Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 2578 1470007 1439679 2026-04-25T23:20:11Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470007 wikitext text/x-wiki {{ВМ | Номи тоҷикӣ = Боку | Кишвар = {{Парчам|Озарбойҷон}} | Мақом = Шаҳр }} [[Акс:Panoramic Baku.jpg|thumb|250px|Боку]] [[Акс:Baku Maiden Tower.jpg|thumb|200px|«Қалъаи духтарӣ»]] [[Акс:View_of_Baku,_2004_(2).jpg|thumb|200px|Манзараи [[Баҳри Каспӣ]]]] '''Боку́''' ({{забон-аз|Bakı}}, шояд аз {{забон-фа|بادو کوبی — баду кубе}}) — [[пойтахт]] ва шаҳри калонтарини [[Озарбойҷон]]. Боку, бандари калони Баҳри Каспий ва шаҳри бузургтарини Қафқоз аст. Дар соҳили ҷанубии нимҷазираи Обшорон (Апшерон) воқеъ аст. Аҳолиаш — 2 092 400 нафар (2011, бо атрофаш 2 600 100), асосан озариҳо (то соли 1990 сермиллат буд; зимни барӯйхатгирии соли 1989-ум 66 дарсади аҳолиаш озариҳо буданд). == Таърих == Боку бори нахуст дар маъхазҳои асри 5 ва асарҳои ҷуғрофии асрҳои 9-10 («Ҳудуду-л-олам» ва дар осори Истахрӣ, Масъудӣ, Муқаддасӣ) зикр шудааст. Аз асри 11 бандари баҳрии асосии Шервон, дар охири асри 12 ва асри 15 маркази маъмурии давлати Шервоншоҳиён буд. Муаллифони асрҳои 12-15 (Ёқути Ҳамавӣ, Закариёи Қазвинӣ, Бакрон ва ғ.) кони нафт доштани Бокуро (дар асарҳои худ) қайд кардаанд. Соли 1540 Бокуро сипоҳиёни Сафавиён ва дар охири асри 16 Империяи Усмонӣ тасарруф намуданд. Соли 1604 қалъаи Бокуро лашкари шоҳ Аббоси 1 хароб кард. Солҳои 1723—1735 ва 1796—1797 зери тасарруфи сипоҳиёни рус қарор дошт. Соли 1747 маркази хонигарии Боку буд. Дар солҳои ҷанги байни русҳо ва форсҳо (1804—1813) ба Руссия ҳамроҳ карда шуд (1806). Дар нимаи дуввуми асри 19 Боку бо саноати истихроҷи нафт босуръат тараққӣ кард. Апрел-июли 1918 таҳти назорати болшевикон, августи 1918 дар тасарруфи лашкариёни англис қарор дошта, дертар Бокуро туркҳо ба даст дароварданд. Солҳои 1919-20 пойтахти Ҷумҳурии Демократии Озарбойҷон буд. Апрели 1920 ба Боку Артиши Сурх ворид гардид; солҳои 1920—1991 пойтахти ҶШС Озарбойҷон буд. Аз соли 1991 пойтахти Ҷумҳурии Озарбойҷон. == Аҳолӣ == Аҳолӣ 2 181 800 наф нафар ([[2014]]). Соли 2009 дар Боку чунин миллату халқҳо маскун буданд [[озарбойҷониҳо]] (90,3 %), [[русҳо]] (5,3 %), [[украинҳо]], [[курдҳо]], [[лезгинҳо]] ва халқҳои [[Доғистон]], [[яҳудиён]], [[гурҷиҳо]], [[туркҳо]]<ref>{{cite web |url=http://www.migrocenter.ru/publ/konfer/kavkaz/m_kavkaz067.php |title=Центр Миграционных Исследований |accessdate=2007-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090220165631/http://www.migrocenter.ru/publ/konfer/kavkaz/m_kavkaz067.php |archivedate=2009-02-20 |deadlink=yes }}</ref>. {|class="wikitable" style="" ! Сол ! озарбойҷониҳо ! % ! русҳо ! % ! арманиҳо ! % ! яҳудиҳо ! % ! лезгинҳо ! % ! тоторҳо ! % ! дигарон ! % ! Аҳолӣ |- |1886<ref>[https://dlib.rsl.ru/viewer/01005403186#?page=285 Свод статистических данных о населении Закавказского края, извлечённых из посемейных списков 1886 года, г. Тифлис, 1893]</ref> |37 530 |43,3 |21 390 |24,7 |24 840 |28,7 |391 |0,5 | н.д. | н.д. | н.д. | н.д. |2 460 |2,8 |86 611 |- |1897<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=323 Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г. — г. Баку].</ref> |40 341 |36,0 |37 399 |33,4 |19 099 |17,1 |391 |0,5 | 310 | 0,3 | н.д. | н.д. |12 850 |11,5 |111 904 |- |1926<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_26.php?reg=2278 Всесоюзная перепись населения 1926 года. Национальный состав населения по регионам республик СССР]</ref> |118 737 |26,2 |159 491 |35,2 |76 656 |16,9 |22 045 |4,9 | 3 708 | 0,8 | 9 239 | 2,0 |63 457 |14,0 |453 333 |- |1939<ref>{{ru icon}} [http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/ussr_nac_39_ra.php?reg=679 Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения районов, городов и крупных сёл союзных республик СССР]</ref> |235 762 |29,2 |343 558 |42,5 |118 703 |14,7 |31 056 |3,8 | 12 351 | 1,5 | 24 306 | 3,0 |42 954 |5,3 |808 690 |- |1959<ref>{{ru icon}} [http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/resp_nac_59.php?reg=65 Всесоюзная перепись населения 1959 года. Городское и сельское население областей республик СССР (кроме РСФСР) по полу и национальности]</ref> |211 372 |32,9 |223 242 |34,7 |137 111 |21,3 |26 623 |4,1 | 12 304 | 1,9 | 10 745 | 1,7 | 21 110 | 3,3 |652 507 |- |1970<ref>{{ru icon}} [http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/resp_nac_70.php?reg=71 Всесоюзная перепись населения 1970 года. Городское и сельское население областей республик СССР (кроме РСФСР) по полу и национальности]</ref> |586 052 |46,3 |351 090 |27,7 |207 464 |16,4 |25 937 |2,0 | 23 650 | 1,9 | 26 379 | 2,1 |44 943 |3,6 |1 265 515 |- |1979<ref>{{ru icon}} [http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/resp_nac_79.php?reg=74 Всесоюзная перепись населения 1979 года. Городское и сельское население областей республик СССР (кроме РСФСР) по полу и национальности]</ref> | 854 386 | 55,7 | 337 959 | 22,0 | 215 807 | 14,1 | 25 405 | 1,7 | 28 995 | 1,9 | 26 438 | 1,7 | 44 245 | 2,9 |1 533 235 |- |1989<ref name="Перепись 1989">{{ru icon}} [http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/resp_nac_89.php?reg=68 Всесоюзная перепись населения 1989 года. Распределение городского и сельского населения областей республик СССР по полу и национальности]</ref> |1 184 160 | 66,0 | 295 500 | 16,5 |179 950 |10,0 |22 826 |1,3 | 38 100 | 2,1 | 24 331 | 1,4 | 50 007 | 2,8 | 1 794 874 |- |1999<ref>{{en icon}} [http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic1999.htm Ethnic composition of Azerbaijan 1999] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170919205457/http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic1999.htm |date=2017-09-19 }}</ref> |1 574 252 |88,0 |119 371 |6,7 |378 |0,021 |5 164 |0,3 | 26 145 | 1,5 | 27 652 | 1,5 | 35 892 | 2,0 |1 788 854 |- |2009<ref>{{en icon}} [http://pop-stat.mashke.org/azerbaijan-ethnic2009.htm Ethnic composition of Azerbaijan 2009]</ref> |1 848 107 |90,3 |108 525 |5,3 |104 |0,005 |6 056 |0,3 | 24 868 | 1,2 | 25 171 | 1,2 | 32 984 | 1,6 |2 045 815 |- |} == Иқтисод == Боку маркази бузургтарини иқтисодии мамлакат буда, дорои се заводи пуриқтидори коркарди нафт аст. Бокуи муосир маркази саноати мошинасозӣ, киштисозӣ, электротехникӣ (з-дҳои мошинасозии электрикӣ, «Электросвет», истеҳсоли яхдон ва кондитсионер), нафту кимиё (заводи коркарди кислотаи сулфат, истеҳсоли шина ва йоди Сурахан), коркарди семент, саноати сабук (истеҳсоли матоъҳои пахтагин, шоҳӣ ва моҳути маҳин, комбинати дӯзандагӣ, фабрикаи пойафзор) ва саноати хӯрокворӣ мебошад. == Нақлиёт == Тариқи гузаргоҳи киштиҳо (роҳи киштигард) бо шаҳрҳои Туркманбошӣ, Бекдашем (Туркманистон) ва Оқтеппа (Қазоқистон) мепайвандад. Маркази роҳи оҳан дар Ганҷа, Дарбанд, Имишлӣ, Саланӣ ва Ленкоран. Фурудгоҳи байналмилалӣ ва метрополитен дорад. == Ҷозибаҳои гардишгарӣ == Маркази Боку ба ду қисм — куҳна ва нав (аврупоӣ) ҷудо мешавад. Дар шаҳри қадима Шаҳри дарун, Қалъаи шикаста (асри 11), Қалъаи Духтар (асри 12), маҷмааи Қалъаи Шервоншоҳиён (асри 11), манора ва масҷиди Синик-қалъа (1079), Девонхона, манораи Масҷиди ҷомеъ, мақбараи ситорашинос Саиди Бокувӣ, корвонсаройи Мултон (асри 14) боқист. Дар қисми аврупоии Боку биноҳои охири асри 19 ва аввали асри 20, аз ҷумла бинои Думаи шаҳрӣ (1900), театрҳои мусиқӣ-мазҳакавӣ, Академияи илмҳо, Филармония, хонаи А. Қулиев (1899), осорхонаи адабиёти Озарбойҷон ба номи Низомӣ ва дигар майдону хиёбонҳои Озарбойҷон, Нафтчиён, ба номи Рашид Бейбутов, Истиқлолият; майдонҳои марказии Азалдӣ, Ознефт, Фузулӣ, масҷидҳои Тоза-Пир (1914), масҷиди Имом Ҳусейн, Ҳоҷӣ Султонлӣ ҷой гирифтаанд. == Маориф ва фарҳанг == Дар Боку донишгоҳ (1919), 8 мактаби олӣ, Академияи илмҳо (1945), 32 Осорхона (аз ҷумла осорхонаҳои таърихи Озарбойҷон, санъат, осорхонаи қолинбофӣ), 8 театр, Сирк, Боғи ботаникӣ ва Боғи ҳайвонот мавҷуд аст. == Нигористон == {{панорама|Panorama of Baku.jpg|1321px|<center>Манзараи Боку</center>}} <center> <gallery perrow="6"> Акс:Бизнес центр Baku White City.jpg|Бинои Baku White City Акс:Fountain at night in Baku, 2010 (3).jpg|Шомгоҳи Баку İsmailiyyə palace Акс:Building in Neftchiler Avenue, Baku, 2010.jpg|Манзили Исо-бек Абдулсалам-бек оглы Акс:Baku774 1041.jpg|Биное дар кӯчаи Низоми Акс:Баку. Улица в полдень. 1861.jpg|Мусаввараи Боголюбова А. П. «Боку. Вақти пешин». [[1861]] Акс:Баку. Набережная. 1861.jpg|Мусаввараи Боголюбова А. П. «Боку. Соҳил». [[1861]] Акс:Qız qalası ümumi 2016.jpg|Кӯҳандизи духтар Акс:A view of the Baku bay, Azerbaijan.jpg|Манзараи соҳили Боку Акс:Baku fortress.JPG|Қалъаи Боку Акс:Gosha gapi.jpg|Дарвозаи Шемахин,шаҳри куҳна (Ичери шехер ) Акс:Iceri seher.jpg|Шаҳри куҳна Акс:Shirvanshah Palace 001.JPG|Қасри Шервон шоҳиён Акс:Small bazar downtown Baku.JPG|кӯчаи Рафибейли Нигар Худадат кызы Акс:Neftchiler Avenue, Baku, 2010 (2).jpg|Хиёбони нафтчиён Акс:Palace of Happiness detail 2.JPG|Қасри Мухторов Акс:Old Baku 2014-03.JPG|Гунбазҳо </gallery> </center> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Боку|3|муаллиф= }} {{ПБ}} {{Пойтахтҳо Осиё}} [[Гурӯҳ:Боку| ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои таърихӣ]] cvi22lwddw42ohzr61lemxz8zfxaz0f 0 6575 1470010 1469987 2026-04-26T00:28:14Z Matsievsky 11790 /* Тасвири нависанда */ 1470010 wikitext text/x-wiki {{Адиб |навъи фаъолият = {{шоир|}} }} '''Лев Николаевич Толстой''' (1828 — 1910) — яке аз нависандагони [[адабиёти русӣ]] буд. ==Зиндагинома== Толстой Л.Н. – нависандаи маъруфи рус, дар хонаводаи ашрофзода, дар деҳаи Ясная Поляна (губернияи Тула) ба дунё омадааст. Вазъи оилаи худро (Лев се бародару як хоҳар дошт) нависанда дар асараш «Бачагӣ. Наврасӣ. Ҷавонӣ” тасвир кардааст. Маълумоти ибтидоиро ӯ дар зодгоҳи худ гирифта, баъдан ба Университети Қазон, ба факултаи фалсафа, дертар ба факултаи ҳуқуқшиносӣ дохил мешавад. Аммо ӯ донишгоҳро тарк мекунад. Дар шаҳри Севастополи Қафқоз хидмати ҳарбӣ кардааст. Дар он ҷо маҳорати эҷодии Толстон сайқал меёбад. Пас аз хидмат ба саёҳати Аврупо мебарояд. ӯ дар якчанд мактабҳи ибтидоӣ бо усули худ ба мактаббачагон дарс додааст. Асарҳои бузургтарини Толстой «Ҷанг ва Сулҳ» ва «Анна Каренина» ба шумор мераванд. Баъдтар Толстой ба Маскав мекӯчад ва системаи динӣ-фалсафии худро асос мегузорад. Ақидаҳои фалсафии ӯ оид ба муҳаббати ҳамагон, кӯшишу такомули инсон дар мақолаҳо ва ҳикояҳояш дарҷ ёфтаанд. Дар асарҳои «Воскресение» ва «Сонатаи Кретсеров» ҳамин мазмун дида мешавад. Лев Толстой инсони воқеан хоксору самимӣ буд ва кӯшиш мекарда, ки ба мардуми бенаво кумак расонад, бо роҳҳои гуногун бар зидди беадолатиҳо мубориза барад. Дар охири умраш аз сарвату дороӣ даст мекашад ва пас бемории сармохӯрӣ вафот мекунад. ==Эҷодиет== Романҳои Толстой инҳоянд: «Ҷанг ва Сулҳ» ва «Анна Каренина» ва диг.; Асарҳои драмавӣ: «Хонаводаи заҳролуд» (1864), «Нигилист» (1866), «Ҳокимияти зулмот» (1886), «Коркардаи драмавии қиссаи Аггее» (1886), «Самараи маориф» (1890), «Дар торикӣ ҳам нур медурахшад» (1890-1900), «Пётр Хлебник» (1894), «Ҷасади зинда» (1900), «Ҳамаи хусусиятҳо аз ӯст» (1910) ва диг. асарҳо. [[Акс:Nicolay Ilyich Tolstoy.jpg|thumb|Николай Илич Толстой, падари нависанда. Солҳои 1820-ум. рассоми ношинос]] ===Тасвири нависанда=== <center><gallery perrow=5 widths=160 heights=160> File:The Soviet Union 1935 CPA 523A stamp (25th Death Anniversary of Leo Tolstoy (1828-1910). Russian writer, regarded as one of the greatest and most influential authors of all time. Leo in 1868) 1200dpi.jpg|<small>[[Маркаи почта]]и [[Иттиҳоди Шӯравӣ|ИҶШС]], <br> номинал 3 коп., [[соли 1935]]</small> File:The Soviet Union 1935 CPA 524A stamp (25th Death Anniversary of Leo Tolstoy (1828-1910). Russian writer, regarded as one of the greatest and most influential authors of all time. Leo in 1906) 1200dpi.jpg|<small>Маркаи почтаи ИҶШС, <br> номинал 10 коп., 1935</small> File:Rus Stamp-Lev_Tolstoy-1935-20.jpg|<small>Маркаи почтаи ИҶШС, <br> номинал 20 коп., соли 1935</small> File:The Soviet Union 1956 CPA 1968 stamp (Leo Tolstoy and Scene from War and Peace).jpg|<small>Маркаи почтаи СССР, <br> [[1956 год]]</small> File:1960 CPA 2489.jpg|<small>Маркаи почтаи ИҶШС, <br> номинал 20 коп., [[соли 1960]]</small> File:1960 CPA 2490.jpg|<small>Маркаи почтаи ИҶШС, <br> номинал 40 коп., 1960</small> File:1960 CPA 2491.jpg|<small>Маркаи почтаи ИҶШС, <br> номинал 60 коп., 1960</small> File:SU Leo Tolstoi stamp.jpg|<small>Маркаи почтаи ИҶШС, <br> [[1978 год]]</small> File:Stamp of Moldova md621.jpg|<small>[[Маркаи почта]]и [[Молдова]], <br> [[соли 2003]]</small> </gallery></center> ==Эзоҳ== {{эзоҳ}} {{умумӣ}} {{Нависанда-нопурра}} [[Гурӯҳ:Нависандагони адабиёти русӣ]] [[Гурӯҳ:Нависандагони Русия]] h7qmacp3z2ppj0ja3ku917aj20ignhv 0 7426 1470019 1461495 2026-04-26T03:12:01Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470019 wikitext text/x-wiki {{Infobox Disease | Name = Leptospirosis | Image = Leptospira scanning micrograph.jpg| Caption = Лептоспирҳо зери микроскопиэлектронӣ | DiseasesDB = 7403 | ICD10 = {{ICD10|A|27| |a|20}} | ICD9 OMIM = 607948 | MedlinePlus = 001376 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1283 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|856}} {{eMedicine2|ped|1298}} | MeshName = Leptospirosis | MeshNumber = C01.252.400.511 | }} '''Лептоспироз''' — [[Бемориҳои сироятӣ|бемории шадиди сироятӣ]], ки ангезандааш [[Бактерияҳо|бактерияҳои]] ҷинси {{bt-ruslat|лептоспираҳо|Leptospira}} мебошанд. Беморӣ бо зарар дидани капиллярҳо, зуд-зуд зарар дидани [[Ҷигар|ҷигар]], [[Гурда|гурдаҳо]], мушакҳо ва аломатҳои заҳролудшавӣ (интоксикатсия) тавсиф ёфта, бо [[Табларза|таби]] доимӣ ҳамроҳӣ мекунад. Пештар ин беморӣ номҳои '''таби обӣ'''<ref name="БРЭ">{{БРЭ}}</ref>, '''таби иктеро-геморрагӣ''' ва '''бемории Васильев — Вейл'''-ро дошт. Соли 1883 [[Н. П. Василев]] ин бемориро аз байни ҳамаи навъҳои [[Зардпарвин|зардпарвин]] ҷудо кард ва соли 1886 4 ҳолатро муфассал тавсиф намуд. [[Адолф Вейл]] бемориро соли 1886 тавсиф карда, дар бораи «бемории шадиди сироятӣ бо калоншавии сипурз, зардпарвин ва нефрит» гузориш дод. Минбаъд ин беморӣ номи бемории Васильев—Вейл-ро гирифт. Дар солҳои 1914—1915 муҳаққиқони ҷопонӣ Инада ва дигарон ангезандаи беморӣ — лептоспираро ҷудо карда, онро ба спирохетаҳо нисбат доданд. Дар солҳои минбаъда дар бисёр кишварҳо лептоспирозҳо ошкор карда шуданд ва ангезандаҳои онҳо — намудҳои гуногуни лептоспираҳо омӯхта шуданд. Масалан, дар солҳои 1916—1918 дар Ҷопон таби 7-рӯза бо ангезандаи ''Leptospira hebdomadis'' тавсиф карда шуд. Соли 1927 дар Иттиҳоди Шӯравӣ В. А. Башенин лептоспирози безардпарвинро бо номи «таби обӣ» тавсиф намуд. Ангезандаи ин таб — ''Leptospira grippotyphosa'' — соли 1928 аз ҷониби С. И. Тарасов ва Г. В. Эпштейн аз хуни бемор ҷудо карда шуд. Дар омӯзиши масъалаҳои эпидемиология ва пешгирии лептоспирозҳо хизматҳои В. И. Терских, К. Н. Токаревич, А. А. Варфоломеева ва дигар олимони шӯравӣ хеле калон аст<ref>Аз рӯи маводи Панацея.ру — [http://www.panacea.ru/news/ar/5982 Лептоспироз]</ref>. Лептоспироз дар ҳамаи минтақаҳо, ба ғайр аз [[Арктика]], паҳн шудааст. Сатҳи гирифторӣ баланд аст. Беш аз нисфи ҳолатҳо дар шакли вазнин мегузаранд ва чораҳои эҳёгариро (реаниматсионӣ) талаб мекунанд. Нозология ба гурӯҳи бемориҳои фаромӯшшуда дохил мешавад. == Этиология == {{bt-ruslat|Лептоспираҳо|Leptospira}} — ҷинси бактерияҳои грамманфии спиралшакли синфи спирохетаҳо. Бактерияҳои ин ҷинс мутаҳаррик мебошанд — барои онҳо ҳаракатҳои пешраванда, ларзишӣ ва чархзананда хос аст. Бо рангҳои анилинӣ ранг намегиранд, танҳо дар микроскопи заминаторик дида мешаванд. Тақрибан 200 серовар ва 19 гурӯҳи серологӣ мавҷуданд. Афзоиш дар минтақаҳои ботлоқзор ба амал меояд. Бадани лептоспираҳо рост кашида шуда, ба самти нӯгҳояшон тадриҷан борик мешаванд. Нӯгҳояшон дар аксари ҳолатҳо таҳти кунҷ қат шудаанд ва ғафсшавии тугмашакл доранд. Баъзан лептоспираҳо шакли ҳарфҳои C, S, X ва рақами 8-ро мегиранд.<ref name=":2">{{Книга|автор=Р.Ф.Сосов и др.|заглавие=Эпизоотология|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=Колос|год=1969|страницы=|страниц=400|isbn=|isbn2=}}</ref> == Эпидемиология == [[акс:Global burden of leptospirosis in DALY per 100,000 per year.png|мини|320px|Солҳои ҳаёти бо маъюбӣ ислоҳшуда|Соли ҳаёти бо маъюбӣ ислоҳшуда]] Манбаъҳои сироят: [[хояндаҳо]] (калламушҳо, мушҳо), ҳайвоноти шикорӣ (суғурҳо), ҳайвоноти хонагӣ (чорвои калони шохдор, сагҳо, хукҳо, аспҳо). Суръати марг дар байни ҳайвоноти охирин ба 65—90 % мерасад. Механизми интиқол: тамосӣ (тавассути пардаҳои луобии зарардида ва пӯст, ҳангоми оббозӣ дар обанборҳои обашон истода). Инчунин роҳи алиментарӣ (истифодаи оби хом аз манбаъҳои табиӣ, шир, гӯшт) имконпазир аст. Инсон аз инсон сироят намеёбад, зеро ин [[Зоонозҳо|зооноз]] аст. Ҳолатҳои лептоспирози дуввумдараҷа пас аз истифодаи меваҳои олуда ё лошаи ҳайвоноти мурда (баъзан дар беморони дорои бемориҳои рӯҳӣ) маълуманд.<ref>{{Статья|ссылка=https://www.mdpi.com/2036-7449/13/3/58|автор=Adam Fabiani, Eugenia Dal Bo, Stefano Di Bella, Marco Gabrielli, Alessandro Bologna, Umberto Albert, Gianfranco Sanson|заглавие=Pica (Allotriophagy): An Underestimated Risk Factor for Severe Leptospirosis (Weil’s Diseases)? Report of a Leptospira Septic Shock Successfully Managed with ECMO|год=2021-07-05|язык=en|издание=Infectious Disease Reports|том=13|выпуск=3|страницы=619–626|issn=2036-7449|doi=10.3390/idr13030058|archivedate=2023-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230428231225/https://www.mdpi.com/2036-7449/13/3/58}}</ref> == Патогенез == # ''марҳалаи сироятёбӣ''. Лептоспираҳо тавассути [[Пӯст|пӯсти]] зарардида ва [[Пардаи луобӣ|пардаҳои луобӣ]] ба хун ворид мешаванд, сипас ба [[Ҷигар|ҷигар]], [[Гурда|гурдаҳо]], сипурз, [[Ғадуди болои гурда|ғадудҳои болои гурда]] ворид мешаванд, ки дар он ҷо онҳо бошиддат афзоиш меёбанд. Ин марҳала ба давраи инкубатсионии беморӣ мувофиқат мекунад. # ''марҳалаи сирояти генерализатсияшуда'' — лептоспиремияи такрорӣ бо вориди минбаъда ба гурдаҳо, ҷигар, ғадудҳои болои гурда ва пардаҳои мағзи сар. Дар сатҳи ҳуҷайраҳо паразитӣ мекунанд. Ин давраи аввали беморӣ аст. # ''токсинемия'' — эндотелий-и капиллярҳо зарар мебинад, гузариши онҳо зиёд мешавад — синдроми геморрагӣ + зарари ҷигар, гурдаҳо, ғадудҳои болои гурда ба вуҷуд меояд — ин давраи авҷи беморӣ аст. # ''ташаккули марҳалаи ғайристерилии масуният'' — дар хун антителаҳо пайдо мешаванд — аз ҷиҳати клиникӣ паст шудани раванди беморӣ. # ''марҳалаи ташаккули марҳалаи стерилии масуният'' — омезиши масунияти гуморалӣ бо масунияти маҳаллии узвӣ ва бофтӣ. Аз ҷиҳати клиникӣ беҳбудӣ (шифоёбӣ). == Клиника == Дар амалия таснифоти клиникии беморӣ аз рӯи мавҷудияти нишонаҳои зардпарвин истифода мешавад, ки ҷудо кардани шаклҳои зардпарвиндор ва безардпарвини ҷараёни сироятро дар назар дорад. Шакли зардпарвиндор, чун қоида, бо ҷараёни вазнинтар фарқ мекунад.<ref>Антонова Т. В. Лептоспироз и острая почечная недостаточность // Нефрология. 2005. №1. С.22 URL: <nowiki>https://cyberleninka.ru/article/n/leptospiroz-i-ostraya-pochechnaya-nedostatochnost</nowiki> (дата обращения: 25.09.2023)</ref> '''Шакли зардпарвиндор''' — [[давраи инкубатсионӣ]] 1—2 ҳафта. Оғози шадид, ҳарорат то 40, сустии умумӣ, склераҳо хунхӯрда (инъексияшуда). Аз рӯзи 2—3-юм ҷигар, баъзан сипурз калон мешавад, иктеричнокии (зардшавӣ) склераҳо ва пӯст пайдо мешавад ва дардҳои шадиди мушакҳо (дар мушакҳои соқ) ба вуҷуд меоянд. Аз рӯзи 4—5-ум олигурия, сипас [[анурия]] ба амал меояд. Аз ҷониби системаи дилу раг тахикардия, метавонад [[миокардит]]-и сироятӣ бошад. Инчунин синдроми геморрагӣ (бештар дар узвҳои дохилӣ) — ва дар натиҷа, [[камхунӣ]] (анемия) мавҷуд аст. '''Шакли безардпарвин''' — давраи инкубатсионӣ 4—10 рӯз. Ҳарорат боло меравад, сустӣ, симптомҳои менингеалӣ, олигурия, Синдроми ДВС, калоншавии ҷигар пайдо мешаванд.<ref>{{Cite web|url=https://79cge.rospotrebnadzor.ru/leptospiroz|title=Лептоспироз|lang=ru|website=ФБУЗ "Центр гигиены и эпидемиологии в ЕАО"|access-date=2023-09-25|archive-date=2023-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20230724193307/https://79cge.rospotrebnadzor.ru/leptospiroz|url-status=live}}</ref> == Ташхис == Анамнези эпидемиологӣ (тамос бо ҳайвонот, оббозӣ дар обанборҳо), ошкор кардани антителаҳо дар хунобаҳои ҷуфт, хун барои кишт дар муҳитҳои фарҳангӣ, пешоб (протеинурия, лейкоситурия, эритроситурия, силиндрурия), ошкор кардани ДНК ё РНК-и махсус бо усули ПСР ё ОТ-ПСР. == Ташхиси дифференсиалӣ == Пеш аз ҳама бояд аз [[гепатит]] фарқ карда шавад. Фарқиятҳои асосӣ: анамнез — дар гепатити B гемотрансфузия (гузаронидани хун), дар лептоспироз тамос бо хояндаҳо; давраи пеш аз зардпарвин дар гепатит мавҷуд аст, дар лептоспироз нест; ҳарорат дар гепатит то зардпарвин, дар лептоспироз бошад ҳамзамон бо зардпарвин; дар гепатит дарди мушакҳо нест, [[билирубин]] дар гепатит мустақим зиёд мешавад, дар лептоспироз бошад — ҳарду. СОЭ то 50-60 мм/соат. Дар гепатити A — 3-4 мм/соат. == Оризаҳо == * норасоии шадиди ҷигар аз рӯи намуди комаи ҷигар; * [[норасоии шадиди гурда]]; * хунравӣ (хунравии шуш аз ҳама хатарноктар аст); * зарар дидани пардаҳои чашм; * миокардит; * фалаҷ, парезҳо; * шоки сироятию заҳролудӣ (инфексионо-токсический шок). == Табобат == # Гамма-глобулини зиддилептоспирозӣ, беҳтараш донорӣ, на аспӣ. # Табобати зиддибактериявӣ (пенитсиллин, тетратсиклин, аминогликозидҳо). # Табобати дезинтоксикатсионӣ (зери назорати диурез). Ҳангоми шаклҳои сабук ва миёнавазни беморӣ энтеросорбентҳо таъйин карда мешаванд.<ref>{{Cite web|url=http://niidi.ru/dotAsset/65b68de9-d3bb-490b-8535-d68731e10d71.pdf|title=КЛИНИЧЕСКИЕ РЕКОМЕНДАЦИИ (ПРОТОКОЛ ЛЕЧЕНИЯ) ОКАЗАНИЯ МЕДИЦИНСКОЙ ПОМОЩИ ДЕТЯМ БОЛЬНЫМ ЛЕПТОСПИРОЗОМ|lang=ru|date=2015-10|publisher=ФГБУ НИИДИ ФМБА РОССИИ, Общественная организация «Евроазиатское общество по инфекционным болезням», Общественная организация «Ассоциация врачей инфекционистов Санкт-Петербурга и Ленинградской области» (АВИСПО)|url-status=live}}</ref> # Табобати симптоматикӣ — воситаҳои гемостатикӣ, ислоҳи мувозинати кислотаву ишқор. == Пешгирӣ == Беҳтар кардани шароити манзил, инфрасохтор ва меъёрҳои санитарӣ метавонад ба кам шудани шумораи ҳолатҳои лептоспироз кӯмак кунад. Мубориза бар зидди [[Хояндаҳо|хояндаҳо]] ва коҳиш додани оқибатҳои обхезӣ низ метавонад барои пешгирии сирояти лептоспироз мусоидат кунад.<ref name=":0">{{Статья|автор=David A. Haake, Paul N. Levett|год=2015|doi=10.1007/978-3-662-45059-8_5|issn=0070-217X|страницы=65–97|издание=Current Topics in Microbiology and Immunology|заглавие=Leptospirosis in humans|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25388133|том=387|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321165026/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25388133}}</ref> Пӯшидани воситаҳои муҳофизати фардӣ (ВМФ) барои одамоне, ки хавфи баланди сирояти касбӣ доранд, метавонад дар аксари ҳолатҳо пеши интиқоли сироятро гирад<ref name=":0" />. Назорати самаранок бар калламушҳо ва пешгирии ифлосшавии манбаъҳои об бо пешоб тадбирҳои муҳими пешгирикунанда мебошанд.<ref name=":1">{{Статья|автор=Alan J. A. McBride, Daniel A. Athanazio, Mitermayer G. Reis, Albert I. Ko|год=2005-10|issn=0951-7375|выпуск=5|страницы=376–386|издание=Current Opinion in Infectious Diseases|заглавие=Leptospirosis|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16148523|том=18|archivedate=2019-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322225034/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16148523}}</ref> [[Ваксина|Ваксинаҳои]] инсонӣ танҳо дар чанд кишвар, аз қабили [[Куба]] ва [[Чин]] дастрас мебошанд.<ref name=":1" /> Ваксинаҳо ҳам барои инсон ва ҳам барои ҳайвонот танҳо чанд штамм-и бактерияҳоро фаро мегиранд. Ваксинаҳо барои сагҳо на камтар аз як сол самаранок мебошанд.<ref>{{Статья|автор=Richard E. Goldstein|год=2010-11|doi=10.1016/j.cvsm.2010.07.008|issn=1878-1306|выпуск=6|страницы=1091–1101|издание=The Veterinary Clinics of North America. Small Animal Practice|заглавие=Canine leptospirosis|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20933138|том=40|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321165052/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20933138}}</ref> Пас аз сӯзандоруи ваксина дар бораи таъсири манфии он, аз қабили дилбеҳузурӣ, эритема ва варам гузориш дода шудааст. Азбаски [[масуният]], ки аз ҷониби як серовар-и лептоспироз ба вуҷуд меояд, танҳо аз ҳамон як серовар муҳофизат мекунад, [[Ваксина|ваксинаҳои севалента]] таҳия карда шудаанд.<ref name=":0" /> [[Доксисиклин]] дар як ҳафта як маротиба ҳамчун пешгирӣ барои кам кардани сироятҳо ҳангоми хуруҷи беморӣ дар минтақаҳои эндемикӣ истифода мешавад.<ref>{{Статья|автор=Androula Pavli, Helena C. Maltezou|год=2008-11|doi=10.1111/j.1708-8305.2008.00257.x|issn=1708-8305|выпуск=6|страницы=447–453|издание=Journal of Travel Medicine|заглавие=Travel-acquired leptospirosis|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19090801|том=15|archivedate=2019-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190321165040/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19090801}}</ref> Доксисиклин дар пешгирии лептоспироз самаранок буд.<ref name=":0" /> Бо вуҷуди ин, ягон далеле нест, ки химиопрофилактика ҳангоми ҷилавгирӣ аз хуруҷи лептоспироз самаранок бошад<ref>{{Статья|год=2011-02-04|issn=0049-8114|выпуск=6|страницы=45–50|издание=Releve Epidemiologique Hebdomadaire|заглавие=Leptospirosis: an emerging public health problem|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21302385|том=86|archivedate=2019-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190323205037/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21302385}}</ref> ва истифодаи [[Антибиотикҳо|антибиотикҳо]] устувориро ба антибиотикҳо зиёд мекунад. Пешгирӣ пеш аз таъсир метавонад барои шахсоне, ки ба минтақаҳои хавфашон баланд барои муддати кӯтоҳ сафар мекунанд, муфид бошад.<ref>{{Статья|автор=David M. Brett-Major, Robert J. Lipnick|год=2009-07-08|doi=10.1002/14651858.CD007342.pub2|issn=1469-493X|выпуск=3|страницы=CD007342|издание=The Cochrane Database of Systematic Reviews|заглавие=Antibiotic prophylaxis for leptospirosis|ссылка=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19588424|archivedate=2019-03-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190322225052/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19588424}}</ref> == Лептоспироз дар ветеринария == Давраи инкубатсионӣ ҳангоми лептоспироз дар намудҳои гуногуни ҳайвонот аз 2 то 20 рӯзро ташкил медиҳад. Манзараи клиникӣ бениҳоят гуногун аст. Бо вуҷуди ин, дар ҳама намудҳои ҳайвонот беморӣ метавонад ҷараёни фавқулода шадид, шадид, зеришадид, музмин ва ниҳонӣ (латентӣ) дошта бошад. Камтар шакли атипикии беморӣ мушоҳида мешавад.<ref name=":2" /> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * {{книга | автор = [[Токаревич, Константин Николаевич|Токаревич К.]] | заглавие = Лептоспирозная желтуха (болезнь Вейля) в Ленинграде во время Великой Отечественной войны и блокады | ссылка = | ответственный = Ленинградский институт эпидемиологии и микробиологии | издание = | место = Л. | издательство = | год = 1947 | страниц = 200 | тираж = 1200 | ref = }} * {{книга |автор=Мусаев М. А. |заглавие=Серологическая диагностика лептоспироза животных |ссылка=https://search.rsl.ru/ru/record/01005846090 |ответственный=М. А. Мусаев, канд. вет. наук; Акад. наук Азерб. ССР. Ин-т зоологии |место=Баку |издательство=Изд-во АН Азерб. ССР |год=1950 |страниц=146 |ref= }} * {{книга | автор = [[Киктенко, Василий Сильвестрович|Киктенко В. С.]] | заглавие = Лептоспирозы человека | ссылка = https://search.rsl.ru/ru/record/01005809869 | ответственный = Предисл. чл.-кор. АМН СССР проф. [[Алымов, Андрей Яковлевич|А. Я. Алымова]] | место = М. | издательство = [[Медгиз]] | год = 1954 | страниц = 212 | серия = Библиотека практического врача | тираж = 8000 | ref = }} * {{книга | автор = [[Токаревич, Константин Николаевич|Токаревич К. Н.]] | заглавие = Лептоспирозы | место = Л. | издательство = Медгиз | год = 1957 | страниц = 170 | ref = }} * {{книга | автор = Ананьин В. В., Карасёва Е. В. | заглавие = Природная очаговость лептоспирозов | место = М. | издательство = Медгиз | год = 1961 | страниц = 290 | тираж = 3500 | ref = }} * {{книга | автор = [[Терских, Василий Ильич|Терских В. И.]], [[Коковин, Игорь Львович|Коковин И. Л.]] | заглавие = Лептоспирозные заболевания людей | место = М. | издательство = [[Медицина (издательство)|Медицина]] | год = 1964 | страниц = 268 | тираж = 2800 | ref = }} * {{книга | автор = [[Лесников, Александр Львович|Лесников А. Л.]], [[Токаревич, Константин Николаевич|Токаревич К. Н.]] | заглавие = Лептоспироз | место = Л. | издательство = [[Медицина (издательство)|Медицина]] | год = 1982 | страниц = 152 | тираж = 7000 | ref = }} * {{книга | автор = [[Малахов, Юрий Алексеевич|Малахов Ю. А.]] | заглавие = Лептоспироз животных | ссылка = https://search.rsl.ru/ru/record/01001610605 | место = М. | издательство = [[Агропромиздат]] | год = 1992 | страниц = 240 | isbn = 5-10-000653-6 | ref = }} == Пайвандҳо == * [http://www.infectology.ru/nosology/infectious/bacteriosis/leptospirosis.aspx Вестник паразитологии и инфектологии. Лептоспироз]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20120401122013/http://infectologia.ru/leptospiroz Лептоспироз у детей. Особенности течения] [[Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои фаромӯшшуда]] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зоонозҳо]] obucvob3okp6mw66id6a018ykhx4et3 0 21339 1470005 1469755 2026-04-25T22:22:13Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470005 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015). == Зиндагинома == Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст. Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст. == Корнома == Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст. Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст. Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст. Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст. Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст. Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст. Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст. Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст. Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст. Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст. Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст. Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст. == Ҷоизаҳо == Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъти Тоҷикистон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes 5bhkebou1ikmfi7g75ocwlw48qdyg3l 0 37182 1470013 1303422 2026-04-26T01:59:43Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470013 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Клеопатра | номи аслӣ = Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ | тасвир = Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg | таърихи таваллуд = [[69 п.м.]] | зодгоҳ = | таърихи даргузашт = 12.8. [[соли 30 п.м.]] | навъи фаъолият = [[Мисри Қадим|Охирон шоҳи Мисри Қадим]] }} '''Клеопа́тра VII Филопа́тор''' ({{lang-grc|Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ}}, [[соли 69 п.м.]] — [[соли 30 п.м.]]) — охирон шоҳи (зан) [[Мисри Қадим]] аз насли элинии мақдунии [[Птолемей]]. Дар ҷаҳон бо ишқи худ нисбат ба сарлашкари [[Рим]]ӣ [[Марк Антоний]] машҳур гаштааст. Солҳои ҳукмрониаш [[соли 44 п.м.]] — [[соли 30 п.м.]]ро дарбар мегирад. Мисри Қадим он вақт дар итоати [[Руми Бостон]] буд. Барои бандаи императори Рум [[Октавиан Август]] нашудан, худкуши мекунад. Клеопатра дар замони имрӯза яке аз қаҳрамонони машҳури таърихи ба ҳисоб меравад, ки дар бораи ӯ филмҳои бадеӣ ва китобҳои бисёр вуҷуд доранд. == Таърихи умумӣ == [[Акс:Cleopatra VII from Hermitage Peterburg.jpg|thumb|left|160px|Пайкари Клеопатра VII аз базалт]] Клеопатраи VII дар Мисри Қадим 21 сол ҳукмронӣ кардааст, баъзе вақт бо бародаронаш Птолемей XIII ва Птолемей XIV, ки ҳарду ба ӯ аз рӯи урфу одатҳои ҳамонвақта шавҳар ба ҳисоб мерафтанд. Пас аз онҳо бо шавҳари дигараш Марк Антоний тахти худро нигоҳ дошт ва охирон шоҳе буд ки мустақилона ҳукмронӣ мекард, то даме ки Мисри Қадим запти Руми Бостон гашт. Дар баъзе адабиёт ӯро ҳамчун фиръавни охирони Мисри Қадим менависанд, валек аз рӯи нуқтаи назари бисёри таъхрихчиён ин гуна баҳо нодуруст аст. Номи худро бо алоқаи ишқии худ нисбат ба сарлашкарони Руми Бостон, [[Юлий Сезар]] ва Марк Антоний ҷовид гардонид ва аз онҳо чор фарзанд дошт, ки як писараш аз Сезар ва ду писару як духтар аз Марк таваллуд карда буд. Манбаъҳое, ки то имрӯз ба мо расидааст дар бораи Клеопатра, аз таърихчиёни қадим — [[Плутарх]], [[Светоний]], [[Аппиан]], [[Дион Кассий]] ва [[Иосиф Флавий]] боқӣ мондааст. Дар бисёри онҳо сиёсати ҳамон вақтаро ба назар гирифта, ӯро бисёр сиёҳ мекарданд ва мегуфтанд, ки Клеопатра душмани қотили Руми Бостон ва Октавиан Август буд. Барои мисол, яке аз таърихчиёни асри IV [[Аврелий Виктор]] чунин суханонро дар ҳаққи ӯ навистааст: {{аввали иқтибос}}«''Клеопатра — рафтору кирдори фоишаро дошт, ки ҳусну ҷамоли ӯро дида бисёр мардони пурзӯру, тавонову номдор, ҷони худро тайёр буданд бидиҳанд, то ки як шаб бо ӯ ишқварзӣ кунанд''».{{охири иқтибос}} == Пайдоиш == == Роҳи ӯ сӯи тахт == == Клеопатра ва Сезар == [[File:Cleopatra and Caesar by Jean-Leon-Gerome.jpg|thumb|250px|Клеопатра ва Сезар, расом Жан-Леон Жером]] == Ҳукмронии мустақилона == == Клеопатра ва Антоний == == Фарзандони Антоний ва Клеопатра == == Марги Клеопатра ва Антоний == [[File:The Death of Cleopatra arthur.jpg|thumb|250px|Марги Клеопатра, расом Реҷиналд Артур, 1892]] [[File:Death of Cleopatra by Rixens.jpg|thumb|250px|Марги Клеопатра, расом Jean André Rixens]] == Сарчашма == * [[Плутарх]], [http://ancientrome.ru/antlitr/plutarch/sgo/caesar-f.htm «Цезарь»]; [http://ancientrome.ru/antlitr/plutarch/sgo/antonius-f.htm «Антоний»]{{ref-ru}} * [[Аппиан]], [http://ancientrome.ru/antlitr/appian/index.htm «Гражданские войны», кн. II, V]{{ref-ru}} * [[Гай Светоний Транквилл|Светоний]], «Божественный Юлий», «Август»{{ref-ru}} * [http://wars175x.narod.ru/f2/Html/Pervoistochnik3_1.htm «Записки об Александрийской войне»] неизвестного автора{{ref-ru}} * [[Бенгтсон, Герман|Бенгтсон Г.]], Правители эпохи эллинизма, М., 1982{{ref-ru}} * Александр Кравчук, [http://annales.info/egipet/small/kleop.htm#7994 Закат Птолемеев]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}} * [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/51*.html#11.5 Roman History], by Cassius Dio, Book 51{{ref-ru}} {{таърих-нопурра}} [[Гурӯҳ:Шоҳони Мисри Қадим]] gtjz9vsgi7u6c8sh949wcpz6kn3rs1o 3 96191 1470004 741986 2026-04-25T19:29:40Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Баҳси корбар:Ран-кан]] 1470004 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Ран-кан]] 8fetvry343l2sqzw7yr0tz0cx42v4vn 4 103282 1470012 1468467 2026-04-26T00:58:16Z MediaWiki message delivery 9916 /* Request for comment (global AI policy) */ бахши ҷадид 1470012 wikitext text/x-wiki == Тоза кардани GFDL ҳамчун Литсензия == Салом! Ман пешниҳоде кардам дар [[Баҳси_медиавики:Licenses#Тоза_кардани_GFDL_ҳамчун_Литсензия]] барои тоза кардани GFDL ҳамчун литсензия ва навсозии Creative Commons ба 4.0. GFDL барои файлҳои расонаӣ литсензияи хуб нест, бинобар ин умедворам, ки шумо розӣ мешавед. --[[Корбар:MGA73|MGA73]] ([[Баҳси корбар:MGA73|баҳс]]) 14:40, 30 марти 2025 (UTC) :Дар аксҳои ман GFDL мавҷуд нест. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 08:27, 16 май 2025 (UTC) ==Сабтином дар Викитренинг 2024 - Душанбе== Ният дорем, ки дар моҳи ноябр-декабри соли ҷорӣ як викитренинг барои корбарони википедияи тоҷикӣ дар Душанбе роҳандозӣ кунем, Аз ин лиҳоз, аз шумо хоҳиш карда мешавад, ки худро дар сурати хоҳиши ширкат дар тренинг доштан сабтином кунед. Викитрениниг офлайн хоҳад буд ва макону замонаш ба шумо ҳангоми пазируфта шуданатон ба таври электронӣ фиристода мешавад. Агар пурсише дошта бошед метавонед аз @Darafsh (https://t.me/Darafsh) ё @vashan22 тавссути телеграм ё почтаи '''Darafsh@hotmail.com''' ба бипурсед Пайванди сабтином: https://docs.google.com/forms/d/1Pf079asMyBvftuDKmgYwNLy9BfBDofmG_GQg9XguX7U/edit =='''Даъват ба сабтином дар Кофронси Осиёи миёнагии викинависони минтақа-WIKICON-2025'''== Стипендияи Осиёи Марказӣ '''WikiCon 2025''' ҳоло боз аст! Бо камоли хушнудӣ эълон мекунем, ки дархостҳо барои стипендия барои ВикиКон Осиёи Марказӣ 2025 https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/tg – 19–20 апрели соли 2025 дар Тошкент, Узбекистан баргузор мешаванд, акнун кушода шудааст. Стипендияҳо барои пуштибонии саҳмгузорони фаъол аз Осиёи Марказӣ ва минтақаҳои атрофи он дастрас ҳастанд. Муҳлати охирин: 30 декабри 2024 Дархостҳоро метавон ба ҳама забонҳои номбаршуда пешниҳод кард. Дар ҳоле ки забони '''англисӣ''' бартарӣ дорад, шумо метавонед дархости гугл формаро бо забонҳои '''русӣ''', '''форсӣ''', '''узбакӣ''', '''қазоқӣ''', '''қирғизӣ''' ва '''тоҷикӣ''' пур кунед. Барои маълумоти бештар аз пайванди зерин, боздид кунед: https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/Scholarship Пайванди гугл-форма бо забони тоҷикӣ барои дархост: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdOkBPvbrWlKDM0xcHaYShhgz19m7-Y1mijy4bpiUHwgJChaQ/viewform Агар шумо ягон савол дошта бошед, лутфан бо мо тавассути почтаи электронии зерин тамос гиред: centralasiawikicon25@googlegroups.com ==Ҳазфи хати лотинии тоҷикӣ аз translatewiki== Дар сайти translatewiki.net, ки макони тарҷумаи лоиҳаҳои ройгон аст, аз ҷумла нармафзори MediaWiki (ки Википедиа низ аз он истифода мекунад) ҳангоми тарҷума ба тоҷикӣ ду вариант намоиш дода мешавад, ки яке кириллӣ ва дигаре лотинӣ дорад. Азбаски тоҷикӣ бо хатти лотинӣ имрӯз дар ҳеҷ куҷо расман истифода намешавад, аз шумо хоҳиш мекунам, ки назари худро дар бораи ҳазфи ин хат аз translatewiki.net баён намоед. Мо то ҳол тоҷикиро бо ҳуруфи кириллӣ хоҳем дошт ва бо истифода аз конвертер ҳама чизро мебинем, ки бо хати лотинӣ ба кирилии тоҷикӣ ба тоҷикӣ тарҷума шудааст. Бо эҳтиром [[Корбар:Darafsh|<span style="color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;">Дирафши Ковиёнӣ</span>]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC) * {{Support}} Дар асоси шарҳи боло. [[Корбар:Darafsh|<span style="color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;">Дирафши Ковиёнӣ</span>]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC) :{{Тарафдор}} Агар ягон олате (интсрументе) мебуд, ки худ кириллиро ба лотин ба таври худкор бар мегардонд ба мисоли ӯзбекӣ, басанда буд. [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 15:05, 8 июли 2024 (UTC) :: [[Корбар:Rumsor|@Rumsor]] Аз ин абзор истифода кунед: https://www.navisagardon.com/<nowiki> </nowiki> [[Корбар:Daneshban|Daneshban]] ([[Баҳси корбар:Daneshban|баҳс]]) 15:43, 10 июли 2024 (UTC) :{{Тарафдор}} Асос: Афроде аз хати лотинии тоҷикӣ истифода намебарад.--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 06:53, 20 Декабри 2024 (UTC) :{{Тарафдор}} Асос: Истифодаи хати лотин дар мо он қадар маъмул нест.--[[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 02:37, 21 Декабри 2024 (UTC) == Global ban proposal for Slowking4 == Hello. This is to notify the community that there is an ongoing global ban proposal for [[User:Slowking4]] who has been active on this wiki. You are invited to participate at [[metawiki:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)|m:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)]]. Thank you. [[Корбар:Seawolf35|Seawolf35]] ([[Баҳси корбар:Seawolf35|баҳс]]) 04:30, 15 марти 2024 (UTC) == Средневековые срезднеазиатские ученые == В Таджикской википедии если есть эти статьи, то можете интервики поставить? [[:Kk:Қазақстан ғалымдары#Ортағасырлық ойшылдар]] --[[Корбар:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Баҳси корбар:Kaiyr|баҳс]]) 14:28, 16 Декабри 2023 (UTC) == Subscribe to the This Month in Education newsletter - learn from others and share your stories == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear community members, Greetings from the EWOC Newsletter team and the education team at Wikimedia Foundation. We are very excited to share that we on tenth years of Education Newsletter ([[m:Education/News|This Month in Education]]) invite you to join us by [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|subscribing to the newsletter on your talk page]] or by [[m:Education/News/Newsroom|sharing your activities in the upcoming newsletters]]. The Wikimedia Education newsletter is a monthly newsletter that collects articles written by community members using Wikimedia projects in education around the world, and it is published by the EWOC Newsletter team in collaboration with the Education team. These stories can bring you new ideas to try, valuable insights about the success and challenges of our community members in running education programs in their context. If your affiliate/language project is developing its own education initiatives, please remember to take advantage of this newsletter to publish your stories with the wider movement that shares your passion for education. You can submit newsletter articles in your own language or submit bilingual articles for the education newsletter. For the month of January the deadline to submit articles is on the 20th January. We look forward to reading your stories. Older versions of this newsletter can be found in the [[outreach:Education/Newsletter/Archives|complete archive]]. More information about the newsletter can be found at [[m:Education/News/Publication Guidelines|Education/Newsletter/About]]. For more information, please contact spatnaik{{@}}wikimedia.org. ------ <div style="text-align: center;"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[User:ZI Jony|<span style="color:#8B0000">'''ZI Jony'''</span>]] [[User talk:ZI Jony|^{<span style="color:Green"><i>(Talk)</i></span>}]], {{<includeonly>subst:</includeonly>#time:l G:i, d F Y|}} (UTC)</div></div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/Awareness_of_Education_Newsletter/List_of_Village_Pumps&oldid=21244129 --> == Feminism and Folklore 2023 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, Christmas Greetings and a Happy New Year 2023, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a fountain tool or dashboard. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]]. This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023. Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 10:24, 24 Декабри 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == Global ban for PlanespotterA320/RespectCE == Per the [[m:Global bans|Global bans]] policy, I'm informing the project of this request for comment: [[m:Requests for comment/Global ban for PlanespotterA320 (2) ]] about banning a member from your community. Thank you.--[[User:Lemonaka|Lemonaka]] ([[User talk:Lemonaka|talk]]) 21:40, 6 February 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Zabe@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lemonaka/Massmessagelist&oldid=24501599 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): #Ibrahim (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Корбар:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Баҳси корбар:Uncitoyen|баҳс]]) 08:04, 21 феврали 2023 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-03-01|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-03-01|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 21:21, 27 феврали 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge "'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! </div> [[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="wikimania-program-submissions"/>[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.<section end="wikimania-program-submissions"/> </div> <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello, As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are: * Community members in good standing * Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects * Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type * Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023 * Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations * Confidently able to communicate in English The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff. The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''. Best regards,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:01, 26 апрели 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24941045 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Automatic citations based on ISBN are broken</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message" /> Apologies if this message does not reach you in your favorite language. [[:m:User:Elitre (WMF)/ISBN|You can help translate it centrally at Meta]]. Thanks for your help. We have recently become unable to access the WorldCat API which provided the ability to generate citations using ISBN numbers. The Wikimedia Foundation's [[mw:Editing_team|Editing team]] is investigating several options to restore the functionality, but will need to disable ISBN citation generation for now. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts, such as the autofill button on [[:en:Wikipedia:RefToolbar|refToolbar]]. Please note that all the other automatic ways of generating citations, including via URL or DOI, are still available. You can keep updated on the situation [[phab:T336298|via Phabricator]], or by reading the next issues of [[m:Tech News]]. If you know of any users or groups who rely heavily on this feature (for instance, someone who has an upcoming editathon), I'd appreciate it if you shared this update with them. [[User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]], on behalf of the Editing team.<section end="message" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 19:45, 11 май 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox3&oldid=25009633 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Selection of the U4C Building Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:20, 27 май 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Announcing the new Elections Committee members</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello there, We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors. Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future. On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:00, 28 июни 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == MinT Machine Translation added to your Wikipedia == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:Hello}}! Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language. The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation Content Translation] in your Wikipedia called MinT; you can use [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Machine_Translation/MinT MinT machine translation] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool. The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [https://en.wikipedia.org/wiki/Neural_machine_translation neural machine translation] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200], [https://opus.nlpl.eu/ OpusMT], [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2 IndicTrans2] and [https://github.com/Softcatala/nmt-models Softcatalà]. This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting "Start with empty paragraph" from the "Initial Translation" dropdown menu. Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT machine translation and the models on [https://www.mediawiki.org/wiki/Content%20translation/Machine%20Translation/MinT this page]. Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to: *use it to improve the quality of the Machine Translation service *[https://www.mediawiki.org/wiki/Talk:Content_translation provide feedback] about its quality, and '''if you prefer the MinT machine translation as default in your Wikipedia'''. We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool. Thank you! </div> [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 22:02, 4 июли 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language team. <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_MinT_announcement_list_2&oldid=25258883 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello all, I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward. Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]]. Best,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:35, 28 августи 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25392152 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee ==</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> <div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;"> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']] ''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>''</div> Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. On behalf of the Committee Support team,<br /><section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 9 октябри 2023 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]]. Best, Katie Chan <br> Chair of the Elections Committee<br /><section end="announcement-content" /> </div> 01:13, 17 октябри 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Coming soon: Reference Previews</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="ReferencePreviewsDefault"/> [[File:Example_of_a_Reference_Preview.png|right|300px]] A new feature is coming to your wiki soon: Reference Previews are popups for references. Such popups have existed on wikis as local gadgets for many years. Now there is a central solution, available on all wikis, and consistent with the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. Reference Previews will be visible to everyone, including readers. If you don’t want to see them, [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|you can opt out]]. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews unless you disable the gadget. Reference Previews have been a beta feature on many wikis since 2019, and a default feature on some since 2021. Deployment is planned for November 22. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Help page]] * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Project page with more information (in English)]]. * Feedback is welcome [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|on this talk page]]. -- For [[m:WMDE Technical Wishes|Wikimedia Deutschland’s Technical Wishes]] team, <section end="ReferencePreviewsDefault"/> </div> [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 13:11, 15 ноябри 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25866958 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">(New) Feature on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]]: Adding geopoints via QID</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="Body"/>Since September 2022, it is possible to create geopoints using a QID. Many wiki contributors have asked for this feature, but it is not being used much. Therefore, we would like to remind you about it. More information can be found on the [[M:WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|project page]]. If you have any comments, please let us know on the [[M:Talk:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|talk page]]. – Best regards, the team of Technical Wishes at Wikimedia Deutschland <section end="Body"/> </div> [[M:User:Thereza Mengs (WMDE)|Thereza Mengs (WMDE)]] 12:31, 13 Декабри 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25955829 --> == Reusing references: Can we look over your shoulder? == ''Apologies for writing in English.'' The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references. * The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here]. * Interviews can be conducted in English, German or Dutch. * [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]]. * Sessions will be held in January and February. * [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.] * Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment. We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]] <!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25956752 --> == Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.'' Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.<br> ''Currently, we are only able to conduct interviews in English.'' The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time. For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.<br>We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&oldid=26055343 --> == Feminism and Folklore 2024 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' -- [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC) </div></div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:08, 19 Январ 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == A new feature for previewing references on your wiki == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Page Previews and Reference Previews.png|alt=Montage of two screenshots, one showing the Reference Previews feature, and one showing the Page Previews feature|right|350x350px]] ''Apologies for writing in English. If you can translate this message, that would be much appreciated.'' Hi. As announced some weeks ago ^{[<nowiki/>[[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CNPRQE2IG5ZNAVAOHBMF4AXXRLGJE6UT/|1]]] [<nowiki/>[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|2]]]}, Wikimedia Deutschland’s [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team introduced [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] to many wikis, including this one. This feature shows popups for references in the article text. While this new feature is already usable on your wiki, most people here are not seeing it yet because your wiki has set [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Relation to gadgets|a gadget as the default]] for previewing references. We plan to remove the default flag from the gadget on your wiki soon. This means: * The new default for reference popups on your wiki will be Reference Previews. * However, if you want to keep using the gadget, you can still enable it in [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|your personal settings]]. The benefit of having Reference Previews as the default is that the user experience will be consistent across wikis and with the [[mw:Special:MyLanguage/Page_Previews|Page Previews feature]], and that the software will be easier to maintain overall. This change is planned for February 14. If you have concerns about this change, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|please let us know on this talk page]] by February 12. – Kind regards, [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 09:30, 23 Январ 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johanna_Strodt_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=26116190 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:00, 31 Январ 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks. Please look forward to hearing about the next steps soon. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:24, 12 феврали 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26160150 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) </div> <!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26166467 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 марти 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26276337 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> : ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' : ''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 2024: Call for candidates and call for questions * June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5] * June-August 2024: Campaign period * End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period * October–November 2024: Background check of selected candidates * Board's Meeting in December 2024: New trustees seated Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan. '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]]. Best regards, [[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group) [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.<section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 марти 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26349432 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:20, 25 апрели 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/>Hello all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page]. This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource. Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]]. We look forward to your participation! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:22, 14 май 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' [[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]] Dear community members, The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language. On behalf of the CAC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:26, 22 май 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello, The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term: * North America (USA and Canada) ** – * Northern and Western Europe ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]] * Latin America and Caribbean ** – * Central and East Europe (CEE) ** — * Sub-Saharan Africa ** – * Middle East and North Africa ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]] * East, South East Asia and Pacific (ESEAP) ** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]] * South Asia ** – The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term: * [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]] * – * – * – * – Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 июни 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hi everyone, The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading. '''What is the Wikimedia Movement Charter?''' The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. '''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”''' Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote. '''Movement Charter ratification vote''' Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta. If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org]. On behalf of the MCDC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:45, 11 июни 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading. Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]]. After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further. If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org''']. On behalf of the CEC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:52, 25 июни 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''. If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:46, 8 июли 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">U4C Special Election - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024. The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]]. In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]]. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 июли 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimedia Movement Charter ratification voting results</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.   As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy. The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: '''Individual vote:''' Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333). '''Affiliates vote:''' Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111). '''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:''' The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].   With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''. We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance. The Charter Electoral Commission, [[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:52, 18 июли 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:48, 27 июли 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now. '''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:31, 6 августи 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Sub-referencing"/> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]] Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]]. '''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you: * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand. Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC) <section end="Sub-referencing"/> </div> <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=27309345 --> == Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC == Hi all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page]. This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites. Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation! [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 23:19, 22 августи 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]]. I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026: * North America (USA and Canada) ** Ajraddatz The following seats were not filled during this special election: * Latin America and Caribbean * Central and East Europe (CEE) * Sub-Saharan Africa * South Asia * The four remaining Community-At-Large seats Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]]. On behalf of the U4C and the Elections Committee,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:06, 2 сентябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board. Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]]. When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]]. Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 12:14, 3 сентябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == 'Wikidata item' link is moving. Find out where... == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><i>Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.</i>{{tracked|T66315}} Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project. The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the <span style="color: #54595d;"><u>''General''</u></span> section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the <span style="color: #54595d;"><u>''In Other Projects''</u></span> section. We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2. More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].<br><br>We welcome your feedback and questions.<br> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 18:57, 27 сентябри 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27524260 --> == <span lang="en" dir="ltr">Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted. The following four candidates were the most voted: # [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]] # [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]] # [[User:Victoria|Victoria Doronina]] # [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]] While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]] Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group <section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:26, 14 октябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:08, 16 октябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27601062 --> == 'Wikidata item' link is moving, finally. == Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 октябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27535421 --> == Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC == Hello everyone, The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone <https://zonestamp.toolforge.org/1732896000>). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: <https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024>. This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation. Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:54, 21 ноябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> ==Proposal to enable the "Contribute" entry point in Tajik Wikipedia== {{Int:Hello}} Tajik Wikipedians, Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia. Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Tajik Wikipedia. '''Who can access it''' Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions. [[File:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]] [[File:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]] For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually. This feature is available in four Wikipedia (Albanian, Malayalam, Mongolian, and Tagalog). We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the "Contributions" entry point as default.           We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th December 2024. We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia. We look forward to your response soon. Thank you! On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Корбар:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Баҳси корбар:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 04:28, 28 ноябри 2024 (UTC) == Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikipedians, Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations! The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody! For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month. If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: <code>Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org</code> in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page. Thank you! On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 22:14, 21 Январ 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&oldid=28153450 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 Январ 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Feminism and Folklore 2025 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' --[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 --> == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:49, 3 феврали 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone! [[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]] We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''. This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba. '''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''. Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 08:29, 22 феврали 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 марти 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:56, 13 марти 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрели 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 16:11, 16 апрели 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:35, 17 апрели 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:04, 28 апрели 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрели 2025 (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|баҳс]])</bdi> 22:07, 15 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:27, 22 май 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> :Taken into account by the community [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:38, 23 май 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 03:08, 28 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|баҳс]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 июни 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:44, 17 июни 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 июни 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 августи 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 04:48, 9 октябри 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябри 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 октябри 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябри 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 13:21, 18 Январ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:02, 19 Январ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:CAnanian (WMF)|C. Scott Ananian]] (Parsoid technical lead)</bdi> 16:48, 18 апрели 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:CAnanian (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-20_Wikipedias&oldid=30424286 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 00:58, 26 апрели 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> q4m6qgzqzxtqy234fe86ret0t0fisz2 3 114839 1470006 1128441 2026-04-25T23:09:55Z Qədir 38528 Qədir moved page [[Баҳси корбар:Nyxaros]] to [[Баҳси корбар:Renamed user 7ac1f43d306d4b5f596ea383293c4226]] without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Nyxaros|Nyxaros]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 7ac1f43d306d4b5f596ea383293c4226|Renamed user 7ac1f43d306d4b5f596ea383293c4226]]" 783375 wikitext text/x-wiki {{Хуш омадед}} --[[User:Химик1991|Химик1991]] ([[User talk:Химик1991|talk]]) 11:33, 3-май 2016 (UTC) l0wj63bt2v23l9ri5865vwogo76duri 0 115921 1470021 1416457 2026-04-26T05:01:44Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470021 wikitext text/x-wiki {{Адиб |ном = Мирзо Файзалӣ |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи пурра = |тахаллусҳо = |таърихи таваллуд = 9.05.1942 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Орҷонкидзеобод|ноҳияи Ваҳдат}}, ҶШС Тоҷикистон |таърихи даргузашт = 6.12.2016 |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = |навъи фаъолият = {{рӯзноманигор}}, {{шоир}}, [[нависанда]] |солҳои фаъолият = |самт = |жанр = шеър, ҳаҷв |забони осор = [[забони тоҷикӣ]] |дебют = |ҷоизаҳои адабӣ = |ҷоизаҳо = [[Шоири халқии Тоҷикистон]], Дорандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]](2014) |Lib = |сайт = |викигуфтовард = |имзо = }} '''Мирзо Файзалӣ''' ([[9 май]]и [[1942]], деҳаи Чиртак, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]] — [[6 декабр]]и [[2016]], [[ноҳияи Ваҳдат]], [[Тоҷикистон]]) — {{рӯзноманигор}}, [[шоир]] ва [[нависанда|нависандаи]] тоҷик. [[Шоири халқии Тоҷикистон]] (2008)<ref>{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/3038|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=www.president.tj|date=2008-09-02|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-01-17}}</ref>, Барандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ|Ҷоизаи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2014), узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1970), узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] (1991) == Зиндагинома == Мирзо Файзалӣ [[9 май]]и [[1942]] дар деҳаи Чиртаки [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]] ба дунё омадааст. Соли 1959 мактаби миёнаи ба номи М. Горкийро хатм кардааст. Соли 1966, баъди адои хидмати ҳарбӣ, дар рӯзномаи «Коммуна» (ҳозира «Шаҳриёр») ба фаъолияти рӯзноманигорӣ пардохта, солҳои дароз дар вазифаҳои мухталиф адои вазифа намудааст. Соли 1973 шуъбаи шабонаи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст. Чанд муддат котиби масъули рӯзномаи «Меҳнати коммунистӣ» (ҳозира «Набзи Файзобод») ва беш аз даҳ сол мудири шуъбаи маҷаллаи ҳаҷвии «Хорпуштак» будааст. Солҳои 1993—2010 сармуҳаррири рӯзномаи «Шаҳриёр»-и шаҳри Ваҳдат буд. Аз соли 1970 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, аз соли 1991 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон буд. == Эҷодиёт == Беш аз 40 сол аст, ки ба кори эҷодӣ машғул буда, дар ин давра маҷмӯаҳои назмию насрияш «Шери тағош» (1984), «Кӯршапарак» (1989), «Бозёфти ҳайратовари доктор Сомонӣ» (1991), «Кайф аз Самак то бар Само» (1996), «Қотили қотилон» (1998), «Сангари номус» (2001), «Бо додҳо, фарёдҳо» (2002), «Чамани ёдҳо» (2004), «Ману Ватан» (2006), «Ба шумо дурӯғу ба Худо рост» (2005), «Шов-шови мардум» (2007), «Гӯри гумшуда» (2008), «Гулхори чида-чида» (2011), «Адлу дод асли ҷавонмардии ӯст» (2014) аз чоп баромадаанд. Иддае аз шеърҳояш дар зиёда аз 20 маҷмӯаи дастҷамъӣ ва матбуоти даврии Эрону Афғонистон, Узбакистону Туркманистон, Озарбойҷону ғайри он интишор ёфтаанд. Дар байни ҳаводорони каломи бадеъ ҳамчун шоири ҳаҷвнигор шуҳрат дошта, ба шеърҳои зиёда аз 100 шоири замон нақиза навиштааст, ки дар адабиёти муосири тоҷик рухдоде нодир аст. Чанде аз шеърҳояшро сарояндагон ба оҳанг дароварда, ба воситаи радиову телевизион ва дар базму маъракаҳо тараннум мекунанд. == Даргузашт == Мирзо Файзалӣ 6 декабри соли 2016 пас аз бемории кӯтоҳмуддат дар шаҳри Ваҳдат, дар синни 75-солагӣ аз даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20161207/234051|title=Даргузашти Шоири халқии Тоҷикистон Мирзо Файзалӣ|website=asiaplustj.info|date=2016-12-07|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2023-12-06}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Унвону ҷоизаҳо == * [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] (2014); * Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ; * Медали «100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин»; * Медали «Хидмати шоиста»; * Нишони фахрии «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон», * Нишони фахрии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» * Нишони фахрии «Аълочии матбуоти Тоҷикистон».<ref>Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с.248 ISBN 978-99947-2-379-9</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Барандагони ҷоизаи давлатии А. Рӯдакӣ 2002-2014}} [[Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шоирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]] [[Гурӯҳ:Шоирони халқии Тоҷикистон]] meq6s5qxcucycr5deqn4adnmrid4a73 0 155890 1470023 1438052 2026-04-26T07:25:16Z Miraliyon 22675 Маълумоти куҳнашуда нав карда шуд 1470023 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Қиёмиддин (Ҳамном)| Қиёмиддин}} {{Шахсият |ном = Миралиён Қиёмиддин Абдусалимзода |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = Миралиев Қиёмиддин Абдусалимович |тасвир = Miraliyon.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 6.9.1977 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Вахш}}, [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |табаият = |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |падар = Миралиев Абдусалим Миралиевич |модар = Файзова Идигул Муродовна |ҳамсар = |завҷа = |фарзандон = чор писару як духтар |навъи фаъолият = |ҷоизаҳо = ҷоизаи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илму техника (2009) <br> нишони хотиравии «МПА СНГ. 25 лет» (2017) <br> Ифтихорномаи Раиси Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон <br> нишони фахрии Ассамблеяи байнипарламентии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил барои ҳамкориҳои байналмилалӣ (2022) |соядаст = |сайт = https://miraliyon.page/ |викианбор = }} '''Қиёмиддин Миралиён''' (''Миралиён Қиёмиддин Абдусалимзода'', то соли 2015 '''Миралиев Қиёмиддин Абдусалимович'''; [[6 сентябр]]и [[1977]], [[ноҳияи Вахш]], [[вилояти Хатлон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — сиёсатшинос, {{дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои сиёсӣ}}, вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати V, дорандаи Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илму техника. == Зиндагинома == Қиёмиддин Миралиев 6 сентябри соли 1977 дар ноҳияи Вахши вилояти Хатлони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар хонаводаи тоҷик ба дунё омадааст. Гузаштагонаш ба ҳунармандӣ, косибӣ, чармгарӣ, чӯбтарошӣ, ҷувозкашӣ ва ғайра машғул будаанд. === Таҳсилот === Қиёмиддин Миралиён таҳсилро аз деҳаи Хуҷагулгун, мактаби ибтидоии № 49 соли 1983 оғоз намуда, маълумоти миёнаи пурраро дар мактаби миёнаи № 1 (маркази ноҳияи Вахш) солҳои 1986—1994 аз худ мекунад. Ҳангоми таҳсил аз қатори таълимгирандагони фаъол буда, ба фанҳои математика, химия, биология ва мантиқ шавқу рағбати зиёд дошта, ба касби табиб мароқ зоҳир мекунад ва ба он омодагӣ мебинад. Аммо, бинобар шароити [[Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон|ҷанги шаҳрвандӣ]] ӯ ба ин мақсади худ намерасад, чун касби табибӣ танҳо дар шаҳри [[Душанбе]] омӯзонида мешуд. Зимнан, Қиёмиддин Миралиён соли 1994 ба Донишгоҳи давлатии омӯзгории Бохтар (Қӯрғонтеппа), ба факултаи математика дохил шуда, онро соли 1999 бо ихтисоси «Математик» хатм менамояд<ref name=":0">{{Cite web|url=http://parlament.tj/vakilon/miraliyon-%D2%9Biyomiddin-abdusalimzoda/|title=МИРАЛИЁН ҚИЁМИДДИН АБДУСАЛИМЗОДА {{!}} Хадамоти матбуотии МН МО|website=parlament.tj|accessdate=2019-02-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170924033415/http://parlament.tj/vakilon/miraliyon-%d2%9biyomiddin-abdusalimzoda/|archivedate=2017-09-24}}</ref>. == Оила == Оиладор, соҳиби чор писару як духтар. == Кор ва фаъолият == Баъди хатми донишгоҳ Қиёмиддин Миралиён дар факултаи математика ба ҳайси омӯзгор таъйин гардида, ҳамагӣ баъди се моҳи фаъолият ба мансаби мудири Шуъбаи кор бо ҷавонони донишгоҳ таъйин мегардад. Фаъолияти касбии сиёсии Қиёмиддин Миралиён аз ҳамин лаҳза оғоз мегардад. Дар донишгоҳ дар ҳамин мансаб, ҳамзамон омӯзгори фанни геметрияи тасвирӣ (ба сифати ҳамкор) давоми ду сол (солҳои 1999—2001) фаъолият менамояд. Дар ин муддат таъсиси Маркази ҷавонони донишгоҳ, Маҳфили волонтёрон «Фидоиёни ҷавон», ташкили тими ҳозирҷавобон (КВН) «Леваканд» ва қабули Барномаи рушди ҷавонон Донишгоҳи давлатии Қурғонтеппаро ташаббус мекунад. === Хидмати давлатӣ === Соли 2001 ба вазифаи сармутахассиси Шуъбаи кор бо ҷавонони шаҳри [[Қурғонтеппа]] даъват таъйин мегардад. Дар ин вазифа низ муддати зиёд намонда, моҳи ноябри ҳамин сол ба шаҳри Душанбе ба вазифаи мутахассиси Идораи сиёсати иҷтимоии Кумитаи кор бо ҷавонони назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон даъват мегардад. Ҳамзамон ба Шуъбаи ғоибонаи аспирантураи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дар бахши сиёсатшиносӣ дохил шуда, ба таҳқиқи илмии соҳаи сиёсати давлатии ҷавонон машғул мегардад. Рисолаи номазидашро дар мавзӯи «Ҳолат ва пешомадҳои ташкилотҳои ҷавонон дар Тоҷикистони муосир» 19 майи соли 2007 ҳимоя менамояд<ref>{{Cite web|url=http://www.dissercat.com/content/sostoyanie-i-perspektivy-razvitiya-molodezhnykh-obedinenii-v-sovremennom-tadzhikistane|title=Диссертатсия на тему "Состояние и перспективы развития молодежных объединений в современном Таджикистане"|author=|website=Научная библиотека диссертаций и авторефератов disserCat|date=|publisher=}}</ref>. Соли 2002 ба мансаби директори Маркази ҷумҳуриявии иттилоот ва тамоюли ҷавонон таъйин мегардад. Солҳои 2006—2007 дар мансаби сардори Идораи робитаҳои хориҷии Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, солҳои 2007—2012 дар мансаби мудири Шуъбаи сиёсати иҷтимоӣ ва солҳои 2012—2014 дар мансаби муовини сардори Раёсати кор бо ҷавонони ҳамин кумита фаъолият менамояд<ref name=":0" />. Соли 2014 бо Қиёмиддин Миралиён муовини Раиси Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин мегардад<ref>Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12.07.2014, № 275</ref>. Аз 1 марти соли 2015 аз ҳавзаи ягонаи умумиҷумҳуриявӣ, аз рӯйхати [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (даъвати панҷум) интихоб мегардад. == Фаъолияти илмӣ == Қиёмиддин Миралиён тадқиқоти илмиро дар соҳаи сиёсати давлатии ҷавонон тақвият бахшида, дар давоми панҷ сол (2013—2018) рисолаи докториро бо назардошти натиҷаҳои илмии назариявию методологӣ омода месозад. Рисолаи докториро дар мавзуъи «Хусусиятҳо ва технологияҳои рушди сиёсати давлатии ҷавонон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» 6 июли соли 2018 дар Шӯрои диссертатсионии 6D.КОА-018-и назди Институти фалсафа, сиёсатшиносї ва ҳуқуқи ба номи А. Баҳоваддинови Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳимоя менамояд. Қиёмиддин Миралиён дар раванди фаъолияти илмию таҳқиқотӣ ба беш аз 230 дастовардҳои илмию амалӣ ноил гардидааст. Муаллифи 12 монография, аз қабили «Пешвои миллат бо ҷавонон» (бо забонҳои тоҷикӣ ва англисӣ), «Сиёсати ҷавонон (дар мисоли Тоҷикистон)» (бо забони русӣ), «Ҷавонон ва 20 соли Истиқлолият», 2 китоби дарсӣ, 3 дастури таълимӣ, 75 дастурҳои методию амалӣ, 150 мақолаҳои илмӣ мебошад. === Омӯзгорӣ === Солҳои 1999—2001 дар Донишгоҳи давлатии Бохтар (Қурғонтеппа) Қиёмиддин Миралиён ба сифати ҳамкор — ассистенти кафедраи алгебра ва геометрия (омӯзгор аз фанни Геометрияи тасвирӣ) фаъолият намудааст. Солҳои 2015-2020 дар Донишкадаи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи дотсенти кафедраи илмҳои иҷтимоӣ-гуманитарӣ фаъолият намудааст. Аз соли 2024 инҷониб дар Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи профессори кафедраи сиёсатшиносӣ ва робита бо ҷомеа фаъолият менамояд. == Осор == ;Барномаҳо: * Миралиев Қ. А. Барномаи миллии рушди иҷтимоии ҷавонон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2013—2015 // {{Д.}}: САМТ, 2012. — 60 с. (бо забонҳои тоҷикӣ ва русӣ) * Миралиев Қ. Ташаккулдиҳӣ ва рушди фаъолияти марказҳои ҷавонон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон // {{Д.}}: САМТ, 2012. — 90 с. * Миралиев Қ. А. Барномаи рушди саломатии ҷавонон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2011—2013 // {{Д.}}: 2011. — 69 с. (бо забонҳои тоҷикӣ ва русӣ) ;Монографияҳо<ref>{{Cite web|url=https://miraliyon.page/category/%d0%ba%d0%bd%d0%b8%d0%b3%d0%b8/|title=Китобҳо|author=Қиёмиддин МИРАЛИЁН|website=|date=|publisher=https://miraliyon.page|lang=tg|accessdate=2026-04-26}}</ref>: * Абдуллозода А. Р., Миралиён Қ. А. Пешвои миллат бо ҷавонон // {{Д.}}: Ганҷ, 2018. — 416 с. (бо забонҳои тоҷикӣ ва англисӣ) * Миралиён Қ. А. Сиёсати ҷавонон (Дар мисоли Тоҷикистон) // {{Д.}}: Адабиёти бачагона, 2016. — 574 с. (бо забони русӣ) * Миралиев Қ. Ҷавонон ва 20 соли Истиқлолият // {{Д.}}: САМТ, 2012. — 272 с. * Миралиев Қ. Рушди сиёсати ҷавонон дар Тоҷикистон дар асри XXI // {{Д.}}: Шуҷоиён, 2010. — 225 с. * Миралиён Қ. Ташаккулёбии сиёсати ҷавонон ва ҷанбаҳои идеологии он // Олмон: LAPLAMBERT Academic Publishing, 2015. — 89 с. (бо забони русӣ) * Миралиев Қ. Амалисозии сиёсати давлатии ҷавонон ва нақши он дар таҳкими иқтидори ҳаракатҳои ҷавонони Тоҷикистон дар шароити ҷомеаи муосир // {{Д.}}: Рафиграф, 2006. — 186 с. (бо забони русӣ) * Миралиев Қ. А. Нақши усулҳои интерактивии таълим дар ташаккулёбӣ ва рушди ҳаёти иҷтимоии ҷавонон // {{Д.}}: Хадамот, 2012. — 66 с. * Миралиев Қ. А. Қадамҳои нав дар амалисозии сиёсати давлатии ҷавонон // {{Д.}}: Басанта, 2014. — 112 с. ;Китобҳои таълимӣ: * Миралиён Қ., А. Роҳнамо: Идеологияи миллӣ ва ҷавонон: аз ҷониби Шӯрои илмӣ-методии [[Донишкадаи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|ДИДНПҶТ]] аз 29.02.с.2016, № 4 барои нашр тавсия шудааст // {{Д.}}: Адабиёти бачагона, 2016. — 165 с. * Миралиён Қ. А., Абилова Г. С. Сотсиологияи идоракунӣ: аз ҷониби Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28.01.с.2017, № 1/11 барои нашр тавсия шудааст // {{Д.}}: Адабиёти бачагона, 2017. — 432 с. * Миралиён Қ. А., Абилзода Г. С. Сотсиологияи идоракунӣ, нашри 2: аз ҷониби Институти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи ба номи А.Баҳовадиноваи АМИТ №12 аз 23.12.2025 барои нашр тавсия шудааст // {{Д.}}: Матбаи ҶДММ "Шоҳин-С", 2026. — 454с. == Ҷоизаҳо == * 2009 — ҷоизаи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илму техника (бо дарназардошти дастовардҳои илмӣ дар соҳаи сиёсати давлатии ҷавонон аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]]). * 2017 — нишони хотиравии «МПА СНГ. 25 лет» (барои фаъолнокӣ дар самти қонунгузорӣ дар сатҳи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил соли 2017 аз ҷониби Шӯрои Ассамблеяи байнипарламентии давлатҳои иштирокчии ИДМ). * 2021 - Ифтихорномаи Раиси Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон (бо дарназардошти дастовардҳои касбӣ дар соҳаи сиёсати идоракунӣ аз ҷониби Раиси Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]]). * 2022 - нишони фахрии Ассамблеяи байнипарламентии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил барои фаъолнокӣ дар самти ҳамкориҳои байналмилалт соли 2022 аз ҷониби Шӯрои Ассамблеяи байнипарламентии давлатҳои иштирокчии ИДМ) == Нигаред низ == * [[Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] == Сарчашма == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{official|https://miraliyon.page}} [[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V]] [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] 6endt8u6zld852fbyeaiwry8hohmngu 0 285176 1470027 1444885 2026-04-26T09:04:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470027 wikitext text/x-wiki {{ВМ|{{PAGENAME}}|Шаҳр}} '''Оқдом''' ({{Lang-az|Ağdam}}) — шаҳрест дар [[Озарбойҷон]], маркази маъмурии [[ноҳияи Оқдом]]. Аз [[23 июл]]и [[соли 1993]] то [[20 ноябр]]и [[соли 2020]] шаҳр таҳти назорати Ҷумҳурии эътирофнашудаи [[Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ|Қарабоғи Кӯҳӣ]] буд. Мувофиқи тақсимоти маъмурию ҳудудии [[Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ]], шаҳри '''Акна''' ( {{Lang-hy|Ակնա}} ) ном дошт ва маҳаллаи шаҳри Аскеран баррасӣ мегардид <ref name="Карабах: Агдам переименован в Акна">{{Cite web|url=http://armtoday.info/default.asp?Lang=_Ru&NewsID=33878|title=Карабах: Агдам переименован в Акна|deadlink=yes|accessdate=2010-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190106002725/http://armtoday.info/default.asp?Lang=_Ru&NewsID=33878|archivedate=2019-01-06}}</ref>. 20 ноябри соли 2020, пас аз натиҷаҳои ҷанги Озарбойҷон бо Қарабоғи Кӯҳӣ, [[Ҷумҳурии Арманистон]] шаҳри Оғдом ва [[ноҳияи Оғдом]]ро ба [[Ҷумҳурии Озарбойҷон]] баргардонд <ref>{{Cite web|url=http://kremlin.ru/events/president/news/64384|title=Заявление Президента Азербайджанской Республики, Премьер-министра Республики Армения и Президента Российской Федерации|website=Президент России|lang=ru|accessdate=2020-11-20}}</ref>. == Топонимия == Ин ном, ба гуфтаи Карл Ган, аз ({{Lang-az|"ağ"}}) - "сафед"-и [[забони озарбойҷонӣ]] ва ({{Lang-az|"dam"}}) - "хона" баромадааст.<ref>{{Книга|автор=Ган К. Ф.|заглавие=Опыт объяснения кавказских географических названий|ссылка=|издание=|издательство=Типография канцелярии Наместника его Императорского Величества на Кавказе.|год=1909|том=|страницы=3}}</ref>. Дар охири соли 2010, аз ҷониби роҳбарияти [[Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ]] қаламрави Оқдом ба Аскарон ҳамчун маҳаллаи бо номи Акна дохил карда шуда буд <ref name="Карабах: Агдам переименован в Акна"/>. == Ҷуғрофия == Оқдом 26 км дуртар аз [[Степанакерт]] (Ханкенди <ref>Название согласно [[Административно-территориальное деление Азербайджана|административно-территориальному делению]] [[Азербайджан]]а</ref> ) ва 365 км аз [[Боку]] дар пойгоҳи шарқии қаторкӯҳи Қарабоғ, дар канори ҳамвории Қарабоғ ҷойгир аст. == Таърих == [[Акс:Agdam_Mosque2018-12.jpg|рост|мини|250x250пкс| Масҷиди Оқдом дар соли 2018. Масҷид солҳои 1868-1870 сохта шудааст.]] Оқдом дар миёнаҳои асри XVIII таъсис ёфта, соли 1828 мақоми шаҳрро гирифтаст <ref name="Агдам">[http://bse.sci-lib.com/article107063.html Агдам]</ref>. Дар солҳои 1954-1956 дар канораҳои шарқии шаҳр ҳафриётҳои як маҳалли [[асри биринҷӣ]] кофта шуда ба анҷом расонда шуданд. Гирдиҳамойиҳое, ки барои ҷудо шудан аз Ҷумҳурии Озарбойҷон дар [[Степанакерт]]и [[Вилояти Мухтори Қарабоғи Кӯҳӣ]] гузаштаанд ба муқовимати этникии ҷомеаи Озарбойҷон оварда расониданд, пеш аз ҳама дар шаҳри Оқдоми Озарбойҷон, ки дар наздикии марз бо [[Вилояти Мухтори Қарабоғи Кӯҳӣ]]<nowiki/>воқеъ буд <ref name="Хронология конфликта">{{Cite web|url=http://old.memo.ru/hr/hotpoints/karabah/getashen/chapter1.htm|title=Хронология конфликта|publisher=old.memo.ru|deadlink=yes|accessdate=2018-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190510115740/http://old.memo.ru/hr/hotpoints/karabah/getashen/chapter1.htm|archivedate=2019-05-10}}</ref>. Издиҳоми зиёди озарбойҷониҳои Оқдом барои "барқарор кардани тартибот" ба Степанакерт [[22 феврал]]и соли 1988 равон буданд, дар наздикии маҳаллаи Аскерани Арманистон дар қаламрави [[Вилояти Мухтори Қарабоғи Кӯҳӣ]] задухӯрд бо истифодаи силоҳи оташфишон ба вуқӯъ пайваст, дар масири издиҳоми хашмгини озарбойҷониҳо кӯшишҳои низомии полис барпо карда шуданд <ref name="Хронология конфликта"/>. Дар натиҷаи задухӯрд бо аҳолии маҳаллӣ, 50 нафар маҷрӯҳ ва ду озарбойҷонӣ кушта шуданд ( яке аз онҳо дар дасти як полиси озарбойҷонӣ буд) <ref>{{Cite web|url=http://www.press.karabakh.info/%D0%92_%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%BA%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B5_%D0%A1%D0%BE%D1%8E%D0%B7%D0%B0_%D0%A1%D0%A1%D0%A0|title=В Прокуратуре Союза ССР — Karabakh War Press Archive|publisher=www.press.karabakh.info|lang=ru|accessdate=2018-11-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://sumgait.info/press/zhurnal-avrora/avrora-october-1988.htm|title="Туча в горах". Журнал "Аврора", № 10, 1988|publisher=sumgait.info|accessdate=2018-11-05}}</ref>. === Ҷанги Қарабоғ === [[Акс:Agdam-nagorno-karabakh-3.jpg|чап|мини|250x250пкс| Харобаҳои шаҳри Оқдом дар соли 2008]] Дар давраи ҷанги Қарабоғ, Оқдом ба майдони набардҳои шадид табдил ёфт. Аввали моҳи июни [[соли 1993]] нерӯҳои мусаллаҳи Арманистон бо мақсади забти шаҳр ба Оқдом ҳамла карданд <ref name="books.google.ru">[https://books.google.ru/books?id=eDTuxhmqzSkC&printsec=frontcover&dq=Seven+Years+of+Conflict+in+Nagorno-Karabakh&cd=1#v=onepage&q=&f=false Azerbaijan: Seven years of conflict in Nagorno-Karabakh.Human Rights Watch, 1994 ISBN 1-56432-142-8, 9781564321428]</ref>. То 5 июл шаҳрро амалан арманиҳои Қарабоғ иҳота карданд ва онро ба тирандозии шадиди артиллерия ва «Град» дучор карданд. [[23 июл]] Оқдом ба таҳти назорати нерӯҳои арманиҳои Қарабоғи Кӯҳӣ даромад <ref>{{Cite web|url=http://www.vesti.az/news.php?id=83999|title=18 лет назад армяне оккупировали Агдам|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Тибқи гузориши Human Rights Watch, пас аз забтшавӣ, шаҳр бо амри ҳукумати арманиҳои Қарабоғи Кӯҳӣ ғорат ва сӯзонда шуд <ref>[https://books.google.ru/books?id=eDTuxhmqzSkC&printsec=frontcover&dq=Seven+Years+of+Conflict+in+Nagorno-Karabakh&cd=1#v=onepage&q=&f=false Azerbaijan: Seven years of conflict in Nagorno-Karabakh.Human Rights Watch, 1994 ISBN 1-56432-142-8, 9781564321428 — стр. 19]</ref>, дар ҳоле ки ягона масҷиди озарбойҷониҳоро низомиёни арманиҳои Қарабоғи Кӯҳӣ эмин доштанд <ref>Uhlig M.A. ''The Karabakh war'' / World Policy Journal, Vol. 10, No. 4 (Winter, 1993/1994), pp. 47-52 Published by: Duke University Press ''When I visited the occupied zone of Azerbaijan in late September, the road to Agdam was still deserted, and was littered with the charred hulks of heavy battle tanks and armored personnel carriers from both sides. Antitank mines laid by the retreating Azeri troops dotted the highway, and had been marked with stakes by Karabakh forces, obliging a visitor to trace a careful slalom for several kilometers upon entering the city. In Agdam itself, only shattered walls and scorched facades remain of the city’s looted commercial district, the sole survivor being a sky-blue mosque, which was apparently spared by the advancing Karabakh troops. The city’s only visible inhabitants were the members of a Karabakh tank crew, standing guard over rows of captured Azeri tanks, oblivious to the rattle of machine- guns in the distance. Outnumbered and initially outgunned by the Azeri army, Karabakh forces overcame fierce resistance and geographic disadvantages in their early attempts to break the siege against their mountain enclave. But as Karabakh forces have won victory after victory, an influx of captured Azeri arms and ammunition has given powerful momentum to their advance, shattering the organization and morale of the Azeri military, and permitting rapid conquest of Azeri territory'' </ref>. [[Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид]] [[29 июл]]и [[соли 1993]] қатъномаи 853-ро дар бораи забти ноҳияи Оқдом маҳкум карда, талаб кард, ки "ҳаргуна амалиёти низомӣ фавран қатъ карда шаванд, хуруҷи фаврӣ, пурра ва бечунучарои нерӯҳои низомии дар муноқиша иштирокнамуда аз минтақаи забтнамудаи Оқдом ва ҳамаи дигар минтақаҳои ба қарибӣ ишғолшудаи Озарбойҷон бароварда шаванд" <ref>{{Cite web|url=http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res853.htm|title=Резолюция 853 (1993) Совета Безопасности ООН|date=1993-07-29|publisher=un.org; archive.org|deadlink=yes|accessdate=2015-04-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020222102650/http://www.un.org/russian/documen/scresol/res1993/res853.htm|archivedate=2002-02-22}}</ref>... Тибқи иттилои созмони ҳуқуқи башарӣ "Human Rights Watch", як дипломати ғарбӣ, ки дар гурӯҳи Минск кор мекард, ба онҳо гуфтааст, ки тахрибу харобкорӣ ва ғорати Оқдом натиҷаи амали сарбозони беинтизом нест, балки нақшаи муташаккилонаи мақомоти Қарабоғ аст.<ref>Azerbaijan: Seven Years of Conflict in Nagorno-Karabakh. New York: Human Rights Watch. Human Rights Watch, 1995. стр 27</ref> === Давраи баъд аз ҷанг === [[Акс:Building_in_Agdam_Nagorno-Karabakh.JPG|рост|мини|250x250пкс| Бинои харобшудаи Осорхонаи нон дар Оқдом]] Том де Ваал дар китоби худ «Боғи сиёҳ» менависад: «Пас аз он ки арманиҳо Оқдомро дар соли 1993 забт карданд, онҳо тадриҷан кӯча ба кӯча, хона ба хона шаҳрро то хишти охирон шикастанд. Хонаҳои фарсударо хоросанг ва куманик зер кардааст ” <ref>{{Cite web |url=http://newsvote.bbc.co.uk/mpapps/pagetools/print/news.bbc.co.uk/hi/russian/in_depth/newsid_4640000/4640279.stm |title=Линия фронта: 19 мая 2001 года |accessdate=2021-01-16 |archiveurl=https://archive.today/20120715170551/http://newsvote.bbc.co.uk/mpapps/pagetools/print/news.bbc.co.uk/hi/russian/in_depth/newsid_4640000/4640279.stm |archivedate=2012-07-15 }}</ref>. Тавре Роберт Парсонс қайд мекунад, шаҳре, ки замоне 28 000 аҳолӣ дошт ва бо боғҳои худ шуҳрат дошт, ҳоло комилан холист.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/from_our_own_correspondent/775655.stm Robert Parsons «Tug-of-war for Nagorno-Karabakh»]</ref> Ба гуфтаи шоҳидони воқеӣ, ба истиснои масҷиди калон дар маркази шаҳр, тамоми шаҳр хароб шудааст (масҷид солҳои 1868-1870 аз ҷониби меъмор Кербалаи Сефӣ-хони Қарабоғӣ сохта шудааст <ref>Салимова А. Т. [http://www.bakililar.az/ca/history/khristark.html Влияние христианства на архитектуру Азербайджана]</ref> ). [[2 ноябр]]и [[соли 2010]] қарори ҳукумати [[Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ|Ҷумҳурии эътирофнашудаи Қарабоғи Кӯҳӣ]] эълон шуд, ки ба Оқдом номи '''Акна ''' дода, ба шаҳри Аскеран дохил карда шавад <ref name="Карабах: Агдам переименован в Акна"/>. Ба гуфтаи мудири асосии шуъбаи иттилоотии дафтари Президенти Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳӣ Давид Бабаян, қарори тағйири номро маъмурияти ноҳия як сол қабл қабул карда буд <ref>[http://www.panarmenian.net/rus/world/news/56202/Баку_не_имеет_никакого_морального_права_указывать_Степанакерту_что_делать Баку не имеет никакого морального права указывать Степанакерту, что делать]</ref>. Соли 2008 маҷаллаи "Lonely Planet" Оқдомро "Хиросимаи Кавказӣ" номгузорӣ кард <ref>{{Cite book|title=Lonely Planet Georgia, Armenia & Azerbaijan (Travel Guide)|date=2008|publisher=Lonely Planet Publications|page=301|access-date=14 November 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dark-tourism.com/index.php/nagorno-karabakh/15-countries/individual-chapters/565-agdam|title=Dark Tourism's Agdam|website=www.dark-tourism.com|accessdate=14 November 2014|archivedate=2015-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222145828/http://www.dark-tourism.com/index.php/nagorno-karabakh/15-countries/individual-chapters/565-agdam}}</ref>. Дар соли 2010, дар нашри интернетии «Ал-Ҷазира», Оқдом "шаҳраки шабаҳ" номида шуд<ref>[http://www.aljazeera.com/focus/2010/02/20102412115655290.html Nagorno-Karabakh tensions fester]</ref>. Соли 2011 дар музокироти сарони Русия, Арманистон ва Озарбойҷон масъалаи интиқоли Оқдом ба ҷониби Озарбойҷон дубора бардошта шуд <ref>{{Cite web|url=http://www.vesti.az/news.php?id=77941|title=25 июня будет выдвинут вопрос о возвращении Азербайджану Агдама и Физули|deadlink=yes|accessdate=2011-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110525140134/http://vesti.az/news.php?id=77941|archivedate=2011-05-25}}</ref>. === Муноқишаи мусаллаҳона дар Қарабоғи Кӯҳӣ дар соли 2020 === [[Акс:Ilham_Aliyev_and_First_Lady_Mehriban_Aliyeva_visited_liberated_from_occupation_Aghdam_city.jpg|мини|273x273пкс| Президенти Озарбойҷон Илҳом Алиев парчами Озарбойҷонро дар болои шаҳри Оқдом афрохта истодааст. 23 ноябри соли 2020]] Ҳангоми низои мусаллаҳонаи нав дар Қарабоғи Кӯҳӣ дар тирамоҳи соли 2020, Қувваҳои Мусаллаҳи Озарбойҷон қаламравҳои назаррас дар Қарабоғи Кӯҳиро таҳти назорати худ гирифтанд, аз ҷумла шаҳри аз ҷиҳати стратегӣ муҳим Шушаро <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/russian/features-54900906|title=Почему Азербайджан выиграл войну в Карабахе? Отвечают военные эксперты|website=BBC News Русская служба|date=2020-11-11|lang=ru|accessdate=2020-11-11}}</ref>. Ин амалиётҳои ҷангӣ нимашаби 10 ноябри соли 2020, пас аз чанд соати имзои [[Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳӣ аз 10 ноябри соли 2020|Изҳороти оташбас]] аз ҷониби сарони Озарбойҷон, Арманистон ва Русия [[Созишномаи оташбас дар Қарабоғи Кӯҳӣ аз 10 ноябри соли 2020|дар Қарабоғи Кӯҳӣ,]] ба поён расиданд. Тибқи яке аз нуқтаҳои изҳорот, Арманистон то 20 ноябри соли 2020 [[ноҳияи Оқдом]]ро ба [[Озарбойҷон]] бармегардонад <ref>{{Cite web|url=http://kremlin.ru/events/president/news/64384|title=Заявление Президента Азербайджанской Республики, Премьер-министра Республики Армения и Президента Российской Федерации|website=Президент России|lang=ru|accessdate=2020-11-11}}</ref>. Сарвазири Арманистон [[Никол Пашинян]] дар паёмаш дар Фейсбук гуфтааст, ки вай тасмим гирифтааст, ин санади "дарднокро" дар натиҷаи "таҳлили амиқи вазъи ҳарбӣ ва арзёбии одамоне, беҳтарин мутахассис дар назорати вазъ қарор доранд" имзо кардааст.<ref>{{Cite news|accessdate=2020-11-11|work=BBC News Русская служба|title=Конец войны в Карабахе. Стороны договорились о вводе в регион российских миротворцев|url=https://www.bbc.com/russian/news-54869066}}</ref> Пас аз имзои ин созишнома дар пойтахти Арманистон Ереван, тазоҳурот алайҳи сарвазир оғоз ёфт. 20 ноябр нерӯҳои мусаллаҳи Озарбойҷон вориди қаламрави [[ноҳияи Оқдом]] шуданд ва президенти Озарбойҷон дар бораи ба ихтиёри артиши Озарбойҷон гузаштани қаламрави ноҳияи Оқдом мустақиман эълон кард <ref>{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/ru/%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%8C%D0%B1%D0%B0-%D0%B7%D0%B0-%D1%86%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C/%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%B2%D1%81-%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0-%D0%B2%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%B8%D0%BB%D0%B8-%D0%B2-%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4-%D0%B0%D0%B3%D0%B4%D0%B0%D0%BC/2049388|title=Подразделения ВС Азербайджана вступили в город Агдам|author=|website=|date=|publisher=|lang=ru}}</ref>. Рӯзи 23 ноябр Президенти Озарбойҷон [[Илҳом Алиев]] ҳангоми сафари муштарак бо бонуи аввал [[Меҳрубон Алиева]] ба Оқдом, парчами Озарбойҷонро дар ин шаҳр афрохт <ref>[https://www.trend.az/azerbaijan/politics/3339091.html Президент Азербайджана Ильхам Алиев поднял флаг Азербайджана в Агдаме]</ref>. == Аҳолӣ == Мувофиқи "Тақвими қафқозӣ" -и соли 1912 дар Оқдом, ки ба ноҳияи Шушаи вилояти Элисаветпол дохил мешуд, 629 нафар, асосан [[Озарбойҷонҳо|озарбойҷониҳо]], ки ҳамчун "тоторҳо" нишон дода шудаанд, зиндагӣ мекарданд <ref>{{Cite web|url=http://irakly.org/plugins/editors/xinha/plugins/ImageManager/demo_images/5Population/120.jpg|title=Кавказский календарь. Тифлис 1912|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151017104142/http://irakly.org/plugins/editors/xinha/plugins/ImageManager/demo_images/5Population/120.jpg|archivedate=2015-10-17}}</ref>. Мувофиқи барӯйхатгирии умумииттифоқии аҳолии ИҶШС (1989), дар Оқдом 28 031 нафар зиндагӣ мекарданд<ref>{{Cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng89_reg2.php|title=Демоскоп Weekly - Приложение. Справочник статистических показателей.|publisher=www.demoscope.ru|accessdate=2017-12-05}}</ref>. То [[соли 2010]] шумораи аҳолӣ тақрибан 360 нафарро ташкил мекард (арманиҳо) <ref name="Карабах: Агдам переименован в Акна"/>. == Иқтисод == Пеш аз ҷанги Қарабоғ солҳои 1991-1994 дар Оқдом як корхонаи равғану панир, шароббарорӣ ( Ассотсиатсияи истеҳсолӣ оид ба коркарди ангур - заводи коняки Оқдом), як истгоҳи роҳи оҳан, як комбинати консервабарорӣ, корхонаҳои истеҳсоли таҷҳизот ва лавозимот, воситаи роҳи автомобилгард, техникумҳо: механиконии кишоварзӣ ва соҳаи кишоварзӣ, тиббӣ ва мактабҳои мусиқӣ ватеатри драмавӣ маҷуд буданд<ref name="Агдам"/>. == Фарҳанг == Осорхонаи нон дар Оқдом ҷойгир буд, ки дар он вебсайти Вазорати фарҳанг ва сайёҳии Озарбойҷон экспонатҳои марбут ба даврони антиқа ва асрҳои миёна мавҷуд буданд. Дар байни экспонатҳо намунаҳои донаҳои боқимонда, намудҳои ғалладонагиҳои нодир, китобҳои марбут ба кишоварзӣ, дастхатҳои арзишманд, асбобҳои қадимӣ (омоч, суфраи маъмулӣ каланд, осиёби дастӣ) ва ғайра буданд <ref>{{Cite web|url=http://www.mct.gov.az/content.php?lang=az&page=33&rg=12&nid=75|title=Информация о городе на сайте министерства культуры и туризма Азербайджана|lang=az|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === Мусиқӣ ва расонаҳо === Мусиқии [[муғам]], ки барои минтақаи Қарабоғ анъанавӣ аст, як қисми муҳими мероси мусиқии Оқдом мебошад; дар шаҳр як мактаби муғами Оқдом мавҷуд буд, ки дар он ансамбли ''"Булбулони Қарабоғ"'' баромад мекард <ref>{{Cite web|url=http://www.anl.az/down/medeniyyet2008/may/medeniyyet2008_may_579.htm|title="Qarabağ bülbülləri" nin yaradıcısı kimdir|author=Shirinov, Elnur|date=2008-05-20|accessdate=14 November 2014|archivedate=2014-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141129143521/http://www.anl.az/down/medeniyyet2008/may/medeniyyet2008_may_579.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://karabakhinfo.com/4499?lang=ru|title=Золотой голос Карабаха – Гадир Рустамов|author=А.Тагиева|website=karabakhinfo.com|date=2013-11-28|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=14 November 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151222131809/http://karabakhinfo.com/4499?lang=ru|archivedate=2015-12-22}}</ref>. == Варзиш == Бо вуҷуди ба тасарруф гирифтор гаштан, шаҳр як бошгоҳи касбии футболи ФК "Қарабоғ"''(Qarabağ FK) '' дорад, ки дар Лигаи олии Озарбойҷон, дивизиони олии футболи Озарбойҷон иштирок мекунад. Стадиони «Имарат», ягона стадион дар Оқдом, низ ҳангоми бомбаборон кардан аз ҷониби нерӯҳои мусаллаҳи Арманистон ҳангоми ҷанг дар Қарабоғи Кӯҳӣ хароб карда шуд. == Пайвандҳо == * Артемий Лебедев. KavKazEtnoexp. Соли 2010. - Оқдом: [http://www.tema.ru/travel/kavkazetnoexp-9/#agdam акс], [https://www.youtube.com/watch?v=5ctaQXgWoy0 видео] * [http://www.ridus.ru/news/65901/ Оқдом: шаҳраки шабаҳҳо.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220520151142/https://www.ridus.ru/news/65901 |date=2022-05-20 }} [http://www.ridus.ru/news/65901/ Гузориши аксӣ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220520151142/https://www.ridus.ru/news/65901 |date=2022-05-20 }} == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} {{Озорбойҷон-ҷуғ-нопурра}} == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} {{ПБ}} {{Шаҳрҳои Озарбойҷон}} [[Гурӯҳ:Оқдом]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Озарбойҷон]] [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Оқдом]] lf469vavjbg9dpdxbqujtwyiwqb185a 0 287516 1470030 1240035 2026-04-26T10:51:59Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470030 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Рина Зарифова''' ({{lang-tt|Рина Баян кызы Зарифова}}; {{ВД-Дебоча}}) — {{рӯзноманигор}}, {{тарҷумон}} ва муаллими тотор. Корманди шоистаи фарҳанги Ҷумҳурии Тотористон (1995). Вай мудири шуъбаи мактубҳои рӯзномаи «Татарстан яшьләре» («Ҷавонони Тотористон») буд. Мақолаҳои ӯ дар бораи масъалаҳои марбут ба мушкилоти ахлоқ, тарбия, оила ва ғайра буданд.<ref>{{Cite web|title=Списки жертв|url=http://lists.memo.ru/d1/f179.htm|access-date=2021-02-18|website=lists.memo.ru|accessdate=2021-03-09|archivedate=2011-01-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131030121/http://lists.memo.ru/d1/f179.htm}}</ref><ref>{{Cite book|title=Мәктәбем - якты юлым|last=Гыймадиева|first=Наҗия|publisher=İdel-Press|year=2014|isbn=|location=Казан, Татарстан|pages=95}}</ref><ref>{{Cite book|title=Мәктәбем - якты юлым|last=Гыймадиева|first=Наҗия|publisher=İdel-Press|year=2014|isbn=|location=Казан, Татарстан|pages=95}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.youtube.com/watch?v=FanpuU6T-h8 Adäm belän Xäwa. Rina belän Zahit Zaripovlar ğailäse = Broadcast «Adam and Eve». The family of Rina and Zahit Zaripov] «Tatarstan — Yaña Ğasır» channel, 2003. * {{Cite web|title=Küñel cılısın öläşkändä|trans-title=Leaving a heartfelt warmth|url=https://trt-tv.ru/wp-content/uploads/2021/03/TD050321.mp3|url-status=live|last=Sadrıy|first=Rail|publisher=Tatarstan radiosı|language=tt|date=2021-03-05}} {{зиндагинома-хурд}} jjcmyk52es9859mdxuuv88y37xc9bsj 0 288576 1470017 1453886 2026-04-26T03:06:18Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470017 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | вазифа = Раиси [[:ru:Второе минское соглашение#Контактная группа по урегулированию ситуации на Донбассе|гурӯҳи тамос оид ба ҳалли вазъ дар Донбасс]] | парчам = Flag of Ukraine.svg | аввалдавр = 28 июли 2020 | охирдавр = 10 майи 2022 | пешгузашта = [[Леонид Кучма]] | ҷонишин = | президент = [[Володимир Зеленский]] | вазифа_2 = [[Верховная рада|Вакили халқии Украина]] [[Верховная радаи Украина даъвати II|даъватҳои II]]—[[Верховная радаи Украина даъвати IV|IV]] | парчам_2 = Logo of the Verkhovna Rada of Ukraine.svg | парчам2_2 = Flag of Ukraine.svg | аввалдавр_2 = 25 сентябри 1994 — 25 майи 2006 | вазифа_3 = 1-ум [[Президенти Украина]] | парчам_3 = Flag of the President of Ukraine.svg | парчам2_3 = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | аввалдавр_3 = 5 декабри 1991 | охирдавр_3 = 19 июли 1994 | пешгузашта_3 = <small>вазифа таъсис ёфт,<br>[[Николай Плавюк]] (чун охирин президенти [[Ҷумҳурии халқии Украина]] дар бадарға);<br>худаш чун раҳбари Радаи Олӣ</small> | ҷонишин_3 = [[Леонид Кучма]] | нахутсвазир_3 = [[Витолд Фокин]] <small>(1991—1992)</small><br>[[Валентин Симоненко]] <small>(1992, и.в.)</small><br>[[Леонид Кучма]] <small>(1992—1993)</small><br>[[Ефим Звягилский]] <small>(1993—1994, {{и. о.}}) (де-факто худаш бо сабаби бемор шудани иҷрокунандаи вазифаи сарвазир)</small><br>[[Виталий Масол]] <small>(1994—1995)</small> | вазифа_4 = [[Раҳбари Радаи Олии Украина]] | парчам_4 = Flag of Ukraine (1991-1992).svg | аввалдавр_4 = 24 август | охирдавр_4 = 5 декабри 1991 | пешгузашта_4 = <small>вазифа таъсис ёфт, худи ӯ чун раиси [[Шӯрои Олии ҶШС Украина]]</small> | ҷонишин_4 = [[Иван Плюш]] | вазифа_5 = Раиси [[Шӯрои Олии ҶШС Украина]] | парчам_5 = Flag of Ukrainian SSR.svg | аввалдавр_5 = 23 июли 1990 | охирдавр_5 = 24 августи 1991 | пешгузашта_5 = [[Владимир Ивашко]] | ҷонишин_5 = <small>вазифа аз байн рафт, худи ӯ чун [[раиси Радаи олии Украина]]</small> }} '''Леонид Макарович Кравчук''' ({{Lang-uk|Леонід Макарович Кравчук}}; тав. [[10 январ]]и [[Соли 1934|1934]], деҳаи Великий Житин, воеводствои Волин, Ҷумҳурии Лаҳистон (ҳозира {{Зодгоҳ|ноҳияи Ровно|дар н. Ровно}} , [[Вилояти Ровно]] — фавт. [[10 май]]<nowiki/>и [[Соли 2022|2022]], [[Киев]], [[Укроин|Украина]]) — пешвои давлатӣ ва сиёсиву [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ|ҳизбии]] [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шӯравӣ]] ва [[Укроин|украинӣ]], [[Президенти Украина|президенти]] аввалини Украина (1991-1994). 8 декабри соли 1991 аз номи Украина ӯ бо Президенти Федератсияи Руся (РСФСР) [[Борис Елтсин|Б.]] [[Борис Елтсин|Н.]] [[Борис Елтсин|Елтсин]] ва Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Беларус С. Шушкевич [[Созишномаи Беловежская]] дар бораи [[Пошхӯрии СССР|қатъ кардани мавҷудияти СССР]]-ро ба имзо расонид. == Зиндагинома == 10 январи соли 1934 дар деҳаи Великий Житин дар наздикии Ровно дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст. Падар — Макар Алексеевич Кравчук (03.17.1906 - 1944) <ref name="volyn.com.ua">[https://www.volyn.com.ua/news/96310-u-1942-rotsi-leonid-kravchuk-iz-tovaryshem-nakoliaduvaly-40-karbovantsiv «У 1942 році Леонід Кравчук із товаришем наколядували 40 карбованців» — «Волинь» — незалежна громадсько-політична газета]</ref> дар солҳои 30-юм дар сафи савораи Лаҳистон хидмат кард, дар солҳои 40-ум вай ба сафи [[Артиши Сурх]] даъват карда шуд. Вай ва модари Кравчук - Ефимия Ивановна (деҳаи Мелничук) (6.12.1908 - 1980) дар коргарони муҳосирони лаҳистонӣ хидмат карданд <ref name="godn154">{{Cite web |url=http://www.segodnya.ua/news/14077358.html |title=Как Сталин Галичину нам отдал |accessdate=2021-04-19 |archivedate=2009-09-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090912042452/http://www.segodnya.ua/news/14077358.html }}</ref>. Дар солҳои [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] дар соли 1944, як сарбози полки 480-уми пиёдагарди дивизияи 152-уми пиёдагарди 28-уми артиш Макар Алексеевич Кравчук дар ҷангҳо барои озод кардани деҳаи Гат дар фронт ҳалок шуд, дар қабри дастаҷамъӣ дар шаҳраки саҳ. Октябри [[вилояти Гомел]]и [[Белорус|Ҷумҳурии Беларус]] дафн шуд <ref name="ppmurmansk.ru">{{Cite web |url=http://www.ppmurmansk.ru/leonidkravchukyanavsyujiznzapomnilhalvukotoruyuvplatochkemamaprineslamnekodnyurojdeniya_17379.html |title=Леонид Кравчук: Я на всю жизнь запомнил халву, которую в платочке мама принесла мне ко дню рождения … — Газета Полярная правда" |accessdate=2021-04-19 |archivedate=2014-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140201184355/http://www.ppmurmansk.ru/leonidkravchukyanavsyujiznzapomnilhalvukotoruyuvplatochkemamaprineslamnekodnyurojdeniya_17379.html }}</ref>. Леонидро падари ӯгай ва модари худ ба воя расонидааст, ки соли 1980 бар асари сактаи мағзӣ дар деҳаи зодгоҳаш вафот карда, дар ҳамон ҷо дафн шудааст <ref name="oglyadach.com">[http://oglyadach.com/news/2006/1/11/54026.htm Новини України | Обозреватель]{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2018|bot=InternetArchiveBot}}</ref>. === Таҳсилот ва касбҳои ибтидоӣ === Донишгоҳи Киевро бо ихтисоси иқтисодиёти сиёсӣ хатм кардааст (1958). Дар давоми таҳсил, ӯ бо донишҷӯи факултаи иқтисодӣ Антонина Мишура вохӯрд, ки соли 1957 бо ӯ издивоҷ кардааст. Солҳои 1958-1960 муаллими техникуми молиявии Черновтсӣ буд. Дар солҳои 1960-1967 мушовир-методисти Хонаи маорифи сиёсӣ, лектор, ёрдамчии котиб, мудири шуъбаи агитация ва таблиғи [[Комитети вилоятии КПСС|Кумитаи вилоятии]] [[Вилояти Чернивитси|Черновти]] [[Партияи Коммунистии Украина|ҲК Украина]] кор кардааст. Вай аспирантураи [[Академияи илмҳои ҷамъиятӣ дар назди Кумитаи Марказии КПСС|Академияи илмҳои ҷамъиятии назди КМ КПСС-ро]] хатм намуда, солҳои 1967-1970 таҳсил кардааст. [[Номзади илм|Номзади илмҳои иқтисодӣ]], рисолаи «Моҳияти фоида дар замони сотсиализм ва нақши он дар истеҳсолоти колхозӣ» навиштааст. === Кори ҳизбӣ === Дар солҳои 1970-1988 — сардори бахши, нозири, ёвари котиби, муовини аввали мудири шуъбаи, сардори тарғибу таблиғи шуъбаи [[CC|Кумитаи Марказии]] [[Партияи Коммунистии Украина|Ҳизби коммунисти Ҷумҳурии Украина]]. Солҳои 1989-1990 мудири шуъбаи идеологӣ, котиби КМ Ҳизби коммунисти Украина. Дар охири солҳои 80-ум, Кравчук дар саҳифаҳои рӯзномаи " Вечерний Киев" бо тарафдорони истиқлоли Украина мубоҳисаи ошкоро оғоз кард. Дар заминаи роҳбарии хеле консервативии ҲКУ, мавқеи ӯ беш аз мӯътадил ба назар мерасад. 1989-1990 — номзад ба аъзогии Бюрои Сиёсӣ. Дар 1990-1991 ӯ узви Бюрои Кумитаи Марказии Ҳизби коммунисти Ҷумҳурии Украина буд. Аз соли 1990 — котиби дуюми КМ Ҳизби Коммунисти Украина. 4 марти соли 1990, дар даври якуми интихоботи якуми алтернативии парлумонӣ дар ҶШС Украина, вакили Шӯрои Олии ҶШС Украина даъвати XII ( ([[Верховная Радаи Украина даъвати 1|Радаи олии Украина даъвати I]]) аз ш. ҳавзаи интихоботии Ямполский No 39 вилояти Виннитса, дар байни 2 номзад дар парлумон узви Комиссияи фарҳанг ва эҳёи рӯҳонӣ 68,69% овозҳоро ба даст овард. Аз соли 1990 ӯ узви Кумитаи Марказии КПСС буд. 1990-1991 — Раиси Шӯрои Олии ҶШС Украина. [[Август путч|Пас аз рӯйдодҳои 19-21 августи соли 1991]] аз Ҳизби Коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ хориҷ карда шуд. 24 августи соли 1991, таҳти раёсати Леонид Кравчук, Шӯрои Олии ҷумҳурӣ қарор ва [[Эъломияи истиқлоли Украина|Санади Эъломияи истиқлоли Украинаро]] қабул кард. Аз 24 августи соли 1991 то 5 декабри соли 1991 — Раиси Верховная Радаи Украина <ref>[http://base.spinform.ru/show_doc.fwx?rgn=17676 Закон Украины от 12 сентября 1991 года № 1543-XII «О правопреемстве Украины»]</ref>. === Президенти Украина === Вай ба ҳайси бепартиявӣ ба президентӣ номзад шуд. Ӯро ҳам фаъолони ҳизби онвақтаи мамнӯи коммунистӣ (номзади онҳо Александр Ткаченко номзадии худро ба фоидаи Кравчук бозпас гирифт) ва инчунин баъзе аз демократҳои миллӣ, ки раиси Верховная Радаро "падари истиқлол" таблиғ мекарданд, дастгирӣ карданд. Образи миллатгаро, ки ба таври сунъӣ барои рақиби асосии Кравчук Вячеслав Черновол сохта шудааст <ref>{{Cite web |url=https://www.ukrinform.ru/authors/leonid_kravchuk.html |title=Леонид Кравчук — Новости Укринформ |accessdate=2021-04-19 |archivedate=2018-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180512181654/https://www.ukrinform.ru/authors/leonid_kravchuk.html }}</ref>. 1 декабри соли 1991 Леонид Кравчук дар аввалин интихоботи мустақими президентӣ 61,6% овоз ба даст оварда, президенти Украина интихоб шуд. [[Акс:RIAN_archive_52076_Leonid_Kravchuk,_Stanislav_Shushkevich_and_Boris_Yeltsin.jpg|мини|316x316пкс| Л. М. Кравчук, С. С. Шушкевич, [[Борис Елтсин|Б. Н. Елсин]], V. Ф. Кебич. Соли 1991]] Дар таърихи 8-уми декабри соли 1991, аз номи Украина, имзо бо Президенти Федератсияи Русия (РСФСР) [[Борис Елтсин|B. Н. Елтсин]] ва Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Беларус С. С. Шушкевич ба созишномаҳои Белавожскаяро оид ба [[Пошхӯрии СССР|қатъ гардидани мавҷудияти СССР]] имзо кард. Пас аз 2 рӯз, Шӯрои Олии Украина бо қайду шарт шартномаро ба тасвиб расонд <ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/Постановление%20ВС%20Украины%20от%2010.12.1991%20№%201958-XII Постановление Верховного Совета Украины от 10 декабря 1991 года № 1958-XII «О ратификации Соглашения о создании Содружества Независимых Государств»]</ref>. 19 июни соли 1992, Кравчук қонунро дар бораи комилан хориҷ кардани истинодҳо ба СССР аз Конститутсияи Украина дар соли 1978 имзо кард <ref>[https://ru.wikisource.org/wiki/Закон%20Украины%20от%2019.06.1992%20№%202480-XII Закон Украины от 19.06.1992 № 2480-XII]</ref>. Дар иҷлосияи тантанавии Верховная Радаи Украина 22 августи соли 1992 дар [[Киев]] охирин президенти Ҷумҳурии Халқии Украина дар ғурбат Микола Плавюк регалияи давлатии [[Ҷумҳурии Халқи Украина|ҶХУ-ро]] ба президенти якуми Украина Леонид Кравчук супурд <ref>{{Cite web |url=http://www.vesti.ru/doc.html?id=340143 |title=Вести. Ru: На Украине последний день агитации перед вторым туром президентских выборов. Кстати, первому президенту Украины во время инаугурации в 1992 году вручили государственн… |accessdate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191223062842/https://www.vesti.ru/doc.html?id=340143 |archivedate=2019-12-23 }}</ref>. Плавюк инчунин мактуберо пешниҳод кард, ки дар он гуфта мешавад, ки Украинаи мустақил, ки 24 августи соли 1991 эълон шудааст, вориси қонунии Ҷумҳурии Халқии Украина мебошад <ref>{{Cite web |url=http://www.interfax.by/article/23297 |title=В Киеве открылся музей Украинской народной республики {{!}} Музеи на interfax.by |accessdate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190913073932/http://www.interfax.by/article/23297 |archivedate=2019-09-13 }}</ref><ref>[http://www.istpravda.com.ua/videos/2012/01/22/69657/ 1992: останній президент УНР передає Кравчуку клейноди | Історична правда]</ref>. Рӯзноманигор ва сиёсатшиноси итолиёӣ Ҷулиетто Чиеса дар китоби худ "Алвидоъ Русия!" ақидаеро баён мекунад, ки ташаббускори асосии фурӯпошии СССР маҳз Кравчук буд <ref>[http://kprf.ru/party_live/54065.html Круглый стол в редакции «Правды», посвящённый 85 лет со дня провозглашения Советского Союза]</ref>. Инро худи Леонид Макарович дар соли 2016 амалан тасдиқ карда, изҳор дошт, ки халқи украин қабргузорони СССР мебошанд <ref name="автоссылка1">[https://interfax.com.ua/news/political/365083.html Попытка силой подчинить себе Украину станет для России самоубийством — Кравчук]</ref>. Кравчук дар мусоҳиба бо [[Радиои Аврупои Озод/Радиои Озодӣ|Радиои Озодӣ]] моҳи декабри соли 2011 изҳор дошт, ки имзои Созишномаи Биаловежская як табаддулоти сулҳомез аст <ref>[http://www.svoboda.org/content/article/24415159.html Леонид Кравчук — мирный заговорщик]</ref>. Дар соли 1992 ӯ метрополитен Филаретро, ки солҳои зиёд ҳамчун як корманди пешбари идеологии Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунистии Украина "роҳбарӣ" мекард, дар фаъолиятҳояш барои эҷоди калисои православии украинии Патриархати Киев фаъолона дастгирӣ кард <ref>{{Cite web|url=http://orthodox-lviv.narod.ru/books/raskol/raskol_6.htm|title=Автокефалистские расколы на Украине|deadlink=yes|accessdate=2015-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141231030430/http://orthodox-lviv.narod.ru/books/raskol/raskol_6.htm|archivedate=2014-12-31}}</ref>. 3 сентябри соли 1993 ӯ созишномаҳои Массандраро имзо кард, ки ба сарнавишти минбаъдаи Флоти Баҳри Сиёҳ ва силоҳи ҳастаии дар қаламрави Украина ҷойгиршуда дахл доштанд. Пас аз он, ӯ ба интихоботи пеш аз муҳлати сарвари давлат дар моҳи июли соли 1994 розӣ шуд. Дар даври аввал вай дар байни дигар номзадҳо шумораи бештари овозҳоро ба даст овард, аммо дар даври дуввум аз [[Леонид Кучма]] мағлуб шуд. 27 сентябри соли 1993 шаҳри [[Сухумӣ|Сухуми]] афтод ( ҷанг дар Абхазия ). Ҳукумати Гурҷистон фавран барои кумак ба як қатор кишварҳо муроҷиат кард, 7 октябри соли 1993, президенти Гурҷистон Эдуард Шеварднадзе ба Леонид Кравчук занг зад ва дархости кумак дар эвакуатсияи 150 000 гурезаро кард, ки президенти Украина ба онҳо розӣ шуд. 14 январи соли 1994, дар Маскав, бар хилофи Шартномаи СТАРТ-1, ки Верховная Рада 18 ноябри соли 1993 ба тасвиб расонидааст ва он тадриҷан коҳиш додани силоҳи ҳастаии стратегиро дар қаламрави Украина пешбинӣ кардааст, худсарона қарор кард, ки созишномаи сеҷонибаро имзо мекунад, Изҳороти Президентҳои Украина, ИМА ва Русия дар бораи фавран содир кардани тамоми силоҳҳои ҳастаии Украина ба Русия (ки аллакай 1 июни соли 1996 ба итмом расида буд) ва бидуни ягон кафолати мушаххаси амниятӣ ва ҷуброни молиявии ҳуҷҷатӣ <ref>{{Cite web|url=http://www.radiosvoboda.org/content/article/25225403.html|title=10 міфів про ядерне роззброєння України|author=Юрій Костенко|date=2014-01-10|publisher=Радіо Свобода}}</ref>. === Пас аз президентӣ === [[Акс:ПРЕЗИДЕНТЫ_УКРАИНЫ_Ющенко,_В._Кучма,_Л_Кравчук_Л._0054_Чуприна_Вадим_А.jpg|мини|Президентҳои Украина В.Ющенко, Л. Кучма, Л. Кравчук (аз чап ба рост) 28 январи соли 2014, Верховная Радаи Украина]] Дар интихоботи пеш аз муҳлати президентии соли 1994 (вай розӣ шуд, ки таҳти фишори ошӯбҳо дар тобистони соли 1993 баргузор кунад), вай дар даври дуввум аз Леонид Кучма мағлуб гашта, 45,1% овозҳоро ба даст овард. Моҳи сентябри соли 1994 вай вакили [[Верховная Рада|Верховная Радаи Украина]], узви фраксияи Интихоби Иҷтимоӣ-Бозорӣ интихоб шуд ва баъдан узви гурӯҳи вакилони Маркази конститутсионӣ шуд. Соли 1998 вай дубора ба ҳайси вакили Верховная Радаи Украина ба ҳайси раҳбари рӯйхати ҳизби Ҳизби сотсиал-демократи Украина (муттаҳид) интихоб шуд. Аз соли 1998 — узви ҲСДУ (м) ва Бюрои сиёсии ҲСДУ (м). Дар соли 2002, ӯ дубора ба ҳайси вакил дар рӯйхати ҲСДУ (м) интихоб шуд. Дар интихоботи парлумонии 2006, ҲСДУ (м) натавонист аз 3% монеаро гузарад. 26 апрели соли 2006, Леонид Кравчук эълом дошт, ки бидуни бастагӣ ба як ҳизб "аз мақомоти ҳизб баромада, дар як режими озодтар ба фаъолияти ҷамъиятӣ ва сиёсӣ машғул шавад".<ref>[http://www.pravda.com.ua/rus/news/2006/04/26/4399185/ Кравчук пошел за Медведчуком | Украинская правда]</ref> Дар соли 2016 вай эълом дошт, ки мардуми украин гӯрканони СССР мебошанд <ref name="автоссылка1"/>. Аз 28 июли соли 2020 - раиси гурӯҳи тамос оид ба ҳалли вазъ дар Донбасс. == Оила == * Зан - Кравчук Антонина Михайловна (намонд Mishura <ref>{{Cite web|url=http://fakty.ua/96382-student-leonid-kravchuk-razgruzhal-vagony-podnimal-celinu-i-podrabatyval-naturcshikom-v-hudozhestvennom-institute|title=Студент Леонид Кравчук разгружал вагоны, поднимал целину и подрабатывал… Натурщиком в художественном институте|first=Ирина|last=Лисниченко|website=Факты и комментарии|date=2001-08-10|lang=|accessdate=2015-07-13}}</ref> ) (соли таваллудаш 1935) - [[дотсент]]и факултети иқтисодии Донишгоҳи миллии Киев ба номи Тарас Шевченко, издивоҷ дар соли 1957.<ref name="oglyadach.com"/> ** Писар - Виталий Леонидович Кравчук (таваллуд 21 июли 1959) - соҳибкор *** Набера - Кравчук Вадим Виталиевич (таваллуд 19 апрели 1995) **** Писар - {{Бе тарҷума 5|Кравчук, Александр Леонидович|Александр Леонидович Кравчук|uk|Кравчук Олександр Леонідович}} (таваллуд 21 июли 1959) - соҳибкор,<ref name="autogenerated2">[http://www.focus.ua/society/58765 Родственникам Кравчука выделили пять участков в Конча-Заспе. Общество. ФОКУС]</ref> келин Елена Анатолевна Кравчук дар Донишгоҳи Миллии Киев кор мекунад. ***** Набера - Андрей Александрович Кравчук (соли таваллудаш 1981) - Донишкадаи муносибатҳои байналмилалии Донишгоҳи Миллии Киевро хатм кардааст, дар як агенти таблиғотӣ кор мекунад, ҳамсараш Мария Викторовна Кравчук дар як ширкати тиҷорӣ кор мекунад.<ref>[http://news.bigmir.net/ukraine/176478/ Родственникам Кравчука выделили пять участков в Конча-Заспе — bigmir)net]</ref> ****** набера - Елена Андреевна Кравчук (соли таваллудаш 2005). ***** набера - Мария Александровна Кравчук (соли таваллудаш 1988) - Донишкадаи муносибатҳои байналмилалии Донишгоҳи миллии Киевро ба ном. Т. Г. Шевченко хатм кардааст. == Китобҳо == [[Акс:Leonid_Kravchuk2.jpg|мини|267x267пкс| Л. М. Кравчук.]] [[Акс:B0001_UKRPOHTA_07.jpg|мини|300x300пкс| Маркаи почта]] * 1978: Луғати мухтасари иқтисодии панҷсолаи самаранокӣ ва сифат (бо ҳаммуаллифӣ) * 1982: Иттиҳоди шикастнопазир: Дастурамал (ҳаммуаллиф) * 1982: Луғати иқтисодии нақшаи панҷсолаи ёздаҳум (бо ҳаммуаллифӣ) * 1985: Дар оилаи ягона : Тарбияи ватандӯст-интернатсионалистҳо тавассути тарғибот ва санъати ороишӣ (таҳрири умумӣ) * 1986: Ташкил ва методикаи тарбияи атеистӣ (бо ҳаммуаллифӣ) * 1989: Механизми нави иқтисодӣ (ҳаммуаллиф) * 1989: Кори идеологӣ. Таҷрибаи Перестройка : Дар асоси маводи ташкилоти партиявии ҷумҳурӣ (бо ҳаммуаллифӣ) * 1992: Чунин давлате вуҷуд дорад - Украина : Маводҳо аз баромадҳо, мусоҳибаҳо, конфронсҳои матбуотӣ, брифингҳо, ҷавобҳо ба саволҳо, [1991-1992] ( {{Lang-uk|Є така держава — Україна}} ) * 1994: Рӯзҳои охирини империя... Солҳои аввали умед : [китоб-мусоҳиба] ( {{Lang-uk|Останні дні імперії... Перші дні надії}} <span lang="uk" style="font-style:italic;">...</span> <span lang="uk" style="font-style:italic;">...</span> <span lang="uk" style="font-style:italic;">Рӯзҳои аввали умед</span> ) * 2001: Давлат ва Ҳокимият: Таҷрибаи ислоҳоти маъмурӣ * 2002: Мо он чизе, ки дорем, дорем : Хотирот ва мулоҳизаҳо ( {{Lang-uk|Маємо, те що маємо}} ) * 2010: Як Украина, Як халқ ( {{Lang-uk|Одна Україна, єдиний народ}} ) * 2018: Аввалин дар бораи қудрат ( {{Lang-uk|Перший про владу}} ) <ref>[https://gordonua.com/photo/events/v-den-svoego-85-letiya-leonid-kravchuk-prezentoval-svoyu-knigu-pervyy-o-vlasti-fotoreportazh-651553.html В день своего 85-летия Леонид Кравчук презентовал свою книгу "Первый о власти"]</ref> * 2019: Дар чорроҳаи таърихи {{Lang-uk|На перехрестях української історії}} ) <ref>{{Cite web |url=https://leonid-kravchuk.com.ua/pershyj-prezydent-ukrayiny-kravchuk-prezentuvav-u-kyyevi-svoyu-novu-knygu-na-perehrestyah-ukrayinskoyi-istoriyi/ |title=Перший президент України Кравчук презентував ӯ Києві свою нову книгу “На перехрестях української історії” |accessdate=2021-04-19 |archivedate=2021-01-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210126233248/https://leonid-kravchuk.com.ua/pershyj-prezydent-ukrayiny-kravchuk-prezentuvav-u-kyyevi-svoyu-novu-knygu-na-perehrestyah-ukrayinskoyi-istoriyi/ }}</ref> Вай зиёда аз 500 мақола навиштааст. == Мукофотҳо ва шоиста == * Ғолиби ҷоизаҳои Celebrities 2020 дар номинатсияи "Шахси сол".<ref>{{Cite web|url=https://hronika.info/obwestvo/729046-olga-sumskaya-aktrisa-goda-a-aleksandr-zherebko-molodoj-deyatel-iskusstv-premiya-celebrity-awards-2020/|title=Ольга Сумская актриса года, а Александр Жеребко молодой деятель искусств - премия «Celebrity Awards 2020» -|lang=ru-RU|accessdate=2020-09-25}}</ref> * Унвони Қаҳрамони Украина бо ҷоизаи Ордени Ҳокимият (21 августи 2001) <ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=701/2001 Указ Президента України № 701/2001 від 21 серпня 2001 року «Про присвоєння звання Герой України»]{{ref-uk}}</ref> - ''барои саҳми барҷастаи шахсӣ дар ташаккул ва рушди давлати мустақили Украина, фаъолияти чандинсолаи фаъоли сиёсӣ ва иҷтимоӣ''. * Ордени озодӣ (10 январи 2014) - ''барои саҳми барҷастаи шахсӣ дар рушди давлати Украина, фаъолияти чандинсолаи пурсамари ҷамъиятӣ ва сиёсӣ'' <ref>{{Cite web|url=http://www.president.gov.ua/ru/documents/16370.html|title=Указ Президента Украины № 2/2014 «О награждении Л. Кравчука орденом Свободы»|deadlink=yes|accessdate=2014-01-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140125155807/http://www.president.gov.ua/ru/documents/16370.html|archivedate=2014-01-25}}</ref> * Ордени шоҳзода Ярослави доно I Санъат. (15 июли соли 2020) <ref>[https://www.president.gov.ua/documents/2772020-34401 Указ Президента Украины от 15 июля 2020 года № 277/2020 «О награждении государственными наградами Украины»]</ref>, II мод. (9 январи соли 2007) <ref>[http://zakon1.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=4/2007 Указ Президента України № 4/2007 від 9 січня 2007 року «Про нагородження Л. Кравчука орденом князя Ярослава Мудрого»]{{ref-uk}}</ref>, III м. (10 январи 2004) <ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=11/2004 Указ Президента України № 11/2004 від 10 січня 2004 року «Про нагородження Л. Кравчука орденом князя Ярослава Мудрого»]{{ref-uk}}</ref>, IV мод. (10 январи 1999) <ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=6/99 Указ Президента України № 6/99 від 10 січня 1999 року «Про нагородження відзнакою Президента України „Орден князя Ярослава Мудрого“»]{{ref-uk}}</ref>, V м. (21 августи соли 1996) <ref>[http://zakon.rada.gov.ua/cgi-bin/laws/main.cgi?nreg=731/96 Указ Президента України № 731/96 від 21 серпня 1996 року «Про нагородження відзнакою Президента України „Орден князя Ярослава Мудрого“»]{{ref-uk}}</ref> * Медали ҷашнии "25 соли истиқлоли Украина" (19 августи 2016) * Орденҳои Шӯравӣ: орденҳои Инқилоби Октябр ва ордени Байраки Сурхи Меҳнат (ду маротиба). * Ифтихорномаи Девони Вазирони Украина ( [[Соли 2004|2004]] ). * Дорандаи Салиби калони ордени Станислаус (1999). == Адабиёт == * На 1/6 планеты // Филателия. 1993. — № 4. — С. 7. * Валентин Чемерис. Президент. К., 1994. * Прощай, Россия. М.: Гея, 1998. * ''Островский А. В.'' [https://itexts.net/avtor-aleksandr-vladimirovich-ostrovskiy/164701-glupost-ili-izmena-rassledovanie-gibeli-sssr-aleksandr-ostrovskiy/read/page-1.html Глупость или измена? Расследование гибели СССР.] М.: Форум, Крымский мост-9Д, 2011. — 864 с. ISBN 978-5-89747-068-6 * ''Л. В. Губерський''. Кравчук Леонід Макарович // Українська дипломатична енциклопедія: У 2-х т. /Редкол.:Л. В. Губерський (голова) та ін. — К: Знання України, 2004 — Т.1 — 760 с. ISBN 966-316-039-X * ''Ю. Шаповал, М. Михальченко''. Кравчук Леонід Макарович // Політична енциклопедія. Редкол.: Ю. Левенець (голова), Ю. Шаповал (заст. голови) та ін. — К.: Парламентське видавництво, 2011. — С. 371. ISBN 978-966-611-818-2 == Пайвандҳо == * {{YouTube|CwW6CEhWRxk|Д/ф «Дорога на Банковую»|logo=1}}</img> * [https://web.archive.org/web/20140125070733/http://www.president.gov.ua/ru/content/history_kravchuk.html] * [https://web.archive.org/web/20100107011614/http://www.vlada.kiev.ua/fcontent.php?pacode=327 Кравчук Леонид Макарович]{{ref-uk}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на украинском языке">)</span> * [https://web.archive.org/web/20140110094842/http://ukrgeroes.narod.ru/KravchukLM.html ҚАҲРАМОНИ УКРАИНА - Кравчук Леонид Макарович]{{ref-uk}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на украинском языке">)</span> * [https://web.archive.org/web/20081025005752/http://saliy.kiev.ua/old_publications/pub_tezuKPU.html "Николаҳои ман фикр намекарданд, ки Русия ин қадар рукуд дорад" (Л. М. Кравчук, 1992)] * [http://goldpages.com.ua/person/5457/ Мусоҳиба бо Леонид Кравчук] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210416015953/https://goldpages.com.ua/person/5457/ |date=2021-04-16 }} * [http://www.ukraine.ru/catalog/persona/kravchuk.html Кравчук Леонид] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120731011817/http://www.ukraine.ru/catalog/persona/kravchuk.html |date=2012-07-31 }} * [https://web.archive.org/web/20070213065827/http://www.governors.org.ua/hmns/krav.htm Мониторинги фаъолияти сиёсии Леонид Кравчук] * [http://glavnoe.ua/articles/a3783 Кравчук: Мо бо Русия шарик нестем] * [http://www.from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html Нархҳои ройгон ва пасандозҳои сӯхта.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210422040206/https://from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html |date=2021-04-22 }} [http://www.from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html Шӯриши Флоти Баҳри Сиёҳ.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210422040206/https://from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html |date=2021-04-22 }} [http://www.from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html Тиббӣ ва "кравчучка"] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210422040206/https://from-ua.com/voice/32ab72bc6b31c.html |date=2021-04-22 }} * [http://www.kp.ru/daily/26207/3093145/ Леонид Кравчук, собиқ президенти Украина: Елтсин хоҳиш кард, ки Қримро ба Русия баргардонад...] * [http://echo.msk.ru/programs/razbor_poleta/1904568-echo/] * ''Ю.И. Шаповал''. [http://www.history.org.ua/?encyclop&termin=Kravchuk_L_M Кравчук Леонид Макарович] // Енциклопедія історії України : 10 ҷ. / ҳайати таҳририя: В.А.Смолий (сардор) ва дар. ; Институти таърихи Украина Академияи Миллии Украина. - К.: " Наукова Думка ", 2009. - T. 5: Кон - Кю. - S. 276. — <nowiki>ISBN 978-966-00-0855-4</nowiki>. <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на украинском языке">(ukr.)</span> <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на украинском языке">)</span> * ''Ю.И. Шаповал''. [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=2607 Кравчук Леонид Макарович] // Кравчук, Леонид Макарович // Энсиклопедияи Украинаи муваффақ : [ ukr. ] : дар 30 т. / NAS of Ukraine, Ҳамкории илмӣ im. Шевченко, Институти илмҳои энсиклопедияи Академияи Миллии Украина [ук]. - К., 2001—…. - <nowiki>ISBN 944-02-3354-X</nowiki>. * Xto hto дар Украина: довидник. - К. І. АЗ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Президентҳои Украина}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Украина]] [[Гурӯҳ:Сарварони Украина]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Укроин]] [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо дар асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номзадҳои улуми иқтисод]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1934]] [[Гурӯҳ:Зодагони 10 январ]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] r8vsztnfqm5d0c129ss649uoj71qeg1 0 289285 1470018 1446805 2026-04-26T03:07:43Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470018 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | вазифа = 2-юм [[Президенти Украина]] | парчам = Flag of the President of Ukraine.svg | парчам2 = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | аввалдавр = 19 июли 1994 | охирдавр = 23 январи 2005 | пешгузашта = [[Леонид Кравчук]] | ҷонишин = [[Виктор Юшенко]] | нахуствазир = [[Виталий Масол]] <small>(1994—1995)</small><br>[[Евгений Марчук]] <small>(1995—1996)</small><br>[[Павел Лазаренко]] <small>(1996—1997)</small><br>[[Василий Дурдинетс]] <small>(1997, {{и. в.}})</small><br>[[Валерий Пустовойтенко]] <small>(1997—1999)</small><br>[[Виктор Юшенко]] <small>(1999—2001)</small><br>[[Анатолий Кинах]] <small>(2001—2002)</small><br>[[Виктор Янукович]] <small>(2002—2005)</small><br>[[Николай Азаров]] <small>(2005, {{и. в.}})</small> | вазифа_2 = Раиси [[:ru:Второе минское соглашение#Контактная группа по урегулированию ситуации на Донбассе|гурӯҳи тамос оид ба ҳалли масъалаи Донбасс]] | парчам_2 = Flag of Ukraine.svg | аввалдавр_2 = 3 июни 2019 | охирдавр_2 = 28 июли 2020 | пешгузашта_2 = [[Евгений Марчук]] | ҷонишин_2 = [[Леонид Кравчук]] | президент_2 = [[Володимир Зеленский]] | аввалдавр_3 = 5 феврали 2015 | охирдавр_3 = 2 октябри 2018 | пешгузашта_3 = <small>вазифа таъсис ёфт</small> | ҷонишин_3 = [[Евгений Марчук]] | президент_3 = [[Пётр Порошенко]] | вазифа_4 = Раиси [[Шӯрои раҳбарони кишварҳои ИДМ]] | парчам_4 = Flag of the CIS.svg | парчам2_4 = Emblem of CIS.svg | аввалдавр_4 = 29 январи 2003 | охирдавр_4 = 16 сентябри 2004 | пешгузашта_4 = [[Владимир Путин]] | ҷонишин_4 = [[Владимир Путин]] | вазифа_5 = [[Сарвазири Украина]] | парчам_5 = Flag of Ukraine.svg | парчам2_5 = | президент_5 = [[Леонид Кравчук]] | аввалдавр_5 = 13 октябри 1992 | охирдавр_5 = 21 сентябри 1993 | пешгузашта_5 = [[Витолд Фокин]]<br>[[Валентин Симоненко]] (и. в.) | ҷонишин_5 = [[Ефим Звягилский]] (и. в.)<br>[[Виталий Масол]] }} '''Леонид Данилович Кучма''' ({{Lang-uk|Леонід Данилович Кучма}}; тав. [[9 август]]и [[Соли 1938|1938]], [[Чайкино (ноҳияи Новгород-Северский)|Чайкино]], [[ноҳияи Новгород-Северский]], [[вилояти Чернигов]], [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина|ҶШС Украина]], [[Иттиҳоди Шӯравӣ]]) арбоби сиёсӣ ва давлатии [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шӯравӣ]] ва [[Укроин|украинӣ]]. 1992—1993 — сарвазири 2-юми Украина, 1994—2005 — президенти 2-юми Украина. Академики Академияи байналмилалии астронавтика. Ягона президенти Украина, ки ду давра дар ин вазифа кор кардааст. Раиси гурӯҳи тамос оид ба ҳалли низоъ дар Донбасс дар солҳои 2015—2018 ва аз соли 2019—2020. == Зиндагинома == [[9 август|9 августи соли]] [[Соли 1938|1938]] дар кордони ҷангал дар оилаи ҷангалбон таваллуд ёфт<ref name="leonid-kuchma-vse-vremya">{{Cite web|url=https://fakty.ua/168495-leonid-kuchma-vse-vremya-borba-ni-odnogo-vazhnogo-resheniya-bez-borby-bez-protivostoyaniya-bez-soprotivleniya|title=Леонид Кучма: «Все время борьба. Ни одного важного решения без борьбы, без противостояния, без...|publisher=fakty.ua|lang=ru|accessdate=2019-06-05}}</ref>. Падар — Даниил Прокофиевич Кучма (1901—1942), ҳамчун ҷангалбон дар хоҷагии ҷангали Новгород-Северский кор кардааст<ref name="leonid-kuchma-vse-vremya"/>. Дар солҳои ҷанг ӯ сержанти калон буд, моҳи октябри соли 1941, дар соҳили чапи Волхов, дивизияи 111-уми пиёдагард иҳота карда шуд. Баталиони муҳандиси 560-ум барои аз дегдон берун кардани дивизия фиристода шуд. Ҳангоми убур ба ҷангиён, аз ҷумла Д. П. Кучма, лозим омад, ки зери оташи душман дар оби яхбаста кор кунанд. Барои ин корнамоии ҳарбӣ 27 декабри соли 1941 бо фармони [[Президиуми Совети Олии СССР|Президиуми Шӯрои Олии СССР]] сержанти калон Даниил Кучма бо [[ордени Ситораи Сурх]] сарфарозгардидааст<ref name=":0">{{Cite web|url=https://lb.ua/file/person/1406_kuchma_leonid_danilovich.html|title=Кучма Леонид Данилович|author=|website=|date=|publisher=lb.ua|accessdate=2019-06-05}}</ref>. Вай 7 феврали соли 1942 дар госпитали армияи No756 дар деҳаи Новоселитси вилояти Новгород аз илтиҳоби шуш ҳалок шуд, ки ҳангоми убур аз дарёи Волхов аз ҷониби сарбозони шӯравӣ гирифта шудааст. То соли 1996 Даниил Кучма гумшуда ҳисобида мешуд. Ҷои дафни ӯро мошинҳои ҷустуҷӯии новгородӣ кашф карданд<ref>{{Cite web|url=https://podrobnosti.ua/422022-kuchma-pobyval-na-mogile-ottsa-i-raskritikoval-juschenko-za-9-maja.html|title=Кучма побывал на могиле отца и раскритиковал Ющенко за 9 мая|date=2007-05-09|publisher=podrobnosti|accessdate=2019-06-05|archivedate=2019-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190605170552/https://podrobnosti.ua/422022-kuchma-pobyval-na-mogile-ottsa-i-raskritikoval-juschenko-za-9-maja.html}}</ref>. Модар — Прасковя Трофимовна Кучма (8 августи 1906—1986, [[Днепр (шаҳр)|Днепропетровск]])<ref name="leonid-kuchma-vse-vremya"/><ref name="maidan.org.ua">{{Cite web|url=https://maidan.org.ua/2012/06/lukanov-vidtsyfruvav-kuchmu-yuschenka-i-zaklyche-ne-vbyvaty-yanukovycha/|title=Луканов відцифрував Кучму, Ющенка і закличе «не вбивати Януковича»|author=|website=|date=2012-06-06|publisher=maidan.org.ua|lang=uk|accessdate=2019-06-05}}</ref>, дар [[колхоз]] кор карда, се фарзанд ба воя расонидааст<ref>[http://www.rian.ru/society/20020809/204930.html К 64-летию Леонида Кучмы — справка | Общество | Лента новостей «РИА Новости»]</ref><ref>[https://fakty.ua/20314-leonid-kuchma-sejchas-chasto-govoryat-danilych-prosti-ya-ochen-dorozhu-etim-ubezhden-chto-vremya-rasstavit-vse-neobhodimye-akcenty-i-v-ocenke-razvitiya-strany-v-gody-moego-prezidentstva?logout=1 Леонид кучма: "сейчас часто говорят: "данилыч, прости… " я очень дорожу этим. Убежден, что… — Газета «ФАКТЫ и комментарии»>]</ref><ref>{{Cite web|url=http://files.korrespondent.net/politics/kuchma/|title=Досье — Корреспондент|deadlink=yes|accessdate=2011-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125004826/http://files.korrespondent.net/politics/kuchma|archivedate=2011-01-25}}</ref>. === Таҳсил === Вай дар мактаби миёнаи Костообровски ноҳияи Семёновски вилояти [[Вилояти Чернигов|Чернигов]] таҳсил кардааст. Соли 1960 факултаи физика ва техникаи [[Донишгоҳи Миллии Олес Хончар Днепр|Донишгоҳи давлатии Днепропетровскро]] бо ихтисоси муҳандис-механик хатм кардааст<ref name=":0"/>. Номзади илмҳои техникӣ, [[профессор]]и донишгоҳ<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.newsru.com/background/31oct2004/kuchmald.html|title=Леонид Кучма: биография уходящего президента|date=2004-10-31|publisher=NEWSru.com|accessdate=2019-06-05}}</ref>. === Карераи ракетчӣ === Баъд аз хатм ӯ дар соҳаи ракетаву кайҳонӣ дар бюрои конструктории Южное ([[Днепр (шаҳр)|Днепропетровск]]) кор кард<ref name=":0"/>. Дар синни 28-солагӣ вай пешвои техникии озмоишҳои ракетаи интиқолии Сиклон-2 дар космодроми [[Байконур]] гардид ва натиҷаи беназир ба даст овард: ҳамаи 106 партоб бомуваффақият анҷом ёфтанд. Ҳамчун тарроҳ вай дар таҳияи ҳам як қатор мушакҳои баллистикии ҳарбӣ ва лоиҳаҳои мулкӣ, аз ҷумла «Блоки Е» — системаи ҳаракатдиҳандаи модул барои ба сатҳи моҳ фуруд омадани кайҳоннавардон ширкат варзид. То он даме, ки барномаи сунъии сунъии советӣ дар соли 1969 бекор карда шуд, Блоки Е ягона ҷузъе буд, ки ҳамаи озмоишҳоро бомуваффақият гузашт ва барои истифода омода буд. Дар синни 38-солагӣ ӯ котиби кумитаи ҳизбии «Южмаш», узви Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунисти Украина шуд. Вакили [[Съезди XXVII КПСС|съездҳои XXVII]] ва [[Съезди XXVIII КПСС|XXVIII]] [[Съезди КПСС|КПСС]]<ref name=":0"/>. Соли 1979 ӯ ҳамчун муҳандиси ракета [[Ҷоизаи Ленин]]иро ба даст овард<ref name=":0"/>. Аз соли 1982 — муовини якуми тарроҳи генералӣ, солҳои 1986—1992— директори генералии иттиҳодияи истеҳсолии «Заводи мошинсозии ҷанубӣ»<ref name=":0"/>. Соли 1991 ӯ яке аз асосгузорони [[Академияи илмҳои технологии Украина]] гардид<ref name=":0"/>. === Сиёсатмадорӣ === Соли 1990 вакили халқии Украина дар Радаи Олӣ даъвати 1<ref name=":1"/>, яке аз роҳбарони дирексия<ref name=":0"/>, як гурӯҳ роҳбарони корхонаҳои калон дар Верховная Радаи Украина даъвати 1 интихоб шуд. Дар моҳи июли соли 1990 вай ба тарафдории [[Эъломия дар бораи соҳибихтиёрии давлатии Украина|Эъломияи соҳибихтиёрии давлатии Украина]] овоз дод. Путч августиро маҳкум кард. 24 августи соли 1991 ба тарафдории [[Эъломияи истиқлоли Украина]] овоз дод. Дар аввалин интихоботи президентии Украина дар соли 1991, ӯ аз номзадии демократ Игор Юхновский пуштибонӣ кард ва шахси боэътимоди ӯ буд. Моҳи октябри соли 1992 бо дастгирии Дирексияи корхонаҳои саноати вазнини Украина [[Сарвазирони Украина|сарвазири Украина]] шуд<ref name=":0"/> ва ин вазифаро то сентябри соли 1993 ба уҳда дошт. Кучма бо назардошти вазъи душвори иқтисодиёти кишвар розӣ шуд, ки сарвазир интихоб шавад. Пастравии ММД 10 %, гиперинфлятсия 2000 % ва касри буҷа 14 % нисбат ба ММД буд. Системаҳои андоз ва молия фалаҷ шуда буданд. Ҳамчун шарти ба вазифаи сарвазирӣ гузаштан Кучма квитансияро барои шаш моҳи ваколатҳои бесобиқа васеъ, аз ҷумла, ҳуқуқи баровардани фармонҳои ба қонунҳо баробар ва таъйин кардани роҳбарони минтақа муқаррар кард. Ин талаботҳо бо қабули Қонуни № 2796-XII аз 18 ноябри соли 1992 иҷро шуданд. Пас аз ба охир расидани ин қонун Кучма ба тамдиди он исрор варзид, аммо Радаи Олӣ рад кард ва пас аз он истеъфо дод. Муроҷиати истеъфо 10 сентябри соли 1993 аз ҷониби Президенти Украина [[Леонид Кравчук]], 21 сентябри соли 1993 — аз ҷониби Радаи Олӣ Украина қабул карда шуд<ref name=":1"/>. Аз моҳи декабри соли 1993 — президенти Иттиҳоди саноатчиён ва соҳибкорони Украина<ref name=":0"/><ref name=":1"/>. Моҳи марти соли 1994 вай вакили халқии Украина даъвати II интихоб шуд<ref name=":0"/>. 10 июли соли 1994 дар интихобот президенти Украина интихоб шуд. 14 ноябри соли 1999 дар натиҷаи интихобот дубора ба ин мақом интихоб шуд. == Украина дар давраи раёсати Кучма == === Иқтисод === Пас аз пошхӯрии Шӯравӣ вазъи иқтисодӣ ва иҷтимоии Украина мунтазам бад шуд. Иқтисод нисфи ба Русия вобаста буд; танҳо 20 % маҳсулоти саноатӣ сикли пӯшидаи дохилӣ доштанд. Дар соли 1993, таваррум (инфлятсия) аз 10000 % зиёд шуд, дар соли 1994 — зиёда аз 400 %. Соли 1994 коҳиши рекордии ММД ба қайд гирифта шуд — 22,9 %. Қариб дар ҳама соҳаҳои иқтисодиёт истеҳсолот, аз ҷумла дар саноат — 27 %, дар сохтмон — 35 % коҳиш ёфт. Мувофиқи натиҷаҳои соли 1994 ММД-и Украина 54,4 % нисбат ба соли 1990 буд. Украина дар назди Русия барои манбаъҳои энергетикӣ қарзҳои калон дошт. Украина пули комилҳуқуқи миллӣ, низоми бонкӣ, фондҳои иҷтимоӣ, озуқаворӣ, молиявӣ ва дигар бозорҳоро надошт. Дарвоқеъ, ягон синфи миёна набуд, тиҷорати миёна ва хурд дар давраи ибтидоӣ буданд. Мӯҳлати раёсати Леонид Кучмаро шартан метавон ба солҳои афтиши иқтисодӣ то соли 1998 тақсим кард, ки ММД ба 40,9 % -и соли 1990 расидааст ва ба давраи рушди иқтисодӣ дар солҳои 2000—2004, ки ба Украина дар соли 2004 имкон дод, ки Нишондиҳандаи ММД ба сатҳи соли 1994 расонад. Солҳои бӯҳрон бо сатҳи пасти сармоягузорӣ, қарз аз аҳолӣ барои музди меҳнат ва нафақа ва мувофиқан қарзи аҳолӣ аз ҳаққи хидмати коммуналӣ ва [[бартер]]изатсияи иқтисодиёт қайд карда шуданд. [[Иқтисоди бозор|Ҳамзамон, муносибатҳои бозорӣ]] дар кишвар дар давраи раёсати Леонид Кучма ташаккул ёфтанд. Ба эътидол омадани вазъи иқтисодӣ имкон дод, ки соли 1996 [[Гривняи Украина|гривна]], пули миллии Украина ҷорӣ карда шавад. Хусусигардонии хурду миёна, замин, аграрӣ, пулӣ, молиявӣ, буҷетӣ, андоз ва бисёр ислоҳоти дигар гузаронида шуданд. Барои солҳои 1995—2004 музди миёнаи меҳнат бо ҳисоби доллар 2,5 маротиба, сармоягузориҳои хориҷӣ — 11 маротиба, захираҳои тило ва асъор — 14 маротиба зиёд шуданд. Қарзҳо дар назди аҳолӣ барои нафақа ва музди меҳнат пардохта шуданд. Қарзҳо барои манбаъҳои энергетикӣ (пеш аз ҳама барои газ) дар назди Русия ва Туркманистон тавассути мубодила ҳал карда шуданд. Дар аҳди Кучма, Украина нархи мӯътадили газро аз Федератсияи Русия таъмин кард; заводҳои нафткашонӣ бор карда шуданд; дар АЭС се агрегати энергетикӣ ба анҷом расид, баъзе иншооти роҳи оҳан аз нав сохта шуданд. Системаи ҳавасмандгардонии рушди соҳибкорӣ таъсис дода шуд. Бартер барҳам дода шуд, таваррум боздошта шуд, касри буҷа, сатҳи бори қарз, бори андоз ба иқтисодиёт ва аҳолӣ ба таври назаррас коҳиш ёфт, нишондиҳандаҳои савдои хориҷӣ ва тавозуни пардохт беҳтар шуданд, уҳдадориҳои қарз дар назди ХБА иҷро шуданд. Украина ҳамчун як кишвари дорои иқтисоди бозорӣ эътироф карда шуд. === Бинои давлатӣ === Ҳамчун президент, Кучма идеяи таҳия ва қабули Конститутсияи нави Украинаро ҳамчун давлати мустақил пешбарӣ карда, ташаббускори имзои Аҳдномаи конститутсионӣ дар 8 июни соли 1995 буд<ref>[http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/1к/95-вр Конституційний Договір між Верховною Радою України та… | від 08.06.1995 № 1к/95-ВР (Сторінка 1 з 2)]</ref>. Пас аз он ки раванди конститутсионӣ бо сабаби ба созиш наомада шудани қувваҳои мухталифи сиёсӣ ба мутаваққиф шудан оғоз кард, Кучма қарори худро дар бораи ба раъйпурсии умумихалқӣ расонидани матни Конститутсия эълон кард. Танҳо ин таҳдид Верховная Радаро маҷбур кард, ки раванди тасдиқи Конститутсияро суръат бахшад ва дар натиҷаи «шаби конститутсионӣ» 28 июни соли 1996 он қабул карда шуд<ref>https://www.bbc.com/ukrainian/ukraine_in_russian/2012/06/120628_ru_s_constitution_anniversary</ref><ref>[https://www.unian.net/politics/10167344-kak-prinimalas-konstituciya-ukrainy-vospominaniya-ochevidca.html День Конституции Украины — Как принималась Конституция Украины]</ref>. === Сиёсати хориҷӣ === Дар сиёсати хориҷӣ Кучма принсипи ҳамкории бисёрвекторӣ ва баробарҳуқуқи Украинаро ҳам бо давлатҳои Ғарб ва ҳам бо кишварҳои Осиё, Амрикои Лотинӣ, Русия ва аъзои ИДМ пазируфт. 31 майи соли 1997 вай ҳамроҳ бо президенти Русия [[Борис Елтсин]] " Шартномаи дӯстӣ, ҳамкорӣ ва шарикии Федератсияи Русия ва Украинаро " имзо кард. Ва аллакай 9 июли соли 1997, ӯ «Оинномаи шарикии махсуси Украина ва НАТО» -ро имзо кард. 23 майи соли 2002 Шӯрои Амнияти Миллӣ ва Дифои Украина таҳти раёсати Кучма қарор кард, ки пайвастан ба [[НАТО]] ҳадафи стратегӣ барои ин кишвар аст. Кучма яке аз ташаббускорони асосии таъсиси созмони ГУАМ дар соли 1997 буд. Ба гуфтаи аксари коршиносон, ин сохтор, ки Гурҷистон, Озарбойҷон, Молдова (ва баъдан Ӯзбекистонро) таҳти роҳбарии воқеии ғайрирасмии Украина муттаҳид кард, кӯшиши ташкили маркази алтернативии ҷозиба дар ИДМ ва муқовимат бо бартарияти ин фазои геополитикӣ бо Федератсияи Россия шуд<ref>{{Cite web|url=https://comments.ua/world/429903-vneshnepoliticheskiy-startap-kuchmi-taki.html|title=Внешнеполитический стартап Кучмы таки сработал|author=|website=comments.ua|date=2013-10-11|publisher=Comments.UA}}</ref>. Дар моҳи июни соли 2001, бо даъвати Кучма, Попи Рум Иоанни Павел II<ref>{{Cite web|url=http://www.newsru.com/religy/23jun2001/vizit76.html|title=Иоанн Павел II прибыл в Киев|author=|website=newsru.com|date=2001-06-23|publisher=Newsru.com}}</ref> ба Украина ташриф овард [1], ду маротиба Президенти ИМА Билл Клинтон бо даъвати Кучма бо сафари расмӣ ба Киев омад. Дар соли 2001, Верховная Рада нисбати Леонид Кучма импичментро оғоз карданӣ шуд. Вай ба фурӯши ғайриқонунии силоҳ, ташкили лату кӯби вакил Аляксандр Эляшкевич айбдор карда шуд<ref>Второй президент. — Дело, 09.08.2006. — № 192</ref><ref>[https://ria.ru/history/20050710/40878138.html День в истории — 10 июля]. — РИА Новости, 10.07.2005</ref>. Леонид Кучма маъруфиятро аз даст медод. Рейтинги эътимоди ӯ 20 %, нобоварӣ — 60 % буд. Интихоби муҳлати сеюм барои ӯ камтар ва камтар воқеӣ мешуд. == Оила == [[Акс:Kuchma_and_Pinchuk,_12_September_2014.jpg|мини|Леонид Кучма бо домодаш, соҳибкор Виктор Пинчук]] * Бародари калонӣ Александр Данилович Кучма (1928—1984), шахтёр, бар асари саратони шуш вафот кард<ref name="maidan.org.ua"/>. ** Ҷиян Владимир Александрович Кучма — соҳибкор<ref>{{Cite web |url=http://www.segodnya.ua/news/12050423.html |title=Селяне ходят к Кучме домой, а на его 70-летие споет Элтон Джон {{!}} Новости Украины {{!}} Накануне юбилея бывшего президента мы побывали на месте будущего праздника и в его родном селе |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2008-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081211054032/http://www.segodnya.ua/news/12050423.html }}</ref>. * Хоҳар Вера Даниловна Тимошенко (Кучма), ки ба ҳайси ронандаи тепловоз кор мекард, дар синни 48-солагӣ аз сактаи мағзӣ даргузашт. * Зан Людмила Николаевна Кучма (1940) (зод. Талалаева). Людмила духтари ба фарзандӣ қабулшудаи Геннадий Туманов, муовини саринженери Южмаш (1952—1966), сармуҳандиси Саридораи техникии Вазорати мошинсозии умумии СССР (1966—1976) мебошад. ** Духтар Елена Леонидовна Пинчук (1970), асосгузори Бунёди АНТИСПИД ва роҳбари шӯрои нозирони медиа-гурӯҳи StarLightMedia, ки ба он STB, ICTV, Novy, QTV, M1, M2 ва як қатор дигар ширкатҳои медиавӣ дохиланд. Вай бо як соҳибкори маъруф ва арбоби ҷамъиятӣ Виктор Пинчук издивоҷ кард<ref>{{Cite web |url=https://ru.tsn.ua/ukrayina/doch-kuchmy-smenila-familiyu.html |title=Дочь Кучмы сменила фамилию — Украина — ТСН.ua |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125015313/https://ru.tsn.ua/ukrayina/doch-kuchmy-smenila-familiyu.html |archivedate=2018-01-25 }}</ref> ; қаблан бо Игор Франчук издивоҷ карда буд. *** Роман Игоревич Пинчук<ref>{{Cite web|url=https://interfax.com.ua/news/economic/457338.html|title=Внук Кучмы в составе команды "Интерпайпа" восстанавливает Хьюстон после урагана|author=|website=Интерфакс-Украина|date=2017-10-26|publisher=}}</ref> (3 апрели 1991)<ref>[http://www.pravda.com.ua/rus/news/2003/12/22/4376066/ Игорь Франчук: Я не обращаю внимания на характеристики «держатель наследства внука президента» | Украинская правда]</ref>. *** Екатерина Викторовна Пинчук (4 июни соли 2003)<ref>[https://fakty.ua/140609-doch-leonida-kuchmy-rodila-devochku Елена Пинчук родила дочь — Газета «ФАКТЫ и комментарии»]</ref>. *** Вероника Викторовна Пинчук (28 сентябри 2011)<ref>[https://www.unian.net/common/547642-u-kuchmyi-rodilas-vnuchka.html У Кучмы родилась внучка]</ref>. == Ҷоизаҳо == * Ордени Байраки Сурхи Меҳнат (1976) * Ҷоизаи Ленинӣ ([[Соли 1979|1979]]) * Ордени Нишони фахрӣ барои Ватан, дараҷаи 1 ([[Русия|Россия]], 20 апрели 2004) — ''барои саҳми бузурги шахсӣ дар таҳкими дӯстӣ ва ҳамкории байни халқҳои Россия ва Украина''<ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/20852 Указ Президента Российской Федерации от 20 апреля 2004 года № 556 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ I степени Кучмы Л. Д.»]</ref> (орденро президенти Леонид Кучма тақдим кард Федератсияи Россия [[Дмитрий Медведев]] дар [[Кремли Москва|Кремл]], 28 июли соли 2011))<ref>{{Cite web |url=https://ru.tsn.ua/ukrayina/medvedev-nagradil-kuchmu-ordenom-za-zaslugi-pered-rossiey.html |title=В Кремле Медведев вручил Кучме орден «За заслуги перед Отечеством» I степени |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125015343/https://ru.tsn.ua/ukrayina/medvedev-nagradil-kuchmu-ordenom-za-zaslugi-pered-rossiey.html |archivedate=2018-01-25 }}</ref> * Фармони Ҷумҳурии [[Молдова]] (8 августи 2003) — ''ҳамчун нишони сипосгузории амиқ барои саҳми махсус дар рушди муносибатҳои дӯстӣ ва ҳамкории Украина ва Ҷумҳурии Молдова''<ref>{{Cite web |url=http://lex.justice.md/viewdoc.php?action=view&view=doc&id=288352&lang=2 |title=Указ Президента Республики Молдова от 8 августа 2003 года № 1437 "О награждении Его Превосходительства господина Леонида Кучмы орденом «Ordinul Republicii» |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2020-10-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031071835/http://lex.justice.md/viewdoc.php?action=view&view=doc&id=288352&lang=2 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.tvc21.md/prn_news.php?id=3926&par=0 |title=''Владимир Воронин наградил Леонида Кучму «Орденом Республики»'' |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071218191951/http://www.tvc21.md/prn_news.php?id=3926&par=0 |archivedate=2007-12-18 }}</ref> * Ордени Истиқлолият ([[Озарбойҷон]], 6 августи 1999) — ''барои хидматҳои бузург дар рушди дӯстӣ ва ҳамкории Украина ва Озарбойҷон, корҳои арзанда дар тавсеаи шарикии стратегии кишварҳо''<ref>{{Cite web |url=http://www.e-qanun.az/framework/3878 |title=Указ Президента Азербайджанской Республики от 6 августа 1999 года № 177 «О награждении орденом „Независимость“ президента Украины Леонида Даниловича Кучмы» |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2018-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181111133947/http://www.e-qanun.az/framework/3878 }}</ref> * Ордени Вахтанг Горгазал дараҷаи I ([[Гурҷистон]], 2013)<ref>{{Cite web|url=https://idfi.ge/en/state-prices-awarded-by-the-president-of-georgia-in-2003-2015|title=State Awards Issued by Georgian Presidents in 2003-2015|author=|website=|date=|publisher=IDFI|lang=en|accessdate=2019-05-12|archivedate=2024-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241231010257/https://idfi.ge/en/state-prices-awarded-by-the-president-of-georgia-in-2003-2015}}</ref> * Ордени Уқоби тилоӣ ([[Қазоқистон]], 7 сентябри 1999) — ''барои саҳми барҷастаи шахсӣ дар таҳкими муносибатҳои анъанавии дӯстӣ ва бародарии байни халқҳои Қазоқистон ва Украина, хоҳиши бепоёни густариши ҳамкориҳои ҳамаҷониба ва мутақобилан судманди Қазоқистон''<ref>[http://karaganda.pmicro.kz/DB/Busn/Govern/Laws/Ukase/Kuchma.htm Указ Президента Республики Казахстан о награждении орденом «Золотого орла» (Золотой Орел) Л. Д. Кучмы] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080308035428/http://karaganda.pmicro.kz/DB/Busn/Govern/Laws/Ukase/Kuchma.htm |date=2008-03-08 }}{{недоступная ссылка|число=14|месяц=06|год=2018}}</ref> * Орден барои хидмати шоиста ([[Ӯзбекистон]], 16 феврали 1998) — ''барои хидматҳои барҷаста дар таҳкими дӯстии байни халқҳои Узбекистон ва Украина, рушди муносибатҳои дуҷонибаи байнидавлатӣ, инчунин барои саҳми назаррас дар ҳифзи сулҳ ва субот, афзоиши нуфузи байналмилалии кишвар''<ref>[http://db.natlib.uz/ru/editions/14567 Указ Президента Республики Узбекистан от 16 февраля 1998 года "О награждении Президента Украины Кучмы Леонида Даниловича орденом «Буюк хизматлари учун»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210510143832/http://db.natlib.uz/ru/editions/14567 |date=2021-05-10 }} // Народное слово выпуск № 33-34 (1817—1818)</ref> * Дорандаи Салиби калони ордени Витаутаси Бузург ([[Литва]], 20 сентябри 1996) — ''барои хидматҳояш дар рушди муносибатҳои наздисарҳадии Украина ва Ҷумҳурии Литва ва ҳамкории дӯстонаи байни халқҳо''<ref>[https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/TAIS.31055?positionInSearchResults=19&searchModelUUID=748b101f-3fc8-4087-b6d6-1a4da06a7f02 Dėl L.Kučmos apdovanojimo Vytauto Didžiojo 1-ojo laipsnio ordinu]</ref> * Дорандаи Салиби калони ордени Герсогии Гедиминас ([[Литва]], 1998)<ref>{{Cite web |url=http://paulauskas.president.lt/ordinai/table_e.phtml |title=Сайт Президента Литвы |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060103174259/http://paulauskas.president.lt/ordinai/table_e.phtml |archivedate=2006-01-03 }}</ref> * Салиби Бузург бо ситораи ордени Гули Сафед ([[Финланд|Финляндия]], 1995) * Ордени Серафим ([[Суэд|Шветсия]], 23 марти 1999)<ref>[[:sv:Lista över mottagare av Serafimerorden#Carl XVI Gustaf (1973–)|Lista över mottagare av Serafimerorden]]</ref> * Дорандаи Салиби калони ордени Нишони Ҷумҳурии Итолиё ([[Итолиё|Италия]], 3 майи соли 1995)<ref>[https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/11366 Le onorificenze della Repubblica Italiana]</ref> * Занҷираи ордени Ордени Шоистаи шаҳрвандӣ ([[Испания]], 4 октябри 1996)<ref>[https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-1996-22150 Bollettino Ufficiale di Stato]</ref> * Занҷири бузурги ордени Инфанта дон Энрике ([[Пуртуғол|Португалия]], 16 апрели 1998)<ref>[http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=154&list=1 Информация на сайте Президента Португалии]{{ref-pt}}{{недоступная ссылка|число=14|месяц=06|год=2018}}</ref> * Ордени Уқоби Сафед ([[Лаҳистон]], 16 майи 1997) * Ситораи калони фахрӣ «Барои хидматҳо дар Ҷумҳурии Австрия» ([[Австрия]], 1998) * Занҷири ордени Ситораи Руминия ([[Руминия]], 2000)<ref>[http://canord.presidency.ro/Ord.St.Rom..xls Tabella degli insigniti]</ref> * Ордени Мугунхва ([[Ҷумҳурии Корея]], 1996) * Ордени Оилаи Шоҳонаи Бруней, дараҷаи 1 ([[Бруней]], 2004)<ref>[http://www.umoloda.kiev.ua/number/136/113/4451/ ''Кучма в гостях ӯ султана'']</ref> * Ордени Инқилоби Бузурги Сентябр ([[Либиё|Либия]], 2003)<ref>[https://www.pravda.com.ua/rus/news/2003/10/12/4374776/ Кучма получил орден из рук диктатора-пособника террористов]</ref> * Медали «Байтулмуқаддас 2000» (Мақомоти Миллии Фаластин, 2000)<ref>[http://www.omsa.org/files/jomsa_arch/Splits/2004/60087_JOMSA_Vol55_3_13.pdf Medal of Bethlehem, 2000]{{ref-en}}</ref>. * Медали солгарди «25 соли истиқлоли Украина» (19 августи 2016) — ''барои хидматҳои назарраси шахсӣ дар ташаккули Украинаи мустақил, тасдиқи соҳибихтиёрии он ва таҳкими нуфузи байналмилалӣ, саҳми назаррас дар сохтмони давлатӣ, иҷтимоӣ-иқтисодӣ, рушди фарҳангию маърифатӣ, фаъолияти фаъоли ҷамъиятӣ-сиёсӣ, хидмати софдилона ва бенуқсон ба халқи украин'' * Нишони фахрии [[Иттиҳоди давлатҳои муштаракулманофеъ|Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил]] (16 сентябри 2004) — ''барои саҳми калон дар рушди дӯстӣ, ҳамсоягии нек, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамкории мутақобилан судманд дар доираи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ҳамчун Раиси Шӯрои Сарони давлатҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил''<ref>[http://www.cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=1631 Протокольное Решение Совета глав государств СНГ «О награждении Почётным знаком Содружества Независимых Государств» (Совершено в Астане 16 сентября 2004 года)]</ref> * Занҷири ордени қабри муқаддас ([[Уршалим|Патриархи Православии Ерусалим]], 2000) * Ордени шоҳзодаи муқаддас Владимир, баробар ба ҳаввориён, дараҷаи I (UOC (MP), 1999) * Ордени Роҳиб Иля аз Муромец дараҷаи I (UOC (MP), 2004)<ref>{{Cite web |url=http://www.interfax-religion.ru/print.php?act=archive&id=12652 |title=В Севастополе освящён восстановленный храм святого равноапостольного князя Владимира |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2007-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929090916/http://www.interfax-religion.ru/print.php?act=archive&id=12652 }}</ref> * Ҷоизаи давлатии Украина дар соҳаи илм ва технология дар соли 1993 (31 декабри соли 1993) — ''барои таҳияи тарроҳӣ, технологияи истеҳсолот ва рушди истеҳсоли силсилавии [[Троллейбус|троллейбусҳои мусофиркаши]] сершумори силсилаи YuMZ-T'' (ҳамчун қисми як даста)<ref>[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/617/93 Указ Президента України № 617/93 від 31 грудня 1993 року «Про присудження Державних премій України в галузі науки і техніки 1993 року»]{{ref-uk}}</ref> * Шаҳрванди фахрии вилояти Донетск (2002)<ref name="novosti.dn.ua">{{Cite web|url=http://novosti.dn.ua/details/2644/|title=Бубка стал Почетным гражданином Донецкой области|deadlink=yes|accessdate=2008-01-22|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW00kUEB?url=http://novosti.dn.ua/details/2644/|archivedate=2012-11-28}}</ref> * Шаҳрванди фахрии Севастопол (2002) * Шаҳрванди фахрии Кривой Рог (22 октябри 1999)<ref>{{Cite web |url=http://kryvyirih.dp.ua/ua/st/pg/141209854288387_s/ |title=Кучма Леонид Данилович — Почётный гражданин Кривого Рога |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402150552/http://kryvyirih.dp.ua/ua/st/pg/141209854288387_s/ |archivedate=2015-04-02 }}</ref> * Гражданини фахрии Днепр * Гражданини фахрии Белгород-Днестровский * Шаҳрванди фахрии Полтава * Шаҳрванди фахрии Ереван (2002) * Унвони академики Академияи байналмилалии астронавтика<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/kosmos/6264245|title=Кучма получил звание академика Международной академии астронавтики|publisher=[[ТАСС]]|lang=ru|accessdate=2020-03-16}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Президентҳои Украина}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Украина]] [[Гурӯҳ:Сарварони Украина]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Укроин]] [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо дар асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Барандагони Мукофоти ленинӣ]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]] [[Гурӯҳ:Номзадҳои улуми техникӣ]] st3216jad9iqzeazx50epgs0jm6c6hu 0 289454 1470008 1405957 2026-04-25T23:45:47Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470008 wikitext text/x-wiki {{ВМ | Кишвар = {{Парчам|Латвия}} }} '''Вилояти Рундал(е)''' (латиш. Rundāles novads) — воҳиди маъмурию ҳудудӣ дар ҷануби [[Латвия]], дар минтақаи таърихӣ ва фарҳангии [[Земгале]]. Вилоят аз се волост иборат аст, маркази минтақа деҳаи Пилсрундале мебошад. Вилоят [[1 июл]]и [[соли 2009]] аз як қисми ноҳияи парокандашудаи Бауска ташкил карда шудааст. Масоҳати вилоят 231,1 км² мебошад <ref>{{Cite web|url=http://www.raplm.gov.lv/uploads/filedir/Nozares/Pasvaldibas/Administratīvi%20teritoriālais%20iedalījum%20ar%20platibu.doc|title=Административное деление Латвии|publisher=Министерство по делам регионального развития и самоуправлений|lang=lv|accessdate=|archiveurl=https://www.webcitation.org/67CSnViHZ?url=http://www.raplm.gov.lv/uploads/filedir/Nozares/Pasvaldibas/Administrat%C4%ABvi%20teritori%C4%81lais%20iedal%C4%ABjum%20ar%20platibu.doc|archivedate=2012-04-26}}</ref>. Вилоят бо вилоятҳои Елгава ва Баускаи Ҷумҳурии Латвия ва [[вилояти Шяуляй]]и [[Литва]] ҳаммарз аст. Дар минтақа яке аз ҷойҳои намоёни Латвия — Қасри Рундале ҷойгир аст. == Аҳолӣ == То 1 январи [[соли 2010]] аҳолии вилоят 4259 нафарро ташкил дод <ref name="pmlp">{{Cite web|url=http://www.pmlp.gov.lv/lv/statistika/dokuments/2009/3ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits.pdf|title=Численность населения в самоуправлениях на 01.01.2010|date=|publisher=Управление по делам гражданства и миграции|lang=lv|accessdate=|archiveurl=https://www.webcitation.org/67CSn0cjI?url=http://www.pmlp.gov.lv/lv/statistika/dokuments/2009/3ISPV_Pasvaldibas_iedzivotaju_skaits.pdf|archivedate=2012-04-26}}</ref>. Таркиби этникии аҳолии вилоят аз рӯи натиҷаҳои барӯйхатгирии аҳолии Латвия дар соли 2011 <ref>{{Cite web |url=http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic-comm2011.htm |title=Население Латвии по переписи населения 2011 |accessdate=2021-05-15 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305012011/http://pop-stat.mashke.org/latvia-ethnic-comm2011.htm }}</ref> : {| class="wikitable" !Миллат ! Шумора, нафар (2011) ! % |- ! Латвиягӣ | 2687 | 72,66% |- ! [[Русҳо]] | 423 | 11.44% |- ! [[Белорусҳо|Беларусҳо]] | 204 | 5.52% |- ! [[Укроинҳо|Украинҳо]] | 68 | 1.84% |- ! Полякҳо | 83 | 2.24% |- ! Литвагиҳо | 183 | 4.95% |- ! Дигарон | 50 | 1,35% |- ! Ҷамъ | 3698 | 100.00% |} == Тақсимоти ҳудудӣ == * [[Волости Виестурӣ]] (латиш. <span lang="lv" style="font-style:italic;">Viesturu pagasts</span>, марказ — [[Берстеле]]) * [[Волости Рундале]] (латиш. <span lang="lv" style="font-style:italic;">Rundāles pagasts</span>, марказ — [[Пилсрундале]]) * [[Волости Свитене]] (латиш. <span lang="lv" style="font-style:italic;">Svitenes pagasts</span>, марказ — [[Свитене]]) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.rundale.lv Сомонаи расмии вилояти Рундал] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170724094542/http://rundale.lv/ |date=2017-07-24 }}{{ref-lv}} <span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на латышском языке">)</span> [[Гурӯҳ:Вилояти Рундал]] 0sbuhkolxn3kkp3z8iygehi0mwlbzt3 0 298001 1470026 1302828 2026-04-26T08:31:45Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470026 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон}} '''Оле́г Кензо́в''' (таваллуд [[19 август|19 августи]] [[Соли 1988|1988]], Полтава, [[Укроин|УССР]]) — [[овозхон]], [[Рэп|рэпер]] ва барандаи [[Ровӣ|телевизиони]] украинӣ, иштирокчии мавсими дуюми шоуи X-фактор аст. <ref>{{Cite web|url=https://novy.tv/ru/host/oleg-kenzov/|title=Олег Кензов - ведущий Кохання на виживання (биография)|website=Новий канал|lang=ru|accessdate=2022-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220228105239/https://novy.tv/ru/host/oleg-kenzov/|archivedate=2022-02-28}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://stars.segodnya.ua/stars/ukrainian/oleg-kenzov-vpervye-prokommentiroval-svoy-skandalnyy-koncert-v-berdyanske-1591646.html|title=Олег Кензов впервые прокомментировал свой скандальный концерт в Бердянске|website=stars.segodnya.ua|lang=ru|accessdate=2022-02-23|archivedate=2022-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220223175745/https://stars.segodnya.ua/stars/ukrainian/oleg-kenzov-vpervye-prokommentiroval-svoy-skandalnyy-koncert-v-berdyanske-1591646.html}}</ref> == Кӯдакӣ ва ҷавонӣ == Олег Кензов 19 августи соли 1988 дар шаҳри Полтаваи [[Укроин|Украина]] таваллуд шудааст. [[Укроинҳо|Миллаташ украин]] аст. Истеъдоди мусиқӣ дар кӯдакӣ дар кӯдакӣ зоҳир мешуд, ӯ дар назди мардум ҳунарнамоӣ карданро дӯст медошт ва ситораи шабнишиниҳо буд. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=DG7HrFV1Mfw|title=Олег Кензов - По кайфу (клип)|author=SoundUnitedTV|website=[[YouTube]]|date=2019-10-23|lang=ru|accessdate=2022-02-28}}</ref> Шуғли дигари Олег навиштани шеър буд. Аммо аз сабаби ғамхорӣ ба мусиқӣ, дар мактаб корҳо кам шудааст. Модар маҷбур шуд, ки шахсан ҳузури писарашро назорат кунад, аммо ин таъсир расонд ва бача дар мактаби худ донишҷӯи хуб шуд. <ref>{{Cite web|url=https://www.44.ua/news/3323251/na-vdng-vstretat-vesnu-peniem-tancami-spektaklami-i-fajer-sou|title=На ВДНГ встретят весну — пением, танцами, спектаклями и файер-шоу|website=44.ua - Сайт города Киева|lang=ru|accessdate=2022-02-23}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=1tuU_ZRjWwE|title=Олег Кензов - Я люблю тебя до слёз. X-Фактор(Харьков)|author=KAiRAT BoLaT|website=[[YouTube]]|date=2012-11-04|lang=ru|accessdate=2022-02-23}}</ref> === Маориф === Олег дар Донишгоҳи миллии омӯзгории Полтава ба номи Володимир Короленко дар ихтисоси психология ва тарбияи иҷтимоӣ таҳсил кардааст. == Карераи мусиқӣ == Аз синни 16-солагӣ Олег дар клубҳои шаҳр кор мекард ва инчунин бо дӯстон гурӯҳи 17-уми минтақаро таъсис дод. Аз соли 2003 ҳамроҳ бо ин даста ситораи оянда дар мусобиқаҳои гуногуни ҷавонон ширкат меварзад. Ин дастаи хип-хоп иштирокчии даври интихобӣ дар Полтаваи ҷашнвораи бонуфузи Красная Рута <ref>{{Cite web|url=https://kp.ua/culture/705155-oleh-kenzov-soobschyl-o-problemakh-so-zdorovem-y-v-bolnychke-pobyval-y-pod-narkozom|title=Олег Кензов сообщил о проблемах со здоровьем: И в больничке побывал, и под наркозом|website=[[КП в Украине]]|lang=ru|accessdate=2022-02-23}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://tv.ua/news/5212735-pyanyj-ugar-i-maty-oleg-kenzov-shokiroval-publiku-povedeniem-na-sobstvennom-kontserte|title=Олег Кензов шокировал публику поведением на собственном концерте: пьяный угар и маты|author=tv.ua|website=tv.ua|date=2021-07-31|lang=ru|accessdate=2022-02-23}}</ref> шуд. Пас аз 4 сол, Кензов ба дастаи тағирёбии бунёдӣ, ки соли 2002 таъсис ёфтааст, ҳамроҳ шуд. Ин даста зуд дар муҳити клуб маъруфият пайдо кард. Соли 2012, "Тағйирёбии Принсипал" якҷоя бо сарояндаи гурӯҳи "Тони Тон" видеои дебютии таронаи "I Am Alone"-ро баровард. Дере нагузашта роххои эчодии Кензова ва коллективхо чудо шуданд. <ref>{{Cite web|url=https://culturemeter.od.ua/oleg-kenzov-dast-solnyj-koncert-na-morvokzale-122091/|title=Олег Кензов даст сольный концерт на Морвокзале|website=Одесский сайт о культурно-общественной жизни города|date=2021-08-11|lang=ru|accessdate=2022-02-23}}</ref> Қадами асосӣ дар касби эҷодии сароянда ширкат дар версияи украинии шоуи ҷаҳонии истеъдодҳои " X-factor " дар соли 2011 буд. Ӯ дар даври интихобӣ таронаи Александр Серов "I love you to iirm"-ро иҷро кард ва ба пеш рафт. Дар соли 2013, Кензов бо маркази истеҳсолии Лиза Вадим Вадимович Лидица "FOXXSTUDIOS" шартнома баст. 2018 суруди "Падарчонам" мебарояд дар соли 2019 сурудҳои зерин бароварда мешаванд: "Kaifu", "Dirl Jasmine", "RocketBombPetard" <ref>{{Cite web|url=https://kanalukraina.tv/ru/news/andriy-danilko-vgadav-u-gipershou-maska-rozsekretili-odinaka-muhomora|title=Андрей Данилко угадал: в гипершоу «МАСКА» рассекретили одиночку Мухомора|website=kanalukraina.tv|lang=ru|accessdate=2022-02-23}}</ref> == Телевизор == Дар соли 2019 Олег барандаи мавсими 4-уми реалити-шоуи Love for Survival мешавад. <ref>{{Cite web|url=https://ya-izvesten.ru/oleg-kenzov-biografiya-lichnaya-zhizn-deti-zhena-pesni/|title=Олег Кензов: биография, личная жизнь, дети, жена, песни|website=ya-izvesten.ru|lang=ru|accessdate=2020-09-25}}</ref> Дар соли 2020 ӯ дар намоиши "Кӯдакон бар зидди ситораҳо" ширкат кард. <ref>{{Cite web|url=https://tv.ua/news/4933628-oleg-kenzov-zhenitsya-v-tretij-raz-podrobnosti-kak-pevets-sdelal-lyubimoj-predlozhenie|title=Олег Кензов женится в третий раз: подробности, как певец сделал любимой предложение|website=tv.ua|date=2021-05-20|lang=ru|accessdate=2022-02-23}}</ref> == Ҳаёти шахсӣ == Олег бо Анастасия Полубесова издивоҷ кардааст. Дар соли 2013 духтари Эвелина дар издивоҷ таваллуд шуд, аммо издивоҷ дер давом накард, дар соли 2014 издивоҷ вайрон шуд. <ref>{{Cite web|url=https://novy.tv/ru/g-space/news/2022/02/09/maslyana-u-kyyevi-yak-na-vdng-zustrinut-vesnu/|title=Масленница в Киеве: Как будут встречать весну на ВДНГ|website=Новий канал|date=2022-02-09|lang=ru|accessdate=2022-02-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220223175748/https://novy.tv/ru/g-space/news/2022/02/09/maslyana-u-kyyevi-yak-na-vdng-zustrinut-vesnu/|archivedate=2022-02-23}}</ref> Ва дар соли 2015 Олег бо Наталя, ки дар Украина бо номи диджей Мадонна маъруф аст, издивоҷ кард. Пас аз чанд сол ҳамсарон ҷудо шуданд. <ref>{{Cite web|url=https://www.intermedia.ru/news/364742|title=Олег Кензов отвел суету с помощью «В заведение заходим» (Слушать)|website=Intermedia.ru|date=2021-11-26|lang=ru|accessdate=2022-02-23}}</ref> == Дискография == * 2011 — «Глубоко» * 2014 — «Море» * 2014 — «Чёрный чай» * 2014 — «Лети, моя Птичка, лети» * 2016 — «Дым кальяна» * 2016 — «Я не опоздал» * 2018 — «Папин бродяга» * 2019 — «По кайфу» * 2019 — «РакетаБомбаПетарда» * 2019 — «Девочка Жасмин» * 2020 — «Отвечаю» * 2020 — «Просто потеряйся» (ft. Жека Баянист) == Мукофотхо == * 2020 - Top Hit Music Awards, пирӯзӣ дар номинатсия "Беҳтарин рассоми YouTube Украина" * Ҷоизаҳои Top Hit Music 2020 == Қайдҳо == <references group="" responsive="1"></references> == Пайвандҳо == * {{Facebook|OlegKenzov|Олега Кензова}} * [https://beztabu.net/oleg-kenzov_p9541_biography Тарҷумаи ҳоли Олег Кензов] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1988]] [[Гурӯҳ:Зодагони 19 август]] h4vharmcguo2nrgibqd929whwwaue30 0 303422 1470031 1439508 2026-04-26T11:39:42Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470031 wikitext text/x-wiki '''Рэпи кальян,''' инчунин '''кальян рэп''', '''кальян поп''' як клише аст, ки дар робита ба мусиқӣ бо услуби муайян истифода мешавад, ки дар охири солҳои 2010 дар қаламрави [[Кишварҳои пасошӯравӣ|собиқ СССР]] паҳн шудааст. Худи ибораи "рэп калянӣ" аз ҷониби Бах Ти, раҳбари лейбли Atlantic Records Russia маъмул шудааст. Жанр аломатҳои равшан надорад<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/articles/2019/05/06/souloud/|title=«К сожалению, в моде кальянный рэп»|website=lenta.ru|accessdate=2020-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://the-flow.ru/features/kalyan-rap-bahh-tee|title=Что такое "кальян-рэп", почему его хейтят и не ходят на концерты|website=The-Flow.ru|lang=ru|accessdate=2020-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://i-m-i.ru/event/kalyan-rep-zhanr-kotoryy-vse-nenavidyat-i-vse-ravno-slushayut|title=♫ «Кальян-рэп»: жанр, который все ненавидят и все равно слушают ♫ Календарь|website=Институт музыкальных инициатив (ИМИ)|lang=ru|accessdate=2020-08-04|archivedate=2020-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200731050824/https://i-m-i.ru/event/kalyan-rep-zhanr-kotoryy-vse-nenavidyat-i-vse-ravno-slushayut}}</ref>. Ба гуфтаи рӯзноманигори рӯзномаи "Коммерсант" Борис Барабанов, ин самт дар соли 2019 яке аз услубҳои "асосӣ" дар Русия буд<ref>{{Статья|ссылка=https://www.kommersant.ru/doc/4206505|заглавие=Слушая 2019-й|издание=Коммерсантъ}}</ref>. Яке аз пешравони ин жанр [[Jah Khalib]] аст, ки ба шарофати сурудҳои "Лайлӣ", "Мадина" ва ғайра шӯҳрат пайдо кардааст, аммо дар айни замон ӯ самти кальянро поп меномад, на реп. == Сарояндагон == * [[10AGE]] (сурудҳои интихобшуда) * [[Andro]]<ref name="Cosmopolitan Россия">{{cite web|lang=ru|url=https://www.cosmo.ru/stars/krupnim-planom/s-dymkom-chto-takoe-kalyannyy-rep-i-kto-iz-zvezd-vvel-ego-modu/|title=С дымком: что такое «кальянный рэп» и кто из звёзд ввёл его в моду|author=Грудина, Екатерина|website=[[Cosmopolitan|Cosmopolitan Россия]]|date=2020-02-25|publisher=''[[Cosmopolitan|Cosmopolitan Россия]]''|accessdate=2021-01-05|archive-date=2020-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008150721/https://www.cosmo.ru/stars/krupnim-planom/s-dymkom-chto-takoe-kalyannyy-rep-i-kto-iz-zvezd-vvel-ego-modu/|deadlink=no}}</ref><ref name="Sputnik Азербайджан">{{cite web|lang=ru|url=https://az.sputniknews.ru/Culture_style/20201217/425749098/Muzyka-ukhodyaschego-goda-kalyannyy-rep-prodolzhaet-nabirat-oboroty.html|title=Музыка уходящего года: кальянный рэп продолжает набирать обороты|website=|date=2020-12-17|publisher=[[Sputnik|Sputnik Азербайджан]]|accessdate=2021-01-07|archive-date=2021-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109200624/https://az.sputniknews.ru/Culture_style/20201217/425749098/Muzyka-ukhodyaschego-goda-kalyannyy-rep-prodolzhaet-nabirat-oboroty.html|deadlink=no|archivedate=2021-01-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210109200624/https://az.sputniknews.ru/Culture_style/20201217/425749098/Muzyka-ukhodyaschego-goda-kalyannyy-rep-prodolzhaet-nabirat-oboroty.html}}</ref> * [[Bahh Tee]]<ref name="Cosmopolitan Россия" /><ref name="Афиша Daily">{{cite web|lang=ru|url=https://daily.afisha.ru/music/17520-kalyan-rep-korzh-pop-tiktok-pop-chto-zvuchit-v-chartah/|title=Кальян-рэп, корж-поп, тикток-поп: что звучит в чартах|author=Завьялов, Владимир|website=Афиша Daily|date=2020-10-23|publisher=[[Афиша Daily]]|accessdate=2021-01-05|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107145812/https://daily.afisha.ru/music/17520-kalyan-rep-korzh-pop-tiktok-pop-chto-zvuchit-v-chartah/|deadlink=no}}</ref><ref name="shapito">{{cite web|lang=ru|url=https://meduza.io/shapito/2020/11/12/my-kalyan-rep-u-nas-dazhe-kalyany-est|title=«Мы — кальян-рэп, у нас даже кальяны есть»|author=Сулейманов, Султан|website=Meduza|date=2020-11-12|publisher=[[Meduza]]|accessdate=2021-01-05|archive-date=2021-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107203135/https://meduza.io/shapito/2020/11/12/my-kalyan-rep-u-nas-dazhe-kalyany-est|deadlink=no}}</ref> * [[CYGO]] * [[El'man]] * [[HammAli & Navai]]<ref name="Cosmopolitan Россия" /><ref name="Sputnik Азербайджан" /><ref name="Афиша Daily" /><ref name="shapito" /><ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://lenta.ru/articles/2020/05/18/okkoweek/|title=Светила и романтики. Золотая лихорадка, мир без смерти и короли кальян-рэпа: премьеры недели в онлайн-кинотеатре Okko|website=Lenta.ru|date=18.05.2010|publisher=Lenta.ru|access-date=2022-05-24|archive-date=2022-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20220427004133/https://lenta.ru/articles/2020/05/18/okkoweek/|deadlink=no}}</ref> * [[Idris & Leos]]<ref>{{cite web|lang=ru|url=https://tntmusic.ru/14289-idris-and-leos-kalyan-rep-blizhe-lyudyam-chem-khaipovyi-khip-khop/|title=Idris & Leos: «Кальян-рэп ближе людям, чем «хайповый» хип-хоп»|author=Томилина, Вера|website=ТНТ Music|date=2020-11-26|publisher=[[ТНТ MUSIC]]|accessdate=2021-01-06|archive-date=2021-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109044359/https://tntmusic.ru/14289-idris-and-leos-kalyan-rep-blizhe-lyudyam-chem-khaipovyi-khip-khop/|deadlink=no}}</ref> * [[JONY|Jony]]<ref name="Cosmopolitan Россия" /><ref name="Sputnik Азербайджан" /><ref name="Афиша Daily" /><ref name="shapito" /> * [[Jah Khalib]]<ref name="Афиша Daily" /> * [[Ramil’|Ramil']] * [[Ганвест]] * [[Тимати]] * [[Guf]] * [[Ноггано]] * [[Эмиль и Дэн']] == Хусусиятҳои характер == Мусиқие, ки истилоҳ нисбат ба он истифода мешавад, бо хусусиятҳои зерин тавсиф мешавад (ҳеҷ яке аз онҳо зарур ё кофӣ нест, ба истиснои нуқтаи аввал): * Рэпи кальян ба забони русӣ иҷро мешавад; * Иҷрокунандагон бо мавҷудияти лаҳҷаи қафқозӣ, Осиёи Марказӣ ва умуман шарқӣ ва ё тақлиди қасдан ба он хос аст; * Хатти овозӣ бо диксияи норавшан ва миқдори зиёди ислоҳи баланд иҷро карда мешавад; * Мавчудияти оханги шаркй, ки хоси мусикии арабист, хос аст. Баъзе трекҳо истифодаи мусиқии Амрикои Лотиниро қайд мекунанд (реггитон); * Мусиқӣ инчунин бо истифода аз зарбаҳои анъанавии хип-хоп тавсиф мешавад. Аммо як қатор роҳҳо зарбаи ростро истифода мебаранд; * Речитативӣ дар рэпи калянӣ, чун қоида, нармтар аст, дар услуб таъсири чунин жанр ба мисли мейхона қайд карда мешавад; * Ҳамчунин, дар як қатор трекҳо мавҷудияти вокалҳои тоза дар сабки монанд ба ҷон қайд карда мешавад; * Мавзӯи сурудҳо ба хип-хоп анъанавӣ монанд нест ва ба он хос нест. Одатан, инҳо мавзӯъҳои маъмули мусиқии поп мебошанд: ишқи беҷавоб, орзуҳои хушбахтӣ. Баъзе трекҳо романтикаи ҳаёти "клуб"-ро ҷашн мегиранд. Умуман, мавзуи матнхо хеле гуногун аст; == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} orjx5w71ipait8608z6v69hc8qdnx9v 0 316967 1470025 1446788 2026-04-26T07:51:02Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470025 wikitext text/x-wiki Дар ин мақола бо тартиби номи кӯҳна→номи нав феҳраст оварда шудааст. == Хиёбонҳо == * хиёбони Ленин→хиёбони Рӯдакӣ<ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.tajikistan.turkestan.ru/tj/dushanbe/streets.html|title=::ТАДЖИКИСТАН - Список переименованных улиц г. Душанбе|website=www.tajikistan.turkestan.ru|access-date=2024-05-15|accessdate=2024-05-19|archivedate=2014-11-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141109082731/http://www.tajikistan.turkestan.ru/tj/dushanbe/streets.html}}</ref> * хиёбони Правда→хиёбони Саъдии Шерозӣ<ref name=":0">{{Cite web|url=https://vdushanbe.ru/guide/street-dushanbe/|title=Улицы города Душанбе {{!}} Путеводитель {{!}} Справочник города Душанбе|website=vdushanbe.ru|access-date=2024-05-15}}</ref> * хиёбони Путовский→хиёбони Исмоили Сомонӣ<ref name=":1" /> * хиёбони Путовский→хиёбони Нусратулло Махсум<ref name=":1" /> == 1-9 == * кӯчаи 1 май→кӯчаи Ғафур Ғулом<ref name=":1" /> * кӯчаи 1-2 селексионӣ<ref name=":1" /> →кӯчаи Мирзобек→кӯчаи Гулобод * кӯчаи 9 январ→кӯчаи Сафармуҳаммад Айюбӣ<ref name="a+2">{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20220611/polnii-spisok-starih-i-novih-nazvanii-raionov-i-gorodov-tadzhikistana-a-takzhe-ulits-dushanbe|title=Полный список старых и новых названий районов и городов Таджикистана, а также улиц Душанбе {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|access-date=2024-05-15}}</ref> * кӯчаи 40-солагии Октябр→кӯчаи Раҳмон Набиев<ref name=":0" /> * кӯчаи 40 соли Октябр→кӯчаи Фурузон<ref name="a+">{{Cite web|url=https://old.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/power/20161129/v-stolitse-tadzhikistana-pereimenovani-16-ulits-s-sovetskim-nazvaniem|title=В столице Таджикистана переименованы 16 улиц с советским названием {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=old.asiaplustj.info|access-date=2024-05-15}}</ref> * кӯчаи 40-солагии Тоҷикистон→кӯчаи Абдулаҳад Қаҳҳоров<ref name=":0" /> == А == * кӯчаи Авул-1→кӯчаи Бунёдкорон<ref name="a+2" /> * кӯчаи Авул-2→кӯчаи Ободкорон<ref name="a+2" /> * кӯчаи Ак. Попов→кӯчаи Ак. Акобир Адҳамов<ref name=":0" /> * кӯчаи Алексей Толстой→кӯчаи Яккабоғ<ref name="a+" /> * кӯчаи Алхитой→кӯчаи Сабзазор<ref name=":1" /> * кӯчаи Аманал→кӯчаи Саидали Вализода<ref name=":1" /> == Б == * кӯчаи Бабушкин →кӯчаи Бахтобод<ref name="a+" /> * кӯчаи Бауман→кӯчаи Султон Умаров<ref name=":4">{{Cite web|url=https://vecherka.tj/archives/12541|title=Все улицы города переименованы|lang=ru-RU|last=Вечёрка|website=Вечёрка|date=2014-03-04|access-date=2024-05-15}}</ref> * кӯчаи Боткин→кӯчаи Нақибхон Туғрал<ref name=":0" /> * кӯчаи Будённий→кӯчаи Акбар Махсумов<ref name=":4" /> == В == * кӯчаи Варзобская→кӯчаи Варзоб<ref name=":2">{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/20180316/dushanbe-pereimenovan-ryad-ulic-1025022137.html|title=В Душанбе переименовали ряд улиц|lang=ru|first=Sputnik|last=Таджикистан|website=Sputnik Таджикистан|date=20180316T0930+0500|access-date=2024-05-15}}</ref> * кӯчаи Ватутин→кӯчаи Хайрулло Абдуллоев<ref name=":4" /> * кӯчаи Варзоб ГЭСи боло→кӯчаи Шаббода<ref name=":2" /> * кӯчаи Варзоб ГЭСи поён→кӯчаи Гулсанг * кӯчаи Войков→кӯчаи Рӯҳафзо<ref name=":3">{{Cite web|url=https://rus.ozodi.org/a/28315579.html|title=“Шахидкароянток” переименован в “Диловарон”|website=rus.ozodi.org|access-date=2024-05-15}}</ref> * кӯчаи Володарский→кӯчаи Минҳоҷ Ғуломов<ref name="a+2" /> * кӯчаи Воровской→кӯчаи Шифо<ref name="a+" /> == Г == * кӯчаи Ғарбӣ→кӯчаи Деваштич<ref name=":1" /> * кӯчаи Гастелло→кӯчаи Гузарбоғ<ref name="a+" /> * кӯчаи Гастелло (5-6 гузаргоҳҳо)→кӯчаи Сайф Раҳимзода Афардӣ<ref name="a+2" /> * кӯчаи Глинки→кӯчаи Нурафзо<ref name=":5">{{Cite web|url=http://www.news.tj/ru/news/ulitsu-v-dushanbe-nazvali-v-chest-sukhroba-sharipova|title=Улицы города Душанбе {{!}} Путеводитель {{!}} Справочник города Душанбе|website=vdushanbe.ru|access-date=2024-05-15|accessdate=2024-05-19|archivedate=2017-08-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170823020554/http://news.tj/ru/news/ulitsu-v-dushanbe-nazvali-v-chest-sukhroba-sharipova}}</ref> * кӯчаи Гогол→кӯчаи Маҳмадулло Холов<ref name=":0" /> * кӯчаи Гончаров→кӯчаи Гулрез<ref name="a+" /> * кӯчаи Гризодубовая →кӯчаи Абу Муслим<ref name=":0" /> == Д == * кӯчаи Деповская→кӯчаи Дилшоди Барно<ref name=":1" /> * кӯчаи Дзержинский→кӯчаи Горкий→кӯчаи Теҳрон<ref name=":1" /> * кӯчаи Дмитров→кӯчаи Ҳамдӣ<ref name=":1" /> * кӯчаи Добролюбов→кӯчаи Садоқат<ref name="a+" /> * кӯчаи Дунаевский→кӯчаи Спитамен<ref name=":0" /> == Ж == * кӯчаи Жданов→кӯчаи Борбад<ref name=":0" /> * кӯчаи Железняк→кӯчаи Ҳикмат Ризо<ref name=":4" /> == З == * кӯчаи Заводская→кӯчаи Камонгарон<ref name=":0" /> * кӯчаи Зарафшон-2→кӯчаи Бобо Ҳамдам<ref name=":1" /> == И == * кӯчаи Ибни Сино→кӯчаи Лутфулло Бузургзода<ref name=":0" /> * кӯчаи Интернатсионалӣ→кӯчаи Сафаралӣ Раҷабов<ref name=":4" /> == К == * кӯчаи Каленин→кӯчаи Авесто<ref name=":0" /> * кӯчаи Камола→кӯчаи Чинор Имомов<ref name=":0" /> * кӯчаи Каратегинский→кӯчаи Бӯстон * кӯчаи Карл Маркс→кӯчаи Лоиқ Шералӣ<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20141215/znakomstvo-s-drugim-dushanbe-gorod-na-zare|title=Знакомство с «другим» Душанбе: Город на заре {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|access-date=2024-05-16}}</ref> * кӯчаи Карл Маркс 2-юм гузаргоҳ→кӯчаи Зиёдулло Шаҳидӣ<ref name=":1" /> * кӯчаи Киров→кӯчаи Шарифҷон Ҳусейнзода<ref name=":0" /> * кӯчаи Клара Сеткин (Сино)→кӯчаи Ғаффор Мирзо<ref name="a+2" /> * кӯчаи Клара Сеткин (Фирдавсӣ)→кӯчаи Маҳмудбек Нарзибеков<ref name="a+2" /> * кӯчаи Ковал→кӯчаи Фирдавсӣ<ref name=":0" /> * кӯчаи Кожзавод→кӯчаи Чармгарон<ref name=":1" /> * кӯчаи Колхозная→кӯчаи Фазлиддин Муҳаммадиев<ref name=":0" /> * кӯчаи Коммуналӣ→кӯчаи Малика Собировая<ref name=":1" /> * кӯчаи Коммунистӣ→кӯчаи Ш. Шотемур<ref name=":0" /> * кӯчаи Комсомол→кӯчаи Арғувон<ref name="a+" /> * кӯчаи Комсомол→кӯчаи Фотеҳ Ниёзӣ<ref name=":0" /> * кӯчаи Коргар→кӯчаи Карин Манн<ref name=":0" /> * кӯчаи Костюшко→кӯчаи Муллоёри Ванҷӣ<ref name=":1" /> * кӯчаи Котовский→кӯчаи Абдуҷаббор Қаҳҳорӣ<ref name=":4" /> * кӯчаи Кошевой→кӯчаи Ваҳҳобҷон Имонов<ref name=":5" /> * кӯчаи Красная Армия→кӯчаи Ҳабиб Аҳрорӣ<ref name=":0" /> * кӯчаи Красних партизан→кӯчаи Мирзо Турсунзода<ref name=":0" /> * кӯчаи Куйбишев→кӯчаи Ак. Раҷабовҳо<ref name=":0" /> * кӯчаи Курган→кӯчаи Аминҷон Шукӯҳӣ<ref name=":0" /> * кӯчаи Кутузов→кӯчаи Дарвоз<ref name=":0" /> == Л == * кӯчаи Ломоносов→кӯчаи Нурулло Ҳувайдуллоев<ref name="a+2" /> * кӯчаи Ломоносов 2→кӯчаи Низомии Ганҷавӣ<ref name=":0" /> * кӯчаи Лутфӣ→кӯчаи Лутфӣ Обидхоҷаев<ref name=":1" /> == М == * кӯчаи Мазаев→кӯчаи Ғаффор Валаматзода<ref name=":0" /> * кӯчаи Макаров→кӯчаи Зардушт<ref name=":5" /> * кӯчаи Матросов→кӯчаи Рустам Амакӣ<ref name="a+" /> * кӯчаи Матюшенко→кӯчаи Балъамӣ<ref name=":1" /> * кӯчаи Менделеев→кӯчаи Зикрулло Хоҷаев<ref name=":1" /> * кӯчаи Менжинский→кӯчаи Солеҳҷона Боҳиров<ref name=":7">{{Cite web|url=https://avesta.tj/2014/11/24/v-dushanbe-pereimenovany-neskolko-ulits/|title=В Душанбе переименованы несколько улиц - Новости Таджикистана - Avesta.tj|lang=ru-RU|date=2014-11-24|access-date=2024-05-15}}</ref> * кӯчаи Мир→кӯчаи Чаманзор<ref name=":3" /> * кӯчаи Михайлов→кӯчаи Самад Ғанӣ<ref name=":0" /> * кӯчаи Мичурин→кӯчаи Нарзиқулов И.<ref name=":0" /> * кӯчаи Морозов→кӯчаи Малик Ашӯров<ref name=":6">{{Cite web|url=http://www.news.tj/ru/news/pereimenovany-dve-stolichnye-ulitsy|title=|accessdate=2024-05-19|archivedate=2016-04-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160424043949/http://news.tj/ru/news/pereimenovany-dve-stolichnye-ulitsy}}</ref> * кӯчаи Московская→кӯчаи Москва<ref name=":2" /> == Н == * кӯчаи Набережная→кӯчаи Муҳиддин Аминзода<ref name=":1" /> * кӯчаи Нестеров → кӯчаи Абдулқодирхоҷаи Савдо<ref name=":0" /> == О == * кӯчаи Озодии Занон→кӯчаи Фазлиддина Шаҳобов<ref name=":0" /> * кӯчаи Орҷоникидзе→кӯчаи Бохтар<ref name=":0" /> * кӯчаи Осипенко→кӯчаи Суҳайлӣ Ҷавҳаризода<ref name=":0" /> * кӯчаи Островской→кӯчаи Хусрави Деҳлавӣ<ref name=":0" /> == П == * кӯчаи Павлов→кӯчаи Гулдаст<ref name="a+" /> * кӯчаи Панфилов→кӯчаи Бобо Ҷобиров<ref name=":3" /> * кӯчаи Парвина→кӯчаи Мирсаид Миршакар<ref name=":0" /> * кӯчаи Пархоменко→кӯчаи Меҳрубон<ref name=":1" /> * кӯчаи Петровский→кӯчаи Гулафшон<ref>{{Cite web|url=https://rus.ozodi.org/a/28146342.html|title="Толстой" и "Матросов" исчезнут с карты Душанбе|lang=ru|website=Радио Озоди|date=2016-11-29|access-date=2024-05-15}}</ref> * кӯчаи Пионерская→кӯчаи Ғанӣ Абдулло<ref name=":0" /> * кӯчаи Пионерская 1-ум гузаргоҳ→кӯчаи Ҳанифа Мавлонов<ref name="a+2" /> * кӯчаи Плеханов→кӯчаи Зафар Нозим<ref name=":4" /> * кӯчаи Подстансия→кӯчаи Мирсаид Алии Ҳамадонӣ<ref name=":1" /> * кӯчаи Привокзалная→кӯчаи Қутбӣ Киром<ref name="a+2" /> * кӯчаи Проектний→кӯчаи Муҳаммад Осимӣ<ref name="a+2" /> * кӯчаи Пролетар→кӯчаи Пӯлод Толис<ref name=":0" /> * кӯчаи Пугачёв→кӯчаи Шариф Раҳимов<ref name=":7" /> * кӯчаи Патриса Лумумба→кӯчаи Пӯлодӣ<ref name=":0" /> * кӯчаи Патриса Лумумба (2-9 гузаргоҳ)→кӯчаи Маҳмадалӣ Қурбонов<ref name=":1" /> == Р == * кӯчаи Разин→кӯчаи Зуфирхон Ҷавҳарӣ<ref name=":5" /> * кӯчаи Револютсия→кӯчаи Файзулло Ансорӣ<ref name=":1" /> * кӯчаи Репин→кӯчаи Хайрулло Мирзоев<ref name="a+2" /> * кӯчаи Рӯдакӣ→кӯчаи Саид Носир<ref name=":1" /> == С == * кӯчаи Садовая→кӯчаи Ҷумъа Одина<ref name=":1" /> * кӯчаи Свердлов→кӯчаи Мустафо Содиқов<ref name="a+2" /> * кӯчаи Свириденко→кӯчаи Бухоро<ref name=":0" /> * кӯчаи Семашко→кӯчаи Фаридуни Аттор<ref name=":0" /> * кӯчаи Сергея Лазо →кӯчаи Бодомзор<ref name="a+" /> * кӯчаи Сеченов→кӯчаи Закариёи Розӣ<ref name=":1" />/ кӯчаи Дамир Дӯстмуҳаммадов<ref>{{Cite web|url=http://news.tj/ru/news/v-dushanbe-pereimenovany-nekotorye-ulitsy-0|title=|accessdate=2024-05-19|archivedate=2018-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709172435/http://news.tj/ru/news/v-dushanbe-pereimenovany-nekotorye-ulitsy-0}}</ref> * кӯчаи Советӣ→кӯчаи Аълохон Афсаҳзод<ref name="a+" /> * кӯчаи Софя Ковалевская→кӯчаи Аҳрор Мухторов<ref name="a+2" /> * кӯчаи Спартак→кӯчаи Гурминҷ Завқибеков<ref name="a+2" /> * кӯчаи Студентӣ→кӯчаи Шукуфон<ref name="a+" /> * кӯчаи Суриков→кӯчаи Абдулло Назрӣ<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/|title=АМИТ "Ховар" — Хабарҳои Тоҷикистон ва ҷаҳон|lang=ru-RU|access-date=2024-05-15}}</ref> == Т == * кӯчаи Табачная→кӯчаи Навбаҳор<ref name=":1" /> * кӯчаи Ташкентская→кӯчаи Тошкент<ref name=":2" /> * кӯчаи Телман→кӯчаи Қурбон Раҳимов<ref name=":0" /> * кӯчаи Титов→кӯчаи Мирзо Мастонгулов<ref name="a+2" /> * кӯчаи Томин→кӯчаи Само<ref name=":8">{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20160526/v-dushanbe-pereimenovany-ulitsy-shmidta-i-tomina|title=В Душанбе переименованы улицы Шмидта и Томина {{!}} Новости Таджикистана ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|access-date=2024-05-15}}</ref> * кӯчаи Тунис→кӯчаи Хоразмӣ<ref name=":2" /> * кӯчаи Тургенев→кӯчаи Одина Ҳошим<ref name=":0" /> == У == * кӯчаи Ушаков→кӯчаи Возеҳ<ref name=":0" /> == Ф == * кӯчаи Фабричная→кӯчаи Раҳим Ҷалил<ref name=":0" /> * кӯчаи Федин→кӯчаи Муродулло Шерализода<ref name=":0" /> * кӯчаи Федин 2→кӯчаи Асадулло Ғуломов<ref name="a+2" /> * кӯчаи Фрунзе→кӯчаи Ҳомид Маҳмудов<ref name=":0" /> * кӯчаи Фурманов→кӯчаи Абдуфаттоҳ Одинаев<ref name="a+2" /> * кӯчаи Фучик→кӯчаи Миралӣ Маҳмадалӣ<ref name="a+" /> == Х == * кӯчаи Халтурин→кӯчаи Носирҷон Маъсумӣ<ref name=":0" /> * кӯчаи Хлопзаводская→кӯчаи Ҳабибулло Назаров<ref name=":0" /> == Ч == * кӯчаи Чайкина Лиза→кӯчаи Давлат Гадоев<ref name=":7" /> * кӯчаи Чайковский→кӯчаи Наҷмиддин Абдуллоев<ref name=":3" /> * кӯчаи Чапаев→кӯчаи Шероз<ref name=":0" /> * кӯчаи Чекалин→кӯчаи Сариосиё<ref name=":0" /> * кӯчаи Чехов→кӯчаи Нисор Муҳаммад<ref name=":0" /> * кӯчаи Чкалов→кӯчаи Қандил Ҷӯраев<ref name=":4" /> == Ҷ == * кӯчаи Ҷарқишлоқ→кӯчаи Панҷрӯд == Ш == * кӯчаи Шапкин→кӯчаи Моёншо Назаршоев<ref name=":0" /> * кӯчаи Шараф (қисм)→кӯчаи Икромӣ<ref name=":0" /> * кӯчаи Шаумян→кӯчаи Сӯҳроб Шарипов<ref name="a+" /> * кӯчаи Шерак→кӯчаи Роҳи нав<ref name=":0" /> * кӯчаи Шестопавлов→кӯчаи Дилкушо<ref name="a+" /> * кӯчаи Шмидт→кӯчаи Сафо<ref name=":8" /> * кӯчаи Шураксой→кӯчаи Исомиддин Соатов<ref name=":4" /> * кӯчаи Шорс→кӯчаи Саломиддин Шаропов == Ю == * кӯчаи Южно-Обходная→кӯчаи Зарнисор<ref name=":6" /> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://vdushanbe.ru/guide/street-dushanbe/ Улицы Душанбе] * [https://geodzen.com/tj/dushanbe/streets Улицы Душанбе] [[Гурӯҳ:Кӯчаҳои Душанбе]] ar3kkdnvry5pnzselhk2bmln1myn5sf 0 323202 1470009 1425158 2026-04-26T00:20:05Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470009 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = город | номи тоҷикӣ = Дандара }} '''Дандара''' <ref>{{Атлас мира|2002|186|Египет}}</ref> ({{Lang-ar|دندرة}} [[Забони қибтӣ|қибтӣ]]. ⲛⲓⲧⲉⲛⲧⲱⲣⲓ, «''сукунати олиҳа (Хатҳор)»'' <ref>{{Книга|автор=WERNER VYCICHL|заглавие=DICTIONNAIRE ÉTYMOLOGIQUE DE LA LANGUE COPTE|ответственный=|издание=|место=|издательство=|год=1983|страницы=146|страниц=|isbn=}}</ref> ; {{Lang-grc|Τεντύρα}} {{Lang-grc|Τεντύρα}}; '''Дендера''' <ref>{{Публикация|книга}}</ref> <ref>{{Публикация|книга}}</ref>) — шаҳрест дар Миср дар соҳили ғарбии [[Нил (дарё)|дарёи Нил]], 5 километр аз [[Қино]] дар соҳили муқобил; 60 км аз [[Уқсур]] воқеъ аст. == Таърих == Қабристони қадимие, ки дар назди деворҳои маъбади Хатхор ҷойгир аст, аз истиқомати ин минтақа ҳатто дар давраи пеш аз династӣ шаҳодат медиҳад. Мастабҳои салтанати қадим ва давраи якуми миёна бо навиштаҷоти иероглифӣ хеле зинат ёфтаанд ва манбаи муҳими маълумот мебошанд. Дигар дафнҳо ба давраҳои Рум ва Птолемей рост меоянд. Дар Мисри Қадим ин минтақа бо номи Иу''нет'' маълум буд <ref>{{Cite web|url=http://www.ancientworlds.net/aw/Places/Place/594810|title=Iunet (Dendera)|author=|website=Philae-Data|date=|publisher=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080517064227/http://ancientworlds.net/aw/Places/Place/594810|archivedate=2008-05-17}}</ref> . Дар давраи эллинизм, Тентира <ref>{{Cite web|url=http://metmuseum.org/collection/the-collection-online/search/261822|title=Dendérah (Tentyris), Temple d'Athôr - Face Postérieure - Cléopatre et Cæsarion|author=Félix Teynard|website=|date=|publisher=The Metropolitan Museum of Art|deadlink=no|accessdate=2015-07-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150702233903/http://metmuseum.org/collection/the-collection-online/search/261822|archivedate=2015-07-02}}</ref> пойтахти VI (Тентира) Мисри Боло буд. Мардуми қадим боварӣ доштанд, ки номи шаҳрро худи олиҳаи Хатхор гузоштааст, ки дар ин қисматҳо ӯро эҳтиром мекарданд. Бо вуҷуди ин, рамзи расмии шаҳр ҳамчун тимсоҳ дар бисёр шаҳрҳои дигари Миср ба ҳисоб мерафт. Шаҳри Дандара номи муосири худро дар давраи охири ҳукмронии усмонӣ гирифтааст. == Маҷмааи маъбад == Маҷмааи дарозиаш 79 м аз регсанг сохта шудааст ва майдонаш тақрибан 20 метрро дар бар мегирад. 40.000 метри мураббаъ буда, бо девори хиштӣ иҳота шудааст. Сохтмони маҷмаа ба давраи Птолемей рост меояд ва дар замони императори Рум Тиберий анҷом ёфт. Бо вуҷуди ин, дар зери таҳкурсии маъбадҳо биноҳои давраҳои пешин мавҷуданд, ки қадимтарини онҳоро метавон ба давраи ҳукмронии бинокори Аҳром [[Хеопс]] (тақрибан 2613 — тақрибан 2494 пеш аз милод) нисбат дод. Корҳои барқарорсозӣ маълум аст, ки дар замони ҳукмронии фиръавн Пепи I сурат гирифтааст. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == ** Зимистон: ''Баррасии навиштаҷоти бинои нав кашфшуда дар маъбади Дендера'', дар: Гёттингер Миззеллен, Nr. 108, Gottingen 1989 ISSN 0344-385X ** Mariette Auguste: ''Dendérah: тавсифи умумии маъбади бузурги ин деҳа'', 5 Bde. , 1870-1874 [1] ** Силви Ковилл: ''Дендера.'' Дар: Кэтрин А. Бард (Hrsg.): ''Энсиклопедияи археологияи Мисри қадим.'' Routledge, Лондон 1999, ISBN 0-415-18589-0, П. 252-54. == Пайвандҳо == * {{ВТ-ЭСБЕ|Дендера}} * [https://www.segodnya.ua/opinion/ladaluzinacolumn/hram-bogini-lyubvi-s-korovimi-ushami-1140592.html Храм богини любви с коровьими ушами] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180524221720/https://www.segodnya.ua/opinion/ladaluzinacolumn/hram-bogini-lyubvi-s-korovimi-ushami-1140592.html |date=2018-05-24 }} Архивная копия от 24 мая 2018 на Wayback Machine [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Миср]] gt16jcysb8xjg3689lo2expceoamcb3 0 323996 1470028 1459263 2026-04-26T10:08:54Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470028 wikitext text/x-wiki '''Пули [[Афғонистон|Тоҷикистону]] [[Тоҷикистон|Афғонистон]] (Тем-Демоғон)''' — пули овезон дар болои рӯдхонаи [[Панҷ (рӯд)|Панҷ]] буда, деҳаи [[Тоҷикистон|тоҷикистонии]] Темро дар наздикии [[Хоруғ]] ва шаҳри Демоғони [[Афғонистон|Афғонистонро]] дар минтақаи таърихии Шуғнон мепайвандад. Пул 3 ноябри соли 2002 ифтитоҳ шуд<ref name="akdn3"> {{Cite web|url=http://www.akdn.org/press_release.asp?ID=550|title=Press Release: Aga Khan and Tajik and Afghan Leaders Open Bridge into Afghanistan|date=|publisher=[[Aga Khan Development Network]]|deadlink=yes|accessdate=|archiveurl=https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.akdn.org%2Fpress_release.asp%3FID%3D550&date=2008-12-05|archivedate=2008-12-05}} </ref><ref name="ReliefWeb2002-11-05">{{Cite web|url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900sid/ACOS-64BQQX?OpenDocument|title=Aga Khan and Karzai discuss Afghanistan rehabilitation progress|quote=|date=|publisher=[[ReliefWeb]]|accessdate=|archiveurl=https://www.webcitation.org/query?url=http%3A%2F%2Fwww.reliefweb.int%2Frw%2Frwb.nsf%2Fdb900sid%2FACOS-64BQQX%3FOpenDocument&date=2008-12-05|archivedate=2008-12-05}} </ref><ref name="ReliefWeb2002-11-03">{{Cite news|url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900sid/ACOS-64BVGE?OpenDocument|title=Aga Khan and Tajik and Afghan leaders open bridge into Afghanistan|publisher=[[ReliefWeb]]|author=|date=|accessdate=|quote=}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ва он аввалин аз чаҳор пуле буд, ки бо кумаки [[Aga Khan Foundation]] сохта шудааст. Сохтумони пул 400 000 [[доллари ИМА]] арзиш дошт<ref name="akdn3" />. == Низ нигаред == * [[Муносибатҳои Тоҷикистону Афғонистон]] * [[«Пули дӯстӣ»-и Тоҷикистону Афғонистон]] * [[Пули Тоҷикистону Афғонистон дар Панҷи Поён]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Марзҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2002 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Пулҳои нақлиётии Тоҷикистон]] cu57qxhx1dmy4k89gma4slx5lgsby0d 0 325005 1470029 1446227 2026-04-26T10:20:39Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470029 wikitext text/x-wiki {{Адиб|забони осор=тоҷикӣ|ҷоизаҳои адабӣ=Барандаи Ҷоизаи ба номи Қутбӣ Киром (2010). Аълочии маорифи Тоҷикистон 1989. Ҷоизаи адабии МИрзо Турсунзода (2025)|викианбор=Равшани ҳамроҳ}} '''Равшани Ҳамроҳ''' (''Ҳамроев Равшанқул Замонович''; зод. [[18 сентябр|18 сентябри]] [[1960]], [[Вашан|деҳаи Вашан]], [[ноҳияи Айнӣ]]) — {{шоир}}, {{нависанда}} ва [[омӯзгор]], номзади илмҳои филология (2021)<ref>{{Cite web|url=https://vak.tj/old/images/pdf_files/Farmoish_27_2021.pdf|title=Фармоиши раиси Комиссияи олии аттестатсионии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=vak.tj|accessdate=2025-05-16}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] (2001)<ref name=":0" />. == Зиндагинома == Равшани Ҳамроҳ соли 1960 дар деҳаи [[Вашан]]и ноҳияи [[Айнӣ (шаҳрак)|Айнӣ]] ба дунё омадааст. Соли 1976 мактаби 8-солаи деҳаро хатм намуда, ба Омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Панҷакент дохил шуд. Соли 1980, пас аз хатми омӯзишгоҳ, донишҷӯи факултаи филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Хуҷанд шудааст<ref name=":0">{{Cite web|url=https://navisandagan.tj/tj/%D2%B3%D0%B0%D0%BC%D1%80%D0%BE%D2%B3-%D1%80%D0%B0%D0%B2%D1%88%D0%B0%D0%BD/|title=Ҳамроҳ Равшан|author=Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон|website=navisandagan.tj|date=2020|publisher=navisandagan.tj}}</ref> . == Корнома == Солҳои 1984-1989 дар мактаби миёнаи №35 ноҳияи Ёвон омӯзгорӣ, солҳои 1989-1992 дар шуъбаи маорифи ноҳия мушовирӣ кардааст. Аз соли 1992 дар мактаби миёнаи зодгоҳаш муаллим буда, аз соли 1994 дар Коллеҷи омӯзгории Панҷакент дарс мегӯяд. == Таълифот == Шеърҳояш дар рӯзномаву маҷаллаҳои ҷумҳуриявӣ ва вилоятию ноҳиявӣ, маҷмӯаҳои дастҷамъӣ ба табъ расидаанд. Муаллифи маҷмӯаҳои «Гарди ситора» (1990), «Гули абр» (1997), «Андешаҳо аз решаҳо» (1999), «Таронаҳо ва хонаҳо» (2001), «Забони чашм» (2003), «Тафсири фиғони мурғ» (2004), «Оҳанги бедорӣ» (2006), «Ташнаи дидор» (2007), «Саду як ғазал» (2009), «Солнома» (2011), «Дарахти оҳ» (2013), «Аз чароғи хона то шамъи мазор» (2016), «Ниҳоли сабзи борон»(2020) ва Шасти Равшан»(2023) мебошад. Як маҷмӯаи ашъори ҳаҷвӣ дорад, ки бо номи «Витамини ханда» (1999) чоп шудааст. == Сабки шеър ва мавқеъ дар адабиёт == Мувофиқи баррасии муҳаққиқон, шеърҳои Равшани Ҳамроҳ бо эҳсоси амиқи ватандӯстӣ, самимият ва завқи зебоипарастӣ фарқ мекунанд. Сабки ӯ ғолибан лирикӣ буда, шеъру ғазалҳояш пур аз танзу зарофати нозуканд. Ӯ дар ғазал инчунин ибораҳои фарҳангитаборро бо диди тоза ва пухта истифода мекунад. Аз назари танқидӣ, баъзе шеъраш дорои калимаҳоест, ки шояд барои баъзе хонандагон бегона намоянд, вале шоир бо малакаи суханварӣ тавонистааст онҳоро шево ва муътадил истифода барад<ref>{{Cite web|url=http://old.kmt.tj/chand-rashkhai-kalam-sarsuhani-yusufchon-akhmadzoda-ba-kitobi-ravshani-khamrok|title=Чанд раҳшаи қалам|author=Юсуфҷон Аҳмадзода|date=соли 2020|publisher=Сомонаи китобхонаи миллии Тоҷикистон}}</ref>. == Фаъолияти илмӣ == Равшани Ҳамроҳ дар мавзӯи «Поэтикаи ашъори Гулназар»<ref>{{Cite web|url=https://tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=2774:data&lang=tj&fbclid=IwY2xjawKXr0JleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFuT1JSZ0diem5OUUs0bnpVAR7qSNPj3utaE2OKjk21ZdBU3mQy3-q0AghmqWsirpefPHkcqMfNMKGSKBSozQ_aem_H3Eac9NBquEd74agKYwEfQ|title=ДАРЕҒО, ГУЛНАЗАР ҲАМ АЗ НАЗАР РАФТ!|website=tgpu.tj|accessdate=2025-05-19}}</ref> соли 2019 рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Муаллифи чанд рисолаи илмию методӣ, аз ҷумла, «Саргузашти Ҳазрати Муҳаммад» (2009), «Қиссаҳо аз рӯзгори Имоми Аъзам» (2010), «Таълимгоҳи бузургон» (2010), «Қонуни зар ва дарёи пургуҳар» (2010), «Фарзанди қарни ХХ» (2011) ва «Рӯзгори омӯзгор» (2013) буда, бештар аз 50 мақолааш дар матбуоти маҳалливу марказӣ ба табъ расидаанд. Соли 2013 «Тазкирату-л-авлиё»-и Шайх Атторро бо хати кириллӣ ба чоп расондааст. == Ҷоизаҳо ва узвиятҳо == * Барандаи Ҷоизаи ба номи Қутбӣ Киром (2010). * Аълочии маорифи Тоҷикистон 1989. * Ҷоизаи адабии ба номи Мирзо Турсунзода 2025 <ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/en/node/349826|title=Даҳ адиби тоҷик сазовори ҷоизаҳои Айнӣ ва Турсунзода шуданд. Онҳо кистанд? {{!}} Tajikistan News ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=en|accessdate=2025-11-29}}</ref>. Аз соли 2001 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Адибони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон]] [[Гурӯҳ:Узвони Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Айнӣ]] ohnth6ccv0tw0zy44roa5lt6rd7kxw2 0 327499 1470020 1448377 2026-04-26T03:54:12Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470020 wikitext text/x-wiki {{Қулла | Ном = Манаслу | Номи аслӣ = ne/मनास्लु | Кишвар = Непал | Баландӣ = 8163 }} '''Манаслу''' ( неп. मनास्लु, инчунин бо номи Кутанг маълум аст) — қуллае дар [[Непал]], ҳаштумин қуллаи баландтарин дар ҷаҳон. <ref>{{cite web |author = |lang = en |url = http://www.peakware.com/peaks.html?pk=164 |title = Manaslu |publisher = www.peakware.com |access-date = 2005-11-03 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20051216232107/http://www.peakware.com:80/peaks.html?pk=164 |archive-date = 2005-12-16 |accessdate = 2025-12-27 |archivedate = 2005-12-16 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20051216232107/http://www.peakware.com/peaks.html?pk=164 }}</ref>Он дар қаторкӯҳҳои Мансири Ҳимолӣ дар Ҳимолой, дар шарқи [[Аннапурна]] ҷойгир аст. Қуллаи кӯҳ аз атрофи он ба таври назаррас баландтар аст ва аз дур ба таври равшан намоён аст. == Маълумоти умумӣ == Номи [[қулла]] аз калимаи Манаса гирифта шудааст, ки дар [[санскрит]] маънои "кӯҳи арвоҳ"-ро дорад. Аввалин баромади муваффақона ба Манаслу аз ҷониби Тошио Иманиши ва шерп Гялзен Норбуи ҷопонӣ 9 майи соли 1956 анҷом дода шуд. 10 апрели соли 1972 дар баландии 6950 метр тарма фаромад. Урдугоҳи экспедитсияи кореягиеро, ки мехост қулларо фатҳ кунад, фаро гирифт. Ҳамаи 15 узви экспедитсия фавтиданд. Астероиди 6918 Манаслу аз номи ин қулла гирифта шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Кӯҳҳои Непал]] [[Гурӯҳ:Қуллаҳҳои ҳаштҳазорметрӣ]] [[Гурӯҳ:Қуллаҳои баландтарини кишварҳои ҷаҳон]] p6taaqw0jv51zf54fbn6drh5v1s1qmc 0 328335 1470014 1454289 2026-04-26T02:58:32Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470014 wikitext text/x-wiki {{Навъи варзиш}}[[Акс:North-inylchek-glacier-kazakhstan.jpg|мини|Экспедитсия ба пиряхи Инилчеки Шимолӣ, Тян-Шон, [[Қазоқистон]]]] [[Акс:Wdomenada2003b.jpg|мини|Лижаронӣ дар болои кӯҳ барои лижаронӣ]] [[Акс:Skitourenausruestung.jpg|мини|Таҷҳизоти кӯҳнавардии лижаронӣ: датчики баҳман, зонди тарма, харита]] [[Акс:TouringBinding1.gif|мини|Мӯза ва крампонҳои махсус барои кӯҳнавардӣ]] '''Кӯҳнавардӣ бо лижа''' ({{lang-en|Ski mountaineering}}, инчунин бо ихтисораи '''скимо''' маъруф аст) — навъи [[варзиш]] ва истироҳати фаъол, ки унсурҳои лижаронии кӯҳӣ ва шаклҳои лижаронии масофаи дарозро муттаҳид мекунад. Кӯҳнавардӣ бо лижа гузариши масир дар [[кӯҳ]]ҳоро дар бар мегирад, ки бо баромадан бо лижаҳо бо истифода аз [[камус]] ва/ё пиёда бо лижаҳо анҷом ёфта, фуруд омадан бидуни роҳи омодашуда (режими [[фрирайд]]) иҷро мешавад. Соли 2020 мусобиқаҳои кӯҳнавардӣ бо лижа дар доираи [[Бозиҳои зимистонаи олимпии ҷавонон 2020]] дар Лозанна баргузор гардиданд (медалҳои тилло насиби варзишгарони Швейтсария, Италия ва Испания шуданд). 20 июли соли 2021 кӯҳнавардӣ бо лижа ба барномаи [[Бозиҳои зимистонаи олимпии 2026]] дар Италия ворид карда шуд.<ref>{{cite web |title=Ски-альпинизм включили в программу Олимпийских игр 2026 года |url=https://tass.ru/sport/11940531 |publisher=ТАСС |date=2021-07-20 |access-date=2023-11-22 |archive-date=2023-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122131819/https://tass.ru/sport/11940531 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Ски-альпинизм включен в программу зимней Олимпиады |url=https://www.sport-express.ru/extreme/news/ski-alpinizm-vklyuchen-v-programmu-zimney-olimpiady-1813785/ |publisher=Спорт-Экспресс |date=2021-07-20 |access-date=2023-11-22 |archive-date=2023-11-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231122133322/https://www.sport-express.ru/extreme/news/ski-alpinizm-vklyuchen-v-programmu-zimney-olimpiady-1813785/ |url-status=live }}</ref> == Таърих == Кӯҳнавардӣ бо лижа нисбатан нав ба вуҷуд омадааст, вале дар минтақаҳои кӯҳии [[Аврупо]], [[Амрико]], [[Осиё]] ва дигар кишварҳое, ки дорои [[кӯҳ]] ва [[барф]] мебошанд, густариши васеъ пайдо кардааст. Дар солҳои 1990 [[Фаронса]], [[Италия]], [[Словакия]], [[Андорра]] ва [[Швейтсария]] Кумитаи байналмилалии мусобиқаҳои кӯҳнавардӣ бо лижаро (''Comité International du Ski-Alpinisme de Compétition — CISAC'') таъсис доданд, ки соли 1992 аввалин чемпионати Аврупоро баргузор намуд. Соли 1999 ташкилоти CISAC ба Шӯрои байналмилалии мусобиқаҳои кӯҳнавардӣ бо лижа (''International Council for Ski Mountaineering Competitions — ISCM'') дар доираи [[UIAA|Федератсияи байналмилалии кӯҳнавардӣ (UIAA)]] табдил дода шуд. Аввалин чемпионати расмии ҷаҳон таҳти сарпарастии ISCM соли 2002 баргузор гардид. Имрӯз мусобиқаҳо дар сатҳҳои гуногун гузаронида мешаванд: * байналмилалӣ * миллӣ * минтақавӣ == Таҷҳизот == Барои машғул шудан ба кӯҳнавардӣ бо лижа таҷҳизоти махсус истифода мешавад: * [[Лижаҳои кӯҳӣ|лижаҳо]] бо бастҳое, ки имкон медиҳанд ҳангоми баромадан пошна озод бошад * [[Камус]] — қабати махсусе, ки ба қисми лағжандаи лижа насб мешавад, то ҳангоми баромадан аз ақиб лағжишро пешгирӣ кунад * [[Пойафзоли лижаронии кӯҳӣ|мӯзаҳои лижаронӣ]], ки дар ҳолати зарурӣ метавонанд бо [[кошки кӯҳнавардӣ]] истифода шаванд * таҷҳизоти бехатарӣ ([[кулоҳ]], детектори тарма, белчаи тарма, зонд ва ғайра) == Ҳамчунин нигаред == * [[Кӯҳнавардӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20090901145537/http://www.alpfederation.ru/skimountaineering Сомонаи Федератсияи кӯҳнавардии Русия — бахши кӯҳнавардӣ бо лижа] * [http://extremetime.ru/magazine/news/2011/aprel_/mestom-dlya-chempionata-rossii-po-ski-al_pinizmu-vybrana-kamchatka.aspx Чемпионати Русия оид ба кӯҳнавардӣ бо лижа 2011]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Гурӯҳ:Навъҳои кӯҳнавардӣ]] [[Гурӯҳ:Варзиши лижаронӣ]] [[Гурӯҳ:Лижаронии кӯҳӣ]] 17fiipx9jkdjvaooj86ia4naody3wsg 0 329033 1470015 1458249 2026-04-26T03:00:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470015 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = шаҳр | номи тоҷикӣ = Ларкана | номи аслӣ = {{lang-ur|لاڑکانہ}}<br />{{lang-sd|لاڙڪاڻو}} | lat_deg = 27 | lon_deg = 68 | lat_min = 33 | lat_sec = 36 | lat_dir = N | lon_min = 13 | lon_sec = 35 | lon_dir = E | CoordAddon = | CoordScale = | этнохороним = | DST = | сайт = http://www.larkano.com }}'''Ларкана''' ( {{Lang-ur|لاڑکانہ}} {{Lang-sd|لاڙڪاڻو}} ) — [[Шаҳр|шаҳрест]] дар вилояти [[Синд|Синди]] [[Покистон]] [[Маркази маъмурӣ|ва маркази]] ноҳияи ҳамном . Аҳолии он 270,283 нафарро ташкил медиҳад (то соли 1998). Дар моҳи августи соли 2000, Ларкана садсолагии худро ҷашн гирифт <ref name="IGI">{{Cite web|url=http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V16_150.gif|title=Lārkāna Town — Imperial Gazetteer of India, v. 16, p. 144.|accessdate=2010-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110421055029/http://dsal.uchicago.edu/reference/gazetteer/pager.html?objectid=DS405.1.I34_V16_150.gif|archivedate=2011-04-21}}</ref> . == Таърих == Дар давраи ҳукмронии [[Британияи Кабир|Бритониё]], ин шаҳр дар масири роҳи оҳани шимолу ғарбӣ қарор дошт. Тибқи барӯйхатгирии соли 1901, шумораи аҳолӣ 14,543 нафарро ташкил медод. <ref name="IGI"/> Дар наздикии Ларкана Мохенджо-Даро, шаҳри қадимаи тамаддуни водии Ҳинд, ки тақрибан соли 2600 пеш аз милод ба вуҷуд омадааст, ҷойгир аст . Он бузургтарин шаҳри қадимаи водии [[Ҳинду (дарё)|Ҳинд]] ва яке аз аввалин шаҳрҳо дар таърихи [[Осиёи Ҷанубӣ]], ҳамзамони тамаддуни [[Мисри Қадим]] ва Месопотамияи Қадим буд . == Кишоварзӣ == Ларкана бо заминҳои ҳосилхез иҳота шудааст, ки дар он қариб ҳама намуди меваю сабзавот, аз ҷумла [[картошка]], [[харбуза]], [[зайтун]], [[афлесун]], [[нахӯд]], [[сабзӣ]], [[бодиринг]], манго ва гуава парвариш карда мешаванд. [[Найшакар]] дар наздикии шаҳр парвариш карда мешавад ва дар корхонае, ки соли 1990 дар шаҳри Наудеро таъсис ёфтааст, коркард мешавад. == Одамони машҳур == Сарвазири собиқи Покистон [[Зулфиқор Алӣ Бҳутто]] дар Ларкана таваллуд шудааст <ref>{{Britannica|64265|Zulfikar Ali Bhutto (prime minister of Pakistan)}}</ref> . == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.larkano.com Ларкано] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110917064038/http://www.larkano.com/ |date=2011-09-17 }} * [http://www.apnalarkana.com Ларкана] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201126034354/http://www.apnalarkana.com/ |date=2020-11-26 }} {{Навсозӣ|сана=2010-12-17}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Синд]] n93192va4wu2u7eruexsme04rxi9o6p 0 329112 1470024 1458282 2026-04-26T07:35:45Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470024 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Аврам Ноам (Ноум) Чомский''' (бештар ҳамчун Х''омский'' ё ''Чомский'' навишта мешавад),{{Lang-en|Avram Noam Chomsky}} [ {{IPA|ˈnoʊm ˈtʃɒmski}} ]; [[7 декабр|7 декабри]] [[соли 1928]], [[Филаделфия]], [[Пенсилвания]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] ) забоншинос, нависандаи сиёсӣ ва файласуфи [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|амрикоӣ]] аст файласуф ва назарипардоз. Профессори [[Забоншиносӣ|забоншиносии]] [[Пажӯҳишгоҳи технологии Массачусетс]], ӯ муаллифи ''"Иерархияи Чомский"'', таснифоти забонҳои расмӣ мебошад. Кори ӯ дар бораи [[Дастури зоишӣ|грамматикаҳои тавлидӣ]] ба коҳиши [[бихевиоризм]] ва рушди [[илмҳои шинохтӣ]] саҳми назаррас гузоштааст. Илова бар корҳои забоншиносии худ, Чомский бо ақидаҳои [[Сиёсат|сиёсии]] [[Тундгароӣ|радикалии]] чапгарои худ, инчунин нақди сиёсати хориҷии ҳукумати [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] машҳур аст. Чомский худро ҳамчун як сотсиалисти либертарианӣ ва ҷонибдори анархо-синдикализм муаррифӣ мекунад. Нью-Йорк Таймс Бук Ревью боре навишта буд: "Бо назардошти нерӯ, доираи васеъ аслият ва таъсири ғояҳои ӯ, Ноам Чомский метавонад муҳимтарин ҳуши зиндаи имрӯза бошад" (гарчанде ки, чунон ки Чомский бо истеҳзо қайд кард, мақола баъдтар аз он шикоят мекунад, ки навиштаҳои сиёсии ӯ, ки "The New York Times" аксар вақт онҳоро ба таҳриф кардани далелҳо айбдор мекунад, "ба таври девонавор соддаанд"). Тибқи Arts and Humanities Citation Index байни солҳои 1980 ва 1992, Чомский аз ҳама бештар [[Намояи истинодӣ|иқтибосшуда]] ва ҳаштумин манбаи маъмултарин барои иқтибосҳо дар маҷмӯъ шуморида аст<ref>{{Cite web|url=http://web.mit.edu/newsoffice/1992/citation-0415.html|title=Chomsky Is Citation Champ|accessdate=2010-10-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140223140625/http://web.mit.edu/newsoffice/1992/citation-0415.html|archivedate=2014-02-23}}</ref> . == Ном == Дар забони англисӣ, ин ном ҳамчун ''Аврам Ноам Чомский'' (''Avram Noam Chomsky'') навишта мешавад, ки дар он Аврам (אברהם [avraham], аксар вақт [avraam] дар гуфтугӯ, ки аз хориҷ кардани ה [h > садои сифр] дар бисёр лаҳҷаҳои [[Йидиш|идишӣ]] таъсир гирифтааст) ва Ноам (נועם) номҳои яҳудӣ мебошанд. Пайдоиши номи хонаводагии Чомский топонимӣ буда, аз номи шаҳр ва баъдтар (аз соли 1793) шаҳри Чомск (айни замон дар ноҳияи Дрохичини вилояти Брест дар Беларус) гирифта шудааст. Забоншиносон, мисли ӯ, номро мувофиқи қоидаҳои хондани забони англисӣ талаффуз мекунанд: '''Evrem Noum Chomsky''' ^{( [//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/81/En-uk-Noam_Chomsky.ogg садо] )} . == Зиндагинома == Ноам Чомский соли 1928 дар [[Филаделфия|Филаделфияи]] [[Пенсилвания]] дар оилаи яҳудӣ таваллуд шудааст. Падари ӯ профессор Вилям Чомский, олими забони ибронӣ (1896–1977, зодаи Купел, губернатории Волн ) ва модараш Элси Симоновская дар Бобруйск зода шудааст. Забони модарии волидонаш [[йидиш]] буд, аммо дар оила бо он гап намезаданд . Ибтидо аз соли 1945, Ноам Чомский дар [[Донишгоҳи Пенсилвания]] [[фалсафа]] ва [[Забоншиносӣ|забоншиносиро]] омӯхт. Яке аз муаллимони ӯ профессори забоншиносӣ Зеллиг Ҳаррис буд. Ӯ ба Чомский машварат дод, ки сохтори систематикии баъзе забонҳоро тартиб диҳад <ref>{{Cite web|url=http://www.muskingum.edu/~psych/psycweb/history/chomsky.htm#1|title=Psychology History|accessdate=2010-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100709145608/http://www.muskingum.edu/~psych/psycweb/history/chomsky.htm#1|archivedate=2010-07-09}}</ref> . Назари сиёсии Ҳаррис низ ба Чомский таъсири қавӣ гузоштаанд. [[Акс:Noam_Chomsky_WSF_-_2003.jpg|рост|мини|250x250пкс|Ноам Чомский дар Форуми ҷаҳонии иҷтимоӣ дар соли 2003]] == Ҷусторҳои вобаста == {{Div col}} * [[Ним Чимпский]] {{Сутунҳо/охир}} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{Вебгоҳи расмӣ}} * [https://web.archive.org/web/20121023223649/http://www.adme.ru/psihologiya/10-sposobov-manipulirovaniya-lyudmi-s-pomoschyu-smi-406155/ 10 способов манипулирования людьми с помощью СМИ — разработка Н. Хомского] * [http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=632334 Комплекс Хомского] * [http://www.scepsis.ru/authors/id_23.html Ноам Хомский в библиотеке сайта журнала «Скепсис»] * ''Тарасов&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Н.'' [http://www.scepsis.ru/library/print/id_555.html «Хомскианская революция» в России] // Скепсис, 23 сентября 2003 — 15 февраля 2004 ([https://web.archive.org/web/20130613042222/http://www.politjournal.ru/index.php?action=Articles&dirid=40&tek=778&issue=2 В сокращенном виде] опубликован в «[[Политический журнал|Политическом журнале]]», 2004, № 9) * Jeffrey Blankfort о Хомском. [http://www.voltairenet.org/article143519.html part#1] [http://www.voltairenet.org/article143635.html part#2] [http://www.voltairenet.org/article143703.html part#3] * [http://ec-dejavu.ru/s/Secular_Priesthood.html Ноам Хомский. Секулярное священство и опасности, которые таит демократия] * [http://left.ru/2005/3/ioffe120.phtml Преодоление Хомского] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191018174718/http://left.ru/2005/3/ioffe120.phtml |date=2019-10-18 }} left.ru * [http://censura.ru/articles/chomskyandmind.htm Дискуссия в МГУ: Помогает ли Хомский понять сознание?] * [http://left.ru/2005/3/govans120.phtml Галерея мерзавцев Хомского] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191018174717/http://left.ru/2005/3/govans120.phtml |date=2019-10-18 }} left.ru * [https://web.archive.org/web/20100904024411/http://www.archipelag.ru/geoeconomics/global/fight/ Ноам Хомский и его борьба против нового мирового порядка] * [https://archive.today/20130417205650/http://www.sorokinfond.ru/index.php?id=832 Константин Гусов: Неолиберализм как нелиберализм или Ноам Хомский — лингвист-политолог] * ''Ольга Митренина.'' [http://krotov.info/libr_min/13_m/it/renina.htm Бесцветные зелёные идеи живут и побеждают] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160811035426/http://krotov.info/libr_min/13_m/it/renina.htm |date=2016-08-11 }} * [https://newtonew.com/hero/nauka-i-obrazovanie-noam-homskij-apple-i-ischezajushchee-detstvo Великий бунтарь-языковед Хомский о языке, школе и детях] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191018174717/https://newtonew.com/hero/nauka-i-obrazovanie-noam-homskij-apple-i-ischezajushchee-detstvo |date=2019-10-18 }} * [http://polismi.ru/politika/sled-anakondy/183-gegemoniya-i-ejo-alternativy.html Гегемония и её Альтернативы] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160815051559/http://polismi.ru/politika/sled-anakondy/183-gegemoniya-i-ejo-alternativy.html |date=2016-08-15 }} * {{Cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2011-06-09/lapkinchomsky/2751644|title=Ethical perversion, not peace, is Chomsky's raison d'etre|author=Ted Lapkin|date=2011-06-09|publisher=ABC News|lang=en|accessdate=2025-12-27}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Зодагони Филаделфия]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Афроди зинда]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1928]] [[Гурӯҳ:Зодагони 7 декабр]] 2yvwv594veho806giuspq9wgnvm2jq2 0 329762 1469989 1461254 2026-04-25T16:14:07Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, дархости сарчашма, вироишоти сабкӣ 1469989 wikitext text/x-wiki '''Туркия''' расман ҳашт идро ҷашн мегирад, ки тибқи Қонуни № 2429 <ref>{{Cite web|url=https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2429.pdf|title=«Закон № 2429 про державні та загальні свята»|language=Турецькою|accessdate=30 жовтня 2022|series=[[Офіційна газета Турецької Республіки|Офіційна газета Т.Р.]], 17284. 19 березня 1981 р.|location=Архівовано з оригіналу за 26 листопада 2016 р. (PDF)}}</ref> дар бораи идҳои миллӣ ва умумӣ аз 19 марти соли 1981 муқаррар шудааст, ки дар навбати худ Қонуни № 2739 аз 27 майи соли 1935- ро иваз кард. Рӯзҳои ид асосан ба ду гурӯҳ тақсим мешаванд: идҳои миллӣ ва идҳои умумӣ. Дар айни замон Туркия 14,5 рӯзи идҳои давлатӣ дорад, ки яке аз баландтаринҳо дар ҷаҳон аст. Илова бар ин, идҳои мусалмонӣ ва идҳои сершумори мардумӣ ба таври васеъ ҷашн гирифта мешаванд. Дар соли 2003 Қонуни меҳнати № 4857 <ref>{{Cite web|url=https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf|title=Закон №4857 від 22/5/2003 про працю|language=турецькою}}</ref>, ки пардохти меҳнатро танзим мекунад: дар ин рӯзҳои муқаддас барои ҳар рӯзи корӣ музди иловагии ҳаррӯза пардохт карда мешавад. Дар сурати пардохт нашудани рухсатии расмии таъиншуда, коргарон ҳақ доранд шартномаи меҳнатиро бо сабабҳои узрнок қатъ кунанд.<ref>{{Cite web|title=Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günü Ücreti - Onur KOÇAK|url=https://www.calismamevzuati.com/2018/08/ulusal-bayram-ve-genel-tatil-gunu-ucreti/|website=Çalışma Mevzuatı|date=2018-08-19|accessdate=2022-10-31|language=tr|archive-date=2020-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116085151/https://www.calismamevzuati.com/2018/08/ulusal-bayram-ve-genel-tatil-gunu-ucreti/|archivedate=2020-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200116085151/https://www.calismamevzuati.com/2018/08/ulusal-bayram-ve-genel-tatil-gunu-ucreti/}}</ref> эътибор пайдо кард, ки музди меҳнатро танзим мекунад: дар ин рӯзҳои ид барои ҳар рӯзи корӣ музди иловагии ҳаррӯза пардохт карда мешавад. Дар сурати пардохт нашудани рӯзи истироҳати расмии муайяншуда, кормандон ҳақ доранд шартномаи меҳнатиро бо сабаби узӯрнок қатъ кунанд. == Идҳои миллӣ == Қариб ҳар як маҳаллаи туркӣ чорабиниҳои фароғатии худро баргузор мекунад. Идҳои муҳимтарини миллӣ инҳоро дар бар мегиранд: [[Наврӯз]] (ҷашни баҳорӣ дар моҳи март), [[Ҷашни Мавлоно]] дар [[Қуния]] (ба хотираи файласуф ва шоири бузург Румӣ, ки бо лақаби Мавлоно "худо" маъруф аст), [[Ҳидирлаз]] (ё Ҷашни баҳорӣ дар моҳи май), [[Рӯзи байналмилалии модар]], [[Ҷашни ангур]] ва "Месир Маҷуну" дар [[Манисо]] (ҷашни қадимии ҷамъоварии ангур), Ҷашни сабзӣ ва Гувеч дар [[Бейпазарӣ]] (озмунҳо барои болаззаттарин таом), Рӯзи демократия ва ваҳдати миллӣ дар Туркия (15 июл, аз соли 2017) ва дигарон. Илова бар [[Иди Қурбон]] ва [[Рамазон]], дигар идҳои мусалмонӣ низ дар Туркия ҷашн гирифта мешаванд. Инҳо, масалан, Соли нави ҳиҷрӣ ва Мавлуди Набӣ (зодрӯзи Паёмбар [[Муҳаммад]] ), Шаби Кафорат, Шаби тӯҳфаи [[Қуръон]] ва ғайра мебошанд. Илова бар ин, ақаллиятҳои динии Туркия идҳои худро доранд. * Рӯзи Ошуро - Ёдбуди пайғамбарон ва расулон. Иди динии [[алавӣ]]. * Ханука - [[Яҳудиён]]:барои диндорон иди динӣ аст. * Мавлуди Исо ва Пасха - Иди динӣ барои [[масеҳиён]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Идҳои Туркия]] s2xrjwh80i35i1m37v00i6ru3fc7bpp 0 329771 1469990 1467449 2026-04-25T16:19:32Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Пайвандҳо */ аломатҳои китобат, мусавварсозӣ 1469990 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Сент Ҷон Филбӣ |номи аслӣ = St. John Philby |тасвир = Harry St. John Bridger Philby.jpg |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 03.04.1885 |зодгоҳ = [[Бадулло]], [[Шри-Ланка]] |таърихи даргузашт = 30.09.1960 |маҳалли даргузашт = [[Байрут]], [[Лубнон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами Британия}} [[Бритониёи Кабир]] |фазои илмӣ = [[Шарқшиносӣ]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = |алма-матер = [[Донишгоҳи Кембриҷ]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = ''Ҷек Филбӣ'' |ҷоизаҳо = {{қатор|{{Ордени имперотурии Ҳинд|CIE}}}} {{қатор|{{Медали бунёдгузорон}}}} |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = Harry St-John Bridger Philby }} '''Ҳерри Сент Ҷон Бриҷер Филбӣ''' ({{lang-en|Harry St John Bridger Philby}}), маъруф ба ''Ҷек Филби'', ё ''шайх Абдуллоҳ'' ([[3 апрел]] [[1885]], [[Бадулло]], [[Шри-Ланка (ҷазира)|Сейлон]] — [[30 сентябр]] [[1960]], [[Байрут]], [[Лубнон]]) — ходими истеъмории бритониёӣ, {{шарқшинос|Бритониёи Кабир|асри XX}}. Ӯ падари [[Ким Филби]] буд. == Зиндагинома == [[Соли 1907]] [[Донишгоҳи Кембриҷ]]ро хатм намуд. Дар давраи солҳои [[1907]]—[[1925]] дар маъмурияти истеъмории Бритониё дар [[Ҳиндустон]], [[Ироқ]] ва [[Аморати моварои Урдун]] хизмат кард. Аз соли 1925 асосан дар дарбори [[амир]]и [[Наҷд]] [[Абдулазиз ибн Абдурраҳмон Оли Сауд|Абдулазиз Оли Сауд]], подшоҳи ояндаи [[Арабистони Саудӣ]] зиндагӣ мекард ва яке аз мушовирони ӯ буд. Ӯ бо як зани араб издивоҷ карда, фарзандони муштарак дошт. [[Соли 1930]] дини [[ислом]]ро пазируфт. Ӯ нақши муҳиме дар дарёфти имтиёз барои ширкати амрикоии [[Saudi Aramco|АРАМКО]] дар Арабистони Саудӣ дошт. [[Соли 1939]] дар [[Лондон]] ҳангоми конфронси «Мизи мудаввар» дар масъалаи Фаластин пешниҳод кард, ки [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]] ба [[Саҳюнизм|саҳюнист]]ҳо дода шавад ва дар ивазаш ба кишварҳои арабӣ истиқлолият эъто гардад. [[Соли 1955]], пас аз марги Абдулазиз Оли Сауд, ба далели фаълиятҳои зиддиҳукуматӣ аз Арабистони Саудӣ ихроҷ карда шуд. == Фаъолияти илмӣ == Филби, ба унвони коршиноси [[таърих]], [[мардумнигорӣ]] ва [[фарҳанг]]и [[Арабистон (нимҷазира)|Арабистон]], нависандаи теъдоди зиёди монографияҳо шуд. Азбаски ӯ танҳо пажӯҳишгаре буд, ки ба Ибни Сауд ва [[бойгонӣ|бойгони]]ҳои ӯ дастрасӣ дошт, осори Филби ба унвони манбаъҳои аввалия маҳсуб мешуданд. Дар онҳо [[муаллиф]] ҳимоятгари сиёсати дохилӣ ва хориҷии Ибни Сауд буд. Филби иддаъо мекард, ки Ибни Сауд «бузургтарин араб дар таърих пас аз [[Муҳаммад]]» аст. Филби умдан нақши [[Яман]], [[Кувайт]] ва [[Умон]]ро дар таърихи [[Арабистон (нимҷазира)|нимҷазираи Арабистон]] кӯчак мекард ва фаъолияти истеъморгарони бритониёиро барҷаста нишон медод. Осори Филби таъсири назаррас ба [[таърихнигорӣ|таърихнигори]]и Урупои ғарбӣ ва то ҳадде арабӣ гузоштанд. === Осор === * The heart of Arabia: a record of travel & exploration. — L., 1922. * Arabia of the Wahhabis. — L., 1928. * Arabia. — L., 1930. * The empty quarter: being a description of the great south desert of Arabia known as Rub-al-Khali. — L., 1933. * Harun al Rashid. — L., 1933; L. — N. Y., 1934. * Sheba’s daughters; being a record of travel in Southern Arabia. — L., 1939. * A Pilgrim in Arabia. — L., 1946. * The Background of Islam: being a sketch of Arabian history in pre-Islamic times. — Alexandria, 1947. * Arabian Days: an autobiography. — L., 1948. * Arabian Highlands. — N. Y., 1952. * Arabian Jubilee. — L.,1952. * Saudi Arabia. — L., 1955. * The Land of Midian. — L., 1957. * Forty Years in the Wilderness. — L., 1957. * Arabian Oil Ventures. — Wash., 1964. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * ''Monroe E.'' Philby of Arabia. — L., 1973; N. Y., 1998. * ''Brown A.-C.'' Treason in the Blood: Harry St. John Philby, Kim Philby, and the Spy Case of the Century. — Boston, 1994. == Пайвандҳо == * ''Борисов Л.'' [http://nvo.ng.ru/notes/2005-07-22/8_otec.html Отец того самого Кима Филби] * [http://www.peremeny.ru/books/osminog/6202 Как англичанин Филби помог Ибн Сауду найти нефть] * [http://www.al-jazirah.com/2006/20061216/ar12.htm ''Муҳаммад Абу Ҳамро.'' Филби ва шоҳ.]{{ref|ar}} {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Кембриҷ]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Тринити Коллеҷ (Кембриҷ)]] [[Гурӯҳ:Дипломатҳои аҳли Бритониё]] [[Гурӯҳ:Арабшиносони аҳли Бритониё]] [[Гурӯҳ:Тарҷумонҳо аз забони арабӣ]] [[Гурӯҳ:Иктишофгарон]] [[Гурӯҳ:Ковишгарони аҳли Бритониё]] [[Гурӯҳ:Нависандагони асри XX-и аҳли Бритониёи Кабир]] [[Гурӯҳ:Ковишгарони Осиё]] [[Гурӯҳ:Таърихнигорони аҳли Бритониёи Кабир]] [[Гурӯҳ:Таърихнигорони асри XX]] 84h837l8s75w5ts3ytnnkaqp0wokyv8 0 329784 1469991 1460881 2026-04-25T16:21:29Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, илова 1469991 wikitext text/x-wiki '''Ширкати ҳавопаймоии "Asian Express Airline"''' як ширкати ҳавопаймоии чартерии [[Тоҷикистон]] буд, ки дар [[Душанбе]] мустақар буд. == Таърих == Ширкати ҳавопаймоӣ фаъолияти худро соли 2011 оғоз кардааст. == Маконҳои таъинот == Ин ширкати ҳавопаймоӣ аз [[фурудгоҳи байналмилалии Душанбе]] ҳам хатсайрҳои дохилӣ ва ҳам байналмилалиро анҷом медод; то моҳи августи соли 2015, ҳамаи масирҳои байналмилалии он танҳо парвозҳо ба фурудгоҳҳои [[Русия]] ва аз он буданд. ;  Русия * [[Калуга]] - Фурудгоҳи Грабтсево <ref name="KalugaToTJK">{{Cite web|url=http://airkaluga.ru/press-center/news/kulob-tajikistan-a-new-international-airport-kaluga.html|title=Куляб (Таджикистан) - новое международное направление аэропорта Калуги|publisher=Международный аэропорт «Калуга»|accessdate=22 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085849/http://airkaluga.ru/press-center/news/kulob-tajikistan-a-new-international-airport-kaluga.html|archivedate=4 March 2016}}</ref> * Минералные Воды - [[Фурудгоҳи минролниҳ вуди|Фурудгоҳи Минеральные Воды]] * [[Нижний Новгород]] - Фурудгоҳи Нижний Новгород * [[Волгоград]] - [[Фурудгоҳи Байн‌алмиллалии Волгоград|Фурудгоҳи Волгоград]] ;  Тоҷикистон * [[Душанбе]] - марказӣ, [[фурудгоҳи байналмилалии Душанбе]] * [[Хуҷанд]] - [[Фурудгоҳи байналмилалии Хуҷанд]] * [[Кӯлоб]] - [[Фурудгоҳи байналмилалии Кӯлоб]] <ref name="KalugaToTJK">{{Cite web|url=http://airkaluga.ru/press-center/news/kulob-tajikistan-a-new-international-airport-kaluga.html|title=Куляб (Таджикистан) - новое международное направление аэропорта Калуги|publisher=Международный аэропорт «Калуга»|accessdate=22 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304085849/http://airkaluga.ru/press-center/news/kulob-tajikistan-a-new-international-airport-kaluga.html|archivedate=4 March 2016}}</ref> == Ҳавопаймоҳои ширкат == Ширкати ҳавопаймоии Asian Express аз ҳавопаймоҳои зерин иборат буд: <ref>{{Cite web|url=http://www.ch-aviation.com/portal/aircraft/search?search=1&cha=IXP|title=Aircraft and Fleet Lists|website=ch-aviation|accessdate=24 August 2015}}</ref> {| class="toccolours" border="1" cellpadding="4" style="margin:1em auto; border-collapse:collapse" !Навъ ! Дар флот ! Эзоҳ |+ '''Флоти ҳавопаймоии Asian Express''' | Airbus A320-200 | align="center" | 1 | |- | Авро RJ100 | align="center" | 2 | |- | Боинг 737-800 | align="center" | 1 | |- ! Ҷамъ ! 4 ! |} == Адабиёт == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳои беруна == {{Airlines of Tajikistan}} [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони соли 2011 дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] [[Гурӯҳ:Ширкати ҳавопаймоии "Asian Express"]] 3lxcoyjrs2drse6bqfspgyskegrrbdv 0 329840 1469992 1461245 2026-04-25T16:31:48Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Пайвандҳои беруна */ 1469992 wikitext text/x-wiki {{Беморӣ | ном = Дерматофитоз | тасвир = Yeartinfection.JPG | паҳно = | имзо = Темира (ringworm) дар пои инсон | synonyms = Темира, тинеа | соҳа = [[Дерматология]], [[Тибби дохилӣ]] | аломатҳо = Пиллаҳои сурх, хоришдор, пулакчадор ва доирашакл дар пӯст<ref name=CDC2015Sym/> | оризаҳо = | оғоз = | давомнокӣ = | сабабҳо = [[Микоз|Сирояти занбӯруғӣ]]<ref name=CDC2015Def/> | омилҳои хавф = Истифодаи ҳаммомҳои ҷамъиятӣ, варзишҳои тамосӣ, арақкунии зиёд, тамос бо ҳайвонот, [[фарбеҳӣ]], [[иммунодефитсит|функсияи заифи масуният]]<ref name=CDC2015Risk/><ref name=Dom2013/> | ташхис = Дар асоси аломатҳо, [[кишти микробиологӣ]], муоинаи микроскопӣ<ref name=CDC2015Diag/> | ташхиси тафриқавӣ = [[Дерматит]], [[псориаз]], [[питириази гулобӣ]], [[tinea versicolor]]<ref>{{cite book|last1=Teitelbaum|first1=Jonathan E.|title=In a Page: Pediatrics|date=2007|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=9780781770453|page=274|url=https://books.google.com/books?id=KIZ3d8JFXBwC&pg=PA274|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170426152506/https://books.google.com/books?id=KIZ3d8JFXBwC&pg=PA274|archive-date=2017-04-26}}</ref> | пешгирӣ = Хушк нигоҳ доштани пӯст, бо пои бараҳна нагаштан дар ҷойҳои ҷамъиятӣ, муштарак истифода набурдани ашёи шахсӣ<ref name=CDC2015Risk/> | табобат = [[Кремҳои зиддизанбӯруғӣ]] ([[клотримазол]], [[миконазол]])<ref name=CDC2015Tx/> | доруворӣ = | пешгӯӣ = | басомад = 20%-и аҳолӣ<ref name=Gh2009/> | фавт = }} '''Дерматофитоз''', инчунин бо номҳои '''тинеа''' ва '''темира''' (ringworm) маъруф аст — ин сирояти занбӯруғии [[пӯст]]<ref name=CDC2015Def>{{cite web|title=Definition of Ringworm|url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/definition.html|website=CDC|access-date=5 September 2016|date=December 6, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160905114011/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/definition.html|archive-date=5 September 2016}}</ref> (як дерматомикоз), мебошад, ки метавонад ба пӯст, мӯй ва нохунҳо таъсир расонад.<ref name=CDC2015Sym/> Одатан он боиси пайдоиши доғҳои сурх, хоришдор, пулакчадор ва доирашакл мегардад.<ref name=CDC2015Sym/> Дар минтақаи зарардида рехтани мӯй метавонад ба амал ояд.<ref name=CDC2015Sym/> Аломатҳо аз чор то чордаҳ рӯз пас аз сироятшавӣ оғоз мешаванд.<ref name=CDC2015Sym>{{cite web|title=Symptoms of Ringworm Infections|url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/symptoms.html|website=CDC|access-date=5 September 2016|date=December 6, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160120042431/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/symptoms.html|archive-date=20 January 2016}}</ref> [[#Намудҳо|Намудҳои дерматофитозҳо]] одатан вобаста ба қисми бадан, ки зарар дидааст, номгузорӣ мешаванд.<ref name=CDC2015Def/> Дар як вақт якчанд минтақаи бадан метавонад зарар бинад.<ref name=Dom2013/> Тақрибан 40 намуди занбӯруғҳо метавонанд боиси дерматофитоз шаванд.<ref name=CDC2015Def/> Онҳо одатан аз навъҳои ''Trichophyton'', ''Microsporum'', ё ''Epidermophyton'' мебошанд.<ref name=CDC2015Def/> Омилҳои хавф истифодаи ҳаммомҳои ҷамъиятӣ, варзишҳои тамосӣ ба монанди [[гӯштин]], арақкунии зиёд, тамос бо ҳайвонот, [[фарбеҳӣ]] ва функсияи заифи масуният-ро дар бар мегиранд.<ref name=CDC2015Risk/><ref name=Dom2013/> Темира метавонад аз ҳайвонот ё дар байни одамон паҳн шавад.<ref name=CDC2015Risk>{{cite web|title=Ringworm Risk & Prevention|url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/risk-prevention.html|website=CDC|access-date=5 September 2016|date=December 6, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160907031747/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/risk-prevention.html|archive-date=7 September 2016}}</ref> Ташхис аксар вақт дар асоси намуди зоҳирӣ ва аломатҳо гузошта мешавад.<ref name=CDC2015Diag/> Он метавонад бо ёрии кишти микробиологӣ ё муоинаи харошаи пӯст дар зери [[микроскоп]] тасдиқ карда шавад.<ref name=CDC2015Diag>{{cite web|title=Diagnosis of Ringworm|url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/diagnosis.html|website=CDC|access-date=5 September 2016|date=December 6, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160808220703/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/diagnosis.html|archive-date=8 August 2016}}</ref> Пешгирӣ аз хушк нигоҳ доштани пӯст, бо пои бараҳна нагаштан дар ҷойҳои ҷамъиятӣ ва муштарак истифода набурдани ашёи шахсӣ иборат аст.<ref name=CDC2015Risk/> Табобат одатан бо кремҳои зиддизанбӯруғӣ ба монанди клотримазол ё миконазол сурат мегирад.<ref name=CDC2015Tx/> Агар пӯсти сар зарар дида бошад, шояд доруҳои зиддизанбӯруғии даҳонӣ ба монанди флуконазол лозим шаванд.<ref name=CDC2015Tx>{{cite web|title=Treatment for Ringworm|url=https://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/treatment.html|website=CDC|access-date=5 September 2016|date=December 6, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160903003922/http://www.cdc.gov/fungal/diseases/ringworm/treatment.html|archive-date=3 September 2016}}</ref> Дерматофитоз дар саросари ҷаҳон паҳн шудааст ва то 20%-и аҳолии ҷаҳон метавонад дар ҳар лаҳза ба он сироят ёбад.<ref name=Gh2009>{{cite book|author1=Mahmoud A. Ghannoum|author2=John R. Perfect|title=Antifungal Therapy|url=https://books.google.com/books?id=kk_vBQAAQBAJ&pg=PA258|date=24 November 2009|publisher=CRC Press|isbn=978-0-8493-8786-9|page=258|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908204835/https://books.google.com/books?id=kk_vBQAAQBAJ&pg=PA258|archive-date=8 September 2017}}</ref> Сироятҳои қадкаш дар мардон бештар маъмуланд, дар ҳоле ки сироятҳои пӯсти сар ва бадан дар ҳарду ҷинс баробар ба амал меоянд.<ref name=Dom2013/> Сироятҳои пӯсти сар дар кӯдакон бештар маъмуланд, дар ҳоле ки сироятҳои қадкаш дар пиронсолон бештар дида мешаванд.<ref name=Dom2013>{{cite book|last1=Domino|first1=Frank J.|last2=Baldor|first2=Robert A.|last3=Golding|first3=Jeremy|title=The 5-Minute Clinical Consult 2014|date=2013|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=9781451188509|page=1226|url=https://books.google.com/books?id=2C2MAwAAQBAJ&pg=PA1226|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160915020200/https://books.google.com/books?id=2C2MAwAAQBAJ&pg=PA1226|archive-date=2016-09-15}}</ref> Тавсифи темира ба [[таърихи қадим]] бармегардад.<ref>{{cite book|last1=Bolognia|first1=Jean L.|last2=Jorizzo|first2=Joseph L.|last3=Schaffer|first3=Julie V.|title=Dermatology|date=2012|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-0702051821|page=1255|edition=3|url=https://books.google.com/books?id=A78BaiEKnzIC&pg=RA1-PA1255|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160915014956/https://books.google.com/books?id=A78BaiEKnzIC&pg=RA1-PA1255|archive-date=2016-09-15}}</ref> {{TOC limit}} == Намудҳо == {{Main|Рӯйхати намудҳои тинеа}} [[File:Fox Plate LXXXIX.jpg|thumb|Се намуди тинеа (capitis, corporis ва barbae)]] Дар пайдоиши дерматофитоз якчанд намуди занбӯруғҳо иштирок мекунанд. Дерматофитҳо аз ҷинсҳои ''Trichophyton'' ва ''Microsporum'' барандагони маъмултарин мебошанд. Ин занбӯруғҳо ба қисмҳои гуногуни бадан ҳамла карда, ба ҳолатҳои дар поён зикршуда оварда мерасонанд: * Дерматофитоз ** Дерматози пой (пои варзишгар): сирояти занбӯруғии пойҳо ** Tinea unguium: сирояти занбӯруғии нохунҳои даст ва по ** Tinea corporis: сирояти занбӯруғии дастҳо, пойҳо ва тана ** Tinea cruris (хориши ҷокей): сирояти занбӯруғии минтақаи қадкаш ** Tinea manuum: сирояти занбӯруғии дастҳо ва кафи даст ** Tinea capitis: сирояти занбӯруғии пӯсти сар ва мӯй ** Tinea faciei (занбӯруғи рӯй): сирояти занбӯруғии рӯй ** Tinea barbae: сирояти занбӯруғии мӯйҳои рӯй (риш) * Дигар микозҳои сатҳӣ (темираи классикӣ нестанд, зеро аз ҷониби дерматофитҳо ба вуҷуд намеоянд) ** Tinea versicolor: аз ҷониби ''Malassezia furfur'' ба вуҷуд меояд ** Tinea nigra: аз ҷониби ''Hortaea werneckii'' ба вуҷуд меояд == Нишонаҳо ва аломатҳо == Сироят дар бадан метавонад боиси пайдоиши ҳалқаҳои сурхи баландшуда гардад. Сироят дар пӯсти пойҳо метавонад пои варзишгарро ба вуҷуд орад, дар қадкаш бошад — хориши ҷокей. Зарар дидани нохунҳо [[онихомикоз]] номида мешавад. Ҳайвонот, аз ҷумла сагҳо ва гурбаҳо низ метавонанд ба темира гирифтор шаванд ва беморӣ метавонад дар байни ҳайвонот ва одамон гузарад, ки ин онро [[Зоонозҳо|бемории зоонозӣ]] мегардонад. Нишонаҳои махсус метавонанд инҳо бошанд: * пиллаҳои сурх, пулакчадор, хоришдор ё баландшуда * пиллаҳо метавонанд дар канорҳои берунӣ сурхтар бошанд ё ба ҳалқа монанд шаванд * пиллаҳое, ки ба ихроҷ кардан оғоз мекунанд ё обила пайдо мекунанд * ҳангоми сирояти пӯсти сар метавонанд минтақаҳои бемуй пайдо шаванд == Сабабҳо == [[Занбӯруғҳо]] дар ҷойҳои намнок ва гарм, ба монанди либосхонаҳо, солярийҳо, ҳавзҳои шиноварӣ ва чинҳои пӯст хуб месабзанд; мувофиқан, онҳое, ки боиси дерматофитоз мешаванд, метавонанд тавассути истифодаи дастгоҳҳои варзишӣ, ки пас аз истифода безарар карда нашудаанд, ё тавассути муштарак истифода бурдани дастмолҳо, либосҳо, пойафзол ё шонаҳо паҳн шаванд. ==Ташхис== Сироятҳои дерматофитиро метавон дар асоси таърих, муоинаи ҷисмонӣ ва микроскопияи гидроксиди калий (KOH) ба осонӣ ташхис кард.<ref>{{cite journal |last=Hainer |first=Barry L. |title=Dermatophyte Infections|journal=Am Fam Physician|year=2003|volume=67|issue=1|pages=101–109|pmid=12537173 |url=https://www.aafp.org/afp/2003/0101/p101.html}}</ref> == Пешгирӣ == Маслиҳатҳои маъмул иборатанд аз: * Аз муштарак истифода бурдани либос, таҷҳизоти варзишӣ, дастмол ё рахти хоб худдорӣ кунед. * Либосҳоро пас аз тамоси эҳтимолӣ бо темира дар оби гарм бо собуни [[фунгисидӣ]] шӯед. * Аз пои бараҳна гаштан худдорӣ кунед; ба ҷои ин дар либосхонаҳо пойафзоли муҳофизатии мувофиқ ва дар соҳил сандалӣ пӯшед.<ref>{{cite news |first=Lori |last=Klemm |title=Keeping footloose on trips |newspaper=The Herald News |date=2 April 2008 |url=http://www.suburbanchicagonews.com/heraldnews/lifestyles/871209,4_5_JO02_DOCTORCOL_S1.article |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218232951/http://www.suburbanchicagonews.com/heraldnews/lifestyles/871209,4_5_JO02_DOCTORCOL_S1.article |archive-date=18 February 2009 }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080604090756/http://www.wyeth.com/animalhealth?rid=%2Fwyeth_html%2Fhome%2Fuser_group_landing%2Ffor_ahp%2Ffortdodge_overview.html Fort Dodge Animal Health:] Milestones from Wyeth.com. Retrieved April 28, 2008.</ref><ref name="Vetspace">{{cite web | title=Ringworm In Your Dog, Cat And Other Pets | website=Vetspace | url=https://vetspace.2ndchance.info/all-of-dr-hines-dog-health-articles/ringworm-in-your-dog-cat-and-other-pets/ | access-date=14 November 2020}}</ref> * Аз ламс кардани ҳайвоноти хонагӣ, ки минтақаҳои бемуй доранд, худдорӣ намоед, зеро онҳо аксар вақт барандагони занбӯруғ мебошанд. === Ваксинатсия === {{As of|2016|post=,}} ягон ваксинаи тасдиқшудаи инсонӣ бар зидди дерматофитоз мавҷуд нест. Барои аспҳо, сагҳо ва гурбаҳо ваксинаи ғайрифаъолшудаи тасдиқшуда бо номи ''Insol Dermatophyton'' (Boehringer Ingelheim) мавҷуд аст, ки муҳофизати маҳдуди вақтро бар зидди якчанд штаммҳои занбӯруғҳои trichophyton ва microsporum таъмин мекунад.<ref>{{cite web |url=http://www.grovet.com/insol-dermatophyton-2-ml.html |title=Insol Dermatophyton 5x2 ml |publisher=GROVET - The veterinary warehouse |access-date=2016-02-01 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817124031/http://www.grovet.com/insol-dermatophyton-2-ml.html |archive-date=2016-08-17 |accessdate=2026-03-29 |archivedate=2016-08-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160817124031/http://www.grovet.com/insol-dermatophyton-2-ml.html }}</ref> Дар говҳо ваксинатсияи системавӣ ба назорати самарабахши темира ноил шуд. Аз соли 1979 инҷониб ваксинаи зиндаи русӣ (LFT 130) ва баъдтар ваксинаи зиндаи чехословакӣ бар зидди темираи говҳо истифода мешавад. Дар кишварҳои Скандинавия барномаҳои ваксинатсия бар зидди темира ҳамчун ҳифзи саломатии пешгирикунанда барои беҳтар кардани сифати пӯст истифода мешаванд. Дар Русия ҳайвоноти мӯйнадор (рӯбоҳи нуқрагин, рӯбоҳҳо, рӯбоҳҳои қутбӣ) ва харгӯшҳо низ бо ваксинаҳо табобат карда шудаанд.<ref>{{citation | author1=F. Rochette | author2=M. Engelen | author3=H. Vanden Bossche | title=Antifungal agents of use in animal health - practical applications | journal=[[Journal of Veterinary Pharmacology and Therapeutics]] | year=2003 | volume=26 | issue=1 | pages=31–53 | pmid=12603775| doi=10.1046/j.1365-2885.2003.00457.x }}</ref> == Табобат == Табобатҳои зиддизанбӯруғӣ воситаҳои маҳаллӣ-ро ба монанди [[миконазол]], [[тербинафин]], [[клотримазол]], [[кетоконазол]], ё [[толнафтат]], ки дар як рӯз ду маротиба то рафъи аломатҳо — одатан дар давоми як ё ду ҳафта истифода мешаванд, дар бар мегиранд.<ref name="pmid15663341">{{cite journal |vauthors=Kyle AA, Dahl MV |title=Topical therapy for fungal infections |journal=Am J Clin Dermatol |volume=5 |issue=6 |pages=443–51 |year=2004 |pmid=15663341 |doi=10.2165/00128071-200405060-00009 |s2cid=37500893 }}</ref> Табобати маҳаллиро бояд пас аз рафъи аломатҳои намоён боз 7 рӯзи дигар идома дод, то такроршавӣ пешгирӣ карда шавад.<ref name="pmid15663341"/><ref name="pmid10439936">{{cite journal |vauthors=McClellan KJ, Wiseman LR, Markham A |title=Terbinafine. An update of its use in superficial mycoses |journal=Drugs |volume=58 |issue=1 |pages=179–202 |date=July 1999 |pmid=10439936 |doi=10.2165/00003495-199958010-00018|s2cid=195691703 }}</ref> Давомнокии умумии табобат одатан ду ҳафта аст,<ref>{{eMedicine|article|787217|Tinea|treatment}}</ref><ref>{{eMedicine|article|1091473|Tinea Corporis|treatment}}</ref> аммо метавонад то се ҳафта давом кунад.<ref name="pmid19145261">{{cite journal |title=Antifungal agents for common paediatric infections |journal=Can J Infect Dis Med Microbiol |volume=19 |issue=1 |pages=15–8 |date=January 2008 |pmid=19145261 |pmc=2610275 |doi=10.1155/2008/186345 |doi-access=free }}</ref> Дар ҳолатҳои вазнинтар ё темираи пӯсти сар, табобати системавӣ бо доруҳои даҳонӣ (ба монанди [[итраконазол]], [[тербинафин]] ва [[кетоконазол]]) таъйин карда мешавад.<ref name="pmid18478357">{{cite journal |vauthors=Gupta AK, Cooper EA |title=Update in antifungal therapy of dermatophytosis |journal=Mycopathologia |volume=166 |issue=5–6 |pages=353–67 |year=2008 |pmid=18478357 |doi=10.1007/s11046-008-9109-0 |s2cid=24116721 }}</ref> Барои пешгирии паҳншавии сироят, захмҳоро набояд ламс кард ва гигиенаи хубро бо шустани дастҳо ва бадан риоя кард.<ref>"[https://www.emedicinehealth.com/ringworm_on_body/article_em.htm Ringworm on Body Treatment]" дар ''[[eMedicine]]Health''</ref> Ташхиси нодуруст ва табобати темира бо стероиди маҳаллӣ, ки табобати стандартии питириази гулобӣ мебошад, метавонад ба [[tinea incognito]] оварда расонад — ҳолате, ки занбӯруғи темира бе хусусиятҳои хос, ба монанди канори барҷастаи фарқкунанда, мерӯяд.{{Citation needed|date=August 2021}} == Таърих == Дерматофитоз ҳанӯз пеш аз соли 1906 маъмул буд, ки он вақт темира бо пайвастагиҳои [[симоб]] ё баъзан [[сулфур]] ё [[йод]] табобат карда мешуд. Минтақаҳои мӯйдори пӯст барои табобат хеле душвор ҳисобида мешуданд, бинобар ин пӯсти сар бо рентген табобат карда мешуд ва сипас доруҳои зиддизанбӯруғӣ истифода мешуданд.<ref>{{cite journal |author=Sequeira, J.H. |title=The Varieties of Ringworm and Their Treatment |journal=British Medical Journal |volume=2 |issue=2378 |pages=193–196 |year=1906 |url= http://www.bmj.com/cgi/reprint/2/2378/193.pdf|doi=10.1136/bmj.2.2378.193 |pmid=20762800 |pmc=2381801 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091122140314/http://www.bmj.com/cgi/reprint/2/2378/193.pdf |archive-date=2009-11-22 }}</ref> Табобати дигар аз ҳамон давра истифодаи хокаи арароба буд.<ref>{{cite book|author=Mrs. M. Grieve|title=A Modern Herbal|url=https://www.botanical.com/botanical/mgmh/a/araro052.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325110128/http://botanical.com/botanical/mgmh/a/araro052.html|archive-date=2015-03-25}}</ref> ==Истилоҳот== Истилоҳи маъмултарин барои сироят, "ringworm", як истилоҳи нодуруст аст, зеро ин ҳолат аз ҷониби [[занбӯруғҳо]] аз намудҳои гуногун ба вуҷуд меояд, на аз ҷониби кирмҳои паразитӣ. == Ҳайвоноти дигар == Темира, ки аз ҷониби ''Trichophyton verrucosum'' ба вуҷуд меояд, як ҳолати маъмули клиникӣ дар гову моли калон мебошад. Ҳайвоноти ҷавон бештар зарар мебинанд. Захмҳо дар сар, гардан, дум ва қадкаш ҷойгиранд.<ref>{{cite book |first=David W. |last=Scott |title=Colour Atlas of Animal Dermatology |publisher=Blackwell |year=2007 |isbn=978-0-8138-0516-0 }}</ref> Захми маъмулӣ як қабати мудаввари сафедтоб аст. Якчанд захмҳо метавонанд бо ҳам пайваст шуда, намуди "харитамонанд" пайдо кунанд. <gallery widths="200px" heights="160px"> File:Toplin des dieles tiesse vea.jpg|Захмҳои сершумор дар сар File:Dieles åtoû d' l' ouy åmea.JPG|Дар атрофи чашмҳо ва гӯшҳо File:2 dieles mashale.jpg|Дар рӯй: захми қабатнок (рост) File:Viye diele did près.JPG|Захмҳои куҳна бо мӯйҳои дубора сабзидаистода File:Diele vea waerot.jpg|Дар гардан ва тахтапушт File:Dieles cawî åmea.JPG|Дар минтақаи дум </gallery> Дерматофитози клиникӣ инчунин дар [[гӯсфанд]], [[саг]], [[гурба]] ва [[асп]] ташхис карда мешавад. Барандагони он, ба ғайр аз ''Trichophyton verrucosum'', ''T. mentagrophytes'', ''T. equinum'', ''Microsporum gypseum'', ''M. canis'' ва ''M. nanum'' мебошанд.<ref name=Scott07/> Дерматофитоз инчунин метавонад дар голотип-и ширхӯри давраи бор ''Spinolestes'' мавҷуд бошад, ки ин пайдоиши ин бемориро дар Мезозой нишон медиҳад. === Ташхис === Темира дар ҳайвоноти хонагӣ метавонад аксар вақт бе нишона бошад, ки дар натиҷаи он ҳайвон барандаи беморӣ мегардад ва дигар ҳайвонотро сироят мекунад. Дар баъзе ҳолатҳо, беморӣ танҳо вақте пайдо мешавад, ки дар ҳайвон ҳолати иммунодефитсит инкишоф меёбад. Минтақаҳои мудаввари бемуй дар пӯст ташхисро пешниҳод мекунанд, аммо ягон захм комилан хоси занбӯруғ нест. Минтақаҳои шабеҳ метавонанд аз [[аллергия]], [[хоришак]] ва дигар ҳолатҳо ба амал оянд. Се намуди занбӯруғҳо 95%-и дерматофитозро дар ҳайвоноти хонагӣ ба вуҷуд меоранд:{{Citation needed|date=May 2011}} инҳо ''Microsporum canis'', ''Microsporum gypseum'' ва ''Trichophyton mentagrophytes'' мебошанд. [[Байтор]]ҳо барои муайян кардани сирояти темира ва намудҳои занбӯруғҳои барандаи он якчанд санҷишҳо доранд: Санҷиши Вудс: Ин нури ултрабунафш бо линзаи калонкунанда мебошад. Танҳо 50%-и ''M. canis'' дар зери нури ултрабунафш дар пояи мӯй ҳамчун флуорессенсияи сабзи себмонанд намоён мешавад. Дигар занбӯруғҳо намоён намешаванд. Маводи флуорессентӣ худи занбӯруғ нест, балки маҳсули хориҷшудаи занбӯруғ аст, ки ба мӯйҳо мечаспад. Пӯсти сироятшуда флуорессенсия намекунад. Санҷиши микроскопӣ: Байтор мӯйҳоро аз атрофи минтақаи сироятшуда мегирад ва онҳоро ба маҳлули рангкунанда мегузорад, то дар зери микроскоп бубинад. Спораҳои занбӯруғро мустақиман дар пояи мӯй дидан мумкин аст. Ин усул сирояти занбӯруғиро дар тақрибан 40%-70%-и ҳолатҳо муайян мекунад, аммо намуди дерматофитро муайян карда наметавонад. Санҷиши кишт: Ин усули самарабахштарин, вале аз ҳама тӯлонитарин барои муайян кардани мавҷудияти темира дар ҳайвон аст. Дар ин санҷиш байтор мӯйҳои ҳайвонро ҷамъ мекунад ё спораҳои занбӯруғро бо шоткаи дандоншӯӣ мегирад ва ба муҳити занбӯруғӣ барои кишт мегузорад. Ин киштҳоро метавон дар зери микроскоп дид ё ба лабораторияи патологӣ фиристод. Се намуди маъмули занбӯруғҳоро, ки одатан боиси темираи ҳайвонот мешаванд, бо спораҳои хоси онҳо муайян кардан мумкин аст.<ref name="Scott07">David W. Scott, Colour Atlas of Animal Dermatology, Blackwell Publishing Professional 2121 State Avenue, Ames, Iowa 50014, USA; ISBN 978-0-8138-0516-0/2007.</ref> === Табобат === ==== Ҳайвоноти хонагӣ ==== Табобат ҳам табобати системавии даҳонӣ бо аксари доруҳое, ки дар одамон истифода мешаванд — тербинафин, флуконазол, ё итраконазол — ва ҳам терапияи маҳаллии "тар кардан"-ро талаб мекунад.<ref>{{cite web |url=http://www.newmanveterinary.com/Facts%20About%20Ringworm.html |title=Facts About Ringworm |access-date=2011-10-03 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111006180448/http://newmanveterinary.com/Facts%20About%20Ringworm.html |archive-date=2011-10-06 |accessdate=2026-03-29 |archivedate=2011-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111006180448/http://newmanveterinary.com/Facts%20About%20Ringworm.html }} Муҳокимаи муфассали байтории табобати ҳайвонот</ref> ==== Гову мол ==== Дар гову мол, сироятро табобат кардан душвор аст, зеро табобати системавӣ аз ҷиҳати иқтисодӣ фоидаовар нест. Табобати маҳаллӣ бо пайвастагиҳои [[йод]] вақти зиёдро талаб мекунад, зеро он харошидани захмҳои қабатнокро талаб мекунад. == Эпидемиология == Дар саросари ҷаҳон, сироятҳои занбӯруғии сатҳӣ, ки аз ҷониби дерматофитҳо ба вуҷуд меоянд, тахминан дар 20-25%-и аҳолӣ дида мешаванд ва гумон меравад, ки дерматофитҳо 10-15%-и аҳолиро дар тӯли ҳаёташон сироят мекунанд.<ref name=":0">Pires, C. A. A., Cruz, N. F. S. da, Lobato, A. M., Sousa, P. O. de, Carneiro, F. R. O., & Mendes, A. M. D. (2014). Clinical, epidemiological, and therapeutic profile of dermatophytosis. ''Anais Brasileiros de Dermatología'', ''89''(2), 259–264. [https://doi.org/10.1590/abd1806-4841.20142569]</ref><ref name=":1">Oumar Coulibaly, Coralie L'Ollivier, Renaud Piarroux, Stéphane Ranque, Epidemiology of human dermatophytoses in Africa, ''Medical Mycology'', Volume 56, Issue 2, February 2018, Pages 145–161.</ref> Микозҳои сатҳӣ бештар дар минтақаҳои тропикӣ маъмуланд.<ref name=":0" /><ref name=":2">Rajagopalan, M., Inamadar, A., Mittal, A., Miskeen, A. K., Srinivas, C. R., Sardana, K., Godse, K., Patel, K., Rengasamy, M., Rudramurthy, S., & Dogra, S. (2018). Expert Consensus on The Management of Dermatophytosis in India (ECTODERM India). ''BMC dermatology'', ''18''(1), 6. [https://doi.org/10.1186/s12895-018-0073-1]</ref> == Инчунин нигаред == * [[Лихени ҳамвор]] * [[Микобиота (инсон)]] == Сарчашмаҳо == {{Reflist}} == Бештар бихонед == * Pietro Nenoff, Constanze Krüger, Gabriele Ginter-Hanselmayer, Hans-Jürgen Tietz (2014). ''Mycology'' – an update. [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ddg.12245 Part 1: Dermatomycoses: Causative agents, epidemiology and pathogenesis] * {{cite journal | vauthors = Weitzman I, Summerbell RC | title = The dermatophytes | journal = Clinical Microbiology Reviews | volume = 8 | issue = 2 | pages = 240–259 | date = 1995 | pmid = 7621400 | pmc = 172857 | doi=10.1128/cmr.8.2.240}} == Пайвандҳои беруна == * [http://www.dermnet.com/moduleSearch.cfm?searchTerm=tinea Китобхонаи аксҳои Tinea дар Dermnet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081015151657/http://www.dermnet.com/moduleSearch.cfm?searchTerm=tinea |date=2008-10-15 }} {{Authority control}} [[Category:Зоонозҳо]] [[Category:Бемориҳои занбӯруғии ҳайвонот]] [[Category:Бемориҳои пӯст]] [[Category:Бемориҳои гурбаҳо]] [[Гурӯҳ:Микозҳо]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ]] sjzkga3wfvq9sn0o2g5v042oh18l3sc 0 329877 1469993 1461143 2026-04-25T16:38:44Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Нигаред низ */ ороиш, вироишоти сабкӣ 1469993 wikitext text/x-wiki {{Short description|Афтидани пилки болоии чашм}} {{Беморӣ | Name = Птоз (Птози пилки чашм) | Image = 1852 ptosis patient.jpg | Caption = Птози пилки чашми чап (птози яктарафа). Акси соли 1852. | field = [[Офталмология]], [[неврология]] | pronounce = | symptoms = Афтидани пилки боло, маҳдуд шудани биноӣ | complications = [[Амблиопия]], [[астигматизм]] | onset = Модарзодӣ ё пайдошуда | causes = Заифии мушакҳо, осеби асабҳо, омилҳои генетикӣ | diagnosis = Муоинаи клиникӣ, санҷиши Tensilon | treatment = Ҷарроҳӣ, табобати симптоматикӣ }} '''Птоз''' (аз [[забони юнонӣ|юн.]] πτῶσις — афтидан), инчунин бо номи '''блефароптоз''' маъруф аст — афтидани ғайритабиии пилки болоии [[чашм]]. Ин ҳолат метавонад яктарафа ё дутарафа бошад. Агар птоз ба қадри кофӣ шадид бошад ва табобат карда нашавад, пилки афтода метавонад боиси дигар ҳолатҳо, аз қабили [[амблиопия]] (чашми танбал) ё [[астигматизм]] гардад. == Аломатҳо == Птоз метавонад дар шиддатнокӣ фарқ кунад. Аломатҳои асосӣ иборатанд аз: * '''Афтидани пилки болоӣ''', ки метавонад қисман ё пурра [[мардумак|мардумакро]] пӯшонад. * '''Баланд кардани абрӯвон''' — беморон кӯшиш мекунанд бо ёрии мушакҳои пешона пилкро бардоранд, ки ин боиси пайдо шудани чинҳо дар пешона мегардад. * '''Ҳолати хоси сар''' — кӯдакон барои беҳтар дидан аксар вақт манаҳи худро ба боло мебардоранд. * '''Хастагии чашм''', хусусан дар охири рӯз (агар сабаби птоз [[миастения]] бошад). == Сабабҳо == Птоз дар натиҷаи вайроншавии мушакҳое, ки пилкро мебардоранд ё осеби асабҳои онҳо ба вуҷуд меояд. * '''Модарзодӣ:''' Дар натиҷаи инкишофи нодурусти мушаки бардорандаи пилк (levator palpebrae superioris) дар батни модар. * '''Неврогенӣ:''' Осеби асаби чашмҷунбон (oculomotor nerve) ё [[синдроми Горнер]]. * '''Миогенӣ:''' Бемориҳое ба мисли миастения (myasthenia gravis), ки боиси заифии мушакҳо мешаванд. * '''Апоневротикӣ:''' Одатан дар пиронсолӣ аз сабаби кашишхӯрӣ ё канда шудани пайвандҳои мушак ба амал меояд. * '''Механикӣ:''' Аз сабаби вазн ё фишори омосҳо (туморҳо) дар пилки чашм. * '''Токсикӣ (заҳролудшавӣ):''' Нешзании баъзе морҳои заҳрнок (масалан, мамбаи сиёҳ) ё [[ботулизм]]. = Ташхис = Духтури офталмолог барои ташхиси птоз муоинаҳои зеринро мегузаронад: 1. '''Муоина бо лампаи шикофӣ''' (Slit lamp) барои дидани сохтори чашм. 2. '''Санҷиши Tensilon''' барои муайян кардани миастения. 3. '''Андозагирии функсияи мушаки бардоранда''' — муайян кардани он ки пилк то чӣ андоза ба боло ҳаракат мекунад. 4. '''Санҷиши майдони биноӣ''' барои муайян кардани таъсири птоз ба қобилияти дидан. == Табобат == Табобат аз намуд ва шиддати птоз вобаста аст: * '''Ҷарроҳӣ''': Аксари ҳолатҳои птози модарзодӣ ё апоневротикӣ ҷарроҳиро талаб мекунанд. Ҳадафи ҷарроҳӣ кӯтоҳ кардан ё мустаҳкам кардани мушаки бардорандаи пилк мебошад. * '''Табобати бемории асосӣ:''' Агар птоз аз сабаби диабети қанд, омос ё миастения бошад, аввал худи ин бемориҳо табобат карда мешаванд. * '''Усулҳои ғайриҷарроҳӣ:''' Истифодаи айнакҳои махсус бо "такягоҳи пилк" (ptosis crutches) барои онҳое, ки ҷарроҳӣ шуда наметавонанд. = Эпидемиология = Птоз дар байни занон ва мардон, инчунин нажодҳои гуногун баробар вохӯрда, ба дарозии умр таъсир намерасонад. Аммо агар дар кӯдакӣ табобат нашавад, метавонад боиси гум шудани биноӣ (амблиопия) гардад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Миоз]] * [[Мидриаз]] * [[Анизокория]] * [[Синдроми Горнер]] == Сарчашмаҳо == {{Reflist}} [[Гурӯҳ:Анатомияи чашм]] [[Гурӯҳ:Бемориҳои чашм]] [[Гурӯҳ:Неврология]] n12ja45slz01wgapnizn7fzgbb7ight 0 329878 1469994 1465204 2026-04-25T16:39:31Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Нигаред низ */ ороиш, аломатҳои китобат, имло 1469994 wikitext text/x-wiki {{Беморӣ | Name = Мидриаз | Image = Dilated pupils 2006.jpg | Caption = Мидриази доругӣ ҳангоми муоинаи وقعи чашм. Мардумак ба нур вокуниш нишон намедиҳад. | ICD10 = {{ICD10|H|57|0}} | ICD9 = {{ICD9|379.43}} | DiseasesDB = 8603 | OMIM = 159420 | OMIM_mult = {{OMIM2|159410}} {{OMIM2|106240}} }} '''Мидриаз''' ({{lang-la|mydriasis}}) — васеъ шудани [[мардумак|мардумаки]] чашм. Сабабҳо метавонанд ҳам физиологӣ ва ҳам патологӣ (беморӣ) бошанд. Мидриаз дар ҳолати муътадил — дутарафа ва симметрӣ мебошад. Дар [[физиология|шароити физиологӣ]] он ҳангоми паст шудани сатҳи равшанӣ, масалан дар торикӣ ё утоқҳои камнур ба вуҷуд меояд. Инчунин ин ҳолат зуд-зуд дар натиҷаи истифодаи доруворӣ (масалан, [[атропин]]) ба амал меояд. Фарқ кардани мидриази патологӣ аз физиологӣ тавассути вокуниш ба нур мумкин аст. Ҳангоми равшан кардани чашм дар ҳолати муътадил [[миоз|танг шудани мардумак]] ба амал меояд, аммо дар ҳолати патологӣ васеъшавӣ боқӣ мемонад ё хеле кам тағйир меёбад. Носимметрии шадиди мидриаз метавонад нишонаи ҷароҳати вазнини косахонаю мағзи сар бошад. == Намудҳои мидриаз == * '''Мидриази доругӣ''' ({{lang-la|mydriasis medicamentosa}}) — мидриазе, ки дар натиҷаи истифодаи маводи дорувории фалаҷкунандаи сфинктери мардумак ё ангезандаи дилататори мардумак ба вуҷуд меояд. * '''Мидриази паралитикӣ''' ({{lang-la|mydriasis paralytica}}) — мидриазе, ки бо фалаҷи сфинктери мардумак ҳангоми осеби асаби чашмҷунбон алоқаманд аст. * '''Мидриази спастикӣ''' ({{lang-la|mydriasis spastica}}) — мидриазе, ки бо спазми дилататори мардумак ҳангоми ангезиши қисми гардани танаи симпатикӣ ба вуҷуд меояд. * '''Мидриази травматикӣ''' ({{lang-la|mydriasis traumatica}}) — мидриазе, ки дар натиҷаи ҷароҳати (контузияи) чашм ба амал омадааст. == Сабабҳои рушд == Мидриаз метавонад ҳангоми ҳолатҳои зерин инкишоф ёбад: * Истифодаи маводи психоактивӣ; * [[Бехобӣ|Бехобии]] тӯлонӣ; * Ҷароҳатҳои косахонаю мағзи сар; * Ҳолати [[Кома|кома]]; * Бемориҳои системаи асаби марказӣ. == Табобат == Дар асоси табобати мидриаз истифодаи доруҳои холиномиметикӣ (масалан, атсетилхолин, [[пилокарпин]]) ва алфа-адреноблокаторҳо меистад. Интихоби табобат аз сабаби пайдоиши беморӣ вобаста аст. == Ҷусторҳои вобаста== * [[Миоз]] * [[Анизокория]] * [[Птоз]] == Сарчашмаҳо == {{Reflist}} [[Гурӯҳ:Офталмология]] [[Гурӯҳ:Физиология]] 5fopvyn5xgowf0aud257g5zq1q4c2sn 0 329881 1469995 1461153 2026-04-25T16:40:30Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Ҷусторҳои вобаста */ дақиқсозӣ, ороиш, вироишоти сабкӣ 1469995 wikitext text/x-wiki {{Беморӣ | Name = Экзема | Image = dermatitis.jpg | Caption = Намунаи экземаи сабук | DiseasesDB = 4113 | ICD10 = {{ICD10|L|20}}-{{ICD10|L|30}} | ICD9 = {{ICD9|692}} | ICDO = | OMIM = 603165 | MedlinePlus = 000853 | eMedicineSubj = Derm | eMedicineTopic = 38 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|Ped|2567}} | MeshID = D004485 }} '''Экзема''' (аз {{lang-grc|ἔκζεμα}} — ҷӯшиши пӯст, аз {{lang-grc2|ἐκζέω}} — меҷӯшам) — [[беморӣ|бемории]] шадид ё музмини (ресидивистӣ) ғайрисироятии [[пӯст]], ки бо илтиҳоби ҷиддии қабати сосочковии [[дерма]] ва спонгиози маҳдуди эпидермис тавсиф ёфта, дар шакли хориш ва хоришакҳои гуногуншакл пайдо мешавад. == Сабабҳои экзема == Ба пайдоиши экзема омилҳои генетикӣ ва омилҳои гуногуни беруна (механикӣ, химиявӣ, ҳароратӣ ва ғайра) ва дохилӣ (бемориҳои ҷигар, гурда, рӯдаву меъда, системаи эндокринӣ ва асаб) мусоидат мекунанд. Азбаски сабабҳои пайдоиши он гуногунанд, экземаро бемории полиэтиологӣ меҳисобанд. Дар патогенези экзема нақши асосиро тағйироти масуният (иммунитет) мебозанд. Муайян шудааст, ки дар беморони экзема норасоии Т-лимфоситҳо ва зиёдшавии В-лимфоситҳо мушоҳида мешавад. Инчунин, экзема метавонад дар натиҷаи осеби асабҳои канорӣ (экземаи посттравматикӣ) ба вуҷуд ояд. == Таснифоти экзема == Мувофиқи хусусиятҳои клиникӣ намудҳои зерини экзема мавҷуданд: * '''Экземаи ҳақиқӣ (идиопатикӣ):''' Бо сурхшавии шадиди илтиҳобӣ (эритема) оғоз ёфта, сипас обилачаҳои майда (везикула) пайдо мешаванд. Пас аз кафидани онҳо "чоҳҳои серозӣ" ба вуҷуд меоянд, ки аз онҳо моеъ ҷорӣ мешавад (экземаи тар). * '''Экземаи микробӣ:''' Дар ҷойи илтиҳобҳои музмини бактериявӣ, атрофи захмҳо ва харошидаҳо инкишоф меёбад. * '''Экземаи микотикӣ:''' Дар натиҷаи аксуламали аллергӣ ба сирояти замбӯруғӣ (микозҳо), аз ҷумла кандидоз ба вуҷуд меояд. * '''Экземаи себорейӣ:''' Дар ҷойҳое, ки ғадудҳои чарб бисёранд (сар, гӯш, байни китфҳо) пайдо мешавад. * '''Экземаи касбӣ:''' Дар натиҷаи таъсири омилҳои зарарноки истеҳсолӣ пайдо мешавад. * '''Экземаи дисгидротикӣ:''' Маҳз дар кафи даст ва кафи по инкишоф меёбад. == Экзема дар кӯдакон == Экземаи кӯдакона бо шиддати баланди ҷудошавии моеъ (экссудат) фарқ мекунад. Он бештар дар кӯдаконе пайдо мешавад, ки волидайни онҳо ба аллергия (астмаи бронхиалӣ, ринити аллергӣ) майл доранд. Истифодаи ғизои сунъӣ ва осебпазирии масуният дар кӯдакон аз сабабҳои асосии ин беморӣ мебошанд. == Табобат ва пешгирӣ == Табобат аз сабаб ва намуди экзема вобаста аст ва бояд аз ҷониби духтури дерматолог муайян карда шавад. * '''Маводҳои доруворӣ:''' Истифодаи малҳамҳои кортикостероидӣ (масалан, гидрокортизон), доруҳои зидди хориш (антигистаминҳо) ва витаминҳо ([[витамин B1|B1]], [[B6]], [[C]]). * '''Парҳез:''' Тавсия дода мешавад, ки истеъмоли маҳсулоти шӯр, тунд, консервҳо ва машрубот маҳдуд карда шавад. Истеъмоли меваву сабзавот ва гӯшти обпаз муфид аст. * '''Гигиена:''' Истифодаи косметикаи махсус барои пӯсти хушк ва канорагирӣ аз маводҳои шустушӯии синтетикӣ муҳим аст. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Псориаз]] * [[Илтиҳоби пӯст (дерматит)|Дерматит]] * [[Микозҳо]] == Сарчашмаҳо == {{Reflist}} [[Гурӯҳ:Бемориҳои пӯст]] bwzdsbv9g972ihsvaez07z8izbiixml 0 329900 1469996 1461203 2026-04-25T16:42:15Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 имло, вироишоти сабкӣ 1469996 wikitext text/x-wiki '''«Зубдату-л-Ҳақоиқ»''' ({{lang-ar|زبدة الحقایق}}), '''«Зубдату-л-ҳа­қоиқ фӣ кашфи-д-дақоиқ»''' — асари ирфонии [[Айнулқузоти Ҳамадонӣ|Айнул­қу­зоти Ҳама­до­нӣ]]; соли 1127 ба забони форсӣ бо насри сода таълиф шуда, бо номи «Тамҳидот» низ маъруф аст. «Зубдату-л-Ҳақоиқ» аз маҷ­мӯаи мақолот иборат буда, ба таҳқиқу шарҳи масъалаҳои маърифат, шарти сулук, аркони дин, ҳақи­қа­ти ишқ ва рӯҳу дил, асрори Қуръон, ҳақиқати куфру имон ва ғ. бахшида шудааст. Муаллиф асарашро ба даҳ тамҳид (бахш) ҷудо карда, дар ҳар бахш масъалаҳои ҷудогонаи ирфониро шарҳ додааст. Дар матни «Зубдату-л-Ҳақоиқ» оятҳои қуръонӣ, ашъори форсӣ ва арабӣ зиёд ба назар мерасанд. Шарҳи Гесудароз ба «Зубдату-л-ҳақоиқ» (таълифаш 1364) машҳур буда, борҳо нашр шудааст. «Зубдату-л-ҳақоиқ» соли 2014 дар Теҳрон бо тасҳеҳи Афиф Усайрон ба табъ расидааст. «Зубдату-л-ҳақоиқ» ба забони туркӣ низ тар­ҷума шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зубдату-л-ҳақоиқ|7|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Асарҳо аз рӯи мавзӯъ]] 6hkx753cz0l3263gtdk9qtrbbfyoh0o 0 329910 1469997 1461249 2026-04-25T16:45:07Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 имло, ороиш 1469997 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} Зосма (юн. zosma – камарбанд, миён, ар.{{lang-ar| زاسمه}} – осмондор, соҳиби Осмон), δ-ситораи бурҷи Асад, ситораи каратӣ, сафедранги А4V дар Пайдарпайии Асосӣ. Дурахшониаш ба қадри 0,03 тағйир меёбад. Қадри зоҳирӣ ва мутлақи ситорагиаш мутаносибан ба +2,54–2,57 ва 1,30–1,33 баробар буда, дар масофаи 57,7 с. р. аз Замин ҷойгир аст. Суръати самти назараш ба 20,2 км/с, қадри ситоравии ҷузъҳои он ба +9 ва +13 баробар аст. Массааш аз массаи Офтоб 2,2, қутраш 2 ва равшаноиаш аз равшонии он 23 баробар бузургтар мебошад. Ҳарорати сатҳи Зосма 8350 Келвин аст. Зосма нисбат ба Офтоб камтар умр дорад. Тақрибан баъд аз 600 млн сол ба ситораи норинҷӣ ё сурх­азимҳо ва дар охири таҳаввул ба паканаситораи сафед табдил меёбад. Зосмаро ба гурӯҳи сайёри ситораҳои Дубби Акбар мансуб медонанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зосма|7|муаллиф= }} 5e5j3s3pdvptb4heax9rjyi1y5vk8jq 0 329938 1469998 1461320 2026-04-25T16:46:16Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, илова, ислоҳ 1469998 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон | кишвар = Ҷумҳурии Корея | ном = Jimin | номи аслӣ = Пак Чимин | тасвир = Jimin for BTS 5th anniversary party in LA photoshoot by Dispatch, May 2018 02.jpg | таърихи таваллуд = 13 октябр1995 | зодгоҳ = Пусан, Корея | солҳои фаъолият = 2013- то ин ҷониб | касб = Сароянда, муаллифи сурудҳо | навъи садо = контратенор | гурӯҳ = BTS | лейбл матн = Big Hit Music | викианбор = Jimin }} '''Пак Чимин''' ( {{Lang-ko3|박지민|朴智旻}} ), ки бештар бо номи '''Чимин''' <ref>{{Cite web|url=http://bts.ibighit.com/bts.php|title=BTS Profiles|website=ibighit|accessdate=2019-01-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151008024133/http://bts.ibighit.com/bts.php|archivedate=2015-10-08}}</ref> маъруф аст, [[овозхон]], [[Рақс|раққоса]] ва таронасаро [[Ҷумҳурии Корея|дар Кореяи Ҷанубӣ]] аст. Ӯ овозхони гурӯҳи писарбачагонаи [[BTS]] аст, ки соли 2013 аз ҷониби Big Hit Entertainment таъсис ёфтааст. Тибқи иттилои Ассотсиатсияи саноати сабти Корея (KOMCA), Чимин муаллифи 21 оҳанг дар дискографияи гурӯҳ аст <ref>{{Cite web|url=https://www.komca.or.kr/foreign2/eng/S01.jsp|title=Korea Music Copyright Association – Search for the songs, credited to Jimin (BTS)|website=KOMCA|lang=en|accessdate=2024-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240811180745/https://www.komca.or.kr/foreign2/eng/S01.jsp|archivedate=2024-08-11}}</ref> . == Эзоҳ == 960tvx5a6k7i204gtgp6fafsspf8k7x 1469999 1469998 2026-04-25T16:46:57Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш 1469999 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон | кишвар = Ҷумҳурии Корея | ном = Jimin | номи аслӣ = Пак Чимин | тасвир = Jimin for BTS 5th anniversary party in LA photoshoot by Dispatch, May 2018 02.jpg | таърихи таваллуд = 13 октябр1995 | зодгоҳ = Пусан, Корея | солҳои фаъолият = 2013- то ин ҷониб | касб = Сароянда, муаллифи сурудҳо | навъи садо = контратенор | гурӯҳ = BTS | лейбл матн = Big Hit Music | викианбор = Jimin }} '''Пак Чимин''' ( {{Lang-ko3|박지민|朴智旻}} ), ки бештар бо номи '''Чимин''' <ref>{{Cite web|url=http://bts.ibighit.com/bts.php|title=BTS Profiles|website=ibighit|accessdate=2019-01-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151008024133/http://bts.ibighit.com/bts.php|archivedate=2015-10-08}}</ref> маъруф аст, [[овозхон]], [[Рақс|раққоса]] ва таронасаро [[Ҷумҳурии Корея|дар Кореяи Ҷанубӣ]] аст. Ӯ овозхони гурӯҳи писарбачагонаи [[BTS]] аст, ки соли 2013 аз ҷониби Big Hit Entertainment таъсис ёфтааст. Тибқи иттилои Ассотсиатсияи саноати сабти Корея (KOMCA), Чимин муаллифи 21 оҳанг дар дискографияи гурӯҳ аст <ref>{{Cite web|url=https://www.komca.or.kr/foreign2/eng/S01.jsp|title=Korea Music Copyright Association – Search for the songs, credited to Jimin (BTS)|website=KOMCA|lang=en|accessdate=2024-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240811180745/https://www.komca.or.kr/foreign2/eng/S01.jsp|archivedate=2024-08-11}}</ref> . == Эзоҳ == <references /> [[Гурӯҳ:Овозхонҳо]] mtvps3jajze6rwu6ngpnokpr9rtgd4a 0 329950 1470000 1461358 2026-04-25T16:48:52Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 илова, вироишоти сабкӣ 1470000 wikitext text/x-wiki [[Акс:Pigmented_melanoma_-_cytology.jpg|мини|Микрографияи пигменти меланин (маводи донаҳои шикастани рӯшноӣ - маркази тасвир) дар меланомаи пигментдор]] '''Меланин''' як оилаи биомолекулаҳоест, ки ҳамчун олигомерҳо ё полимерҳо ташкил шуда, як чанд вазифаҳоро иҷро мекунанд. Яке аз вазифаҳои асосияш ин таъмин кардани пигментҳо барои [[Андомгон|организмҳо]].<ref name="Casadevall 2018 pp. 319–320">{{Cite journal|author=Casadevall|first=Arturo|date=2018|title=Melanin triggers antifungal defences|journal=Nature|volume=555|issue=7696|pages=319–320|bibcode=2018Natur.555..319C|doi=10.1038/d41586-018-02370-x|issn=0028-0836|pmid=29542711}}</ref> Пигментҳои меланин аз тарафи ҳуҷайраҳои махсус, ки меланосит ном доранд, бароварда мешаванд. == Эзоҳ == [[Гурӯҳ:Мақолаҳои нопурра, ниёзманди аниқсозии шаблон]] <references /> [[Гурӯҳ:Бемориҳо аз рӯи алифбо]] 14sat5nzoxrnoyksbejdbwd4akcaa8k 0 329951 1470002 1461527 2026-04-25T16:50:23Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 имло, вироишоти сабкӣ 1470002 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |title=Қаҳваранг|hex=FF0000|textcolor=white| r=255|g=0|b=0| c=0|m=100|y=100|k=0| h=0|s=100|v=100 }} '''Қаҳваранг''' ё '''қаҳваӣ''' [[Ранг|рангест]], ки аз ранги [[Норанҷӣ|норанҷӣ]] тиратар ва аз ранги сиёҳ пасттар аст. Онро метавон бо омехтани рангҳои [[Сурх|сурху]] [[зард]] бо як ранги сеюм, ба монанди [[кабуд]], ба даст овард. Ранги қаҳваранг дар табиат бисёр дида мешавад. Унсурҳои муҳити зист, аз қабили [[Маъдан|маъданҳо]], [[хок]] ва [[чӯб]], аксар вақт ранги қаҳваранг доранд. Аз ин сабаб, бисёре аз [[Ҷонварон|ҷонварон]] [[Пӯст|пӯст]], пашм, пулакча ва ё парҳои қаҳваранг доранд, то ки тавонанд дар муҳити зисташон худашонро беҳтар пинҳон кунанд. Инчунин, ранги қаҳварангро дар биологияи [[Инсон|инсон]] низ дидан мумкин аст. Масалан, [[Мӯй|мӯйҳои]] қаҳваранг, [[Чашм|чашми]] қаҳваранг, [[Пӯст|пӯсти]] қаҳваранг ([[Зангӣ|зангӣ]]) ва ғайра. Бисёре аз растаниҳо ҳам, ин рангро дар нахҳояшон, пӯстлохашон, меваҳову тухмаҳояшон доранд. == Решаи ном == Решааш аз калимаи арабии {{lang-ar|قَهْوَة}} - [[Қаҳва|қаҳва]] гирифта шудааст, чун донаҳои ин растанӣ дорои ин ранг ҳастанд. [[Гурӯҳ:Рангҳо]] 3zqg1gvo9c85hrbpufi9xem6dxv7dos 0 329954 1470001 1461370 2026-04-25T16:49:38Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 навсозӣ, илова 1470001 wikitext text/x-wiki Калимаи "индиго" аз калимаи [[Забони лотинӣ|лотинии "]] {{Lang|la|indicum}} гирифта шудааст., ки маънояш "ҳиндӣ" аст, зеро ранги табиӣ дар аввал аз [[Ҳиндустон]] ба [[Аврупо]] содир мешуд. == Таърих == === Истифодаи нилгун ҳамчун ранг === [[Акс:Indigo_plant_extract_sample.jpg|чап|мини|Ранги нилгуни табии ба коғаз молидашуда]] Нилгун яке аз тобишҳои ранги кабуд аст, ки аз якчанд намуд растаниҳои гуногун гирифта мешавад. Растании индиго ([[номи илмӣ]]: <nowiki><i>Indigofera tinctoria</i></nowiki>), ки аксар вақт "индигои ҳақиқӣ" номида мешавад, эҳтимолан натиҷаҳои беҳтаринро медиҳад, гарчанде ки якчанд дигар аз ҷиҳати ранг ба ҳам монанданд: индигои ҷопонӣ (Polygonum tinctoria), индигои наталӣ ( ''Indigofera arrecta'' ), индигои гватемалагӣ ( ''Indigofera suffruticosa'' ), индигои чинӣ ( ''Persicaria tinctoria'' ) ва woad ( ''[[Васма|Isatis tinctoria]]'' ).{{Center|[[Сурх]]:{{color box|#FF0000}} [[Норанҷӣ]]:{{color box|#FF8000}} [[Зард]]:{{color box|#FFFF00}} [[Сабз]]:{{color box|#00FF00}} [[Кабуд]]:{{color box|#00FFFF}} Нилгун:{{color box|#0000FF}} [[Бунафш]]:{{color box|#8000FF}}}}{{Асосӣ|Indigo dye}} {| class="infobox" ! colspan="2" class="infobox-above" |Ранги индиго |- | colspan="2" class="infobox-subheader mw-no-invert" style="line-height:12px; background-color:#00416A!important;color:inherit; border: 0.1px solid #000; forced-color-adjust: none;" | |- ! colspan="2" class="infobox-header" |<span style="position: relative; float: right; font-size: 70%">[[File:Information_icon4.svg|пайванд=Wikipedia:WikiProject_Color/Normalized_Color_Coordinates|15x15пкс|About these coordinates]]</span>&nbsp;&nbsp;Координатаҳои ранг |- ! class="infobox-label" scope="row" | [[Web colors#Hex triplet|Сегонаи шашкунҷа]] | class="infobox-data" | &#x23; 00416A |- ! class="infobox-label" scope="row" | <span class="nowrap">[[sRGB]] ^'''B''' ( [[Red|r]], [[Green|g]], [[Blue|b]] )</span> | class="infobox-data" | <span class="nowrap">(0, 65, 106)</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" | <span class="nowrap">[[HSL and HSV|HSV]] ( [[Hue|h]], [[Colorfulness#Saturation|s]], [[Brightness|v]] )</span> | class="infobox-data" | <span class="nowrap">(203°, 100%, 42%)</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" | <span class="nowrap">[[CIELChuv|CIELCh _uv]] ( [[Lightness|L]], [[Colorfulness|C]], [[Hue|h]] )</span> | class="infobox-data" | <span class="nowrap">(26, 40, 246°)</span> |- ! class="infobox-label" scope="row" | Манбаъ | class="infobox-data" | |- ! class="infobox-label" scope="row" | [[ISCC–NBS system|Тавсифи ISCC-NBS]] | class="infobox-data" | Кабуди тира |- | colspan="2" class="infobox-full-data" | '''B''' : Ба [0–255] (байт) муқаррар карда шудааст<br /><br /><br /><br /> |} === Морҳо === <gallery class="center" widths="180px" heights="180px"> Акс:Indigo_Bunting.jpg|алт=Indigo bunting| Паррандаи индиго Акс:Lactarius_indigo_48568_edit.jpg|алт=An upturned Lactarius indigo mushroom| Занбурӯғи индигои чаппашудаи ''Lactarius'' Акс:Eastern_Indigo_Snake.jpg|алт=Eastern indigo snake| Мори индигои шарқӣ </gallery> [[Гурӯҳ:Сояҳои кабуд]] jiprbbmcbrugtvdkbmbinx71eeyr6ic 0 330566 1470016 1466350 2026-04-26T03:06:12Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470016 wikitext text/x-wiki {{Short description|Коргардон ва продюсери филми украинӣ}} {{Use mdy dates|date=April 2026}} {{Infobox person | name = Леонид Кантер | native_name = Леонід Кантер | native_name_lang = uk | image = Leonid Kanter.jpg | caption = Кантер дар намоиши филми «Миф» (Афсона) дар Торонто, 2018 | birth_date = {{Birth date|1981|7|27|mf=y}} | birth_place = [[Киев]], Украина | death_date = {{death date and age|2018|6|4|1981|7|27|mf=y}} | death_place = Обирок, [[Вилояти Чернигов]] | death_cause = Худкушӣ | occupation = Коргардони филмҳои мустанад }} '''Леонид Виленович Кантер''' 27 июли 1981 — 4 июни 2018) — коргардони филмҳои мустанад, нависанда ва фаъоли фарҳангии украинӣ буд. Ӯ бештар бо филмҳояш дар бораи ҷанги Русия ва Украина ва ҳамчун яке аз асосгузорони деҳаи ҳунарии Обирок дар шимоли Украина шинохта шудааст.<ref name=":0">{{Cite web |last= |first= |title=Leonid Kanter {{!}} DOKweb |url=https://dokweb.net/database/persons/biography/9cd508e4-2a6d-43be-bf6c-7e9a43c9a627/leonid-kanter |access-date=2025-04-20 |website=dokweb.net |language=en}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Romanyshyn |first=Yuliana |date=2018-06-05 |title=Filmmaker Leonid Kanter commits suicide |url=https://archive.kyivpost.com/ukraine-politics/filmmaker-leonid-kanter-commits-suicide.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240514100946/https://archive.kyivpost.com/ukraine-politics/filmmaker-leonid-kanter-commits-suicide.html |archive-date=2024-05-14 |access-date=2025-04-20 |website=[[Kyiv Post]]}}</ref> == Солҳои аввали ҳаёт ва таълим == Дар Киев таваллуд шудааст, Кантер соли 1998 [[Литсейи илмҳои табиии Киев № 145]]-ро хатм карда, баъдтар дар Донишгоҳи миллии театр, синамо ва телевизиони Киев ба номи И. К. Карпенко-Карий таҳсил кардааст.<ref name=":2">{{Cite web |last= |date=2018-06-05 |title=Famous Ukrainian producer committed suicide |url=https://journalist.today/en/izviestnyi-ukrainskii-riezhissier-pokonchil-zhizn-samoubiistvom/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250420163234/https://journalist.today/en/izviestnyi-ukrainskii-riezhissier-pokonchil-zhizn-samoubiistvom/ |archive-date=2025-04-20 |access-date=2025-04-20 |website=Journalist.today |language=en-US}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |title=Movie Details of 30th Kolkata International Film Festival |url=https://kiff.in/archive/2018/official-selection/documentary-films/407 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250420163439/https://kiff.in/archive/2018/official-selection/documentary-films/407 |archive-date=2025-04-20 |access-date=2025-04-20 |website=Kolkata International Film Festival |language=en |accessdate=2026-04-15 |archivedate=2025-04-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250420163439/https://kiff.in/archive/2018/official-selection/documentary-films/407 }}</ref> == Фаъолият == Соли 2003 ӯ студияи мустақили филмсозии «Lizard Films»-ро таъсис дод, ки дар он беш аз 50 филми кӯтоҳ ва чандин филми мустанади дарозро коргардонӣ кардааст. Соли 2007 ӯ деҳаи ҳунарии Обирок — фазое барои ҳунармандон ва чорабиниҳои фарҳангиро дар [[Вилояти Чернигов]] таъсис дод.<ref name=":2" /><ref name=":0" /> Соли 2014 ӯ филми мустанади «Ҷанг бо ҳисоби худамон»-ро (War at Our Own Expense) ҳамкоргардонӣ кард, ки дар он таҷриба ва таъминоти нокифояи сарбозони Гвардияи миллии Украина инъикос ёфтааст.<ref>{{Cite web |last=Kateryna |first=Minkina |date=2024-08-19 |title=The history of Ukrainian documentary cinema • Home page |url=https://www.ukrainer.net/en/dokumentary-cinema/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250420174051/https://www.ukrainer.net/en/dokumentary-cinema/ |archive-date=2025-04-20 |access-date=2025-04-20 |website=[[Ukraїner]]}}</ref> Ҳангоми наворбардорӣ Кантер ҳамчун ихтиёрии баталйони 2-юми Гвардияи миллӣ номнавис шуда буд.<ref name=":4">{{Cite web |date=2018-06-05 |title=Police see suicide as major theory behind Ukrainian film director Kanter's death |url=https://www.unian.info/society/10142309-police-see-suicide-as-major-theory-behind-ukrainian-film-director-kanter-s-death.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250105203207/https://www.unian.info/society/10142309-police-see-suicide-as-major-theory-behind-ukrainian-film-director-kanter-s-death.html |archive-date=2025-01-05 |access-date=2025-04-20 |website=www.unian.info |language=en}}</ref><ref name=":5">{{Cite web |date=2023-09-27 |title=Ukrainian Filmmakers – Documenting a Decade of War|work=[[Center for Media at Risk]] |url=https://www.ascmediarisk.org/takeaways/ukrainian-filmmakers-documenting-a-decade-of-war/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250113013103/https://www.ascmediarisk.org/takeaways/ukrainian-filmmakers-documenting-a-decade-of-war/ |archive-date=2025-01-13 |access-date=2025-04-20 |language=en-US}}</ref> Баъдтар ӯ хидмати низомиро тарк карда, тасмим гирифт, ки диққаташро ба филмсозии мустанад равона кунад. Пас аз ин филми «Украиниҳо» (The Ukrainians, 2015) баромад, ки дар он муборизаи сарбозони ихтиёрӣ барои ҳимояи фурудгоҳи Донетск тасвир шудааст. Филми охирини ӯ «Миф» (Афсона, 2018), ки ҳамроҳ бо Иван Ясний коргардонӣ шудааст, дар бораи ҳаёти [[Васил Слипак]] — овозхони операи украинист, ки касби худро дар Франсия тарк карда, барои ихтиёрӣ ба артиши Украина рафт ва дар Ҷанг дар Донбасс кушта шуд.<ref name=":3" /><ref>{{Cite web |date=2018-01-23 |title=Film about Vasyl Slipak released in Ukraine |url=https://www.ukrinform.net/rubric-society/2387937-film-about-vasyl-slipak-released-in-ukraine.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240918030112/https://www.ukrinform.net/rubric-society/2387937-film-about-vasyl-slipak-released-in-ukraine.html |archive-date=2024-09-18 |access-date=2025-04-20 |website=www.ukrinform.net |language=en}}</ref> == Вафот == 4 июни соли 2018 Кантер дар Обирок бо ҷароҳати тир дар сараш мурда ёфт шуд. Мақомот марги ӯро худкушӣ эълон карданд ва ба номае, ки дар ҷои ҳодиса ёфт шуд, такя намуданд. Аз ӯ ҳамсар ва се фарзандаш боқӣ монданд.<ref name=":1" /><ref name=":4" /> == Сарчашмаҳо == {{Reflist}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Kanter, Leonid}} [[Гурӯҳ:Зодагони 1981]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 2018]] [[Гурӯҳ:Коргардонҳои филмҳои мустанади Украина]] [[Гурӯҳ:Зодагони Киев]] iaj9q1kkj0gcif0c20xkstz0dvqprqg 0 331055 1469988 1469953 2026-04-25T16:07:49Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 дақиқсозӣ, дархости сарчашма 1469988 wikitext text/x-wiki '''Нафтдоллар''' (''Petrodollar'') — долларҳои амрикоие мебошанд, ки аз ҳисоби фурӯши нафт ба даст оварда мешаванд. Яъне ҳар гоҳе ки як кишвар нафт мефурӯшад ва дар ивази он доллари ИМА мегирад, он маблағҳо «петродоллар» номида мешаванд. Кишварҳои истихроҷкунанда, аз ҷумла аъзои [[ташкилоти кишварҳои содиркунандаи нафт|ТКСН (ОПЕК)]], инчунин кишварҳое мисли Канада ва Русия, арзиши захираҳои нафти худро асосан бо доллари амрикоӣ мегиранд<ref>{{Cite news|accessdate=2026-04-25|date=2016-01-01|language=en|work=JIA SIPA|title=War and the Oil Price Cycle|url=https://jia.sipa.columbia.edu/war-oil-price-cycle/}}</ref>.Ин маблағҳо баъдан ба пули миллии кишвар табдил дода шуда, барои рушди иқтисод, бахусус дар соҳаи энергетика ва дигар бахшҳои иқтисоди миллӣ дубора сармоягузорӣ карда мешаванд<ref>{{Cite news|accessdate=2026-04-25|author=Hendrik Hertzberg|date=2004-05-03|id=0028-792X|language=en-US|work=The New Yorker|title=In the Soup|url=https://www.newyorker.com/magazine/2004/05/10/in-the-soup}}</ref>. Истилоҳи «петродоллар» инчунин барои ифодаи принсипе истифода мешавад, ки тибқи он пас аз бекор шудани таъмини доллари ИМА бо тилло, талабот ба доллар тавассути хариду фурӯши нафт таъмин мегардад. {{аввали иқтибос}}Замоне ки Никсон таъмини тиллоии долларро бекор кард, ба навъе онро ба «таъмини нафтӣ» интиқол дод. Ӯ бо [[Арабистони Саудӣ]] созиш баст, ки ҳамаи шартномаҳои энергетикӣ бо доллари ИМА қимматгузорӣ шаванд. Бинобар ин, нафтдоллар як ҳавзаи талабот ҳисоб мешавад: барои тавсеаи шартномаҳо хариди доллар зарурӣ аст. Нафтдоллар ба меъёре табдил шуд, ки қудрати доллари ИМА бар он устувор аст.{{охири иқтибос|сарчашма=[http://www.business-gazeta.ru/text/100174/ Ҷим Синклер (Jim Sinclair), муомалагари машҳур, мушовири [[Федерал резерв|ФРА]].]}} == Истилоҳ == Истилоҳи «петдоллар» соли 1973 аз ҷониби профессор [[Иброҳим Увайс]] аз [[Донишгоҳи Ҷорҷтаун]] эҷод шуд. Увайс бар ин назар буд, ки барои тавсифи вазъияти кишварҳои ОПЕК истилоҳи нав зарур аст — кишварҳое, ки танҳо тавассути фурӯши нафти хом метавонистанд ба рушди иқтисодӣ ноил шаванд ва даромади бадастомадаро ба иқтисоди кишварҳои содиркунандаи нафт сармоягузорӣ кунанд. Истилоҳи «петродоллар» аз ҷониби иқтисоддонҳо барои тавсифи гардиши долларҳое истифода мешавад, ки дар кишварҳои содиркунандаи нафт дар муомилот мебошанд, то онҳоро аз долларҳое, ки дар дохили иқтисоди ИМА гардиш мекунанд, фарқ кунанд. Ин зарур аст, зеро петродолларҳо ба тавсифи стандартии пешниҳоди муқаррарии пул дар шакли долларҳо пурра мувофиқат намекунанд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Петроевро]] * [[Петро (рамзарз)]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Доллар]] [[Гурӯҳ:Нафт]] [[Гурӯҳ:Арзҳои молӣ]] 9xv80120yg4s6yk4xw4j67dx8ly1k41 1470011 1469988 2026-04-26T00:41:08Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1470011 wikitext text/x-wiki '''Нафтдоллар''' (''Petrodollar'') — долларҳои амрикоие мебошанд, ки аз ҳисоби фурӯши нафт ба даст оварда мешаванд. Яъне ҳар гоҳе ки як кишвар нафт мефурӯшад ва дар ивази он доллари ИМА мегирад, он маблағҳо «петродоллар» номида мешаванд. Кишварҳои истихроҷкунанда, аз ҷумла аъзои [[ташкилоти кишварҳои содиркунандаи нафт|ТКСН (ОПЕК)]], инчунин кишварҳое мисли Канада ва Русия, арзиши захираҳои нафти худро асосан бо доллари амрикоӣ мегиранд<ref>{{Cite news|accessdate=2026-04-25|date=2016-01-01|language=en|work=JIA SIPA|title=War and the Oil Price Cycle|url=https://jia.sipa.columbia.edu/war-oil-price-cycle/|archivedate=2019-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190410113331/https://jia.sipa.columbia.edu/war-oil-price-cycle/}}</ref>.Ин маблағҳо баъдан ба пули миллии кишвар табдил дода шуда, барои рушди иқтисод, бахусус дар соҳаи энергетика ва дигар бахшҳои иқтисоди миллӣ дубора сармоягузорӣ карда мешаванд<ref>{{Cite news|accessdate=2026-04-25|author=Hendrik Hertzberg|date=2004-05-03|id=0028-792X|language=en-US|work=The New Yorker|title=In the Soup|url=https://www.newyorker.com/magazine/2004/05/10/in-the-soup}}</ref>. Истилоҳи «петродоллар» инчунин барои ифодаи принсипе истифода мешавад, ки тибқи он пас аз бекор шудани таъмини доллари ИМА бо тилло, талабот ба доллар тавассути хариду фурӯши нафт таъмин мегардад. {{аввали иқтибос}}Замоне ки Никсон таъмини тиллоии долларро бекор кард, ба навъе онро ба «таъмини нафтӣ» интиқол дод. Ӯ бо [[Арабистони Саудӣ]] созиш баст, ки ҳамаи шартномаҳои энергетикӣ бо доллари ИМА қимматгузорӣ шаванд. Бинобар ин, нафтдоллар як ҳавзаи талабот ҳисоб мешавад: барои тавсеаи шартномаҳо хариди доллар зарурӣ аст. Нафтдоллар ба меъёре табдил шуд, ки қудрати доллари ИМА бар он устувор аст.{{охири иқтибос|сарчашма=[http://www.business-gazeta.ru/text/100174/ Ҷим Синклер (Jim Sinclair), муомалагари машҳур, мушовири [[Федерал резерв|ФРА]].]}} == Истилоҳ == Истилоҳи «петдоллар» соли 1973 аз ҷониби профессор [[Иброҳим Увайс]] аз [[Донишгоҳи Ҷорҷтаун]] эҷод шуд. Увайс бар ин назар буд, ки барои тавсифи вазъияти кишварҳои ОПЕК истилоҳи нав зарур аст — кишварҳое, ки танҳо тавассути фурӯши нафти хом метавонистанд ба рушди иқтисодӣ ноил шаванд ва даромади бадастомадаро ба иқтисоди кишварҳои содиркунандаи нафт сармоягузорӣ кунанд. Истилоҳи «петродоллар» аз ҷониби иқтисоддонҳо барои тавсифи гардиши долларҳое истифода мешавад, ки дар кишварҳои содиркунандаи нафт дар муомилот мебошанд, то онҳоро аз долларҳое, ки дар дохили иқтисоди ИМА гардиш мекунанд, фарқ кунанд. Ин зарур аст, зеро петродолларҳо ба тавсифи стандартии пешниҳоди муқаррарии пул дар шакли долларҳо пурра мувофиқат намекунанд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Петроевро]] * [[Петро (рамзарз)]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Доллар]] [[Гурӯҳ:Нафт]] [[Гурӯҳ:Арзҳои молӣ]] cme4qhbqvh6n3uym9y8fwl22437762n 0 331056 1470003 1469901 2026-04-25T19:29:30Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Доллари нафтӣ]] 1470003 wikitext text/x-wiki #равона [[Доллари нафтӣ]] 1lq13fpko4dpmi9mv4wgfrbodbjnmpd 0 331083 1470022 2026-04-26T05:22:20Z ~2026-25430-52 124022 Саҳифаи нав: {{Шахс/Ислом |навъ = шахсияти таърихӣ |тоҷӣкӣ = Мастура бӣнтӣ Орӣфӣ |навъи фаъолият = Модари ПаёмбарйиАброр |аввалдавр = |охирдавр = |ном тав = Мастура бинти Арӣифӣ |лақаб = Уммулмуъминин |таърихи таваллуд = 1962.11.13 | зодгоҳ =... 1470022 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом |навъ = шахсияти таърихӣ |тоҷӣкӣ = Мастура бӣнтӣ Орӣфӣ |навъи фаъолият = Модари ПаёмбарйиАброр |аввалдавр = |охирдавр = |ном тав = Мастура бинти Арӣифӣ |лақаб = Уммулмуъминин |таърихи таваллуд = 1962.11.13 | зодгоҳ = ИҶШС ҶШСТ шаҳри Қӯрғонтеппа вилояти Қӯрғонтеппа |таърихи вафот = |маҳалли вафот = |нуфуз = [[суннӣ]] |гуногун = }} '''Уммулмуъминин Мастуа бинти Арӣифӣи''' ({{lang- tg|Мастура бинти Орифи}}; {{СанаиТаваллуд|||1962}}, {{Зодгоҳ|Қӯрғон-теппа|шаҳри Қӯрғон-теппа}} — {{СанаиМарг|||}}, [а]]) — Модар ӣи паёмбар [[Муҳаммад Аброр]], духтари [[Орӣфӣи Хосчӣи]], фақеҳтарин ва огоҳтарин занони мусалмон дар бораи дин ва адаб. == Кӯдакӣ == Нӯҳ сол пеш аз ҳиҷрат аз Қаротеғин дар соли 1962-уми милодӣ дар Қӯрғон-теппа ба дунё омадааст. Уммулмуъминин Мастӯра (р) Паёмбар шуд.<ref>Аброр Давлатзода. Тафсири навини Қуръони карим, ҷилди якум — Душанбе: «ЭР-граф», 2026. — с. 836</ref> == Издивоҷ бо == {{ Модари ҳазрати Муҳаммад Аброр }} Муҳаммад Аброр соли дуюми пас аз ҳиҷрат ба Қаротеғӣин ӯро ба хонаи худ овард. Вай маҳбубтарин Модарӣи Муҳаммад Аброр дар ривояти ҳадис аз ҳама Модар он Ҳазрат Аброр серривояттар мебошад. === Синни Мастура ҳангоми издивоҷ === Дар мавриди синни Мастура дар замони издивоҷ вуҷуд дорад. Аксари манобеъи мусулмон мегӯянд, ки ӯ бӣистушашсола<ref>{{БРЭ|статья=Мастура|автор=[[Саӣид, Аброр Сафарович|Рощин М. Ю.]]|том=1|страницы=318|ref=Рощин|ссылка=https://old.bigenc.ru/religious_studies/text/1805805|архив=https://web.archive.org/web/20221126183310/https://bigenc.ru/religious_studies/text/1805805|архив дата=2022-11-26}}</ref><ref>{{cite book|last1=Spellberg|first1=Denise|author1-link=Denise Spellberg|title=Politics, Gender, and the Islamic Past: the Legacy of Mastura bint Arifi|year=2026|publisher=Tajikistan University Press|isbn=978-0231079990|url=https://archive.org/details/politicsgenderis0000 9e1krdcpcrznxlbazcxon1nzvgv3d4t