG
|
|-
|{{CZE}}
|Česká televize
|
|-
|{{CHL}}
|Canal, TVN
|
|-
|{{CHE}}
|SRG SSR
|&lt;ref&gt;{{cite news|last=Connoly|first=Eoin|url=http://sportspromedia.com/news/srg_secures_swiss_world_cup_rights_until_2022/|title=SRG secures Swiss World Cup rights until 2022|publisher=[[SportsPro]]|date=2012-04-24|accessdate=2014-07-15|archivedate=2013-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113232434/http://www.sportspromedia.com/news/srg_secures_swiss_world_cup_rights_until_2022/}}&lt;/ref&gt;
|-
|{{SWE}}
|Sveriges Television, TV4
|&lt;ref name=GerSweEBU/&gt;&lt;ref name=GerSwe/&gt;
|-
|{{EST}}
|Eesti Rahvusringhääling
|
|-
|{{RSA}}
|SABC
|
|-
|{{Ҷопон}}
|NHK, TV Tokyo
|
|} 

'''Минтақаҳое, ки мусобиқаро намоиш медиҳанд:''' 

{| class=&quot;wikitable&quot;
!Минтақаҳо
!Намоишдиҳанда
!Сарчашмаҳо
|-
|{{Аврупо}} 
|EBU
|&lt;ref name=GerSweEBU/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ebu.ch/en/union/news/2012/tcm_6-74750.php|title=EBU in European media rights deal with FIFA for 2018 and 2022 FIFA World Cups™|publisher=[[European Broadcasting Union]]|date=2012-03-30|accessdate=2014-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120702020703/http://www.ebu.ch/en/union/news/2012/tcm_6-74750.php|archivedate=2012-07-02|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;
|-
|Ҷазираҳои Кариб
|SportsMax
|&lt;ref name=FIFAACC/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Myers|first=Sanjay|url=http://www.jamaicaobserver.com/sports/SportsMax-lands-long-term-FIFA-package_10026683|title=SportsMax lands long-term FIFA package|newspaper=[[The Jamaica Observer]]|date=2011-10-28|accessdate=2014-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111029143222/http://www.jamaicaobserver.com/sports/SportsMax-lands-long-term-FIFA-package_10026683|archivedate=2011-10-29}}&lt;/ref&gt;
|-
|Шарқи Наздик, Шарқи Дур, Африқои Шимолӣ 
|beIN Sports Arabia
|&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1371497/index.html|title=Al Jazeera Sport buys broadcast rights to 2018 and 2022 FIFA World Cups™|publisher=[[FIFA]]|date=2011-01-26|accessdate=2014-07-15|archive-date=2014-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020015000/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1371497/index.html|deadlink=yes|archivedate=2014-10-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141020015000/http://www.fifa.com/aboutfifa/organisation/news/newsid=1371497/index.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Connolly|first=Eoin|url=http://www.sportspromedia.com/news/al_jazeera_secures_first_2018_2022_rights_package/|title=Al Jazeera secures first 2018/2022 rights package|publisher=[[SportsPro]]|date=2011-01-26|accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/media/television-and-radio/2013/12/31/Al-Jazeera-Sports-rebranded-beIN-SPORTS.html|title=Al Jazeera Sport rebranded beIN SPORTS|publisher=[[Al Arabiya]]|date=2013-12-31|accessdate=2014-07-15}}&lt;/ref&gt;
|-
|Уқёнусҳо 
|Special Broadcasting Service
|
|-
|Африқои Сиёҳ
|Econet Media, Infront Sports &amp; Media, SuperSport
|
|} 

== Нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳон ФИФА]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018]]
{{хурд}} 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}} 

== Пайвандҳо ==
{{ПБ}} 

[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022]]
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол]]</text>
      <sha1>cgupitblttyfb56yihos3jn75je79a9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Venevisión</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316787</id>
    <revision>
      <id>1469973</id>
      <parentid>1454952</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T06:24:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>163</id>
      </contributor>
      <comment>Replacing Logotipo_de_Venevisión_(unoffical_blue_version).svg with [[File:Logotipo_de_Venevisión_(alternate_blue_version).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless</comment>
      <origin>1469973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3048" sha1="7988msmfh4zyvm4rwe36ycjf9a375jx" xml:space="preserve">{{Шабакаи телевизионӣ
 |ном              = Venevisión
 |номи пурра       = 
 |логотип          = Logotipo de Venevisión (alternate blue version).svg
 |логоном          = 
 |бар              = 
 |мамлакат         = 
 |минтақаи пахш    = 
 |замони пахш      = шабонарӯзӣ
 |забон            = 
 |марказ           = 
 |формат           = 
 |мавзуъ           = 
 |оғоз             = 1 марти 1961
 |анҷом            = 
 |сабаби басташавӣ = 
 |ҷойгузин кардан  = 
 |ҷойгузиншуда     = 
 |ҷойгузинӣ        = 
 |иҷозатнома       = 
 |бинандагон       = 
 |саҳм             = 
 |саҳм-сана        = 
 |саҳм-манбаъ      = 
 |асосгузор        = 
 |молик            = 
 |роҳбарон         = 
 |номҳои пештара   = 
 |каналҳои хоҳар   = 
 |овози канал      = 
 |шарикони шабака  = 
 |шиор             = 
 |сайт             = 
}}
'''«Venevisión»''' — як шабакаи телевизионии [[Венесуэла]] аст, ки ба ширкати [[Grupo Cisneros]] тааллуқ дорад.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Lo Mejor de Venevisión desde 1961|url=https://www.flickr.com/photos/112682086@N07/31045311067|website=[[Flickr]]|accessdate=2024-03-18|date=2018-11-21}}&lt;/ref&gt; Он соли 1961 аз ҷониби асосгузор [[Диего Сиснерос]] таъсис дода шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web|title=VENEVISIÓN EN SU 60 ANIVERSARIO: UNA HISTORIA QUE HABLA POR SÍ SOLA.|url=https://www.lamovidaenvenezuela.com/2021/03/01/venevision-en-su-60-aniversario-una-historia-que-habla-por-si-sola/|website=La Movida Venezuela|accessdate=2024-05-09|date=2021-03-01|archivedate=2024-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240511085943/https://www.lamovidaenvenezuela.com/2021/03/01/venevision-en-su-60-aniversario-una-historia-que-habla-por-si-sola/}}&lt;/ref&gt; Он яке аз бузургтарин истеҳсолкунандагони теленовелҳо дар баробари [[Televisa]], [[Telemundo]], [[TV Globo]], [[Caracol Televisión]], [[RCN Televisión]], [[ABS-CBN]] ва [[GMA Network]] мебошад.&lt;ref name=&quot;cisneros-nyt&quot;&gt;{{cite web|title=Media Mogul Learns to Live With Chávez|url=http://www.nytimes.com/2007/07/05/world/americas/05venez.html?_r=4&amp;n=Top/News/World/Countries%20and%20Territories/Venezuela&amp;oref=slogin&amp;|website=[[The New York Times]]|accessdate=2024-03-18|date=2007-07-05}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.venevision.com Саҳифаи расмии Venevisión]

{{Authority control}} 
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионӣ, роҳандозишуда дар соли 1961]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Венесуэла]]
[[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии испониёизабон]]</text>
      <sha1>7988msmfh4zyvm4rwe36ycjf9a375jx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зокирзода Маҳмадёқуб</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328574</id>
    <revision>
      <id>1469984</id>
      <parentid>1461788</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:07:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Фурқати Низом</username>
        <id>109075</id>
      </contributor>
      <origin>1469984</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4981" sha1="cpastf1qcm0ybsu5clgyytd76d521g6" xml:space="preserve">{{Шахсият
|ном               = Маҳмадёқуб Зокирзода
|акс               = 
|андозаи_акс       = 
|тавсифи_акс       = 
|номи_аслӣ         = Зокирзода Маҳмадёқуб Раҷабалӣ
|таърихи_таваллуд  = 10.1.1975
|макони_таваллуд   = [[ноҳияи Ёвон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|миллат            = [[тоҷик]]
|шаҳрвандӣ         = {{flag|Tajikistan}}
|соҳа              = [[Журналистика]], [[Телевизион]]
|корфармо          = [[Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»]]
|вазифа            = Муовини аввали директори МД «Телевизиони Сафина»
|мукофотҳо         = [[File:Medal of Excellence (Tajikistan) ribbon.png|20px]] [[Медали «Хизмати шоиста»]] (2022)
}}

'''Маҳмадёқуб Раҷабалӣ Зокирзода''' (тав. [[10 январ]]и [[1975]], [[ноҳияи Ёвон]]) — журналист ва корманди соҳаи телевизиони Тоҷикистон. Муовини аввали директори Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» (аз январи соли 2025).

== Зиндагинома ==
Маҳмадёқуб Зокирзода 10 январи соли 1975 дар ноҳияи Ёвон ба дунё омадааст. Миллаташ тоҷик, таҳсилоташ олӣ мебошад. Соли 1999 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси муаллими забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатиашро соли 1993 ҳамчун омӯзгори мактаби №11-и ноҳияи Ёвон оғоз намуда, то соли 1994 дар ин вазифа кор кардааст. Пас аз хатми донишгоҳ, вориди соҳаи журналистика шуд:

* '''1999–2003''' — муҳаррири идораи иқтисодии [[Радиои Тоҷикистон]] ва муҳаррири идораи иттилоотии Телевизиони Тоҷикистон.
* '''2003–2005''' — муҳаррири идораи телевизиони «Субҳ»-и Телевизиони Тоҷикистон.
* '''2005–2006''' — омӯзгори мактаби №4-и ноҳияи Рӯдакӣ.
* '''2006–2009''' — муҳаррири идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилии Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина».
* '''2009–2015''' — ҷонишини сармуҳаррири идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилии МД «Телевизиони Сафина».
* '''2015–2025''' — сармуҳаррири идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилии МД «Телевизиони Сафина».
* '''Аз январи соли 2025''' — муовини аввали директори Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»&lt;ref name=&quot;asiaplus&quot;&gt;{{cite web |author=Азия-Плюс |url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/power/20250121/vaziri-menatu-raisi-oonsii-nafaa-az-mansab-ozod-shudand-bozhondi-shermuammad-shoiyon-az-raisii-dodgoi-ol |title=Тағйироти кадрӣ дар сохторҳои давлатӣ |date=2025-01-21 |publisher=Asiaplustj.info }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;president&quot;&gt;{{cite web |url=https://president.tj/event/documents/resolutions/49585 |title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи муовини аввали директори МД «Телевизиони Сафина» |publisher=Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон}}&lt;/ref&gt;.

== Мукофотҳо ==
Барои фаъолияти пурсамар дар соҳаи матбуот ва хизмати давлатӣ дар соли 2022 бо мукофоти давлатии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] — [[Медали «Хизмати шоиста»]] сарфароз гардонида шудааст.

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://safina.tj Сомонаи расмии Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»]

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ёвон]]
[[Гурӯҳ:Журналистони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кормандони Телевизиони Сафина]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>cpastf1qcm0ybsu5clgyytd76d521g6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1469985</id>
      <parentid>1469984</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:09:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Фурқати Низом</username>
        <id>109075</id>
      </contributor>
      <origin>1469985</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5448" sha1="lm9p2us0umqdhjwkstb05wbbe5q5lkk" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном = Маҳмадёқуб Зокирзода
|номи аслӣ = Зокирзода Маҳмадёқуб Раҷабалӣ
|тасвир = 
|тавсифи тасвир = 
|нишон = 
|бари нишон = 
|вазифа = Муовини аввали директори МД «Телевизиони Сафина»
|парчам = Flag of Tajikistan.svg
|аввалдавр = 1993
|ворис = 
|пешгузашта = 
|таърихи таваллуд = 10 январи 1975
|таърихи даргузашт = 
|маҳалли даргузашт = 
|дафн = 
|ном ҳангоми таваллуд = Зокирзода Маҳмадёқуб Раҷабалӣ
|падар = 
|модар = 
|ҳамсар = 
|фарзандон = 
|ҳизб = 
|дараҷаи илмӣ = 
|касб = [[Журналист]], Корманди телевизион
|фаъолият = 1993 — то ҳол
|ҷоизаҳо = [[Медали «Хизмати шоиста»]] (2022)
|ҷойҳои кор = [[Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»]]&lt;br /&gt;Радиои Тоҷикистон&lt;br /&gt;Телевизиони Тоҷикистон
|маъруф ба = 
|зодгоҳ = [[ноҳияи Ёвон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
|маълумот = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1999)
|сайт = https://safina.tj
|ҷинс = мард
}}
'''Маҳмадёқуб Раҷабалӣ Зокирзода''' (тав. [[10 январ]]и [[1975]], [[ноҳияи Ёвон]]) — журналист ва корманди соҳаи телевизиони Тоҷикистон. Муовини аввали директори Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» (аз январи соли 2025).

== Зиндагинома ==
Маҳмадёқуб Зокирзода 10 январи соли 1975 дар ноҳияи Ёвон ба дунё омадааст. Миллаташ тоҷик, таҳсилоташ олӣ мебошад. Соли 1999 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси муаллими забон ва адабиёти тоҷик хатм кардааст.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
Фаъолияти меҳнатиашро соли 1993 ҳамчун омӯзгори мактаби №11-и ноҳияи Ёвон оғоз намуда, то соли 1994 дар ин вазифа кор кардааст. Пас аз хатми донишгоҳ, вориди соҳаи журналистика шуд:

* '''1999–2003''' — муҳаррири идораи иқтисодии [[Радиои Тоҷикистон]] ва муҳаррири идораи иттилоотии Телевизиони Тоҷикистон.
* '''2003–2005''' — муҳаррири идораи телевизиони «Субҳ»-и Телевизиони Тоҷикистон.
* '''2005–2006''' — омӯзгори мактаби №4-и ноҳияи Рӯдакӣ.
* '''2006–2009''' — муҳаррири идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилии Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина».
* '''2009–2015''' — ҷонишини сармуҳаррири идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилии МД «Телевизиони Сафина».
* '''2015–2025''' — сармуҳаррири идораи барномаҳои иттилоотӣ-таҳлилии МД «Телевизиони Сафина».
* '''Аз январи соли 2025''' — муовини аввали директори Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»&lt;ref name=&quot;asiaplus&quot;&gt;{{cite web |author=Азия-Плюс |url=https://asiaplustj.info/news/tajikistan/power/20250121/vaziri-menatu-raisi-oonsii-nafaa-az-mansab-ozod-shudand-bozhondi-shermuammad-shoiyon-az-raisii-dodgoi-ol |title=Тағйироти кадрӣ дар сохторҳои давлатӣ |date=2025-01-21 |publisher=Asiaplustj.info }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;president&quot;&gt;{{cite web |url=https://president.tj/event/documents/resolutions/49585 |title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи муовини аввали директори МД «Телевизиони Сафина» |publisher=Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон}}&lt;/ref&gt;.

== Мукофотҳо ==
Барои фаъолияти пурсамар дар соҳаи матбуот ва хизмати давлатӣ дар соли 2022 бо мукофоти давлатии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] — [[Медали «Хизмати шоиста»]] сарфароз гардонида шудааст.

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://safina.tj Сомонаи расмии Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»]

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ёвон]]
[[Гурӯҳ:Журналистони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кормандони Телевизиони Сафина]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>lm9p2us0umqdhjwkstb05wbbe5q5lkk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бобо Холмуродзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328691</id>
    <revision>
      <id>1469982</id>
      <parentid>1469952</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:48:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Фурқати Низом</username>
        <id>109075</id>
      </contributor>
      <origin>1469982</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8660" sha1="r85njo8sfm7gf7hc4eb96a5dys859ru" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном = Бобо Холмуродзода
|номи аслӣ = Тағозода Бобоҷон Холмурод
|тасвир = [[File:Bobo Kholmurodzoda, Tajikistan, football commentator.jpg|thumb|Bobo Kholmurodzoda]]
|бар = 
|тавсифи тасвир = 
|нишон = 
|бари нишон = 
|вазифа = Шореҳи варзиш, муҳаррири варзида
|парчам = Flag of Tajikistan.svg
|аввалдавр = 2008
|ворис = 
|пешгузашта = 
|таърихи таваллуд = 17.11.1990
|таърихи даргузашт = 
|маҳалли даргузашт = 
|дафн = 
|ном ҳангоми таваллуд = Тағозода Бобоҷон Холмурод
|падар = Тағоев Холмурод
|модар = Азизмуродова Муфарриҳа
|ҳамсар = 
|фарзандон = 
|ҳизб = [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон|ҲХДТ]]
|дараҷаи илмӣ = Докторант (PhD)
|касб = [[Журналист]], [[Шореҳи варзиш]], иқтисоддон
|фаъолият = 2008 — то ҳол
|ҷоизаҳо = «Беҳтарин шореҳи соли 2019», «Аълочии Кумитаи телевизион ва радио», «Номзад ба устоди варзиш»
|ҷойҳои кор = [[Телевизиони Ҷаҳоннамо|ТВ Ҷаҳоннамо]]; [[Телевизиони Варзиш|ТВ Варзиш]]; [[Телевизиони Футбол|ТВ Футбол]]
|маъруф ба = Шореҳи футбол ва журналистикаи варзишӣ
|зодгоҳ = [[Панҷакент|шаҳри Панҷакент]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
|маълумот = [[Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон]] (2011)
|сайт = http://www.varzishtv.tj
|ҷинс = мард
}}

'''Бобо Холмуродзода''' (номи аслиаш '''Тағозода Бобоҷон Холмурод'''; тав. [[17 ноябр]]и [[1990]], деҳаи Кулолӣ, ҷамоати Рӯдакӣ, [[Панҷакент]]) — журналист, муҳаррир ва яке аз шореҳони маъруфи варзишии Тоҷикистон. Ӯ барандаи ҷоизаи «Беҳтарин шореҳи соли 2019» ва «Беҳтарин шореҳи соли 2025» дар сатҳи ҷумҳуриявӣ мебошад.

== Зиндагинома ==
Бобо Холмуродзода 17-уми ноябри соли 1990 дар деҳаи Кӯлолии ҷамоати Рӯдакии шаҳри Панҷакент дар оилаи омӯзгор-хизматчӣ ба дунё омадааст. Падараш Тағоев Холмурод зиёда аз 30 сол дар соҳаи ҳифзи ҳуқуқ фаъолият дорад ва модараш Азизмуродова Муфарриҳа хонашин мебошад. Ӯ мактаби миёнаи №7-и деҳаи Кӯлолиро бо баҳои аъло хатм кардааст.

== Таҳсил ==
Соли 2007 ба [[Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон]] дохил шуда, онро бо ихтисоси «Фаъолияти бонкӣ, молия ва қарз» хатм намудааст. Давоми солҳои 2011-2012 зинаи магистратураи ҳамин донишгоҳро низ бо муваффақият хатм кард. 

Дар ҷодаи илм ӯ давоми солҳои 2021-2024 докторанти Институти иқтисодиёт ва демографияи [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] буд. Ҳоло дар мавзуи «Мукаммалгардонии механизми идоракунии истифодаи захираҳои ташкилотҳои тарбияи ҷисмонӣ ва варзиш» таҳқиқоти илмӣ мебарад&lt;ref name=&quot;your&quot;&gt;{{cite web|author=Фаридун Сафарзода|url=https://your.tj/sportivnyj-kommentator-kto-v-tadzhikistane-kommentiroval-chempionat-mira-po-futbolu-2022/|title=Спортивный комментатор: кто в Таджикистане комментировал чемпионат мира по футболу-2022|publisher=Your.tj|lang=ru}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти касбӣ ==
Фаъолияти худро соли 2008 дар шабакаи навтаъсиси «[[Ҷаҳоннамо]]» оғоз карда, то соли 2016 ҳамчун муҳаррири шуъбаи варзиш кор кардааст. Соли 2012 дар ҳайати ҷавонони Лигаи олӣ дар дастаи &quot;Зарафшон&quot; фаъолияти футболӣ доштааст. Моҳи марти соли 2016 ба Муассисаи давлатии [[Варзиш ТВ]] даъват шуд.

Дар давоми фаъолияти худ муҳимтарин чорабиниҳои варзиширо шарҳ додааст, аз ҷумла:
* Бозии ниҳоии Ҷоми Аврупо-2016;
* Маросими кушодашавии Бозиҳои олимпӣ дар [[Рио-де-Жанейро]] (2016);
* [[Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА]] ва чемпионатҳои беҳтарини Аврупо;
* Бозиҳои [[Чемпионати ҷаҳонии футбол 2018]] (дар Русия) ва 2022 (дар Қатар).

Бобо Холмуродзода аз аввалин журналистони варзишии тоҷик аст, ки аккредитатсияи Ҷоми ҷаҳонии футболро ба даст оварда, аз макони баргузории мусобиқаҳо (ЧҶ-2018) гузоришҳо омода намудааст&lt;ref name=&quot;khovar&quot;&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/rus/2018/07/sportivnye-kommentator-tadzhikistana-na-chempionate-mira-po-futbolu-segodnya-mezhdunarodnyj-den-sportivnogo-zhurnalista/|title=Спортивные комментаторы Таджикистана на ЧМ-2018|publisher=НИАТ «Ховар»|lang=ru}}&lt;/ref&gt;.

Ӯ муаллифи барномаҳои маъруфи «Майдони сабз», «Аврупоафрӯз» ва барномаи мустақими «90 дақиқа» мебошад. Инчунин аз соли 2017 дар шабакаи «[[ТВ Футбол]]» ҳамчун шореҳ фаъолият мекунад.

== Фаъолияти ҷамъиятӣ ва сиёсӣ ==
Соли 2020 Бобо Холмуродзода аз ҷониби Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон ҳамчун номзад ба вакилии Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе дар ноҳияи Шоҳмансур пешбарӣ гардид ва барномаи худро ҷиҳати рушди соҳаҳои иҷтимоӣ ва иқтисодӣ пешкаш намуд.

== Ҷоиза ва дастовардҳо ==
* «Устоди варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон» оид ба волейбол (2011);
* «Беҳтарин шореҳи соли 2019» аз ҷониби Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиш&lt;ref name=&quot;varzish&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.varzishtv.tj/tj/news/bobo-kholmurodzoda-be-tarin-shore-i-soli-2019/|title=Бобо Холмуродзода беҳтарин шореҳи соли 2019|publisher=Varzishtv.tj}}&lt;/ref&gt;;
* «Аълочии Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати ҶТ» (2021);
* «Беҳтарин шореҳи соли 2025» аз ҷониби Мақомоти иҷроияи шаҳри Душанбе.

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://www.varzishtv.tj Сомонаи расмии ТВ Варзиш]
* [https://asiaplustj.info/ru/news/sports/20221115/boleltshiki-tadzhikistana-uvidyat-pryamie-translyatsii-s-chempionata-mira-po-futbolu Болельщики Таджикистана увидят прямые трансляции с ЧМ-2022 — Asia-Plus]

[[Гурӯҳ:Зодагони Панҷакент]]
[[Гурӯҳ:Журналистони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Шореҳони варзиши Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 17 ноябр]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>r85njo8sfm7gf7hc4eb96a5dys859ru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Корбар:Maris Dreshmanis</title>
    <ns>2</ns>
    <id>331076</id>
    <revision>
      <id>1469968</id>
      <parentid>1469964</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T21:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maris Dreshmanis</username>
        <id>123684</id>
      </contributor>
      <comment>Update babel to lv|ru-4 (remove en-3, de-1)</comment>
      <origin>1469968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="1tm661nfud90u9uzogktjy8qwfpriv4" xml:space="preserve">{{#babel:lv|ru-4}}
== Maris Dreshmanis ==
Open data researcher. Contributor to [[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]] on Wikidata.

* '''[[d:User:Maris Dreshmanis|Wikidata contributions]]''' — 37,400+ edits
* '''GSCO''' — Global Standard Classification of Occupations (27 national registries + ESCO, 57,000+ occupation entries, 26,991 Wikidata items, 152,000+ multilingual labels across 53 languages)
* '''[[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]]''' — coordinating occupation label enrichment in 27 source languages

[[Category:Wikipedians]]</text>
      <sha1>1tm661nfud90u9uzogktjy8qwfpriv4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Колач (торт)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331077</id>
    <revision>
      <id>1469970</id>
      <timestamp>2026-04-25T05:59:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Навъи хурди қаннодӣ, одатан ширин}} {{DISPLAYTITLE:''Колач'' (қаннодӣ)}}  {{Use dmy dates|date=July 2025}} {{Infobox food | name            = Колач (Koláč) | image           = Makovy frgal.jpg | caption         = Колачи калон, ки &quot;фргал&quot; (frgál) номида мешавад ва барои минтақаи [[Валахияи Моравӣ]] хос аст | image_alt       = қанно...</comment>
      <origin>1469970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7277" sha1="tb9woqep8cev1l650cb3efe5r7rwrx8" xml:space="preserve">{{Short description|Навъи хурди қаннодӣ, одатан ширин}}
{{DISPLAYTITLE:''Колач'' (қаннодӣ)}}

{{Use dmy dates|date=July 2025}}
{{Infobox food
| name            = Колач (Koláč)
| image           = Makovy frgal.jpg
| caption         = Колачи калон, ки &quot;фргал&quot; (frgál) номида мешавад ва барои минтақаи [[Валахияи Моравӣ]] хос аст
| image_alt       = қаннодии мудаввар бо қиёми мева ва панир дар болояш
| alternate_name  =
| country         = [[Ҷумҳурии Чех]] ва [[Словакия]]
| region          = [[Аврупои Марказӣ]]
| creator         =
| course          =
| type            = Нони ширин
| served          =
| main_ingredient =
| variations      =
| calories        =
| other           =
| no_commons      = true
}}
[[File:Postup výroby koláčů (1).JPG|thumb|Омода кардани колач дар нонвойхона]]
[[File:Kolach.jpg|thumb|Пухтани колачҳо]]

'''Колач'''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dictionary.com/browse/kolacky |title=kolacky |website=Dictionary.com |access-date=22 январи 2016}}&lt;/ref&gt;, аз калимаҳои [[Забони чехӣ|чехӣ]] ва [[Забони словакӣ|словакӣ]] '''[[wikt:koláč|koláč]]''' (ҷамъ '''koláče''', шакли навозишӣ '''koláčky''' — маънояш &quot;торти хурд&quot; ё &quot;пирог&quot;), як навъи қаннодии ширин аст, ки аз хамиритуруши мулоим иборат буда, дар марказаш мева ё дигар маҳсулот дорад. Мағзи (пурқут) маъмули он аз ''[[Творог|тварoг]]'', мураббои мевагӣ, кӯкнор ё ''[[Повидло|повидло]]'' (мураббои олу) иборат аст. Дар Иёлоти Муттаҳида калимаи ''kolache'' баъзан ҳамчун шакли танҳо истифода мешавад ва барои шакли ҷамъ ба охири он ҳарфи &quot;s&quot; илова мекунанд (kolaches), ки ин як шакли дукаратаи ҷамъ аст.

== Таърих ==
Колач ҳамчун як қаннодии нимаширин аз [[Аврупои Марказӣ]] сарчашма гирифта, дар қисматҳои Иёлоти Муттаҳида маъмул гаштааст.{{Cite web |last=Davis |first=Wynne |date=28 November 2016 |title=The Czech Pastry That Took Texas by Storm, and Keeps Gaining Strength |url=https://www.npr.org/sections/thesalt/2016/11/28/502088150/the-czech-pastry-that-took-texas-by-storm-and-keeps-gaining-strength |website=NPR.org}} Номи он аз калимаи богемии қадим (аслан славянии қадим) {{Lang|cu|kolo}} гирифта шуда, маънояш &quot;давра&quot; ё &quot;чарх&quot; аст.{{Cite web |last=Swathi |date=7 April 2017 |title=Kolache |url=https://zestysouthindiankitchen.com/kolache/ |website=Zesty South Indian Kitchen}}

''Колач''-ҳои анъанавии чехӣ дар деҳаҳо ҳангоми идҳо, тӯйҳо ва дигар чорабиниҳои муҳим ҳамчун ширинии асосӣ истифода мешаванд. Онҳо одатан хурд буда, қутрашон на бештар аз {{cvt|8|cm|in}} аст ва танҳо бо як навъи мағз пур карда мешаванд.

[[File:Koláčky.jpg|thumb|Колачки (Koláčky)]]

== Навъҳо ==
=== Аврупо ===
Дар [[Моравия]] колачҳои калон маъмуланд. Дар баъзе минтақаҳо онҳо номҳои маҳаллӣ доранд: масалан, дар [[Валахияи Моравӣ|Валахия]] онҳо &quot;фргалҳо&quot; (frgály)-ро мепазанд, ки қутрашон тақрибан {{cvt|25|cm|in}} аст. Онҳо аз хамиритуруш сохта шуда, бештар бо мураббои себ, нок ё олу пур карда мешаванд.{{Cite web |title=Moravian Wallachia |url=https://www.flickr.com/photos/tags/moravianwallachia/ |website=Flickr.com}} Дар ҷануб ва ғарби [[Богемия]] колачҳоро бо нақшҳои гуногун аз повидло, кӯкнор ва творог оро медиҳанд.{{Cite web |last=Schon |first=Katie |title=Czech Kolaches |url=https://catvusa.com/traditions/czech-kolaches |website=CATVusa.com |date=30 December 2021 }}

[[Image:New York-stylestrawberrykolache.jpg|thumb|Колачи гелосӣ бо услуби Ню-Йорк]]

=== Амрикои Шимолӣ ===
Дар баъзе қисматҳои ИМА, махсусан дар Техас, ''[[клобасник]]''-ро (ки дар дарунаш ҳасиб ё гӯшт дорад) низ колач меноманд, чунки аз ҳамон навъи хамир истифода мешавад.{{Cite web |last=Johnston |first=Abby |date=24 August 2018 |title=If It's Not Sweet, It's Not a Kolache—It's a Klobasnek |url=https://www.texasmonthly.com/food/not-sweet-not-kolache-klobasnek/ |website=Texas Monthly}} Аммо колачи аслии чехӣ ҳамеша ширин аст. Клобасникҳоро бори аввал чехҳое ихтироъ кардаанд, ки дар Техас маскан гирифта буданд.{{cite journal|last=Siegel|first=Jeff|title=The Kolach Trail|journal=Texas Co-op Power|date=January 2014|page=11}}

== Идҳо ва фестивалҳо ==
[[Буянов]], дар [[Вилояти Богемияи Ҷанубӣ]]-и Ҷумҳурии Чех, ҳар сол ҷашнвораҳои колач ({{lang|cs|Koláčové slavnosti}}) ва марафони колач ({{Lang|cs|Koláčový běh}}) баргузор мекунад.{{Cite web |title=Obec Bujanov |url=https://www.bujanov.cz/ |access-date=4 February 2021}}

Дар ИМА низ дар шаҳрҳои зерин фестивалҳои колач баргузор мешаванд:
{{div col}}

Табор, Дакотаи Ҷанубӣ

Вилбер, Небраска

Колдвелл, Техас

Прага, Оклахома

Сидар-Рапидс, Айова
{{div col end}}

Шаҳрҳои Вердигре (Небраска) ва Монтгомери (Миннесота) ҳарду худро &quot;пойтахти колачи ҷаҳон&quot; меноманд. Дар Техас низ ин таом хеле маъмул аст ва қисме аз &quot;Минтақаи чехии Техас&quot; ба шумор меравад.

== Ҳамчунин нигаред ==

[[Нони даниягӣ]]

[[Клуча]] (Каннодии эронӣ)

[[Ватрушка]]

== Эзоҳ ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==

{{Sister project links|wikt=колач|commons=Category:Kolache}}

{{Commons category|Kolache|Колачҳо}}

[https://video.pbswisconsin.org/video/wisconsin-life-kolache/ Видео дар бораи колач]

[[Гурӯҳ:Қаннодӣ бо кӯкнор]]
[[Гурӯҳ:Ошхонаи чехӣ]]
[[Гурӯҳ:Нонҳои ширин]]
[[Гурӯҳ:Ошхонаи Техас]]</text>
      <sha1>tb9woqep8cev1l650cb3efe5r7rwrx8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бабка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331078</id>
    <revision>
      <id>1469971</id>
      <timestamp>2026-04-25T06:18:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Торт ё нони ширини хамиритурушии Аврупои Шарқӣ}}  {{Infobox food | name                = Бабка (Babka) | image               = Chocolate Babka - 31706252800.jpg | image_size          = 300px | caption             = Бабкаи шоколадӣ | alternate_name      = Ugat Shmarim | country             = Ҷамоатҳои яҳудии [[Лаҳистон]] ва ғарби [[Украина]]&lt;ref&gt;{{Cite we...</comment>
      <origin>1469971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7844" sha1="apmisgc8mumki6ju78ptek2vg4brhb7" xml:space="preserve">{{Short description|Торт ё нони ширини хамиритурушии Аврупои Шарқӣ}}

{{Infobox food
| name                = Бабка (Babka)
| image               = Chocolate Babka - 31706252800.jpg
| image_size          = 300px
| caption             = Бабкаи шоколадӣ
| alternate_name      = Ugat Shmarim
| country             = Ҷамоатҳои яҳудии [[Лаҳистон]] ва ғарби [[Украина]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jwa.org/blog/eating-jewish-babka|title=Eating Jewish: Babka|website=Jewish Women's Archive|last=Romanow|first=Katherine |date=October 28, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Marks 2010 Babka&quot;&gt;{{cite book|first1=Gil|last1=Marks|title=Encyclopedia of Jewish Food|url=https://books.google.com/books?id=gFK_yx7Ps7cC&amp;pg=PT167|publisher=HMH|date=17 November 2010|isbn=978-0-544-18631-6|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;
| type                = [[Viennoiserie]]
| variations          = Бабкаи шоколадӣ, бабкаи дорчинӣ, бабкаи панири ширин
}}

'''Бабка''' — торти ширини бофташуда ё маҳсулоти қаннодии навъи ''[[viennoiserie]]'' мебошад, ки аз ҷамоатҳои яҳудии [[Таърихи яҳудиён дар Лаҳистон|Лаҳистон]] ва [[Украинаи Ғарбӣ]] сарчашма гирифтааст.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite book|last=Marks|first=Gil|url=https://books.google.com/books?id=gFK_yx7Ps7cC&amp;pg=PT167|title=Encyclopedia of Jewish Food|date=17 November 2010|publisher=HMH|isbn=978-0-544-18631-6|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=RL&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=XLD_DwAAQBAJ&amp;dq=babka+viennoiserie&amp;pg=PA143|title=Le petit manuel de la viennoiserie|author=Rodolphe Landemaine|date=2020|isbn=9782501155564|publisher=Marabout|page=118}}&lt;/ref&gt; Он аз хамиритуруше тайёр карда мешавад, ки пас аз паҳн кардан бо мағз (пурқут) пур шуда, печонида ва пеш аз пухтан бофта мешавад. Одатан дар дохили он мураббо ё чормағз мегузоштанд, вале ҳоло шоколад, [[дорчин]], меваҳо ё панир маъмуланд. Онро метавон бо равғани маска ё бо равғани зайтун омода кард.

Он дар ҷамоатҳои яҳудии саросари ҷаҳон машҳур аст ва бо номи &quot;торти хамиритурушӣ&quot; ё &quot;Ugat Shmarim&quot; ({{Lang|he|עוגת שמרים}}) низ шинохта мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sheff |first=Sharon Gomperts and Rachel Emquies |date=2024-10-22 |title=A Babka By Any Other Name |url=https://jewishjournal.com/culture/food/376056/a-babka-by-any-other-name/ |website=Jewish Journal}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Бабка дар Лаҳистон ва баъдан дар ҷамоатҳои яҳудии [[Аврупои Марказӣ ва Шарқӣ]] дар ибтидои асри XIX пайдо шуд.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Babka {{!}} Traditional Sweet Bread From Poland {{!}} TasteAtlas |url=https://www.tasteatlas.com/babka#modal |website=TasteAtlas |access-date=29 November 2025}}&lt;/ref&gt; Хамири иловагии [[халла]]-ро бо мураббои мевагӣ ё [[дорчин]] мепечониданд ва дар шакли нон мепухтанд.&lt;ref name=&quot;Marks 2010 Babka&quot;&gt;{{cite book|first1=Gil|last1=Marks|title=Encyclopedia of Jewish Food|url=https://books.google.com/books?id=gFK_yx7Ps7cC&amp;pg=PT167|publisher=HMH|date=17 November 2010|isbn=978-0-544-18631-6|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; Шоколад дар аввал истифода намешуд;&lt;ref name=&quot;chocolate&quot;&gt;{{cite web |last1=Eremeeva |first1=Jennifer |title=You Can't Beat a (Savory) Babka |url=https://www.themoscowtimes.com/2021/01/30/you-cant-beat-a-savory-babka-a72781 |website=The Moscow Times |date=30 January 2021}}&lt;/ref&gt; бабкаи шоколадӣ эҳтимолан дар миёнаҳои асри XX дар Амрико пайдо шудааст.&lt;ref name=&quot;Weinzweig 2009&quot;&gt;{{cite web|first1=Ari|last1=Weinzweig|title=Babka, Trans-Atlantic Jewish Delight|url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2009/04/babka-trans-atlantic-jewish-delight/716/|date=30 April 2009|website=The Atlantic}}&lt;/ref&gt;

Номи он ба &quot;баба&quot; ё &quot;бабка&quot; алоқаманд аст, ки маънояш &quot;бибӣ&quot; мебошад.&lt;ref name=&quot;Marks 2010 Babka&quot;&gt;{{cite book|first1=Gil|last1=Marks|title=Encyclopedia of Jewish Food|url=https://books.google.com/books?id=gFK_yx7Ps7cC&amp;pg=PT167|publisher=HMH|date=17 November 2010|isbn=978-0-544-18631-6|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;

[[File:Chocolate babka.jpg|left|thumb|Бабкаи шоколадӣ бо [[штрейзел]]]] Ҳарчанд бабкаҳои лаҳистонӣ ва украиниро баъзан бо навъҳои яҳудӣ ҳаммаъно меҳисобанд, намуди зоҳирӣ ва тарзи омодакунии онҳо фарқ мекунад. Бабкаи Аврупои Шарқӣ дар қолабҳои баланд пухта мешавад, вале навъи яҳудии Ню-Йорк бофташуда мебошад.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Weinzweig 2009&quot; /&gt;

== Омодакунӣ ==
[[File:Making chocolate babka 0.jpg|thumb|Омода кардани бабка]]
[[File:Making chocolate babka 2.jpg|thumb|Бофтани хамири бабка]]
Он ё аз хамири бой (монанд ба [[халла]]) ё аз хамири қабат-қабат (монанд ба [[круассан]]) иборат аст.&lt;ref name=RL/&gt; Хамирро паҳн карда, бо мағзҳои ширин ба мисли шоколад, шакари дорчинӣ, себ ё панир пур мекунанд. Пас аз он, онро мебофанд ва аз болояш [[қиёми шакар]] мерезанд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Perfect Chocolate Babka Recipe |url=https://www.vice.com/en/article/perfect-chocolate-babka-recipe/ |agency=VICE |date=6 November 2019}}&lt;/ref&gt;

=== Навъҳо ===
Бабка бо услуби исроилӣ бо навъҳои бештари мағзҳо омода мешавад. Маъмултарин мағзҳо шоколад, кӯкнор ва панири ширин мебошанд. Инчунин навъҳои шӯри он бо [[лабне]] ва [[заътар]] низ маъмуланд.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Scheft |first1=Uri |title=Breaking Breads |publisher=Artisan}}&lt;/ref&gt;

== Дар фарҳанг ==
[[File:Cinnamon Babka.jpg|thumb|Бабкаи дорчинӣ]]
Дар силсилафилми ''[[Сайнфелд]]'' (Seinfeld), қисмати &quot;The Dinner Party&quot;, ба бабкаҳои шоколадӣ ва дорчинӣ таваҷҷуҳи зиёд дода мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |website=Seinfeld Scripts |title= The Dinner Party |url=https://seinfeldscripts.com/TheDinnerParty.html}}&lt;/ref&gt; Персонаж Элейн Бенес мегӯяд, ки &quot;шумо наметавонед бабкаро мағлуб кунед&quot; (you can't beat a babka).&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Harris |first1=Ruby |title=Three of Melbourne's Best Chocolate Babkas |url=https://www.broadsheet.com.au/melbourne/food-and-drink/article/three-kind-chocolate-babkas |website=Broadsheet}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category|Babka (cake)}}
* [[wikt:бабка|Бабка дар Викивожа]]
* [https://youtube.com/watch?v=HmqHq2Nn7Hs Видеои омода кардани бабкаи шоколадӣ]

[[Гурӯҳ:Ошхонаи яҳудӣ]]
[[Гурӯҳ:Тортҳо]]
[[Гурӯҳ:Ошхонаи лаҳистонӣ]]
[[Гурӯҳ:Нонҳои ширин]]</text>
      <sha1>apmisgc8mumki6ju78ptek2vg4brhb7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1469972</id>
      <parentid>1469971</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T06:24:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>дақиқсозӣ, ислоҳ</comment>
      <origin>1469972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7901" sha1="j5itek0nyhd624m1uqepybs1nzi1qj8" xml:space="preserve">{{Short description|Торт ё нони ширини хамиритурушии Аврупои Шарқӣ}}

{{Infobox food
| name                = Бабка (Babka)
| image              = File:Chocolate Babka - 31706252800.jpg
| image_size         = 300px
| caption            = Chocolate babka
| alternate_name     = Ugat Shmarim
| country            = Jewish communities of [[Poland]]
| country             = Ҷамоатҳои яҳудии [[Лаҳистон]] ва ғарби [[Украина]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://jwa.org/blog/eating-jewish-babka|title=Eating Jewish: Babka|website=Jewish Women's Archive|last=Romanow|first=Katherine |date=October 28, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Marks 2010 Babka&quot;&gt;{{cite book|first1=Gil|last1=Marks|title=Encyclopedia of Jewish Food|url=https://books.google.com/books?id=gFK_yx7Ps7cC&amp;pg=PT167|publisher=HMH|date=17 November 2010|isbn=978-0-544-18631-6|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;
| type                = [[Viennoiserie]]
| variations          = Бабкаи шоколадӣ, бабкаи дорчинӣ, бабкаи панири ширин
}}

'''Бабка''' — торти ширини бофташуда ё маҳсулоти қаннодии навъи ''[[viennoiserie]]'' мебошад, ки аз ҷамоатҳои яҳудии [[Таърихи яҳудиён дар Лаҳистон|Лаҳистон]] ва [[Украинаи Ғарбӣ]] сарчашма гирифтааст.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite book|last=Marks|first=Gil|url=https://books.google.com/books?id=gFK_yx7Ps7cC&amp;pg=PT167|title=Encyclopedia of Jewish Food|date=17 November 2010|publisher=HMH|isbn=978-0-544-18631-6|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=RL&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=XLD_DwAAQBAJ&amp;dq=babka+viennoiserie&amp;pg=PA143|title=Le petit manuel de la viennoiserie|author=Rodolphe Landemaine|date=2020|isbn=9782501155564|publisher=Marabout|page=118}}&lt;/ref&gt; Он аз хамиритуруше тайёр карда мешавад, ки пас аз паҳн кардан бо мағз (пурқут) пур шуда, печонида ва пеш аз пухтан бофта мешавад. Одатан дар дохили он мураббо ё чормағз мегузоштанд, вале ҳоло шоколад, [[дорчин]], меваҳо ё панир маъмуланд. Онро метавон бо равғани маска ё бо равғани зайтун омода кард.

Он дар ҷамоатҳои яҳудии саросари ҷаҳон машҳур аст ва бо номи &quot;торти хамиритурушӣ&quot; ё &quot;Ugat Shmarim&quot; ({{Lang|he|עוגת שמרים}}) низ шинохта мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sheff |first=Sharon Gomperts and Rachel Emquies |date=2024-10-22 |title=A Babka By Any Other Name |url=https://jewishjournal.com/culture/food/376056/a-babka-by-any-other-name/ |website=Jewish Journal}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
Бабка дар Лаҳистон ва баъдан дар ҷамоатҳои яҳудии [[Аврупои Марказӣ ва Шарқӣ]] дар ибтидои асри XIX пайдо шуд.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Babka {{!}} Traditional Sweet Bread From Poland {{!}} TasteAtlas |url=https://www.tasteatlas.com/babka#modal |website=TasteAtlas |access-date=29 November 2025}}&lt;/ref&gt; Хамири иловагии [[халла]]-ро бо мураббои мевагӣ ё [[дорчин]] мепечониданд ва дар шакли нон мепухтанд.&lt;ref name=&quot;Marks 2010 Babka&quot;&gt;{{cite book|first1=Gil|last1=Marks|title=Encyclopedia of Jewish Food|url=https://books.google.com/books?id=gFK_yx7Ps7cC&amp;pg=PT167|publisher=HMH|date=17 November 2010|isbn=978-0-544-18631-6|via=Google Books}}&lt;/ref&gt; Шоколад дар аввал истифода намешуд;&lt;ref name=&quot;chocolate&quot;&gt;{{cite web |last1=Eremeeva |first1=Jennifer |title=You Can't Beat a (Savory) Babka |url=https://www.themoscowtimes.com/2021/01/30/you-cant-beat-a-savory-babka-a72781 |website=The Moscow Times |date=30 January 2021}}&lt;/ref&gt; бабкаи шоколадӣ эҳтимолан дар миёнаҳои асри XX дар Амрико пайдо шудааст.&lt;ref name=&quot;Weinzweig 2009&quot;&gt;{{cite web|first1=Ari|last1=Weinzweig|title=Babka, Trans-Atlantic Jewish Delight|url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2009/04/babka-trans-atlantic-jewish-delight/716/|date=30 April 2009|website=The Atlantic}}&lt;/ref&gt;

Номи он ба &quot;баба&quot; ё &quot;бабка&quot; алоқаманд аст, ки маънояш &quot;бибӣ&quot; мебошад.&lt;ref name=&quot;Marks 2010 Babka&quot;&gt;{{cite book|first1=Gil|last1=Marks|title=Encyclopedia of Jewish Food|url=https://books.google.com/books?id=gFK_yx7Ps7cC&amp;pg=PT167|publisher=HMH|date=17 November 2010|isbn=978-0-544-18631-6|via=Google Books}}&lt;/ref&gt;

[[File:Chocolate Babka - 31706252800.jpg|left|thumb|Бабкаи шоколадӣ бо [[штрейзел]]]] Ҳарчанд бабкаҳои лаҳистонӣ ва украиниро баъзан бо навъҳои яҳудӣ ҳаммаъно меҳисобанд, намуди зоҳирӣ ва тарзи омодакунии онҳо фарқ мекунад. Бабкаи Аврупои Шарқӣ дар қолабҳои баланд пухта мешавад, вале навъи яҳудии Ню-Йорк бофташуда мебошад.&lt;ref name=&quot;auto&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Weinzweig 2009&quot; /&gt;

== Омодакунӣ ==
[[File:Making chocolate babka 0.jpg|thumb|Омода кардани бабка]]
[[File:Making chocolate babka 2.jpg|thumb|Бофтани хамири бабка]]
Он ё аз хамири бой (монанд ба [[халла]]) ё аз хамири қабат-қабат (монанд ба [[круассан]]) иборат аст.&lt;ref name=RL/&gt; Хамирро паҳн карда, бо мағзҳои ширин ба мисли шоколад, шакари дорчинӣ, себ ё панир пур мекунанд. Пас аз он, онро мебофанд ва аз болояш [[қиёми шакар]] мерезанд.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Perfect Chocolate Babka Recipe |url=https://www.vice.com/en/article/perfect-chocolate-babka-recipe/ |agency=VICE |date=6 November 2019}}&lt;/ref&gt;

=== Навъҳо ===
Бабка бо услуби исроилӣ бо навъҳои бештари мағзҳо омода мешавад. Маъмултарин мағзҳо шоколад, кӯкнор ва панири ширин мебошанд. Инчунин навъҳои шӯри он бо [[лабне]] ва [[заътар]] низ маъмуланд.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Scheft |first1=Uri |title=Breaking Breads |publisher=Artisan}}&lt;/ref&gt;

== Дар фарҳанг ==
[[File:Cinnamon Babka.jpg|thumb|Бабкаи дорчинӣ]]
Дар силсилафилми ''[[Сайнфелд]]'' (Seinfeld), қисмати &quot;The Dinner Party&quot;, ба бабкаҳои шоколадӣ ва дорчинӣ таваҷҷуҳи зиёд дода мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |website=Seinfeld Scripts |title= The Dinner Party |url=https://seinfeldscripts.com/TheDinnerParty.html}}&lt;/ref&gt; Персонаж Элейн Бенес мегӯяд, ки &quot;шумо наметавонед бабкаро мағлуб кунед&quot; (you can't beat a babka).&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Harris |first1=Ruby |title=Three of Melbourne's Best Chocolate Babkas |url=https://www.broadsheet.com.au/melbourne/food-and-drink/article/three-kind-chocolate-babkas |website=Broadsheet}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category|Babka (cake)}}
* [[wikt:бабка|Бабка дар Викивожа]]
* [https://youtube.com/watch?v=HmqHq2Nn7Hs Видеои омода кардани бабкаи шоколадӣ]

[[Гурӯҳ:Ошхонаи яҳудӣ]]
[[Гурӯҳ:Тортҳо]]
[[Гурӯҳ:Ошхонаи лаҳистонӣ]]
[[Гурӯҳ:Нонҳои ширин]]</text>
      <sha1>j5itek0nyhd624m1uqepybs1nzi1qj8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Хӯрокҳо аз рӯи алифбо</title>
    <ns>14</ns>
    <id>331079</id>
    <revision>
      <id>1469974</id>
      <timestamp>2026-04-25T06:25:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: [[Гурӯҳ:Хӯрокҳо аз рӯи алифбо]]</comment>
      <origin>1469974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="6htc2ga3ir8k8lvophghvbbcngbonba" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Хӯрокҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>6htc2ga3ir8k8lvophghvbbcngbonba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сало (хӯрок)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331080</id>
    <revision>
      <id>1469976</id>
      <timestamp>2026-04-25T06:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Таоми анъанавии чарби хуки Аврупои Шарқӣ}} {{Redirect|Сало|барои насаб|Сало (насаб)}} {{Infobox food | name = Сало (Salo) | image = Sało.JPG | image_size = 250px | caption = Сало; аксар вақт дорои қабатҳои борики гӯшт мебошад | alternate_name = Slanina | region = [[Аврупо]]&lt;br&gt;([[Аврупои Марказӣ|Марказӣ]], Авру...</comment>
      <origin>1469976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8430" sha1="l0gyq8gvfgjosm8mli1goegfgm8y760" xml:space="preserve">{{Short description|Таоми анъанавии чарби хуки Аврупои Шарқӣ}}
{{Redirect|Сало|барои насаб|Сало (насаб)}}
{{Infobox food
| name = Сало (Salo)
| image = Sało.JPG
| image_size = 250px
| caption = Сало; аксар вақт дорои қабатҳои борики гӯшт мебошад
| alternate_name = Slanina
| region = [[Аврупо]]&lt;br&gt;([[Аврупои Марказӣ|Марказӣ]], [[Аврупои Ҷанубу Шарқӣ|Ҷанубу Шарқӣ]], [[Аврупои Шарқӣ|Шарқӣ]])
| type = [[Чарб]]и намакзада
| main_ingredient = Чарби зерипӯстии хук
}}

[[File:Slonina.JPG|thumb|Як порча ''słonina'', ки бо [[паприка]] омода шудааст]]
'''Сало''' ё '''сланина'''{{efn|{{bulleted list|{{lang|uk|сало}} (salo)|{{lang|ru|сало}} (salo)|{{lang|be|сала}} (sała)|{{lang|hu|szalonna}}|{{lang|pl|słonina}}|{{lang|ro|slănină}}|[[Забони булғорӣ|булғорӣ]] ва {{lang|mk|сланина}} (slanina)|[[Забони чехӣ|чехӣ]], [[Забони словакӣ|словаки]], [[Забони сербу хорватӣ|сербу хорватӣ]] ва {{lang|sl|slanina}}|{{lang|lt|lašiniai}}.}}}}{{efn|Дар забонҳои русӣ ва украинӣ калимаи {{lang|ru|солонина}} (solonina) барои гӯшти дар маҳлули намак нигоҳдошташуда, ба монанди [[гӯшти гов]], истифода мешавад.}}
— таоми аврупоӣ мебошад, ки аз қабатҳои чарби зерипӯстии [[хук]] иборат аст&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Shearlaw |first=Maeve |date=2015-03-06 |title=A foodie's guide to salo: the Ukrainian delicacy made of cured pork fat |url=https://www.theguardian.com/world/2015/mar/06/salo-ukraine-national-obsession |access-date=2024-11-17 |work=The Guardian |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;. Он метавонад бо пӯст ё бе он ва бо қабатҳои [[гӯшт]] ё бе онҳо бошад. Он одатан бо намаки хушк ё дар маҳлули намак (намкоб) [[Консервонӣ|нигоҳ дошта мешавад]]. Навъҳои [[Славянҳои шарқӣ|славянии шарқӣ]], [[Венгрия|венгерӣ]] ва [[Руминия|руминӣ]] метавонанд бо [[паприка]] ё дигар ҳамилҳо омода шаванд, дар ҳоле ки дар Аврупои Ҷанубӣ ва Ғарбӣ онро бештар [[Дуд додан|дуд медиҳанд]].

برخلاف [[бекон]], сало бештар аз чарб иборат аст ва برخلاف [[равғани хук]] (lard), сало гудохта намешавад. Он ба таоми итолиёвии ''[[lardo]]'' монанд аст.

== Таърих ==
Якчанд омилҳои таърихӣ ба маъруфияти чарби хук дар минтақа таъсир расонидаанд. Бархلاف говҳо, ки ҳамчун қувваи корӣ истифода мешуданд, хукҳо ҳамчун манбаи ғизо дида мешуданд. Дар Украина, ин вазъият бо он пурра мешуд, ки [[Ислом|шариати исломӣ]] истеъмоли гӯшти хукро манъ мекунад, бинобар ин хукҳо ягона ҳайвоне буданд, ки аз ҷониби ғоратгарони мусулмон (тоторҳои Қрим) бурда намешуданд. Дар асрҳои XVIII ва XIX сокинони шаҳрҳои Украина низ хук парвариш мекарданд.&lt;ref name=sho&gt;{{Cite web|title=Що таке «українська кухня»? Історія, страви, смаки|date=24 August 2018 |url=https://obarykada.com/chasopys/shho-take-ukrayinska-kuhnya-istoriya-stravy-smaky/|access-date=2025-08-13}}&lt;/ref&gt;

== Омодакунӣ ==
Тарзи омода кардани сало дар байни миллатҳои гуногун фарқ мекунад. Барои мисол, украинҳо пӯсти хукро баъд аз забҳ намеканданд, балки онро дар оташ месӯзонданд (мӯйҳояшро тоза мекарданд), баъд чарбро ба порчаҳо мебуриданд ва аз хуни ҳайвон [[ҳасиби хунӣ]] тайёр мекарданд.&lt;ref name=sho/&gt;

== Нигоҳдорӣ ==
Барои нигоҳдорӣ салоро намак мекунанд ва баъзан дуд дода, дар ҷои торику хунук нигоҳ медоранд. Порчаҳои чарб одатан дар андозаи 15×20 см бурида шуда, бо қабати ғафси намак дар қуттиҳои чӯбӣ ё бочкаҳо ҷойгир карда мешаванд. Барои мазза ва нигоҳдории беҳтар, ба он [[паприка]], [[сирпиёз]] ё мурчи сиёҳ илова мекунанд. Дар [[Украинаи Ғарбӣ]] салоро одатан [[Дуд додан|дуд медиҳанд]]. Аз чарби рӯдаҳо бошад, равғани гудохта ва ҷиззаҳо, ки бо номи ''[[shkvarky]]'' (шкварок) маъруфанд, омода мешаванд.&lt;ref name=sho/&gt;

== Истифодаи кулинарӣ ==
[[File:Salo.JPG|200px|thumb|''Lašiniai'' — навъи литвагии сало]]
Сало ҳам дар шакли намакзада ва ҳам пухта истеъмол мешавад. Онро аксар вақт ба порчаҳои хурд бурида мебирёнанд, то равғанаш ҷудо шавад ва ҷиззаҳои боқимонда (''shkvarky''){{efn|{{lang|uk|shkvarky}} дар украинӣ, {{lang|ru|shkvarki}} дар русӣ, {{lang|pl|skwarki}} дар лаҳистонӣ, {{lang|ro|jumări}} дар руминӣ.}} ҳамчун илова ба [[картошка]] ё [[вареники]] истифода мешаванд.

== Истифодабарӣ ==
[[File:Szalonnasütés cserkészek.jpg|thumb|Скаутҳои венгерӣ дар ҳоли пухтани ''[[Szalonna (bacon)|szalonna]]'']]
Салои намакзадаро муддати дароз нигоҳ доштан мумкин аст. Онро бе ягон омодагии иловагӣ хурдан мумкин аст. Бинобар ин, он ҳамчун ғизои асосӣ барои чӯпонҳо, шикорчиён ва сайёҳон хизмат мекард.

Белорусҳо, украиниҳо ва литвагиҳо онро одатан бо [[нони ҷавдорин]] ва сирпиёз ё пиёз истеъмол мекунанд.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Clyde |first=McGrady |date=2022-03-16 |title=A Ukrainian grocer in South Carolina offers immigrants a taste of solace |url=https://www.washingtonpost.com/food/2022/03/16/ukrainian-grocer-charleston/ |access-date=2024-11-17 |newspaper=[[The Washington Post]]}}&lt;/ref&gt;

== Дар фарҳанг ==
[[File:Cало мелене з часником та спеціями.jpg|thumb|Салои майдакардашуда бо сирпиёз ва ҳамилҳо]]
Латифаҳои зиёде мавҷуданд, ки салоро ба украиниҳо нисбат медиҳанд. Дар шаҳри [[Лвов]] &quot;Осорхонаи сало&quot; мавҷуд аст.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mirovalev |first=Mansur |title=Salo: Ukraine's greasy national symbol |url=https://www.aljazeera.com/features/2020/2/2/salo-ukraines-greasy-national-symbol |access-date=2024-11-17 |website=Al Jazeera}}&lt;/ref&gt; 27 август дар Украина ба таври ғайрирасмӣ ҳамчун &quot;Рӯзи сало&quot; ҷашн гирифта мешавад.

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Lardo]] (чарби итолиёвӣ)
* [[Бекон]]

== Эзоҳ ==
{{notelist}}

== Сарчашмаҳо ==
{{reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category|Salo (food)}}
* [[wikt:сало|Сало дар Викивожа]]

[[Гурӯҳ:Маҳсулоти чарбӣ]]
[[Гурӯҳ:Ошхонаи украинӣ]]
[[Гурӯҳ:Ошхонаи русӣ]]
[[Гурӯҳ:Гӯшти хук]]</text>
      <sha1>l0gyq8gvfgjosm8mli1goegfgm8y760</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Қонунҳои Тоҷикистон</title>
    <ns>14</ns>
    <id>331081</id>
    <revision>
      <id>1469977</id>
      <timestamp>2026-04-25T06:53:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳибандӣ</comment>
      <origin>1469977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="49" sha1="rct4dcrqv2ghd404yb61pbnq4tvbl9u" xml:space="preserve">Гурӯҳ:Ҳуқуқ дар Тоҷикистон</text>
      <sha1>rct4dcrqv2ghd404yb61pbnq4tvbl9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фарҳанги Украина</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331082</id>
    <revision>
      <id>1469978</id>
      <timestamp>2026-04-25T07:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Фарҳанги моддӣ ва маънавии Украина}} {{Image frame|content={{multiple image | border      = infobox | total_width = 300 | image_style = border:1; | perrow      = 2 | image1      = Kyiv Pechersk Lavra (Air photo).jpg | image2      = Okean Elzy concert in Barcelona.jpg | image3      = Residency of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans in Chernivtsi.jpg | image4      = Borsch.jpg | image5      = Mother Motherland, Kyiv.j...</comment>
      <origin>1469978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16535" sha1="roq12lofj8q2j182o96a7qufiroiqlf" xml:space="preserve">{{Short description|Фарҳанги моддӣ ва маънавии Украина}}
{{Image frame|content={{multiple image
| border      = infobox
| total_width = 300
| image_style = border:1;
| perrow      = 2
| image1      = Kyiv Pechersk Lavra (Air photo).jpg
| image2      = Okean Elzy concert in Barcelona.jpg
| image3      = Residency of Bukovinian and Dalmatian Metropolitans in Chernivtsi.jpg
| image4      = Borsch.jpg
| image5      = Mother Motherland, Kyiv.jpg
| image6      = 1840 - Kobzar - page 3 - page 1 (Title) -.jpg
| image7      = Easter eggs - pysanky.jpg
| image8      = Monument to Richelieu (Odessa).JPG
| image9      = Independence Square, Kyiv.jpg
| image10     = Vyshyvanka.jpg
}}|width=300|align=right|caption=Аз боло, аз чап ба рост: 1. [[Киево-Печерская лавра]], 2. Консерти [[Океан Эльзы]], 3. [[Донишгоҳи Черновтси]], 4. [[Борш]], 5. [[Ҳайкали Модар-Украина]], 6. [[Кобзар (маҷмӯа)|Кобзар]], 7. [[Писанка]], 8. [[Ҳайкали Дюк Ришеле дар Одесса]], 9. [[Майдони Истиқлолият дар Киев]], 10. [[Вышиванка]]}}

'''Фарҳанги Украина''' — маҷмӯи арзишҳои моддӣ ва маънавии мардуми [[Украина]] мебошад, ки дар тӯли ҳазорсолаҳо дар қаламрави ин кишвар ташаккул ёфтааст. Он дар асоси қабатҳои таърихӣ — аз анъанаҳои неолит ва даштҳои Авруосиё то давлатдории асримиёнагии [[Руси Киевӣ]] бино шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kiev: 1,500 years of culture |url=https://courier.unesco.org/en/articles/kiev-1500-years-culture|website=UNESCO Courier|date=1 April 1982}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
[[File:Pektoral111.JPG|thumb|Пекторали тиллоӣ аз [[Товста Могила]] (асри IV то м.)]]
[[File:Оранта Софії Київської.jpg|thumb|Интериери [[Калисои Софияи Муқаддас]] дар Киев]]

Ҳарчанд Украина зуд-зуд барои ҳифзи истиқлолияти худ мубориза мебурд, мардуми он тавонистанд мероси фарҳангии худро нигоҳ доранд. Фарҳанги муосири Украина вориси давлати қадимаи [[Руси Киевӣ]] ва [[Парвишгоҳи Галисия ва Волиния]] ба шумор меравад.&lt;ref name=&quot;Brit_Galicia&quot;&gt;{{cite web |title=Galicia |url=https://www.britannica.com/place/Galicia-historical-region-Eastern-Europe |website=Britannica |access-date=7 March 2022}}&lt;/ref&gt; Таърихшинос [[Михаил Грушевский]] Украинаро ҳамчун «Украина-Рус» номида, ба робитаи таърихии он бо Руси Киевӣ таъкид кардааст.

Дар тӯли асрҳои охир, фарҳанги Украина зери таъсири [[Иттиҳоди Лаҳистон ва Литво]], империяҳои [[Австрия-Венгрия]], [[Империяи Русия]] ва баъдан [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] қарор гирифта буд. Шаҳрҳои калон ба монанди [[Лвов]], [[Одесса]] ва [[Харков]] ба марказҳои илму фарҳанг табдил ёфтанд.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web |title=Key Things to Know about Ukrainian Avant-Garde Art |url=https://ukraineworld.org/en/articles/infowatch/ukrainian-avant-garde |website=ukraineworld.org}}&lt;/ref&gt;

== Фолклор ==
Фолклори украинӣ аз эътиқодҳои анъанавӣ, расму оинҳо, мусиқӣ ва рақсҳо иборат аст.
* [[Мусиқӣ ва рақс:]] Сурудҳои маросимӣ (колядки), сурудҳои тӯёна ва таърихӣ қисми муҳими фарҳанг мебошанд. Оҳангҳои халқии украинӣ дар эҷодиёти композиторони бузург ба мисли [[Пётр Чайковский]] ва [[Николай Римский-Korsakov]] истифода шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Ukraine - Folk, Choral, Instrumental {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Ukraine/Music |work=Encyclopedia Britannica}}&lt;/ref&gt;
* [[Афсонаҳои халқӣ:]] Афсонаи «Буқачаи коҳин» (Straw Bull) яке аз намунаҳои қадимаи насри шифоҳии украинӣ мебошад.

== Забон ==
[[File:UkraineNativeLanguagesCensus2001detailed-en.png|thumb|Украинӣ ва русӣ забонҳои паҳншудатарин дар кишвар мебошанд.]]
Мувофиқи маълумоти соли 2022, тақрибан 81% аҳолии Украина дар ҳаёти шахсии худ бо [[забони украинӣ]] сӯҳбат мекунанд.&lt;ref name=&quot;zbruc&quot;&gt;{{Cite web|title=Мова та ідентичність в Україні на кінець 2022-го|url=https://zbruc.eu/node/114247|website=Збруч|date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt; Ҳукумат квотаҳоро барои пахши барномаҳо ва сурудҳо бо забони давлатӣ дар радио ва телевизион ҷорӣ кардааст.
== Рамзҳои миллӣ ==
{{Main|Рамзҳои миллии Украина}}
Рамзҳои миллии Украина маҷмӯи рамзҳои расмӣ ва ғайрирасмиро дар бар мегиранд, ки хусусиятҳои беназири миллат, ҳаёти фарҳангӣ ва таърихи онро инъикос мекунанд.

== Санъат ==
{{Main|Санъати Украина}}

=== Хӯрок ва нӯшокиҳо ===
{{Main|Ошхонаи Украина}}

=== Ҳунарҳои намоишӣ ===

==== Рақс ====
{{Main|Рақси украинӣ}}

==== Синамо ====
{{Main|Синамои Украина|Аниматсияи Украина}}

==== Театр ====
{{Main|Театри Украина}}

==== Мусиқӣ ====
{{Main|Мусиқии Украина}}

=== Санъати таҷассумӣ ===

==== Меъморӣ ====
{{Main|Меъмории Украина}}
Минтақаҳои мухталифи Украина сабкҳои хоси меъмории мардумии худро доранд, ки дар асоси анъанаҳои маҳаллӣ ва донишҳои насл ба насл гузашта шакл гирифтаанд.&lt;ref name=&quot;EoU_Arch&quot;&gt;{{cite web |title=Folk architecture |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CF%5CO%5CFolkarchitecture.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}&lt;/ref&gt; Осорхонаи меъмории мардумӣ ва ҳаёти марказии [[Надднепряншина]] дар шаҳри [[Переяслав]] воқеъ аст. Ин осорхонаи зери осмони кушод 13 осорхонаи мавзӯӣ, 122 намунаи меъмории миллӣ ва зиёда аз 30 000 ашёи таърихиву фарҳангиро дар бар мегирад.&lt;ref name=&quot;KI_FolkMuseum&quot;&gt;{{cite web |title=Museum of Folk Architecture and Rural Life |url=https://www.kiev.info/culture/folk_architecture.htm |website=Kiev.info}}&lt;/ref&gt;

==== Рассомӣ, расмкашӣ ва ҳайкалтарошӣ ====
{{Main|Рӯйхати рассомони Украина|Авангарди Украина|Андерграунди Украина}}
[[File:Шевченко Т. Г. Катерина. 1842.jpg|thumb|«Катерина» (1842), асари [[Тарас Шевченко]], ки достони ҳамномро тасвир мекунад]]
Дар маросимҳои махсус ҳар як ҷузъи ҳаёти оддӣ ба шакли санъати ороишӣ табдил меёбад. Нақшу нигорҳо ва тарҳҳо бо рамзҳо ва маъноҳои динӣ саршоранд.&lt;ref name=&quot;EoU_Orn&quot;&gt;{{cite web |title=Ornament |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CO%5CR%5COrnament.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}&lt;/ref&gt; Аз дастхатҳои мунаққаши «[[Инҷили Пересопнитса]]»&lt;ref name=&quot;EoU_Gospel&quot;&gt;{{cite web |title=Peresopnytsia Gospel |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CE%5CPeresopnytsiaGospel.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}&lt;/ref&gt; то [[Писанка|писанкаҳо]] ва [[Витинанка|витинанкаҳои]] машҳур, ҷузъиёти мураккаб маънои қадимӣ доранд. Қисми зиёди таърихи шифоҳӣ дар давоми 300 соли [[Русгароӣ дар Украина|русикунонии Украина]], вақте ки фарҳанг ва забони украинӣ мамнӯъ буд, гум шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Executed Renaissance: The Erasure of Ukrainian Cultural Heritage in the Times of the Soviet Union |url=https://retrospectjournal.com/2020/11/22/executed-renaissance-the-erasure-of-ukrainian-cultural-heritage-in-the-times-of-the-soviet-union/ |website=Retrospect Journal}}&lt;/ref&gt; Намунаҳои нақшу нигорро дар наққошии украинӣ ([[Наққошии Петриковка|Петриковка]], Косив), меъмории ороишӣ ва [[Гулдӯзии украинӣ|гулдӯзиҳои]] минтақаҳои таърихии Украина дидан мумкин аст. Баъзе аз ин осор ба рӯйхати Мероси фарҳангии ғайримоддии [[ЮНЕСКО]] ворид карда шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ukraine |url=https://ich.unesco.org/en/state/ukraine-UA |website=UNESCO Intangible Cultural Heritage}}&lt;/ref&gt;

==== Суратгирӣ ====
{{main|Суратгирӣ дар Украина}}

== ВАО ==
{{Main|Воситаҳои ахбори оммаи Украина}}

== Варзиш ==
{{Main|Варзиш дар Украина}}
Украина аз таваҷҷуҳи даврони Шӯравӣ ба тарбияи ҷисмонӣ баҳраи зиёд бурд, ки дар натиҷа садҳо стадион, ҳавзҳои шиноварӣ, толорҳои варзишӣ ва дигар иншооти варзишӣ мерос монданд.&lt;ref name=&quot;Top_sport&quot;&gt;{{cite web |title=Sport in Ukraine |url=https://www.topendsports.com/world/countries/ukraine.htm |website=Topend Sports}}&lt;/ref&gt;

=== Бокс ===
Бародарон [[Виталий Кличко]] ва [[Владимир Кличко]] унвонҳои қаҳрамони ҷаҳонро дар вазни сангини бокс соҳиб буданд.&lt;ref name=&quot;KM_Klitschko&quot;&gt;{{cite web |title=Klitschko Museum |url=https://klitschkomuseum.com/en/about |website=Klitschko Museum}}&lt;/ref&gt; Владимир Кличко аз ҷониби бисёриҳо яке аз беҳтарин боксчиёни асри 21 дониста мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Best boxers of the 21st century |website=Sporting News |url=https://www.sportingnews.com/us/boxing/news/best-boxers-21st-century-ranked-sporting-news-list-male-fighters/1a0fda3ebfeee1d54f306473}}&lt;/ref&gt; [[Александр Усик]] низ яке аз бузургтарин боксчиёни насли худ ва тамоми давру замон ба шумор меравад, ки тавонист унвони қаҳрамони мутлақи ҷаҳонро дар вазни сангин ба даст орад.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-05-18 |title=Tyson Fury vs Oleksandr Usyk: Ukrainian becomes undisputed heavyweight champion |url=https://www.bbc.co.uk/sport/boxing/articles/clwwl4pq092o |website=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;

=== Дигар намудҳои варзиш ===
Украина аввалин бор дар [[Бозиҳои олимпии зимистона 1994]] баромад кард.&lt;ref name=&quot;Top_Olymp&quot;&gt;{{cite web |title=Ukraine at the Winter Olympics |url=https://www.topendsports.com/events/winter/countries/ukraine.htm |website=Topend Sports}}&lt;/ref&gt; То ҳол Украина дар Бозиҳои олимпии тобистона (96 медал дар чаҳор ҳузур) нисбат ба Бозиҳои зимистона (5 медал дар чаҳор ҳузур) муваффақтар аст. Украина дар айни замон дар рӯйхати умумиҷаҳонии медалҳои олимпӣ аз рӯи шумораи медалҳои тилло дар ҷои 35-ум мебошад.

Дигар варзишҳои маъмул дар Украина [[Ҳандбол]], [[Теннис]], [[Регби]], [[Баскетбол]], [[Гимнастика]] ва [[Хоккей дар ях]] мебошанд.&lt;ref name=&quot;Top_sport&quot;/&gt;

== Сайёҳӣ ==
{{Main|Сайёҳӣ дар Украина}}
== Сайёҳӣ ==
{{Main|Сайёҳӣ дар Украина}}
Украина ҳамасола беш аз 20 миллион меҳмонро аз саросари ҷаҳон ҷалб мекунад.&lt;ref name=ukrstat&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2007/tyr/tyr_u/potoki2006_u.htm Туристичні потоки], Кумитаи давлатии омори Украина&lt;/ref&gt; [[Ҳафт мӯъҷизаи табиии Украина]]&lt;ref name=&quot;CT_7NatWonders&quot;&gt;{{cite web |title=The 7 Natural Wonders of Ukraine |url=https://theculturetrip.com/europe/ukraine/articles/the-7-natural-wonders-of-ukraine/ |website=Culture Trip}}&lt;/ref&gt; ва [[Ҳафт мӯъҷизаи Украина]] аз маъмултарин маконҳои сайёҳӣ ба шумор мераванд. Инчунин, шаҳрҳои муосир,&lt;ref name=&quot;UES_cities&quot;&gt;{{cite web |title=Cities of Ukraine |url=https://uesukraine.com/cities-of-ukraine/ |website=UES Ukraine}}&lt;/ref&gt; ҷашнвораҳо,&lt;ref name=&quot;iE_fest&quot;&gt;{{cite web |title=Ukraine Holidays and Festivals |url=https://www.iexplore.com/articles/travel-guides/europe/ukraine/festivals-and-events |website=iExplore}}&lt;/ref&gt; [[экосайёҳӣ]],&lt;ref name=&quot;VU_eco&quot;&gt;{{cite web |title=Ecotourism in Ukraine |url=https://visittoukraine.com/ecotourism-in-ukraine/ |website=Visit to Ukraine}}&lt;/ref&gt; ва [[сайёҳии тиббӣ]]&lt;ref name=&quot;HT_Med&quot;&gt;{{cite web |title=Medical Tourism to Ukraine |url=https://www.health-tourism.com/medical-tourism-ukraine/ |website=Health Tourism}}&lt;/ref&gt; дар кишвар рушд кардаанд.

== Инчунин нигаред ==
{{Portal|Украина}}
* [[Рӯйхати мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дар Украина]]
* [[Украинизатсия]]
* [[Минтақаҳои таърихии Украина]]
* «[[Слава Украини]]» (Шараф ба Украина)

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Сарчашмаҳо ==
* Dubrovskiy Visnyk. November 2007. &quot;...I ne pereshkoda letu lita&quot;
* {{cite book |editor-last=Kurkov|editor-first=Andrey|title=Treasures of Ukraine: A Nation's Cultural Heritage |date=2022 |publisher=[[Thames &amp; Hudson]]|location=London}}

== Барои мутолиаи бештар ==
* {{Cite web |title=Ukraine, Moldova, and Romania Seek UNESCO World Heritage Status for Trypillia Culture |url=https://united24media.com/latest-news/ukraine-moldova-and-romania-seek-unesco-world-heritage-status-for-trypillia-culture-11771 |website=UNITED24 Media}}
* {{Cite news |title=Trypillya culture |url=https://www.britannica.com/topic/Trypillya-culture |work=Encyclopedia Britannica}}
* {{Cite journal |last=Zaitsev |first=Pavlo |title=Taras Shevchenko: A Life |date=1988 |publisher=University of Toronto Press}}
* {{Cite web |title=Sergei Pavlovich Korolev |url=https://kpi.ua/en/about-korolyov |website=kpi.ua}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category}}
* Фарҳанг
** [https://mincult.gov.ua/  Вазорати фарҳанги Украина]
** [https://visitukraine.today/ Visit Ukraine Today]
** [https://insight.ui.org.ua/ Insight UA]
* Телевизион
** [http://1plus1.ua 1+1]
** [https://ictv.ua/ ICTV]

[[Гурӯҳ:Фарҳанги Украина| ]]
[[Гурӯҳ:Украинашиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги славянӣ]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Аврупо]]</text>
      <sha1>roq12lofj8q2j182o96a7qufiroiqlf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1469979</id>
      <parentid>1469978</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:25:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>вироишоти сабкӣ, ислоҳ, дақиқсозӣ</comment>
      <origin>1469979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16137" sha1="4xjskxnr8viwphmis3j3qthtwji3kq7" xml:space="preserve">{{Short description|Фарҳанги моддӣ ва маънавии Украина}}
&lt;gallery widths=&quot;140&quot; heights=&quot;100&quot; perrow=&quot;2&quot;&gt;
Лавра.jpg|Лавраи Киеви Печерск
Okean elzy moscow 11-02-2012 nazipov2.jpg|Консерти Океан Ельзи
Cernauti Residentia 04.jpg|Донишгоҳи Черновтси
Uruk-hai borscht.png|Борщ
Національний музей історії України у Другій світовій війні 01.jpg|Памяти Маҷдони Украина
1840 - Kobzar - page 3 - page 1 (Title) -.jpg|Кобзар
Pysanka.png|Писанка
Duke ric.jpg|Памяти герцог Ришелье дар Одесса
Independence Square in Kyiv.png|Майдони Незалежности дар Киев
Vyshyvanka.png|Вишиванка
&lt;/gallery&gt;

'''Фарҳанги Украина''' — маҷмӯи арзишҳои моддӣ ва маънавии мардуми [[Украина]] мебошад, ки дар тӯли ҳазорсолаҳо дар қаламрави ин кишвар ташаккул ёфтааст. Он дар асоси қабатҳои таърихӣ — аз анъанаҳои неолит ва даштҳои Авруосиё то давлатдории асримиёнагии [[Руси Киевӣ]] бино шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kiev: 1,500 years of culture |url=https://courier.unesco.org/en/articles/kiev-1500-years-culture|website=UNESCO Courier|date=1 April 1982}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
[[File:Pektoral111.JPG|thumb|Пекторали тиллоӣ аз [[Товста Могила]] (асри IV то м.)]]
[[File:Оранта Софії Київської.jpg|thumb|Интериери [[Калисои Софияи Муқаддас]] дар Киев]]

Ҳарчанд Украина зуд-зуд барои ҳифзи истиқлолияти худ мубориза мебурд, мардуми он тавонистанд мероси фарҳангии худро нигоҳ доранд. Фарҳанги муосири Украина вориси давлати қадимаи [[Руси Киевӣ]] ва [[Парвишгоҳи Галисия ва Волиния]] ба шумор меравад.&lt;ref name=&quot;Brit_Galicia&quot;&gt;{{cite web |title=Galicia |url=https://www.britannica.com/place/Galicia-historical-region-Eastern-Europe |website=Britannica |access-date=7 March 2022}}&lt;/ref&gt; Таърихшинос [[Михаил Грушевский]] Украинаро ҳамчун «Украина-Рус» номида, ба робитаи таърихии он бо Руси Киевӣ таъкид кардааст.

Дар тӯли асрҳои охир, фарҳанги Украина зери таъсири [[Иттиҳоди Лаҳистон ва Литво]], империяҳои [[Австрия-Венгрия]], [[Империяи Русия]] ва баъдан [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] қарор гирифта буд. Шаҳрҳои калон ба монанди [[Лвов]], [[Одесса]] ва [[Харков]] ба марказҳои илму фарҳанг табдил ёфтанд.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web |title=Key Things to Know about Ukrainian Avant-Garde Art |url=https://ukraineworld.org/en/articles/infowatch/ukrainian-avant-garde |website=ukraineworld.org}}&lt;/ref&gt;

== Фолклор ==
Фолклори украинӣ аз эътиқодҳои анъанавӣ, расму оинҳо, мусиқӣ ва рақсҳо иборат аст.
* [[Мусиқӣ ва рақс:]] Сурудҳои маросимӣ (колядки), сурудҳои тӯёна ва таърихӣ қисми муҳими фарҳанг мебошанд. Оҳангҳои халқии украинӣ дар эҷодиёти композиторони бузург ба мисли [[Пётр Чайковский]] ва [[Николай Римский-Korsakov]] истифода шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Ukraine - Folk, Choral, Instrumental {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Ukraine/Music |work=Encyclopedia Britannica}}&lt;/ref&gt;
* [[Афсонаҳои халқӣ:]] Афсонаи «Буқачаи коҳин» (Straw Bull) яке аз намунаҳои қадимаи насри шифоҳии украинӣ мебошад.

== Забон ==
[[File:UkraineNativeLanguagesCensus2001detailed-en.png|thumb|Украинӣ ва русӣ забонҳои паҳншудатарин дар кишвар мебошанд.]]
Мувофиқи маълумоти соли 2022, тақрибан 81% аҳолии Украина дар ҳаёти шахсии худ бо [[забони украинӣ]] сӯҳбат мекунанд.&lt;ref name=&quot;zbruc&quot;&gt;{{Cite web|title=Мова та ідентичність в Україні на кінець 2022-го|url=https://zbruc.eu/node/114247|website=Збруч|date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt; Ҳукумат квотаҳоро барои пахши барномаҳо ва сурудҳо бо забони давлатӣ дар радио ва телевизион ҷорӣ кардааст.
== Рамзҳои миллӣ ==
{{Main|Рамзҳои миллии Украина}}
Рамзҳои миллии Украина маҷмӯи рамзҳои расмӣ ва ғайрирасмиро дар бар мегиранд, ки хусусиятҳои беназири миллат, ҳаёти фарҳангӣ ва таърихи онро инъикос мекунанд.

== Санъат ==
{{Main|Санъати Украина}}

=== Хӯрок ва нӯшокиҳо ===
{{Main|Ошхонаи Украина}}

=== Ҳунарҳои намоишӣ ===

==== Рақс ====
{{Main|Рақси украинӣ}}

==== Синамо ====
{{Main|Синамои Украина|Аниматсияи Украина}}

==== Театр ====
{{Main|Театри Украина}}

==== Мусиқӣ ====
{{Main|Мусиқии Украина}}

=== Санъати таҷассумӣ ===

==== Меъморӣ ====
{{Main|Меъмории Украина}}
Минтақаҳои мухталифи Украина сабкҳои хоси меъмории мардумии худро доранд, ки дар асоси анъанаҳои маҳаллӣ ва донишҳои насл ба насл гузашта шакл гирифтаанд.&lt;ref name=&quot;EoU_Arch&quot;&gt;{{cite web |title=Folk architecture |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CF%5CO%5CFolkarchitecture.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}&lt;/ref&gt; Осорхонаи меъмории мардумӣ ва ҳаёти марказии [[Надднепряншина]] дар шаҳри [[Переяслав]] воқеъ аст. Ин осорхонаи зери осмони кушод 13 осорхонаи мавзӯӣ, 122 намунаи меъмории миллӣ ва зиёда аз 30 000 ашёи таърихиву фарҳангиро дар бар мегирад.&lt;ref name=&quot;KI_FolkMuseum&quot;&gt;{{cite web |title=Museum of Folk Architecture and Rural Life |url=https://www.kiev.info/culture/folk_architecture.htm |website=Kiev.info}}&lt;/ref&gt;

==== Рассомӣ, расмкашӣ ва ҳайкалтарошӣ ====
{{Main|Рӯйхати рассомони Украина|Авангарди Украина|Андерграунди Украина}}
[[File:Шевченко Т. Г. Катерина. 1842.jpg|thumb|«Катерина» (1842), асари [[Тарас Шевченко]], ки достони ҳамномро тасвир мекунад]]
Дар маросимҳои махсус ҳар як ҷузъи ҳаёти оддӣ ба шакли санъати ороишӣ табдил меёбад. Нақшу нигорҳо ва тарҳҳо бо рамзҳо ва маъноҳои динӣ саршоранд.&lt;ref name=&quot;EoU_Orn&quot;&gt;{{cite web |title=Ornament |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CO%5CR%5COrnament.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}&lt;/ref&gt; Аз дастхатҳои мунаққаши «[[Инҷили Пересопнитса]]»&lt;ref name=&quot;EoU_Gospel&quot;&gt;{{cite web |title=Peresopnytsia Gospel |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CE%5CPeresopnytsiaGospel.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}&lt;/ref&gt; то [[Писанка|писанкаҳо]] ва [[Витинанка|витинанкаҳои]] машҳур, ҷузъиёти мураккаб маънои қадимӣ доранд. Қисми зиёди таърихи шифоҳӣ дар давоми 300 соли [[Русгароӣ дар Украина|русикунонии Украина]], вақте ки фарҳанг ва забони украинӣ мамнӯъ буд, гум шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Executed Renaissance: The Erasure of Ukrainian Cultural Heritage in the Times of the Soviet Union |url=https://retrospectjournal.com/2020/11/22/executed-renaissance-the-erasure-of-ukrainian-cultural-heritage-in-the-times-of-the-soviet-union/ |website=Retrospect Journal}}&lt;/ref&gt; Намунаҳои нақшу нигорро дар наққошии украинӣ ([[Наққошии Петриковка|Петриковка]], Косив), меъмории ороишӣ ва [[Гулдӯзии украинӣ|гулдӯзиҳои]] минтақаҳои таърихии Украина дидан мумкин аст. Баъзе аз ин осор ба рӯйхати Мероси фарҳангии ғайримоддии [[ЮНЕСКО]] ворид карда шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ukraine |url=https://ich.unesco.org/en/state/ukraine-UA |website=UNESCO Intangible Cultural Heritage}}&lt;/ref&gt;

==== Суратгирӣ ====
{{main|Суратгирӣ дар Украина}}

== ВАО ==
{{Main|Воситаҳои ахбори оммаи Украина}}

== Варзиш ==
{{Main|Варзиш дар Украина}}
Украина аз таваҷҷуҳи даврони Шӯравӣ ба тарбияи ҷисмонӣ баҳраи зиёд бурд, ки дар натиҷа садҳо стадион, ҳавзҳои шиноварӣ, толорҳои варзишӣ ва дигар иншооти варзишӣ мерос монданд.&lt;ref name=&quot;Top_sport&quot;&gt;{{cite web |title=Sport in Ukraine |url=https://www.topendsports.com/world/countries/ukraine.htm |website=Topend Sports}}&lt;/ref&gt;

=== Бокс ===
Бародарон [[Виталий Кличко]] ва [[Владимир Кличко]] унвонҳои қаҳрамони ҷаҳонро дар вазни сангини бокс соҳиб буданд.&lt;ref name=&quot;KM_Klitschko&quot;&gt;{{cite web |title=Klitschko Museum |url=https://klitschkomuseum.com/en/about |website=Klitschko Museum}}&lt;/ref&gt; Владимир Кличко аз ҷониби бисёриҳо яке аз беҳтарин боксчиёни асри 21 дониста мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Best boxers of the 21st century |website=Sporting News |url=https://www.sportingnews.com/us/boxing/news/best-boxers-21st-century-ranked-sporting-news-list-male-fighters/1a0fda3ebfeee1d54f306473}}&lt;/ref&gt; [[Александр Усик]] низ яке аз бузургтарин боксчиёни насли худ ва тамоми давру замон ба шумор меравад, ки тавонист унвони қаҳрамони мутлақи ҷаҳонро дар вазни сангин ба даст орад.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-05-18 |title=Tyson Fury vs Oleksandr Usyk: Ukrainian becomes undisputed heavyweight champion |url=https://www.bbc.co.uk/sport/boxing/articles/clwwl4pq092o |website=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;

=== Дигар намудҳои варзиш ===
Украина аввалин бор дар [[Бозиҳои олимпии зимистона 1994]] баромад кард.&lt;ref name=&quot;Top_Olymp&quot;&gt;{{cite web |title=Ukraine at the Winter Olympics |url=https://www.topendsports.com/events/winter/countries/ukraine.htm |website=Topend Sports}}&lt;/ref&gt; То ҳол Украина дар Бозиҳои олимпии тобистона (96 медал дар чаҳор ҳузур) нисбат ба Бозиҳои зимистона (5 медал дар чаҳор ҳузур) муваффақтар аст. Украина дар айни замон дар рӯйхати умумиҷаҳонии медалҳои олимпӣ аз рӯи шумораи медалҳои тилло дар ҷои 35-ум мебошад.

Дигар варзишҳои маъмул дар Украина [[Ҳандбол]], [[Теннис]], [[Регби]], [[Баскетбол]], [[Гимнастика]] ва [[Хоккей дар ях]] мебошанд.&lt;ref name=&quot;Top_sport&quot;/&gt;

== Сайёҳӣ ==
{{Main|Сайёҳӣ дар Украина}}
== Сайёҳӣ ==
{{Main|Сайёҳӣ дар Украина}}
Украина ҳамасола беш аз 20 миллион меҳмонро аз саросари ҷаҳон ҷалб мекунад.&lt;ref name=ukrstat&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2007/tyr/tyr_u/potoki2006_u.htm Туристичні потоки], Кумитаи давлатии омори Украина&lt;/ref&gt; [[Ҳафт мӯъҷизаи табиии Украина]]&lt;ref name=&quot;CT_7NatWonders&quot;&gt;{{cite web |title=The 7 Natural Wonders of Ukraine |url=https://theculturetrip.com/europe/ukraine/articles/the-7-natural-wonders-of-ukraine/ |website=Culture Trip}}&lt;/ref&gt; ва [[Ҳафт мӯъҷизаи Украина]] аз маъмултарин маконҳои сайёҳӣ ба шумор мераванд. Инчунин, шаҳрҳои муосир,&lt;ref name=&quot;UES_cities&quot;&gt;{{cite web |title=Cities of Ukraine |url=https://uesukraine.com/cities-of-ukraine/ |website=UES Ukraine}}&lt;/ref&gt; ҷашнвораҳо,&lt;ref name=&quot;iE_fest&quot;&gt;{{cite web |title=Ukraine Holidays and Festivals |url=https://www.iexplore.com/articles/travel-guides/europe/ukraine/festivals-and-events |website=iExplore}}&lt;/ref&gt; [[экосайёҳӣ]],&lt;ref name=&quot;VU_eco&quot;&gt;{{cite web |title=Ecotourism in Ukraine |url=https://visittoukraine.com/ecotourism-in-ukraine/ |website=Visit to Ukraine}}&lt;/ref&gt; ва [[сайёҳии тиббӣ]]&lt;ref name=&quot;HT_Med&quot;&gt;{{cite web |title=Medical Tourism to Ukraine |url=https://www.health-tourism.com/medical-tourism-ukraine/ |website=Health Tourism}}&lt;/ref&gt; дар кишвар рушд кардаанд.

== Инчунин нигаред ==
{{Portal|Украина}}
* [[Рӯйхати мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дар Украина]]
* [[Украинизатсия]]
* [[Минтақаҳои таърихии Украина]]
* «[[Слава Украини]]» (Шараф ба Украина)

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Сарчашмаҳо ==
* Dubrovskiy Visnyk. November 2007. &quot;...I ne pereshkoda letu lita&quot;
* {{cite book |editor-last=Kurkov|editor-first=Andrey|title=Treasures of Ukraine: A Nation's Cultural Heritage |date=2022 |publisher=[[Thames &amp; Hudson]]|location=London}}

== Барои мутолиаи бештар ==
* {{Cite web |title=Ukraine, Moldova, and Romania Seek UNESCO World Heritage Status for Trypillia Culture |url=https://united24media.com/latest-news/ukraine-moldova-and-romania-seek-unesco-world-heritage-status-for-trypillia-culture-11771 |website=UNITED24 Media}}
* {{Cite news |title=Trypillya culture |url=https://www.britannica.com/topic/Trypillya-culture |work=Encyclopedia Britannica}}
* {{Cite journal |last=Zaitsev |first=Pavlo |title=Taras Shevchenko: A Life |date=1988 |publisher=University of Toronto Press}}
* {{Cite web |title=Sergei Pavlovich Korolev |url=https://kpi.ua/en/about-korolyov |website=kpi.ua}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category}}
* Фарҳанг
** [https://mincult.gov.ua/  Вазорати фарҳанги Украина]
** [https://visitukraine.today/ Visit Ukraine Today]
** [https://insight.ui.org.ua/ Insight UA]
* Телевизион
** [http://1plus1.ua 1+1]
** [https://ictv.ua/ ICTV]

[[Гурӯҳ:Фарҳанги Украина| ]]
[[Гурӯҳ:Украинашиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги славянӣ]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Аврупо]]</text>
      <sha1>4xjskxnr8viwphmis3j3qthtwji3kq7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1469980</id>
      <parentid>1469979</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:26:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1469980</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16073" sha1="ed364alc0imkn1g6nrxebzujfavi8uq" xml:space="preserve">{{Short description|Фарҳанги моддӣ ва маънавии Украина}}
&lt;gallery widths=&quot;140&quot; heights=&quot;100&quot; perrow=&quot;2&quot;&gt;
Лавра.jpg|Лавраи Киеви Печерск
Okean elzy moscow 11-02-2012 nazipov2.jpg|Консерти Океан Ельзи
Cernauti Residentia 04.jpg|Донишгоҳи Черновтси
Uruk-hai borscht.png|Борщ
Національний музей історії України у Другій світовій війні 01.jpg|Памяти Маҷдони Украина
1840 - Kobzar - page 3 - page 1 (Title) -.jpg|Кобзар
Pysanka.png|Писанка
Duke ric.jpg|Памяти герцог Ришелье дар Одесса
Independence Square in Kyiv.png|Майдони Незалежности дар Киев
Vyshyvanka.png|Вишиванка
&lt;/gallery&gt;

'''Фарҳанги Украина''' — маҷмӯи арзишҳои моддӣ ва маънавии мардуми [[Украина]] мебошад, ки дар тӯли ҳазорсолаҳо дар қаламрави ин кишвар ташаккул ёфтааст. Он дар асоси қабатҳои таърихӣ — аз анъанаҳои неолит ва даштҳои Авруосиё то давлатдории асримиёнагии [[Руси Киевӣ]] бино шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Kiev: 1,500 years of culture |url=https://courier.unesco.org/en/articles/kiev-1500-years-culture|website=UNESCO Courier|date=1 April 1982}}&lt;/ref&gt;

== Таърих ==
[[File:Pektoral111.JPG|thumb|Пекторали тиллоӣ аз [[Товста Могила]] (асри IV то м.)]]
[[File:Оранта Софії Київської.jpg|thumb|Интериери [[Калисои Софияи Муқаддас]] дар Киев]]

Ҳарчанд Украина зуд-зуд барои ҳифзи истиқлолияти худ мубориза мебурд, мардуми он тавонистанд мероси фарҳангии худро нигоҳ доранд. Фарҳанги муосири Украина вориси давлати қадимаи [[Руси Киевӣ]] ва [[Парвишгоҳи Галисия ва Волиния]] ба шумор меравад.&lt;ref name=&quot;Brit_Galicia&quot;&gt;{{cite web |title=Galicia |url=https://www.britannica.com/place/Galicia-historical-region-Eastern-Europe |website=Britannica |access-date=7 March 2022}}&lt;/ref&gt; Таърихшинос [[Михаил Грушевский]] Украинаро ҳамчун «Украина-Рус» номида, ба робитаи таърихии он бо Руси Киевӣ таъкид кардааст.

Дар тӯли асрҳои охир, фарҳанги Украина зери таъсири [[Иттиҳоди Лаҳистон ва Литво]], империяҳои [[Австрия-Венгрия]], [[Империяи Русия]] ва баъдан [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] қарор гирифта буд. Шаҳрҳои калон ба монанди [[Лвов]], [[Одесса]] ва [[Харков]] ба марказҳои илму фарҳанг табдил ёфтанд.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{Cite web |title=Key Things to Know about Ukrainian Avant-Garde Art |url=https://ukraineworld.org/en/articles/infowatch/ukrainian-avant-garde |website=ukraineworld.org}}&lt;/ref&gt;

== Фолклор ==
Фолклори украинӣ аз эътиқодҳои анъанавӣ, расму оинҳо, мусиқӣ ва рақсҳо иборат аст.
* [[Мусиқӣ ва рақс:]] Сурудҳои маросимӣ (колядки), сурудҳои тӯёна ва таърихӣ қисми муҳими фарҳанг мебошанд. Оҳангҳои халқии украинӣ дар эҷодиёти композиторони бузург ба мисли [[Пётр Чайковский]] ва [[Николай Римский-Korsakov]] истифода шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Ukraine - Folk, Choral, Instrumental {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/place/Ukraine/Music |work=Encyclopedia Britannica}}&lt;/ref&gt;
* [[Афсонаҳои халқӣ:]] Афсонаи «Буқачаи коҳин» (Straw Bull) яке аз намунаҳои қадимаи насри шифоҳии украинӣ мебошад.

== Забон ==
[[File:UkraineNativeLanguagesCensus2001detailed-en.png|thumb|Украинӣ ва русӣ забонҳои паҳншудатарин дар кишвар мебошанд.]]
Мувофиқи маълумоти соли 2022, тақрибан 81% аҳолии Украина дар ҳаёти шахсии худ бо [[забони украинӣ]] сӯҳбат мекунанд.&lt;ref name=&quot;zbruc&quot;&gt;{{Cite web|title=Мова та ідентичність в Україні на кінець 2022-го|url=https://zbruc.eu/node/114247|website=Збруч|date=2023-01-07}}&lt;/ref&gt; Ҳукумат квотаҳоро барои пахши барномаҳо ва сурудҳо бо забони давлатӣ дар радио ва телевизион ҷорӣ кардааст.
== Рамзҳои миллӣ ==
{{Main|Рамзҳои миллии Украина}}
Рамзҳои миллии Украина маҷмӯи рамзҳои расмӣ ва ғайрирасмиро дар бар мегиранд, ки хусусиятҳои беназири миллат, ҳаёти фарҳангӣ ва таърихи онро инъикос мекунанд.

== Санъат ==
{{Main|Санъати Украина}}

=== Хӯрок ва нӯшокиҳо ===
{{Main|Ошхонаи Украина}}

=== Ҳунарҳои намоишӣ ===

==== Рақс ====
{{Main|Рақси украинӣ}}

==== Синамо ====
{{Main|Синамои Украина|Аниматсияи Украина}}

==== Театр ====
{{Main|Театри Украина}}

==== Мусиқӣ ====
{{Main|Мусиқии Украина}}

=== Санъати таҷассумӣ ===

==== Меъморӣ ====
{{Main|Меъмории Украина}}
Минтақаҳои мухталифи Украина сабкҳои хоси меъмории мардумии худро доранд, ки дар асоси анъанаҳои маҳаллӣ ва донишҳои насл ба насл гузашта шакл гирифтаанд.&lt;ref name=&quot;EoU_Arch&quot;&gt;{{cite web |title=Folk architecture |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CF%5CO%5CFolkarchitecture.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}&lt;/ref&gt; Осорхонаи меъмории мардумӣ ва ҳаёти марказии [[Надднепряншина]] дар шаҳри [[Переяслав]] воқеъ аст. Ин осорхонаи зери осмони кушод 13 осорхонаи мавзӯӣ, 122 намунаи меъмории миллӣ ва зиёда аз 30 000 ашёи таърихиву фарҳангиро дар бар мегирад.&lt;ref name=&quot;KI_FolkMuseum&quot;&gt;{{cite web |title=Museum of Folk Architecture and Rural Life |url=https://www.kiev.info/culture/folk_architecture.htm |website=Kiev.info}}&lt;/ref&gt;

==== Рассомӣ, расмкашӣ ва ҳайкалтарошӣ ====
{{Main|Рӯйхати рассомони Украина|Авангарди Украина|Андерграунди Украина}}
[[File:Шевченко Т. Г. Катерина. 1842.jpg|thumb|«Катерина» (1842), асари [[Тарас Шевченко]], ки достони ҳамномро тасвир мекунад]]
Дар маросимҳои махсус ҳар як ҷузъи ҳаёти оддӣ ба шакли санъати ороишӣ табдил меёбад. Нақшу нигорҳо ва тарҳҳо бо рамзҳо ва маъноҳои динӣ саршоранд.&lt;ref name=&quot;EoU_Orn&quot;&gt;{{cite web |title=Ornament |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CO%5CR%5COrnament.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}&lt;/ref&gt; Аз дастхатҳои мунаққаши «[[Инҷили Пересопнитса]]»&lt;ref name=&quot;EoU_Gospel&quot;&gt;{{cite web |title=Peresopnytsia Gospel |url=http://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CP%5CE%5CPeresopnytsiaGospel.htm |website=Encyclopedia of Ukraine}}&lt;/ref&gt; то [[Писанка|писанкаҳо]] ва [[Витинанка|витинанкаҳои]] машҳур, ҷузъиёти мураккаб маънои қадимӣ доранд. Қисми зиёди таърихи шифоҳӣ дар давоми 300 соли [[Русгароӣ дар Украина|русикунонии Украина]], вақте ки фарҳанг ва забони украинӣ мамнӯъ буд, гум шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Executed Renaissance: The Erasure of Ukrainian Cultural Heritage in the Times of the Soviet Union |url=https://retrospectjournal.com/2020/11/22/executed-renaissance-the-erasure-of-ukrainian-cultural-heritage-in-the-times-of-the-soviet-union/ |website=Retrospect Journal}}&lt;/ref&gt; Намунаҳои нақшу нигорро дар наққошии украинӣ ([[Наққошии Петриковка|Петриковка]], Косив), меъмории ороишӣ ва [[Гулдӯзии украинӣ|гулдӯзиҳои]] минтақаҳои таърихии Украина дидан мумкин аст. Баъзе аз ин осор ба рӯйхати Мероси фарҳангии ғайримоддии [[ЮНЕСКО]] ворид карда шудаанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Ukraine |url=https://ich.unesco.org/en/state/ukraine-UA |website=UNESCO Intangible Cultural Heritage}}&lt;/ref&gt;

==== Суратгирӣ ====
{{main|Суратгирӣ дар Украина}}

== ВАО ==
{{Main|Воситаҳои ахбори оммаи Украина}}

== Варзиш ==
{{Main|Варзиш дар Украина}}
Украина аз таваҷҷуҳи даврони Шӯравӣ ба тарбияи ҷисмонӣ баҳраи зиёд бурд, ки дар натиҷа садҳо стадион, ҳавзҳои шиноварӣ, толорҳои варзишӣ ва дигар иншооти варзишӣ мерос монданд.&lt;ref name=&quot;Top_sport&quot;&gt;{{cite web |title=Sport in Ukraine |url=https://www.topendsports.com/world/countries/ukraine.htm |website=Topend Sports}}&lt;/ref&gt;

=== Бокс ===
Бародарон [[Виталий Кличко]] ва [[Владимир Кличко]] унвонҳои қаҳрамони ҷаҳонро дар вазни сангини бокс соҳиб буданд.&lt;ref name=&quot;KM_Klitschko&quot;&gt;{{cite web |title=Klitschko Museum |url=https://klitschkomuseum.com/en/about |website=Klitschko Museum}}&lt;/ref&gt; Владимир Кличко аз ҷониби бисёриҳо яке аз беҳтарин боксчиёни асри 21 дониста мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Best boxers of the 21st century |website=Sporting News |url=https://www.sportingnews.com/us/boxing/news/best-boxers-21st-century-ranked-sporting-news-list-male-fighters/1a0fda3ebfeee1d54f306473}}&lt;/ref&gt; [[Александр Усик]] низ яке аз бузургтарин боксчиёни насли худ ва тамоми давру замон ба шумор меравад, ки тавонист унвони қаҳрамони мутлақи ҷаҳонро дар вазни сангин ба даст орад.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2024-05-18 |title=Tyson Fury vs Oleksandr Usyk: Ukrainian becomes undisputed heavyweight champion |url=https://www.bbc.co.uk/sport/boxing/articles/clwwl4pq092o |website=BBC Sport}}&lt;/ref&gt;

=== Дигар намудҳои варзиш ===
Украина аввалин бор дар [[Бозиҳои олимпии зимистона 1994]] баромад кард.&lt;ref name=&quot;Top_Olymp&quot;&gt;{{cite web |title=Ukraine at the Winter Olympics |url=https://www.topendsports.com/events/winter/countries/ukraine.htm |website=Topend Sports}}&lt;/ref&gt; То ҳол Украина дар Бозиҳои олимпии тобистона (96 медал дар чаҳор ҳузур) нисбат ба Бозиҳои зимистона (5 медал дар чаҳор ҳузур) муваффақтар аст. Украина дар айни замон дар рӯйхати умумиҷаҳонии медалҳои олимпӣ аз рӯи шумораи медалҳои тилло дар ҷои 35-ум мебошад.

Дигар варзишҳои маъмул дар Украина [[Ҳандбол]], [[Теннис]], [[Регби]], [[Баскетбол]], [[Гимнастика]] ва [[Хоккей дар ях]] мебошанд.&lt;ref name=&quot;Top_sport&quot;/&gt;
== Сайёҳӣ ==
{{Main|Сайёҳӣ дар Украина}}
Украина ҳамасола беш аз 20 миллион меҳмонро аз саросари ҷаҳон ҷалб мекунад.&lt;ref name=ukrstat&gt;[http://www.ukrstat.gov.ua/operativ/operativ2007/tyr/tyr_u/potoki2006_u.htm Туристичні потоки], Кумитаи давлатии омори Украина&lt;/ref&gt; [[Ҳафт мӯъҷизаи табиии Украина]]&lt;ref name=&quot;CT_7NatWonders&quot;&gt;{{cite web |title=The 7 Natural Wonders of Ukraine |url=https://theculturetrip.com/europe/ukraine/articles/the-7-natural-wonders-of-ukraine/ |website=Culture Trip}}&lt;/ref&gt; ва [[Ҳафт мӯъҷизаи Украина]] аз маъмултарин маконҳои сайёҳӣ ба шумор мераванд. Инчунин, шаҳрҳои муосир,&lt;ref name=&quot;UES_cities&quot;&gt;{{cite web |title=Cities of Ukraine |url=https://uesukraine.com/cities-of-ukraine/ |website=UES Ukraine}}&lt;/ref&gt; ҷашнвораҳо,&lt;ref name=&quot;iE_fest&quot;&gt;{{cite web |title=Ukraine Holidays and Festivals |url=https://www.iexplore.com/articles/travel-guides/europe/ukraine/festivals-and-events |website=iExplore}}&lt;/ref&gt; [[экосайёҳӣ]],&lt;ref name=&quot;VU_eco&quot;&gt;{{cite web |title=Ecotourism in Ukraine |url=https://visittoukraine.com/ecotourism-in-ukraine/ |website=Visit to Ukraine}}&lt;/ref&gt; ва [[сайёҳии тиббӣ]]&lt;ref name=&quot;HT_Med&quot;&gt;{{cite web |title=Medical Tourism to Ukraine |url=https://www.health-tourism.com/medical-tourism-ukraine/ |website=Health Tourism}}&lt;/ref&gt; дар кишвар рушд кардаанд.

== Инчунин нигаред ==
{{Portal|Украина}}
* [[Рӯйхати мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дар Украина]]
* [[Украинизатсия]]
* [[Минтақаҳои таърихии Украина]]
* «[[Слава Украини]]» (Шараф ба Украина)

== Эзоҳ ==
{{reflist}}

== Сарчашмаҳо ==
* Dubrovskiy Visnyk. November 2007. &quot;...I ne pereshkoda letu lita&quot;
* {{cite book |editor-last=Kurkov|editor-first=Andrey|title=Treasures of Ukraine: A Nation's Cultural Heritage |date=2022 |publisher=[[Thames &amp; Hudson]]|location=London}}

== Барои мутолиаи бештар ==
* {{Cite web |title=Ukraine, Moldova, and Romania Seek UNESCO World Heritage Status for Trypillia Culture |url=https://united24media.com/latest-news/ukraine-moldova-and-romania-seek-unesco-world-heritage-status-for-trypillia-culture-11771 |website=UNITED24 Media}}
* {{Cite news |title=Trypillya culture |url=https://www.britannica.com/topic/Trypillya-culture |work=Encyclopedia Britannica}}
* {{Cite journal |last=Zaitsev |first=Pavlo |title=Taras Shevchenko: A Life |date=1988 |publisher=University of Toronto Press}}
* {{Cite web |title=Sergei Pavlovich Korolev |url=https://kpi.ua/en/about-korolyov |website=kpi.ua}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category}}
* Фарҳанг
** [https://mincult.gov.ua/  Вазорати фарҳанги Украина]
** [https://visitukraine.today/ Visit Ukraine Today]
** [https://insight.ui.org.ua/ Insight UA]
* Телевизион
** [http://1plus1.ua 1+1]
** [https://ictv.ua/ ICTV]

[[Гурӯҳ:Фарҳанги Украина| ]]
[[Гурӯҳ:Украинашиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги славянӣ]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Аврупо]]</text>
      <sha1>ed364alc0imkn1g6nrxebzujfavi8uq</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>